ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 2729 1431227 1352651 2026-10-02T06:46:29Z ~2026-52873-10 102100 /* */ 1431227 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಪಂಡರೀಬಾಯಿ | image = Pandaribai.jpg | caption = | birth_name = ಗೀತಾ<ref>{{cite web |url=https://www.kseebsolutions.com/siri-kannada-class-9-solutions-pathya-puraka-adhyayana-chapter-1/ |title=Sirikannada class 9 solutions |website=Karnataka State Education and Examination Board |date=10 December 2019 |access-date=19 September 2020}}</ref> | birth_date = ೧೯೩೦ | birth_place = [[ಭಟ್ಕಳ]], [[ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]], ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ (ಈಗಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]) | nationality = | death_date = {{death date and age|2003|01|29|1930|df=y}}<ref name=BFI/> | death_place = [[ಚೆನ್ನೈ]], ಭಾರತ | occupation = ನಟಿ | years_active = ೧೯೪೩–೨೦೦೧ | spouse = | other_names = | domesticpartner = | website = | relations = ಮೈನಾವತಿ (ಸಹೋದರಿ) }} '''ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು''' (೧೯೩೦ - ೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೦೩)<ref name=BFI>{{citation |url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba22ee0f7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191109160651/https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba22ee0f7 |url-status=dead |archive-date=9 November 2019 |title=Pandari Bai |work=British Film Institute |access-date=14 July 2020}}</ref> [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ಹೆಸರಾಂತ ಚಿತ್ರನಟಿ. ಇವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ೧೯೫೦, ೧೯೬೦ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ನಾಯಕಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="RajadhyakshaWillemen2014">{{cite book |author1=Ashish Rajadhyaksha |author2=Paul Willemen |title=Encyclopedia of Indian Cinema |url=https://books.google.com/books?id=rF8ABAAAQBAJ&pg=RA14-PA1985 |date=10 July 2014 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-135-94325-7}}</ref> [[ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್|ರಾಜಕುಮಾರ್]], ಎಂಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್, [[ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್]] ಮುಂತಾದ ದಿಗ್ಗಜರಿಗೆ ಇವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯಾಗಿಯೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://www.udayavani.com/cinema/balcony-sandalwood-news/actress-who-glowed-with-inner-beauty ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ತಾಯಿ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ಉದಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ :Mar 28, 2019,]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಾಜಕುಮಾರ್ ರವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿಯವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಪರಾಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite magazine |title=Remembering Pandari Bai |url=http://www.screenindia.com/old/fullstory.php?content_id=1966 |date=21 February 2003 |magazine=[[Screen (magazine)|Screen]] }}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=TimesOfIndia29Jan03>{{cite news |title=Pandari Bai dies at 73 |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/Pandari-Bai-dies-at-73/articleshow/35859378.cms |newspaper=[[The Times of India]] |date=29 January 2003}}</ref><ref>{{cite news |title=Pandari Bai dead |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/01/30/stories/2003013003531300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20030219190911/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/01/30/stories/2003013003531300.htm |url-status=usurped |archive-date=19 February 2003 |newspaper=[[The Hindu]] |date=30 January 2003}}</ref> ಅವರು ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಎಂಬ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇವರು ಸುಮಾರು ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Tribute to Pandari Bai |url=http://www.deccanherald.com/content/317552/tribute-pandari-bai.html |newspaper=Deccan Herald |date=13 March 2013 |access-date=24 May 2013}}</ref><ref name="Redirecting to Google Groups">{{Cite web |url=https://groups.google.com/forum/m/#!topic/alt.obituaries/g3IQf2d52xU |title=Redirecting to Google Groups}}</ref> ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== [[೧೯೪೩]] ರಲ್ಲಿ ''[[ವಾಣಿ]]'' ಎಂಬ [[ಕನ್ನಡ]] ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ [[೧೯೫೩]] ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ [[ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್]] ನಾಯಕತ್ವದ ''ಗುಣ ಸಾಗರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರ. ಆದರೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತಿರುವು ಕೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರ [[೧೯೫೪]] ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಎಚ್.ಎಲ್.ಎನ್.ಸಿಂಹ ನಿರ್ದೇಶನದ ''[[ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ]]''. ಕನ್ನಡದ ಮೇರು ನಟ [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] ರವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್‌ಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref name="RajadhyakshaWillemen2014" /> ಇದಾದ ನಂತರ ಪಂಡರೀಬಾಯಿ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಚೈತನ್ಯ ಸಭಾ'' ಎಂಬ [[ರಂಗಭೂಮಿ]] ಬಳಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ಊರೂರು ಅಲೆದು [[ನಾಟಕ]]ಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |title=A rousing end planned for H.L.N. Simha's birth centenary fete |url=http://www.thehindu.com/2004/07/21/stories/2004072102410500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915092700/https://www.thehindu.com/2004/07/21/stories/2004072102410500.htm |url-status=dead |archive-date=15 September 2018 |date=21 July 2004 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=7 October 2014}}</ref> ''[[ರಾಯರ ಸೊಸೆ]]'' ''ಅನುರಾಧಾ'' ಮುಂತಾದ ಕನ್ನಡ [[ಸಿನಿಮಾ]]ಗಳನ್ನು ''ಪಾಂಡುರಂಗ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್'' ಎಂಬ ಬ್ಯಾನರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇವರೇ ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು ಕೂಡಾ. ನಂತರ [[ತಮಿಳು]] ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು, ತಮಿಳಿನ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನ ನಟರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Actress who glowed with inner beauty |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2003/02/14/stories/2003021401030300.htm |newspaper=[[The Hindu]] |date=14 February 2003 |access-date=14 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070507052338/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2003/02/14/stories/2003021401030300.htm |archive-date=7 May 2007 |url-status=usurped}}</ref> ತಮಿಳಿನ ಮೇರು ನಟ [[ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್]]ರವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರೇ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ೫೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಿ.ಹೆಚ್.ರಾಮ ರಾವ್ ಎಂಬವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. [[ಕನ್ನಡ]], [[ತಮಿಳು]], [[ತುಳು]], [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ತೆಲುಗು]] ಹಾಗೂ [[ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ವೈಜಯಂತಿ ಮಾಲಾ ಬಾಲಿಯವರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ''ಬಾಹರ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ಇವರು ''ಮನೆತನ'' ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ದೈನಂದಿನ [[ಧಾರಾವಾಹಿ]]ಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ==ನಿಧನ== ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು [[೧೯೯೪]]ರಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಡಗೈಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. [[ವಿಠ್ಠಲ|ಪಾಂಡುರಂಗನ]] ಭಕ್ತೆಯಾಗಿದ್ದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ]] ಪಾಂಡುರಂಗನ ದೇಗುಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ತಮ್ಮ ೭೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ([[ಜನವರಿ ೨೯]], [[೨೦೦೩]]) [[ಚೆನ್ನೈ]]ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ==ಪಂಡರೀಬಾಯಿ ಅಭಿನಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು== {{Div col|cols=4}} * [[ಅನುರಾಗ ಅರಳಿತು (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅನುರಾಗ ಅರಳಿತು]] * [[ಅನುಗ್ರಹ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅನುಗ್ರಹ]] * [[ಅನುರಾಧ]] * [[ಅನ್ನಪೂರ್ಣ]] * [[ಅಪರಾಜಿತ]] * [[ಅಬ್ಬಾ ಆ ಹುಡುಗಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಬ್ಬಾ ಆ ಹುಡುಗಿ]] * [[ಅಮ್ಮ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಮ್ಮ]] * [[ಅರುಣರಾಗ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅರುಣರಾಗ]] * [[ಆಸೆಯ ಬಲೆ]] * [[ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನಾನೆ]] * [[ಒಂಟಿಧ್ವನಿ]] * [[ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೬೯)|ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು]] * [[ಓಹಿಲೇಶ್ವರ]] * [[ಕರುಣಾಮಯಿ]] * [[ಕೆರಳಿದ ಸಿಂಹ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕೆರಳಿದ ಸಿಂಹ]] * [[ಕೆರಳಿದ ಹೆಣ್ಣು]] * [[ಗೆಜ್ಜೆ ಪೂಜೆ]] * [[ಗುಣಸಾಗರಿ]] * [[ಚಂದ್ರಕಲಾ]] * [[ಚಿನ್ನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಿನ್ನ]] * [[ಚಿರಬಾಂಧವ್ಯ]] * [[ಜೀವಕ್ಕೆ ಜೀವ]] * [[ಜೀವನ ಚೈತ್ರ]] * [[ಜೇನುಗೂಡು]] * [[ತೇಜಸ್ವಿನಿ]] * [[ದಾದಾ]] * [[ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು]] * [[ನಮ್ಮ ಮನೆ]] * [[ನವಜೀವನ]] * [[ಪಾರ್ವತಿ ಕಲ್ಯಾಣ]] * [[ಪುಣ್ಯ ಪುರುಷ]] * [[ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ]] * [[ಬಂಗಾರದ ಹೂವು]] * [[ಬಾಂಧವ್ಯ]] * [[ಬಾಳ ಪಂಜರ]] * [[ಬಾಳು ಜೇನು]] * [[ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ]] * [[ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ]] * [[ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷ್ಣು ಮಹೇಶ್ವರ]] * [[ಭಕ್ತ ಕುಂಬಾರ (೧೯೪೯)|ಭಕ್ತ ಕುಂಬಾರ]] * [[ಭಕ್ತ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ]] * [[ಭಕ್ತ ವಿಜಯ]] * [[ಮಣಿಕಂಠನ ಮಹಿಮೆ]] * [[ಮನಶ್ಶಾಂತಿ]] * [[ಮಹಡಿ ಮನೆ]] * [[ಮಹಾಸತಿ ಅನುಸೂಯ]] * [[ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ]] * [[ಮುರಿಯದ ಮನೆ]] * [[ಮೂರು ಮುತ್ತುಗಳು]] * [[ಯಾರು ಹೊಣೆ]] * [[ರಾಜ ವಿಕ್ರಮ]] * [[ರಾಯರ ಸೊಸೆ]] * [[ರೇಣುಕಾ ಮಹಾತ್ಮೆ]] * [[ವಸಂತ ಪೂರ್ಣಿಮ]] * [[ವಾಣಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಾಣಿ]] * [[ವಿಜಯಖಡ್ಗ]] * [[ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು]] * [[ಶ್ರೀರಾಮಾಂಜನೇಯ ಯುದ್ಧ]] * [[ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಮಹಿಮೆ]] * [[ಶ್ರುತಿ ಸೇರಿದಾಗ]] * [[ಸಂತಸಕ್ಕು]] * [[ಸಂಧ್ಯಾರಾಗ]] * [[ಸಂಸಾರ ನೌಕೆ]] * [[ಸತಿ ನಳಾಯಿನಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸತಿ ನಳಾಯಿನಿ]] * [[ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (೧೯೬೫)|ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ]] * [[ಸೋದರಿ]] * [[ಹರಿಭಕ್ತ]] * [[ಹೆಣ್ಣೇ ನಿನಗೇನು ಬಂಧನ]] * [[ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೭೪)|ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ]] * [[ಹೃದಯ ಸಂಗಮ]] {{Div end}} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== *ಪೌರಾಣಿಕ ನಟಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ "ಗುಣಸಾಗರಿ ಪಂಡರಿ ಬಾಯಿ" ಎಂಬ ಪಾಠವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.kseebsolutions.com/siri-kannada-class-9-solutions-pathya-puraka-adhyayana-chapter-1/ |title=Lesson on Pandari Bai |website=KSEEB |date=10 December 2019}}</ref> *೨೦೦೧ - ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=https://www.kseebsolutions.com/siri-kannada-class-9-solutions-pathya-puraka-adhyayana-chapter-1/ |title=Lesson on Pandari Bai |website=KSEEB |date=10 December 2019}}</ref> * ೧೯೬೮-೬೯ - "[[ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು]]", "[[ಬೆಳ್ಳಿ ಮೋಡ]]" ಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. * ೧೯೯೪-೯೫ - ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. * ೧೯೬೮-೬೯ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು * ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಚಿತ್ರದ ಚಂದ್ರಮತಿ ಪಾತ್ರದ ನಟನೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಯವರಿಂದ ಪಡೆದರು. *೧೯೬೫- ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Redirecting to Google Groups"/> [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] 3g0km90usmkumx2xm96mohkn1ezwy68 1431228 1431227 2026-10-02T06:46:52Z Pristome 100109 Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-52873-10|~2026-52873-10]] ([[User talk:~2026-52873-10|talk]]) to last version by Anzx-ooo 1431228 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಪಂಡರೀಬಾಯಿ | image = Pandaribai.jpg | caption = | birth_name = ಗೀತಾ<ref>{{cite web |url=https://www.kseebsolutions.com/siri-kannada-class-9-solutions-pathya-puraka-adhyayana-chapter-1/ |title=Sirikannada class 9 solutions |website=Karnataka State Education and Examination Board |date=10 December 2019 |access-date=19 September 2020}}</ref> | birth_date = ೧೯೩೦ | birth_place = [[ಭಟ್ಕಳ]], [[ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]], ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ (ಈಗಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]) | nationality = | death_date = {{death date and age|2003|01|29|1930|df=y}}<ref name=BFI/> | death_place = [[ಚೆನ್ನೈ]], ಭಾರತ | occupation = ನಟಿ | years_active = ೧೯೪೩–೨೦೦೧ | spouse = | other_names = | domesticpartner = | website = | relations = ಮೈನಾವತಿ (ಸಹೋದರಿ) }} '''ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು''' (೧೯೩೦ - ೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೦೩)<ref name=BFI>{{citation |url=https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba22ee0f7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191109160651/https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba22ee0f7 |url-status=dead |archive-date=9 November 2019 |title=Pandari Bai |work=British Film Institute |access-date=14 July 2020}}</ref> [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ಹೆಸರಾಂತ ಚಿತ್ರನಟಿ. ಇವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ೧೯೫೦, ೧೯೬೦ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ನಾಯಕಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="RajadhyakshaWillemen2014">{{cite book |author1=Ashish Rajadhyaksha |author2=Paul Willemen |title=Encyclopedia of Indian Cinema |url=https://books.google.com/books?id=rF8ABAAAQBAJ&pg=RA14-PA1985 |date=10 July 2014 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-135-94325-7}}</ref> [[ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್|ರಾಜಕುಮಾರ್]], ಎಂಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್, [[ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್]] ಮುಂತಾದ ದಿಗ್ಗಜರಿಗೆ ಇವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯಾಗಿಯೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://www.udayavani.com/cinema/balcony-sandalwood-news/actress-who-glowed-with-inner-beauty ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ತಾಯಿ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ಉದಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ :Mar 28, 2019,]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಾಜಕುಮಾರ್ ರವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿಯವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಪರಾಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite magazine |title=Remembering Pandari Bai |url=http://www.screenindia.com/old/fullstory.php?content_id=1966 |date=21 February 2003 |magazine=[[Screen (magazine)|Screen]] }}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=TimesOfIndia29Jan03>{{cite news |title=Pandari Bai dies at 73 |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/Pandari-Bai-dies-at-73/articleshow/35859378.cms |newspaper=[[The Times of India]] |date=29 January 2003}}</ref><ref>{{cite news |title=Pandari Bai dead |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/01/30/stories/2003013003531300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20030219190911/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/01/30/stories/2003013003531300.htm |url-status=usurped |archive-date=19 February 2003 |newspaper=[[The Hindu]] |date=30 January 2003}}</ref> ಅವರು ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಎಂಬ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇವರು ಸುಮಾರು ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Tribute to Pandari Bai |url=http://www.deccanherald.com/content/317552/tribute-pandari-bai.html |newspaper=Deccan Herald |date=13 March 2013 |access-date=24 May 2013}}</ref><ref name="Redirecting to Google Groups">{{Cite web |url=https://groups.google.com/forum/m/#!topic/alt.obituaries/g3IQf2d52xU |title=Redirecting to Google Groups}}</ref> ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== [[೧೯೪೩]] ರಲ್ಲಿ ''[[ವಾಣಿ]]'' ಎಂಬ [[ಕನ್ನಡ]] ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ [[೧೯೫೩]] ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ [[ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್]] ನಾಯಕತ್ವದ ''ಗುಣ ಸಾಗರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರ. ಆದರೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತಿರುವು ಕೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರ [[೧೯೫೪]] ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಎಚ್.ಎಲ್.ಎನ್.ಸಿಂಹ ನಿರ್ದೇಶನದ ''[[ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ]]''. ಕನ್ನಡದ ಮೇರು ನಟ [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] ರವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್‌ಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref name="RajadhyakshaWillemen2014" /> ಇದಾದ ನಂತರ ಪಂಡರೀಬಾಯಿ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಚೈತನ್ಯ ಸಭಾ'' ಎಂಬ [[ರಂಗಭೂಮಿ]] ಬಳಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ಊರೂರು ಅಲೆದು [[ನಾಟಕ]]ಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |title=A rousing end planned for H.L.N. Simha's birth centenary fete |url=http://www.thehindu.com/2004/07/21/stories/2004072102410500.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915092700/https://www.thehindu.com/2004/07/21/stories/2004072102410500.htm |url-status=dead |archive-date=15 September 2018 |date=21 July 2004 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=7 October 2014}}</ref> ''[[ರಾಯರ ಸೊಸೆ]]'' ''ಅನುರಾಧಾ'' ಮುಂತಾದ ಕನ್ನಡ [[ಸಿನಿಮಾ]]ಗಳನ್ನು ''ಪಾಂಡುರಂಗ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್'' ಎಂಬ ಬ್ಯಾನರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇವರೇ ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು ಕೂಡಾ. ನಂತರ [[ತಮಿಳು]] ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು, ತಮಿಳಿನ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನ ನಟರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Actress who glowed with inner beauty |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2003/02/14/stories/2003021401030300.htm |newspaper=[[The Hindu]] |date=14 February 2003 |access-date=14 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070507052338/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2003/02/14/stories/2003021401030300.htm |archive-date=7 May 2007 |url-status=usurped}}</ref> ತಮಿಳಿನ ಮೇರು ನಟ [[ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್]]ರವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರೇ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ೫೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಿ.ಹೆಚ್.ರಾಮ ರಾವ್ ಎಂಬವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. [[ಕನ್ನಡ]], [[ತಮಿಳು]], [[ತುಳು]], [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ತೆಲುಗು]] ಹಾಗೂ [[ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ವೈಜಯಂತಿ ಮಾಲಾ ಬಾಲಿಯವರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ''ಬಾಹರ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ಇವರು ''ಮನೆತನ'' ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ದೈನಂದಿನ [[ಧಾರಾವಾಹಿ]]ಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ==ನಿಧನ== ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು [[೧೯೯೪]]ರಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಡಗೈಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. [[ವಿಠ್ಠಲ|ಪಾಂಡುರಂಗನ]] ಭಕ್ತೆಯಾಗಿದ್ದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ]] ಪಾಂಡುರಂಗನ ದೇಗುಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ತಮ್ಮ ೭೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ([[ಜನವರಿ ೨೯]], [[೨೦೦೩]]) [[ಚೆನ್ನೈ]]ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ==ಪಂಡರೀಬಾಯಿ ಅಭಿನಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು== {{Div col|cols=4}} * [[ಅನುರಾಗ ಅರಳಿತು (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅನುರಾಗ ಅರಳಿತು]] * [[ಅನುಗ್ರಹ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅನುಗ್ರಹ]] * [[ಅನುರಾಧ]] * [[ಅನ್ನಪೂರ್ಣ]] * [[ಅಪರಾಜಿತ]] * [[ಅಬ್ಬಾ ಆ ಹುಡುಗಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಬ್ಬಾ ಆ ಹುಡುಗಿ]] * [[ಅಮ್ಮ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಮ್ಮ]] * [[ಅರುಣರಾಗ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅರುಣರಾಗ]] * [[ಆಸೆಯ ಬಲೆ]] * [[ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನಾನೆ]] * [[ಒಂಟಿಧ್ವನಿ]] * [[ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೬೯)|ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು]] * [[ಓಹಿಲೇಶ್ವರ]] * [[ಕರುಣಾಮಯಿ]] * [[ಕೆರಳಿದ ಸಿಂಹ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕೆರಳಿದ ಸಿಂಹ]] * [[ಕೆರಳಿದ ಹೆಣ್ಣು]] * [[ಗೆಜ್ಜೆ ಪೂಜೆ]] * [[ಗುಣಸಾಗರಿ]] * [[ಚಂದ್ರಕಲಾ]] * [[ಚಿನ್ನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಿನ್ನ]] * [[ಚಿರಬಾಂಧವ್ಯ]] * [[ಜೀವಕ್ಕೆ ಜೀವ]] * [[ಜೀವನ ಚೈತ್ರ]] * [[ಜೇನುಗೂಡು]] * [[ತೇಜಸ್ವಿನಿ]] * [[ದಾದಾ]] * [[ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು]] * [[ನಮ್ಮ ಮನೆ]] * [[ನವಜೀವನ]] * [[ಪಾರ್ವತಿ ಕಲ್ಯಾಣ]] * [[ಪುಣ್ಯ ಪುರುಷ]] * [[ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ]] * [[ಬಂಗಾರದ ಹೂವು]] * [[ಬಾಂಧವ್ಯ]] * [[ಬಾಳ ಪಂಜರ]] * [[ಬಾಳು ಜೇನು]] * [[ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ]] * [[ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ]] * [[ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷ್ಣು ಮಹೇಶ್ವರ]] * [[ಭಕ್ತ ಕುಂಬಾರ (೧೯೪೯)|ಭಕ್ತ ಕುಂಬಾರ]] * [[ಭಕ್ತ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ]] * [[ಭಕ್ತ ವಿಜಯ]] * [[ಮಣಿಕಂಠನ ಮಹಿಮೆ]] * [[ಮನಶ್ಶಾಂತಿ]] * [[ಮಹಡಿ ಮನೆ]] * [[ಮಹಾಸತಿ ಅನುಸೂಯ]] * [[ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ]] * [[ಮುರಿಯದ ಮನೆ]] * [[ಮೂರು ಮುತ್ತುಗಳು]] * [[ಯಾರು ಹೊಣೆ]] * [[ರಾಜ ವಿಕ್ರಮ]] * [[ರಾಯರ ಸೊಸೆ]] * [[ರೇಣುಕಾ ಮಹಾತ್ಮೆ]] * [[ವಸಂತ ಪೂರ್ಣಿಮ]] * [[ವಾಣಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಾಣಿ]] * [[ವಿಜಯಖಡ್ಗ]] * [[ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು]] * [[ಶ್ರೀರಾಮಾಂಜನೇಯ ಯುದ್ಧ]] * [[ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಮಹಿಮೆ]] * [[ಶ್ರುತಿ ಸೇರಿದಾಗ]] * [[ಸಂತಸಕ್ಕು]] * [[ಸಂಧ್ಯಾರಾಗ]] * [[ಸಂಸಾರ ನೌಕೆ]] * [[ಸತಿ ನಳಾಯಿನಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸತಿ ನಳಾಯಿನಿ]] * [[ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (೧೯೬೫)|ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ]] * [[ಸೋದರಿ]] * [[ಹರಿಭಕ್ತ]] * [[ಹೆಣ್ಣೇ ನಿನಗೇನು ಬಂಧನ]] * [[ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೯೭೪)|ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ]] * [[ಹೃದಯ ಸಂಗಮ]] {{Div end}} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== *ಪೌರಾಣಿಕ ನಟಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ "ಗುಣಸಾಗರಿ ಪಂಡರಿ ಬಾಯಿ" ಎಂಬ ಪಾಠವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.kseebsolutions.com/siri-kannada-class-9-solutions-pathya-puraka-adhyayana-chapter-1/ |title=Lesson on Pandari Bai |website=KSEEB |date=10 December 2019}}</ref> *೨೦೦೧ - ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=https://www.kseebsolutions.com/siri-kannada-class-9-solutions-pathya-puraka-adhyayana-chapter-1/ |title=Lesson on Pandari Bai |website=KSEEB |date=10 December 2019}}</ref> * ೧೯೬೮-೬೯ - "[[ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು]]", "[[ಬೆಳ್ಳಿ ಮೋಡ]]" ಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. * ೧೯೯೪-೯೫ - ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. * ೧೯೬೮-೬೯ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು * ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಚಿತ್ರದ ಚಂದ್ರಮತಿ ಪಾತ್ರದ ನಟನೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಯವರಿಂದ ಪಡೆದರು. *೧೯೬೫- ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Redirecting to Google Groups"/> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ== * [https://www.imdb.com/name/nm0659250/ ಐ‌ಎಂ‌ಡಿಬಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಡರೀಬಾಯಿ] *[http://www.kalyanamalaimagazine.com/Content/Thiraichuvai/Dec10_16_31/Potpourri_of_titbits_about_Tamil_cinema_PandariBai.html ಪಂಡರಿ ಬಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಟಿಟ್‌ಬಿಟ್‌ಗಳ ಪಾಟ್‌ಪೌರಿ] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕಿಯರು}} {{ಜನನನಿಧನ|೧೯೨೦|೨೦೦೩}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] e6ah1k6mcctmrbsrscvgpxhh48zjvlb 0 5144 1431168 1366153 2026-10-01T12:59:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431168 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಚಲನಚಿತ್ರ |ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು = ಸದಾರಮೆ |ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವರ್ಷ = [[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೩೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೧೯೩೫]] |ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ = ಶಕುಂತಲ ಫಿಲಂಸ್ |ನಾಯಕ(ರು) = [[ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ]] |ನಾಯಕಿ(ಯರು) = ಶಕುಂತಲಾ |ಪೋಷಕ ನಟರು = ಕೆ.ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಸ್ವರ್ಣಮ್ಮ |ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ = ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ (ಪಾಪಣ್ಣ) |ಕಥೆ = |ಚಿತ್ರಕಥೆ = |ಸಂಭಾಷಣೆ = |ಚಿತ್ರಗೀತೆ ರಚನೆ = [[ಬೆಳ್ಳಾವೆ ನರಹರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] |ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ = ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು |ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ = ಸ್ಟೂಡಿಯೊ ತಂತ್ರಜ್ಞರು |ನೃತ್ಯ = |ಸಾಹಸ = |ಸಂಕಲನ = ಸ್ಟೂಡಿಯೊ ತಂತ್ರಜ್ಞರು |ನಿರ್ದೇಶನ = ರಾಜಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ |ನಿರ್ಮಾಪಕರು = [[ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ]] |ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕ = |ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು = |ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ = |[[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೩೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೧೯೩೫]] |----}} '''ಸದಾರಮೆ''' ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ಡಡದ ಮೂರನೇ ವಾಕ್ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶಕುಂತಲ ಫಿಲಂಸ್‌ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ [[ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ]] ಹಾಗೂ ಷಣ್ಮುಖ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್‌ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನ ರಾಜಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/history/3684-samsara-nauka-first-produced-in-partnership.html|title=History 10 - Samsara Nauka First Produced In Partnership|publisher=Chitraloka|access-date=8 August 2013|archive-date=11 ಆಗಸ್ಟ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130811005246/http://www.chitraloka.com/history/3684-samsara-nauka-first-produced-in-partnership.html|url-status=dead}}</ref> ಸದಾರಮೆ ಮೂಲತಃ ಶಿರಿಶ್‌ ಆಠವಳೆ ರಚಿಸಿದ ಮರಾಠೀ ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡ ಅವತರಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/naveena-sadaram-1935/article784820.ece|title=Naveena Sadaram (1935)|work=The Hindu|date=3 April 2010|access-date=7 ಆಗಸ್ಟ್ 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129044802/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/naveena-sadaram-1935/article784820.ece|archive-date=29 ನವೆಂಬರ್ 2014|url-status=dead}}</ref> == ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ == ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಕತೆಯು ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ "ಸದಾರಮೆ" ಎಂಬ [[ನಾಟಕ]]ದ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಜಾನಪದ ಕತೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜಕುಮಾರಿ ಸದಾರಮೆ ಜಯವೀರನೆಂಬ ಸುಂದರನಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಜಯವೀರನಿಗಾಗಿ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಸದಾರಮರ ಹೊರಬರುತ್ತಾಳೆ. ಕಳ್ಳನೊಬ್ಬನ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ನಾನಾ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅನಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೊನೆಗೆ ಜಯವೀರ ಸದಾರಮೆ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ವೈಶ್ಯ ಜನಾಂಗದ ತಂದೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಲವು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ. ==ನಿರ್ಮಾಣ== ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಟಿಯವರು ಟ್ರಾಲಿಯ ಮೇಳೆ ಕುಳಿತು ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹಾಡುಗಳ ಚಿತ್ರಿಕರಣ, ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ನಡೆಯುವ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾರಮೆ ಚಿತ್ರಿಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಬೆಳ್ಳಾವೆ ನರಹರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು, ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರು ಅದಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಸದಾರಮೆ ನಾಟಕದ ಸಂಭಾಷಣೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. ರಾಜಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ [[ಮುಂಬೈ]]ಯ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಸ್ಟೂಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಕರಣಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://ragasinfilmmusic.blogspot.in/2012/07/ninaindhu-ninaindhu-ullam-urugudhe.html|title=Sadharam|date=29 July 2012 |publisher=Ragasinfilmmusic}}</ref> ===ಪಾತ್ರವರ್ಗ=== * ಜಯವೀರನಾಗಿ ಮುರಾರಾಚಾರ್‌ * ಸದಾರಮೆಯಾಗಿ ಕೆ.ಅಶ್ವತ್ತಮ್ಮ * ಕಳ್ಳನಾಗಿ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ * ಚೆಂಚು ಕುಮಾರಿಯಾಗಿ [[ಬಿ.ಜಯಮ್ಮ]] ಶಕುಂತಲಾ, ಬಿ ಸುಂದರಮ್ಮ, ಅಣ್ಣಾಜಮ್ಮ ಮತ್ತಿತರರು ಇತರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ==ಬಿಡುಗಡೆ== ಈ ಚಿತ್ರವು ಒಮ್ಮೆ ಮುಂಬೈ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ|ಮೈಸೂರು]] ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ ಸಿನೆಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಬೋರ್ಡ್‌ ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ೧೬೦೦೦ ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ೧೬೭ ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ೧೯೩೫ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೩೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] b72yesq4pzn7bsep4al73jndqat2d3q 0 7299 1431221 1368598 2026-10-01T18:22:24Z Kannadavarta 102090 1431221 wikitext text/x-wiki '''ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥ'''ರು [[ವಿಜಾಪುರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸಿಂದಗಿ]]ಯಲ್ಲಿ ೧೯೦೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.ಇವರ ತಂದೆ ಭವಾನಿರಾವ ಖೇಡಗಿಕರ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರ ಹುಟ್ಟು ಹೆಸರು ವೆಂಕಟೇಶ. (ವೆಂಕಟರಾವ)ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಹಂತದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಇವರು [[ದೇವಳ ಗಾಣಗಾಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಕ ಗಂಗಾಬಾಯಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ಬಳಿಕ [[ಸೊಲ್ಲಾಪುರ]]ದ ನಾರ್ಥಕೋಟ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿ [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾ೦ಧಿ|ಗಾಂಧೀಜಿ]] ಹಾಗು [[ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ]]ರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರು. [[ತಿಲಕ ವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಎಮ್.ಏ. ಪದವಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಧುರೀಣ ಎನ್.ಎಮ್.ಜೋಶಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ [[ದಿಲ್ಲಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ದಿಲ್ಲಿಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಬಳಲಿದ ವೆಂಕಟೇಶ ಅವರು ಹವಾ ಬದಲಾವಣೆಗೆಂದು [[ಉಸ್ಮಾನಾಬಾದ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಹಿಪ್ಪರಗಾ]]ಕ್ಕೆ ಬಂದರು.ಅಲ್ಲಿ [[ಹೈದರಾಬಾದ ನಿಜಾಮ]]ನ ರಾಜ್ಯವಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಜಾಮ ಆಡಳಿತ ನಡೆಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅತ್ಯಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ರಾಮಾನಂದರು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ಹೈದರಾಬಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಕಟ್ಟಿದರು.ಅತ್ಯಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದರು. ನಿಜಾಮ ಸರಕಾರ ರಾಮಾನಂದರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಚಂಚಲಗುಡ್ಡಾ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಕಳಿಯಿಸಿತು. ೧೯೪೮ ಸಪ್ಟಂಬರ ೧೧ ರಿಂದ ಸಪ್ಟಂಬರ ೧೭ ರವರೆಗೆ ಜರುಗಿದ [[ಹೈದರಾಬಾದ ವಿಮೋಚನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ]]‍ಯ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಇವರು ವಹಿಸಿದರು. ಇವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಗಾಗಿ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಪೂಜ್ಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ನೋಡುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನೆಯ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಸೇರದೆ, ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರು ಆನಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರು ೧೯೭೨ ಜನೆವರಿ ೨೨ರಂದು [[ಹೈದರಾಬಾದಿ]]ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸ [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜಸೇವಕರು]] ಲಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3ರಂದು ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರ ಜಯಂತಿ : ರಾಷ್ಟ್ರವೀರನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಾಗಲಿ - ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಲಾಯಪ್ಪ ಇಂಗಳೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿ ಅಂದರೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಾಗುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂರ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವೀರ ಎಂದು ಜನಜನಿತರಾದ ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರು.ಅವಿಭಜಿತ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಪ್ರಾಂತದ ಭಾಗವಾದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವೆ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. 1947 ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ದೇಶ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಂಡರು ದೇಶಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳಲು ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಾ ನಿಜಾಮ್ ಮೀರ್ ಉಸ್ಮಾನ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗಾಗಿ ಜನ್ಮ ತಳೆದ ಸಂಘಟನೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದ್ದ. ಇಂತಹ ನಿಷೇಧಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರು ಜನಸಿದರು.ಮೂಲತಃ ಇಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಖೇಡಗಿ ಅವರಾದ ಸಿಂದಗಿಯ ಖೇಡಗಿಕರ ಮನೆತನದ ಭವಾನಿರಾವ ಮತ್ತು ಯಶೋದಾಬಾಯಿ ದಂಪತಿಗಳ ಉದರದಲ್ಲಿ 1903 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ವೆಂಕಟರಾವ ಖೇಡಗಿಕರ ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲೆ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನದ ಕರಾಳ ಆಡಳಿತ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಶೋಷಣೆಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದವು.ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಗಾಣಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷವನ್ನು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಅವರು ಲೋಕ ಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ತಮ್ಮ 27 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಚಳುವಳಿಯ ದೀಕ್ಷೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲ, ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ವೆಂಕಟರಾವ ಅವರು 'ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥ'ರೆಂದು ಹೆಸರಾದರು.ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದ ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರು ಮರಾಠವಾಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜನಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ, ಅದರ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.ನಿಜಾಮಶಾಹಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಘಟನೆ ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಪರಿಷತ್, ಆಂಧ್ರಪರಿಷತ್ ಮರಾಠ ಪರಿಷತ್ ಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದ ಅವರು ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮ್ ಶಾಹಿ ಹಾಗೂ ರಜಕಾರರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದರು. ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸೆರೆಮನೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು. 1948 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಪ್ರಾಂತ ವಿಮೋಚನೆಗೊಂಡಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾಂನಂದ ತೀರ್ಥರ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ 1952ರಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ 1957- 62 ರ ವರೆಗೆ ಔರಂಗಬಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರು ಭಾಷವಾರು ಪ್ರಾಂತ ರಚನೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ದೇಶದ ಸಮಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದ ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸುಧಾರಣೆ ಬಯಸಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ವಿಮುಖರಾಗಿ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದರು.ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಇಡಿ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಹೈದ್ರಾಬಾದದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರು 22 ಜನವರಿ 1972 ರಂದು ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು. ಬೇಗಂ ಪೇಟದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಂದೇಡದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥ ಮರಾಠವಾಡ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಪ್ರಾಂತದ ಹಲವೆಡೆ ಅವರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.ಸಿಂದಗಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸರಕಾರದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಗರವಾಗಿತ್ತು.ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ 371 ಜೆ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರ ಜನ್ಮ ದಿನವನ್ನು ಸರಕಾರಿ ಜಯಂತಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಖಂಡರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರ ವೀರಸೌಧದ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಆಶಾಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ .ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಯ ರೂವಾರಿ ದೇಶದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ನಾಯಕರಾದ ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3 ರಂದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅವರ ಜಯಂತಿ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ದೇಶಭಕ್ತ ನಾಗರಿಕರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆ -ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ, ಸರಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಸಂಘ -ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಖಂಡರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಅವರ ಜಯಂತಿ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವೀರನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ 371 ಜೆ ಹೋರಾಟಗಾರ ಲಾಯಪ್ಪ ಇಂಗಳೆ, ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಖಂಡರು 371 ಜೆ ಹೋರಾಟಗಾರರಾದ ವಿನೋದ ಖೇಡ, ಸಿದ್ದನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ, ಅನಿಲ ಇಕ್ಕಡೆ, ಎನ್ ಸುರೇಶಕುಮಾರ, ಕಲ್ಲು ಶಿವಶರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮಾನಂದ ತೀರ್ಥರ ಜಯಂತಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಲೇಖನ ಮೂಲ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1-2026 ರಂದು ಕನ್ನಡ ಕೋಗಿಲೆ, ಈ ದಿವಸ, ಸುದ್ದಿ ನೋಟ, ಸಂಪದ ಕಾಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನ {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} 15pdgel71oelhslz3v855njqqq9zoff 0 7331 1431177 1366473 2026-10-01T13:28:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431177 wikitext text/x-wiki '''ಸವಿತಾ ನಾಗಭೂಷಣ''' ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾವ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು. ಹೆಚ್ಚು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಗೂಡಾಗದೆ ತಾನಾಯಿತು ತನ್ನ ಕವಿತೆಯಾಯಿತು ಎಂಬ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅನುಭವ,ನೆನಹುಗಳಿಗೆ ಕವಿ ಭಾಷೆಯ ಉಡುಗೆ ತೊಡಿಸಿ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವವರು. ಬರವಣಿಗೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವರಿಗೆ ತಾನಿರುವಷ್ಟು ಸಹಜ. ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ಹೂವು,ಹಣ್ಣು, ಚಂದ್ರ, ತಾರೆ, ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ಗಿಡ, ಮರ, ಬಳ್ಳಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕಾವ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ತಾನು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಸಮಾಜದ ನೋವು ನಲಿವುಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಅಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆ, ಕಾವುಗಳಿಗೆ ಸರಳ ಸಾಂತ್ವನಗಳು ಅವರ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ತುಂಟ ಹುಡುಗಿಯ ಕಂಠಪಾಠದಂತೆ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಹೊಸಲೋಕವೊಂದನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತವೆ. ಶಬ್ದಗಳ ಆಡಂಬರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಹೃದಯ ಮನಸ್ಸು ಕವಿತೆಯ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಹಿಂಬಾಲಿಸಲು ಕೊಂಚವೂ ಕಷ್ಟವಾಗದ ಹಾಗೆ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿ ನವಿರಾಗಿದೆ; ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ==ಜನನ/ಜೀವನ== * [[೧೯೬೧]] [[ಮೇ ೧೧]]ರಂದು [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸವಿತಾ ಬಿ.ಕಾಂ. ಪದವೀಧರೆ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು ನಂತರ ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಈಗ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದು ಪತಿ ಶ್ರೀ ಡಿ.ಎಸ್. ನಾಗಭೂಷಣರೊಂದಿಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಆರು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಇಂದು ಕಾವ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನವೆನ್ನುವುದು ತೀರಾ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಕವಿತೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವುದು. ಅದು ಸ್ವಚ್ಚ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆತು ಏಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕವಿಯನ್ನೂ ಅವನ ಕಾಲವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಹೊರಡುತ್ತೇವೆ. * ವಿಮರ್ಶಕರಿಗಾಗಿಯೇ ನಾನು ಕವಿತೆ ಬರೆಯುತ್ತದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಆತಂಕಿತ ಕಾವ್ಯ ಸಂವಿಧಾನ ಕವಿಯ ದಾರಿಯನ್ನೆ ತಪ್ಪಿಸಿಬಿಡಬಹುದು. ಆಗ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಸರತ್ತೆ ಕವಿತೆ ಎನ್ನುವ ಸರಳ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅಪಾಯವೂ ಇದೆ. * ಆದರೆ ಸವಿತಾ ಅವರ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆಲ್ಲಾ ಕಸರತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದು ಬುದ್ಧಿ, ಭಾವ, ಲಯ ಸಾಂಗತ್ಯ ನಮ್ಮನ್ನು ಅವರ ಕಾವ್ಯಯಾನದ ಜೊತೆಗಾರರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಚಾರಗಳ ಭಾರವಿಲ್ಲದೆ ಅಂತಃಕರಣಪೂರ್ವಕ ಬರೆಯಬಲ್ಲ ಅವರ ಕೌಶಲ ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾವಧಾನ, ಸಂಯಮವೇ ಅವರ ಕಾವ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. * ಇವರ ಕಾವ್ಯವು ತಾಯ್ತನ,ಮಮತೆ ಮತ್ತು ಅಂತಃಕರಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. * ಕೆಲ ಕಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದ್ವೈ ಮಾಸಿಕದ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸುವರ್ಣ ಕಾವ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ===ಕವನ ಸಂಕಲನ=== # ನಾ ಬರುತ್ತೇನೆ ಕೇಳು(೧೯೮೭), # ಚಂದ್ರನ್ರನ ಕರೆಯಿರಿ ಭೂಮಿಗೆ (೧೯೯೧), # ಹೊಳೆಮಗಳು (೧೯೯೬), # ಆಕಾಶ ಮಲ್ಲಿಗೆ (೨೦೦೦), # ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವ (೨೦೦೨) , # ದರುಶನ (೨೦೦೯).ಅವರ ಆಯ್ದ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಕಲನ # ಕೆಂಡ ಸಂಪಿಗೆ ===ಕಾದಂಬರಿ=== # ಕಾಡುಲಿಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳು(೨೦೦೬) ಮತ್ತು # ಹಳ್ಳಿಯ ದಾರಿ (೨೦೧೧). # ಸ್ತ್ರೀಲೋಕ (೧೯೯೬) ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ. # ಹೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖನಗಳು (೨೦೧೧) ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನ. # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಗಾಗಿ ಕವಿತೆ ೧೯೯೭, # ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪಂದನಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. # ಜಿ.ಎಸ್.ಎಸ್. ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ ಹಣತೆ, ಸುವರ್ಣ ಕಾವ್ಯ ಸಂಪುಟದ ಸಹ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಕಾವ್ಯ ತುಡಿತ== ಜೀವ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಸರಕು ಪ್ರಪಂಚ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅವರು ಜೀವ ಕಾರುಣ್ಯದ ನೆಲೆಯೊಂದನ್ನು ಶೋಧಿಸಲುಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬುದ್ಧ, ಬಸವ, ಗಾಂಧಿ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಚಿಂತನೆಯ ಎಳೆಗಳು ಈ ಹುಡುಕಾಟದ ಬಿರು ಬಿಸಿಲಿನ ಹಾದಿಯ ನೆರಳುಗಳು. ಬಂದೂಕಿನ ನಳಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅವರು ಕೌರ್ಯವನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. <poem> ನಿನ್ನ ಸಾವಿರ ಸಾವಿರ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದೂಕಿನ ಅಲೆಗಳು ತೇಲುವುದನ್ನೂ ಪುಟಿಯುವ ಮೀನುಗಳ ಬದಲು ಗುಂಡುಗಳು ಹಾರಾಡುವುದನ್ನೂ ಓಕುಳಿಯ ಬದಲು ನೆತ್ತರು ಹರಿಯುವುದನ್ನೂ ಧಿಕ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. (ಧಿಕ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ) ಈ ಧಿಕ್ಕಾರದ ಒಳಗೆ ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಅರಳಿಸುವ ಹಂಬಲ ಮೊನಚು ಬಾಣವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಗೆಳೆಯಾ..... ಕೋವಿ, ಗುಂಡು, ರಕ್ತ, ಚೀತ್ಕಾರ ಈ ಭುವಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹಳತು. ಬದುಕ ಬೆಳಗಿಸಲು ಹೊಸ ಅಸ್ತ್ರಗಲೇನಾದರೂ ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಇವೆಯಾ, ಹೇಳು.... (ಕೋವಿ ಹಿಡಿಯದ ಕೈಗಳೇ ಕಂಬನಿ ಒರೆಸಬೇಕು) </poem> * ಸವಿತಾ ನಾಗಭೂಷಣ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವ, ತಂಗಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು, ಕೊಂಡ ಹಾಯುವಳು, ಬಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ, ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದಿರ ಮುಂತಾದವು. ಅವರ ಬಹುತೇಕ ಕವನಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಕೃತಿಯೆ. ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಸುತ್ತಲೇ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಅನೇಕ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿ ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಚಂದ್ರನಂತೂ ಅವರ ಭಾವದ ಸ್ಥಾಯಿ. ಪದ್ಯದಿಂದ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಚಂದಿರ ಸುಂದರ. ಸ್ತ್ರೀ ಬದುಕಿನ ಒಲುಮೆ ನಲುಮೆಗಳಿಗೆ, ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳಿಗೆ ಅವನು ಕನ್ನಡಿ. * ’ಚಂದ್ರ ನಿಮಗೇಕೆ ಇಷ್ಟ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ’ಅವನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಜೊತೆಗಿದ್ದ’ ಎಂಬ ಸರಸದ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹೂವು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ. ಗಡಸುತನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಗಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟಾದ ತೋಳು ತೊಡೆತಟ್ಟುವವರೂ, ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ವೈರಿಗಳ ತಲೆಕಡಿಯುವವರೂ ಹೂವನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ತಲೆ ಬಾಗುತ್ತಾರೆ. * ಪ್ರಕೃತಿ-ಪುರುಷ ತತ್ವದ ಎರಡು ಸುಂದರ ಕಾಣ್ಕೆಗಳಾಗಿ ಕವಯಿತ್ರಿ ಹೂವು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣ್ಣು ಎದುರಿಸುವ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ರೀತಿ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಕವಿಗಳಿಗಿಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ. ತಂಗಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು, ದುಃಖ, ಲೋಕದಲಿ ಪುಟ್ಟಿದ ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲ ಹುಡುಗಿಯರ ಕನಸು ಮೊದಲಾದ ಕವಿತೆಗಳು ಈ ಮಾತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. * ಹೆಣ್ಣು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಶತ್ರುವೆಂಬ ಪರಂಪರಾಗತ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ತಂಗಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು ಕವಿತೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರಿಗೂ ಬೇಡವಾದ ಹೆಣ್ಣು ಜೀವವನ್ನು ಅಕ್ಕ ಅಪ್ಪಿ ಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಭಯ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಹೆಣ್ಣು ಧೈರ್ಯಗುಂದ ಬಾರದೆಂಬ ನಿರಂತರ ಎಚ್ಚರವನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ದುಃಖಕ್ಕಾಗಿ ಮರುಗುವ ಮನ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿನ ಒಳನೋಟ ನೀಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಸಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿಯೂ ತಡಕಾಡುತ್ತದೆ. <poem> ಬಲೆಯೊಳಗಿದ್ದರೂ ದುಃಖ ಬಯಲೊಳಗಿದ್ದರೂ ದುಃಖ ಬೀಸೋ ಕಲ್ಲಿನ ನಡುವೆ ಬದುಕು ಕಾಣಕ್ಕ....(ದುಃಖ) </poem> ಹೆಣ್ಣಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಕುರಿತು ಮತಾಡುವ ಸವಿತಾ ಅವರ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯ್ತನ, ಧಾರಣಶಕ್ತಿ, ವಾತ್ಸಲ್ಯ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇವೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇವುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ನೋಡುವ ಹಂಬಲವೂ ಇದೆ. ’ಕೊಂಡ ಹಾಯುವಳು’ ಅವರ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಕವನ. ಹೆಣ್ಣು ಸುಕೋಮಲೆ, ಚಂಚಲೆ ಮೊದಲಾದ ಪೂರ್ವಕಲ್ಪಿತ ಚಿತ್ರಣಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಅ ಗಂಡ, ಮನೆ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆನ್ನಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸಾಗುವ ಹೆಣ್ಣಿನ ಚಿತ್ರ ಅವಳ ಅದಮ್ಯ ಚೇತನದ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗುವುದು ಕವಿತೆಯ ಸಾರ್ಥಕ್ಯ. <poem> ಗಂಡ ಕುಡಿಯುವನು ನಿತ್ಯ ಹೊಡೆಯುವನು ಮೈ ತುಂಬ ಸಾಲ ಮನೆ ತುಂಬಾ ಮಕ್ಕಳು ಹಸಿವು ನೋವು ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಸವತಿಯ ಕಾಟ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತಿಹಳು ಒಮ್ಮೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಗದೊಮ್ಮೆ ಹಾಯುವಳು ಕೊಂಡ ನೋಡುವನವಳ ಗಂಡ ದೂರದಿಂದಲೇ ಮಂಕಾಗಿ. </poem> ಜಾಗತೀಕರಣ, ಷೇರುಪೇಟೆ, ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಪೌರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಕಾಡಿವೆ. ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸಾಂತ್ವನದ ದಾರಿ ಹುಡುಕುವ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕವಿತೆಗಳು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಯುದ್ಧ, ಸಾವು ತನ್ನನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿದಾಗ ’ಬುದ್ಧ ನನ್ನನ್ನು ಸಂತೈಸುತ್ತಾನೆ’ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಕವಯಿತ್ರಿ ಆಶಾಭಾವ ತಾಳುತ್ತಾರೆ. ಸುತ್ತಲಿನ ನಿಸರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಮಾನವ ಅಸ್ಥಿತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾ ಅತಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಕಾವ್ಯ ರಿಂಗಣದಲ್ಲಿ ಜೀವ ಮಿಡಿತದ ಸದ್ದನ್ನು ಕೇಳುವ ಮಗುವಿನ ಮುಗ್ಧ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅವರು ಇಂದಿಗೂ ಆತುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆಇಲ್ಲೂ ತಾರೆ, ಮೋಡ, ಗಾಳಿ, ಕಡಲು, ಸೂರ್ಯರಿದ್ದಾರೆ ನಿನಗಿಷ್ಟವಾದರೆ ಓದು ಒತ್ತಾಯವಿಲ್ಲ ಇಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ ಬೇಡ. ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಕೋಪವಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/women-writers-meet-in-mandya-from-today/article1954472.ece |title=The Hindu, November 24, 2007 Women writers’ meet in Mandya from today |access-date=ಮಾರ್ಚ್ 25, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210930041235/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/Women-writersrsquo-meet-in-Mandya-from-today/article14881546.ece |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2021 |url-status=dead}}</ref> ಸಾಹಿತಿ [[ಡಿ.ಎಸ್.ನಾಗಭೂಷಣ]] ಇವರ ಪತಿ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * '''ನಾ ಬರತೇನ ಕೇಳ''' ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಯ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆತಿದೆ. * [[೨೦೦೨]]ರ ಸಾಲಿನ [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ]]ಯ ಡಾ.[[ಡಿ.ಎಸ್.ಕರ್ಕಿ]] ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಎಂ. ಕೆ ಇಂದಿರಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಬಿ.ಎಚ್. ಶ್ರೀಧರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ೨೦೧೪ - ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಮನುಶ್ರೀ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite web |url=http://www.bangalorewaves.com/photogallery/bangalorewaves-photo-gallery.php?album_id=NzExNw== |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-04-28 |archive-date=2021-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210930023503/http://www.bangalorewaves.com/photogallery/bangalorewaves-photo-gallery.php?album_id=NzExNw== |url-status=dead }}</ref> * ಇವರು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ೭ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಶರಾಗಿದ್ದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://chilume.com/?author=88 ಚಿಲುಮೆ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಸವಿತಾ ನಾಗಭೂಷಣರ ಬರಹಗಳು] {{ಚುಟುಕು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೬೧ ಜನನ]] 2wbgwvtbfhxhvy1qthjovgpqju7jaxl 0 9836 1431210 1384355 2026-10-01T15:51:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431210 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಹರಿಣಿ | image = | image_size = | caption = | birth_name = | birth_date = ೧೯೩೭ | birth_place = [[ಉಡುಪಿ]], ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ | occupation = ನಟಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕಿ | years_active = ೧೯೫೧–೧೯೬೭ | spouse = ಡಾ.ಎಸ್.ರಾವ್ | domesticpartner = | website = }} '''ಹರಿಣಿ''' [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ]] ನಟಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕಿ. '''[[ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ]]'''(೧೯೫೧) ಚಿತ್ರದ '''ಮೋಹಿನಿ''' ಪಾತ್ರದಿಂದ ಖ್ಯಾತರಾದ ಹರಿಣಿ '''[[ಕನ್ಯಾದಾನ]]'''(೧೯೫೪), '''[[ನಂದಾದೀಪ]]'''(೧೯೬೩) ಮತ್ತು '''[[ನಾಂದಿ]]'''(೧೯೬೪) ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=ಹರಿಣಿ|url=http://kcainfo.com/bellihejje/harini-14-08-2010|website=ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕಾಡೆಮಿ}}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಚಿತ್ರರಂಗದ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]] ನೀಡುವ '''ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''ಯನ್ನು ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಹರಿಣಿಯವರು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ '''[[ಉಡುಪಿ]]'''ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಣಿಯಾಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಭಾರತಿ ದಂಪತಿಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಗುವಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಉದ್ಯಮಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿವಾದಿ. ಇವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬರೋಡಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಉದ್ಯಮ ತೀವ್ರ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೆಗೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆಗ ಹರಿಣಿಯವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷ. ಮಧುರೆಯ ರಾಯಲ್ ಟಾಕೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಸುಂದರರಾವ್ ನಾಡಕರ್ಣಿ ನಿರ್ದೇಶನದ '''ಹರಿದಾಸ್'''(೧೯೪೪) ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಹರಿಣಿ '''ಶ್ರೀಮುರುಗನ್'''(೧೯೪೬) ಮತ್ತು '''ಕನ್ನಿಕಾ'''(೧೯೪೭) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲನಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಹರಿಣಿಯವರ ಕುಟುಂಬ ಮಧುರೆಯಿಂದ '''[[ಮದ್ರಾಸ್]]'''ಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿತು. '''ಪುಣ್ಯವತಿ''' ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹರಿಣಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.<ref name="ಗಂಗಾಧರ ಮೊದಲಿಯಾರ್, ಫಿಲಂ ಡೈರಿ">{{cite web|title=ಕನ್ನಡದ ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ|url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:UZPHTd3qPd0J:46.5c.344a.static.theplanet.com/Content/Jun252010/gangadhara20100624191323.asp+&cd=10&hl=kn&ct=clnk&gl=in|publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ}}</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ====ನಟಿಯಾಗಿ==== ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ '''ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್''' ತಮ್ಮ ಮಹಾತ್ಮ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ '''[[ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ]]''' ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ೧೪ ವರ್ಷದ ಹರಿಣಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶೀಸಿದರು. ಭದ್ರವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಲು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಈ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶತದಿನೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ೩೬ ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡು ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. '''[[ಪ್ರತಿಮಾದೇವಿ|ಪ್ರತಿಮಾ ದೇವಿ]]''' ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ ಪತಿವೃತೆಯಿಂದ ಆಕೆಯ ಪತಿಯನ್ನು ಕೈವಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಕೆಗೆ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಋಣಾತ್ಮಕ ಛಾಯೆಯ '''ಮೋಹಿನಿ'''ಯಾಗಿ ಹರಿಣಿ ಮಿಂಚಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ನಟನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದ ಸನ್ನಿವೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈಜುಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಈಜುಡುಗೆ ತೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ನಟಿಯೆನಿಸಿದರು. ಹರಿಣಿ ಅವರನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸಿನೆಮಾ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಜನರು 'ಟಿಕೇಟ್'ಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹಸು, ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಗಿರವಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಂಗಾಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ '''ದೇವಕಿ ಬೋಸ್''' ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ '''ರತ್ನ್ ದೀಪ್'''(೧೯೫೧) ಚಿತ್ರದ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹರಿಣಿ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ '''[[ಕೋಲ್ಕತ್ತ]]'''ದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಚಿತ್ರದ ಶತದಿನೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಹರಿಣಿಯವರನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ಬಂದಿದ್ದ ಜನ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಹರಿಣಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಡಿ ಹಾಗಿತ್ತು.<ref name="ಗಂಗಾಧರ ಮೊದಲಿಯಾರ್, ಫಿಲಂ ಡೈರಿ"/> ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ವವೇನೆಂದು ಅರಿಯದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಸಿದ್ದ ಹರಿಣಿಗೆ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾದಕ ನಟಿ ಎಂಬ ಬಿರುದೂ ಬಂದಿತು.<ref name="ಬೆಳ್ಳಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಣಿ">{{cite web|title=Harini - Content Heroine of Yesteryears|url=http://www.supergoodmovies.com/12005/sandalwood/harini-content-heroine-of-yesteryears-exclusives-details|website=ಸೂಪರ್ ಗುಡ್ ಮೂವಿಸ್.ಕಾಮ್|access-date=2016-07-06|archive-date=2011-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110126000403/http://www.supergoodmovies.com/12005/sandalwood/Harini-Content-Heroine-of-Yesteryears-Exclusives-Details|url-status=dead}}</ref><ref name="BAGESHREE S., FRIDAY REVIEW">{{cite web|title=The good, bad and funny|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article3217783.ece|publisher=ದಿ ಹಿಂದೂ}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಈ ಮಾದರಿಯ ಅನೇಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಹರಿಣಿ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ವಿಪುಲ ಅವಕಾಶಗಳಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು.<ref name="BAGESHREE S., FRIDAY REVIEW"/> '''[[ಬಿ.ವಿಠ್ಠಲಾಚಾರ್ಯ]]''' ನಿರ್ದೇಶನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಾದ '''[[ಸೌಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ]]'''(೧೯೫೩) ಮತ್ತು '''[[ಕನ್ಯಾದಾನ]]'''(೧೯೫೪)ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ ಹರಿಣಿ ತಾವು ಕೇವಲ ಬಣ್ಣದ ಬೊಂಬೆಯಲ್ಲ ಪ್ರಬುದ್ಧ ನಟಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಅಂತರ್ಜಾತೀಯ ವಿವಾಹದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ '''[[ಸೌಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ]]''' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಶ್ರೀಮಂತ ಯುವಕನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಸಮಾಜವನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ಗೆದ್ದರೂ ವಿಧಿಯಾಟಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವ ಕೆಳವರ್ಗದ ಬಡಹುಡುಗಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ ಹರಿಣಿ, ಕಪ್ಪುಹುಡುಗಿಯ ವಿವಾಹದ ಕುರಿತಾಗಿದ್ದ '''[[ಕನ್ಯಾದಾನ]]''' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಹುಡುಗಿಯ ಅಂತರಂಗದ ವೇದನೆಯನ್ನು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದುದ್ದಕ್ಕೂ ಮುಖಕ್ಕೆ ಮಸಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕ್ರಮವೇ ಸವಾಲಿನದ್ದಾಗಿತ್ತು.<ref name="BAGESHREE S., FRIDAY REVIEW"/> '''[[ಗಂಧರ್ವ ಕನ್ಯ| ಗಂಧರ್ವ ಕನ್ಯಾ]]'''(೧೯೫೫) ಚಿತ್ರದ ಮೊಸಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಾಡುವ ದೃಶ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಿ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಬಳಸದೇ ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಂಥಾ ಸವಾಲಿಗೂ ಸೈ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಹರಿಣಿ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರ '''[[ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಪಂಚ]]'''(೧೯೫೫). ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದವರು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ '''[[ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ]]'''. ಬಹುತೇಕ ಮರಾಠಿ ಮೂಲದ ಕಲಾವಿದರೇ ಇದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಸ್ಪುಟವಾಗಿ ಹೇಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಹರಿಣಿಯವರ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು.<ref name="BAGESHREE S., FRIDAY REVIEW"/> ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ '''[[ಧರ್ಮ ವಿಜಯ]]''' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವರನಟ '''[[ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]]''' ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ಹರಿಣಿ ಆನಂತರದಲ್ಲಿ '''[[ನಾಗಾರ್ಜುನ]]'''(೧೯೬೧), '''[[ಶಿವಗಂಗೆ ಮಹಾತ್ಮೆ]]'''(೧೯೬೪) ಮತ್ತು '''[[ಸರ್ವಜ್ಞಮೂರ್ತಿ]]'''(೧೯೬೫) ಮುಂತಾದ ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. '''[[ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]]''' ಮತ್ತು '''ಹರಿಣಿ''' ಜೋಡಿಯ ಅಪೂರ್ವ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ '''[[ನಂದಾದೀಪ]]''' ಮತ್ತು '''[[ನಾಂದಿ]]'''.<ref name="ಬೆಳ್ಳಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಣಿ"/> ನಾಯಕಿಯರು ಋಣಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಭಯಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ '''[[ಆಶಾಸುಂದರಿ]]'''(೧೯೬೦) ಚಿತ್ರದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಛಾಯೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಮೆರೆದಿದ್ದರು. ಆಪ್ತಗೆಳತಿ ವಿವಾಹವಾಗುವುದನ್ನು ಸಹಿಸದೆ ಅದನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಸಂಚುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಗುರಿಮಾಡುವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="BAGESHREE S., FRIDAY REVIEW"/> ಅರ್ಹವಾಗಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಖಳ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಯಶಸ್ವೀ ಜಾನಪದ ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಾದ '''[[ರತ್ನಮಂಜರಿ]]'''(೧೯೬೨) ಮತ್ತು '''[[ವಿಧಿವಿಲಾಸ]]'''(೧೯೬೨) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಗಳಾದ '''[[ನಂದಾದೀಪ]]'''(೧೯೬೩) ಮತ್ತು '''[[ನಾಂದಿ]]'''(೧೯೬೪) ಹರಿಣಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ ಮಹೋನ್ನತ ಚಿತ್ರಗಳು. '''[[ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠಲ್]]''' ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚೊಚ್ಚಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ '''ನಂದಾದೀಪ'''. ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷೆಯ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲೇ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಪಕ-ನಿರ್ದೇಶಕರು ಜೋತು ಬಿದ್ದಿದ್ದಂತಹ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಕಥಾವಸ್ತು ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರ. ಅಣ್ಣನ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಗಿ ತಂದೆ ಮಾಡಿದ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಮನಸಾರೆ ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಯುವಕನೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗಳಿರುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವಿಧುರನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರೂ ಸಂಶಯ ಪಡುವ ಆತನ ವರ್ತನೆಗೆ ಬೇಸತ್ತು ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾ ಬರುವಾಗ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವ ದುರಂತ '''ಗೌರಿ'''ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ನೈಜ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ಡಾ. ಕೆ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ, ಸಿನಿಮಾ ಯಾನ">{{cite web|title=ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠ್ಠಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲ ನಿರ್ದೇಶಕ|url=http://samvaada.com/themes/article/424/1/mrvittala.html|publisher=ಸಂವಾದ}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೧೯೬೩ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಷ್ಟಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. '''ಹಳ್ಳಿಯ ಹುಡುಗಿ''' ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ.<ref name="BAGESHREE S., FRIDAY REVIEW"/> '''[[ನಾಂದಿ]]''' ಹೊಸ ಅಲೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ '''[[ಎನ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ್]]''' ನಿರ್ದೇಶನದ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ. ಅಂಗವಿಕಲರೂ ಸಂತೃಪ್ತ ಜೀವನ ಸಾಧಿಸಬಹುದೆಂಬ ಸಂದೇಶವಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆಯ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕನ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ '''ಗಂಗಾ'''ಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹರಿಣಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಗಿ ಮತ್ತು ಕಿವುಡಿಯಾಗಿದ್ದು ಪತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಚಾತುರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಳಾಗಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಸನ್ನಡತೆಯಿಂದ ಪತಿಯ ಸಹಕಾರ ಪಡೆದು ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹರಿಣಿಯವರ ನೈಜ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಅಭಿನಯ ಅಪಾರ ಜನಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಪಾತ್ರದ ನೈಜತೆಗಾಗಿ [[ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೂಗ ಮತ್ತು ಕಿವುಡರ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅವರ ಹಾವಭಾವಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಗಮನಿಸಿ ಕಲಿತು ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ವೃತ್ತಿಪರತೆಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದ್ದರು. '''[[ಲಂಡನ್]]'''ನ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೂ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref name="ಬಿ.ಸುರೇಶ್, ಸುದ್ದಿ-ಗಾಸಿಪ್">{{cite web|title=ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಅಲೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದವರು?|url=http://vijaykarnataka.indiatimes.com/entertainment/gossip/-/articleshow/19110236.cms|publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ}}</ref> '''[[ರಾಜಾಶಂಕರ್]]''' ಅವರೊಂದಿಗೆ '''[[ಮಂಗಳ ಮುಹೂರ್ತ]]'''(೧೯೬೩) ಮತ್ತು '''[[ಸುದರ್ಶನ್]]''' ಅವರೊಂದಿಗೆ '''[[ಆನಂದಭಾಷ್ಪ]]'''(೧೯೬೪) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದರು. [[ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠಲ್]] ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ '''[[ಮಂಗಳ ಮುಹೂರ್ತ]]''' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತೆಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಣೆಗೊಂಡು ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ತಾನು ಹೆಣೆದ ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸೋಗು ಅರ್ಥವಾಗಿ ಮಾನವೀಯತೆಯತ್ತ ಒಲಿಯುವ ಸವಾಲಿನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮೋಘ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ಡಾ. ಕೆ ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ, ಸಿನಿಮಾ ಯಾನ"/> ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ದೊರಕಿತ್ತು.<ref name="ಬೆಳ್ಳಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಣಿ"/> [[ಆರ್.ನಾಗೇಂದ್ರರಾವ್|ಆರ್. ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾವ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ '''[[ಆನಂದಭಾಷ್ಪ]]''' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹರಿಣಿಯವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸುರಿಮಳೆಗರೆದಿದ್ದವು. ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಈ ಚಿತ್ರ ಅಪೂರ್ವ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತ್ತು.<ref name="ಗಂಗಾಧರ ಮೊದಲಿಯಾರ್, ಫಿಲಂ ಡೈರಿ"/> '''[[ಪತಿವ್ರತಾ]]'''(೧೯೬೫) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯೆಯಾಗಿ<ref name="BAGESHREE S., FRIDAY REVIEW"/> ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದ ಹರಿಣಿ '''[[ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕುಮಾರ್]]''' ಅವರು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿದ್ದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರ '''[[ಸುಬ್ಬಾಶಾಸ್ತ್ರಿ]]'''(೧೯೬೬)ಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಮರಳು ಮಾಡಿ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಷಾಢಭೂತಿ ಸುಬ್ಬಾಶಾಸ್ತ್ರಿಯ ಮೋಸ ಮಂಚನೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಬಯಲು ಮಾಡುವ '''ಶಾರದಾ'''ಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಣೀಯ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರ '''[[ಸತಿ ಸುಕನ್ಯಾ]]'''(೧೯೬೭)ದಲ್ಲಿ [[ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಹರಿಣಿ, ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ನಟನೆಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಚಕಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.<ref name="BAGESHREE S., FRIDAY REVIEW"/> ಸುಮಾರು ಒಂ‍ದೂವರೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ಭಾವಾತಿರೇಕವಿಲ್ಲದ ನೈಜ ಅಭಿನಯದಿಂದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಹರಿಣಿ '''[[ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]]''', '''[[ಉದಯಕುಮಾರ್]]''', '''[[ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕುಮಾರ್]]''', '''[[ರಾಜಾಶಂಕರ್]]''' ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲಾ ಅಗ್ರಪಂಕ್ತಿಯ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. '''[[ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠಲ್]]''', '''[[ಎನ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ್]]''', '''[[ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]]''', '''[[ಬಿ.ವಿಠ್ಠಲಾಚಾರ್ಯ]]''' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಕಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ====ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿ==== ಸಹೋದರರಾದ ವಾದಿರಾಜ್ ಮತ್ತು ಜವಾಹರ್ ನಿರ್ಮಾಣದ '''[[ನಂದಾದೀಪ]]''' ಮತ್ತು '''[[ನಾಂದಿ]]''' ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಹರಿಣಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಳ ಹೊರಗನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದರು. ನಟಿಯಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದ ಹರಿಣಿ ತಮ್ಮ '''ವಿಜಯ ಭಾರತಿ''' ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ '''[[ಪ್ರೇಮಕ್ಕು ಪರ್ಮಿಟ್ಟೆ|ಪ್ರೇಮಕ್ಕೂ ಪರ್ಮಿಟ್ಟೆ]]'''(೧೯೬೭), '''[[ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು]]'''(೧೯೬೯), '''[[ಸೀತಾ]]'''(೧೯೭೦), '''[[ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ]]'''(೧೯೭೨), '''[[ಸೀತೆಯಲ್ಲ ಸಾವಿತ್ರಿ]]'''(೧೯೭೩) ಮತ್ತು '''[[ನಮ್ಮಮ್ಮನ ಸೊಸೆ]]'''(೧೯೮೦)ಗಳಂತಹ ಸದಭಿರುಚಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತಮ ಸಂದೇಶಗಳಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ. '''[[ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು]]''' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ [[ಫಿಲಂಫೇರ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಲಭಿಸಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಫಿಲಂಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯೆನಿಸಿದರು.<ref name="ಗಂಗಾಧರ ಮೊದಲಿಯಾರ್, ಫಿಲಂ ಡೈರಿ"/> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ರೋ]]ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ.ಎಸ್.ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ವರಿಸಿದ ಹರಿಣಿ ಸುಮಾರು ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ತಮ್ಮ ಪತಿ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ '''ನಿಹಾರ್''' ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ಗಂಗಾಧರ ಮೊದಲಿಯಾರ್, ಫಿಲಂ ಡೈರಿ"/> ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ [[ವಾದಿರಾಜ್]] ಇವರ ಸಹೋದರ. ಇನ್ನೋರ್ವ ಸಹೋದರ '''ಜವಾಹರ್''' ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಪುರಸ್ಕಾರ== *ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು (೧೯೬೯)<ref name="ಗಂಗಾಧರ ಮೊದಲಿಯಾರ್, ಫಿಲಂ ಡೈರಿ"/> *ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೯)<ref>{{cite web|title=ಎಚ್‌.ಎಸ್‌.ಪಾರ್ವತಿ, ಮುದ್ದುಕೃಷ್ಣ, ಕುಂ.ವಿ.ಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url=http://kannada.oneindia.com/news/2004/10/29/rajyotsava.html|publisher=ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ}}</ref> *ಜಯಮಾಲ ಎಚ್‌.ಎಂ.ರಾಮಚಂದ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರವಾಣಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ೨೦೦೯)<ref>{{cite web|title=RC AWARDS ? PROTHSAHA UTHSAHA!|url=http://www.chitratara.com/show-content.php?id=861&ptype=News&title=RC%20AWARDS%20%3F%20PROTHSAHA%20UTHSAHA%21|publisher=ಚಿತ್ರತಾರಾ|access-date=2016-07-04|archive-date=2019-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20190718014527/http://www.chitratara.com/show-content.php?id=861&ptype=News&title=RC%20AWARDS%20%3F%20PROTHSAHA%20UTHSAHA%21|url-status=dead}}</ref> *ಬಿ.ಸರೋಜಾ ದೇವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೦)<ref>{{cite web|title=ಖ್ಯಾತ ಅಭಿನೇತ್ರಿ ಸರೋಜಾದೇವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟ|url=http://kannada.filmibeat.com/news/18-padmabhushan-dr-b-saroja-devi-national-award.html|website=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ}}</ref> *ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೬)<ref>{{cite web|title=ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹರಿಣಿ ಆಯ್ಕೆ|url=http://kannadigaworld.com/kannada/251612.html|website=ಕನ್ನಡ ವರ್ಲ್ಡ್,ಕಾಮ್}}</ref> *ಡಾ.ರಾಜ್​ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೬)<ref>{{cite web|title=ಹಿರಿಯ ನಟಿ ಹರಿಣಿಗೆ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|url=http://www.prajavani.net/article/%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%AF-%E0%B2%A8%E0%B2%9F%E0%B2%BF-%E0%B2%B9%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%A3%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E2%80%8C%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E2%80%8C-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF|publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ|access-date=2016-08-02|archive-date=2020-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20201203015847/https://www.prajavani.net/article/%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%AF-%E0%B2%A8%E0%B2%9F%E0%B2%BF-%E0%B2%B9%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%A3%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E2%80%8C%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E2%80%8C-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF|url-status=dead}}</ref> ==ಹರಿಣಿ ಅಭಿನಯದ ಚಿತ್ರಗಳು== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ ! ಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ನಿರ್ದೇಶನ ! ಭೂಮಿಕೆ |- | ೧೯೫೧ || ''[[ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ]]'' || ಮೋಹಿನಿ || [[ಡಿ.ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್]] || [[ಪ್ರತಿಮಾದೇವಿ|ಪ್ರತಿಮಾ ದೇವಿ]] |- | ೧೯೫೩ || ''[[ದಲ್ಲಾಳಿ]]'' || || [[ಡಿ.ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್]] || ಸಂಪತ್, ಸುಬ್ಬಣ್ನ |- | ೧೯೫೩ || ''[[ಮಂಗಳಗೌರಿ]]'' || || ಟಿ.ಆರ್.ಸುಂದರಂ || [[ಇಂದುಶೇಖರ್]] |- | ೧೯೫೩ || ''[[ಸೌಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ]]'' || || [[ಬಿ.ವಿಠ್ಠಲಾಚಾರ್ಯ]] || [[ಇಂದುಶೇಖರ್]] |- | ೧೯೫೪ || ''[[ಮಾಡಿದ್ದುಣ್ಣೋ ಮಹಾರಾಯ]]'' || || [[ಡಿ.ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್]] || [[ಪ್ರತಿಮಾದೇವಿ|ಪ್ರತಿಮಾ ದೇವಿ]] |- | ೧೯೫೪ || ''[[ಕನ್ಯಾದಾನ]]'' || || [[ಬಿ.ವಿಠ್ಠಲಾಚಾರ್ಯ]] || [[ಇಂದುಶೇಖರ್]] |- | ೧೯೫೪ || ''[[ಮುಟ್ಟಿದ್ದೆಲ್ಲ ಚಿನ್ನ]]'' || || [[ಡಿ.ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್]] || [[ಪ್ರತಿಮಾದೇವಿ|ಪ್ರತಿಮಾ ದೇವಿ]], ಬಾಲಕೃಷ್ಣ |- | ೧೯೫೫ || ''[[ಗಂಧರ್ವ ಕನ್ಯ|ಗಂಧರ್ವ ಕನ್ಯಾ]]'' || || [[ಡಿ.ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್]] || [[ಇಂದುಶೇಖರ್]], [[ರಾಜಸುಲೋಚನ]] |- | ೧೯೫೫ || ''[[ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಪಂಚ]]'' || || || [[ಇಂದುಶೇಖರ್]] |- | ೧೯೫೭ || ''[[ಪ್ರಭುಲಿಂಗ ಲೀಲೆ]]'' || || ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ || [[ಪ್ರತಿಮಾದೇವಿ|ಪ್ರತಿಮಾ ದೇವಿ]] |- | ೧೯೫೯ || ''[[ಧರ್ಮ ವಿಜಯ]]'' || || ಎನ್.ಜಗನ್ನಾಥ್ || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಲೀಲಾವತಿ]] |- | ೧೯೬೦ || ''[[ಆಶಾಸುಂದರಿ]]'' || || [[ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]] || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರಿ]] |- | ೧೯೬೧ || ''[[ನಾಗಾರ್ಜುನ]]'' || || || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಜಿ.ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ]] |- | ೧೯೬೨ || ''[[ರತ್ನಮಂಜರಿ]]'' || || [[ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]] || [[ಉದಯಕುಮಾರ್]] |- | ೧೯೬೨ || ''[[ಕರುಣೆಯೇ ಕುಟುಂಬದ ಕಣ್ಣು]]'' || || [[ಟಿ.ವಿ.ಸಿಂಗ್ ಠಾಕೂರ್]] || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]], [[ರಾಜಾಶಂಕರ್]], [[ಲೀಲಾವತಿ]] |- | ೧೯೬೨ || ''[[ವಿಧಿವಿಲಾಸ]]'' || || ಮಹೇಶ್-ಭಗವಾನ್ || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಲೀಲಾವತಿ]] |- | ೧೯೬೩ || ''[[ಆನಂದಭಾಷ್ಪ]]'' || || [[ಆರ್.ನಾಗೇಂದ್ರರಾವ್|ಆರ್. ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾವ್]] || [[ಆರ್.ಎನ್.ಸುದರ್ಶನ್]] |- | ೧೯೬೩ || ''[[ನಂದಾದೀಪ]]'' || ಗೌರಿ || [[ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠಲ್]] || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] |- | ೧೯೬೪ || ''[[ನಾಂದಿ]]'' || ಗಂಗಾ || [[ಎನ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಯಣ್]] || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಕಲ್ಪನಾ]] |- | ೧೯೬೪ || ''[[ಮಂಗಳ ಮುಹೂರ್ತ]]'' || || [[ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠಲ್]] || [[ರಾಜಾಶಂಕರ್]], [[ಆರ್.ಎನ್.ಸುದರ್ಶನ್]] |- | ೧೯೬೪ || ''[[ನವಜೀವನ]]'' || || ಸಿ.ಎಸ್.ಮೂರ್ತಿ || [[ಪಂಢರೀಬಾಯಿ]], [[ಆರ್.ಎನ್.ಸುದರ್ಶನ್]] |- | ೧೯೬೪ || ''[[ಶಿವಗಂಗೆ ಮಹಾತ್ಮೆ]]'' || || ಗೋವಿಂದ || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] |- | ೧೯೬೫ || ''[[ಪತಿವ್ರತಾ]]'' || || ಪಿ.ಎಸ್.ಮೂರ್ತಿ || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಉದಯಕುಮಾರ್]] |- | ೧೯೬೫ || ''[[ಸರ್ವಜ್ಞಮೂರ್ತಿ]]'' || || [[ಆರೂರು ಪಟ್ಟಾಭಿ]] || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] |- | ೧೯೬೫ || ''[[ಅಮರಜೀವಿ]]'' || || ಜಿ.ಕೆ.ಮೂರ್ತಿ || ರಾಜಾಶಂಕರ್ |- | ೧೯೬೫ || ''[[ಇದೇ ಮಹಾ ಸುದಿನ]]'' || || ಬಿ.ಸಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ || [[ಉದಯಕುಮಾರ್]] |- | ೧೯೬೭ || ''[[ಸುಬ್ಬಾಶಾಸ್ತ್ರಿ]]'' || ಶಾರದಾ || ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ || [[ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕುಮಾರ್]] |- | ೧೯೬೭ || ''[[ಸತಿ ಸುಕನ್ಯಾ]]'' || ಸುಕನ್ಯಾ || ವೈ.ಆರ್.ಸ್ವಾಮಿ || [[ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|30em}} {{ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕಿಯರು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] fadaqzhbc7mvdudw2n4s46kw40zizyy 0 20772 1431173 1352891 2026-10-01T13:04:39Z Marbletan 70397 ([[c:GR|GR]]) [[File:Atomic number depiction.jpg]] → [[File:Atomic number depiction.svg]] 1431173 wikitext text/x-wiki [[File:Atomic number depiction.svg|thumb|300px|right|ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲ್ಪರಹ ಮತ್ತು ಕೆಳಬರಹ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಗೆಗೆ ವಿವರಣೆ- ಕೆಳಬರಹ ಹೀಲಿಯಮ್‌ನ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ಬರಹ ಅದರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ಪ್ರೋಟಾನ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಪರಮಾಣು ಬೀಜಕಣದ ಪೂರ್ಣ ಧನಾವೇಶದ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ತಟಸ್ಥ ಪರಮಾಣುವಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಸಹ.]] [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ, '''ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ'''ಯು ('''ಧನವಿದ್ಯುತ್ಕಣ ಸಂಖ್ಯೆ''' ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ) ಒಂದು [[ಪರಮಾಣು]]ವಿನ [[ಪರಮಾಣು ಬೀಜ]]ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾದ [[ಧನವಿದ್ಯುತ್ಕಣ]]ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಅದು ಪರಮಾಣು ಬೀಜದ [[ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ]]ಗೆ ತದ್ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ '''''Z''''' ಸಂಕೇತದಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಂದು [[ಮೂಲಧಾತು]]ವನ್ನು ಅದ್ವಿತೀಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ<ref>Wikipedia [[:en:Atomic number]] ಆಧಾರ. ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಲ್ಲ</ref> ಹಾಗೂ ಸಾಕ್ಷೇಪಿಕ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಡುವೆ ಗೊಂದಲವಿರಬಾರದು. ಪರಮಾಣು ತೂಕಕ್ಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಕ್ಷೇಪಿಕ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಎಂದು ಸಹ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು A ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದೇ. ಆದರೆ ಪರಮಾಣುವಿನ ಬೀಜಕಣ ಅಥವಾ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್|ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳೂ]] ಇರುತ್ತವೆ (ಜಲಜನಕ ಪರಮಾಣುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಪ್ರೋಟಾನ್]] ಇರುತ್ತದೆ). [[ಬೈಜಿಕ ಕೇಂದ್ರ|ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿರುವ]] ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು N ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ತೂಕ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ದೋಷ<ref>ದ್ಯವ್ಯರಾಶಿಯ ತೂಕವು ಬೀಜಕಣಗಳು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ ಕಣಗಳ ತೂಕಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕಣ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಶಕ್ತಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ</ref> ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದು ಇವುಗಳನ್ನು ಕಡೆಗೆಣಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಸಂಖ್ಯೆ A ಯನ್ನು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು. ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ತೂಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗಣನೀಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೋಡಿದಿರಿ. ಇಲ್ಲಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಹಲವು [[ಮೂಲಧಾತು|ಮೂಲಧಾತುಗಳಲ್ಲಿನ]] ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು [[ಪರಮಾಣು|ಪರಮಾಣುವಿನಲ್ಲಿ]] ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಪರಾಮಾಣುಗಳನ್ನು [[ಸಮಸ್ಥಾನಿ|ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು]] (ಐಸೊಟೋಪ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೂರಕ್ಕೆ ಎಪ್ಪತೈದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೂಲಧಾತುಗಳಿಗೆ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪರಮಾಣು ತೂಕ ಅಥವಾ ಸಾಕ್ಷೇಪಿಕ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾದರಿಯಿಂದ ಮಾದರಿಗೆ ತುಸು ಭಿನ್ನವಾಗಬಹುದು. ಒಂದು ಧಾತುವಿನ ಸರಾಸರಿ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾದರಿ ಅಥವಾ ಮೂಲದ) [[ಇಂಗಾಲ|ಇಂಗಾಲ-12]] ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ {{frac|1|12}}ಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಸಾಕ್ಷೇಪಿಕ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಪರಮಾಣುತೂಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ([[ಜಲಜನಕ|ಜಲಜನಕಕ್ಕೆ]] ಹೋಲಿಸಿ) ಅಳೆಯಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆಯು ಜರ್ಮನ್ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು ಅದರ ಸಂವಾದಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದ ಆಟಾಮಿಕ್ ನಂಬರ್ ಅಥವಾ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ (ಯಾವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲ) [[ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕ|ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ]] ಅದು ಇರುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 1915ರ ನಂತರ Z ಸಂಖ್ಯೆಯು ಬೀಜಕಣದ ಆವೇಶ (ಚಾರ್ಜ್) ಮತ್ತು ಅದು ಪರಮಾಣುವಿನ ಭೌತಿಕ ಗುಣ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಪುರಾವೆಗಳ ನಂತರವೇ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಲಭಿಸತೊಡಗಿತು. ==ಇತಿಹಾಸ== [[ದಿಮಿತ್ರಿ ಮೆಂಡಲೀವ್]] 1869ರಲ್ಲಿ<ref>Wikipedia [[:en: Periodic table]] access date 2016-10-10</ref> ಮೊದಲು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಮೆಂಡಲೀವ್ ಪರಮಾಣು ತೂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇನೆಂದು ಹೇಳಿದ. ಆದರೆ ಅವನು ಈ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು [[ಟೆಲ್ಲುರಿಯಮ್]] (ಪರಮಾಣುತೂಕ 127.6) ಮತ್ತು [[ಅಯೊಡಿನ್]] (ಪರಮಾಣುತೂಕ 126.9) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಸು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಟೆಲ್ಲುರಿಯಮ್‌ನ್ನು ಮೊದಲು ಇರಿಸಿದ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವನು ಆ ಮೂಲಧಾತುಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದೇ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವಿಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಅಂದು ಏನೇನೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಈ ಅನುಕ್ರಮ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡವುದು ಸಮರ್ಪಕವೆನ್ನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಹಲವು ಧಾತುಗಳ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪರಮಾಣು ತೂಕದ ಬದಲು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಚ್ಚು [[ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್‌]] ಧಾತುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಂತೆ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನದ ಬಗೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ===ಅಣು ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಮೊಸ್ಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು=== 1911ರಲ್ಲಿ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪರಮಾಣು ಮಾದರಿಯೊಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ. ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಪರಮಾಣು ದ್ರವ್ಯವು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಧನಾತ್ಮಕ ಆವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಧನಾತ್ಮಕ ಆವೇಶವು ಜಲಜನಕ ಪರಮಾಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಪರಮಾಣು ತೂಕದ ಸರಿಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟಿತ್ತು. ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಊಹಿಸಿದ ಒಂದೇ ಪರಮಾಣುವಾದ [[ಚಿನ್ನ|ಬಂಗಾರದಲ್ಲಿ]] ಇದು 100 ಆಗಿತ್ತು (ವಾಸ್ತವದ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಸಂಖ್ಯೆ 79 ಆಗಿತ್ತು). ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನ ಈ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಬಂಧದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಆಂಟೋನಿಯಸ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆನ್ ಬ್ರೊಯೆಕ್ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರದ ಆವೇಶ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣುವಿನಲ್ಲಿನ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ]] ಸಂಖ್ಯೆ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಊಹೆ ನಿಜವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು 1913 ರ ಹೆನ್ರಿ ಮೊಸ್ಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ನಂತರ ದೊರೆಯತೊಡಗಿದವು. ಮೊಸ್ಲೆ ಅದೇ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ನೀಲ್ಸ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಡೇವಿಡ್ ಬೋರ್|ಬೋರ್‌ನೊಂದಿಗೆ]] ಚರ್ಚಿಸಿದ ನಂತರ ಬ್ರೆಯೆಕ್ ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಬೋರ್ ಊಹನ ಅಥವಾ ಹೈಪೊತೀಸಿಸ್<ref>ಬೋರ್ ಪರಮಾಣುಗಳು ಸೂಸುವ ಕಿರಣಗಳ ರೋಹಿತ ಸಾಲುಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್ ಲೈನ್‌ಗಳ ಆವರ್ತನ (ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ) Z ಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಸ್ಕ್‌ವಯರ್‌ನ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತೀಕರಿಸಿದ್ದ</ref> ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ದರಿಸಿದ. ಇದಕ್ಕೂ ತುಸು ಮುಂಚೆ 1909ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಜಿ. ಬಾರ್ಕ್ಲ ಹಲವು ಧಾತುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ|ಎಕ್ಸ್ ರೇಗಳನ್ನು]] ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆಯೆಂದು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅಂದು ಇನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಅಲೆಯುದ್ದವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ತಂತ್ರವಿರಲಿಲ್ಲ ವಾದ್ದರಿಂದ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಎಕ್ಸ್‌ ರೇಗಳು ಹಿಂಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆದರು.<ref>[http://www.chemteam.info/AtomicStructure/AtNum-XrayThread.html "Leading up to Moseley: X-Ray Spectra"] access date 2016-10-10</ref> ಹೆನ್ರಿ ಮೊಸ್ಲೆ, ತುಸು ಹಿಂದೆಯಷ್ಟೆ ವಿಲಿಯಂ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬ್ರಾಗ್ (ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ ಬ್ರಾಗ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ) ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ ನಿಂದ ಬಂಗಾರದವರೆಗೆ ಅಂದು ತಿಳಿದ ಎಲ್ಲ ಧಾತುಗಳು ಹೂರಸೂಸುವ ಎಕ್ಸ್‌ ರೇಗಳ ಆವರ್ತನ (ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ) ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ.<ref>[http://www.chemteam.info/AtomicStructure/AtNum-Moseley.html "Moseley's Discovery - The Modern Concept of Atomic Number"] access date 2016-10-10</ref> ಮೊಸ್ಲೆ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ ರೆ ಕಿರಣಗಳ ರೋಹಿತ ಸಾಲುಗಳ ಆವರ್ತನಗಳನ್ನು ಅಳೆದ.<ref>[http://www.physics.ox.ac.uk/history.asp?page=moseley "The story of Moseley and X-rays"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161108101111/http://www.physics.ox.ac.uk/history.asp?page=moseley |date=2016-11-08 }}, Department of Physics, University of Oxford, access date 2016-10-10</ref> ಈ ಪ್ರಯೋಗವು ಆವರ್ತನಗಳ ವರ್ಗ ಮೂಲ (ಸ್ಕ್ವಯೆರ್ ರೂಟ್) ಮತ್ತು ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿನ ಅದರ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆಗೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿನ ಧಾತುವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಆವರ್ತನಗಳ ವರ್ಗ ಮೂಲವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಸಲ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಧಾರವೊಂದು ಒದಗಿ ಬಂತು. ===ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ಬೀಜಕಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್=== ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ Z ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಬಂದಿತಾದರೂ ಇದರ ಮಹತ್ವ ಏನು ಎಂದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿಲಿಯಂ ಪ್ರೌಟ್ ಎಲ್ಲಾ ಧಾತುಗಳು ಹಲವು ಜಲಜನಕ ಪರಮಾಣುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಊಹನವೊಂದನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರೊಲೈಟ್ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದ. ಆದರೆ 1907 ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಥಾಮಸ್ ರಾಯ್‌ಡ್ಸ್ ಎರಡು ಧನಾವೇಶ (ಪಾಸಿಟಿವ್ ಚಾರ್ಜ್) ಇರುವ ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳು ಹೀಲಿಯಮ್ ಬೀಜಕಣ ಎಂತಲೂ ಅವು ಜಲಜನಕ ಪರಮಾಣವಿನ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟು ತೂಗುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಪ್ರೌಟ್‌ನ ಊಹನ ನಿಜವೇ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳ ತೂಕ ಜಲಜನಕ ಪರಮಾಣುವಿನ ಎರಡರಷ್ಟಾಗಿರ ಬೇಕಿತ್ತು. ಬೇರೆ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿರುವ "ಪ್ರೊಲೈಟ್" ಅಥವಾ ಜಲಜನಕ ಪರಮಾಣುವಿನ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಧನಾವೇಶವನ್ನು ತಟಸ್ಥವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದು ಮೂಡಿತು. 1919ರಲ್ಲಿ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳನ್ನು<ref name=alfa>ಎರಡು ಪ್ರೋಟಾನು ಮತ್ತು ಎರಡು ನ್ಯೂಟ್ರಾನುಗಳಿರುವ ಹೀಲಿಯಮ್ ಬೀಜಕಣ </ref> ಸಾರಜನಕದ ಮೇಲೆ ಹಾಯಿಸಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಜಲಜನಕ ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದ. ಈ ಪ್ರಯೋಗ ಪಲಿತಾಂಶವು ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ಗೆ ಪ್ರೌಟ್‌ ಊಹನಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ತೋರಿತು. ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಹೊಸ ಕಣವನ್ನು ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪ್ರೋಟಾನ್ (ಬದಲಿ ಹೆಸರುಗಳು ಪ್ರೌಟಾನ್ ಅಥವಾ ಪ್ರೊಲೈಟ್) ಎಂದು ಕರೆದ. ಆದರೆ ಮೊಸ್ಲೆ ಪ್ರಯೋಗವು ಭಾರ ಧಾತುಗಳ ಪರಮಾಣು ಜಲಜನಕ ಪರಮಾಣುವಿನಿಂದಾದುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲು ಇರುವ ತೊಂದರೆ ಎಂದರೆ ಹಾಗೆ ಭಾವಿಸಿದಲ್ಲಿನ ಪರಮಾಣುತೂಕಕ್ಕಿಂತ ವಾಸ್ತವದ ಪರಮಾಣು ತೂಕವು ಸುಮಾರು ಎರಡರಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಹೀಲಿಯಮ್]] ಬೀಜಕಣದ ಧನಾವೇಶ 2 ಆದರೆ ಅದರ ಪರಮಾಣು ತೂಕ 4 (ಜಲಜಲಕ ಬೀಜಕಣ). ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಇರುವಿಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಊಹನ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಪರಮಾಣು ತೂಕ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅಷ್ಟು ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳು ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ತಟಸ್ಥ ಮಾಡಲು ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕಾರ ಹೀಲಿಯಮ್ ಪರಮಾಣು ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿ 4 ಪ್ರೋಟಾನುಗಳು ಮತ್ತು 2 ಬೀಜಕಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಂಗಾರ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ ಪರಮಾಣು ತೂಕ ಜಲಜನಕದ 197 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಅದರ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದ ಸ್ಥಾನ 79. ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಚಿನ್ನದ ಪರಮಾಣು ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿ 197 ಪ್ರೋಟಾನುಗಳು ಮತ್ತು 118 ಬೀಜಕಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ===ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆ=== 1931ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಲ್ಟರ್ ಬೋತೆ ಮತ್ತು ಹರ್ಬಟ್ ಬೆಕರ್ ಪೋಲೊನಿಯಮ್‌ನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ [[ಆಲ್ಫಾ ಕಣ|ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳನ್ನು]] <ref name=alfa/> [[ಬೆರಿಲಿಯಮ್]], [[ಬೊರಾನ್|ಬೋರಾನ್]] ಅಥವಾ [[ಲಿಥಿಯಮ್|ಲಿಥಿಯಮ್‌ನಂತಹ]] ಕೆಲವು ಹಗುರ ಧಾತುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಕೆಲವು ವಿಕಿರಣಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆವೇಶ (ಚಾರ್ಜ್) ಇರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು [[ಗಾಮ ಕಿರಣ|ಗಾಮ ಕಿರಣಗಳು]] (ಶಕ್ತಿಯುತ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣಗಳು) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ನಂತರದ ವರುಷದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರ್ನೆ ಜೋಲಿಯಟ್-ಕ್ಯೂರಿ ಮತ್ತು ಫೆಡ್ರಿಕ್ ಜೋಲಿಯಟ್ ಈ ಹೊಸ ಕಿರಣಗಳು ಮೇಣ (ಪ್ಯಾರಫಿನ್) ಅಥವಾ ಇತರ ಜಲಜನಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುತ ಪ್ರೋಟಾನುಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಪ್ರಯೋಗದ ಹಲವು ಪಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಕಿರಣಗಳು ಪ್ರೋಟಾನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವ ರೀತಿಯು ಹೊಸ ತಟಸ್ಥ ಕಣದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ರೋಮ್‌ನ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಟ್ಟೊರೆನೆ ಮಜೊರನ ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref name=neutron>Wikipedia [[:en:Discovery of the neutron]] access date 2016-10-10</ref> ಈ ಹೊಸ ಕಿರಣಗಳು ಗಾಮ ಕಿರಣಗಳೆಂಬ ವಿವರಣೆಯ ಬಗೆಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಜೇಮ್ಸ್ ಚಾಡ್ವಿಕ್ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ 1932ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ಕಿರಣಗಳು ಗಾಮ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರೋಟಾನಿನಷ್ಟೇ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಇರುವ ತಟಸ್ಥ ಕಣಗಳು ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಹೀಗೆ ಪರಮಾಣು ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರೋಟಾನು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಲು ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಯಿತು. ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿತು.<ref name=neutron/> ==ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಪರಮಾಣು ಮಾದರಿ== ಇದರೊಂದಿಗೆ ಧಾತುವೊಂದರ ಪರಮಾಣುವಿನ ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೋಟಾನು ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅದರ Z ಆಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಪರಮಾಣುವೊಂದರ ಧನಾವೇಶವಾಯಿತು. 1915 ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಅದೊಂದು ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಮೂಲಧಾತುವೊಂದರ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ತಟಸ್ಥ ಪರಮಾಣುವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೀಜಕಣ ಅಥವಾ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರೋಟಾನುಗಳಿರುತ್ತವೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪರಮಾಣು ತೂಕಕ್ಕೆ ಧನಾವೇಶವಿರುವ ಪ್ರೋಟಾನುಗಳಲ್ಲದೆ ಬಹುತೇಕ ಅದೇ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯಿರುವ ತಟಸ್ಥ ಆವೇಶದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಸಹ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕಣಗಳು ಪರಮಾಣುವಿನ ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಅದರ ಸುತ್ತ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತತ್ತವೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಬೀಜಕಣದ ಸುತ್ತ ಹೇಗೆ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ ಎಂದು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ]] ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೊಸ ಪರಮಾಣು ಮಾದರಿಯ ರೂಪರೇಖೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿ== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] 1f2tvlldq0wa5umdzfr76hxdxz55r1a 0 21579 1431217 1430403 2026-10-01T17:17:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431217 wikitext text/x-wiki <!-- {{Infobox Novel series | name = Harry Potter | books = [[Harry Potter and the Philosopher's Stone]]<!-- "Harry Potter" originates from the UK, therefore, by [[WP:ENGVAR|this guideline]], we refer to books by their original UK titles; "Sorceror's Stone" ONLY applies to the US and not elsewhere in the English-speaking world, and Wikipedia is an English-language encyclopedia, not an American encyclopedia. So if you change this, you *will* be reverted --><!--<br />[[Harry Potter and the Chamber of Secrets]]<br />[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]<br />[[Harry Potter and the Goblet of Fire]]<br />[[Harry Potter and the Order of the Phoenix]]<br />[[Harry Potter and the Half-Blood Prince]]<br />[[Harry Potter and the Deathly Hallows]] | image =[[File:Harry Potter Books.png|250px|Complete set of the seven books of the "Harry Potter" series]] | image_caption =Complete set of the seven books<br /> of the "Harry Potter" series. | author = [[J. K. Rowling]] | country = {{flag|United Kingdom}} | language = [[English language|English]] | genre = [[Fantasy literature|Fantasy]], [[Thriller (genre)|Thriller]], [[Young-adult fiction]] | publisher = [[Bloomsbury Publishing]] (UK)<br />[[Arthur A. Levine Books]] (US) [[Raincoast Books]] (CAN) | pub_date = 30 June 1997 – 21 July 2007 | media_type = Print ([[hardcover]] and [[paperback]])<br />[[Audiobook]] }} --> '''''[[ಹ್ಯಾರಿ]] ಪಾಟರ್'' ''' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೇಖಕಿ [[ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್|ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್‌‍]] ರ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕಾದಂಬರಿಯ [[Heptalogy|ಏಳು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿ]]. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು [[ಹಾಗ್ವರ್ಟ್|ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಮಾಟ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ]] [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಪಾತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]] ಎಂಬ ಹದಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ [[ರಾನ್ ವಿಸ್ಲೆಯ್|ರಾನ್ ವೀಸ್ಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಹರ್ಮಿಯೋನೆ ಗ್ರೇಂಜರ್|ಹರ್ಮೈನಿ ಗ್ರೇಂಜರ್‌‌‌]] ರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಾಹಸಗಳ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ [[ಕಥೆಯ ಪರಿಧಿ|ಕಥೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ ವಿಷಯವು [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಜಗತ್ತು|ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತ]]ನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕರಲ್ಲದ ಜನರನ್ನು ([[ಮಗ್ಗಲ್ಸ್|ಮಗ್ಗಲ್ಸ್‌]]) ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಹ್ಯಾರಿಯ ಪೋಷಕರನ್ನು ಕೊಂದ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ [[ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್|ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌]]ನ ವಿರುದ್ಧ ಹ್ಯಾರಿಯ ಹೋರಾಟದ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಹಲವು ಯಶಸ್ವಿ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾರಾಟ ಸರಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]]'', ನಂತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದ ಸಾರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು, 1997ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕ ತೀವ್ರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2996578.stm|title=Potter's place in the literary canon|publisher=[[BBC]]|last=Allsobrook |first=Dr. Marian|date=18 June 2003|accessdate=15 October 2007}}</ref> ಜೂನ್ 2008ರ ಲೆಕ್ಕದಂತೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಸರಣಿಗಳು 450 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು 67 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ<ref name="Translations for Harry Potter"/><ref name="boxofficemojo"/> ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸತತವಾಗಿ "ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳು" ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ -ಭಾಷೆಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಪ್ರಕಾಶನ|ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ]], ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್|ಸೊಶಿಯಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್]], ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ [[ಆಲನ್ &amp; ಅನ್‌ವಿನ್]], ಮತ್ತು ಕೆನೆಡಾದಲ್ಲಿ [[ರೈನ್‌‍ಕೋಸ್ಟ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು|ರೈನ್‌ಕೋಸ್ಟ್ ಬುಕ್ಸ್]] ನವರು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಏಳೂ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನು]] ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.<ref name="date change">{{cite web|url=http://movies.tvguide.com/Movie-News/Harry-Potter-Changes-1005104.aspx|title=Coming Sooner: ''Harry Potter'' Changes Release Date|work=TVGuide.com|accessdate=15 April 2009|archive-date=18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090418151643/http://movies.tvguide.com/Movie-News/Harry-Potter-Changes-1005104.aspx|url-status=dead}}</ref> ಈ ಸರಣಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಮಾರಾಟದ ಸರಕುಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿಪಾಟರ್ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ನ ಮೌಲ್ಯ £15 ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಏರಿತು.<ref>{{cite web|url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/movers_and_shakers/article3663197.ece|title=Business big shot: Harry Potter author JK Rowling|accessdate=14 July 2009|archive-date=8 ಜುಲೈ 2012|archive-url=https://archive.today/20120708/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/movers_and_shakers/article3663197.ece|url-status=dead}}</ref> {{TOClimit|limit=3}} == ಕಥಾವಸ್ತು == ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ತನ್ನ ಹನ್ನೊಂದನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾನೊಬ್ಬ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಒಬ್ಬ ಅನಾಥ, [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್(ಪಾತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ]] ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2000/books/reviews/07/14/review.potter.goblet/|title=Review: Gladly drinking from Rowling's 'Goblet of Fire'|date=14 July 2000|publisher=CNN|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಜನ್ಮತಃ ಬರುವುದು, ಆದರೆ [[ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತು|ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿ]]ನಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಲು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಮಾಯಗಾರಿಕೆಯ ಕೌಶ್ಯಲಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆಯ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="muggle guide"/> [[ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್|ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಮಾಟ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆ ಶಾಲೆ]] ಎಂಬ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಶಾಲೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದು ಪುಸ್ತಕವೂ ಹ್ಯಾರಿಯ ಜೀವನದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಘಟನೆಗಳ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತ್ತುಹೆಚ್ಚಿನವು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/308/story/639602.html|title=Harry Potter, Hogwarts and Home|last=Frauenfelder|first=David|date=17 July 2007|publisher=The News & Observer Publishing Company|accessdate=29 September 2008|archive-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081218171928/http://www.newsobserver.com/308/story/639602.html|url-status=dead}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಹದಿಹರೆಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಹಲವು ಮಾಂತ್ರಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ಆತ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತಾನೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.southflorida.com/movies/sfe-potter-synopses,0,6711375.story|title=Plot summaries for the first five Potter books|last=Hajela|first=Deepti|date=14 July 2005|publisher=SouthFlorida.com|accessdate=29 September 2008}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತು === ಹ್ಯಾರಿ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ [[ರಕ್ತದ ಶುದ್ಧತೆ (ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್)|ಜನಾಂಗದ ಶುದ್ಧತೆಯ]] ಕುರಿತು ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ [[ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್]] ಎಂಬ ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕನು ಅವನ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಅದನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೊಟಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="hp-stories">{{cite news|url=http://www.usatoday.com/life/books/news/2007-07-19-potter-books_N.htm|title=The Harry Potter stories so far: A quick CliffsNotes review|publisher=''USA Today'' |accessdate=28 September 2008}}</ref> ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಕಾರಣಗಳು ತಕ್ಷಣ ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="hp-stories"/> ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಹೋರನೋಟಕ್ಕೆ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದಾಳಿಯ ಕುರುಹಾಗಿ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮಿಂಚಿನ ಆಕಾರದ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿ ಬದುಕಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.<ref name="hp-stories"/> ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಭಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕಿ ಉಳಿದ ಹ್ಯಾರಿ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಜೀವಂತ ದಂತಕಥೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಅವನ ಆಶ್ರಯದಾತ ಮಾಂತ್ರಿಕ [[ಅಲ್ಬಸ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್|ಅಲ್ಬಸ್ ಡಮ್ಬ್‌ಲೆಡೊರೆ]]ನ ಆದೇಶದಂತೆ ಅನಾಥ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಅವನ ಅಪ್ರಿಯ [[ಮಗ್ಗಲ್]] (ಮಾಂತ್ರಿಕನಲ್ಲದ) ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದರೆ ಅವರಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿಯ ಆತನ ಜನ್ಮರಹಸ್ಯದ ಕುರಿತು ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="hp-stories"/> ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]]'', ಹ್ಯಾರಿಯ ಹನ್ನೊಂದನೆ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಆಸುಪಾಸಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಧ-[[ರಾಕ್ಷಸ (ಪುರಾಣ)|ರಾಕ್ಷಸ]] [[ರುಬೆಯಸ್ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್|ರುಬೆಯುಸ್ ಹಾಗ್ರಿಡ್]] ಹ್ಯಾರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು [[ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತು|ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ]] ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="hp-stories"/> ಜೆ. ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್ ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ನಾರ್ನಿಯಾ(ಪ್ರಪಂಚ)|ನಾರ್ನಿಯಾ]]ದ [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಗತ್ತು|ಕಲ್ಪಾನಿಕ ಜಗತ್ತು]] ಒಂದು [[ಸಮಾನಂತರ ಜಗತ್ತು (ಕಥೆ)|ಪರ್ಯಾಯ ವಿಶ್ವ]]ವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ಸ್|ಲಾರ್ಡ್‌ ಅಫ್ ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನ]]'' [[ಮಧ್ಯ-ಭೂಮಿ|ಮಿಡಲ್- ಅರ್ಥ್]] ಒಂದು ಪುರಾಣ ಗತಕಾಲದ ಕುರಿತು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ'' ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕವಲ್ಲದ ಜಗತ್ತಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಹಲವು ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರೆಣೆಗೆ ಲಂಡನ್.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2007/07/15/svharry15.xml&page=3|title=Harry Potter and the parallel universe|publisher=Telegraph.com|accessdate=28 September 2008|archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029012225/https://www.telegraph.co.uk/culture/?xml=%2Farts%2F2007%2F07%2F15%2Fsvharry15.xml&page=3|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಛಿದ್ರಗೊಂಡ ರಹಸ್ಯ ಬೀದಿಗಳು, ನೋಡಿಕೊಳ್ಳದ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಪಬ್‌ಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳ ಒಂಟಿ ಭವನಗಳು, ಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವು ಮಾಂತ್ರಿಕವಲ್ಲದ ಜನರಾದ [[ಮಗ್ಗಲ್|ಮಗ್ಗಲ್‌]]ರಿಗೆ ಅಗೋಚರವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="muggle guide">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/820551.stm|publisher=BBC|title=A Muggle's guide to Harry Potter|date=28 May 2004|accessdate=22 August 2008}}</ref> ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹ್ಯಾರಿಯು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತಾನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದ ಹಾಗೆಲ್ಲಾ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವನ ಅಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಒಂದು ಪುರಾತನ, ದೊಡ್ಡ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಅದರೆ ನಿರ್ದಯಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮನೆತನದ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯನಾದ [[ರಾನ್ ವಿಸ್ಲೆ]]; ಮತ್ತು ಸದಾ ಪುಸ್ತಕದ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿರುವ ಮಾಟಗಾತಿ [[ಹರ್ಮಿಯೋನೆ ಗ್ರೇಂಜರ್]]. ಇವಳು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="hp-stories"/><ref>{{cite web|url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=80|title=J K Rowling at the Edinburgh Book Festival|date=15 August 2004|publisher=J.K. Rowling.com|accessdate=27 September 2008|archive-date=23 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080823121201/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=80|url-status=deviated|archivedate=23 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080823121201/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=80}}</ref> ಹ್ಯಾರಿಯು ಇಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ದ್ವೇಶಿಸುವ ಆ ಶಾಲೆಯ ಪೋಶನ್ಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ [[ಸೆವೆರಸ್ ಸ್ನೇಪ್|ಸೆವೆರಸ್ ಸ್ನೇಪ್‌]]ನನ್ನೂ ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.ಅಮರತ್ವದ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತು [[ಫಿಲೊಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಫಿಲಾಸಫರ್‍ನ ಸ್ಟೋನ್]] ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಜೊತೆ ಹ್ಯಾರಿಯ ಎರಡನೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಥೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="hp-stories"/> ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಎರಡನೆ ವರ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ದಿ ಚೇಂಬರ್ ಅಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರಣಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಅವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರು ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಪಶಕುನದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿರುವಂತಹ 50-ವರ್ಷ-ಹಳೆಯ ಒಂದು ರಹಸ್ಯದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪುರಾತನ ದುಷ್ಟ ಭೂತದ ಅಡಗುದಾಣವಾದ "ಛೆಂಬರ್ ಅಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌"ನ ಕುರಿತು ಇರುವ ಒಂದು ದಂತಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಭಯದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಂದ ಮಾಂತ್ರಿಕರಾಗಿ ಬದಲಾದವರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದೇಶಿತವಾದುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ, ತಾನು ಹಾವಿನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಹ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಕೊಂಡಾಗ ತಾನೇ ಚಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾವಿನ ಭಾಷೆಯನ್ನು [[ಹಾವಿನ ಭಾಷೆ|ಪಾರ್ಸೆಲ್‌ಟಂಗ್]] ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ [[ಕಪ್ಪು ಜಾದೂ|ಕತ್ತಲ ಕೌಶಲ್ಯ]]ಗಳಿಗೆ ಸಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ ತನ್ನ ಒಂದು ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅತ್ಮದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರಾನ್‌ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ [[ಗಿನ್ನಿ ವಿಸ್ಲೆ]]ಯ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ( ಅದರೂ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ). ಒಬ್ಬರ ಅತ್ಮದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ವಸ್ತುಗಳ ಒಳಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರನೇ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ [[ಹಾರ‍್ಕ್ರುಕ್ಸ್|ಹೊರ‍್ಕ್ರುಕ್ಸ್]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="hp-stories"/> ಮೂರನೆ ಕಾದಂಬರಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ಅಝ್ಕಾಬಾನಿನ ಸೆರೆಯಾಳು|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಸನರ್ ಅಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್]]'', ಹ್ಯಾರಿಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂರನೆ ವರ್ಷವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸದ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಪುಸ್ತಕ ಇದು. ಬದಲಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿಯ ಹೆತ್ತವರ ಕೊಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ಒಬ್ಬ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಕೊಲೆಗಾರ [[ಸಿರಿಯಸ್ ಬ್ಲಾಕ್]] ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಇವನು ಲಕ್ಷ್ಯವಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಹ್ಯಾರಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ ಶಾಲೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಕೆಯ ನಟನೆ ಮಾಡುವ [[ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿಗಳು (ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್)#ಡೆಮೆನ್ಟೊರ್ಸ್|ಡಿಮೆಂಟರ್‌]]— ಅಂದರೆ ಮಾನವನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಬಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಕತ್ತಲ ಜೀವಿಗಳು — ಗಳೊಡನೆ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಆತ [[ರೇಮಸ್ ಲುಪಿನ್|ರೇಮಸ್ ಲುಪಿನ್‌]]ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಲುಪಿನ್ ಕತ್ತಲ ಗುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅರಿತಿರುವ ಆದರೆ [[ಕಪ್ಪು ಕೌಶಲ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಅತ್ಮರಕ್ಷಣೆ|ಕತ್ತಲ ಕೌಶಲಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಕ]]. ಲುಪಿನ್ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಅತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ವಯಸ್ಸಿನ ಇತರರು ತೋರಿಸುವ ಜಾದೂವಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ.ಲುಪಿನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ಇಬ್ಬರೂ ಸಹ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ [[ಪೀಟರ್ ಪೆಟ್ಟಿಗ್ರೆವ್|ಪಿಟರ್ ಪೆಟ್ಟಿಗ್ರೆವ್‌]]ನ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಮೇಲೆ ಮಸಲತ್ತು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹ್ಯಾರಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತಾನೆ.<ref name="hp-plot-azkaban">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/1999/09/05/books/rowling-azkaban.html?ex=1222747200&en=c3365ba3baa3bf40&ei=5070|title=Harry Potter and the Prisoner of Azkaban|last=Maguire|first=Gregory|date=5 September 1999|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008}}</ref> === ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌‌ನ ಪುನರಾಗಮನ === ಹ್ಯಾರಿಯ ನಾಲ್ಕನೆ ವರ್ಷದ ಶಾಲಾ ಜೀವನವನ್ನು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಗಾಬ್ಲಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈರ್‌‌|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಅಫ್ ಫೈರ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಒಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ [[ಟ್ರೈವಿಜಾರ್ಡ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಯುವ ವಿದೇಶಿ ಸಂದರ್ಶಿತ ಶಾಲೆಗಳ ಮಾಟಗಾರ್ತಿಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಅಪಾಯಕರ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ.<ref name="hp-plot-goblet">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2000/07/23/books/rowling-goblet.html?ex=1222747200&en=6a7b0d89257dcebb&ei=5070|title=Harry Potter and the Goblet of Fire|last=King|first=Stephen|date=23 July 2000|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ಯಾರು ತನ್ನನ್ನು ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಿದ್ದವರು ಮತ್ತು ಏಕೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.<ref name="hp-plot-goblet2">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2000/07/23/books/rowling-goblet.html?pagewanted=2&ei=5070&en=6a7b0d89257dcebb&ex=1222747200|title=Harry Potter and the Goblet of Fire 2|last=King|first=Stephen|date=23 July 2000|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008|archive-date=16 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416015356/http://www.nytimes.com/2000/07/23/books/rowling-goblet.html?pagewanted=2&ei=5070&en=6a7b0d89257dcebb&ex=1222747200|url-status=dead}}</ref> ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಪೂರ್ತಿ ನಿಗೂಢ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ಶಿಕ್ಷಕನಾದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಅಲಾಸ್ಟರ್ ಮೂಡಿ ಅತಂಕಗೊಂಡ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ, ಈ ನಿಗೂಢತೆಯು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತವು ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಊಹೆ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ನೇರ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ (ಸೆರ್ಡಿಕ್ ಡಿಗ್ಗೊರಿ) ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಐದನೆಯ ಪುಸ್ತಕ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಅರ್ಡರ್ ಅಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಮತ್ತೆ ರೂಪಗೊಂಡ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಪುನಃ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ [[ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ (ಸಂಸ್ಥೆ)|ಅರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌]]ಗೆ ಪುನಃ ಚಾಲನೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಿರಿಯಸ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ ಸೇವಕರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ನಂಬುವ ಹಲವು ವಯಸ್ಕರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರುಗಳು ರೇಮಸ್ ಲುಪಿನ್, ಸಿರಿಯಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಲೆ ಕುಟುಂಬ|ವಿಸ್ಲೆ ಕುಟುಂಬ]]ದ ಸದಸ್ಯರು, ಕೆಲವು ಅಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸದಸ್ಯರು ಸಹ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಮತ್ತು ಕತ್ತಲ ಪಾತ್ರಗಳು ಅಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹ್ಯಾರಿಯ ವಿವರಣೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, [[ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್|ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್]] ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಹಲವು ಇತರರು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಪುನರಾಗಮನವನ್ನು ನಂಬಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="hp-phoenix-plot">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2003/07/13/books/review/rowling-phoenix.html?ex=1222747200&en=c19fb010046d89c7&ei=5070|title=Harry Potter and the Order of the Phoenix’ |date=13 July 2003|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008}}</ref> [[ರಾಜಕೀಯ ಸರಿದಾರಿ|ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸರಿ]] ಎಂಬ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ [[ಡೊಲೊರೆಸ್ ಅಮ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್|ಡೊಲೊರೆಸ್ ಅಮ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌]]ನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಶೋಧಕಿಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕತ್ತಲ ಜಾದೂವಿನ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ.<ref name="hp-phoenix-plot"/> ನಿಗೂಢ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ್ಜೆಯ ಚತುರತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಗುಂಪನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅವನ ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿ ಕಲಿತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ್ಜೆಯ ಚತುರತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ನಾಜೂಕಾದ ಯುವ ಮಾಟಗಾತಿ [[ಲೂನಾ ಲವ್‌ಗುಡ್|ಲೂನಾ ಲವ್‌ಗುಡ್‌]]ನ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು [[ಪಿತೂರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು|ಪಿತೂರಿಯ ಸಿದ್ದಾಂತ]]ವನ್ನು ನಂಬುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ,<ref name="Ivory Tower 1">{{cite book|last=A. Whited|first=Lana.|title=The Ivory Tower and Harry Potter: Perspectives on a Literary Phenomenon|url=https://archive.org/details/ivorytowerharryp0000lana|publisher=University of Missouri Press|year=2004|isbn=9780826215499|page=[https://archive.org/details/ivorytowerharryp0000lana/page/371 371]}}</ref> ಅವನು ಮತ್ತು ಲೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಒಂದು ದುಃಖಪೂರಿತ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಟೆಲಿಪತಿಯ ಮೂಲಕ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಗೆಳೆಯರು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ [[ಡೆತ್ ಈಟರ್ಸ್|ಡೆತ್ ಈಟರ್ಸ್‌‌]]ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ದುರಾಹಂಕಾರಿ ಮಾಲ್ಫಾಯ್ ಕುಟುಂಬವು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಆರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿದ ಕಾರಣ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಡೆತ್ ಈಟರ್‌ಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಬಂಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="hp-phoenix-plot"/> ಅವರ ಆರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಬೆಂಬಲಿಗರು OWL-ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರು NEWT ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಯುದ್ಧ ಎಷ್ಟು ಕ್ರೂರವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಸಹ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ ಆ ಆಪತ್ತಿನಿಂದ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಗೆಳೆಯರು ಪರಸ್ಪರ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕೂಡಾ, ಅದರೂ ಅವರು ಹದಿಹರೆಯದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಎಂಬ ನಿಗೂಢ ಬರಹಗಾರ ಬರೆದ ಹಳೆಯ ಔಷಧ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಓದುವಾಗ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾನೆ, ಅದು ನಿಗೂಢ ಬರಹಗಾರರ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಾಸುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುಸ್ತಕ.<ref name="harry-potter-prince">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2005/07/16/books/16choc.html?pagewanted=all|title=Harry Potter Works His Magic Again in a Far Darker Tale |last=Kakutani|first=Michiko|date= 16 July 2005|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಿರುದಾರಿಗಳು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಅನಾಮಧೇಯ ಬರಹಗಾರರ ಶಬ್ದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಲು ಕಲಿತ. ಹ್ಯಾರಿ ಅಲ್ಬಸ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ನಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಪಾಠವನ್ನು ಸಹ ಹೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಅವನು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಗತಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಅತ್ಮದ ಚೂರುಗಳು [[ಹೊರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್|ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌‌‌‌‌‌]]ನ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌ ಅಂದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟ ಮಾಟಮಾಡಿದ ಕೆಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳು.<ref name="harry-potter-prince"/> ಹ್ಯಾರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಪ್ರಿಯ ಎದುರಾಳಿ ಡ್ರಕೊ ಮಾಲ್ಫಾಯ್, ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನಾಪೆಯಿಂದ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ಕೊಲ್ಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸರಣಿಯ ಕೊನೆ ಪುಸ್ತಕ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್]]'' ನೇರವಾಗಿ ಆರನೇ ಪುಸ್ತಕದ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರದ ತುತ್ತತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ನ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಉಳಿದ ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌‌‌‌‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತು ನಾಶಮಾಡಲು ಹ್ಯಾರಿ, ರಾನ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನೆ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೋರಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಗೆಳೆಯರ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವರು ಒಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಏಕಾಂತಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌‌‌‌‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ ಮೂವರು ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ನ ಗತಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ನಾಪೆಯ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಹ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ ಯುದ್ಧದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.ಹ್ಯಾರಿ,ರಾನ್, ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನೆ, ಅರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಹಲವು ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್, ಅವನ ಡೆತ್ ಈಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ [[ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿಗಳು(ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್)|ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿ]]ಗಳಿಂದ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಜೊತೆಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬದುಕುಳಿದವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅದರೆ ಹಲವು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹೆತ್ತವರು,ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿ [[ಹಾಗ್ಸ್‌ಮೀಡೆ|ಹಾಗ್ಸ್‌ಮೀಡ್‌]]ನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿಗಳು ಅರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌‌‌‌‌ನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದಾಗ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಡಾರ್ಕ್ ಲಾರ್ಡ್‌ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ಗೆ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ, ಅದರೆ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಇದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಕೊನೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಹ್ಯಾರಿಯ ಕೈಯಿಂದಲೇ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರಗಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಪಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಪೂರಕ ಕೃತಿಗಳು === ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ರೌಲಿಂಗ್ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಯುನಿವರ್ಸ್‌'' ನ್ನು ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.alibris.com/search/books/qwork/1198169/used/Comic%20Relief%20:%20Quidditch%20through%20the%20ages|title=Comic Relief : Quidditch through the ages|publisher=Albris|accessdate=7 September 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6903111.stm|title=How Rowling conjured up millions|publisher=BBC|accessdate=7 September 2008}}</ref> 2001ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''[[ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೀಸ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ವೇರ್ ಟು ಫೈಡ್ ದೆಮ್|ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೀಸ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ವೇರ್ ಟು ಫೈಂಡ್ ದೆಮ್]]'' (ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ) ಮತ್ತು ''[[ಕ್ವಿಡಿಚ್ ಥ್ರೂ ದ ಏಜಸ್|ಕ್ವಿಡ್ಡಿಚ್ ಥ್ರೂ ದಿ ಏಜಸ್]] '' (ಹ್ಯಾರಿ ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಓದುವ ಪುಸ್ತಕ) ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮುಂದುವರಿದ ಮಾರಾಟದಿಂದ [[ಕಾಮಿಕ್ ರಿಲಿಫ್|ಕಾಮಿಕ್ ರಿಲೀಫ್]] ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.comicrelief.com/stuff-to-buy/harrys-books/the-money/|title=The Money|publisher=Comic Relief|accessdate=25 October 2007|archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071029034316/http://www.comicrelief.com/stuff-to-buy/harrys-books/the-money/|url-status=deviated|archivedate=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071029034316/http://www.comicrelief.com/stuff-to-buy/harrys-books/the-money/}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ, ರೌಲಿಂಗ್ ''[[ದಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಿಡಲ್ ದಿ ಬರ್ಡ್|ದಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಬೀಡಲ್ ದಿ ಬರ್ಡ್]]'' ಕೈ ಬರಹದ ಏಳು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಇದು ಒಂದು ಕಲ್ಪಿತ ಭ್ರಮಾಚಿತ್ರದ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಕೊನೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಬಡ ರಾಷ್ಟಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ ಮಕ್ಕಳ ನಿಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಹೈ ಲೆವೆಲ್ ಗ್ರೂಪ್‌ಗೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಲು ಹರಾಜು ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಅಂತರಾಷ್ಟೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ರಂದು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=JK Rowling Fairy Tales To Go On Sale For Charity|work=ANI|year=2008|url=http://living.oneindia.in/insync/2008/harry-potter-jk-rowling-charity-020808.html|accessdate=2 August 2008|archive-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080810012453/http://living.oneindia.in/insync/2008/harry-potter-jk-rowling-charity-020808.html|url-status=dead}}</ref><ref name="fetches">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7142656.stm|title=JK Rowling book fetches £2&nbsp;m|date= 13 December 2007|publisher=BBC|accessdate=13 December 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/gp/feature.html?docId=1000137983|title=Amazon purchase book|publisher=Amazon.com Inc|accessdate=14 December 2007}}</ref> ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರ [[ವಾಟರ‍್ಸ್ಟೋನ್ಸ್|ವಾಟರ‍್‍ಸ್ಟೋನ್‌]] ರವರು 2008ರಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ಧನ ಸಂಗ್ರಹದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರು 800-ಪದದ [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪ್ರಿಕ್ವೆಲ್|ಪೂರ್ವಕತೆಗಳ]]ನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Rowling pens Potter prequel for charities|author=Williams, Rachel |year=2008|publisher=''[[The Guardian]]''|url=https://www.theguardian.com/books/2008/may/29/harrypotter.jkjoannekathleenrowling|}} 31 ಮೇ 2008ರಂದು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> == ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರ == ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಇವು ಅನೇಕ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ [[ಬಿಲ್ಡುಂಗ್‍ಸ್ರೊಮ್ಯನ್|ಬೈಲ್‌ಡಂಗ್ಸ್‌ರೋಮನ್ಸ್ ಅಥವಾ]] [[ಕಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ಏಜ್|ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ]] ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0OON/is_1_24/ai_107896944|title=Wizards and wainscots: generic structures and genre themes in the Harry Potter series|last=Anne Le Lievre|first=Kerrie|year=2003|publisher=CNET Networks, Inc., a CBS Company|accessdate=1 September 2008|archive-date=6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081206041643/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0OON/is_1_24/ai_107896944|url-status=dead}}</ref> ಇವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಕ್ಕಳ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಪ್ರಕಾರದ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ [[ಏನ್ಡಿ ಬ್ಲಿಟನ್|ಎನಿಡ್ ಬ್ಲೈಟನ್]]ನ ''[[ಮಲೊರಿ ಟವರ್ಸ್|ಮಲೋರಿ ಟವರ್ಸ್]]'', ''[[ಸೇಂ. ಕ್ಲೇರ್ ನ ಸರಣಿ|ಸೇಂ. ಕ್ಲಾರೆ]]'' ಮತ್ತು ''[[ನಾಟಿಯೆಸ್ಟ್ ಗರ್ಲ್]]'' ಸರಣಿಗಳು, ಮತ್ತು [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ (ಬರಹಗಾರ)|ಫ್ಶ್ರೇಣಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್‌ನ]] ''[[ಬಿಲ್ಲಿ ಬಂಟರ್]] '' ಕಾದಂಬರಿಗಳು.<ref name="Harry Potter Boarding">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/563232.stm|title=Harry Potter makes boarding fashionable |year=1999|publisher=BBC|accessdate=1 September 2008}}</ref> ಆ ಶೈಲಿಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳು''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ'' [[ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್]]್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಕಾದಂಬರಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಲೆ, [[ಜಾದೂ (ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್)|ಜಾದೂ]]ವಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪಠ್ಯ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="Harry Potter Boarding"/> ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು "[[ಥಾಮಸ್ ಹ್ಯೂಜಸ್]]ನ ''[[ಟಾಮ್ ಬ್ರೌನ್ ನ ಸ್ಕೂಲ್ ಡೇಸ್|ಟಾಮ್ ಬ್ರೌನ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಡೇಸ್]]'' ಮತ್ತು ಬೇರೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ [[ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಶಾಲೆ(UK)|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್]]ಲೈಫ್ ಕಾದಂಬರಿಯ ವಂಶದ ನೇರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿವೆ".<ref>{{cite book|last=Ellen Jones|first=Leslie|title=J.R.R. Tolkien: A Biography|url=https://archive.org/details/jrrtolkienbiogra0000jone|publisher=Greenwood Press|year=2003|accessdate=9 September 2005|isbn=978-0313323409|page=[https://archive.org/details/jrrtolkienbiogra0000jone/page/16 16]}}</ref><ref>{{cite book|last=A. Whited|first=Lana.|title=The Ivory Tower and Harry Potter: Perspectives on a Literary Phenomenon|url=https://archive.org/details/ivorytowerharryp0000lana|publisher=University of Missouri Press|year=2004|isbn=9780826215499|page=[https://archive.org/details/ivorytowerharryp0000lana/page/28 28]}}</ref> ಅವುಗಳು ಸ್ಟಿಫನ್ ಕಿಂಗ್ ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, "ಚತುರತೆಯುಳ್ಳ ನಿಗೂಢ ಕತೆಗಳಾಗಿವೆ",[76] ಮತ್ತು ಶೇರ್ಲಾಕ್ ಹೊಮ್ಸ್‌‌‌ನ-ಶೈಲಿಯ ನಿಗೂಢ ಸಾಹಸ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕಥೆಗಳು [[ಮೂರನೆ-ವ್ಯಕ್ತಿ ಕತೆ#ಮೂರನೆ ವ್ಯಕ್ತಿ.2C ಸೀಮಿತ|ಮೂರನೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸೀಮಿತ]]ವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿವೆ. ( ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್]]'' ನ ಮುಕ್ತಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್|ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌]]'' ನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳು) ಪ್ರತಿ ಪುಸ್ತಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾರಿ ತನಗೆ ಎದುರಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಾಗ ಯಾವಾಗಲೂ ಶಾಲೆಯ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಕಾಯಿದೆಗಳು ನಿಯಮ ಪಾಲನೆಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ (''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕವು ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಶಾಲೆ [[ಶೈಲಿ|ಉಪ-ಪ್ರಕಾರ]]ದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪೂರ್ವ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ).<ref name="Harry Potter Boarding"/> ಅದರೆ, ಕಥೆಗಳು ಅಂತಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಶಾಲೆಯ [[ಬೇಸಿಗೆ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತಲುಪುತ್ತವೆ, [[ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆ]]ಯ ಅಸುಪಾಸು ಅಥವಾ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಘಟನೆಗಳು ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿ ವೃದ್ಧಿಸಿದ್ದಾಗ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಗಳವಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹೋರಾಡುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ, ಹ್ಯಾರಿ ಒಂದೇ [[ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್]] ಅಥವಾ ಅವನ ಸರಣಿ ಬೆಂಬಲಿಗರಾದ [[ಡೆತ್ ಈಟರ್ಸ್|ಡೆತ್ ಈಟರ್ಸ್‌]]ನ್ನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಣಿ ಮುಂದುವರೆದ ಹಾಗೆ ಹೋರಾಟ ಸಾವು ಹಾಗೂ ಬದುಕಿನ ವಿಷಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀಬಾರಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Harry Potter Last Adventure"/><ref>{{cite web|url=http://www.cbc.ca/news/story/2006/06/26/rowling-potter-deaths.html|title=Two characters to die in last 'Harry Potter' book: J.K. Rowling|year=2006|publisher=CBC|accessdate=1 September 2008|archive-date=11 ನವೆಂಬರ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111191434/http://www.cbc.ca/news/story/2006/06/26/rowling-potter-deaths.html|url-status=dead}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ [[ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕ]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ]] [[ಅಲ್ಬಸ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್]] ಜೊತೆ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಗೆಳೆಯರು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಹಾಗ್ವೆರ್ಟ್‌ನಿಂದ ದೂರ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು [[ಡೆನ್ಯೂಮೆಂಟ್|ಡೆನ್ಯೂಮಾಂಟ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Harry Potter Last Adventure">{{cite web|url=http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1637886_1637891,00.html|title=Harry Potter's Last Adventure|last=Grossman|first=Lev|publisher=Time Inc|accessdate=1 September 2008|archive-date=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080827145911/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1637886_1637891,00.html|url-status=deviated|archivedate=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080827145911/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1637886_1637891,00.html}}</ref> ಬಿಲ್ಡಂಗ್ಸ್‌ರೊಮನ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸುವಾಗ, ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಹ್ಯಾರಿ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮುನ್ನ ದೊಡ್ಡವನಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಸೇರಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6910106.stm|title=Press views: The Deathly Hallows |publisher=Bloomsbury Publishing|accessdate=22 August 2008}}</ref> == ಮೂಲ ವಿಷಯಗಳು == ರೌಲಿಂಗ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, "ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ [[ಸಾವು]]: ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಇದೆ ಅವು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹೆತ್ತವರ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಸಾವನ್ನು ಜಯಸುವ ಗೀಳು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಅಮರತ್ವ]]ದ ಶೋದನೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ನಾನು ಅದರಿಂದ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಸಾವನ್ನು ಏಕೆ ಜಯಿಸಲು ಬಯುಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ನಾವುಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಹೆದರುತ್ತೇವೆ."<ref>{{cite web|author=Geordie Greig|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2006/01/10/nrowl110.xml|title='There would be so much to tell her...'|publisher=[[Daily Telegraph]]|accessdate=4 April 2007|date=11 January 2006|archive-date=11 ಮಾರ್ಚ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070311032026/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2006%2F01%2F10%2Fnrowl110.xml|url-status=dead}}</ref> ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಾಖಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬೇರೆಯವುಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಜಟಿಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ ಚಾಲಾಕಿತನ|ರಾಜಕೀಯ ಉಪಪಠ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಷಯಗಳು ಯಾವುದೆಂದರೆ, [[ಸಾಧಾರಣತೆ (ನಡತೆ)|ಸಾಧಾರಣತೆ]], ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ಉಳಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಹೇರಿಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸರಣಿಗಳ ತುಂಬಾ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Greenwald2005">{{cite journal|last=Greenwald|first=Janey|title=Understanding Harry Potter: Parallels to the Deaf World|journal=The Journal of Deaf Studies and Deaf Education|volume=10|issue=4|pages=442–450|year=2005|doi=10.1093/deafed/eni041|pmid=16000691|month=Fall|last2=Greenwald|first2=J|issn=1081-4159|url=http://jdsde.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=16000691|format=Free full text}}</ref> ಅದೇರೀತಿ, ಒಬ್ಬನ ಹದಿಹರಯದ ಕತೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನ ಸತ್ವಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಸಹಾ ಈ ಕತೆಗಳ ಮೂಲವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="Duffy2002">{{cite journal|last=Duffy|first=Edward|title=Sentences in Harry Potter, Students in Future Writing Classes|journal=Rhetoric Review|volume=21|issue=2|year=2002|pages=177|doi=10.1207/S15327981RR2102_03}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ "ತಾಳ್ಮೆಗಾಗಿ ದೀರ್ಘವಾದ ವಾದವಿವಾದ, [[ಧರ್ಮಾಂಧತೆ|ಮತಾಂಧತೆ]]ಯ ಕೊನೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ" ಮತ್ತು "ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು... ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಅಥವಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಿಜ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಹ ಸಾರುತ್ತದೆ". ಎಂದು ರೌಲಿಂಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.the-leaky-cauldron.org/2007/10/20/j-k-rowling-at-carnegie-hall-reveals-dumbledore-is-gay-neville-marries-hannah-abbott-and-scores-more|title=J. K. Rowling at Carnegie Hall|work=The Leaky Cauldron|publisher= The Leaky Cauldron|accessdate=21 October 2007|year=2007}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7053982.stm|title=JK Rowling outs Dumbledore as gay|accessdate=21 October 2007|date=21 October 2007|work=BBC News|publisher=[[BBC]]}}</ref> ಜೊತೆಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅಧಿಕಾರ/ಅಧಿಕಾರದ ದುರ್ಬಳಕೆ, [[ಪ್ರೀತಿ]], [[ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ|ಪಕ್ಷಪಾತ]] ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಆಯ್ಕೆ, ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, "ಅವುಗಳು ಇಡಿ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿವೆ". ಲೇಖಕರು ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳ ಜೈವಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="ಜಿಂಬಾ, ಲೀಜೊ, ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆದಾರ.[[ಸ್ಟೀವ್ ಕ್ಲೋವೆಸ್|ಸ್ಟೀವ್ ಕ್ಲೋವ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಜೆ.ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್ ರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನ">{{cite news|url=http://www.quick-quote-quill.org/articles/2003/0302-newsround-mzimba.htm|publisher=Quick Quotes Quill|title=Mzimba, Lizo, moderator. Interview with Steve Kloves and J.K. Rowling|date=February, 2003|accessdate=28 July 2008|archive-date=9 ಮೇ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150509001737/http://quick-quote-quill.org/articles/2003/0302-newsround-mzimba.htmaccess|url-status=dead}}</ref> ಇದರೊಡನೆ ಸದಾ ಇರುವ ಮೂಲವಿಷಯವೆಂದರೆ ಹದಿಹರಯ. ಇದನ್ನು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವಾಗ ಲೇಖಕಿ ರೌಲಿಂಗ್ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ನೈಜವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ ಅವರೇ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು "ಯವ್ವನ-ಪೂರ್ವದ ಅವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತಟಸ್ಥನಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ".<ref name="Favourite chapter">{{cite news|url=http://www.quick-quote-quill.org/articles/1999/0299-guardian-carey.htm|publisher=Quick-Quote-Quill|title=About the Books: transcript of J.K. Rowling's live interview on Scholastic.com|date=16 February 1999|accessdate=28 July 2008|archive-date=10 ಜನವರಿ 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040110094409/http://www.quick-quote-quill.org/articles/1999/0299-guardian-carey.htm|url-status=dead}}</ref> ರೌಲಿಂಗ್ ತನಗೆ "ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯು ತುಂಬ ಸುಲಭಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಸುಲಭದ ನಡುವಿನ ಆಯ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಹಾಗೆಯೇ [[ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ|ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವ]] ಶುರುವಾಗಿದ್ದು, ಮನುಷ್ಯರು [[ನಿರುತ್ಸಾಹಿ|ಜಡರಾಗಿ]] ಸುಲಭ ದಾರಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣ ಆಳವಾದ ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/1000-vancouversun-wyman.htm|first=Wyman|last=Max|title="You can lead a fool to a book but you cannot make them think": Author has frank words for the religious right|publisher=The Vancouver Sun (British Columbia)|date=26 October 2000|accessdate=28 July 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930184844/http://www.accio-quote.org/articles/2000/1000-vancouversun-wyman.htm|archive-date=30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007|url-status=dead}}</ref> == ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನದ ಇತಿಹಾಸ == 1990ರಲ್ಲಿ, ಜೆ. ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]] ನಿಂದ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ತುಂಬಿದ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ತಕ್ಷಣ ಅವರ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಕಾದಂಬರಿಯ ಯೋಚನೆ ಬಂತು.ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರ ಅನುಭವದ ಕುರಿತು ಅವರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:<ref name="Harry falls into author's head">{{cite web|publisher=JKRowling.com|url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm|title=Biography|first=J. K.|last=Rowling|accessdate=21 May 2006|year=2006|archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm|url-status=deviated|archivedate=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm}}</ref> {{quote|"I had been writing almost continuously since the age of six but I had never been so excited about an idea before. I simply sat and thought, for four (delayed train) hours, and all the details bubbled up in my brain, and this scrawny, black-haired, bespectacled boy who did not know he was a wizard became more and more real to me."}} 1995ರಲ್ಲಿ ರೌಲಿಂಗ್ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲೊಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿ|ಕೈಬರಹದ ಪ್ರತಿ]]ಯನ್ನು ಹಲವು ನಿರೀಕ್ಷಿತ [[ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ|ಮಧ್ಯವರ್ತಿ]]ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.eitb24.com/new/en/B24_57676/entertainment/FACTBOX-Final-Harry-Potter-book-set-for-release/|title=Final Harry Potter book set for release|date=15 July 2007|publisher=[[Euskal Telebista]]|accessdate=21 August 2008}}</ref> ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಎರಡನೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಲಿಟಲ್ ರೌಲಿಂಗ್‌ರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಈ ಮೊದಲು ಎಂಟು ಜನ ಪ್ರಕಾಶಕರು'' ಫಿಲೊಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌'' ನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು ಆದರೆ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಾಗಿ ರೌಲಿಂಗ್‌ಗೆ £2,500 ಮುಂಗಡ ಹಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು.<ref>{{cite web|publisher=The McGraw-Hill Companies Inc.| url=http://www.businessweek.com/magazine/content/05_22/b3935414.htm| title=Nigel Newton | first=John| last=Lawless| accessdate = 9 September 2006|year=2005}}</ref><ref name="Ivory Tower 2">{{cite book|last=A. Whited|first=Lana.|title=The Ivory Tower and Harry Potter: Perspectives on a Literary Phenomenon|publisher=University of Missouri Press|year=2004|isbn=9780826215499|page=351|url=https://books.google.com/books?id=iO5pApw2JycC&pg=PA351}}</ref> ತಾನು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಬರೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದಾಗ ಯಾವುದೇ [[ಡೆಮೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್|ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪಿ]]ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ರೌಲಿಂಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಒಂಬತ್ತರಿಂದ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟು ಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/308/story/637623.html|title=The magic years|last=Huler|first=Scott|publisher=The News & Observer Publishing Company|accessdate=28 September 2008|archive-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081218170339/http://www.newsobserver.com/308/story/637623.html|url-status=dead}}</ref> ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಕರು ರೌಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು [[ಲಿಂಗ-ತಟಸ್ಥ]] [[ಪೆನ್ ನೇಮ್|ಪೆನ್ ನೇಮ್‌]]ನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಆ ರೀತಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಈ ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸಬಹುದು, ಮಹಿಳೆ ಲೇಖಕಿ ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ ಅವರು ಕಾದಂಬರಿ ಓದಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಪೆನ್‌ನೇಮ್ ಆಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಆಕೆ ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್ (Joanne Kathleen Rowling) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲೇಖಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಧ್ಯ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯ ಹೆಸರನ್ನು [[ಮಧ್ಯ ಹೆಸರು|ಮಧ್ಯ ಹೆಸರಾಗಿ]] ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="Ivory Tower 2"/><ref>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1349288/Harry-Potter-and-the-mystery-of-J-Ks-lost-initial.html|title=Harry Potter and the mystery of J K's lost initial|last=Savill|first=Richard|date=21 June 2001|publisher=Telegraph.com|accessdate=27 September 2008}}</ref> 30 ಜೂನ್ 1997ರಂದು, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಪುಸ್ತಕವು [[ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ]] ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇವರು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಸರಣಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಾಶಕರು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/820885.stm|title=The Potter phenomenon|date= 18 February 2003|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref name="Rozhon C3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/04/21/business/web21interview.html?_r=2&pagewanted=1|title=A Brief Walk Through Time at Scholastic|last=Rozhon|first=Tracie|publisher=''The New York Times''|date=21 April 2007|accessdate = 21 April 2007|page=C3}}</ref> ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ದಲ್ಲಿ 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 1998ರಂದು'' ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' [[ಪ್ರೆಸ್|ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಪ್ರಕಾಶನದವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.nypost.com/seven/07022007/news/nationalnews/wild_about_harry_nationalnews_.htm|title=Wild about Harry|publisher=NYP Holdings, Inc.|accessdate=27 September 2008|archiveurl=https://archive.today/20120909063300/http://www.nypost.com/p/news/national/item_4msCebz8v6GaLiE02Pd3IM;jsessionid=707AC65CDF383C83D3E80418CB2AF679|archivedate=9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012|url-status=live}}</ref> ಆವರೆಗೆ ಅನಾಮದೇಯ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದ ರೌಲಿಂಗ್‌, ಪುಸ್ತಕದ ಅಮೆರಿಕದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ [[ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಡಾಲರ್|US$]]105,000 ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಾಗಿ ಇಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಘಟನೆ ಹಿಂದೆಂದೂ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Rozhon C3"/> ಅಮೆರಿಕದ ಓದುಗರು [[ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಫಿಲಾಸೊಫೆರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]] ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯದ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ, (ಫಿಲಾಸೊಫೆರ್ ಸ್ಟೋನ್ ಪದ ರಸವಿದ್ಯೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾದರೂ) ಅಮೆರಿಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ'' ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ಸೊರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಎರಡನೆ ಪುಸ್ತಕ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೆಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್ '', UKಯಲ್ಲಿ 2 ಜುಲೈ 1998ರಂದು ಮತ್ತು USನಲ್ಲಿ 2 ಜೂನ್, 1999ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates">{{cite news|url=http://www.thestar.com/entertainment/article/235354|title=A Potter timeline for muggles|date=14 July 2007|publisher=''[[Toronto Star]]''|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref name="Harry Potter US — Scholastic">{{cite web|url=http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|title=Harry Potter: Meet J.K. Rowling|publisher=Scholastic Inc|accessdate=27 September 2008}}</ref> ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಆಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್ '' UKಯಲ್ಲಿ 8 ಜುಲೈ 1999 ಮತ್ತುe USನಲ್ಲಿ 8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1999ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates"/><ref name="Harry Potter US — Scholastic"/> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್'' 8 ಜುಲೈ 2000ರಂದು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ]] ಮತ್ತು[[ಸ್ಕೂಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್|ಸ್ಕೂಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2000/jul/19/jkjoannekathleenrowling|title=Speed-reading after lights out|date=19 July 2000|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ '' ಈ ಸರಣಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದ್ದು, UK ಅವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 766 ಪುಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 870 ಪುಟಗಳನ್ನು US ಅವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C03EFDC163CF937A25754C0A9659C8B63|title=Harry Potter and the Internet Pirates|publisher=''The New York Times''|accessdate=21 August 2008}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಲ್ಲಿ 21 ಜೂನ್ 2003ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/uk/2003/jan/16/harrypotter.books|title=Harry Potter and the hottest day of summer|last=Cassy|first=John|date=16 January 2003|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ನ್ನು'' 16 ಜುಲೈ 2005ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ 9 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/4113663.stm|title=July date for Harry Potter book |date=21 December 2004|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |publisher=BBC News|accessdate=21 August 2008}}</ref> ಏಳನೆ ಮತ್ತು ಅತಿಂಮ ಕಾದಂಬರಿ, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲ್ಲ್ಲೊಸ್'',1 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6320733.stm|title=Rowling unveils last Potter date |date=1 February 2007|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref> ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, 2.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು UKಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 8.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು USನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |date=23 July 2007|publisher=BBC|accessdate=20 August 2008}}</ref> === ಅನುವಾದಗಳು === ಈ ಸರಣಿಗಳು 67 ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ,<ref name="Translations for Harry Potter">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7649962.stm|title=Rowling 'makes £5 every second' |date=3 October 2008|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|accessdate=17 October 2008}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/business/2008/jun/18/harrypotter.artsandentertainment|title=Harry Potter breaks 400m in sales|date=18 June 2008|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=17 October 2008}}</ref> ಇದು ರೌಲಿಂಗ್‌ ಅವರನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುವಾದಗೊಂಡ ಲೇಖಕರ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Guinness World Records: L. Ron Hubbard Is the Most Translated Author|author=KMaul|url=http://www.kirkusreviews.com/kirkusreviews/tbs_landing.jsp|publisher=The Book Standard|year=2005|accessdate=19 July 2007|archive-date=8 ಮಾರ್ಚ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080308213411/http://www.kirkusreviews.com/kirkusreviews/tbs_landing.jsp|url-status=deviated|archivedate=8 ಮಾರ್ಚ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080308213411/http://www.kirkusreviews.com/kirkusreviews/tbs_landing.jsp}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮೊದಲು ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದ್ದು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್|ಅಮೆರಿಕದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳು, ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಯುವ ಜನರನ್ನು ತಪ್ಪು ಅರ್ಥ ಕೊಡುವಂತಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|url=http://www.uta.fi/FAST/US1/REF/potter.html|title=Differences in the UK and US Versions of Four Harry Potter Books|date=21 January 2008|publisher=FAST US-1|accessdate=17 August 2008|archive-date=19 ಮಾರ್ಚ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319041313/http://www15.uta.fi/FAST/US1/REF/potter.html|url-status=dead}}</ref> ಜೊತೆಗೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಉಕ್ರೇನ್ ಭಾಷೆ|ಉಕ್ರೆನಿಯನ್]], [[ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆ|ಅರೇಬಿಕ್]], [[ಉರ್ದು ಭಾಷೆ|ಉರ್ದು]], [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]], [[ಬೆಂಗಾಲಿ ಭಾಷೆ|ಬೆಂಗಾಳಿ]], [[ವೆಲ್ಶ್ ಭಾಷೆ|ವೆಲ್ಶ್]], [[ಆಫ್ರಿಕಾಂಸ್|ಆಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್]], [[ಲಟ್ವಿಯನ್|ಲಾಟ್ವಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿನ ಭಾಷೆ|ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್]]. ಮೊದಲ ಸಂಪುಟ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಭಾಷೆಗೆ ಮತ್ತು [[ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌|ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್]] ಭಾಷೆಗೂ ಸಹ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.users.globalnet.co.uk/~loxias/harry_potter.htm|title=Harry Potter in Greek|last=Wilson |first=Andrew|year=2006|publisher=Andrew Wilson |accessdate=28 July 2008}}</ref> 3ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಹೇಲಿಡೋರಸ್ ಆಫ್ ಎಮಿಶಾ|ಹೆಲಿಯೋಡೋರಸ್ ಆಫ್ ಎಮೇಸಾ]] ಕಾದಂಬರಿಗಳ ನಂತರ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದವು ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಉದ್ದನೆಯ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://playalicious.com/reference/news/greek_harry.html|title=Harry Potter? It's All Greek to Me|last=Castle|first=Tim|date=2 December 2004|publisher=Reuters|accessdate=28 July 2008}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌'' ನ ಅನುವಾದದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಲೇಖಕರನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ವಿಕ್ಟರ್ ಗೊಲಿಶೇವ್|ವಿಕ್ಟರ್ ಗೊಲಿಶೆವ್]]. ಇವರು ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದರು. ಎರಡರಿಂದ ಏಳನೇ ಪುಸ್ತಕಗಳವರೆಗೆ [[ಟರ್ಕಿ ಭಾಷೆ|ಟರ್ಕಿ]] ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದವನ್ನು [[ಸೇವಿನ್ ಓಕಿಯೇ|ಸೆವಿನ್ ಒಕೆಯ್]] ಕೈಗೊಂಡರು. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ <ref name="Güler 2005">{{cite web|title=Not lost in translation: Harry Potter in Turkish |last=Güler |first=Emrah |url=http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=29054|year=2005|publisher=''The Turkish Daily News''|accessdate = 9 May 2007}}</ref> ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ.<ref name="Güler 2005"/> ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಅನುವಾದಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಿಗಲು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾತನಾಡದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಓದುಗರ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ತಣಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅವತರಣಿಕೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುವಂತಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿ ಕೋಲಾಹಲ ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಉಂಟುಯಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅವೃತ್ತಿಯು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|author=Staff Writer|url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/world/newsid_3036000/3036350.stm|publisher=BBC|title=OOTP is best seller in France&nbsp;— in English!|date=1 July 2003|accessdate=28 July 2008}}</ref> === ಸರಣಿಯ ಮುಕ್ತಾಯ === "ನಾನು ನನ್ನ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಸರಣಿಯ ಅಂತಿಮ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ರೌಲಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/2005/SHOWBIZ/12/27/showbuzz/index.html?iref=newssearch|title=Rowling gearing up for final 'Potter'|date=27 December 2005|publisher=CNN|accessdate=28 September 2008}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ [[ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡೈರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್‌‍‍]]'' ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಾಲಾಕ್ರಮವಾಗಿ ನವೀಕರಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು 21 ಜುಲೈ 2007 ಎಂದು ಸಹ ನಮೂದಿಸಿದ್ದರು. ಪುಸ್ತಕವು 11 ಜನವರಿ 2007ರಂದೇ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಬಾಲ್ಮೊರಲ್ ಹೋಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಮುಗಿಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಹರ್ಮಿಸ್‌‌ನ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಹಿಂದೆ ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಗೀಚಿದರು: "ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್‌‌'' ನ್ನು ಈ ರೂಮ್‌ನಲ್ಲಿ (652) 11 ಜನವರಿ 2007ರಂದು ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದರು".<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/edinburgh_and_east/6324289.stm|title=Potter author signs off in style|publisher=BBC|date=2 February 2007}}</ref> ಸ್ವತಃ ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ, ಅಂತಿಮ ಪುಸ್ತಕಕದ ಕೊನೆ ಭಾಗವು (ಉಪಸಂಹಾರ)"ಸುಮಾರು 1990ರಷ್ಟರಲ್ಲೇ" ಬರೆದು ಮುಗಿದಿತ್ತು.<ref name="last chapter">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5119836.stm|title="Rowling to kill two in final book"|publisher=BBC|date=27 June 2006|accessdate=25 July 2007}}</ref><ref name="last chapter means epilogue">{{cite news|url=http://www.accio-quote.org/articles/2001/1201-bbc-hpandme.htm|title="Harry Potter and Me"|date=28 December 2001|accessdate=12 September 2007|publisher=BBC News|archive-url=https://web.archive.org/web/20070305182235/http://www.accio-quote.org/articles/2001/1201-bbc-hpandme.htm|archive-date=5 ಮಾರ್ಚ್ 2007|url-status=dead}}</ref> ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರು ಜೂನ್ 2006ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಟಾಕ್ ಶೋ]] ''[[ರಿಚರ್ಡ್ &amp; ಜುಡಿ|ರಿಚರ್ಡ್ &amp; ಜೂಡಿ]]'' ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಘೋಷಿಸಿದರು: "ಒಂದು ಪಾತ್ರದ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಬದುಕಿದ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನಂತರ ಸಾಯುವುದರಿಂದಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಆ ಭಾಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು." 28 ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಂದು, ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ರಕ್ಷಾಪುಟಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.bloomsbury.com/harrypotter/default.aspx?sec=2&sec2=1&sec3=7|title=Harry Potter and the Deathly Hallows at Bloomsbury Publishing|publisher=Bloomsbury Publishing|accessdate=28 September 2008|archive-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810092541/http://harrypotter.bloomsbury.com/?sec=2&sec2=1&sec3=7%2F|url-status=deviated|archivedate=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140810092541/http://harrypotter.bloomsbury.com/?sec=2&sec2=1&sec3=7%2F}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.scholastic.com/harrypotter/books/covers/art7.htm|title=Cover Art: Harry Potter 7|publisher=Scholastic|accessdate=28 September 2008}}</ref> == ಸಾಧನೆಗಳು == === ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ === [[ಚಿತ್ರ:Harry Potter lines.jpg|thumb|right|ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್ ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಜನಸಮೂಹ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಡೆಲವೆರ್ ನ ಒಂದು ಬಾರ್ಡರ್ಸ್ ಅಂಗಡಿಯ ಹೊರಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.]] ಈ ಸರಣಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸರಣಿಯ ಹೊಸ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಕಾತುರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಈ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆ 2000 ರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಅಫ್ ಫೈರ್‍ನ'' ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಣಕು ಮಾಡುವುದು, ಆಟಗಳು, ಮುಖಕ್ಕೆ [[ದೇಹ ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವುದು]] ಮತ್ತು ಹಲವು [[ಲೈವ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್|ಮನೋರಂಜನೆಗಳಂತಹ]] ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಅಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕದ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್'' ಪುಸ್ತಕವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದ 10.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ.<ref name="Harry Potter casts spell at checkouts">{{cite news|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article545338.ece|publisher=Times Online|title=Harry Potter casts spell at checkouts|date=18 July 2005|accessdate=29 July 2008|last=Freeman|first=Simon|archive-date=15 ಜೂನ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615074030/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article545338.ece|url-status=dead}}</ref><ref name="Potter book smashes sales records">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/4692093.stm|publisher=BBC |title=Potter book smashes sales records|date=18 July 2005|accessdate=29 July 2008}}</ref> ಈ ಸರಣಿಯು ಪ್ರೌಢ ಅಭಿಮಾನಿ ಓದುಗರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತೀ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕದ ಎರಡು ಅವೃತ್ತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪುಸ್ತಕದ ಬರಹ ಒಂದೇ ಇದ್ದರೂ ಆವೃತ್ತಿಯ ರಕ್ಷಾಪುಟಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.bloomsbury.com/harrypotter/default.aspx?sec=2|title=Harry Potter at Bloomsbury Publishing&nbsp;— Adult and Children Covers|publisher=Bloomsbury Publishing|accessdate=18 August 2008|archive-date=28 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828054035/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/default.aspx?sec=2|url-status=deviated|archivedate=28 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828054035/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/default.aspx?sec=2}}</ref> ಬ್ಲಾಗ್,[[ಪೋಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್|ಪೋಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ,''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌'' ನ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' [[ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಾವೇಶ|ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಬಹುದು. ''ಮಗ್ಗಲ್'' ಪದವು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಅನ್ನು ಮೀರಿ ಹರಡಿದೆ. ಹಲವು ಗುಂಪುಗಳು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೌಶಲ್ಯ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಜ್ಞಾನ ಇರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ಕರೆಯಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. 2003ರಲ್ಲಿ, ''ಮಗ್ಗಲ್'' ಪದವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ [[ಅಕ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ|ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web|title='Muggle' Redux in the Oxford English Dictionary|author= McCaffrey, Meg|url=http://www.schoollibraryjournal.com/article/CA294413.html|date=1 May 2003|accessdate = 1 May 2007|publisher=School Library Journal}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ದಿನನಿತ್ಯ, ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗದಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚರ್ಚೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯಂತೆ ಪೋಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[iTunes|ಐಟ್ಯೂನ್‌ನ]] ಪೋಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ರಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮಗ್ಗಲ್‌ಕಾಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಪಾಟರ‍್ಕಾಸ್ಟ್]] ಎರಡೂ ಸಹ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು <ref name="apple-enews">{{cite news|url=https://www.apple.com/enews/2005/09/08enews1.html|title=Book corner: Secrets of Podcasting|date=8 September 2005|accessdate=31 January 2007|publisher=[[Apple Inc.]]}}</ref> ಮೊದಲ 50 ನೆಚ್ಚಿನ ಪೋಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="pr-newswire-mc">{{cite news|url=http://www.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&STORY=/www/story/11-08-2005/0004210790&EDATE=|title=Mugglenet.com Taps Limelight's Magic for Podcast Delivery of Harry Potter Content|date=8 November 2005|accessdate=31 January 2007|publisher=PR Newswire}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ವಿಜಾರ್ಡಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಫ್ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಾರ್ಬಿಡನ್ ಜರ್ನಿ ಎಂಬ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಸವಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ವಿಜಾರ್ಡಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಫ್ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಷಯಾಧರಿತ ಪಾರ್ಕ್ ಇದಾಗಿದ್ದು, 2010ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಓರ್ಲ್ಯಾಂಡೋ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ.<ref name="hppark">ಟ್ರಾವಿಸ್ ರೀಡ್‌ರಿಂದ, ಅಸೋಶಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ "[http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_HARRY_POTTER_PARK?SITE=WJARTV&amp;SECTION=US&amp;TEMPLATE=DEFAULT ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ರಿವೀಲ್ಸ್ ಡೆಟೈಲ್ಸ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250119162020/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_HARRY_POTTER_PARK?SITE=WJARTV&SECTION=US&TEMPLATE=DEFAULT |date=2025-01-19 }}." ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 2009[53]</ref> === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು === ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ನ'' ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ಅತಿಥೇಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಟೇಕರ್ ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (ಎಲ್ಲವನ್ನೂ 2001ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಯಿತು) ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/1556674.stm|title=Book honour for Harry Potter author|date=21 September 2001|publisher=BBC|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಮೂರು [[ನೆಸ್ಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟಿಸ್ ಬುಕ್ ಪ್ರೈಜ್|ನೆಸ್ಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟಿಸ್ ಬುಕ್ ಪ್ರೈಜ್‌ಗಳು]](1997–1999),<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/7626896.stm|title=JK Rowling: From rags to riches|date=20 September 2008|publisher=BBC|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಎರಡು [[ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್|ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗಳು]](1999 ಮತ್ತು 2001),<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/1360641.stm|title=Book 'Oscar' for Potter author|date=30 May 2001|publisher=BBC|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಪ್ರಾರಂಭದ [[ಕೊಸ್ಟಾ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|ವಿ‍ಟ್‌ಬ್ರೆಡ್ ಚಿಲ್ಡ್ರೆನ್ ಬುಕ್ ಅಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್]] (1999),<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/books/news/9907/16/harry/index.html|title=Harry Potter casts a spell on the world|date=18 July 1999|publisher=CNN|accessdate=28 September 2008}}</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|WHಸ್ಮಿತ್ ಬುಕ್ ಅಫ್ ದಿ ಇಯರ್]]( 2006 )<ref>{{cite web|url=http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|title=Meet J.K. Rowling|publisher=Scholastic|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಈ ಸರಣಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. 2000ರಲ್ಲಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಆಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್]],'' [[ಹುಗೋ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|ಹ್ಯೂಗೋ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]] ಗೆ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದರೆ ಅದೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2001ರಲ್ಲಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್]]'' ಗೆದ್ದು ಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.msnbc.msn.com/id/25801212/|title=Moviegoers get wound up over ‘Watchmen’|date=22 July 2008|publisher=MSNBC|accessdate=28 September 2008|archive-date=16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012|archive-url=https://archive.is/20120916/http://www.msnbc.msn.com/id/25801212/|url-status=dead}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಸಂದ ಇನ್ನಿತರ ಗೌರವಗಳೆಂದರೆ, [[ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಡಲ್]] ಗೆ (1997)ಶಿಫಾರಸು,<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/823533.stm|title=Harry Potter beaten to top award|date= 7 July 2000|publisher=BBC|accessdate=28 September 2008}}</ref> [[ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಚಿಲ್ಡನ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್]](1998) ನ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಎಡಿಟರ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್, ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್|ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]]ಗಳು ಇದನ್ನು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿವೆ. ''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'', [[ಚಿಕಾಗೋ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ]], ಮತ್ತು ''[[ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ|ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ‌]]'' ಗಳ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|publisher=Arthur A. Levine Books|url=http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp|title=Awards|first=Arthur|last=Levine|accessdate=21 May 2006|date=2001–2005|archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp|url-status=deviated|archivedate=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp}}</ref> === ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು === ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಸರಣಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ರೌಲಿಂಗ್‌ ಅವರಿಗೆ, ಅವರ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‍ಗೆ'' ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರವಾನಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಯಶಸ್ಸು ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ [[ಬಿಲಿಯನೇರ್|ಬಿಲಿಯನಿಯರ್]] ಲೇಖಕರನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.forbes.com/2004/02/26/cx_jw_0226rowlingbill04.html|title=J. K. Rowling And The Billion-Dollar Empire|last=Watson|first=Julie|date=26 February 2004|publisher=Forbes|accessdate=3 December 2007}}</ref> ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ 400 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಯಶಸ್ಸು [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್|ವಾರ್ನೆರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]]ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜನಪ್ರಿಯ [[ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ|ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ]]ಗಳಿಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ಮೊದಲಿಗೆ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ '' ಚಲನಚಿತ್ರ [[ಅತಿಹೆಚ್ಚು-ಗಳಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಹಣದುಬ್ಬರ-ಸರಿದೂಗಿಸಲಾರದ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಐದನೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಐದು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರತಿಯೊದು ಮೊದಲ 25 ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿದೆ.<ref name="boxofficemojo">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|publisher=BoxOfficeMojo.com|title=All Time Worldwide Box Office Grosses|date=27 April 2008|accessdate=29 July 2008|date=1998–2008|publisher=Box Office Mojo, LLC.}}</ref><ref>{{cite news|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article2784397.ece|title=J.K. Rowling publishes Harry Potter spin-off|date=1 November 2007|publisher=Telegraph.com|accessdate=28 September 2008|archive-date=10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081010200554/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article2784397.ece|url-status=dead}}</ref> ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಎಂಟು ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು 400ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ವಸ್ತುಗಳ ಪರವಾನಗಿಗೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿವೆ,(ಒಂದು [[iPod]] ಸಹ ಸೇರಿದೆ) 2005ರ ಪ್ರಕಾರ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಬ್ರಾಂಡಿನ ವಸ್ತುಗಳು [[US$]] 4 ಬಿಲಿಯನ್ ಬೆಲೆಬಾಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಓರ್ವ US ಡಾಲರ್ ಬಿಲಿಯೆನೆರ್ ಆಗಿಸಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.forbes.com/lists/2007/10/07billionaires_Joanne-(JK)-Rowling_CRTT.html|title=The World's Billionaires:#891 Joanne (JK) Rowling|date=8 March 2007|publisher=Forbes|accessdate=29 July 2008}}</ref> ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಎಲಿಜಬೆತ್ II|ರಾಣಿ ಎಲಿಜಿಬೆಥ್ II]]ಗಿಂತ ಶ್ರೀಮಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref name="J. K. Rowling Richer than the Queen">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/2979033.stm|publisher=BBC|title=J. K. Rowling Richer than the Queen|date=27 April 2003|accessdate=29 July 2008}}</ref><ref name="Harry Potter Brand Wizard">{{cite news|url=http://www.businessweek.com/innovate/content/jul2005/di20050721_060250.htm|publisher= ''Business Week''|title=Harry Potter Brand Wizard|date=21 July 2005|accessdate=29 July 2008}}</ref> ಅದರೆ, ರೌಲಿಂಗ್ ವರದಿಯನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/3492060.stm|title=Rowling joins Forbes billionaires|publisher=BBC|accessdate=9 September 2008}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅತೀವ ಬೇಡಿಕೆ ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌‌]]'' ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ 2000ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೆಪಿಸಿತ್ತು, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಅಫ್ ಫೈರ್‌'' ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಜೂನ್ 24 2000 ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ರೌಲಿಂಗ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸತತ 79 ವಾರಗಳು ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿದ್ದವು, ಮೊದಲ ಮೂರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ದಪ್ಪ ರಕ್ಷಾಪುಟದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref>{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F01E0DD1730F937A15755C0A9669C8B63|title=The Times Plans a Children's Best-Seller List |last=Smith|first=Dinitia|date=24 June, 2000|publisher=The New York Times|accessdate=30 September 2008}}</ref> ''ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್'' ಅದರ [[ಮುಂಗಡ-ಕೊರಿಕೆ]]ಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿಯಿತು ಎಂದು [[ಬಾರ್ನೆಸ್ &amp; ನೋಬಲ್|ಬಾರ್ನೆಸ್ &amp; ನೊಬೆಲ್]] ಏಪ್ರಿಲ್ 12 2007ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. 500,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅದರ ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಕೋರಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.rte.ie/arts/2007/0413/potterh.html|title=New Harry Potter breaks pre-order record|date=13 April 2007|publisher=RTÉ.ie Entertainment|accessdate=23 April 2007|archive-date=18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070418090204/http://www.rte.ie/arts/2007/0413/potterh.html|url-status=dead}}</ref> 9,000 [[FedEx]] ಟ್ರಕ್‌ಗಳನ್ನು ''ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್'', ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಸಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="ew-gof-midnight">{{cite news|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,276735_2,00.html|title=Wild About Harry|date=31 August 2005|publisher=''Entertainment Weekly''|accessdate=4 March 2007|last=Fierman|first=Daniel|quote=When I buy the books for my grandchildren, I have them all gift wrapped but one...that's for me. And I have not been 12 for over 50 years.|archive-date=31 ಮಾರ್ಚ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070331142859/http://www.ew.com/ew/article/0,,276735_2,00.html|url-status=deviated|archivedate=31 ಮಾರ್ಚ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070331142859/http://www.ew.com/ew/article/0,,276735_2,00.html}}</ref> Amazon.com ಮತ್ತು [[ಬರ್ನೆಸ್ &amp; ನೋಬಲ್|ಬರ್ನೆಸ್ &amp; ನೊಬಲ್]] ಸೇರಿ, ಆ ಪುಸ್ತಕದ 700,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.<ref name="ew-gof-midnight"/> ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ದಲ್ಲಿ, 3.8&nbsp;ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡವು.<ref name="ew-gof-midnight"/> ಈ ಆಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫಿನಿಕ್ಸ್‌]]'' ನ 8.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟದೊಂದಿಗೆ ಮುರಿಯಿತು, ನಂತರ ಆ ದಾಖಲೆಯು ''ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌'' ನ 10.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟದೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಯಿತು.<ref name="cnn-hbp">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2005/SHOWBIZ/books/07/14/harry.potter/index.html|title=Harry Potter hits midnight frenzy|date=15 July 2005|publisher=[[CNN]]|accessdate=15 January 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050717004524/http://www.cnn.com/2005/SHOWBIZ/books/07/14/harry.potter/index.html|archivedate=17 July 2005}}</ref> ''ಪ್ರಿನ್ಸ್‌'' ನ 6.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು U.S.ನಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾದವು; ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.<ref name="bbc-hbp-record">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/newsid_4700000/newsid_4701400/4701409.stm|title=Worksheet: Half-Blood Prince sets UK record|date=20 July 2005|publisher=BBC|accessdate=19 January 2007}}</ref> U.S.ನಲ್ಲಿ ''ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್'' ನ 12&nbsp;ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡವು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಅಮೆಜಾನ್ ಮತ್ತು ಬರ್ನೆಸ್ & ನೊಬೆಲ್ ಮೂಲಕ ಕೋರಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6452987.stm|title=Record print run for final Potter|date=15 March 2007|publisher=BBC|accessdate=22 May 2007}}</ref> == ವಿರ್ಮಶೆ, ಹೊಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದ == === ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ === [[ಚಿತ್ರ:Harry Potter british books.jpg|thumb|ಏಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅವೃತ್ತಿ]] ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಅದರ ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ನ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. ''[[ದಿ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಮನ್|ದಿ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆಯು, "ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅದು ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ,<ref name="newspaper-reviews-hp-ps">{{cite book|last=Eccleshare|first=Julia|title=A Guide to the Harry Potter Novels|publisher=Continuum International Publishing Group|year=2002|isbn=9780826453174|url=https://books.google.com/books?id=cHjF5K2uVdsC&pg=PA10&dq=the+most+imaginative+debut+since+Roald+Dahl&sig=ACfU3U0iH-hqblVhP0MjtLQNpPGTsygQCA|page=10}}</ref> ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್ (ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ)|ದಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೊವ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]]'' ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು "ಜಾದೂ ಸತ್ವ" ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ.<ref name="newspaper-reviews-hp-ps"/> ಇದನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹಾ ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು [[ರೊಲ್ಡ್‌ ಡಾಹ್ಲ್|ರೊಲ್ಡ್ ದಾಹಲ್ ಅವರ ಕೃತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದವು.]] ''[[ದಿ ಮೈಲ್ ಅನ್ ಸಂಡೇ|ದಿ ಮೇಲ್ ಆನ್ ಸಂಡೇ]]'' ಇದನ್ನು "ರೊಲ್ಡ್ ದಹಲ್ ನಂತರದ ಅತೀ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರಂಗಪ್ರವೇಶ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ,<ref name="newspaper-reviews-hp-ps"/> ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ''[[ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ದನಿಗೂಡಿಸಿತು. ("ಈ ಬಾರಿ ದಾಹಲ್ ಗೆ ಹೊಲಿಸಿದ್ದುದು ನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ"),<ref name="newspaper-reviews-hp-ps"/> ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆ ಇದನ್ನು "ಒಂದು ಸೃಜನಶೀಲ ಬುದ್ಧಿ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೀಮಂತ ರಚನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ" ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ.<ref name="newspaper-reviews-hp-ps"/> ನಂತರ [[ಉರ್ಸುಲಾ ಲೇ ಗುಯಿನ್]] ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: :"ನಾನು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ."ಅಷ್ಟು ಜನ ವಯಸ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮೊದಲ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕದ "ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿಯಾದ ನೂತನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಅತಿಯಾದ ಸಡಗರ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನಾನೂ ಆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದೆ. ಮತ್ತು ನನಗೆ ಒಂದು ರೀತಿ ಗೊಂದಲ ಉಳಿಯಿತು. ಇದು ಒಂದು ಮಕ್ಕಳ ಅತಿರೇಕದ ಕಲ್ಪನೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಜೀವಂತ ಕಾದಂಬರಿ. ಆ ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ತಿನಿಸು. ಅದರೆ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕವಾಗಿ ನಿಕೃಷ್ಟ-ಸ್ಪೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ."<ref>https://www.theguardian.com/books/2004/feb/09/sciencefictionfantasyandhorror.ursulakleguin</ref> ಐದನೆ ಪುಸ್ತಕ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫಿನಿಕ್ಸ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ಹಲವು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೇಲೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದವು. [[ಯಾಲೆ]] ಪ್ರೊಫೆಸರ್, ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕ [[ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಬ್ಲೂಮ್|ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಬ್ಲೂಮ್‌]] ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುಣಗಳು ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ "ರೌಲಿಂಗ್‌ರ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸವಕಲು ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಜೀವ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರಗಳು ಎಷ್ಟು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ, ಅವರು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."<ref>{{cite web|publisher=''The Boston Globe''|date=24 September 2003|url=http://www.boston.com/news/globe/editorial_opinion/oped/articles/2003/09/24/dumbing_down_american_readers/|title=Dumbing down American readers|first=Harold|last=Bloom|accessdate=20 June 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060617015302/http://www.boston.com/news/globe/editorial_opinion/oped/articles/2003/09/24/dumbing_down_american_readers/|archive-date=17 ಜೂನ್ 2006|url-status=dead}}</ref> [[ಎ. ಎಸ್. ಬ್ಯಾಟ್ಟ್|ಎ.ಎಸ್.ಬ್ಯಾಟ್]] ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌‌]]'' ನ ತಮ್ಮ op-ed ಪುಟದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ "ರೌಲಿಂಗ್ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ [[ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ನಿಷ್ಪನ್ನ ಅಲಂಕಾರ ಸಂಕೇತಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೇಪೆ ಕೆಲಸದ, [[ಕಾದಂಬರಿ ಜಗತ್ತು|ಅಪ್ರಧಾನವಾದ ಜಗತ್ತು]]....... ಇದು ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿಸಿದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ, [[ದಿಟ ದೂರದರ್ಶನ|ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟಿವಿ]] ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗಾಳಿಸುದ್ದಿಗಳ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಕಾಡು ಹರಟೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಬರೆದ ಹಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Harry Potter and the Childish Adult">{{cite news|publisher=''The New York Times''|title=Harry Potter and the Childish Adult|date=7 July 2003|accessdate=1 August 2008|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A02E4D8113AF934A35754C0A9659C8B63|first=A. S.|last=Byatt|archive-date=20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080420190012/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A02E4D8113AF934A35754C0A9659C8B63|url-status=dead}}</ref> ವಿಮರ್ಶಕ [[ಅಂತೋನಿ ಹೊಲ್ದೆನ್|ಅಂಥೋನಿ ಹೋಲ್ಡೆನ್]] ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ಅಝ್ಕಾಬಾನಿನ ಸೆರೆಯಾಳು|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಆಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್]]'' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು [[1999ರ ವಿಟ್‍ಬ್ರೆಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|1999 ವಿಟ್‌ಬ್ರೆಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ಗೆ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಾಗಿನ ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ''[[ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್|ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ- "ಪಾಟರ್ ಸಾಹಸದ ಕಥೆಯು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಧೋರಣೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ, ಅತಿಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿತನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಗತಕಾಲದ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಕುರಿತು ಹತಾಶೆಯಾಗುವಷ್ಟು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳದ್ದು ದಾರಿಹೋಕರ ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಗದ್ಯ ಶೈಲಿ"’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2000/jun/25/booksforchildrenandteenagers.guardianchildrensfictionprize2000|publisher=''The Observer''|title=Why Harry Potter does not cast a spell over me|date=25 June 2000|accessdate=1 August 2008|last=Holden|first=Anthony}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಲೇಖಕ [[ಫೇ ವೆಲ್ಡನ್]],"ಈ ಸರಣಿ ಕವಿಗಳು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಆಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರೋ ಅದಲ್ಲ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, "ಅದರೆ ಇದು ಪದ್ಯ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಓದುವಂತದ್ದು, ಮಾರಾಟವಾಗಬಲ್ಲದು, ದಿನನಿತ್ಯ, ಉಪಯುಕ್ತ ಗದ್ಯ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Rowling books 'for people with stunted imaginations'">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/uk/2003/jul/11/books.harrypotter|publisher=''The Guardian''|title=Rowling books 'for people with stunted imaginations'|date=11 July 2003|accessdate=1 August 2008|last=Allison|first=Rebecca}}</ref> ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಎ.ಎನ್.ವಿಲ್ಸನ್ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ, " JK ಯವರಲ್ಲಿರುವ ಡಿಕೆನ್ಸಿಯನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಅದೇನೆಂದರೆ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ, ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಅಳಿಸುವ, ಕಣ್ಣೀರು ಸಿಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪುಟಗಳ ನಂತರ ಒಳ್ಳೆ ಜೋಕ್‌ಗಳಿಗೆ ನಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ... ನಾವು ಒಂದು ದಶಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬರೆದ ಅತ್ಯಂತ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ, ತಮಾಷೆಯ, ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಟನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/children/article2139573.ece|title=Harry Potter and the Deathly Hallows by JK Rowling|last=Wilson|first=A. N.|date=29 July 2007|publisher=Times Online|accessdate=28 September 2008|archive-date=6 ಜುಲೈ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706162943/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/children/article2139573.ece|url-status=dead}}</ref> ಮೂಲತಃ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ [[Salon.com]]ನ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟೈಲರ್ ಬೈಟ್ಟ್‌ನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡನು.<ref>{{cite web|year=2000|publisher=Salon.com|url=http://www.salon.com/col/bios/tayl/index.html|title=Salon Columnist|accessdate=3 August 2008|archive-date=16 ಜೂನ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080616165227/http://www.salon.com/col/bios/tayl/index.html|url-status=deviated|archivedate=16 ಜೂನ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080616165227/http://www.salon.com/col/bios/tayl/index.html}}</ref> ಅವನು ರೌಲಿಂಗ್ ರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುವ ಸಾಧಾರಣ ಕೃತಿಯೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಮತ್ತು ಬಾಧಿಸುವ ಕಲೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವ ತುಡಿತಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಗತಿ- ಹದಿವಯಸ್ಸಿನದು- ಇರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನಾದರೂ, ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾದ [[ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವ|ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗುಣ]]<ref name="A.S. Byatt and the goblet of bile"/> ದ ಅಭಾವವಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಾಲ್ಯಜೀವನದ ಆಶ್ವಾಸನೆಯೇ ಅವುಗಳ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಾನೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಲೇಖಕಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಹಪಾರಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ತಸ್ನೇಹಿತನ ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಗಾಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣ|ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ]]ದ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಗಾಢವಾಗುವ ಅಂಧಕಾರದ ಜಗತ್ತಿನ ನಿಗೂಢತೆಯ ಕುರಿತು ಟೇಲರ್ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಕಟವಾದ ಏಳು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಲಘು ಜೀವಾಳದ ಪುಸ್ತಕ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ''ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಸರಣಿಯ ಗೆಲುವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು ಎಂದು ಬೈಟ್ ಹೇಳುವ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೈಲರ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕ [[ಜೋಡಿ ಕೊಲೆ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="A.S. Byatt and the goblet of bile">{{cite news|title=A. S. Byatt and the goblet of bile|url=http://archive.salon.com/books/feature/2003/07/08/byatt_rowling/index.html|publisher=Salon.com|date=8 July 2003|accessdate=3 August 2008|first=Charles|last=Taylor|archive-date=16 ಜೂನ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080616143458/http://archive.salon.com/books/feature/2003/07/08/byatt_rowling/index.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು [[ಸ್ಟೀಪನ್ ಕಿಂಗ್|ಸ್ಟೀಫನ್ ಕಿಂಗ್]] ಇದೊಂದು "ಉನ್ನತವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, "ರೌಲಿಂಗ್‌ರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಶ್ಲೇಷ ಚಮತ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸದಾ ಸಿದ್ಧವಾದ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ" ಇವುಗಳು "ಗಮನಾರ್ಹವಾದವು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಕತೆಯು "ಉತ್ತಮ"ವಾಗಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರುವ, ಹ್ಯಾರಿಯು ಆತನ ಅಸಹನೀಯವಾದ ಸಂಬಂಧಿಗಳೊಡನೆ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತನಗೆ ಕಷ್ಟವಾಯಿತು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.<ref name="Wild About Harry"/> ಕಿಂಗ್ "ರೌಲಿಂಗ್‌ಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗದ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣ ಅವಳಿಗೆ ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲ!" ಎಂದು ತಮಾಶೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಆತ, "ಸಮಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿ ಬದುಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ; ಹ್ಯಾರಿ [[ಅಲೀಸ್ (ಅಲೀಸ್ಅಡ್ವೇಂಚರಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್ಲ್ಯಾಂಡ್)|ಅಲಿಸ್]], [[ಟಾಮ್ ಸಾವೆರ್‍ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ series#ಹಕ್ ಫಿನ್ನ್|ಹಕ್]], [[ಫ್ರೊಡೊ ಬಗ್ಗಿನ್ಸ್|ಫ್ರೇಡೊ]], ಮತ್ತು [[ಡೊರೊತಿ ಗಾಲೆ|ಡೊರಥಿ]] ಯಂತಹ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಯುಗಕ್ಕಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ", ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web|publisher=Guardian Unlimited| url=https://www.theguardian.com/books/2006/dec/31/harrypotter.jkjoannekathleenrowling| title=JK Rowling:The mistress of all she surveys| first= Killian| last=Fox|date=31 December 2006|accessdate = 10 February 2007}}</ref> === ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವ === ಅವರ [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ ಅಭಿಮಾನಿ|ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗ]]ಕ್ಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ, ನೈತಿಕ ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ ರಾಜಕೀಯ|ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಣೆ]]ಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಸರಣಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಿಶ್ರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ [[ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)|"ಟೈಮ್" ಮ್ಯಾಗಜಿನ್]] ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಅದರ 2007ರ [[ಟೈಮ್ ಪರ್ಸನ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್|ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಎಂದು ಘೊಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|title=Person of the Year 2007 Runners-Up: J. K. Rowling|date=23 December 2007|publisher=[[Time (magazine)|''Time'' magazine]]|accessdate=23 December 2007|archive-date=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|url-status=deviated|archivedate=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html}}</ref> ಜುಲೈ 2007 ರಲ್ಲಿ ''[[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೊಸ್ಟ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶಕ ರಾನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ''ಪಾಟರ್'' ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಬೇರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ವಿಷಯ ಕೆಟ್ಟದರ ವಿರುದ್ಧ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂಬ ಸರಳವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕತೆ ಬಾಲಿಶವಾದದ್ದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆತ ರೌಲಿಂಗ್‌ರಿಂದ "ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ", ನಂತರದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಟನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ "ಸನ್ನಿ"ಯು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢರನ್ನು ಪ್ರತೀ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಯು ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಅಬ್ಬರದಂತೆ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು [[ಸಮೂಹ ಮಾದ್ಯಮ|ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ]] ದಂತಹ ಅನುಭವ ಈ ಮೊದಲಿನ ಯಾವ ಪುಸ್ತಕದಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/07/13/AR2007071301730_pf.html| title=Harry Potter and the Death of Reading |date=15 July 2007| author= Charles, Ron | accessdate= 16 April 2008 | publisher= ''[[The Washington Post]]''}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೇರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು ಓದಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಅಕ್ಷರಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಎಂದು ಲೈಬ್ರರಿಯನ್ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ನ್ಯಾಪ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ <ref name="Knapp2003InDefenseOfHP">{{cite journal|last=Knapp|first=N.F.|date=2003|title=In Defense of Harry Potter: An Apologia|journal=School Libraries Worldwide|publisher=International Association of School Librarianship|volume=9|issue=1|pages=78–91|url=http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|accessdate=14 May 2009|archive-date=9 ಮಾರ್ಚ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110309051050/http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಡೈಯಾನೆ ಪೆನ್ರಾಡ್, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಾಧಾರಣ ಮನೊರಂಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ "ಹೈಬ್ರೋ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ" ಎಂದು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರೆ ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬರುವ ಯಥೇಚ್ಛವಾದ [[ವಾಣಿಜ್ಯಕರಣ|ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕುಗಳ]] ತಬ್ಬಿಬ್ಬುಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite journal|last=Penrod|first=D|date=December 2001|title=The Trouble with Harry: A Reason for Teaching Media Literacy to Young Adults|journal=The Writing Instructor|publisher=Professional Writing Program at Purdue University|url=http://www.writinginstructor.com/penrod.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದು ಎಂದು ಉದಾಹರಿಸಲು ಸ್ನೇಪೆ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಡ್ಡಿಚ್ ಕೊಚ್ ಮ್ಯಾಡಮ್ ಹೂಚ್‍ನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಕಾನ್‌ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite journal|last=Conn|first=J.J.|date=2002|title=What can clinical teachers learn from ''Harry Potter and the Philosopher’s Stone''?|url=https://archive.org/details/sim_medical-education_2002-12_36_12/page/1176|journal=Medical Education|volume=36|issue=12|pages=1176–1181|doi=10.1046/j.1365-2923.2002.01376.x}}</ref> ಮತ್ತು ಜೊಯ್ಸ್ ಫಿಲ್ಡ್ಸ್ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಮೊದಲನೇ ವರ್ಷದ [[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ|ಸಾಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]] ತರಗತಿಯಲ್ಲಿನ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಾದ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]], [[ಸಮಾಜ]] ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜೀಕರಣ|ಸಾಮಾಜಿಕರಣ]]; ಮತ್ತು ಸ್ಥರೀಕರಣ ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ]]; [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="Fields2007HPSociologicalImagination">{{cite journal|last=Fields|first=J.W.|date=2007|title=''Harry Potter'', Benjamin Bloom, and the Sociological Imagination|journal=International Journal of Teaching and Learning in Higher Education|volume=19|issue=2|issn=1812-9129|url=http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|accessdate=15 May 2009|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818204930/http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|url-status=dead}}</ref> 25 ಜುಲೈ 2007ರ ''[[ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮಾನಿಟರ್|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮಾನಿಟರ‍್ನ]]'' ಲ್ಲಿ ಜೆನ್ನಿ ಸಾಯೆರ್ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳು "ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ." ಆ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ "ಹೆಚ್ಚಿನ ನೈತಿಕ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಇಂದಿನ [[ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯಿಂದಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ... 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, 4,195 ಪುಟಗಳು ಮತ್ತು 375 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಇರುವ ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್‌‍ಳ ಎತ್ತರದ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ’ನಾಯಕನ ನೈತಿಕ ಪ್ರಯಾಣ’ದಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಾಧಾರವಾದ ತಳಹದಿಯು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ". ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ "ನ್ಯಾಯವಾದ ಹೋರಾಟ"ವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನೈತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ,ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದು ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಸರಿ ಎಂಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಿಲ್ಲ, ಎಂದು ಸಾಯೆರ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.csmonitor.com/2007/0725/p09s02-coop.html| title=Missing from 'Harry Potter"&nbsp;– a real moral struggle | author= Sawyer, Jenny | accessdate= 16 April 2008 | publisher= ''[[The Christian Science Monitor]]''|date=25 July 2007}}</ref> ಎಮಿಲಿ ಗ್ರಿಸಿಂಗರ್ ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು [[ಪ್ಲಾಟ್‍ಫಾರ್ಮ್ 9¾]] ನ ಮೂಲಕ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸದ ಬಳಕೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಅವನು ಸಾರ್ಟಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಟನ್ನು ಎದುರುಗೊಳ್ಳುವುದು, ಹ್ಯಾರಿಯು ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ತಾನು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."ತೀವ್ರವಾದ ಜಾದೂವಿನ" ಮೂಲಕ ಅತ್ಮ-ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹ್ಯಾರಿಯ ತಾಯಿ ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಧಿಕಾರ-ದಾಹಿ [[ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್]] ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲನಾಗುವುದು ಸಹ ಆಕೆ ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite journal|last=Griesinger|first=E.|date=2002|title=Harry Potter and the "deeper magic": narrating hope in children's literature|journal=Christianity and Literature|volume=51|issue=3|pages=455–480|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|accessdate=15 May 2009|archiveurl=https://archive.is/20120629010616/http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|archivedate=29 ಜೂನ್ 2012|url-status=live}}</ref> ''[[ಸ್ಲೇಟ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್]]'' ನಲ್ಲಿ 8 ನವೆಂಬರ್ 2002ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ ಸ್ಯೂಲ್ಲೆನ್‌ಟ್ರೋಪ್ ಅವರು ಪಾಟರ್ ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೆಲುವಿಗೆ ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಆತನಿಗೆ ನೀಡುವ ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಮೇಳೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ". ರೌಲಿಂಗ್ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ಕೌಶಲ್ಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ "ನೀನು ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀಯೊ ಎಂಬುದೇ ಹೊರತು, ನೀನು ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ" ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾ, ಸ್ಯೂಲ್ಲೆನ್‌ಟ್ರೋಪ್, "ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ "ನಾವು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆ" ಎಂಬುದು ಬೂಟಾಟಿಕೆಯದಾಗುತ್ತದೆ, "ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ನಡೆಸುವ ಶಾಲೆ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಹುಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸ್ಲೇಟ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.slate.com/?id=2073627| title=Harry Potter: Fraud| author=Suellentrop, Chris| accessdate=16 April 2008| publisher=''[[Slate Magazine]]''| date=8 November 2002| archive-date=27 ಮಾರ್ಚ್ 2008| archive-url=https://web.archive.org/web/20080327002437/http://www.slate.com/?id=2073627| url-status=dead}}</ref> [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಹಿಚನ್ಸ್|ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಹಿಚೆನ್ಸ್]] ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 12, 2007ರ ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ''ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್'' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ರೌಲಿಂಗ್‌ ಅವರು ಆ ಮೊದಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ "ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಒಣಜಂಬದ ಕನಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಸಲಾದ" ಕತೆಗಳ ಸರಪಣಿಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ, ಹುರುಪಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web | url=https://www.nytimes.com/2007/08/12/books/review/Hitchens-t.html?_r=1&pagewanted=2&oref=slogin| title=The Boy Who Lived | author= Hitchens, Christopher| accessdate= 1 April 2008 | publisher= ''The New York Times''|date=12 August 2007|page=2}}</ref> === ವಿವಾದಗಳು === ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಲವು [[ಮೊಕದ್ದಮೆ|ಕಾನೂನಿನ ಮೊಕದ್ದಮೆ]]ಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಾದೂ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಾಟಮಂತ್ರದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಗುಂಪುಗಳು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದವು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಕ್ರಮಭಂಗದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಸರಣಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ|ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ]]ದಿಂದ ರೌಲಿಂಗ್, ಅವರ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಮತ್ತು [[ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಂಚಿಕೆದಾರರು|ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಂಚಿಕೆದಾರ]]ರಾದ [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]] ತಮ್ಮ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ'' [[ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರು]][[ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಸ್ಟೊಫರ್|ಾನ್ಸಿ ಸ್ಟೌಫೆರ್]] ಮಾಡಿದ ರೌಲಿಂಗ್ ಕೃತಿಚೌರ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=SScholastic Inc, J.K. Rowling and Time Warner Entertainment Company, L.P, Plaintiffs/Counterclaim Defendants, -against- Nancy Stouffer: United States District Court for the Southern District of New York|url=http://www.eyrie.org/~robotech/stouffer.htm|date=17 September 2002|accessdate=12 June 2007|publisher=ICQ}}</ref><ref>{{cite web|title=Warner Brothers bullying ruins Field family Xmas|author= McCarthy, Kieren|url=http://www.theregister.co.uk/2000/12/21/warner_brothers_bullying_ruins_field/ |year=2000|publisher=[[The Register]]|accessdate=3 May 2007}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/2092661.stm|publisher=BBC|title=Fake Harry Potter novel hits China|date=4 July 2002|accessdate=11 March 2007}}</ref> ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಡಿವಂತರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಅವುಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Opinion Roundup: Positive About Potter|author= Olsen, Ted|url=http://www.cesnur.org/recens/potter_010.htm|publisher=Cesnur.org|accessdate=6 July 2007}}</ref> ಹಾಗೆಯೇ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite journal |title=Tolkien's Timeless Tale |author=Bonta, Steve |journal=The New American |accessdate=3 May 2007 |date=28 January 2002 |volume=18 |issue=2}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/rod_liddle/article2116237.ece|title=Hogwarts is a winner because boys will be sexist neocon boys|last=Liddle|first=Rod|date=21 July 2007|publisher=''[[The Times]]''|accessdate=17 August 2008|archive-date=4 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100604212652/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/rod_liddle/article2116237.ece|url-status=dead}}</ref> ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ ಜಗತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿವೆ. 1997 ರಿಂದ 1998ರವರೆಗೆ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ ಎಲ್ಲಾ UK ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಮಕ್ಕಳು ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳೆಡೆ [[ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಒಣಜಂಬ|ವಿಚಾರಶಕ್ತಿಯ ಒಣಜಂಬ]]ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಶಸಿಯನ್ನು ವಯಸ್ಕರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಲ್ಲ<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing">{{cite book|last=Eccleshare|first=J.|title=A guide to the Harry Potter novels|publisher=Continuum International|date=2002|pages=7–14|chapter=The Publishing of a Phenomenon|isbn=0826453171|url=http://books.google.co.uk/books?id=cHjF5K2uVdsC&pg=PA10&lpg=PA10&dq=%22a+hugely+entertaining+thriller%22+Rowling+%22a+first-rate+writer+for+children%22+scotsman&source=bl&ots=C8WEs225CK&sig=GQJNqV1B42WkXiAtC_vKRMdL0ZY&hl=en&ei=4FkNSqGZDc7RjAfn3-y8Bg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1#PPA7,M1|accessdate=15 May 2009}}</ref>, ಎಂದು ಸ್ಯಾಡ್ರಾ ಬೆಕೆಟ್ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="Beckett2008Crossover"/> 1999ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ವಿಟ್‍ಬ್ರೆಡ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್|ವಿಟ್‍ಬ್ರೆಡ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್]] ವಿಜೆತ ಪುಸ್ತಕ ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಒರ್ವ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ಅಝ್ಕಾಬಾನಿನ ಸೆರೆಯಾಳು|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಆಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್]]'' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿದರೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕವು ಪದ್ಯಗಳ ಬಹುಮಾನ ವಿಜೇತ ಪುಸ್ತಕದ ಅತಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಉಳಿದು ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಪುಸ್ತಕವು [[ಸೀಮಸ್ ಹೀನಿ|ಸೀಮಸ್ ಹೀನಿಯ]] [[ಆಂಗ್ಲೋ -ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್|ಅಗ್ಲೋ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್]] [[ಪುರಾಣಕಾವ್ಯ|ಮಹಾಕಾವ್ಯ]] ''[[Beowulf]]'' ದ ಅನುವಾದ.<ref name="Beckett2008Crossover">{{cite book|last=Beckett|first=S.L.|title=Crossover Fiction|publisher=Taylor & Francis|date=2008|pages=112–115|chapter=Child-to-Adult Crossover Fiction|isbn=041598033X|url=http://books.google.co.uk/books?id=9ipnQ2ryU7IC&pg=PA114&lpg=PA114&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+book+sales+bestseller&source=bl&ots=y60dgCgiv5&sig=wyy_OZen6BmtfZ5rjUStp_ga-2U&hl=en&ei=JYAOSsLTA9PRjAf0-7WyCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10#PPA111,M1|accessdate=16 May 2009}}</ref> 2000 ರಲ್ಲಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಗಾಬ್ಲಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈರ್‌‌|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಅಫ್ ಫೈರ್]]'' ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟನೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುನ್ನ, ಮೊದಲ ಮೂರು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಉತ್ತಮ-ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶಗಳ ಒಟ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದ್ದವು. ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲದ ಪುಸ್ತಕಗಳೆರಡನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಣಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶರು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಬೊಂಬಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite journal|last=Smith|first=D.|date=24 June 2000|title=The Times Plans a Children's Best-Seller List|journal=The New York Times Book|url=https://www.nytimes.com/2000/06/24/books/the-times-plans-a-children-s-best-seller-list.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> 2004ರಲ್ಲಿ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ '' ಮಕ್ಕಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿಭಾಗಿಸಿತು, ಅದರೂ ಸಹ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆ ತೊರಿಸಿದ್ದವು. ಆನಂತರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://papercuts.blogs.nytimes.com/2008/05/01/ten-years-later-harry-potter-vanishes-from-the-best-seller-list/|title=Ten Years Later, Harry Potter Vanishes From the Best-Seller List|last=Garner|first=D.|date=1 May 2008|publisher=''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]''|accessdate=16 May 2009}}</ref> 2000ರಲ್ಲಿನ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಟೀಕೆ, ಹೊಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅನೂಕೂಲ ಮತ್ತು ಅನಾನೂಕೂಲಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕೆಲವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://archive.salon.com/mwt/feature/2000/08/16/bestseller/index.html|title=A list of their own|last=Bolonik|first=K.|date=16 August 2000|publisher=Salon.com|accessdate=16 May 2009|archive-date=4 ಮೇ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090504135643/http://archive.salon.com/mwt/feature/2000/08/16/bestseller/index.html|url-status=dead}}</ref>''[[ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)|ಟೈಮ್‌]]'' ಇದೇ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಿಸಿ, 1964ರಲ್ಲಿ ಸಹಾ [[ಬಿಟ್‍ಲ್ಸ್|ಬೀಟಲ್ಸ್]] [[ಮಾಪ್- ಟಾಪ್#ದಿ ಮಾಪ್-ಟಾಪ್ ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸ|"ಮಾಪ್-ಟಾಪ್ಸ್"]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿದಾಗ [[ಬಿಲ್‍ಬೊರ್ಡ್ (ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ )|ಬಿಲ್‌ಬೊರ್ಡ್‌]] ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ''[[ಹು ವಾಂಟ್ಸ್ ಟು ಬಿ ಎ ಮಿಲಿಯೆನೇರ್?|ಹೂ ವಾಂಟ್ಸ್ ಟು ಬಿ ಮಿಲಿಯೆನೆರ್?]]'' ''[[Time (magazine)|ರೇಟಿಂಗ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ [[ನೈಲ್ಸೆನ್ ಮೀಡಿಯಾ ರಿಸರ್ಚ್|ನೀಲ್ಸನ್]] ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗೇಮ್-ಶೋ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು''[[ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)|ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಸೂಚಿಸಿತು.<ref>{{cite journal|last=Corliss|first=R.|date=July. 21, 2000|title=Why 'Harry Potter' Did a Harry Houdini|journal=[[Time (magazine)|Time]]|url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,50554,00.html|accessdate=16 May 2009|archive-date=10 ಮಾರ್ಚ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100310173814/http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,50554,00.html|url-status=dead}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು == {{seealso|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ ಸರಣಿ)}} ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರೌಲಿಂಗ್ 1998ರಲ್ಲಿ [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್|ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]]ಗೆ £1 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ($1,982,900) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.<ref name="WiGBPd About Harry">{{cite news|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-austfinrev-bagwell.html|publisher=''[[The Australian Financial Review]]''|title=WiGBPd About Harry|date=19 July 2000|accessdate=26 May 2007|archive-date=9 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110109034910/http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-austfinrev-bagwell.html|url-status=dead}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ರೌಲಿಂಗ್ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು, ಅದರೂ ಹಲವು ಐರಿಷ್ ನಟರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಿವಂಗತ [[ರಿಚರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್ (ನಟ)|ರಿಚರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್]] ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಈ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಈ ನಟರೇ ತಕ್ಕವರಾದ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ನಟರಿಗೆ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಗಾಬ್ಲಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈರ್‌‌|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಅಫ್ ಫೈರ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Harry Potter and the Philosopher's Stone">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2001/nov/16/jkjoannekathleenrowling|publisher=Guardian Unlimited|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|date=16 November 2001|accessdate=26 May 2007}}</ref> ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್’ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]] '' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ಬರ್ಗ್|ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪಿಲ್‌ಬರ್ಗ್]], [[ಟೆರ್ರಿ ಗಿಲ್ಲಿಯಮ್#ಗಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್|ಟೆರ್ರಿ ಗಿಲ್ಲಿಯಮ್]], [[ಜೊನಥಾನ್ ಡೆಮ್ಮೆ|ಜೊನ್ಯಾಥನ್ ಡೆಮ್ಮೆ]],ಮತ್ತು [[ಅಲಾನ್ ಪಾರ್ಕರ್|ಅಲನ್ ಪಾರ್ಕರ್]] ಮುಂತಾದವ ಹಲವು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ 28 ಮಾರ್ಚ್, 2000 ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಸ್ ಕೊಲಂಬಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಕ)|ಕ್ರಿಸ್ ಕೊಲಂಬಸ್‌]]ನನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ( "''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸೆರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' " ಎಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು) ವಾರ್ನೆರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ ಕೊಲಂಬಸ್‌ನ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆತನನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಕುಟುಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ''[[ಹೋಮ್ ಅಲೋನ್|ಹೊಮ್ ಅಲೋನ್]] '' ಮತ್ತು ''[[ಮಿಸೆಸ್. ಡೌಟ್‍ಫೈರ್|ಮಿಸೆಸ್.ಡೌಟ್‍ಫೈರ್]]'' ಗಳ ಪ್ರಭಾವ ವಾರ್ನೆರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ನ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಕಾರಣ.<ref name="columbus">{{cite news|url=http://uk.movies.ign.com/articles/034/034098p1.html|title=Chris Columbus to Direct Harry Potter|accessdate=8 July 2007|date=28 March 2000|publisher=IGN|author=Linder, Bran|archive-date=13 ಜನವರಿ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080113042745/http://uk.movies.ign.com/articles/034/034098p1.html|url-status=dead}}</ref> [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರ ಸದಸ್ಯರ ಪಟ್ಟಿ|ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನಟವರ್ಗದ]]<ref>{{cite news|url=http://movies.warnerbros.com/pub/movie/releases/harrycast.html|publisher=Warner Brothers|title=Daniel Radcliffe, Rupert Grint and Emma Watson bring Harry, Ron and Hermione to life for Warner Bros. Pictures: Harry Potter and the Sorcerer’s Stone"|date=21 August 2000|accessdate=26 May 2007}}</ref> ನಂತರ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2000ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, [[ಲಿವೆಸ್ಡೆನ್ ಫಿಲಂ ಸ್ಟೂಡಿಯೊಸ್|ಲೀವ್ಸ್‌ಡೆನ್ ಫಿಲಂ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು]]ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆ ಜುಲೈ 2001ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.<ref name="greg">{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/feature/comingsoon.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)|accessdate=30 May 2007|author=Schmitz, Greg Dean|publisher=[[Yahoo!]]|archive-date=29 ಮೇ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070529214251/http://movies.yahoo.com/feature/comingsoon.html|url-status=dead}}</ref>''ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ '' 14 ನವೆಂಬರ್, 2001ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.''ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‍ನ'' ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೂರು ದಿನ ನಂತರ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೆಂಬರ್ ಅಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದನ್ನೂ ಸಹ ಕೊಲಂಬಸ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 2002 ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು.ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ 15 ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/1807858489/info|title=Harry Potter and the Chamber of Secrets (2002)|publisher=Yahoo! Inc|accessdate=18 August 2008}}</ref> ಕ್ರಿಸ್ ಕೊಲಂಬಸ್ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಅಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಆಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್‌]]'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಕೇವಲ [[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು|ನಿರ್ಮಾಪಕ]]ನಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದರು. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಆಲ್ಫೊನ್ಸೋ ಕೌರಾನ್]] ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು 2003ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ನಂತರ, 4 ಜೂನ್ 2004ರಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಮೂರನೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ನಾಲ್ಕನೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕಾರಣ,[[ಮೈಕ್ ನೆವೆಲ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಮೈಕ್ ನೆವೆಲ್‌]]ರನ್ನು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್]]'' ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು,<ref>{{cite web|url=http://movies.ign.com/articles/433/433108p1.html|title=Goblet Helmer Confirmed|publisher=[[IGN]]|date=11 August 2003|accessdate=29 July 2007|archive-date=29 ಜೂನ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070629051548/http://movies.ign.com/articles/433/433108p1.html|url-status=dead}}</ref> ಅದು 18 ನವೆಂಬರ್ 2005 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ನೆವೆಲ್ ಮುಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೂರದರ್ಶನದ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಡೆವಿಡ್ ಯೆಟ್ಸ್|ಡೆವಿಡ್ ಯೇಟ್ಸ್‌‌]]ನನ್ನು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್]] '' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು,<ref>{{cite news|title='Phoenix' Rising|date=6 April 2007|page=28|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20016352,00.html|last=Daly|first=Steve|publisher=''[[Entertainment Weekly]]''|accessdate=1 April 2007|archive-date=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070406191438/http://www.ew.com/ew/article/0,,20016352,00.html|url-status=deviated|archivedate=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070406191438/http://www.ew.com/ew/article/0,,20016352,00.html}}</ref> ಮತ್ತು 11 ಜುಲೈ, 2007 ರಂದು ತೆರೆಕಂಡಿತು. ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್ -ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್]]'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಸಹ ಯೇಟ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.<ref name="yates-director-scifi">{{cite news|url=http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=0&id=41338|title=Yates Confirmed For Potter VI|date=3 May 2007|publisher=Sci Fi Wire|accessdate=3 May 2007|last=Spelling|first=Ian|archive-date=5 ಮೇ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070505052125/http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=0&id=41338|url-status=deviated|archivedate=5 ಮೇ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070505052125/http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=0&id=41338}}</ref> ಅದು 15 ಜುಲೈ 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="date change"/><ref name="release-date-hbp-film">{{cite web|url=http://www.marketwatch.com/news/story/harry-potter-half-blood-prince-moves/story.aspx?guid={F4F52B7F-D1B1-4DC0-BF8A-AD0D9252BE7A}&dist=hppr|title=Harry Potter and the Half-Blood Prince|date=14 August 2008|publisher=Market Watch|accessdate=17 August 2008}}</ref> ಸರಣಿಯ ಅಂತಿಮ ಕಂತು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್]]'' ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗೊಳ್ಳುವುದು, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ಭಾಗ ನವೆಂಬರ್ 2010 ಮತ್ತು ಎರಡನೆ ಭಾಗ ಜುಲೈ 2011ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದು ಎಂದು ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ನೆರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಯೇಟ್ಸ್‌ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆ ಸಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Final 'Harry Potter' book will be split into two movies|date=13 March 2008|url=http://www.latimes.com/entertainment/news/la-et-potter13mar13,1,5626063.story|publisher=''Los Angeles Times''|accessdate=13 March 2008}}</ref> [[ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ|ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ, [[ಅತಿಹೆಚ್ಚು-ಗಳಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ 15 ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು-ಗಳಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆರರಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|title=All Time Worldwide Box Office Grosses|publisher=[[Box Office Mojo]]|accessdate=29 July 2007}}</ref> ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಗುಂಪು ಮೊದಲ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಹಾಗೆ ವಿಶ್ವಾಸದ ದೃಷ್ಠಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು, ನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಹಾಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕರಿಸಿದ ಪಾತ್ರ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ದೃಷ್ಠಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a64205/harry-potter-books-vs-films.html|title=Harry Potter: Books vs films|publisher=digitalspy.co.uk|accessdate=7 September 2008|archive-date=9 ಜುಲೈ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709045904/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a64205/harry-potter-books-vs-films.html|url-status=dead}}</ref> ರೌಲಿಂಗ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಸೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="jk-on-ps-film">{{cite web|url=http://www.timeforkids.com/TFK/specials/potter/0,12405,184807,00.html|title=Potter Power!|publisher=[[Time For Kids]]|accessdate=31 May 2007|archive-date=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071201055432/http://www.timeforkids.com/TFK/specials/potter/0,12405,184807,00.html|url-status=deviated|archivedate=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071201055432/http://www.timeforkids.com/TFK/specials/potter/0%2C12405%2C184807%2C00.html}}</ref><ref name="jk-on-poa-film">{{cite news|url=http://www.usatoday.com/life/movies/news/2004-05-27-potter-movie-book_x.htm|title=New 'Potter' movie sneaks in spoilers for upcoming books|date=27 May 2004|accessdate=31 May 2007|publisher=''[[USA Today]]''|last=Puig|first=Claudia}}</ref><ref name="jk-on-gof-film">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/newsid_4410000/newsid_4415400/4415454.stm|title=JK 'loves' Goblet Of Fire movie|date=7 November 2005|accessdate=31 May 2007|publisher=BBC [[Newsround]]}}</ref> ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ''ಆರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ಸರಣಿಯ "ಇದುವರೆಗಿನ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ" ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವಾಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: "ನನ್ನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಯ ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು ಸಹಜವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯ. ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಪರಿಮಿತಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿರುತ್ತವೆ; ನಾನು ನನ್ನ ಸಂವಹನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಓದುಗರ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು".<ref>{{cite web |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/faq_view.cfm?id=94 |title=How did you feel about the POA filmmakers leaving the Marauder’s Map’s background out of the story? (A Mugglenet/Lexicon question) |publisher=J. K. Rowling |last=Rowling |first=J. K. |accessdate=6 September 2008 |archive-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110806214315/http://www.jkrowling.com/textonly/en/faq_view.cfm?id=94 |url-status=deviated |archivedate=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110806214315/http://www.jkrowling.com/textonly/en/faq_view.cfm?id=94 }}</ref> == ಆಡಿಯೋ ಪುಸ್ತಕಗಳು == ಎಲ್ಲಾ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಂಕ್ಷೇಪಗೊಳ್ಳದ ಆಡಿಯೋ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. UK ಅವೃತ್ತಿಯನ್ನು [[ಸ್ಟಿಫನ್ ಫ್ರೈ]] ಮತ್ತು US ಅವೃತ್ತಿಯನ್ನು [[ಜಿಮ್ ಡಲ್|ಜಿಮ್ ಡೇಲ್]] ವಾಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಡೇಲ್ DVDಗಳ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣದ ಡಿಸ್ಕ್‌ನ ನಿರೂಪಕ ಸಹ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. == ಆಕರಗಳು == {{reflist|3}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikibooks|Muggles' Guide to Harry Potter}} {{wikiquote}} {{commons|Category:Harry Potter|Harry Potter}} * [http://www.jkrowling.com ಜೆ.ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್‌ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ] * [http://harrypotter.warnerbros.com ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ (ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ )] * [http://www.bloomsbury.com/harrypotter Bloomsbury.com ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್(ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕಾಶಕರು)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090517083911/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/ |date=2009-05-17 }} * [http://www.scholastic.com/harrypotter Scholastic.com ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (US ಪ್ರಕಾಶಕರು)] * [http://www.raincoast.com/harrypotter Raincoast.com ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಕೆನಾಡದ ಪ್ರಕಾಶಕರು)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815073719/https://www.raincoast.com/harrypotter/ |date=2022-08-15 }} * [http://harrypotter.wikia.com ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ವಿಕಿ] {{Harrypotter}} {{witchcraft}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]] [[ವರ್ಗ:ಏಳು ಪ್ರವೇಶಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸರಣಿ]] n78le0ksai9cm2buil6vf91xoj8qpjg 0 28249 1431218 1430544 2026-10-01T17:19:35Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431218 wikitext text/x-wiki {{Dablink|This article is about the book. For other uses, see information about [[Harry Potter and the Philosopher's Stone (film)|the film]] and [[Harry Potter and the Philosopher's Stone (video game)|video game]].}} {{italic title}} {{HPBooks | Image = [[File:Harry Potter and the Philosopher's Stone.jpg|200px]] | Name = Harry Potter and the Philosopher's Stone | Illustrator = [[Thomas Taylor (artist)|Thomas Taylor]] (UK)<br />[[Mary GrandPré]] (US) | Release date =30 June 1997 (UK)<br />1 September 1998 (US) | Number in series = One | Sales = Unknown | Page Count =223 (UK) <br />309 (US) | Story timeline = 31 October 1981<br /> 22 June 1991–5 June 1992 | isbn = 0747532699 | Followed by = ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್]]'' | Chapter Count = 17 }} '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ''' ಜೆ.ಕೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಬರೆದ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಎಂಬ ಬಾಲ ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಕಥೆಯಿರುವ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌]]'' ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಹೇಗೆ ತಾನೊಬ್ಬ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ವಿಚ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಅಂಡ್ ವಿಜಾರ್ಡ್ರಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ, ಗೆಳೆಯರ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಾನು ಒಂದು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಯರನ್ನು ಕೊಂದ ಕೆಟ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ ಮತ್ತೆ ಬರುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ೩೦&nbsp;ಜೂನ್ ೧೯೯೭ ರಂದು ಲಂಡನ್ನಿನ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಪ್ರಕಾಶನವು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‌ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾರಲು '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್ ದ ಸೋರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಯು.ಕೆ.ಯ ಮಕ್ಕಳು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಾನೆಚ್ಚು ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್.ಎ ನಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ಬೆಸ್ಟ್ ಸೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಫಿಕ್ಶನ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ ರಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ೧೯೯೯ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರ ಪೂರ್ತಿ ವರ್ಷ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯತು. ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಪರವಾಗಿದ್ದು, ರೋಲಿಂಗ್‌ರ ಕಲ್ಪನಾ ಪ್ರತಿಭೆ, ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸರಳ, ನೇರವಾದ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಜಾಣ್ಮೆಯ ಕಥಾ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ಅವರ ಬರಹವನ್ನು ರೋಲಿಂಗ್‌ರ ಪ್ರೀತಿಯ ಲೇಖಕಿಯಾದ ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್‌ರ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಬರುವ ಮೊದಲು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ರೊವಾಲ್ಡ್ ದಹಲ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಲೇಖಕ ಹೋಮರ್‌ನ ಬರಹದ ಶೈಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರಾದರೂ, ಇತರರು ಅದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಪುಸ್ತಕವೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಮತ್ತು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌'' ಸರಣಿಯ ಉಳಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿವೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಭಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಕೂಡಾ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ದೃಷ್ಠಿಕೋನಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಠಾಂತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮ-ಬಲಿದಾನದ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬಂತ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತೀಕವಾಗಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ|ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[wikt:object lesson|ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಾಠ]]ಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ===ಕಥಾವಸ್ತು=== ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯ ಪಾಲಕರನ್ನು ಕೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನೂ ಸಹಾ ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸೋತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಚ್ಚರಿಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇಡೀ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಕ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ ಸೋಲನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗೊನೆಗಲ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಮೂವರು ಈ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅನಾಥ ಬಾಲಕನನ್ನು ಆತನ ಮಗಲ್‌ (ಮಾಂತ್ರಿಕ-ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅಪರಿಚಿತರಾದ) ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪರಾದ ವರ್ನನ್‌ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ಯೂನಿಯಾ ಡರ್ಸ್‌ಲೇ ಅವರ ಮನೆಯ ಬಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ, ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗನಾದ ಡಡ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ವರ್ಷದ ಜನ್ಮದಿನದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ಅವನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸರಣಿ ಪತ್ರಗಳು ಬರತೊಡಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ವರ್ನನ್‌ ಅವುಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಓದುವ ಮೊದಲೇ ಹರಿದು, ಸುಟ್ಟು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಿತಿಮೀರಿ ಪತ್ರಗಳು ಬರತೊಡಗಿದಾಗ ಆತ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಳಿದಿರುವಾಗ, ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುರಿದು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಡರ್ಸ್‌ಲೀ ಕುಟುಂಬದವರು ಹೇಳದೇ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿರುವ ಸತ್ಯವೊಂದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದು: ಹ್ಯಾರಿ ಒಬ್ಬ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಡಯಾಗಾನ್ ಆ‍ಯ್‌ಲೆ ಎಂಬ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಮಾಯಾಜಾಲದಿಂದ ಅಡಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪೇಟೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋದಾಗ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತಾನು ಮಂತ್ರವಾದಿಗಳ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅವನನ್ನು "the boy who lived" ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಆತ, ತಾನು ಶ್ರೀಮಂತನೆಂದೂ, ತನ್ನ ಪಾಲಕರು ತನಗಾಗಿ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್ ವಿಜಾರ್ಡಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂದೂ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆತ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತಿತರ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಆತ ಅಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮಂತ್ರದಂಡದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ಆತನಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದುವಂತಹ ದಂಡವು ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ ಮಂತ್ರದಂಡದ ಅವಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಮಂತ್ರದಂಡಗಳು ಒಂದೇ [[ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪಕ್ಷಿ|ಫೀನಿಕ್ಸ್‌]] ಹಕ್ಕಿಯ ಪುಕ್ಕದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.<ref>ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌, US ಆವೃತ್ತಿ, ಪುಟ ೮೫</ref> ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಡರ್ಸ್‌ಲೀ ಕುಟುಂಬ ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಫ್ರೆಸ್‌ ಹಿಡಿಯಲು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಶನ್ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತ ವೀಸ್ಲೇ‌ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಮಾಯಾಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ದಾಟಿ ರೈಲು ಹತ್ತಬೇಕಾದ ಪ್ಲ್ಯಾ‌ಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ೯¾ ಗೆ ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ರಾನ್‌‌ ವೀಸ್ಲೇ‌ಯೊಡನೆ ಗೆಳೆತನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆತ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ದರೋಡೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಮಾಲ್‌ಫೋಯ್‌, ತನ್ನ ಸಂಗಡಿಗರಾದ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಕ್ರ್ಯಾಬೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೆಗರಿ ಗಾಯ್ಲ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದವನು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಗ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ‌ನ ಸೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆಯ ಗ್ರೇಟ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಮಹಾಭೋಜನದ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹೌಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಟೊಪ್ಪಿಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಸರದಿ ಬಂದಾಗ, ಟೊಪ್ಪಿಯು ಈತ ಸ್ಲಿದರಿನ್‌ಗೆ ಸೇರಬಹುದೇ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಗ ಹ್ಯಾರಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆಗ ಟೊಪ್ಪಿಯು ಆತನನ್ನು ವೀಸ್ಲೇ‌ಗಳಿರುವ ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ ಹೌಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನೇಪ್‌ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಮಾಡಿಹೋಗಿದ್ದ ಗುರುತಿನಲ್ಲಿ ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಭಯಾನಕವಾದ ಮೊದಲ ಪೋಷನ್‌‍ (ವಿಷೌಷಧ) ಪಾಠವನ್ನು ಸ್ನೇಪ್‌ನ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ನಂತರ‌, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌‌ ಇಬ್ಬರೂ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆತ ಫಾರ್ಬಿಡ್ಡನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌ (ನಿಷೇಧಿತ ಕಾಡು)ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದರೋಡೆ ಯತ್ನವು ಹ್ಯಾರಿ ಹಣ ತೆಗೆದ ದಿನವೇ ಆಯಿತು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಆ ಮೊದಲು ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚೀಲವನ್ನು ಆ ಚಾವಣಿಯಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪೊರಕೆ-ಹಾರಾಟದ ಪಾಠದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೇವಿಲ್ಲೆ ಲಾಂಗ್‌ಬಾಟಮ್‌ ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಪೆಟ್ಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಮರೆಗುಳಿಯಂತಿರುವ ನೇವಿಲ್ಲೆಯ ರಿಮೆಂಬರ್‌ಆಲ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಪೊರಕೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಾರಿ ಆ ರಿಮೆಂಬರ್‌ಆಲ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಇನ್ನೇನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಲಿದ್ದಾಗ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗೊನೆಗಲ್‌ ಆತನನ್ನು ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ ಕಿಡ್ಡಿಚ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸೀಕರ್ (ಹುಡುಕುವವನು) ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.<ref>ಈ ಘಟನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವದರಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ; ನೋಡಿ{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|publisher=Bloomsbury|year=1997|pages=109–113|isbn=0747532745}}</ref> ಡ್ರಾಕೊ ಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ ರೊನ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಇವರು ನೆವಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಬೊಸ್ಸಿ ಹರ್ಮೊಯಿನ್‌ ಗ್ರೆಂಗರ್‌ ಇವರನ್ನು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾದ ನಂತರ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡವೊಂದರ ಚಾವಣಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಲೆಯ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ನಾಯಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಭಯವಾಗಿ ಅವಸರದಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹರ್ಮೊನಿಯನ್‌ ಆ ನಾಯಿಯು ಉಪಾಯದಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಮಾನ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಸಾಮಾನು ತುಂಬುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನನ್ನು ಗ್ರಿಂಗಾಟ್‌ನಿಂದ ಹುಡುಕಿ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಾರ್ಮೊನಿಯನ್‌ಳನ್ನು ರಾನ್‌ ಅವಳ ಅಜಾಗರೂಕ ಜಾಣ್ಮೆಗಾಗಿ ವಿಮರ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಅವಳು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಾ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಫ್ರೋಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರಿಲ್‌ ಸಂತೋಷವು ದುರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಂತೋಷ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು ಶಾಚಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಹಾರ್ಮೊಯಿನ್‌ಗಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ತೆಳುಕೋಲಿನ ಹೊಳ್ಳೆಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದಾಗ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ತನ್ನ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಅಮುಕಲು ರಾನ್‌ ದೆವ್ವದಂತೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಹಲವಾರು ಫ್ರೊಫೆಸರುಗಳು ಆಗಮಿಸಿ ಜಗಳ ಕಾಯ್ದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬೈಯ್ಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯಾನ್‌ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಹುಡುಗರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾದಳು. ಹ್ಯಾರಿಯ ಕುತರ್ತ ಪಂದ್ಯವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲ ಸಂಜೆ ಸ್ನೆಪ್‌‌, ಮೂರು ತಲೆಯ ನಾಯಿಯು ಅವನ ಕಾಲಿಗೆ ಕಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದಾದ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಚ್ಚ್‌ನಿಂದ ಔಷದೋಪಚಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಟದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಪೊರಕೆ ಕುದುರೆಯು ಆತನ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಆತನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು,ಹ್ಯಾರಿಯು ಗೊಣಗಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾರ್ಮೊಯಿನ್‌ ಗಮನಿಸಿದಳು. ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಅತ್ತಕಡೆ ಹೋಗುವ ರಭಸದಲ್ಲಿ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ ನಿಂತಿರುವಾಗ ಆತನಿಗೆ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಆತನ್ನು ದೂಡಿಕೊಂಡು ಹೋದಳು ಮತ್ತು ದಿಢಿರನೆ ಸ್ನಾಪ್‌ನ ನಿಲುವಂಗಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಪೊರಕೆ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗ್ರೆಫೈಂಡರ್‌ನ ಆಟವನ್ನು ಗೆದ್ದನು. ಆದರೆ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ ಸ್ನೆಪ್‌ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಬಂದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ದನಾಗಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಮೂರು ತಲೆಯ ನಾಯಿಯನ್ನು ತಂದಿರುವುದಾಗಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಜಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಮೊಸ್ಟರ್‌ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಅದು ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಡಂಬ್ಲೆಡೊರ್‌ಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಅದು ನಿಕೊಲಸ್‌ ಪ್ಲೆಮೆಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಲೆ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗ್ವಾರ್ಡ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಅನಾಮಧೇಯವಾದ ಪಾಲಕರು ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಅದೃಶ್ಯ ಪರದೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಆ ಪರದೆಯನ್ನು, ಮಾಟಗಾರ ಪುಸ್ತಕವು ಮಾಡಿದ ಕೀರಲು ದ್ವನಿಯಿಂದಾಗಿ ಮಾಯಾ ಕನ್ನಡಿಯಿರುವ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಬಿದ್ದ ನಂತರ ಸ್ನೆಪ್‌ ಮತ್ತು ಪಿಲ್ಚ್‌ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ನಿಗೂಢವಾದ ಪ್ಲಾಮೆಲ್‌ನ ಬಗೆಗಿನ ವಿಷಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ ಆ ಕನ್ನಡಿಯು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಅನಾಮಧೇಯ ಪಾಲಕರನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿ ಆ ಕನ್ನಡಿಯ ಮೋಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೋಫೆಸರ್‌ ಡಂಬ್ಲೆಡೊರ್‌ನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನೇ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಅದು ನೊಡುಗರು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ನಿರಾಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಹುಡುಗರು ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ ಡಾರ್ಕೊ ನೆವಿಲ್‌ ಮೇಲೆ ಹುಚ್ಚು ಹುಚ್ಚಾಗಿ ಆಟಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯು ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ನೆವಿಲ್‌ನ ಜೋತೆ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾನೆ. ಸಂಗ್ರಹಯೋಗ್ಯ ಪತ್ರಗಳು ಸಿಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೆರಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ಲೆಮೆಲ್‌ ಒಬ್ಬ [[ರಸವಿದ್ಯೆ|ರಸವಾದಿ]]ಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹರ್ಮೊಯಿನ್‌ ಬಹುಬೇಗನೆ ಇವನೊಬ್ಬ ೬೬೫ ವರ್ಷಗಳ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿದ್ದು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೊನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಷಮಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಿಷೇಧಿತ ಕಾಡುಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೆಪ್‌ ಕಳ್ಳದಂದೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಹ್ಯಾರಿಯು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ.ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕದ್ದು ಸಂಭಾಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರವನ್ನು ಅರ್ದಂಬರ್ಧ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ ಆ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಸ್ನೆಪ್‌ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಮೂರು ತಲೆಯ ನಾಯಿಯನ್ನು ಸಂಬಾಳಿಸುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಮಾರ್ಗವು ಗೊತ್ತಿದೆಯೋ, ನಿನು ಯಾರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರುವೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡು ಎಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೆಪ್‌ ಆ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕಳ್ಳಲು ಹೊಂಚು ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್ ಒಂದು ಮರಿ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಅನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಮೂವರು ಗೆಳೆಯರು ಸಂಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಈ ರೀತಿಯ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಯು ವಿಜಾರ್ಡ್ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗಿ ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಘಂಟೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ತೊಂದರೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ನೇವಿಲ್ಲೆಯು ಅವರಿಗೆ ಡ್ರ್ಯಾಕೋನ ಈ ಉದ್ಧಟತನದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ರಾನ್‌‌ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ನಿಂದ ಘಾಸಿಗೊಳಗಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಬಲ್ಲ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, ಹ್ಯಾರಿ, ಹರ್ಮಿಯೋನೆ, ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಮತ್ತು ನೇವಿಲ್ಲೆ ಇವರುಗಳು ಫಾರ್ಬಿಡ್ಡನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ-ಹೀನಾಯವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌ (ಒಂದು ಕೊಂಬನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ) ಅನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ತು ಬಿದ್ದ ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಅನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ತೊಗಲಿನ (ಚರ್ಮದ) ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಆಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಣಿಯ ಶವದ ಮೇಲೆ ಎರಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಾರುತ್ತಾನೆ. ತೊಗಲಿನ ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಆಕೃತಿಯು ಗಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇಹದೆಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಪಾರ ನೋವಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೊರಗುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹ್ಯಾರಿಯೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬಂದ ನಂತರ, ತೊಗಲಿನ ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಆಕೃತಿಯು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸೆಂಟಾರ್ (ನರಾಶ್ವ), ಫೈರೆಂಝ್ ಅವನಿಗೆ ವಾಪಸು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಸವಾರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಪ್ರಾಣಿಯ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವಿಕೆಯು ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿ ಘಾಸಿಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇರಿಸುತ್ತದೆ (ಯಾವುದೇ ಇತರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥ) ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೆಂಟಾರ್ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌‌ನಿಂದ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಸಂಜೀವಿನಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌ನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಫೈರೆಂಝ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತಿರುಗಿ ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಶೀಟ್‌ನ ಕೆಳಗಡೆಯಿಂದ ಯಾರೋ ಅದೃಶ್ಯವಾಗುವ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಅವಧಿಯ-ಕೊನೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರ ವಿಶ್ರಾಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ನ ಮೊಟ್ಟೆಯಂತೆಯೇ ಕಂಡುಬರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಂಡು ಹ್ಯಾರಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತೊಗಲಿನ ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಅಪಚರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೀಡಿದನೆಂದು ಗೇಮ್‌ಕೀಪರ್‌ನು (ಬೇಟೆ ಕಾವಲುಗಾರ) ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನಿಗೆ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮೂರು-ತಲೆಗಳುಳ್ಳ ನಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿಯುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿದನು, ಅದಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನು ಅದು ತುಂಬಾ ಸುಲಭದ ಸಂಗತಿಯೆಂಬುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ - ಆ ನಾಯಿಯು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಿದ್ದೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌‌ನ ರಕ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಹ್ಯಾರಿಯು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಹೋದನೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ನೇಪ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕರೆತರುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ಕದಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದೃಶ್ಯವಾಗುವ ಗಡಿಯಾರದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಗೆಳೆಯರು ಮೂರು-ತಲೆಗಳುಳ್ಳ ನಾಯಿಯ ಕೋಣೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಒಂದು ಕೊಳಲನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನಿದ್ದೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಟ್ರ್ಯಾಪ್-ಬಾಗಿಲನ್ನು ಎತ್ತಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಗಂಡಾಂತರಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಎಲ್ಲ ಗಂಡಾಂತರಗಳೂ ಆ ಮೂವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಬಳಿಯಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೌಶಲವನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪಾಯವು ರಾನ್ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೇ ತ್ಯಾಗಮಾಡುವ ಹಂತದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವ ಹ್ಯಾರಿಯು ಸ್ನೇಪ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ವಿರೆಲ್ ಅನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಹರ್ಮೋಯಿನ್ ಅನ್ನು ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ತಾನು ನಿರಾತಂಕದಿಂದ ಇದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತು ಅವನು ಮೊದಲ ಕಿಡ್ಡಿಚ್‌ ಪಂದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ ಆದರೆ ಹರ್ಮೋಯಿನ್‌ನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕ್ವಿರೆಲ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೇಪ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಕ್ವಿರೆಲ್ ಅನ್ನು ಸಂಶಯಿಸಿತು. ಕ್ವಿರೆಲ್ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌‌ರ ಆಜ್ಞಾವರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು, ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ರಿಂದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌ ಅನ್ನು ಕದಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ಮಾಲಿಕನಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದೇ ಒಂದು ವಸ್ತುವೆಂದರೆ ಮಿರರ್ ಆಫ್ ಎರಿಸ್ಡ್, ಮತ್ತು ಕ್ವಿರೆಲ್ ‌ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಕುರುಹುಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌‌ನ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿರೆಲ್ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಬಲವಂತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಸ್ಟೋನ್ ತನ್ನ ಜೇಬಿನೊಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತನ್ನ ಅನುಭೂತಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ವಿರೆಲ್ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌‌ನ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ರುಮಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌/ಕ್ವಿರೆಲ್ ಹ್ಯಾರಿಯಿಂದ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮುಟ್ಟುವಿಕೆಯೂ ಕೂಡ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಹೋರಾಟಗಳ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶಾಲೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಅವನಿಗೆ ಅವನ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಬದುಕುಳಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆಡವುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಅಂತಹ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರೇಮದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾರ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್ ಅನ್ನು ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಇತರ ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ವಾಪಸಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕನ್ನಡಿಯು ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌/ಕ್ವಿರೆಲ್ ಇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಜೀವನಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಕಂಡಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌ ಅನ್ನು ''ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ'' ಆಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಹ್ಯಾರಿಯು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅದನು ''ನೋಡು'' ವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸಿದನು ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಟೋನ್ ಈಗ ನಾಶಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಬೇಸಗೆಯ ರಜೆಯನ್ನು ಕಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಡರ್ಸ್‌ಲೀ ಕುಟುಂಬದವರಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌‌ನ ಹೊರಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ-ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅವರಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಾನೆ. <div style="background:#66fcfc;border:solid 1px silver"> ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಹ್ಯಾರಿ ೧೧ ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನಾಗಿ ತಯಾರಾದ. ಡರ್ಸಲೇ ಕುಟುಂಬದವರು ಹ್ಯಾರಿಯ ಪೋಷಕರ ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಆತನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೆ ರೂಬಿಯಸ್ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಮೂಲಕ ಈ ಸತ್ಯವು ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಗೆ ಶರತ್ಕಾಲದ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಿಂದ ಟ್ರೈನ್ ಹಿಡಿದು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ರಾನ್ ವೀಸ್ಲೇ ಎಂಬಾತನ ಪಕ್ಕ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಬಹುಬೇಗ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ನೆವಿಲ್ಲೆ ಲಾಂಗ್‌ಬಾಟಮ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗ್ರೇಂಜರ್ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಪೋಯ್ ಎಂಬಾತನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರಾದ ಕ್ರಾಬ್ ಮತ್ತು ಗಾಯ್ಲ್ ಎಂಬುವರ ಜತೆ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌ ನ ಕಂಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಡ್ರಾಕೋನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ರಾನ್‌ ನಕ್ಕುಬಿಟ್ಟ. ಆಗ ಡ್ರಾಕೋ ಪಾಟರ್‌ಗೆ ತಪ್ಪು ಪ್ರಕಾರದ ಮಂತ್ರವಾದಿಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರಿಯುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪಾಟರ್ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.</div> ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಯು ಹರ್ಮಿಯೋನ್, ನೇವಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ರಾನ್ ಮೂವರನ್ನು ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ ಹೌಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಹೌಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಡ್ರಾಕೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಸ್ಲಿಥೆರಿನ್ ಹೌಸ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪೊರಕೆ-ಹತ್ತಿ ಹಾರುವ ಆಟದಲ್ಲಿ ನೆವಿಲ್ಲೆಯ ರಿಮೆಂಬರ್‌ಆಲ್ ಅನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿಯು ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ನ ಕ್ವಿಡ್ಡಿಚ್ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಅತೀ ಚಿಕ್ಕ ಸೀಕರ್ ಆದ ಹುಡುಗನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶಾಲೆ ಆರಂಭವಾದ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ನ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ಮೊದಲೇ ಖಾಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಕಮಾನನ್ನು ಯಾರೋ ಮುರಿದು ಹಾಕಿರುವ ವಿಷಯ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಭಯಾನಕವಾದ ಮೂರು ತಲೆಗಳುಳ್ಳ ನಾಯಿ ಫ್ಲಫಿ ಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅವರಿಗೆ ಈ ಕೌತಕವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ನಿಷೇಧಿತ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕಾವಲುಗಾರ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು. [[ಹ್ಯಾಲೋವೀನ್‌|ಹ್ಯಾಲೋವಿನ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರ ಒಂದು ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌ ಆಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಫ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಗೊನಾಗಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹರ್ಮಿಯೋನೆ ಅವರನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ನಿಂದನೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಈ ಮೂವರು ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಬ್ರೂಮ್‌ (ಉದ್ದವಾದ ಹಿಡಿಯುಳ್ಳ ಕಸಬರಿಗೆ)ಮೊದಲ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ದುರದೃಷ್ಟಕರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿತು,ಹ್ಯಾರಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಿಂದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಬೀಳುವ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯವು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಸ್ನೇಪ್‌ ಹಿಡಿಯನ್ನು ಶಪಿಸಿ ನಿಲುವಂಗಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಸಿ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಚಾಡಿಕೋರನ್ನು ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಗ್ರೈಫೇಂಡರ್‌ನನ್ನು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಿಸಿದನೆಂದು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಭಾವಿಸಿದನು. [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಅವನ ತಂದೆಯಿಂದ ಅದೃಶ್ಯ ಕೈಗಡಿಯಾರವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಯದ ಮೂಲದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ನಂತಯ ಹ್ಯಾರಿಯು ಮಾಯಾ ಕನ್ನಡಿಯೊಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ತಿಳಿಯದೇ ಹೋದ ಆತನ ಪರಿವಾರದವರು ಆತನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿಯು ಅಂಕಸೂಚಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನಿಕೊಲಾಸ್‌ ಪ್ಲೆಮೆಲ್‌ ಮಾಡುವವನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು. ಈ ಕಲ್ಲು ಚಿರವಾದ ಆಯುಶ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಲ್ಲಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಸ್ನೇಪ್‌ ಫ್ರೋಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಜನಜಂಗುಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಶಂಕೆಗೊಳಗಾಗುವಂತೆ ಸ್ನೆಪ್‌ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಲಾರ್ಡ್‌ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ದೈತ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟ್ರಿಯೋ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ.ದೈತ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ಸಾಕಣಿಕೆಯು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಬಿಡುವಂತೆ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಮನವೊಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ನಾಬರ್ಟ್‌‌ನನ್ನು ಕಳಿಸಿದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವಾಪವಾಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿತ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ದಸ್ತಗಿರಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಒಂದು ಮುಖಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಕಾರವೊಂದು ಗಾಯಗೊಂಡ ಏಕಶೃಂಗಿಹ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ನರಾಶ್ವವಾದ ಪೈರೆಂಜ್‌, ಮುಖಗವುಸನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಕಾರವೇ ವೊಲ್ಡಮೋರ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಹಾರ್ಗಿಡ್‌ ಅಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಹ್ಯಾರಿ,ರೊನ್‌, ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಗೆ ಹೇಗೆ ಹಿಂದಿನ ತುಪ್ಪಳವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೆಂದು ಹೇಳಿದನು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅಲ್ಬಸ್‌ ಡಂಬ್ಲೆಡೋರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಓಡಿದನು, ಮತ್ತು ಅವರು ಏನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ, ಅವನನ್ನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆಯೋ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಡಂಬೆಲ್ಡೋರ್‌ನನ್ನು ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಆಜ್ಞೆಯಾದಾಗ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ತಂಡ ತಂಡವಾಗಿರುವ ಮೀನು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಅವನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಟ್ರಿಯೋನನ್ನು ಮೊದಲು ಕಲ್ಲನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಏರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಲು ಸಾಲು ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಾದೂ ಸವಾಲುಗಳ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಒಬ್ಬನೇ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಒಳಸುಳಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಪುಕ್ಕಲ ಕಲ್ಲಿನ ನಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವೆರಲ್‌ ಸ್ನೇಪ್‌ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಯ ಸವಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಮೇಲೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ನಡಿಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವಂತೆ ಕ್ವೆರೆಲ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯು ಎಲ್ಲ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಅವರ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಲಾರ್ಡ್‌ ವೊಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ ದ್ವಾರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕ್ವಾರೆಲ್‌ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾ ಆತನ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ ಭೀಕರ ಮುಖ ಮಾಡಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಕ್ವೆರಲ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದು ಅವನ ಪಾಲಿಗೆ ತುಂಬ ದುಖಃದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ವೊಲ್ಡೆಮಾಟ್‌ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಡಂಬ್ಲೆಡೊರ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಕ್ವಾರೆಲ್‌ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದನು. ಹ್ಯಾರಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಡಂಬೆಲ್ಡೊರ್‌, ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಮಗುವಿನಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೋಗಿ ಲಿಲ್ಲಿ ಮೃತಳಾದಳೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದನು. ಅವಳ ನಿಶ್ಕಲ್ಮಶವಾದ ಪ್ರೀತಿಯು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ವೊಲ್ಡೆಮೋರ್ಟನ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹಲ್ಲೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿತು. ಡಂಬಲ್ಡೊನ್‌ ಕೂಡ ವೊಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದನು. ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ ಯಾರು ಆ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕೇವಲ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೋ ಮತ್ತು ''ಬಳಸಲು'' ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಂತವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆಡವಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಹ್ಯಾರಿ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹೊಂದಿದನು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದನು. ಹ್ಯಾರಿಯು ತಾನು ಸಣ್ಣವನಿರುವಾಗ ತನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದನೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಅದನ್ನು ನೀನು ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆ ವರ್ಷದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ನಾಯಕನಂತೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಯಿತು. ಡಂಬೆಲ್ಡೊರ್‌ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ, ರೊನ್‌,ಹರ್ಮಿಯೊನ್‌ ಮತ್ತು ನೆವಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನೀಡಿದನು. </div hidden> ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== ತಾನೋರ್ವ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿರುವ ಮಾಂತ್ರಿಕನೆಂಬ ಅರಿವೇ ಇಲ್ಲದ ಎಲುಬುಗೂಡಾಗಿರುವ ದೇಹದ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ, ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿದ ಹುಡುಗ ಎಂದು ರೋಲಿಂಗ್ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಓರ್ವ ಅನಾಥ.<ref name="jkrbio">{{cite web |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm |title=J. K. Rowling Official Site: Biography |accessdate=11 January 2009 |publisher=J. K. Rowling |year=2007 |archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm |url-status=deviated |archivedate=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm }}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಆತನ ಬದುಕು ಹೇಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು ಎಂಬ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಲು ಅವಳು ಕಥಾ ಮಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು.<ref name="RehmInterviewRowling">"ನಾನು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಬಹಳ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಿದೆ... ಮತ್ತು ಅವನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು... ಮತ್ತು ನಾನು ಆ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ, ಅವನು ಏನಾಗಿರುವನು ಎಂದು ಅವನೇ ತಿಳಿದಿರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಲು... ಅವನು ಒಂದು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ, ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಅತಿ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವನು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕೊಂದ, ಮತ್ತೆ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ... ಆದರೆ ಕೆಲವು ರಹಸ್ಯಮಯವಾದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಶಾಪ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಮಿಂಚಿನ ಬಾಣದ ಆಕಾರದ ಗಾಯದ ಗುರುತು ಅವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅಡುಗಿ ಕೂತಿದ್ದ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಮೇಲೆ ಶಾಪ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ."{{cite interview |last=Rowling |first=J. K. |subjectlink=J. K. Rowling |interviewer=[[Diane Rehm]] |title=Interview with J. K. Rowling |type= |url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |format=transcript |program=[[The Diane Rehm Show]] |callsign=[[WAMU]] |city=Washington |date=20 October 1999 |accessdate=2 March 2009 |access-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2011 |archive-date=30 ಜುಲೈ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070730185157/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |url-status=dead }}</ref> ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹೊರತಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಇತರ ಘಟನೆಗಳು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅದರ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್'ನ ಆಕ್ರಮಣವು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಮಿಂಚಿನ ಹಿಡಿಯಂತಹ ಗಾಯದ ಗುರುತನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದು<ref name="RehmInterviewRowling" /> ಇದು ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಆಪ್ತ ಸಹಚರ ಯಾವುದಾದರೂ ಗಂಭೀರ ಭಾವೋದ್ವೇಗಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು, ತನ್ನ ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಒಲಿಸುವ ಚಾತುರ್ಯವೂ ಇವನಿಗಿರುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ತಾಯಿ ಲಿಲಿಯ ಸಹೋದರಿ ಪೆಟುನಿಯ ಡರ್ಸ್ಲೆ ನೆರೆಹೊರೆಯವರತ್ತ ಸದಾ ಹೊಂಚುಹಾಕಲು ತಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ದವಾದ ಕತ್ತು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೃಶಕಾಯ ಹೊಂದಿದ ಮಹಿಳೆ. ಅವಳು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮೋಡಿ ವಿದ್ಯೆ ಬಲ್ಲ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ವಿಲಕ್ಷಣ, ವಿಚಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವಳು ಜೀವಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ನಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಗಂಡ ವರ್ನಾನ್ ಸಂಕುಚಿನ ಮನೋಭಾವ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಅಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಭಯಭೀತನಾಗುವ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತಹ ಮುಂಗೋಪದ ಆರ್ಭಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ದಢೂತಿ ಕಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವರ ಮಗ ಡೂಡ್ಲೆ ಅಧಿಕ ತೂಕ ಹೊಂದಿದ್ದು ಗೂಂಡಾಗಿರಿಯಿಂದ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿರುವಾತ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಗಾರರಾಗಿದ್ದರೂ, ತದ್ರೂಪಿ ಅವಳಿಗಳಾದ ಫ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ವೆಸ್ಲೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ವಿಡಿಚ್ ಆಟಗಾರರು. ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ರಾನ್ ಹ್ಯಾರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನವನೇ. ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಲಿಂಗ್ ಈತನನ್ನು ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೆಳೆಯ, "ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತ ಯಾವತ್ತೂ ಇರುತ್ತಾನೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ.<ref name="Harry Potter and Me">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2001/1201-bbc-hpandme.htm|title=Harry Potter and Me|date=28 December 2001|publisher=British Broadcasting Corporation|accessdate=12 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20070305182235/http://www.accio-quote.org/articles/2001/1201-bbc-hpandme.htm|archive-date=5 ಮಾರ್ಚ್ 2007|url-status=dead}}</ref> ರಾನ್ ತನ್ನ ಮೂವರು ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಫ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್‌ ಗಳಿಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟುವ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಜನತೆಯು ಊರುಬಿಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ [[ಚದುರಂಗ (ಆಟ)|ಚದುರಂಗ]] ಆಟದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿದ್ದ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ "ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ಶಿಲೆ" ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ ನ್ನು ತಲುಪುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು. ಆಲ್-ಮುಗಲ್ ಮನೆತನದ ಮಗಳಾದ ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗ್ರಾಂಗರ್ ವ್ಯಾಸಂಗಾವಧಿಯು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ, ದರ್ಪದ ಹುಡುಗಿ. ರಾಲಿಂಗ್ ಹರ್ಮಿಯೋನೆ‌ಳನ್ನು "ತನ್ನ ಬೆವರುವಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಭಯಹೊಂದಿರುವಾಕೆ"<ref name="EBF 2004">{{cite web |url=http://www.accio-quote.org/articles/2004/0804-ebf.htm |title=J K Rowling at the Edinburgh Book Festival |last=Fraser |first=Lindsey |date=15 August 2004 |accessdate=12 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929085702/http://www.accio-quote.org/articles/2004/0804-ebf.htm |archive-date=29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 |url-status=dead }}</ref> ಜೊತೆಗೆ "ತುಂಬಾ ತರ್ಕ ನೈಪುಣತೆ ಹೊಂದಿರುವ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ದಿಟ್ಟನಿಲುವಿನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ" ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="EBF 2004" /> ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌ರನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಆಕೆಯ ಒತ್ತಾಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆಕೆ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗರ ಆಪ್ತ ಗೆಳತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮೋಡಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಚಾತುರ್ಯವು ಚೈತನ್ಯದಾಯಕವಾಗಿ "ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ಶಿಲೆ" ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ ನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಡ್ರಾಕೋ ಮಾಲ್ಫೋಯ್ ಓರ್ವ ನೀಳಕಾಯದ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಳೆದೆಳೆದು ಮಾತನಾಡುವ ಮೂಲಕ ಬೇಸರ ತರಿಸುವ ನಿಸ್ತೇಜ ಹುಡುಗ. ಕ್ವಿಡಿಚ್ ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ನೈಪುಣ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ದುರಂಹಂಕಾರ ಉಳ್ಳವನು ಮತ್ತು ವಂಶಪಾರಂಪರೆಯಿಂದ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಲ್ಲದ ಯಾವುದೇ ಮಾಂತ್ರಿಕರನ್ನು ಅಲ್ಲದೆ, ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದ ಮಾಂತ್ರಿಕರನ್ನು ಈತ ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಹೆತ್ತವರು ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಆದರೆ, ಕರಿಮಾಂತ್ರಿಕನ ಮಾಯವಾದ ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು. ಡ್ರಾಕೋ ನೇರ ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಗೆಳೆಯರು ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೆವಿಲ್ಲೆ ಲಾಂಗ್‌ಬಾಟಮ್ ಕೊಬ್ಬಿದ, ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳ ಹುಡುಗ, ಆತನ ಅಜ್ಜಿಯೇ ಆತನಿಗೆ ಒಂದು ರಿಮೆಂಬ್ರಲ್ (ನೆನಪು ಮಾಡುವಿಕೆ) ನೀಡುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮರೆವು ಇರುವಾತ. ನೆವಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅರ್ಹತೆಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದು ಅವನು ಎಂಟು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಅಂಜುಬುರುಕತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ತುಸು ಧೈರ್ಯತುಂಬಿದರೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಅದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಾನೇ ಮನಗಂಡ ಮೇಲೆ ನೆವಿಲ್ಲೆ ಯಾರೊಡನೆಯೂ ಕಾದಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್, ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸುವ ನೀಳ ಕಾಯದ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು, ನರೆತ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾತ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವನ ಗಡ್ಡವು ಅವನ ಬೆಲ್ಟಿನ ಒಳಗೆ ತುರುಕಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈತ ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು, ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್ಸ್ ಭಯಪಡುವ ಏಕೈಕ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾತ. ಡಂಬಲ್ಡೋರ್, ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಾಗ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯಾಸಪಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ವಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶ್ಲಾಘನೆಯಿಂದ ಹೊರತಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ರೋಲಿಂಗ್‌ ಅವನನ್ನು "ಎಪಿಟೋಮ್ ಆಫ್ ಗುಡ್‌ನೆಸ್ (ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಮೂರ್ತರೂಪ)" ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="Solomon">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-hottype-solomon.htm|title=J.K. Rowling Interview|last=Solomon|first=Evan|date=13 July 2000|publisher=CBCNewsWorld Hot Type|accessdate=12 January 2009|archive-date=23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110423011613/http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-hottype-solomon.htm|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಗೊನಗಲ್, ನೀಳಕಾಯದ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲನ್ನು ಬನ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ, ನಿಷ್ಠುರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ರೂಪ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮಹಿಳೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಬೆಕ್ಕಿನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಗ್ರಿಫ್ಫಿಂಡೋರ್ ಮನೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕಿ ಮತ್ತು, ತನ್ನ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಕಡೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಮಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನಾಪ್‌ರಂತಲ್ಲದೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಗ್ರಿಫ್ಫಿಂಡೋರ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವೊದಗಿದರೂ ಅದನ್ನು ತಾನೇ ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ, "ಸಿಡುಕಿನ ಬಾಹ್ಯರೂಪದ ಕೆಳಗೆ" " ಹಳೆಯ ತುಸು ಮೃದುತ್ವ" ಕೂಡಾ ಇದೆ.<ref name="Scholastic.com">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/1000-scholastic-chat.htm|title=About the Books: transcript of J.K. Rowling's live interview on Scholastic.com|date=16 October 2000|publisher=Scholastic.com|accessdate=12 January 2009|archive-date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181025064927/http://www.accio-quote.org/articles/2000/1000-scholastic-chat.htm|url-status=dead}}</ref> ಮುದುಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ತೊದಲುವುದು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕ್ವಿರ್ರೆಲ್ಲ್ ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆತ ಓರ್ವ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿಧ್ವಾಂಸನಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ, ಅವನ ನರಗಳು [[ರಕ್ತಪಿಶಾಚಿ|ರಕ್ತಪಿಶಾಚಿಗಳೊಂದಿಗಿನ]] ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಜರ್ಜರಿತವಾಗಿದ್ದುವು. ಕ್ವಿರ್ರೆಲ್ಲ್ ತಲೆಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್‌ ತನ್ನನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಕ್ವಿರ್ರೆಲ್ಲ್ ತನ್ನ ತಲೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ರುಮಾಲನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊಕ್ಕೆಯಾಕಾರದ ಮೂಗು, ಕಂದುಹಳದಿ ಬಣ್ಣ, ಕಪ್ಪಾದ ಜಿಡ್ಡಿನ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನಾಪ್ ಪೋಷನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ, ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಕುತೂಹಲವುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಾದ ಸ್ಲಿಥೆರಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಈತ ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಇತರರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಅಪಮಾನಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವನ್ನಾದರೂ, ತಾನೇ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಲವಾರು ಘಟನೆಗಳು, ಮೊದಲ ಭೋಜನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಗಾಯದ ಗುರಿತಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಗುಂಡುಹೊಡೆತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ನೋವಿನೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಗೆಳೆಯರು ಸ್ನಾಪ್ ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್‌ನ ಅನುಯಾಯಿ ಎಂದು ನಂಬುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಹಾಗ್ರಿಡ್, ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ-ರಾಕ್ಷಸ ಗಾತ್ರದ{{convert|12|ft|m}} ಎತ್ತರವಿರುವ ಜಡೆಗಟ್ಟಿದ ಸಿಕ್ಕು ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಗಡ್ಡ ಹೊಂದಿರುವ, ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಮಂತ್ರದಂಡವು ಮುರಿದಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್ ಈತನಿಗೆ, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಡನೆ ಯಥೇಚ್ಛ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದ "ಶಾಲೆಯ ಬೇಟೆಕಾವಲುಗಾರ" ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್‌ಗೆ ಉತ್ಕಟವಾದ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವನು ಮತ್ತು ಬಹಳ ಬೇಗ ಹ್ಯಾರಿ, ರಾನ್ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಳ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯನಾಗುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ, ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಅಜಾಗರೂಕತೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷವು ಆತನನ್ನು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅನರ್ಹನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಲೆಯ ಪಾಲಕರಾದ ಫಿಲ್ಚ್ ಶಾಲೆಯ ರಹಸ್ಯ ದಾರಿಗಳನ್ನು ವೀಸ್ಲೆ ಅವಳಿಗಳಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಇತರರಿಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದನು. ಅವನ ಬೆಕ್ಕು, ಶ್ರೀಮತಿ. ನೋರ್ರಿಸ್, ಅನುಚಿತವಾಗಿ, ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತದೆ. ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು: ಕುಬ್ಜ, ಗಿಡಮೂಲಿಕಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಿಕ್ಷಕ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ಪ್ರೌಟ್, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಫ್ಲಿಟ್‌ವಿಕ್, ಹ್ಯಾರಿಯ ಜೊತೆ ವಿವೇಕಯುತ ಸ್ನೇಹ ಹೊಂದಿದ ಪುಟ್ಟದಾದ ಮತ್ತು ಉದ್ರೇಕಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರಶ್ಲೋಕದ ಶಿಕ್ಷಕ, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ನಿದ್ರಾಜನಕ ಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಬಿನ್ನ್ಸ್, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಇಷ್ಟಪಡದ ದೆವ್ವ ಮತ್ತು, ಶಿಸ್ತಿನ ಆದರೆ, ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಪರರಾದ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ, ಕ್ವಿಡಿಚ್ ತರಬೇತುದಾರರಾದ ಮೇಡಮ್ ಹೂಚ್‌ರನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತಂಟಲಮಾರಿ ಪಿಶಾಚಿ ಪೀವ್ಸ್ ಕಟ್ಟಡದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತಾಡಿ ತನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. <div style="display:none; background:#66fcfc; border:solid 1px silver;" comment=""****** used ********"> ರೋಲಿಂಗ್ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವೆರ್ನೋನ್ ಡರ್ಸ್ ಲೇ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ಹ್ಯಾರಿಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾರ್ಟರ್ ಅನ್ನು ನಾಮಸೂಚಕ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿ ಮಗುವಾದ ಹ್ಯಾರಿ ಯು ತನ್ನ ಡರ್ಸ್ ಲೇ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ತನಗಾದ ದುಃಖದ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ರ್ರೋಲಿಂಗ್ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು "ಬಡಕಲ ಶರೀರದ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿರುವ, ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿದ ಬಾಲಕನನ್ನಾಗಿ ಊಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತನಗೆ ಇರುವ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ"<ref name="jkrbio" /> ಮತ್ತು ಅವಳು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ದುಃಖದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪಾಲನ್ನು ಆವನಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.<ref name="hilary" /> ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಹ್ಯಾರಿಯು ಇಬ್ಬರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ರೋನಾಲ್ಡ್ ವೆಸ್ಲೇ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗ್ರಾಂಜರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾನ್‌ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಉತ್ತುಂಗದ ಉತ್ತಮ ಗೆಳೆಯನನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಆತ ಯಾವಾಗಲೂ ನೀವು ಬಯಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ’.<ref name="Harry Potter and Me" /> ರಾಲಿಂಗ್ ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಳನ್ನು "ಅವಳ ಸ್ವೊಟಿನೆಸ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಯ"ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣದ<ref name="EBF 2004" /> ಜೊತೆಗೆ "ಬಹಳ ತರ್ಕಬದ್ಧ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ" ಸ್ನೇಹಿತೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="EBF 2004" /> ರೋಲಿಂಗ್ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ವಯಸ್ಕರನ್ನು ತರುತ್ತಾಳೆ. ಶಕ್ತಿಹೊಂದಿದ ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅತಿಮಾನುಶ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ನ ಮುಖ್ಯಶಿಕ್ಷಕರಾದ ಆಲ್ಬಸ್ ಡಂಬ್ಲೆಡೋರ್ ಎಂಬುರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ‘ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಮೂರ್ತರೂಪವಾಗಿ ರೋಲಿಂಗ್’ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಿಷ್ಠುರವಾದಿ ಮಿನರ್ವಾ ಮೆಕ್ ಗೊಂಗಾಲ್ ಈತನ ಬಲಗೈ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಲೇಖರ ಪ್ರಕಾರ ‘ತೋರ್ಕೆಯ ಸಿಡುಕು ಸ್ವಭಾವವಾಗಿರುತ್ತದೆ.’ "ಹಳೆಯ ಮೃದುತನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ"<ref name="Scholastic.com" />. ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಅರೆ ರಾಕ್ಷಸ (half-giant) ರುಬೈಸ್ ಹಾಗ್ರಿಡ್ ವು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಆತನ ಡರ್ಸ್ ಲೇ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟತನದಿಂದ ಆ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸೆವರಸ್ ಸ್ನೇಪ್‌ರನ್ನು ದುಷ್ಟನೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="The Connection">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm|title=Lydon, Christopher. J.K. Rowling interview transcript|date=12 October 1999|publisher=The Connection (WBUR Radio)|accessdate=12 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20180320014759/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm|archive-date=20 ಮಾರ್ಚ್ 2018|url-status=dead}}</ref> ಫ್ರೊಫೆಸರ್ ಕ್ವೈರೆಲ್ ಅವರನ್ನೂ ಸಹ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಡಾರ್ಕೋ ಮಾಲ್ಫೋಯ್ ಎಂಬಾತ ಇದ್ದಾನೆ. ಈತ ಗಣ್ಯರ ನಾಯಕತ್ವವಾದಿ<ref>{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm#p12|title=J.K. Rowling interview transcript|last=Lydon|first=Christopher|date=12 October 1999|publisher=The Connection|accessdate=22 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20180320014759/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm#p12|archive-date=20 ಮಾರ್ಚ್ 2018|url-status=dead }}</ref>, ಹಣಪಾತಕಿ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಡ್ ವೋಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ್, ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದುಷ್ಟ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಈತ ಹ್ಯಾರಿಯು ಮುಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದನು. ೧೯೯೯ರ ರೋಲಿಂಗ್ ಸಂದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ವೋಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹ್ಯಾರಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇವನ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮೊದಲಿಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿಲ್ಲ: {{blockquote|The basic idea... Harry, I saw Harry very very very clearly. Very vividly. And I knew he didn't know he was a wizard. [...] And so then I kind of worked backwards from that position to find out how that could be, that he wouldn't know what he was. [...] When he was one year old, the most evil wizard for hundreds and hundreds of years attempted to kill him. He killed Harry's parents, and then he tried to kill Harry—he tried to curse him. [...] And—so—but for some mysterious reason, the curse didn't work on Harry. So he's left with this lightning bolt shaped scar on his forehead and the curse rebounded upon the evil wizard, who has been in hiding ever since.<ref>{{cite interview |last=Rowling |first=J. K. |subjectlink=J. K. Rowling |interviewer=[[Diane Rehm]] |title=Interview with J. K. Rowling |type= |url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |format=transcript |program=[[The Diane Rehm Show]] |callsign=[[WAMU]] |city=Washington |date=20 October 1999 |accessdate=2 March 2009 |access-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2011 |archive-date=30 ಜುಲೈ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070730185157/http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |url-status=dead }}</ref>}} </div hidden cmt="***** end of old content to be mined out ****"> ==ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಜನಮನ್ನಣೆ== ===ಬೆಳವಣಿಗೆ === ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಜೋ ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ<ref>J.K. ರೌಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಜೊನ್ ರೌಲಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಮಧ್ಯದ ಹೆಸರಿಲ್ಲದೆ, ಮತ್ತು ನೊಮ್ ಡೆ ಪ್ಲಮ್ J.K. ರೌಲಿಂಗ್ ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶನಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು: {{Cite book | url=http://burrow.sub.jp/library/original/03122001b.html | title="Red Nose Day" Online Chat Transcript | publisher=BBC Online | date=12 March 2001 | accessdate=16 April 2008 | archive-date=4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081204113541/http://burrow.sub.jp/library/original/03122001b.html | url-status=dead }}<br>ಅವರು ಎಂದಿಗೂ "ಜೊ" ಎಂದು ಪರಿಚಿತರು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:{{Cite book | publisher=Canadian Broadcasting Corporation | url=http://www.angelfire.com/mi3/cookarama/cbcint_1.html | title=J.K. Rowling: CBC Interview #1 | date=26 October 2000 | accessdate=19 March 2006 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20011027070501/http://www.angelfire.com/mi3/cookarama/cbcint_1.html | archivedate=27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001 | url-status=live }}<br>ಪುಸ್ತಕದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪುಟ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು "ಜೊನ್ ರೌಲಿಂಗ್" ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ:{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|publisher=Bloomsbury|year=1997|page=copyright notice| isbn=0747532745}}</ref> ಅವಳ ಗೆಳೆಯನನ್ನು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್|ಮಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ವಾಸಸ್ತಳಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, " ಒಂದುವಾರದ ವಾಸಥಳದ ಹುಡುಕಾಟದ ನಂತರ ನಾನು ಉಗಿಬಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಿದ್ದ ’ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌’ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹೋದೆನು. ಚಕ್ಕಮಕ್ಕಳ ಎಲುಬಿನ ಸಣ್ಣ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ, ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿದ ಬಾಲಕನೇ ತಾನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಮಾಂತ್ರಿಕನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೋಲುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ’''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್'' ‌’ನ್ನು ಅದೇ ಸಂಜೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಮೊದಲ ಒಂದೆರಡು ಪುಟಗಳು ಯಾಕೋ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಂತೆ ನನಗನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ".<ref name="hilary">{{cite web|url=http://www.hilary.com/career/harrypotter.html|title=Interview with JK Rowling, Author of Harry Potter|last=Riccio|first=Heather|date=1995–2009|publisher=Hilary Magazine|accessdate=12 January 2009|archive-date=31 ಜನವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090131195036/http://www.hilary.com/career/harrypotter.html|url-status=deviated|archivedate=31 ಜನವರಿ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090131195036/http://www.hilary.com/career/harrypotter.html}}</ref> ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಲಿಂಗ್‌ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಳು. ಈ ನೋವನ್ನು ತನ್ನ ಪಾತ್ರದಾರಿಯಾದ ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಆತನನ್ನು ತಬ್ಬಲಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="hilary" /> ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವಳು ತನ್ನ ಆರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಮೇಲೆ ವ್ಯಯಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ £೪,೦೦೦ ಗೌರವಧನವನ್ನು ಸ್ಕೊಟಿಷ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ ಕೌಂನ್ಸಿಲ್‌ ಇವರಿಂದ ಪಡೆದಳು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಯಿತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಅವರು ನಂತರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಸಂಧಿಸಿದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯು ಇವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಮಾರಲು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಇದೊಂದು ತುಂಬ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೯೦,೦೦೦ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರ ಮೂಲಕ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಕಲ್ಪನಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ಯಾರಿ ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" />, ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಎಂಟು-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗಳು "ಇದು ಎಲ್ಲದರಕ್ಕಿಂತ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು.<ref>{{cite journal|date=3 July 2005|title=Revealed: the eight-year-old girl who saved Harry Potter|journal=[[The Independent]]|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/revealed-the-eightyearold-girl-who-saved-harry-potter-497412.html|accessdate=20 May 2009 | location=London|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804080639/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/revealed-the-eightyearold-girl-who-saved-harry-potter-497412.html|archivedate=4 Aug 2009}}</ref> ===ಯು.ಕೆ. ಪ್ರಕಾಶನ ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆ=== [[File:Harry Potter Platform Kings Cross.jpg|thumb|ನಿಜವಾದ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಿಲುದಾಣ 9¾ ದ ಅನುಕರಣ, ಒಂದು ಸರಕಿನ ಟ್ರೊಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಯದ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಅರ್ಧ-ದಾರಿ ಪಾರಾಗಿದೆ.]] ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ ಬೆರಿಯು ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವರಿಗೆ £೨,೫೦೦ ಮುಂಗಡವನ್ನು ನೀಡಿ<ref>{{cite web|publisher=The McGraw-Hill Companies Inc.| url=http://www.businessweek.com/magazine/content/05_22/b3935414.htm| title=Nigel Newton|first=John|last=Lawless|accessdate = 9 September 2006|year=2005}}</ref> ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರು ಪುಸ್ತಕವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಹೇಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ, ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಅವರು ಪುಸ್ತಕದ ಉದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ಬರಹಗಾರರ ಹೆಸರಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹುಡುಗರು ಪುರುಷ ಬರಹಗಾರರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಓದುವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಹೆಸರನ್ನು ''ನೊಮ್‌ ದೆ ಪ್ಲಮ್‌'' ಜೆ.ಕೆ. ರಾಲಿಂಗ್‌ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಳು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಲುಮ್ಸ್‌ಬರಿ ''ಫಿಲಾಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಅನ್ನು ಆರಂಭದ ೫೦೦ ಹಾರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಪ್ರತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೂರು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp|title=The Phenomenon of Harry Potter|last=Elisco|first=Lester|date=2000–2009|publisher=TomFolio.com|accessdate=22 January 2009|archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090412015849/http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp|url-status=deviated|archivedate=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090412015849/http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp}}</ref> ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಅಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇವನು ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ ಗಿರಾಕಿಗಳಿಗೆ ಓದಲು ಸೂಚಿಸಲಿ ಎಂದು ಬಯಸಿದನು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಾದಾರಿತವಾಗಿದ್ದವು.ಮತ್ತು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಹೆರಿಟೆಜ್‌ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಡಿ$೩೩,೪೬೦ ಗೆ ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite web|url=http://historical.ha.com/common/view_item.php?Sale_No=675&Lot_No=31059 |title=J.K. Rowling: The Rare True First Edition of the First Harry Potter Book, Harry Potter and the Philosopher's Stone.... (Total: 1 Items) Books: Children's Books |publisher=Historical.ha.com |date=25 October 2007 |accessdate=9 September 2010}}</ref> ೨೮, ಜೂನ್‌ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ''ಸ್ಕೋಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಲಿಂಡ್ಸೆ ಪ್ರಾಸರ್‌ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವರ್ಣನಾ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing">{{cite book|last=Eccleshare|first=J.|title=A guide to the Harry Potter novels|publisher=Continuum International|year=2002|pages=7–14|chapter=The Publishing of a Phenomenon|isbn=0826453171|url=https://books.google.com/?id=cHjF5K2uVdsC&pg=PA10&lpg=PA10&dq=%22a+hugely+entertaining+thriller%22+Rowling+%22a+first-rate+writer+for+children%22+scotsman|accessdate=15 May 2009}}</ref> ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಪ್ರಕಾರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಇದು "ಅತ್ಯಂತ ಮೈ ಜುಮ್ಮೆನ್ನಿಸುವ ಮನರಂಜನೆಯ" ಕತೆಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ರಾಲಿಂಗ್‌ "ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರಹಗಾರ್ತಿ"ಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref name="Nel2001GuideReviews">{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|chapter=Reviews of the Novels|pages=53–55|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ''ದಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮರುವಿಮರ್ಷೆಯಲ್ಲಿ "ಈ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬೇಡವೆಂದು ದೂರೀಕರಿಸುವ ಒಂದಾದರೂ ಮಗುವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕಿದೆ" ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಿಂತ ಹೊರಗಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸತೊಡಗಿದವು. ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ‌, ''ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ಎಂಡ್‌ ''ದಿ ಮೇಲ್‌ ಆನ್‌ ಸಂಡೇ'', ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಮರುನೋಟಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತ್ರಿಕೆಯಾದ ''ಬುಕ್ಸ್‌ ಪಾರ್‌ ಕೀಪ್ಸ್‌'' ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಐದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಯು.ಕೆ. ಆವೃತ್ತಿಯು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಮತ್ತು ನೆಸ್ಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟಿಸ್‌ ಬುಕ್‌ ಪ್ರೈಸ್‌ ನ ೯ ರಿಂದ ೧೧ರ ವರೆಗಿನ ವಯೋಮಿತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನೂ ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP">{{cite journal|last=Knapp|first=N.F.|year=2003|title=In Defense of Harry Potter: An Apologia|journal=School Libraries Worldwide|publisher=International Association of School Librarianship|volume=9|issue=1|pages=78–91|url=http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|accessdate=14 May 2009|archive-date=9 ಮಾರ್ಚ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110309051050/http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|url-status=dead}}</ref> ''ಸ್ಮಾರ್ಟಿಸ್‌'' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಮಕ್ಕಳ ಮತದಾನದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಇದು ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಯು.ಕೆ ದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref>ದಿ ಚಿಲ್ಡರನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್, ದಿ ಯಂಗ್ ಟೆಲೆಗ್ರಾಫ್ ಪೆಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಒಫ್ ದಿ ಯಿಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್, ದಿ ಬಿರ್ಮಿಂಘಾಂ ಕೆಬಲ್ ಚಿಲ್ಡರ್ನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ದಿ ಶೆಫೀಲ್ಡ್ ಚಿಲ್ಡರ್ನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್.</ref> ಅದೂ ಕೂಡ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದುವೇ ಆಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡವರಿಂದ ಕೂಡ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅಗ್ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ಸೇರಿತ್ತು,<ref>{{cite web| publisher=Arthur A. Levine Books| url=http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp| title=Awards| first=Levine| last=Arthur| accessdate=21 May 2006| archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006| archive-url=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp| url-status=deviated| archivedate=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006| archiveurl=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp}}</ref> ಆದರೆ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಸಂದ್ರಾ ಬೆಕೆಟ್‌ ಇವನು, ಪುಸ್ತಕವು ಜನಪ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಜನಪ್ರೀಯತೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ರೋಲ್ಡ್‌ ದಾಲ್‌ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡಿದಂತಾಗುವುದು ಎಂದು ವಿಮರ್ಷಿಸಿದನು.<ref name="Beckett2008Crossover" /> ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.ಅವೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನೀಡುವ ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರ'' ಸಂಘದಿಂದ ನೀಡುವ ’ವರ್ಷದ ಬರಹಗಾರ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಯು.ಕೆ ಆವೃತ್ತಿಯು ೩೦೦,೦೦೦ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/childrens-books-bestsellers-1083288.html|title=Children's Books: Bestsellers |date=27 March 1999|publisher=[[The Independent]]|accessdate=16 May 2009 | location=London}}</ref> ಮತ್ತು ಕತೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಯು.ಕೆಯ ಉತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾದ ತಲೆಬರಹವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೧ರಿಂದಲೂ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/harry-potter-hides-fall-in-number-of-books-sold--a-downturn-in-book-sales-748142.html|title= Harry Potter hides fall in number of books sold a downturn in book sales|last=Jury|first=J.|date=22 December 2001|accessdate=16 May 2009 | work=The Independent | location=London|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080531002218/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/harry-potter-hides-fall-in-number-of-books-sold--a-downturn-in-book-sales-748142.html|archivedate=31 May 2008}}</ref> ಅಂಧ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ೧೯೯೮ ಮೇ ದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಬ್ರೇಯಲಿ ಪ್ರೆಸ್‌ನವರು ಬ್ರೇಯಲಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite book|last=Thomas|first=S.|title=The Making of the Potterverse: A Month-by-Month Look at Harry's First 10 Years|publisher=ECW Press|year=2007|page=5|isbn=1550227637|url=https://books.google.com/?id=f6y2_oFOcjQC&pg=PA5&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22++%22Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone%22+braille#PPA5,M1|accessdate=28 May 2009}}</ref> ಹಾಗ್‌ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಲಂಡನ್ನು ಬಿಡುವ ಪ್ಲಾಟ್‌ ಪಾರ್ಮ್‌ ೯¾, ಇದು ೯ ಮತ್ತು ೧೦ ನೇ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಗೋಡೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾಟಿ ಸಾಗುವಾಗ ನಿಜ ಜೀವನದ ರಾಜರು ದಾಟಿಂದತೆ ಬಾಸವಾಗುವ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.networkrailmediacentre.co.uk/Content/Detail.asp?ReleaseID=4177&NewsAreaID=2&SearchCategoryID=8|title=Platform alteration for Hogwarts Express as King’s Cross upgrade steps up a gear|date=17 February 2009|publisher=[[Network Rail]]|accessdate=15 May 2009|archive-date=22 ಜುಲೈ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120722082347/http://www.networkrailmediacentre.co.uk/content/detail.aspx?releaseid=4177&newsareaid=2&searchcategoryid=8|url-status=deviated|archivedate=22 ಜುಲೈ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120722082347/http://www.networkrailmediacentre.co.uk/content/detail.aspx?releaseid=4177&newsareaid=2&searchcategoryid=8}}</ref> {{Clear}} ===ಯು.ಎಸ್. ಪ್ರಕಾಶನ ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆ=== <div style="float:right;border:solid 1px silver;margin-left:3px;padding:3px"> {| class="wikitable" |+ ಯುಕೆ ಯಿಂದ ಅಮೆರಿಕ ಸಂವಾದದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು<td><ref name="Nel2004JellyJello" /><ref>{{cite web|url=http://www.uta.fi/FAST/US1/REF/potter.html|title=Differences in the UK and US Versions of Four Harry Potter Books|date=21 January 2008|publisher=FAST US-1|accessdate=17 August 2008|archive-date=19 ಮಾರ್ಚ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319041313/http://www15.uta.fi/FAST/US1/REF/potter.html|url-status=dead}}</ref></td> !ಯುಕೆ !ಅಮೆರಿಕಾದ |- | ಮಮ್, ಮ್ಯಮ್ | ಮೊಮ್ |- | ಶೆರ್ಬತ್ ಲೆಮನ್ | ಲೆಮನ್ ಡ್ರೊಪ್ |- | ಮೊಟರ್‌ ಬೈಕ್ | ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ (ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ) |- | ಚಿಪ್ಸ್ | ಫ್ರೈಸ್ |- | ಕ್ರಿಸ್ಪ್ | ಚಿಪ್ |- | ಜೆಲಿ | ಜೆಲ್-ಓ |- | ಜ್ಯಾಕೆಟ್ ಪೊಟ್ಯಾಟೊ | ಬೆಕಡ್ ಪೊಟ್ಯಾಟೊ |- | ಜಂಪರ್ | ಸ್ವೆಟರ್ |} </div> ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್$೧೦೫,೦೦೦ಗೆ ಸ್ಖೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕೊರ್ಪೊರೇಷನ್ ಯು.ಎಸ್. ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೊಲೊಗ್ನ ಬುಕ್ ಫೆರ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಅಸಾಧಾರಣ ದೊಡ್ಡಾ ಮೊತ್ತ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> "ಫಿಲಾಸಫರ್" ಎಂಬ ಪದ ಶೀರ್ಷಕದಲ್ಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕ ಒಂದನ್ನು ಮಗು ಓದಲು ಇಷ್ಟ ಪಡದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಯೊಚಿಸಿದ್ದರು,<ref name="HP Lexicon">{{cite web|url=http://www.hp-lexicon.org/about/books/ps/book_ss.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone |date=2–April-2006|publisher=The Harry Potter Lexicon|accessdate=12 January 2009}}</ref> ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರೆಕಾದ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಕಾಶನಗೊಂಡಿತು ರೌಲಿಂಗ್ ಸೂಚಿಸಿದ ಶೀರ್ಷಕೆಯಲ್ಲಿ, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್''.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref>{{cite web|url=http://www.saunalahti.fi/frog1/trivia/harrypotter.htm|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)|year=2004|accessdate=5 January 2009|publisher=Jon Haglund|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203048/http://www.saunalahti.fi/frog1/trivia/harrypotter.htm|url-status=dead}}</ref> ರೌಲಿಂಗ್ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾ ತಾನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿರುವರು ಎಂದು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿದರು.<ref name="darkmark-bbc">[http://www.darkmark.com/c.c?l=interview2&amp;t=J.K.%20Rowling:%20BBC%20Online%20Chat J.K. ರೌಲಿಂಗ್: BBC ಆನ್‍ಲೈನ್ ಚ್ಯಾಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923212904/http://www.darkmark.com/c.c?l=interview2&t=J.K.%20Rowling%3A%20BBC%20Online%20Chat |date=23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015 }}. ಬಿಬಿಸಿ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೧. ೧೯ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೬ರಂದು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.</ref> ಈ ಬದಲಾವಣೆ [[ರಸವಿದ್ಯೆ|ರಸವಿದ್ಯೆಯ]] ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಫಿಲಿಪ್ ನೆಲ್ ಸೂಚಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಇತರ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ಬದಲಾಯಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ "ಕ್ರಂಪೆಟ್‌ಗಳು" ಯುಎಸ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ "ಮಫಿನ್"‌ಗೆ. ಪ್ರಮಾಣಕ ಯುಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ "ಮಮ್" ಹಾಗೂ ಸಿಮಸ್ ಫಿನೆಗನ್‌ರ ಐರಿಷ್ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿದ "ಮ್ಯಮ್" ಇವೆರಡರಿಂದ "ಮೊಮ್"‌ಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ರೌಲಿಂಗ್ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ನಂತರದ ಪುಸ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅವರು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಮಯದ ಯುಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಿಸಿದಗಿಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅನುವಾದಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷತೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ನೆಲ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಇತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಪಿಎಡಿಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.<ref name="Nel2004JellyJello">{{cite book |last=Nel|first=P.|title=The ivory tower and Harry Potter|editor=Whited, L.|publisher=University of Missouri Press|year=2004|pages=261–269 |chapter=You Say "Jelly", I Say "Jell-O"?|isbn=0826215491 |url=https://books.google.com/?id=iO5pApw2JycC&pg=PA261&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+ | accessdate=15 May 2009 }}</ref> ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ಶೀರ್ಷಕೆಗಳ ಅಮೆರಿಕಾದ ಆವೃತ್ತಿಗಿಂತ ಯು.ಕೆ. ಪ್ರತಿಗಳು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಮುಂಚೆ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾ ಕಾರಣ, ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಕಾದ ಓದುಗರರು ಅಂತರ್ಜಾಲದಿಂದ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಂಡ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದರು.<ref>{{cite journal|last=Cowell|first=A.|date=18 October 1999|title=Harry Potter and the Magic Stock; A Children's Book Series Helps Rejuvenate a British Publisher|journal=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1999/10/18/business/harry-potter-magic-stock-children-s-book-series-helps-rejuvenate-british.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ಮೊದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಮರ್ಶಕರು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ''ಕಿರ್ಕಸ್ ರಿವ್ಯೂಸ್'' ಹಾಗೂ ''ಬುಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್'' ಅಂತಹ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಪ್ರಕಾಶನಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು, ಅವು ಇದನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಮನೋರಂಜನೆ-ನಿರ್ಣಯಿತ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚು ಒಳನುಗ್ಗುವ ತಜ್ಞರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು (ರೌಲಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಜಟಿಲತೆ, ಆಳತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ''ಕೊಆಪರೆಟಿವ್ ಚಿಲ್ಡರನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ ಚಾಯಿಸಸ್'' ತರಹದ ಒಂದು) ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವಿಮರ್ಶಕರ ಗಮನವನ್ನು ಸೇಳೆಯಿತು.<ref name="UnsworthCoursesHPAndSorcerersStone" /> ''ದಿ ನ್ಯೂ ಯೊರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ''ದಿ ಬೊಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್'' ಹಾಗೂ ಮೈಕಲ್ ವೈನ್ರಿಪ್ ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಅತಿ ದುರ್ಬಲ ಭಾಗ ಎಂದು ದೂರಿದರು ಸಹ<ref name="Nel2001GuideReviews"/><ref name="NYT">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/books/99/02/14/reviews/990214.14childrt.html?_r=1&scp=1&sq=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone%20Book%20review&st=cse |title=Children's Books|last=Winerip|first=Michael|date=14 February 1999|publisher=New York Times|accessdate=12 January 2009 }}</ref> ಅವರು ಹಾಗೂ ಹಲವು ಇತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಿಮರ್ಶಕರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಶಂಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref name="Nel2001GuideReviews" /> ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಯುಎಸ್ ಪ್ರತಿಯು ಅಮೆರಿಕಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುಸ್ತಕ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿತು, ''ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ'' ಯ ೧೯೯೮ಯಿನ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ, ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ೧೯೯೮ರ ವರ್ಷದ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ, ಹಾಗೂ ೧೯೯೮ರ ''ಪೇರೆಂಟಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸಿನ್‌ಯಿನ '''ವರ್ಷದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು,<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /> ದಿ ಸ್ಖೂಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ವರ್ಷದ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ, ಹಾಗೂ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೊಸಿಯೆಷನ್‌ನ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" />''' '' ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಮ್ಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್'' ''ನ್ಯೂ ಯೋರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ಉತ್ತಮ-ಮಾರಾಟಗೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆರಿತು,<ref>{{cite web|url=http://www.hawes.com/no1_f_d.htm|title=New York Times Best Seller Number Ones Listing Fiction By Date|publisher=Hawes Publications|accessdate=16 May 2009|archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090209040712/http://www.hawes.com/no1_f_d.htm|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಅದೇ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ೧೯೯೯ ಹಾಗೂ ೨೦೦೦ವರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವಿತ್ತು, ಇತರ ಪ್ರಕಾಶಕರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಅನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಕರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸುವವರೆಗೂ ಅದು ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿತ್ತು.<ref name="Beckett2008Crossover">{{cite book|last=Beckett|first=S.L.|title=Crossover Fiction|publisher=Taylor & Francis|year=2008|pages=112–115|chapter=Child-to-Adult Crossover Fiction|isbn=041598033X|url=https://books.google.com/?id=9ipnQ2ryU7IC&pg=PA114&lpg=PA114&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+book+sales+bestseller|accessdate=16 May 2009}}</ref><ref name="UnsworthCoursesHPAndSorcerersStone">{{cite web|url=http://www3.isrl.illinois.edu/~unsworth/courses/bestsellers/search.cgi?title=Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone|title=20th-Century American Bestsellers|last=[http://www3.isrl.illinois.edu/~unsworth/ Unsworth]|first=J.M.|accessdate=16 May 2009|archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820014315/http://people.lis.illinois.edu/~unsworth/courses/bestsellers/search.cgi?title=Harry+Potter+and+the+Sorcerer's+Stone|url-status=deviated|archivedate=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120820014315/http://people.lis.illinois.edu/~unsworth/courses/bestsellers/search.cgi?title=Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone}}</ref> ''ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿಯ '''ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ರ ವರದಿಯ ಅನುಸಾರ ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸಂಚಿತ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ''' '' '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್ ಹಾರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೧೯ನೇಯ ಸ್ಥಾನ (೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು) ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೭ನೇಯ ಸ್ಥಾನ (೬.೬ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು) ಪಡೆದಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.publishersweekly.com/article/CA187127.html|title=All-Time Bestselling Children's Books|date=17 December 2001|publisher=Publishers Weekly|accessdate=22 January 2009|archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090428084205/http://www.publishersweekly.com/article/CA187127.html|url-status=dead}}</ref>''' '' ಮೇ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ, ಪುಸ್ತಕದ ೧೦ನೇಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಪ್ರತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಆರಂಭದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಹತ್ತನೇಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ನಿದರ್ಶಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.mugglenet.com/app/news/full_story/1638|title=Scholastic Reveals Sorcerer's Stone Anniversary Edition|date=20 May 2008|publisher=MuggleNet.com|accessdate=12 January 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080531033153/http://www.mugglenet.com/app/news/full_story/1638 | archivedate=12 May 2008}}</ref> ===ಅನುವಾದಗಳು=== {{Main|Harry Potter in translation}} ೨೦೦೮ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ಅಧಿಕೃತ ಅನುವಾದಗಳು ೬೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾದವು.<ref name="Translations for Harry Potter">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7649962.stm|title=Rowling 'makes £5 every second' |date=3 October 2008|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|accessdate=17 October 2008}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/business/2008/jun/18/harrypotter.artsandentertainment|title=Harry Potter breaks 400m in sales|date=18 June 2008|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=17 October 2008 | location=London | first=Guy | last=Dammann}}</ref> [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಹಾಗೂ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಬ್ಲೋಮ್ಸ್ ಬರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ,<ref>{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|title=Harrius Potter et Philosophi Lapis|coauthors=Needham, P.|publisher=Bloomsbury USA Children's Books|year=2003|isbn=1582348251|language=Latin}}</ref><ref>{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|coauthors=Wilson, A.|title=Άρειος Ποτηρ καὶ ἡ τοῦ φιλοσόφου λίθος|publisher=Bloomsbury USA Children's Books|year=2004|isbn=158234826X|language=[[Ancient Greek]]}}</ref> ಹಾಗೂ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಅನುವಾದವನ್ನು "ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಗದ್ಯದ ಒಂದು ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Brennan2005ReviewAncientGreek">{{cite journal|last=Brennan|first=T.|date=7 August 2005|title=J. K. Rowling, Harry Potter and the Philosopher's Stone. Translated into Ancient Greek by Andrew Wilson|journal=Bryn Mawr Classical Review|publisher=[[Bryn Mawr College]]|url=http://bmcr.brynmawr.edu/2005/2005-08-07.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ===ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳು=== ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೆಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್'' , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ೨ ಜುಲೈ ೧೯೯೮ರಂದು ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨ ಜೂನ್‌ ೧೯೯೯ರಂದು ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates">{{cite news|url=http://www.thestar.com/entertainment/article/235354|title=A Potter timeline for muggles|date=14 July 2007|publisher=[[Toronto Star]]|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref name="Harry Potter US — Scholastic">{{cite web|url=http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080822142647/http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|archivedate=2008-08-22|title=Harry Potter: Meet J.K. Rowling|publisher=Scholastic Inc|accessdate=27 September 2008}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸ್ನರ್ ಒಫ್ ಅಸ್ಕಬಾನ್'' ಅನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ ೮ ಜುಲೈ ೧೯೯೯ರಂದು ಹಾಗೂ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೯ರಂದು ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates" /><ref name="Harry Potter US — Scholastic" /> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಗೊಬ್ಲೆಟ್ ಒಫ್ ಫೈಯರ್'' ೮ ಜುಲೈ ೨೦೦೦ರಂದು ಬ್ಲುಮ್ಸ್ ಬರಿ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲು ಏಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2000/jul/19/jkjoannekathleenrowling|title=Speed-reading after lights out|date=19 July 2000|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008 | location=London}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಒಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ಸರಣಿಯಲ್ಲೇ ಅತಿ ಉದ್ದ ಪುಸ್ತಕ, ಯುಕೆ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೭೬೬ ಪುಟಗಳು ಹಾಗೂ ಯುಎಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೮೭೦ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C03EFDC163CF937A25754C0A9659C8B63|title=Harry Potter and the Internet Pirates|publisher=The New York Times|accessdate=21 August 2008 | first=Amy | last=Harmon | date=14 July 2003}}</ref> ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೦೩ರಂದು ಇದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/uk/2003/jan/16/harrypotter.books|title=Harry Potter and the hottest day of summer|last=Cassy|first=John|date=16 January 2003|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008 | location=London}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌'' ಅನ್ನು ೧೬ ಜುಲೈ ೨೦೦೫ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ೨೪ ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ೧೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/4113663.stm|title=July date for Harry Potter book |date=21 December 2004|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |publisher=BBC News|accessdate=21 August 2008 | date=23 July 2007}}</ref> ಏಳನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಕಾದಂಬರಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲ್ಲ್ಲೊಸ್]]'' ,೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೦೭ರಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6320733.stm|title=Rowling unveils last Potter date |date=1 February 2007|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref> ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ೨೪ ಘಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ೧೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟಗೊಂಡವು: ೨.೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಯುಕೆ ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ೮.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |date=23 July 2007|publisher=BBC|accessdate=20 August 2008}}</ref> ===ಚಲನಚಿತ್ರದ ರೂಪಾಂತರ=== {{Main|Harry Potter and the Philosopher's Stone (film)}} [[File:HP1 posters.JPG|thumb|300px|right|ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾದ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳು]] ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರೌಲಿಂಗ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ಗೆ £೧ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ($೧,೯೮೨,೯೦೦) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.<ref name="WiGBPd About Harry">{{cite news|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-austfinrev-bagwell.html|publisher=[[The Australian Financial Review]]|title=WiGBPd About Harry|date=19 July 2000|accessdate=26 May 2007|archive-date=9 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110109034910/http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-austfinrev-bagwell.html|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವು ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೇ ಇರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ರೋಲಿಂಗ್‌ ಬೆಡಿಕೆಯನ್ನಿಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್‌ರಂತಹ ಐರಿಷ್ ನಟರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಏಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ನಟರನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref name="Harry Potter and the Philosopher's Stone">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2001/nov/16/jkjoannekathleenrowling|publisher=Guardian Unlimited|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|date=16 November 2001|accessdate=26 May 2007 | location=London}}</ref> ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನಟವರ್ಗದ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ,<ref>{{cite news|url=http://movies.warnerbros.com/pub/movie/releases/harrycast.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070404184713/http://movies.warnerbros.com/pub/movie/releases/harrycast.html|archivedate=2007-04-04|publisher=Warner Brothers|title=Daniel Radcliffe, Rupert Grint and Emma Watson bring Harry, Ron and Hermione to life for Warner Bros. Pictures: Harry Potter and the Sorcerer’s Stone|date=21 August 2000|accessdate=26 May 2007}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಲೀವ್ಸ್‌ಡೆನ್ ಫಿಲಂ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆ ಜುಲೈ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.<ref name="greg">{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/feature/comingsoon.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)|accessdate=30 May 2007|author=Schmitz, Greg Dean|publisher=Yahoo!|archive-date=29 ಮೇ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070529214251/http://movies.yahoo.com/feature/comingsoon.html|url-status=dead}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್'' ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ರಂದು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="BBCFilmPreview">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/1634408.stm |title=Potter Casts Spell at World Premiere |accessdate=23 September 2007 |date=15 November 2001 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |url=http://uk.movies.ign.com/articles/034/034103p1.html |title=Bewitched Warner Bros. Delays Potter |accessdate=8 July 2007 |date=17 May 2000 |publisher=IGN |author=Brian Linder |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120209125829/http://uk.movies.ign.com/articles/034/034103p1.html |url-status=dead }}</ref> ರೋಟನ್ ಟೊಮ್ಯಾಟೊಯಿಸ್‌ನ ಒಂದು ೭೮% ಹೊಸ ಅಂಕನೀಡುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮರ್ಶಕರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು,<ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/harry_potter_and_the_sorcerers_stone/ |title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001) |accessdate=8 July 2007 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> ಮತ್ತು ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ೬೪% ಅಂಕಗಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು" ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |url=http://www.metacritic.com/video/titles/harrypotterandthesorcerersstone |title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone |accessdate=20 July 2007 |publisher=[[Metacritic]] |archive-date=11 ಜುಲೈ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090711202402/http://www.metacritic.com/video/titles/harrypotterandthesorcerersstone |url-status=deviated |archivedate=11 ಜುಲೈ 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090711202402/http://www.metacritic.com/video/titles/harrypotterandthesorcerersstone }}</ref> ===ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್‌=== {{Main|Harry Potter and the Philosopher's Stone (video game)}} ವಿರಳವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್ ೨೦೦೧ ಮತ್ತು ೨೦೦೩ ರ ನಡುವಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು, ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್ ದ ಸೋರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಎಂಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಕಾರರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು: {| class="wikitable sortable" |- ! ಪ್ರಕಾಶಕ ! ವರ್ಷ ! ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ! ಮಾದರಿ ! class="unsortable"| ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್ ಅಂಕ ! class="unsortable"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | 2001 | ಎಮ್‌ಎಸ್ ವಿಂಡೋಸ್ | ರೋಲ್-ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.pc.ign.com/articles/166/166530p1.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PC)|last=Casamassina|first=M.|date=16 November 2001|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090907015004/http://uk.pc.ign.com/articles/166/166530p1.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೫%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PC)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804124249/http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804124249/http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> |- | ಆಸ್ಪೈರ್ | ೨೦೦೨ | ಮ್ಯಾಕ್ ಒಎಸ್ ೯ | ರೋಲ್-ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.mac.ign.com/objects/855/855445.html|title=Harry Potter and The Sorcerer's Stone (Mac)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100215013134/http://uk.mac.ign.com/objects/855/855445.html|url-status=dead}}</ref><ref name="CVG2002HPSS" /> | style="text-align:center"| (ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ)<ref name="MetacriticSearchHPCSgames">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/search/process?sort=relevance&termType=all&ts=Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone&ty=3&x=0&y=0|title=Search results: Harry Potter and the Sorcerer's Stone (games)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009}}</ref> | ವಿಂಡೋಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಂತೆಯೇ<ref name="CVG2002HPSS">{{cite web|url=http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=27945|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (Mac)|date=15 April 2002|publisher=Future Publishing Limited|accessdate=25 May 2009}}</ref> |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೧ | ಗೇಮ್ ಬಾಯ್ ಕಲರ್ | ರೋಲ್ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017223.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (GBC)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110209171948/http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017223.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| (ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ)<ref name="MetacriticSearchHPCSgames" /> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೧ | ಗೇಮ್ ಬಾಯ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ | "ಅಡ್ವೆಂಚರ್/ಪಜಲ್" ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017222.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (GBA)|accessdate=25 May 2009|archive-date=26 ಜುಲೈ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090726050912/http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017222.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೪%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/gba/harrypotter?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (GBA)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123155/http://www.metacritic.com/games/platforms/gba/harrypotter?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123155/http://www.metacritic.com/games/platforms/gba/harrypotter?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೩ | ಗೇಮ್ ಕ್ಯೂಬ್ | "ಆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್"<ref>{{cite web|url=http://uk.cube.ign.com/objects/570/570187.html|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (GameCube)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=28 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090828234635/http://uk.cube.ign.com/objects/570/570187.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೨%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (Cube)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123145/http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123145/http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೧ | ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ | ರೋಲ್ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.psx.ign.com/objects/016/016595.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PS)|accessdate=25 May 2009|archive-date=24 ನವೆಂಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091124125028/http://uk.psx.ign.com/objects/016/016595.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೪%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/psx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PSX)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123200/http://www.metacritic.com/games/platforms/psx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123200/http://www.metacritic.com/games/platforms/psx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೩ | ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ೨ | "ಆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್"<ref>{{cite web|url=http://uk.ps2.ign.com/objects/570/570208.html|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (PS2)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009}}</ref> | style="text-align:center"| ೫೬%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PS2)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804124255/http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804124255/http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೩ | ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ | "ಆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್"<ref>{{cite web|url=http://uk.xbox.ign.com/objects/570/570190.html|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (Xbox)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091030185943/http://uk.xbox.ign.com/objects/570/570190.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೫೯%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (Xbox)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123207/http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123207/http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |} ==ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದ== {{Main|Religious debates over the Harry Potter series}} ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್‍ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಗಳು ಅತೀಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸೈತಾನಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕಾನೂನು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾಟ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯೆಂದು ಸರಕಾರವೇ ಅಂಗೀಕರಿಸಿರುವಾಗ ಈ ಸರಣಿಯ ಕಥಾ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯವಾಗಿಸುವುದು ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಆಡಳಿತದ ಮಧ್ಯೆ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.<ref name="timeline">{{cite web|title=Next installment of mom vs. Potter set for Gwinnett court|author=Ben Smith|work=Atlanta Journal-Constitution|url=http://www.ajc.com/metro/content/metro/gwinnett/stories/2007/05/28/0529metPOTTER.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070601155533/http://www.ajc.com/metro/content/metro/gwinnett/stories/2007/05/28/0529metPOTTER.html|archivedate=1 June 2007|year=2007|accessdate=8 June 2007}}</ref><ref name="mallory1">{{cite news|url=http://msnbc.msn.com/id/15127464/|title=Georgia mom seeks Harry Potter ban|agency=Associated Press|date=4 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20090610235925/http://msnbc.msn.com/id/15127464/|archive-date=10 ಜೂನ್ 2009|access-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2011|url-status=dead}}</ref><ref name="mallory2">{{cite web|title=Harry Potter Appeal Update|author=Laura Mallory|url=http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm|year=2007|accessdate=16 May 2007|publisher=HisVoiceToday.org|archive-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070204020330/http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm|url-status=deviated|archivedate=19 ಜನವರಿ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119011624/http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm}}</ref> ಈ ನಡುವೆ ೧೯೯೯-೨೦೦೧ರ ಅಮೇರಿಕಾನ್ ಲೈಬ್ರೆರಿ ಆಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /> ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿರೋಧ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಗ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ]] ದೇಶಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚುಗಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದೊಡ್ಡ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ನಡೆಸಿದವು.<ref name="bulgaria">{{cite web|title=Bulgarian church warns against the spell of Harry Potter|author=Clive Leviev-Sawyer|work=Ecumenica News International|url=http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394|year=2004|accessdate=15 June 2007|archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928131739/http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394|url-status=deviated|archivedate=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928131739/http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394}}</ref><ref name="thrace">{{cite web|title=Church: Harry Potter film a font of evil|work=Kathimerini|url=http://www.ekathimerini.com/4dcgi/_w_articles_politics_100021_14/01/2003_25190|year=2003|accessdate=15 June 2007}}</ref> [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಎಮಿರೆಟ್ಸ್‌]]ನ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಇರಾನ್|ಇರಾನ್‌]]ನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಸರಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವು.<ref name="UAE">{{cite news|title=Emirates ban Potter book|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1816012.stm|accessdate=10 July 2007 | date=12 February 2002}}</ref><ref name="Iran">{{cite web|title=Iranian Daily: Harry Potter, Billion-Dollar Zionist Project|work=The Mimri blog|url=http://www.thememriblog.org/blog_personal/en/2269.htm|accessdate=10 September 2007}}</ref> ಆದರೆ ಈ ಸರಣಿ ಮೇಲಿನ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇಬ್ಭಾಗಗೊಂಡವು. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ''ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್'' ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅಗೌರವ ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟಿಕಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಸರಣಿ ಇಂದ್ರ ಜಾಲ ಮತ್ತು ಮಾಯಾ ಜಗತಿನ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಸೃಷ್ಠಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿತು.<ref>{{cite journal|last=O'Brien|first=M.|date=21 April 2003|journal=[[Catholic World Report]]|url=http://www.leannepayne.com/harrypotter/HarryPotter-PaganizationOfChildren.pdf|accessdate=15 May 2009|title=Harry Potter - Paganization of Children|archive-date=20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420124020/http://www.leannepayne.com/harrypotter/HarryPotter-PaganizationOfChildren.pdf|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಜೋಸೆಫ್ ರಾಟ್‌ಜಿಂಗರ್ ಆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೋಪ್]] ಆದರು ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಂಬಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು "ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ಪ್ರಲೋಭನ, ಇವು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಅತ್ಮದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಆಳವಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ" ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು,<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer">{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article543766.ece|title=Harry Potter and the Vatican enforcer|last=Malvern|first=J.|date=14 July 2005|publisher=The Times|accessdate=15 May 2009|location=London|archive-date=15 ಮೇ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090515003800/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article543766.ece|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ನಮ್ತರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref name="Pope Opposes Harry Potter Novels">{{cite news|url=http://www.lifesite.net/ldn/2005/jul/05071301.html|publisher=LifeSite News|title=Pope Opposes Harry Potter Novels - Signed Letters from Cardinal Ratzinger Now Online|date=13 July 2005|accessdate=13 March 2007|archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070428081100/http://www.lifesite.net/ldn/2005/jul/05071301.html|url-status=dead}}</ref> ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನ ಆರ್ಚ್ ಬಿಷಪ್‌ಗಳ ವಕ್ತಾರರೊಬ್ಬರು ಕಾರ್ಡಿನನ್ ರಾಟ್ಜಾಂಗರ್‌ರ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅಧಿಕೃತವಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದರು.<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer" /> ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಯೋಮಾನದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚ್ ಪಕ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾನ್‌ಸೈನರ್ ಪೀಟರ್ ಫೀಟ್‌ವುಡ್, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಕಥೆಗಳು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನ್ವಿವಿರೋಧಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ರೋಲಿಂಗ್ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಪರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದೈತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ತ್ಯಾಗದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದರು.<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer" /><ref name="Fields2007HPSociologicalImagination">{{cite journal|last=Fields|first=J.W.|year=2007|title=''Harry Potter'', Benjamin Bloom, and the Sociological Imagination|journal=International Journal of Teaching and Learning in Higher Education|volume=19|issue=2|issn=1812-9129|url=http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|accessdate=15 May 2009|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818204930/http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|url-status=dead}}</ref> ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಪಂದನೆಗಳು ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು. ಸೈದಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಠಿಕೋನದಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಧಾಳಿಗಳು ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ರೋಲಿಂಗ್ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಗದ್ದಲವೆಬ್ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಉಪದೇಶವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ನನಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತೃಪ್ತಿ ತಂದ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಇದು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನುವುದು.<ref name="womanyear">{{cite news|title=Time Person of the Year Runner Up: JK Rowling|url=http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|accessdate=23 December 2007|date=19 December 2007|archive-date=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|url-status=deviated|archivedate=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html}}</ref> ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ವಾಸ್ತವತೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೇಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎಮಿಲಿ ಗ್ರೈಸಿಂಗರ್ ಬರೆದರು, ಅವರು ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ಯಸೇಜ್ ಅನ್ನು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ೯¾ ಮೂಲಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಒಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಟೊಪ್ಪಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಮೊದಲ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹ್ಯಾರಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ತಾಯಿಯ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಆತನಿಗೆ ಅದು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ರೀತಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಆಕೆ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಆಳವಾದ ಜಾದು ಮಾಟಗಾರರು ಜಾದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಾಟರ್ ಪಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ವೊಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಟ್, ಇದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲನಾಗುವುದು ಮೂಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಆಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ.<ref>{{cite journal|last=Griesinger|first=E.|year=2002|title=Harry Potter and the "deeper magic": narrating hope in children's literature|journal=Christianity and Literature|volume=51|issue=3|pages=455–480|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|accessdate=15 May 2009|archiveurl=https://archive.is/20120629010616/http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|archivedate=29 ಜೂನ್ 2012|url-status=live}}</ref> ==ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ವಿಷಯ ವಸ್ತುಗಳು == ರಾಲಿಂಗ್‌ ಹನ್ನೆರಡನೇ ವರ್ಷದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಫಿಲಿಫ್‌ ನೆಲ್‌ ಜಾನೆ ಔಷ್ಟೆನ್‌ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದುವಂತಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು,ಅಂದರೆ ಹಲವಾರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಚಿತ್ರಿಸಿ ನಂತರ ಪಾತ್ರವಿವರಣೆಯು ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯಸ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಮೂರು ಮತ್ತು ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಔಷ್ಟನ್‌ನ ಕಥಾನಾಯಕಿಯಂತೆ ಹ್ಯಾರಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮರುವಿಮರ್ಷೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‍'' ನ ಕೆಲವೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯು ಔಷ್ಟನ್‌ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯನ್ನೇ ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಉದ್ರಿಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು. ಎರಡೂ ಲೇಖಕರೂ ಕೂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಡಂಬಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನೆಲ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಡಿಕೆನ್ಸ್‌ ಕಥೆಗಳಂತೆ<ref>{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|chapter=The Author|pages=13–15|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಮಾಂದ ಕೊಕರೆಲ್‌ ವಿಮರ್ಷಿಸಿದಂತೆ ಜರ್ಮನ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ರೋಮ್‌ನ ಹಳೆಯ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಯಜಮಾನರುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Cockrell2004Password">{{cite book |last=Cockrell|first=A.|title=The ivory tower and Harry Potter|editor=Whited, L.|publisher=University of Missouri Press|year=2004|pages=23–24 |chapter=Harry Potter and the Secret Password|isbn=0826215491 |url=https://books.google.com/?id=iO5pApw2JycC&pg=PA261&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+ | accessdate=15 May 2009 }}</ref> ರಾಲಿಂಗ್‌, ನಾರ್ನಿಯಾ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬರಹಗಾರನಾದ ಸಿ.ಎಸ್‌.ಲೆವಿಸ್‌ ನಂತೆ, ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತದೇನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ನೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಗಮನಿಸಿದ ಅಂಶವೆನೆಂದರೆ ಬಹಳ ಉತ್ತಮ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತಿಗಳಂತೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ ಕೂಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೊಳಪು, ಮಕ್ಕಳ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರ ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಕಥೆಗಳು, ''ಬೆಳವಣಿಗೆ ಚಿತ್ರಣ'' ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|chapter=The Novels|pages=51–52|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ಹಲವು ವಿಮರ್ಷಕರು ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ನ್ನು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದ ರೊಲಾಡ್‌ ದಾಲ್‌ನ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ೧೯೭೦ರಿಂದ ಹಲವಾರು ಲೇಖಕರು ರೊಲಾಡ್‌ ದಾಲ್‌ನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾದರೂ ಕೂಡ ಯಾರು ಕೂಡ ಜನಪ್ರೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಹತ್ತಿರ ನಿಲ್ಲಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುವಂತಾಯಿತು. ಹತ್ತು ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಪುಸ್ತಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ನಿಜವಾದ ಜನಪ್ರೀಯ ಲೇಖಕನೆಂದರೆ ಆರ್‌.ಎಲ್‌.ಸ್ಟೈನ್‌. ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳು ದಾಲ್‌ನ ಕಥೆಗಳ ಮರುಜೋಡಿತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ದರ್ಸ್ಲೆ ದಂಪತಿಗಳು ಆಳಿನಂತೆ ನೋಡಿದಂತೆ ''ಜೆಮ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಗೈಂಟ್‌ ಪಿಚ್‌'' ನ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಹತ್ತಿರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ ಒಬ್ಬರು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಒಬ್ಬರು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ ಹ್ಯಾರಿಯು ಸಣ್ಣವನಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡವರಂತೆ ಯೋಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಗ್ರಂಥಪಾಲಕನಾದ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ನ್ಯಾಪ್‌ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ವಿಭಾಗದ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಸ್ಟೆಪನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ ಲವಲವಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣನೆಗಳು ಡೈಗೊನ್‌ ಅಲ್ಲೆಯಂತೆ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನಾಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಇದೆ.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /><ref name="Brown2002MarketingForMuggles" /> ಟ್ಯಾಡ್‌ ಬ್ರೆನ್ನಾನ್‌ನ ವಿಮರ್ಶೆಯಂತೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಬರವಣಿಗೆಯು ಹೊಮರ್‌ನ ಶೀಘ್ರತೆ, ನೋವು ಮತ್ತು ನೇರ ನೀರೂಪಣೆಯ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="Brennan2005ReviewAncientGreek" /> ಸ್ಟೆಪನ್ ಕಿಂಗ್‌ ಸೂಚಿಸಿದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಲ್ಲಿ " ಕ್ರಿಡಾಸಕ್ತ ಕಲ್ಪನಾಹಾರಿ ಕಥೆಗಳು ಬ್ರಟೀಷರು ಸಮರ್ಥ"ರೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ ಕಿಲಕಿಲ ನಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೇಗದ ಕೆಲಸದ ಗತಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite journal|author=[[Stephen King]]|date=23 July 2000|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/books/00/07/23/reviews/000723.23kinglt.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ನಿಕೋಲಸ್ ಟಕರ್ ಮುಂಚಿನ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ '' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಗಳ ಕಡೆಗಿನ ಮರು ಅವಲೋಕನ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್ ಇದು ಒಂದು ಹಳೆಯ-ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅವರ ಅಡ್ಡಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆ ಮಕ್ಕಳ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಡರ್ಸ್ಲೇಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಅವುಗಳ ಗೋಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸರಳವಾಗಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಪಿಲ್ಕ್‌ರ ಕ್ಯಾಟ್ ಮಿಸೆಸ್. ನಾರಿಸ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅನುಚಿತವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅನಾಥನಾದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ನಾಯಕನು ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ದುರ್ಬಲರೆಡೆಗೆ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite journal|last=Tucker|first=N.|year=1999|title=The Rise and Rise of Harry Potter |url=https://archive.org/details/sim_childrens-literature-in-education_1999-12_30_4/page/221|journal=Children's Literature in Education|volume=30|issue=4|pages=221–234|doi=10.1023/A:1022438704330}}</ref> ಹಲವಾರು ಇತರ ಟಿಪ್ಪಣಿಕಾರರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಉನ್ನತ ಅಂತಸ್ತುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಾಜವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.<ref name="Fields2007HPSociologicalImagination" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾರಿನ್ ವೆಸ್ಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಇವರು ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಬ್ರಿಟನ್ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಸಮಾನರೀತಿಗಳನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಒಂದು ವರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಲ್ಲಿ ಅವನತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು ಆದರೆ ಇದು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಂತಸ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಮೇಲಿನಸ್ತರಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬಹು-ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ; ಹಲವಾರು ಬುದ್ದಿವಂತ ಜಾತಿಗಳ ನಡುವಣ ವರ್ಣದ ಸಂಗತಿಗಳು; ಮತ್ತು ಸ್ಕೂಲ್ ಬುಲ್ಲಿಯಿಂಗ್.<ref>{{cite book |last=Westman|first=K.E.|title=The ivory tower and Harry Potter|editor=Whited, L.|publisher=University of Missouri Press|year=2004|pages=306–308 |chapter=Specters of Thatcherism|isbn=0826215491 |url=https://books.google.com/?id=iO5pApw2JycC&pg=PA261&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+ | accessdate=15 May 2009 }}</ref> ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನಿನ ನೀತಿಯು ಅಡಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸುಸಾನ್ ಹಾಲ್ ಬರೆದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ಸಂಪುಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿಗೆ, ಬದ್ಧತೆಗೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನ್ಯಾಯಿಕ ಸವಾಲಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವೊಲ್ಡಾಮೊರ್ಟ್‌ ತನ್ನದೇ ಆದ ಹುಚ್ಚು ಭಯಂಕರವಾದ ರೂಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆತರಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಮಾಯಾಜಾಲದ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಶಿಸ್ತಿನ ಕಾನೂನಿನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತರುವ ಮನಸ್ಥಿಯ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಮಾಯಾಜಾಲದ ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಪರಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂದ್ರಜಾಲಿಕ ವಿದ್ಯೆಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಗರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.<ref name="Hall2003RuleOfLaw">{{cite book|last=Hall|first=S.|title=Reading Harry Potter|editor=Anatol|publisher=Greenwood Publishing|year=2003|pages=147–162|chapter=Harry Potter and the Rule of Law|isbn=0313320675|url=https://books.google.com/?id=-__ICQemqaEC&dq=%22Reading+Harry+Potter:+Critical+essays%22&printsec=frontcover|accessdate=15 May 2009}}</ref> ನೆಲ್‌ನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಶ್ಲಾಘ್ಯವಲ್ಲದ ಅಂತ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದವಾದ ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಣ, ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಕಲ್ಪನೆ, ಮತ್ತು ಭೌತವಾದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವಳ,೧೯೯೦ರ ದಶಕಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಭಿನ್ನಲಿಂಗಿವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಬರಹಗಾರ್ತಿಯು ಏಕೈಕ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗಿನ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವು ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇದೇ ಆನಂದದ ಭಾವನೆಯು ಹ್ಯಾರಿ ವೈಸ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಮತ್ತು ಮೊದಲು ರಬೀಸ್‌ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ ಮತ್ತು ನಂತರ ರೆಮುಸ್‌ ಲುಪಿನ್‌ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಸ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಅವರು ತಂದೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ವ್ಯವಹರಿಸಿದಾಗಲೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref name="Cockrell2004Password" /><ref>{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|pages=13–15, 47–48|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ==ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ== ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರುಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಐಹಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ೬ ರಿಂದ ೧೭ ವರ್ಷದ ಒಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ೬೦% ಮಕ್ಕಳು ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‌ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣಾಫ್ರಿಕಾ ಸೇರಿ ಇನ್ನುಳಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಕ್ಕಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‌ ಧಾರಾವಹಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಉತ್ಸಾಹ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲೆರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಓದಿದ ಮಗುವು ತಾನು ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳನ್ನಾದರೆ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದಿಮುಗಿಸುವುದು. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಓದುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /> ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತ ಬರಹಗಾರರು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.{{Linktext|object lesson}} ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳ ಕುರಿತ ಲೇಖನ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಜೆನ್ನಿಫರ್‍ ಕಾನ್ ಅವರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬೆದರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣಿತಿ ಕಲಿಸಿತ್ತಿದ್ದ ಸ್ನೇಪ್ ಅವರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಕ್ವಿಡಿಷ್ ಕೋಚ್’ ಮಡಮ್ ಹೂಚ್ ಅವರು,ಭೌತಿಕ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ತಂತ್ರಗಳಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಭೇಧಿಸಿ ಸರಳವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಂತಹ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು.<ref name="Conn2002ClinicalTeachers">{{cite journal|last=Conn|first=J.J.|year=2002|title=What can clinical teachers learn from ''Harry Potter and the Philosopher’s Stone''?|url=https://archive.org/details/sim_medical-education_2002-12_36_12/page/1176|journal=Medical Education|volume=36|issue=12|pages=1176–1181|doi=10.1046/j.1365-2923.2002.01376.x|pmid=12472752}}</ref> ಜೋಯ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಅವರು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕವು, ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಈ ರೀತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.,"ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ,[[ಸಮಾಜ]] ಮತ್ತು ಸಮಾಜೀಕರಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಸ್ತು ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಕುರಿತಿದ್ದಾಗಿದೆ".<ref name="Fields2007HPSociologicalImagination" /> ಸ್ಟೆಫೆನ್ ಬ್ರೌನ್ ಅವರು, ಮೊದಲಿನ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‍'' ಪುಸ್ತಕದ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಷೇಶವಾಗಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‍ ಮತ್ತು ಫಿಲೋಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಪುಸ್ತಕವು, ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಅಂಕೆ ಮೀರಿದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ|ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯನಿವಾಹಕರು]]ಗಳಿಗೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು "ವಿಂಗಡಣೆ,ಯೋಜನೆ,ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಿಕೆಗಳ ಮಾದರಿ ಆಡಳಿತದ" ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಆದರೂ ಅವರು ಕಥೆಗಳನ್ನು "ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರಾಜನಂತೆ" ಪರಿಗಣಿಸಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದರೆಂಬ ಶಿಪಾರಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Brown2002MarketingForMuggles">{{cite journal|last=Brown|first=S.|year=2002|title=Marketing for Muggles: The Harry Potter way to higher profits|url=https://archive.org/details/sim_business-horizons_january-february-2002_45_1/page/6|journal=Business Horizons|volume=45|issue=1|pages=6–14 | doi=10.1016/S0007-6813(02)80004-0 }}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಟಿಕೆವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದಕರಾದ ಹಾಸ್ಬ್ರೋ ಅವರಿಂದ ೨೦೦೦ ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಪರವಾನಿಗೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಬಿರ್ಟೀ ಬೋಟ್ಸ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅನಾಲಾಗ್ ಉತ್ಪನ್ನ.<ref name="Brown2002MarketingForMuggles" /><ref>{{cite web|url=http://www.timewarner.com/corp/newsroom/pr/0,20812,667633,00.html|title=Hasbro Wins Wide Range of Rights for Harry Potter from Warner Bros. Consumer Products|date=11 February 2000|publisher=Time Warner|accessdate=14 May 2009}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವೀಕ್ಷಕನು ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ಮಾಯಾಕನ್ನಡಿಯು (ಡಿಸೈರ್) ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ವೇದನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯರುಗಳ ಕಾತುರತೆಯು ಹೇಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ರೂಪಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=Mansfiled|first=P.|year=2004|title=Accepting what we can earn from advertising's mirror of desire|journal=BMJ|volume=329|pages=1487–1488| doi=10.1136/bmj.329.7480.1487|pmid=15604193|issue=7480|pmc=535993 }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== {{Wikipedia-Books|Harry Potter}} {{-}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌== {{Reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌== {{wikibooks|Muggles' Guide to Harry Potter|Books/Philosopher's Stone|Harry Potter and the Philosopher's Stone}} {{wikiquote}} * [http://www.hp-lexicon.org/about/books/ps/book_ps.html ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಇನ್ಫೋರ್ಮೆಷನ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಟೊರಿಲೈನ್ಸ್] ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಲೆಕ್ಸಿಕನ್‌ಯಿಂದ * {{OL_work|id=OL82592W}} {{Harry Potter}} {{DEFAULTSORT:Stone, Harry Potter And The Philosophers}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1997ರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1990ರ ಕಲ್ಪನಾಚಿತ್ರಗಳ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಥಮ ಪರಿಚಯದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] 6rwj7jv9xsfqp08ebk2o5m0uf6dv8ju 0 32046 1431183 1366945 2026-10-01T13:54:28Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431183 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೧}} {{Refimprove|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೧}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name = ಸಿ ಕೆ ನಾಗರಾಜ ರಾವ್ <br> (C.K. Nagaraja Rao) |image = CK Nagaraja Rao.jpg |birth_date = {{Birth date|1915|06|12|df=y}} |birth_place = Challakere, [[Chitradurga district]], Karnataka |death_date = {{death date and age|1998|04|10|1915|06|12|df=y}} |death_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], Karnataka |occupation = [[Writer]], Social Activist, Stage Actor & Director |nationality = [[Indian people|Indian]] |period = |genre = Historical fiction, Research }} '''ಸಿ ಕೆ ನಾಗರಾಜ ರಾವ್''' (: '''', June 12, 1915-April 10, 1998) ರವರು [[ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರು]], [[ನಾಟಕಕಾರರು]], [[ನಟ|ರಂಗಮಂದಿರದ ನಟ]], [[ನಾಟಕದ ನಿರ್ದೇಶಕ|ನಿರ್ದೇಶಕ]], [[ಪತ್ರಕರ್ತ]] ಮತ್ತು [[ಸಮಾಜವಾದಿ]]ಗಳಾಗಿದ್ದರು. He was the first recipient of the Moortidevi Award instituted by [[Bharatiya Jnanpith]] for his magnum opus “Pattamahadevi Shantaladevi” in 1983.<ref name="Bharatiya Jnanpith">[http://jnanpith.net/page/moortidevi-laureates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120215185911/http://www.jnanpith.net/page/moortidevi-laureates |date=2012-02-15 }},Bharatiya Jnanpith Moortidevi Laureates.</ref> The same work received “Best Creative Literary Work” award by the [http://karnatakasahithyaacademy.org Karnataka Sahitya Academy] in 1978. C.K. Nagaraja Rao devoted his life to enrich and promote the arts, culture and history of Karnataka, India.<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2002/10/17/stories/2002101700330200.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930153556/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2002/10/17/stories/2002101700330200.htm |archive-date=2007-09-30 |url-status=dead}}</ref><ref>http://bangalore.citizenmatters.in/articles/1983-minister-inaugurates</ref> ==Early life== C.K. Nagaraja Rao was born on June 12, 1915 in Challakere, [[Chitradurga district]] to C.S. Krishnamurthy Rao and Smt. Puttamma. His childhood was spent in various cities around India and he developed a keen interest the rich art and cultural heritage of Karnataka, India. As a school boy, he volunteered to waited upon [[Mahatma Gandhi]] during his stay at [[Nandi Hills, India|Nandi Hills]] near [[ಬೆಂಗಳೂರು|Bangalore]], India. The interaction with Gandhi and his close association with his uncle, Justice [[Nittoor Srinivasa Rau|Nittoor Srinivasa Rao]], instilled in him devotion for India’s freedom and welfare of its needy people. Rao’s literary career began when he won a school competition for his short story “Kaadu Mallige” about a [[Dalit]] (untouchable) music lover who was not allowed to sit with patrons from the upper [[Caste system in India|castes]] during concerts. He worked with Satya Shodhana Pustaka Bhandara, an Kannada book printer and publisher whose motto was the promotion of the rich cultural heritage of Karnataka. Under the guidance of his uncle Justice Nittor Srinivasa Rao, C.K. Nagaraja Rao had the opportunity to mingle with leading writers and literati of Karnataka. After a few years of work at Satya Shodhana, he took over responsibilities as secretary of the Kannada Sahitya Parishath and worked with influential writers like [[Masti Venkatesha Iyengar]], [[B. M. Srikantaiah]] and others which further strengthened his resolve to delve deeper into the heritage of Karnataka. ==Research: History & Culture of Karnataka== The extensive research by C.K. Nagaraja Rao led to his publishing many research papers. Amongst his earliest research works was a book titled “Kavi Lakshmeeshana Kaala Mattu Sthala”, on the celebrated Kannada poet Lakshmeesha. The book won an award from the Karnataka Sahitya Academy for the research content. He also authored many research papers on the [[Chalukya dynasty|Chalukya]], [[Western Ganga Dynasty|Ganga]] and [[Hoysala Empire|Hoysala dynasties]] which were published in the journals of the Mythic Society and other journals and newspapers like Vani, Samyukta Karnataka, Praja Vaani etc. ==Historical Novels== His research into the Hoysala period, regarded as one of the golden periods in the history of Karnataka, led to the unearthing of stone inscriptions that shed light into the motherhood of Hoysala Queen Shantaladevi, thus debunking the myth that she committed suicide for being childless. Through his research he was able to establish that Queen Shantaladevi was the mother of three sons and a daughter. In the year 1977, he self -published his magnum opus “Pattamahadevi Shantaladevi”, a historical novel spanning 2162 pages. This work was hailed as “Gadya Mahakavya” by historians, critics and readers alike. Sri M.V. Kamat, the editor of Illustrated weekly of India lauded the novel as the biggest literary work ever published. The Hindi translation of this novel translated by Sri P. Venkatachala Sharma and published by Bharatiya Jnanapith has been well received. C.K. Nagaraja Rao wrote two additional novels “Veeraganga Vishnuvardhana” and “Dayada Daavanala?” that further chronicle the history and times of the Hoysala dynasty. These novels record the history through hundreds of characters, many historical, and some imaginary to strengthen the narration. He penned “Sri Pruthvi Vallabha”, covering the Chalukya dynasty and the period of their famous King Tailapa. ==Theatre & Radio Plays== He formed his own troupe called United Artists in Bangalore. He directed plays of well-known Kannada playwrights like [[T.P. Kailasam]], [[Kuvempu|Kuppali Venkatappagowda Puttappa]] and others. He developed his own style of makeup for theatre artists and was recognised as one of the best make-up artists of his times. He was closely associated with All India Radio Bangalore as an actor and producer of radio plays. ==Other Activities== * C.K. Nagaraja Rao was closely associated with the Mythic Society and worked as its chief executive and editor of its journal. * He also founded Karnataka Lekhakara Sangha and worked as its president for over three decades. * He initiated many youngsters into creative writing by conducting monthly poet meet-ups called “Kaavyarama”. * He was closely involved in social activities as an active member of the Rotary Club of Bangalore. He was also editor of the journal of the Rotary Club for many years. * He helped organise festivals such as Hoysalotsava and Gangasamrajyotsava and actively participated in the Chalukyotsava at Badami. * He worked as the President of Jayanagar Housing Co-operation Society for many years. * He served as the First Vice-Principal of Adarsha Film Institute. * He was a member of P.E.N, a worldwide association of writers. ==Published works== ===Collection of Stories=== * 1937 Kadumallige * 1944 Sangama * 1956 Drushti Mathana * 1982 Saavilladavaru ===Plays=== * 1943 Shoodramuni * 1979 Sampanna Samaja * 1979 Sankole Basava * 1988 Ekalavya(Hindi) ===Novels=== * 1957 Nambida Jeeva * 1978 Pattamahadevi Shantaladevi * 1992 Veeraganga Vishnuvardhana * 1994 Daayaada Daavaanala? * 1983 Kuranganayani * 1995 ShriPruthvivallabha ===Translations === * 1938 Premayogini * 1940 Darpachoorna * 1941 ArakshaNeeya * 1946 Kaashinaatha * 1957 Vishweshwari * 1958 Mantradeekshe * 1959 Nanna Nechhina Naade * 1979 Thathamaavana Kanasu * 1970 Cambodia-Laos ===Other Works === * 1942 Naayikode * 1950 Ekalavya Darshana * 1969 Mahakavi Lakshmeeshana Sthala Mattu Kaala == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> == External links == * [http://mythicsociety.org Mythic Society] {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME = Rao, C.K. Nagaraja | ALTERNATIVE NAMES = Kannada writer | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = June 12, 1915 | PLACE OF BIRTH = Challakere, [[Chitradurga district]], Karnataka | DATE OF DEATH = April 10, 1998 | PLACE OF DEATH = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], Karnataka }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Kannada writers]] [[ವರ್ಗ:Kannada people]] [[ವರ್ಗ:Kannada literature]] [[ವರ್ಗ:People from Karnataka]] [[ವರ್ಗ:Kannada dramatists and playwrights]] [[ವರ್ಗ:೧೯೧೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:1998 deaths]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು]] hqj8956tigy0703w01m2r8mx94ji1h6 0 52883 1431193 1376137 2026-10-01T14:23:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431193 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = [[File:Sudha Chandran.jpg|thumb|ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್]] | caption = | name = ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ | birth_date =೨೭ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೬೫ | birth_place =ಭಾರತ | death_date = | death_place = | occupation = ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದೆ, ನಟಿ | yearsactive = ೧೯೮೪ – | birth_name = | spouse = ರವಿ ದಂಗ್ | parents = ಕೆ.ಡಿ.ಚಂದ್ರನ್ | children = }} '''ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್''' ರವರು(೨೭ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೬೫) ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕಿರುತರೆ ನಟಿ ಹಾಗೂ ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದೆ. ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ತಂದೆ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ೨ ಮೇ ೧೯೮೧ ರಂದು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿರುವಾಗ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚಿರಾಪಲ್ಲಿ ಬಳಿ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾಲನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಕೃತಕ ಕಾಲಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರು ನಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸುಧಾ ರವರು ಕಾಹಿನ್ ಕಿಸ್ಸಿ ರೋಜ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಮೋಲಾ ಸಿಕಂದ್, ನಾಗಿನ್ ೧ ಮತ್ತು ನಾಗಿನ್ ೨ ನಲ್ಲಿ ಯಾಮಿನಿ ಸಿಂಗ್ ರಹೇಜಾ, ದೈವಂ ತಂದ ವೀಡು ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾದೇವಿ ಹಮ್ ಪಾಂಚ್ ( ೨ ) ನಲ್ಲಿ ಆನಂದ ನ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ, [[:en:Pardes Mein Hai Mera Dil|ಪರ್ದೇಸ್ ಮೆ ಹೆ ಮೇರಾ ದಿಲ್]] ನಲ್ಲಿ ಹರ್ಜೀತ್ ಖುರಾನ, [[:en:Yeh Hai Mohabbatein|ಯೆ ಹೆ ಮೊಹೋಬತೆ]] ನಲ್ಲಿ ಸುಧಾ ಶ್ರೀವಾತ್ಸವ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.revolvy.com/page/Sudha-Chandran</ref> ==ಜನನ, ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ರವರು ೨೭ [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]] ೧೯೬೫ ರಂದು [[ಮುಂಬೈ]] ನಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>https://www.filmibeat.com/celebs/sudha-chandran/awards.html</ref> ನೆಟ್ವುವಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚಿರಪಳ್ಳಿಯ ವಯಾಲೂರ್‌ ನವರು. ಅವರ ತಂದೆ ಕೆ.ಡಿ.ಚಂದ್ರನ್, ಯುಎಸ್ಎ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ನಟ. ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ತನ್ನ ಬಿ.ಎ.<ref>{{cite web |last1=Reddy |first1=drusenireddymallu_221 |title=Sudha Chandran Indian Bharatanatyam Dancer |url=https://www.diarystore.com/inspire/sudha-chandran-indian-bharatanatyam-dancer |website=Diary Store |accessdate=19 March 2020 |language=en |date=9 August 2017 |archive-date=3 ನವೆಂಬರ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191103163754/https://www.diarystore.com/inspire/sudha-chandran-indian-bharatanatyam-dancer |url-status=dead }}</ref> ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಂಬೈನ ಮಿಥಿಬಾಯ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಎಂ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=Sudha Chandran and Her Husband: How They Met and In Loved? |url=http://miner8.com/en/27322 |website=MIJ Miner8 |accessdate=19 March 2020 |date=10 August 2016 |archive-date=19 ಮಾರ್ಚ್ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200319032201/http://miner8.com/en/27322 |url-status=dead }}</ref> ===ಅಪಘಾತವಾದ ಸಂದರ್ಭ=== ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ತಂದೆ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ೨ ಮೇ ೧೯೮೧ ರಂದು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಧ್ಯ ರಾತ್ರಿ ಆಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಸ್ ತೀರ್ವ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ಸುಧಾ ಅವರು ಚಾಲಕನ ಹಿಂಬದಿಯ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದರು. ಅಪಘಾತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ರವರು ಕಾಲನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿದ್ದರು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕಾಲು ಸೀಟಿನ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ಬಸ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಸ್ಥಳೀಯರು ಆಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲು ಮಾಡಿದರು. ಬಲಗಾಲು ತೀರ ಗಾಯಗೊಂಡಿತ್ತು. ವೈದ್ಯರು ಆಕೆಗೆ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕೆಲ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಆಕೆಯ ಕಾಲು ಗ್ಯಾಂಗ್ರೀನ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಕೂಡಲೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತುಂಡು ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಸಲಹೆಯ ಮೇರಿಗೆ ಆಕೆಯ ಕಾಲು ತುಂಡು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಾಲಿನ ಬದಲಾಗಿ ಮರದ ಕಾಲನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಧಾರವರು ಬೇಸತ್ತರು. ನಂತರ ಅಭ್ಯಾಸವಾಯಿತು. ದಿನನಿತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೊಂದುಕೊಂಡರು. ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವು ಬೆಳೆಯಿತು. ಮುಂದಿನ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಆಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದ್ದರು. ವೀಲ್ ಚೇರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಇವರು ಅದಕ್ಕೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಮರಗಾಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೬ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ರವರು ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಡಾಕ್ಟರ್ ಸೆತ್ತಿ ಜೈಪುರ ಅವರ ಕೃತಕ ಕಾಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದ ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ಅವರ ಕಲಾ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದಂತಾಯಿತು.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/everything-social/sudha-chandrans-story-about-her-accident-will-leave-you-inspired/ ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್,ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ January 18, 2016, 9:15 PM IST]</ref><ref>{{cite news |title=Sudha Chandran’s story about her accident will leave you inspired |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/everything-social/sudha-chandrans-story-about-her-accident-will-leave-you-inspired/ |accessdate=19 March 2020 |work=Times of India Blog |date=18 January 2016}}</ref> ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಸುಧಾ ರವರು ಮಿಥಿಬಾಯ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ ಮತ್ತು ಎಮ್.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |url=https://smartindia.net.in/ask-a-teacher/question/20234/ |title=Sudha Chandran Biodata |access-date=2019-03-29 |archive-date=2019-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329155126/https://smartindia.net.in/ask-a-teacher/question/20234/ |url-status=dead }}</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== [[File:Sudha chandran rabindranath tagore 150th birth aniversary celebration.jpg|thumb|ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ರವರ ೧೫೦ ನೇ ಜಯಂತಿ ಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾ ಸಂದ್ರನ್ ರವರು]] ಸುಧಾ ರವರು '''''ಮಯೂರಿ''''' ಎಂಬ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಮಿಳು, ಮಲೆಯಾಳಂ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ''ನಾಚೆ ಮಯೂರಿ'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಇವರಿಗೆ ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಚಲನಚಿತ್ರ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಜ್ಯೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ==ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ== [[File:Sudhachandran.jpg|thumb|ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್]] {| class="wikitable sortable" |- ! ವರುಷ !! ಚಲನಚಿತ್ರ !! ಪಾತ್ರ !! ಭಾಷೆ !!ಟಿಪ್ಟಣಿ |- | ೨೦೧೮ || ''ಸಾಮಿ ೨''<ref>[https://www.filmibeat.com/tamil/movies/saamy-2-Saamy-square/cast-crew.html Sammy 2]</ref> || ಇಲೈಯ ಪೆರುಮಲ್ (ಪೆರುಮಲ್ ಪಿಚ್ಚೈ)ನ ಹೆಂಡತಿ|| ತಮಿಳು || |- | ೨೦೧೮ || ''ಕ್ರಿನ'' <ref>[https://www.imdb.com/title/tt7968344/ Krina]</ref> || || ಹಿಂದಿ || |- | ೨೦೧೭ || ''[[:en:Tera Intezaar|ತೇರಾ ಇಂತ್ಜಾರ್]]'' <ref>[https://www.freepressjournal.in/entertainment/tera-intezaar-review-cast-story-director/1179975 Tera Intezaar]</ref>|| || ಹಿಂದಿ || |- | ೨೦೧೭ || ''[[:en:Vizhithiru|ವಿಜ್ಹಿತಿರು]]''<ref>{{Cite web |url=https://www.indiaglitz.com/vizhithiru-review-tamil-movie-17115 |title=Vizhithiru |access-date=2019-03-29 |archive-date=2025-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417173306/https://www.indiaglitz.com/vizhithiru-review-tamil-movie-17115 |url-status=dead }}</ref> || ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ||ತಮಿಳು || |- | ೨೦೧೬|| ''ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್'' || ಸುಧಾ || [[ಮರಾಠಿ]] || |- | ೨೦೧೬ || ''ಬಾಬುಜಿ ಎಕ್ ಟಿಕಟ್ ಬಂಬಯಿ''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt7881528/fullcredits Baabuji ek ticket mumbai]</ref> || || ಹಿಂದಿ || |- | ೨೦೧೫ || ''ಗುರು ಸುಕ್ರನ್''<ref>{{Cite web |url=https://www.cinestaan.com/movies/guru-sukran-22705/cast-crew |title=Guru sukran |access-date=2019-03-29 |archive-date=2019-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329160453/https://www.cinestaan.com/movies/guru-sukran-22705/cast-crew |url-status=dead }}</ref> || || ತಮಿಳು|| |- | ೨೦೧೩ || ''[[:en:Aadhi Baghavan|ಅಮೀರಿನ್ ಆಧಿ ಭಗವನ್]]''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt1671446/fullcredits Ameerin aadhi bhagavan]</ref> || ಇಂದ್ರ ಸುಂದರಮೂರ್ತಿ || ತಮಿಳು || |- | ೨೦೧೩ || ''ಪರಮ್ವೀರ್ ಪರಶುರಾಮ್'' || || ಭೋಜ್ಪುರಿ || |- | ೨೦೧೩ || ''ಕ್ಲಿಯೋಪತ್ರ''<ref>[https://in.bookmyshow.com/saraipali/movies/cleopatra-malayalam/ET00017990 Cleopatra]</ref> || || [[ಮಲೆಯಾಳಂ]]|| |- | ೨೦೧೧ || ''[[:en:Venghai|ವೆನ್ಘಯ್]]''<ref>[https://in.bookmyshow.com/aurangabad/movies/venghai/ET00006310 Venghai]</ref> || ರಾಧಿಕಾ ಳ ತಾಯಿ ||ತಮಿಳು || |- | ೨೦೧೦ || ''[[:en:Alexander the Great (2010 film)|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ''<ref>[https://www.sify.com/movies/alexander-the-great-review--pclx9mijdjfib.html Alexander the Great]</ref> || ಗಾಯತ್ರಿ ದೇವಿ ||ಮಲೆಯಾಳಂ || |- | ೨೦೦೮ || ''[[:en:Satyam (2008 film)|ಸತ್ಯಂ]]'' || ಸತ್ಯಂ ನ ತಾಯಿ || ತಮಿಳು || |- | ೨೦೦೮ || ''ಪ್ರಣಾಲಿ''<ref>[http://filmytown.com/movies/pranali-movie-review/ Pranaali]</ref> || ಆಕಾ|| ಹಿಂದಿ || |- | ೨೦೦೬ || ''[[:en:Shaadi Karke Phas Gaya Yaar|ಶಾಧಿ ಕರ್ಕೆ ಫಸ್ ಗಯ ಯಾರ್]]''<ref>[https://www.ranker.com/list/full-cast-of-shaadi-karke-phas-gaya-yaar-actors-and-actresses/reference Shaadi Karke Phas Gaya Yaar]</ref> || ಡಾಕ್ಟರ್ || ಹಿಂದಿ || |- | ೨೦೦೬ || ''[[:en:Malamaal Weekly|ಮಾಲಾಮಾಲ್ ವೀಕ್ಲಿ]]''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0476805/fullcredits Malmaal Weekly]</ref> || ಠಕುರಾಇನ್|| ಹಿಂದಿ || |- | ೨೦೦೪ || ''ಸ್ಮೈಲ್ ಪ್ಲೀಸ್'' <ref>{{Cite web |url=https://www.cinestaan.com/movies/smile-please-9680 |title=Smile please |access-date=2019-03-29 |archive-date=2019-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329175011/https://www.cinestaan.com/movies/smile-please-9680 |url-status=dead }}</ref>|| ತುಳಸಿ|| ಹಿಂದಿ || |- | ೨೦೦೧ || ''ಏಕ್ ಲುಟೇರೆ'' || || ಹಿಂದಿ || |- | ೨೦೦೦ || ''ತೂನೆ ಮೇರ ದಿಲ್ ಲೆ ಲಿಯಾ''|| ರಾಣಿ ||ಹಿಂದಿ|| |- | ೧೯೯೯ || ''ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ದಿಲ್ ಮೆ ರೆಹೆತೆ ಹೆ<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0189592/fullcredits Hum Aapke Dil Mein Rehte Hain]</ref> || ಮಂಜು|| ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೯ || ''ಮಾ ಬಾಪ್ ನೆ ಭುಲ್ಸೊ ನಹೀಂ'' || ಶರ್ದಾ || ಗುಜರಾತಿ || |- | ೧೯೯೫ || ''ಮಿಲನ್''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0113822/fullcredits Milan]</ref> ||ಜಯ || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೫ || ''ರಘುವೀರ್'' || ಆರ್ತಿ ವರ್ಮ || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೪ || ''ಅಂಜಾಮ್''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0109134/fullcredits Anjaam]</ref> || ಶಿವಾನಿಯ ತಂಗಿ || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೪ || ''ಡಾಲ್ದು ಚೊರಯು ಧೀರೆ ಧೀರೆ'' || || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೪ || ''ಬಾಲಿ ಉಮರ್ ಕೊ ಸಲಾಮ್''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0363455/fullcredits Baali Umar Ko Salaam]</ref> || || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೩ || ''ಫೂಲನ್ ಹಸೀನಾ ರಮ್ಕಲಿ''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0396805/fullcredits Phoolan Hasina Ramkali]</ref> || ಫೂಲನ್ ||ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೨ || ''ನಿಶ್ಚಯ್''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0105007/fullcredits Nischay]</ref> || ಜೂಲಿ ||ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೨ || ''ನಿಶ್ಚಯ್'' || || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೨ || ''ಇಂತೆಹ ಪ್ಯಾರ್ ಕಿ'' || ತಾನಿಯಾಳ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ||ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೨ || ''ಕೇದ್ ಮೆ ಹೆ ಬುಲ್ ಬುಲ್'' || ಜೂಲಿ ||ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೨ || ''ಶೋಲ ಔರ್ ಶಬ್ನಮ್''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0105394/fullcredits Shola Aur Shabnam]</ref> ||ಕರಣ್ ನ ತಂಗಿ || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೧ || ''ಇನ್ಸಾಫ್ ಕಿ ದೇವಿ''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0363698/fullcredits Insaaf Ki Devi]</ref> || ಸೀತಾ ಎಸ್.ಪ್ರಕಾಶ್ || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೧ || ''ಕುರ್ಬಾನ್'' || ಪೃಥ್ವಿಯ ತಂಗಿ || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೧ || ''ಜಾನ್ ಪೆಹೆಚಾನ್'' || ಹೇಮಾ || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೧ || ''ಜೀನೆ ಕಿ ಸಜಾ''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0880627/fullcredits Jeene Ki Saza]</ref> || ಶೀತಲ್ || ಹಿಂದಿ|| |- | ೧೯೯೦ || ''ರಾಜ್ನರ್ತಕಿ''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt1590149/fullcredits Raajanartaki]</ref> || ಚಂದ್ರಿಮ || ಬಂಗಾಳಿ || |- | ೧೯೯೦ || ''ಥಾನೆದಾರ್''<ref>{{Cite web |url=https://www.cinestaan.com/movies/thanedaar-6961/cast-crew |title=Thaanedaar |access-date=2019-03-29 |archive-date=2019-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329200541/https://www.cinestaan.com/movies/thanedaar-6961/cast-crew |url-status=dead }}</ref> || ಶ್ರೀಮತಿ.ಜಗದೀಶ್ ಚಂದ್ರ || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೯೦ || ''ಪತಿ ಪರ್ಮೇಶ್ವರ್''<ref>{{Cite web |url=https://www.cinestaan.com/movies/pati-parmeshwar-14958 |title=Pati Parmeshwar |access-date=2019-03-29 |archive-date=2019-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329190526/https://www.cinestaan.com/movies/pati-parmeshwar-14958 |url-status=dead }}</ref> || || ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೮೮ || ''ಒಲವಿನ ಆಸರೆ''<ref>[https://chiloka.com/movie/olavina-aasare-1988 Olavina Aasare]</ref> || || ಕನ್ನಡ || |- | ೧೯೮೮ || ''ತಂಗ ಕಲಸಂ'' || || ತಮಿಳು || |- | ೧೯೮೭ || ''ಕಲಂ ಮರಿ ಕಥಾ ಮರಿ''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2148420/fullcredits Chinna Poove Mella Pesu ]</ref> || ಆರಿಫ ||ಮಲೆಯಾಳಂ || |- | ೧೯೮೭ || ''ಚಿನ್ನ ತಂಬಿ ಪೆರಿಯ ತಂಬಿ''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0308113/fullcredits Chinna Thambi Periya Thamb]</ref> || ತಾಯಮ್ಮ|| ತಮಿಳು || |- | ೧೯೮೭ || ''ಚಿನ್ನ ಪೂವೆ ಮೆಲ್ಲ ಪೆಸು'' || ಶಾಂತಿ ||ತಮಿಳು || |- | ೧೯೮೭ || ''[[:en:Thaye Neeye Thunai|ಥಯೆ ನೀಯೆ ತುನೈ]]'' || || ತಮಿಳು || |- | ೧೯೮೬ || ''[[:en:Naache Mayuri|ನಾಚೆ ಮಯೂರಿ]]''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0260217/fullcredits Naache Mayuri]</ref> || ಮಯೂರಿ ||ಹಿಂದಿ || |- | ೧೯೮೬ || ''[[:en:Vasantha Raagam|ವಸಂತ ರಾಗಂ]]''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt1386006/fullcredits Vsanta Ragam]</ref> || || ತಮಿಳು|| |- | ೧೯೮೬|| ''[[:en:Dharmam|ಧರ್ಮಂ]]''<ref>{{Cite web |url=https://www.cinestaan.com/movies/dharmam-22547 |title=Dharmam |access-date=2019-03-29 |archive-date=2022-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814212009/https://www.cinestaan.com/movies/dharmam-22547 |url-status=dead }}</ref> || ||ತಮಿಳು || |- | ೧೯೮೬ || ''[[:en:Nambinar Keduvathillai|ನಂಬಿನಾರ್ ಕೇಡುವಾತಿಲೈ]]''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0364542/fullcredits Nambinar Keduvathillai]</ref> || || ತಮಿಳು || |- | ೧೯೮೬ || ''[[:en:Sarvam Sakthimayam|ಸರ್ವಂ ಸಕ್ತಿಮಯಂ]]''<ref>{{Cite web |url=http://www.gomolo.com/sarvam-sakthimayam-movie-cast-crew/11012 |title=Sarvam Sakthimayam |access-date=2019-03-29 |archive-date=2019-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329121639/http://www.gomolo.com/sarvam-sakthimayam-movie-cast-crew/11012 |url-status=dead }}</ref> || ಸಿವಕಾಮಿ|| ತಮಿಳು || |- | ೧೯೮೬ || ''[[:en:Malarum Kiliyum|ಮಲರುಂ ಕಿಲಿಯುಂ]]''<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0271626/fullcredits Malarum Kiliyume]</ref> || ರೇಖ || ಮಲೆಯಾಳಂ || |- | ೧೯೮೪ || ''[[:en:Mayuri (film)|ಮಯೂರಿ]]''<ref>[https://www.filmibeat.com/telugu/movies/mayuri-1985.html Mayuri]</ref> || ಮಯೂರಿ || ತೆಲುಗು || |- |} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ / ಜ್ಯೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ೧೯೮೬.<ref>{{Cite web |url=http://www.gomolo.com/awards-won-by-sudha-chandran/14294 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-29 |archive-date=2019-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329132912/http://www.gomolo.com/awards-won-by-sudha-chandran/14294 |url-status=dead }}</ref> * ಸ್ಟಾರ್ ಪರಿವಾರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ - ೨೦೦೪.<ref>https://alchetron.com/Sudha-Chandran</ref> * ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ನೆಗೆಟಿವ್ ರೋಲ್ - ೨೦೦೫. * ಏಷಿಯನೆಟ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ - ೨೦೧೩.<ref>{{Cite web |url=http://www.bulletinsofindia.com/sudha-chandran-101-a |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-29 |archive-date=2019-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412014350/http://www.bulletinsofindia.com/sudha-chandran-101-a |url-status=dead }}</ref> * ವಿಜಯ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ೨೦೧೪.<ref>https://brainly.in/question/2710686</ref> * ವಿಜಯ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್(ಬೆಸ್ಟ್ ಅತ್ತೆ) - ೨೦೧೫. * ಕಲರ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಪೆಟಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ - ೨೦೧೬.<ref>[https://www.pocketnewsalert.com/2017/06/sudha-chandran-biography-leg-disability-wiki-husband-family-in-hindi-achievements-dance-movies-and-tv-shows-awards-love-story.html ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್]</ref> * ಕಲರ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಪೆಟಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್(ಬೆಸ್ಟ್ ಕಾಮಿಕ್ ರೋಲ್) - ೨೦೧೭.<ref>[https://www.freepressjournal.in/entertainment/colors-golden-petal-awards-2017-complete-winners-list-and-award-pictures/1051225 Colors Golden Petal Awards for best comic role female]</ref> ==ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ !! ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ !! ಚಾನೆಲ್!! ಭಾಷೆ |- |೨೦೧೯||''ತಕರ್ಪನ್ ಕಾಮಿಡಿ''||ಮಜ್ಹಾವಿಲ್ ಮನೋರಮಾ||[[ಮಲಯಾಳಂ]] |- |೨೦೧೮||''ಡಾನ್ಸ್ ಜೋಡಿ ಡಾನ್ಸ್ ಜೂನಿಯರ್ಸ್''||ಝೀ ತಮಿಳ್|| [[ತಮಿಳು]] |- |೨೦೧೮/೨೦೧೯||''ಕಾಮಿಡಿ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಸೀಸನ್ ೨''||[[:en:Asianet (TV channel)|ಏಷಿಯನೆಟ್]]||ಮಲಯಾಳಂ |- |೨೦೧೭-೨೦೧೮||''ಝೀ ಡಾನ್ಸ್ ಲೀಗ್''<ref>{{cite news |title=Zee Telugu News {{!}} Latest News on Zee Telugu - Times of India - Page 12 |url=http://timesofindiatestcaptcha.indiatimes.com/topic/Zee-Telugu/news/12 |accessdate=19 March 2020 |work=The Times of India |archive-date=19 ಮಾರ್ಚ್ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200319030549/http://timesofindiatestcaptcha.indiatimes.com/topic/Zee-Telugu/news/12 |url-status=dead }}</ref>|| ಝೀ ತಮಿಳ್||rowspan=2|[[ತಮಿಳು]] |- |rowspan=2|೨೦೧೭||''ಡಾನ್ಸಿಂಗ್ ಖಿಲಾಡೀಸ್''<ref>{{cite web |title=Sudha Chandran: Indian dancer and actress - Biography and Life |url=https://peoplepill.com/people/sudha-chandran/ |website=peoplepill.com |accessdate=19 March 2020}}</ref>||ಝೀ ತಮಿಳ್ |- |''ಮಲಯಾಳಿ ವೀತಮ್ಮ''||ಫ್ಲವರ್ಸ್ ಟಿವಿ||ಮಲಯಾಳಂ |- |೨೦೧೬-೨೦೧೭||''ಡಾನ್ಸ್ ಜೋಡಿ ಡಾನ್ಸ್''<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/laila-sneha-and-sudha-chandran-have-a-blast-on-the-sets-of-dance-jodi-dance-juniors-see-video/articleshow/68499669.cms|title=Laila, Sneha and Sudha Chandran have a blast on the sets of Dance Jodi Dance Juniors; see video|last=|first=|date=|website=Times of India|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref>||ಝೀ ತಮಿಳ್||ತಮಿಳು |- |rowspan=2|೨೦೧೩||''ಉಗ್ರಂ ಉಜ್ವಲಂ''<ref>{{Cite web|url=https://english.manoramaonline.com/entertainment/interview/sudha-chandran-reality-show-judge-ugram-ujjwalam-adds-one-more-feather.html|title='Ugram Ujjwalam' another feather in my cap: Sudha Chandran|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref>||ಮಜ್ಹಾವಿಲ್ ಮನೋರಮಾ||rowspan=2|ಮಲಯಾಳಂ |- |''ಲಿಟಲ್ ಸ್ಟಾರ್ಸ್''||ಏಷಿಯನೆಟ್ |- |೨೦೧೨||''ಮರಾಠಿ ತರಾಕಾ''||ಝೀ ಮರಾಠಿ||[[ಮರಾಠಿ]] |- |೨೦೦೯||''ಸೂಪರ್ ಡಾನ್ಸರ್ ಜೂನಿಯರ್ ೨''<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Diva-and-loving-it/article15901524.ece|title=Diva and loving it|last=|first=|date=|website=The Hindu|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221006193858/https://www.thehindu.com/features/cinema/Diva-and-loving-it/article15901524.ece|archive-date=2022-10-06|access-date=}}</ref>||ಅಮೃತಾ ಟಿವಿ||[[ಮಲಯಾಳಂ]] |- |rowspan=2|೨೦೦೮||''ಕ್ರೇಜಿ ಕಿಯಾ ರೇ''<ref>{{cite web |title=Krazzy Kiya Re {{!}} TV Guide |url=https://www.tvguide.com/tvshows/krazzy-kiya-re/cast/972434/ |website=TVGuide.com |accessdate=19 March 2020 |language=en |archive-date=19 ಮಾರ್ಚ್ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200319031054/https://www.tvguide.com/tvshows/krazzy-kiya-re/cast/972434/ |url-status=dead }}</ref>||ಡಿಡಿ ನ್ಯಾಷನಲ್||[[ಹಿಂದಿ]] |- |''ಸೂಪರ್ ಡಾನ್ಸರ್''<ref>{{cite web |title=Sudha Chandran – Keynote Speaker {{!}} Speaker Bureau in India |url=https://londonspeakerbureau.com/hi/speaker-profile/sudha-chandran/ |website=London Speaker Bureau |accessdate=19 March 2020 |language=en-IN}}</ref> ||ಅಮೃತಾ ಟಿವಿ||rowspan=2|ಮಲಯಾಳಂ |- |೨೦೦೭||''ಸೂಪರ್ ಡಾನ್ಸರ್ ಜೂನಿಯರ್''<ref name=":0" />||ಅಮೃತಾ ಟಿವಿ |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== #http://freshinspirations.wordpress.com/2010/05/22/sudha-chandran-an-orgames-handicapped-dancer-and-actor/{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] jhczpcklj4cenz3c19i4z0fzzj6u4sn 0 72669 1431162 1365455 2026-10-01T12:17:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431162 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name= ಶ್ರಿ ವೇಥಾಥಿ ಮಹರ್ಷಿ |image =|Vetathiri Maharishi வேதாத்திரி மகரிஷி |birth_date=೧೪ [[ಆಗಸ್ಟ್]] ೧೯೧೧ |birth_place= ಗುಡುವನ್‌ಚೇರಿ,ತಮಿಳುನಾಡು |death_date= ೦೩ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೬ |death_place =ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು }} ==ಶ್ರಿ ವೇಥಾಥಿ ಮಹರ್ಷಿ== ಯೋಗಿರಾಜ್ ಮಹರ್ಷಿ ಒಬ್ಬ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು [[೧೯೫೮]] ಚೆನೈನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಸಮುದಾಯ ಕೇಂದ್ರ ಸೇವಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ೩೦೦ ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪುಸ್ತಕ ಗಳಾದವು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಸಿದ್ದ ಎಂದು ದ್ರಾವಿಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಗುರುತಿಸಿತು. ==ಜನನ== ಇವರು ೧೪ [[ಆಗಸ್ಟ್]] ೧೯೧೧ ಗುಡುವನ್‌ಚೇರಿ ಹಳ್ಳಿಯ, ಒಂದು ಬಡ ನೇಕಾರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಬಹಳ [[ವರ್ಷ]]ಗಳ ಕಾಲ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಜವಳಿ ಕಾಳಜಿ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ೨೦೦೦ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯಿತು. ೩೫ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮತ್ತು ತೀವ್ರಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ೫೦ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕೇವಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲೆ ಕಳೆಯತೊಡಗಿದರು. ಮತ್ತು ಇವರು ತಮ್ಮ [[ಕುಟುಂಬ|ಕುಟುಂಬವನ್ನು]] ಬಿಡದೆ ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಿದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳು== ಇವರು ತಾತ್ವಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ೩೦೦೦ [[ಕವನ|ಕವನಗಳನ್ನು]] ಬರೆದರು. [[ಭಾರತೀಯ]] ತಾತ್ವಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಅವನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಶುದ್ಧ ಅದ್ವೈತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರಿತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ದೇವರು ಒಂದೇ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸರ್ವದೇವತಾರಾಧನೆ ಏಕತತ್ವವಾದದು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ [[ಭಾಷೆ]] ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮಕಾಲಿನ ಅನುಭವವಿದೆ. ಇವರು ೮೦ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು [[ತಮಿಳು]] ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದು, ಇದನ್ನು ಸಾಯುವ ತನಕ ಬರೆಯಲು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ==ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭೋಧನೆಗಳು== ದೇವರು ಎಂದರೇನು? ಜೀವನ ಎಂದರೇನು? ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ? ಈ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ವಿಚಾರವಂತರಾಗಿದ್ದರು, ಎರಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಔಷಧಿಗಳೊಲ್ಲೊಂದಾ ಸಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇಧ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈದ್ಯರಾಗಬೇಕೆಂದರು. ಮತ್ತು ಹೋಮಿಯೋಪಥಿ ವೈಧ್ಯರಾಗಿ ಪ್ರಮಣಿತಗೊಂಡರು. ಇವರು ೫೦ ವರ್ಷವಿದ್ದಾಗ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು. ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡಲು ಸಿದ್ದರಾದರು. ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಮತ್ತು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ೧೯೭೨-೧೯೮೩ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್‌, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಸಿಂಗಪುರ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ, ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ==ಸಂಸ್ಥೆಗಳು== ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವೇಥಾಥ್ರಿ ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವ ಸಮುದಾಯ ಸೇವ ಕೇಂದ್ರ (wcsc), ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶಾಂತಿ ಮೂಲತಹ, ವಿಶ್ವ ಶಾಂತಿ ಕಡೆಗೆ ಕೆಲಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಂದು ಲಾಭರಹಿತ ನೋಂದಾಯಿತ ಸೊಸೈಟಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇಂದು ಹೆಚ್ಚು ೨೦೦ ಮಾನ್ಯತ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ೧೦೦೦ ಧ್ಯಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ವಿಶ್ವ ಸಮುದಾಯ ಸೇವಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಅದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ. ೧೯೭೨-೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಯಣ ಮಾಡಿದರು, ಅದು ಜಪಾನ್‌, ಸೌಥ್‌ ಕೋರಿಯ, ಮಲೇಶಿಯಾ, [[ಸಿಂಗಪುರ]], ಯುಎಸ್‌ಎ. [[೧೯೮೪]] ರಲ್ಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲಿಯಾರ್‌ ಮೂಲಕ ವೇಥಾಥಿ ಮಹರ್ಷಿಯರು ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕಾಯ ರಿಸರ್ಶ ಫೌಂಡೆಷನ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕುಂಡಲಿನಿ ಯೋಗ, ದೈಹಿಕ ವ್ಯಯಾಮ, ಕಾವ್ಯ ಕಲ್ಪ ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶ್ಲೇಪಿಸಲು ವೇಥಾಥ್ರಿಯವರು ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ವೆಥತಿರಿಯಂ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/article3170881.ece|title=ಮಹರ್ಷಿಯವರ ನಿಧನ|access-date=2015-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305171128/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/article3170881.ece|archive-date=2016-03-05|url-status=dead}}</ref> ವೇಥಾಥ್ರಿಯವರು ಅಂಕೆಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಯಾವುದಕ್ಕೊ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಅಂತರ್ಗತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. *ಫೋರ್ಸ್‌ ಅಥವಾ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ‍(ಗ್ರಾವಿಟಿ) *ಪ್ರಜ್ಞೆ == ವೇಥಾಥಿ ಮಹರ್ಷಿಯವರ ಜೀವನ ಸೂತ್ರಗಳು== # ಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಪಂಚ. # ಆರ್ಥಿಕ ನ್ಯಾಯ. # ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ. # ಒಂದೇ ವಿಶ್ವ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರ. # ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸುಧಾರಣೆ. # ಬುದ್ಧಿ ಜೀವಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವುದು. # ಸ್ತ್ರೀತ್ವಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ನೀಡಿಕೆ. # ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜೀವಿಸುವುದು. # ಅನಾವಶ್ಯಕ ಶಾಸ್ತ್ರಾ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳ ದೂರೀಕರಣ # ಆಟಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಿಸದೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು. # ಕಾರಣದ ನಿಯಮದ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಠ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು. # ಕಾಂತತ್ವ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ವಿವರಣೆ. # ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ನೀರು ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಲಭ್ಯತೆ. # ಸ್ವ ಸಮ್ಮತವಾದ ಒಂದೇ ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ರದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಒಂದೇ ಸತ್ಯ(ದೈವ)ದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಪ್ಪಂದ. ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== *http://www.vethathiri.edu.in/ *http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/vethathiri-maharishi-dead/article3170881.ece *http://vethathirifoundation.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151118223501/http://vethathirifoundation.org/ |date=2015-11-18 }} ==ಉಲೇಖನಗಳು== == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೫-೧೬]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] hyf9emqadefaiw9ebwvob077wuluds1 0 80750 1431164 1365778 2026-10-01T12:39:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431164 wikitext text/x-wiki ==ಬನಸರ್ ಬಾಗ್== ಬನಸರ್ ಉದ್ಯಾನ ಕೊಳದ ನಡುವೆ ಇದ್ದು ಅಮೃತ ಶಿಲೆಯ ಬರಾದಾರಿ (12 ಬಾಗಿಲುಗಳುಳ್ಳ ಕಟ್ಟಡ) ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಎಂದೂ ಮರೆಯಲಾಗದಂಥ ಅದ್ಭುತ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದೂ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನಗಳಂದು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಚಂದಿರನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರುಗನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು ಜಿಂದ್ ನ ರಾಜಮನೆತನದವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಈಗ ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ತೆರೆದಿಡಲಾಗಿದೆ. ವಾರದ ಎಲ್ಲಾ ದಿನಗಳಂದು ತೆರೆದಿರುವ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅರಮನೆಯೂ ಇದ್ದು ಇದನ್ನು ಈಗ ಒಂದು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲವಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.<ref>http://ehmerapunjab.tumblr.com/post/67891892218/historical-gardens-of-punjab-banasar</ref> ==ಗುರುದ್ವಾರಾ ಅಕೋಯಿ ಸಾಹಿಬ್== ಸಂಗ್ರೂರ್ ನಿಂದ 5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಲೆರ್ ಕೋಟ್ಲಾ - [[ಸಂಗ್ರೂರ್]] ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ಅಕೋಯಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುದ್ವಾರಾ ಅಕೋಯಿ ಸಾಹಿಬ್ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ಖರ ಮೊದಲನೆಯ, ಆರನೆಯ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಗುರುಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇವರುಗಳೆಂದರೆ ಶ್ರೀ ಗುರುನಾನಕ್ ದೇವ್ ಜಿ, ಶ್ರೀ ಗುರು ಇ ಹರ್ಗೋಬಿಂದ್ ಜೀ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗುರು ತೇಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಜೀ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭೇಟಿಯ ವೇಳೆ ಗುರು ಹರ್ಗೋಬಿಂದ್ ಜೀ ತಮ್ಮ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಕರಿರ್ ಮರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಈ ಗುರುದ್ವಾರಾ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ಮರವು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತು. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅದು ಇಲ್ಲಿಯೆ ಬೆಳೆದು ಹೆಮ್ಮರವಾಯಿತು.<ref>https://www.worldgurudwaras.com/sangrur/gurudwara-sri-akoi-sahib-sangrur</ref> ==ಶೀಷ್ ಮಹಲ್== ಇದು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 22 ಕಿ.ಮೀ ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ಸಂಗ್ರೂರ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿನ ಮಹಲ್ ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಗಾಜಿನ ಆವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ‘ಗಾಜಿನ ಅರಮನೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸುಂದರವಾದ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಛಾವಣಿ, ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕೃತಕವಾದ ಸರೋವರ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಕವನ್ನಾಗಿಸಿವೆ. ಈ ಮಹಲ್ ಅನ್ನು ಮಹಾರಾಜ ನಾರಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ 1845 ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದನು ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮಲೆರ್ ಕೋಟ್ಲಾ ದ ನವಾಬನಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದನು. ಈ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ಸಂಜೆಯ ತನಕ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಇಲ್ಲದಿರುವು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ನಗರಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ರಸ್ತೆಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಕ್ಯಾಬ್ ಅಥವಾ ಬಸ್ಸನ್ನೇರಿ ಕೇವಲ 25 ನಿಮಿಷಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>http://hindi.nativeplanet.com/jaipur/attractions/sheesh-mahal/</ref> ==ಗುರುದ್ವಾರಾ ನಾನಕ್ ಜೀರಾ ಸಾಹಿಬ್== ಕಾಂಝಲಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಗುರುದ್ವಾರಾ ನಾನಕ್ ಝೀರಾ ಸಾಹಿಬ್ ಶ್ರೀ ಗುರು ನಾನಕ್ ದೇವ್ ಜೀ, ಶ್ರೀ ಗುರು ಹರ್ಗೋಬಿಂದ್ ಸಾಹಿಬ್ ಜೀ ಮತ್ತು ಗುರು ತೇಗ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಜೀ ಯವರ ಆಗಮನದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ಸಂಗ್ರೂರ್ ನಿಂದ 18 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಗುರು ನಾನಕ್ ದೇವ್ ಜೀ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪ್ರವಚನ ಪ್ರವಾಸ (ಉದಾಸಿ) ಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಜನರಿಗೆ ಬದುಕಿನ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದರು.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/an-endless-stream-of-devotees-at-nanak-jhira/article1367318.ece {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇಲ್ಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಗುರು ತೇಗ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಜೀ ಅವರಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ನೀಡಿ ಇಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮದ ಕುಷ್ಟರೋಗವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೋಗಲಾಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಗುರು ಜೀ ಯವರ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕುಷ್ಟರೋಗ ಕಾಣದಾಯಿತು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಾರು ಅಥವಾ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 25 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ. ==ಗುರುದ್ವಾರಾ ವಾಡಾ ಘೌಲುಘರಾ ಸಾಹಿಬ್== ಗುರುದ್ವಾರಾ ವಾಡಾ ಘೌಲುಘರಾ ಸಾಹಿಬ ಅನ್ನು ಅಫ್ಘನ್ನಿನ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ದುರಾನಿ, ಸಿರ್ಹಿಂದ್ ನ ಝೈನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಮಲೆರ್ ಕೋಟ್ಲಾ ದ ಭಿಖಾನ್ ಖಾನ್ ನ ಸೈನ್ಯದ ಎದುರು ಹೋರಾಡಿ ವೀರ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ ಸೈನಿಕರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಲೇರ್ ಕೋಟ್ಲಾ [[ಲುಧಿಯಾನಾ]] ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಹಿರಾ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಕೇವಲ ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಾರು ಬಸ್ಸು ಅಥವಾ ರಿಕ್ಷಾದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>https://www.worldgurudwaras.com/sangrur/gurdwara-wadda-ghalughara-sahib-rohira</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬ್]] 3t7nqwhi6db67ikn1hreb2nyatskgat 0 82675 1431213 1369326 2026-10-01T16:34:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431213 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ | image = [[File:Hiphop Tamizha Aambala audio launch (cropped).jpg|Hiphop Tamizha Aambala audio launch (cropped)]] | birth_date = ೨೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೦ | birth_name = ಅಧಿತ್ಯ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ವೆಂಕಟಪತಿ | nationality = ಭಾರತೀಯರು | other_names = ಆಧಿ }} == ಹೆಸರು == ಆಧಿ ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು '''ಅಧಿತ್ಯ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ವೆಂಕಟಪತಿ''' == ಜನನ == ಇವರು ಜನ್ನಿಸಿದ್ದು ೨೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೦ == ಬಾಲ್ಯ == ಆಧಿ ಸಿನಿಮಾ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಆರಿತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಲ್ಲಾ. ತನ್ನ ತಂದೆ ಭಾರತಿಯಾರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದರು. ಆಧಿ ಅವರಾ ತಂದೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಧಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರಿಂದ ಅವನ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಆಧಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲಾ. ಆಧಿ ಅವರು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಡರು.ಆಧಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಆಸಕ್ತಿ ಪ್ರರಂಭಿಸಿದು ಹತ್ತನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ರಾಪ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದರು. ಇವರ ರಾಪ್ ಕೇಳಿದ ಜನರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದರು. ಆಧಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಾಪಿಂಗ್ ಆರಂಭಿಸಲು ತುಂಬಾ ಜನ ಆಸಕ್ತಿ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ ಆಧಿಯ ತಂದೆಗೆ ತನ್ನ ಮಗ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಇತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಧಿ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಆಧಿಯ ಕನಸ್ಸು ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದು. ಆದರೆ ಆಧಿಗೆ ಅವರ ಅಪ್ಪ ಬಯವಿತ್ತು. ಯುಟ್ಯುಬ್ನ ವೀಡಿಯೋ ಶೇರಿಂಗ್ ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆಧಿ ತನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಲು ವೀಡಿಯೋ ಶೇರಿಂಗ್ ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಎಂದು ತನ್ನ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆದರು. ಆಧಿಯ ತಂದೆ ತನ್ನ ಮಗನ ಕನಸ್ಸು ಹಾಗು ಅವನು ತನ್ನ ಕನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಳು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಆಧಿಯನ್ನು ಅವರ ತಂದೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಆಧಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತನ್ನ ಸಂಗೀತ ವೃತದ ಕನಸು ನೆರವೇರಿಸಲು '''ಚೆನೈಗೆ''' ಬಂದು ಸೇರಿದರು. == ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು == ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ ಎಂದರೆ ನಮಗೆ ಅಧಿತ್ಯ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬರುತದೆ. ಆದರೆ 'ಆಧಿ' ಮತ್ತು 'ಜೀವ.ಆರ್ 'ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ ಎನ್ನುವರು. ಇವರಿಬ್ಬರು "ಕ್ಲಬ್ ಲೆ ಮಬ್ಬುಲೆ" ಎಂಬ ಹಾಡು ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಯಿತು. ನಂತರ ಯುಟ್ಯುಬ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಹಾಡು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೂಡಲೆ ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ಮಿಲಿಯನ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಛು ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಹಾಡನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಮಿ ಮಾರ್ಟಿನ್ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ಮೆಚ್ಛಿದರು. ನಂತರ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ ಎಂಬ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂತಿಮನವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಿತು.೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಆರ್ಕುಟ್ ಮೂಲಕ ಆಧಿ ಮತ್ತು ಜೀವ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಇವರಿಬ್ಬರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ತಮಿಳು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ತಮಿಲು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮಿಕ್ಸ್ ಟೇಪ್ ಆದ "ವಿಶ್ವರೂಬಂ ಆರಂಬಂ" ಆಲ್ಬಮ್ ಆಧಿಅವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ತಮಿಳು ಸಂಸ್ಕ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಯಿಸಿತು. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ "ಎಳುವೊಂ ವಾ" ಎಂಬ ಗೀತೆ ತಮಿಳುನಾಡಿಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದರು. ಈ ಹಾಡು ತುಂಬ ಯಶಸ್ಸು ವಯಿಸಿತು. ಆಧಿಯ ಉತ್ತಮವಾದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಜನರ ಆದರ್ಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆಧಿ ತನ್ನ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 'ಕ್ಲಬ್ ಲೆ ಮಬ್ಬುಲೆ'ಎಂಬ ಹಾಡು ತಯಾರಿಸಿದರುಈ ಗೀತೆಗೆ ಅನೇಕ ಜನರ ಆದರ್ಶ ಪಡೆದರು. ಈ ಹಾಡು ಹೇಗೆ ಬರೆದಿರಿ ಎಂದು ಆಧಿಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ "ನಾನು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ ಹೆಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಬೆಳೆದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಬಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡಾಗ ತಕ್ಷನ ಈ ಹಾಡಿನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಚೆನೈನಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ ಆಧಿ ಮಾ.ಕಾ.ಪಾ ಆನಂದ್ ರವರ ಪರಿಚಯವಾದರು. ಮಾ.ಕಾ.ಪಾ ಆನಂದ್ ನವರು [[ರೇಡಿಯೊ]] ಮಿರ್ಚಿ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಧಿ ಅವರ ಹಾಡು "ಕ್ಲಬ್ ಲೆ ಮಬ್ಬುಲೆ" ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಲು ಅವಕಾಶ ವಹಿಸಿದರು. ಯುಟ್ಯುಬ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಈ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಪಡೆಯಿತು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರಾಂಡ್ ರೆಮಿ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿ ತುಂಬಾ ಜನರು ಆಧಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದರು. ಈ ಹಾಡಿನಿಂದ "ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ" ಎಂಬ ಹೊಸ ಬ್ರಾಂಡ್ ಸೃಷ್ಠಿಸಲಾಯಿತು. ಫೇಸ್ಬುಕನಲ್ಲಿ ಅವರ ಪುಟ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ ಎಂದು ೧೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಆಧಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳಗೆ (ಆಧಿಗೆ) ಎಲ್ಲ ತಮಿಳು ಹಾಡುಗಾರರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಕೊಂಡನು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ 'ಒನ್ ಚೆನ್ನೈ ಒನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್'" ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಮಾಡಿದರು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಆಧಿ ಮತ್ತು ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಬಾಲಾಜಿ ಇವರಿಬರು ಅಂತರ್ ಶಾಲಾ ಉತ್ಸವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಗೀತಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು. ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಅಲ್ಬಮ್ ಚೆನೈನಲ್ಲಿರುವ ಸತ್ಯಂ ಸಿನಿಮಾಸ್ನಲ್ಲಿ ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು [[ಭಾರತ]]ದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಆಲ್ಬಂ ಎಂದು ಹೆಸರುಗೊಂಡಿತು.ಈ ಆಲ್ಬಂ ವ್ಯಾಪಾರದ ಯಸಶಸ್ಸು ಪಡೆಯಿತು. ಅದೆ ರೀತಿ "ಕ್ಲಬ್ ಲೆ ಮಬ್ಬುಲೆ" ಆಲ್ಬಂ ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಾರದ ಯಸಶಸ್ಸು ಪಡೆಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ '''ದಾಮೋದರನ್ ಕಾಲೇಜ್''', ''ಲಯೋಲ'' ಕಾಲೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಹಾಡನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೂಡ ಉತ್ಸಾಹ ಪೂರ್ವಕ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ತಮಿಳ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಆಲ್ಬಂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಹೆಸರು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳಗೆ ಸೇರುವುದು. ೧೪ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಆಧಿ ಅವರಿಗೆ "[[ಅಂತರಜಾಲ|ಇಂಟರ್ನೆಟ್]] ಸೆನ್ಸೇಶನ್ ಆಫ್ ಧಿ ಇಯರ್ " ಪ್ರಸಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿವಿಧ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಧಿ ಅವರಿಗೆ "ಇಂಡಿಪೆನ್ಡೆನ್ಟ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಧಿ ಇಯರ್" ಎಂಬ ಪ್ರಸಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಆಧಿ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಮೆರಿಕ ಕಲಾವಿದರಾದ ''ರೆಮಿ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಜೊತೆ'' ಸೇರಿ ಒಂದು ಆಲ್ಬಂ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಆಲ್ಬಂ ಹೆಸರು " ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ತಮಿಳ". ಈ ಆಲ್ಬಂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು ಮುಂತಾದ ಭಾಷೇಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೪ ರಂದು " ವಾಡಿ ಪುಳೆ ವಾಡಿ "<ref>https://itunes.apple.com/in/album/vaadi-pulla-vaadi-single/id908568828</ref> ಎಂಬ ಆಲ್ಬಂ ಅಧಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಧಿ ಅದೆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಜ್ಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಬಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿದರು. ಜುಲೈ ರಂದು ಆಧಿ ಇಸೈ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ನೆಂಜೆ ಎಳಿ<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/nenje-ezhu-concert-by-ar-rahman-today/article8142462.ece |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816111058/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/%E2%80%98Nenje-Ezhu%E2%80%99-concert-by-A.R.-Rahman-today/article14014541.ece |archive-date=2021-08-16 |url-status=dead}}</ref> ಎಂಬ ಹಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಸಂತ್ರ ಸ್ತರ ನಿಧಿಗಾಗೆ ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ನಂತರ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ ಆಧಿ ಅವರು ಸಿನಿಮಾ ಸಂಗೀತಗಳನ್ನು ಹಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಹಾಡಿದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆ " ತಪ್ಪೆಲಾಮ್ ತಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲೈ ". ಇದು " ನಾನ್' ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ನಂತರ '''ಅನಿರುದ್ದ್ ರವಿಚಂದ್ರನ್''' ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೆಷಕಯೊಡನೆ ಜೊತೆಗುಡಿ ಎದಿರ್ ನೀಚಲ್<ref>https://web.archive.org/web/20131029185004/http://www.musicperk.com/ethir-neechal/</ref> ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಗೀತೆ "ಯೋ ಯೋ ಹನಿ ಸಿಂಗ್" ಹಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅನಿರುದ್ದ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ "ವಣಕಂ ಚೆನೈ" ಚಲನ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ "ಚೆನೈ ಸಿಟ್ಟಿ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸ್ಟ" ಗೀತೆ ಜೊತೆಗುಡಿ ಹಾಡಿದರು. ಮೂರನೆ ಸಲ ಅನಿರುದ್ದ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ "ಕತ್ತಿ" ಎಂಬ ಚಲನ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ "ಪಕಂ ವಂದಿ" ಎಂಬ ಗೀತೆ ಹಾಡಿದರು. ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ತಮಿಳ ಆಧಿ ಸಿಮಮಾ ಸಂಗೀತಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆಂಬಳೆ<ref>http://www.sify.com/movies/aambala-audio-launched-pongal-release-news-tamil-om2mB8aicieej.html</ref> ಎಂಬ ಚಲನಚೆತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೆಷಕನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅದೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ "ಥನಿ ಒರುವನ್ " ಮತ್ತು "ಅರನ್ಮನೈ ೨" ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೆಷಕನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಹೀಗ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ " ಇಂಡ್ರಿ ನೇಟ್ರಿ ನಾಲೈ" ಮತ್ತು "ತಮಿಳನ್ ಎಂಡ್ರಿ ಸೊಲ್" ಎಂಬ ತಮಿಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೆಷಕನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] 2nrqjzv2074i2letxtenxe35va1m4nx 0 87776 1431167 1366093 2026-10-01T12:55:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431167 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಜುಲೈ ೨೦೧೭}} {{Infobox film|name=Sathuranga Vettai|image=Sathuranga Vettai poster.jpg|alt=<!-- see WP:ALT -->|caption=Theatrical release poster|director=ಎಚ್.ವಿನೋದ್|producer=<div style="font-family:&quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, sans, sans-serif;font-size:16px;">ಮನೋಬಾಲ</div><div style="font-family:&quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, sans, sans-serif;font-size:16px;">ಸಂಜಯ್ ರಾವಲ್</div><div style="font-family:&quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, sans, sans-serif;font-size:16px;">ಎನ್.ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್</div>|writer=ಎಚ್.ವಿನೋದ್|starring=<div style="font-family:&quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, sans, sans-serif;font-size:16px;">ನಟರಾಜ್</div><div style="font-family:&quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, sans, sans-serif;font-size:16px;">ಇಶಾರಾ ನಾಯರ್</div><div style="font-family:&quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, sans, sans-serif;font-size:16px;">ಪೊನ್ವಣನ್</div><div style="font-family:&quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, sans, sans-serif;font-size:16px;">ಇಲವರಸು</div>|music=ಸೀನ್ ರೋಲ್ಡನ್|cinematography=ಕೆ.ಜಿ.ವೆಂಕಟೇಶ|editing=ರಾಜ​ ಸೇತುಪತಿ|studio=Manobala's Picture House<br/>SR Cinema<br/>[[Thirrupathi Brothers|Thirrupathi Brothers Film Media]]|distributor=[[Thirrupathi Brothers|Thirrupathi Brothers Film Media]]|released={{Film date|2014|07|18|df=y}}|country=ಭಾರತ|language=ತಮಿಳು}} '''ಸತುರಂಗ ವೆಟ್ಟೈ''' (English: Chess hunt/ Gambit hunt) 2014ರ, ಹೆಚ್.ವಿನೋದ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ತಮಿಳು ಬಾಷೆಯ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟರಾಜ್ ಸುಬ್ರಣ್ಯಂ ಮತ್ತು ಇಶಾರ ನಾಯರ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀನ್ ರೋಲ್ಡನ್ರ ಸಂಗೀತವಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆ.ಜಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/shot-cuts-double-trouble/article5623588.ece|title=Shot Cuts: Double trouble|last=Nikhil Raghavan|date=2014-01-27|publisher=The Hindu|access-date=2014-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150916132004/http://www.thehindu.com/features/cinema/shot-cuts-double-trouble/article5623588.ece|archive-date=2015-09-16|url-status=dead}}Check date values in: <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;access-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]])</ref>.<ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/sathuranga-vettai-gets-ready-imagegallery-kollywood-oe2pwyfahddsi.html|title=`Sathuranga Vettai` gets ready|publisher=Sify.com|access-date=2014-07-20}}Check date values in: <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;access-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]]) </ref> ತಿರುಪತಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಮೀಡಿಯಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ೧೮ [[ಜುಲೈ]] ೨೦೧೪ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.ಚಿತ್ರದ ಮುಂದುವರೆದ ಬಾಗಕ್ಕೆ "ಸತುರಂಗ ವೆಟ್ಟೈ 2" ಎಂದು ಹೆಸಿಡಲಾಗಿದೆ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಅರವಿಂದ ಸ್ವಾಮಿ]] ಮತ್ತು [[ತ್ರಿಷಾ ಕೃಷ್ಣನ್]] ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [[ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರ "ಜಗತ್ ಕಿಲಾಡಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರೀಮೇಕ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://silverscreen.in/news/sathuranga-vettai-july-18/|title=Sathuranga Vettai on July 18|publisher=Silverscreen.in|access-date=2014-07-20|archive-date=2014-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715111759/http://silverscreen.in/news/sathuranga-vettai-july-18/|url-status=dead}}Check date values in: <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;access-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]])</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/sathuranga-vettai-review-roundup-well-made-film-worth-watching-604722|title='Sathuranga Vettai' Review Roundup: Well-Made Film; Worth Watching|last=18 July 2014 12:40 IST|publisher=Ibtimes.co.in|access-date=2014-07-20}}Check date values in: <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;access-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]]) </ref><ref>{{Cite web |url=http://chitraloka.com/news/13727-niranjan-in-the-remake-of-sathuranga-vettai.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-06-20 |archive-date=2016-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220185605/http://chitraloka.com/news/13727-niranjan-in-the-remake-of-sathuranga-vettai.html |url-status=dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|2}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:CS1 errors: dates]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] cp184dqizb2cqrhundghpcjbj3nwjqs 0 89284 1431172 1366189 2026-10-01T13:00:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431172 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Sannathi|native_name=|native_name_lang=|other_name=|settlement_type=Village|image_skyline=|image_alt=|image_caption=|nickname=|pushpin_map=India Karnataka#India|pushpin_label_position=right|pushpin_map_alt=|pushpin_map_caption=Location in Karnataka, India|subdivision_type=ದೇಶ|subdivision_name={{flag|ಭಾರತ}}|subdivision_type1=ರಾಜ್ಯ|subdivision_type2=ಜಿಲ್ಲಾ|subdivision_name1=[[ಕರ್ನಾಟಕ]]|subdivision_name2=ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ|established_title=<!-- Established -->|established_date=|founder=|named_for=|government_type=|governing_body=|unit_pref=Metric|area_footnotes=|area_total_km2=1.5|area_rank=|elevation_footnotes=|elevation_m=|population_total=|population_as_of=2001|population_footnotes=|population_density_km2=auto|population_rank=|population_demonym=|demographics_type1=ಭಾಷೆಗಳು|demographics1_title1=ಅಧಿಕೃತ|timezone1=[[Indian Standard Time|IST]]|utc_offset1=+5:30|postal_code_type=[[Postal Index Number|PIN]]|postal_code=585 218|area_code=08474|area_code_type=Telephone code|registration_plate=|blank1_name_sec1=ಹತ್ತಿರದ ನಗರ|blank1_info_sec1=ಯಾದ್ಗಿರ್|website=|footnotes=|coordinates={{coord|17.12|N|77.08|E|display=inline,title}}|demographics1_info1=[[ಕನ್ನಡ]]}} '''ಸನ್ನತಿ''' ಉತ್ತರ [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ಕಲಬುರಗಿ|ಗುಲ್ಬರ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿತಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ [[ಭೀಮಾ ನದಿ|ಭೀಮಾ ನದಿಯ]] ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಚಂದ್ರಲಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು 1986 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಉತ್ಖನನವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://sanjevani.com/sanjevani/%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B3%8B%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86-%E0%B2%95%E0%B2%B2%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B2%97%E0%B2%BF-%E0%B2%95/|title=ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಕ್ಕೆ ಕಲಬುರಗಿ ಕೋಟೆ, ನಾಗಾವಿ, ಸನ್ನತಿ ಸೇರಿ 20 ಸ್ಥಳಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆ|publisher=sanjevani.com/ , 8 August 2017|access-date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-date=11 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170711120723/http://sanjevani.com/sanjevani/%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B3%8B%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86-%E0%B2%95%E0%B2%B2%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B2%97%E0%B2%BF-%E0%B2%95/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.buddhistchannel.tv/index.php?id=42,3433,0,0,1,0|title=Authority set up to develop Sannati Buddhist centre|publisher=|accessdate=2008-11-13}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.buddhistchannel.tv/index.php?id=42,4841,0,0,1,0|title=Facelift for Sannati monuments at Rs 5 crore (US$ 1.23 mil)|publisher=|accessdate=2008-11-13}}</ref> == ಉತ್ಖನನಗಳು == 1986 ರಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಲಾಂಬ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯದ ಛಾವಣಿಯು ಕುಸಿಯಿತು ಆಗ ವಿಗ್ರಹ ನಾಶವಾಯಿತು.ಆದರೆ ಇದು ನಾಲ್ಕು [[ಅಶೋಕ]] ಶಾಸನಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು.ಈ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು [[ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿ|ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿ]]ಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಕಾಳಿ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪೀಠದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಪುರಾತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಭಾರತ (ಎಎಸ್ಐ) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆ, ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಟೆರಾಕೋಟಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿವೆ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳು ನಾಶವಾದ 'ಮಹಾ ಸ್ತೂಪ' ಅಥವಾ ಅಡೋಲೋಕಾ ಮಹಾ ಚೈತ್ಯ (ಗ್ರೇಟ್ ನೆದರ್ವರ್ಲ್ಡ್ನ ಸ್ತೂಪ) ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ರಣಮಂಡಲ 86 ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ, ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು ನಂಬುತ್ತಾರೆ (210 ಎಕರೆ; 0.33 ಚದರ ಮೈಲಿ),ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 2 ಎಕರೆಗಳನ್ನು 2009 ರಿಂದ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಕ್ಲೇ ಪೆಂಡೆಂಟ್ಗಳು, ಕಪ್ಪು ಪಾಲಿಶ್ ಮಡಿಕೆಗಳು, ಶತಾವಾಹನ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ-ಶತಾವಾಹನ ನಾಣ್ಯಗಳು, ತಾಮ್ರ, ದಂತ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಭರಣಗಳು, ಸುಸಜ್ಜಿತ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಟ್ಟಣ. ಅನೇಕ ಉತ್ಖನನ ವಸ್ತುಗಳು ದೊರೆತಿವೆ ಅವನ್ನು ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ರಣಮಂಡಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಶೋಧನೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕೇಳಿದೆ.ಕಲ್ಲುಗಳ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದ ಉದಾಹರಣೆಯು - (. ಆರ್ 274-232 ಕ್ರಿ.ಪೂ.) ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕ ತನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ.ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಉಳಿದಿರುವ ಏಕೈಕ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. 2010 ರಲ್ಲಿ, ಎಎಸ್ಐ, ಸನ್ನತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಸ್ತೂಪಗಳು ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ನಿಮಾಣ ಒಂದು ನೀಲನಕ್ಷೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಮಣಿಪಾಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನಿಯೋಜಿಸಿವೆ <ref name="yahoo">{{cite web|url=http://in.lifestyle.yahoo.com/photos/when-i-met-emperor-ashoka-in-sannathi-slideshow/sannathi-intro-slide-photo-1334294049.html|title=When I met Emperor Ashoka in Sannathi|date=|publisher=Yahoo|access-date=2017-08-08|archive-date=2012-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20120427011417/http://in.lifestyle.yahoo.com/photos/when-i-met-emperor-ashoka-in-sannathi-slideshow/sannathi-intro-slide-photo-1334294049.html|url-status=dead}}</ref><ref name="hindu2009">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2009/01/20/stories/2009012050610200.htm|title=Buddhist sites at Sannati lie neglected, says report|date=Jan 20, 2009|publisher=''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]''|access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 8, 2017|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091001162928/http://www.hindu.com/2009/01/20/stories/2009012050610200.htm|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article1136158.ece|title=Stupas of Sannati to be renovated|date=January 29, 2011|publisher=''The Hindu''}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.revenue.kar.nic.in/node/26/index.html ಸನ್ನತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170812162526/http://www.revenue.kar.nic.in/node/26/index.html |date=2017-08-12 }} {{ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಷಯಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಾತತ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] 8t0uohmw6vnaktikoxycs1x49wzaqbh 0 98728 1431209 1368655 2026-10-01T15:43:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431209 wikitext text/x-wiki '''ಹಂದಿಗೋಡು ಸಿಂಡ್ರೋಮ್''' ಅಥವಾ '''ಹಂದಿಗೋಡು ಕಾಯಿಲೆ''' [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಮಲೆನಾಡು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಧಿವಾತದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/2005/09/13/stories/2005091309130100.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930185314/http://www.thehindu.com/2005/09/13/stories/2005091309130100.htm |archive-date=2007-09-30 |url-status=dead}}</ref> ಹಂಡಿಗೊಡು ಜಾಯಿಂಟ್ ಡಿಸೀಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸಾಗರ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಂದಿಗೋಡು ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪತ್ತೆಯಾದದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ<ref>https://web.archive.org/web/20070521060127/http://www.deccanherald.com/Content/May192007/state200705182509.asp</ref>. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಲ್ನಾಡ್ ಎಂಡಿಮಿಕ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯಲ್ ಆರ್ಥ್ರೈಟಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗು 1000 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಇದರಿಂದ ಜೀವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜನರು ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದಾರೆ<ref>B. R. Srikanth. "Helping Handigodu Battle Its Unique Malady". Online webpage of the Outlook, 1999-01-18. © Outlook Publishing (India) Private Limited. Archived from the original on 2011-06-11. Retrieved 2007-05-30</ref>. [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕೊಪ್ಪ]], [[ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಶೃಂಗೇರಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿಂದ ಈ ರೋಗವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಹಂದಿಗೋಡು ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ನು 1974-75ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಂದಿಗೋಡು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಚ್ ಎಂ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಗಮನಿಸಿದರು <ref>https://web.archive.org/web/20110611032651/http://www.outlookindia.com/mad.asp?sid=&fodname=19990118&fname=Difference.htm&synopsis=Handigodu+syndrome</ref>. ತೀವ್ರ ಕೀಲು ಮತ್ತು ಸೊಂಟದ ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ನಾಲ್ವರು ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಸಾಗರದ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ವೈದ್ಯರು ಕೆಲವು ನರಗಳ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದಾದ ನೋವು ಎಂದು ಉಹಿಸಿದರು. ಈ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದ, [[ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್]]ನ ನರವಿಜ್ಞಾನಿ ಕೆ. ಎಸ್. ಮಣಿ ನೇತೃತ್ವದ ತಜ್ಞರ ತಂಡವು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು. ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ನರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು ಹಾಗೂ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಕೀಲು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದ ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು<ref name="thehindu.com">http://www.thehindu.com/thehindu/2002/01/18/stories/2002011800720300.htm {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು== ಜನ್ಮತಃ ಕುಬ್ಜತೆ, ಸೊಂಟ ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಊತ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ನೋವು. ಏಳು ವರುಷಗಳ ನಂತರ [[ಮೂಳೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ವಿರೂಪಗೋಳುತ್ತೆ. 25 ರಿಂದ 30 [[ವರ್ಷ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನಲಿಯೇ ಮರಣ ಸಂಬವಿಸುತ್ತದೆ. ಪೀಡಿತ ರೋಗಿಗಳ ಚಲನಶೀಲತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ರೋಗವನ್ನು ಮೂರು ತೀವ್ರತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸೌಮ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ರೋಗಿಯು ಕಷ್ಟದಿಂದ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ತೀವ್ರತರವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಶೀಲತೆ ಬಹಳ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳು ಬಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳು ಕ್ರಾಲ್ ಮಾಡಲು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2894646/</ref>. ==ಸಂಶೋಧನೆ== [https://en.wikipedia.org/wiki/National_Institute_of_Nutrition,_Hyderabad|ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್ ಹೈದರಾಬಾದ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}ನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ರೋಗ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ರೋಗವು ದಲಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದು, ಈ ರೋಗವು ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಮತ್ತು ಸೋಂಕಿತವಲ್ಲದ್ದು ಎಂದು ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. [https://en.wikipedia.org/wiki/Indian_Council_of_Medical_Research ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ] (ಐಸಿಎಂಆರ್) ವಿವಿಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ತಜ್ಞರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಧ್ಯಯನ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಈ ಗುಂಪುಗಳು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ (1984-88) ರೋಗ ಪೀಡಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು. ಅವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಸಹ ನೆರವು ನೀಡಿತು. ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರೂ, ತಂಡವು ರೋಗದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ತಂಡವು 1988 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು <ref name="thehindu.com"/>. ಸಂಶೋಧನೆಯ ಎರಡನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಐಸಿಎಂಆರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ನೌ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ]] ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರದ ಎಸ್ ಎಸ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]] ಮತ್ತು ರೋಗವು ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಲು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಂದಿಗೊಡು ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸ್ಪಾಡಿಲೊಲೋಪಿ (ಮೆಟಾ) ಫಿಸಲ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲಾಸಿಯಾದ ಒಂದು ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಆಟೋಸೋಮಲ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೊನೊಜೆನಿಕ್ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೂಳೆಗಳ ದೋಷಪೂರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಈ ರೋಗವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7886470</ref> ==ಸಹಾಯ== ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ವಿಕಲಚೇತನಗೊಂಡವರಿಗೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ನಿಧಿಯಿಂದ ಜೀವನಾಧಾರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೀಡಿತ ರೋಗಿಗಳನ್ನು [[ಆಸ್ಪತ್ರೆ]]ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ]] g9spsqzcziisyp1tmf8kimlo7wkuf57 0 101680 1431195 1367489 2026-10-01T14:34:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431195 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸುಬ್ರಮಣಿಯಮ್ ರಾಮನ್ | image = | alt = | caption = ಸುಬ್ರಮಣಿಯಮ್ ರಾಮನ್ | birth_date = | birth_place = ಚೆನ್ನೈ ಜಿಲ್ಲೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ, ಭಾರತ ದೇಶ | death_date = | death_place = | nationality = ಭಾರತೀಯ | other_names = | known_for = | occupation = ಮಾಜಿ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರ, ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕೋಚ್ | spouse = ಪಿ. ಭುವನೇಶ್ವರಿ | awards = [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ]] }} [[ಚಿತ್ರ:Kathipara Chennai.JPG|thumb|281x281px|[[ಚೆನ್ನೈ]]]] '''ಸುಬ್ರಮಣಿಯಮ್ ರಾಮನ್'''ರವರು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ಚೆನ್ನೈ]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅವಳಿಜವಳಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಮ್ ರಾಮನ್‍ರವರು ಒಬ್ಬರು. ಇವರು ಎಡಗೈಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಿಗೆ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅರ್ಜುನ ಅವಾರ್ಡ್]] ಲಭಿಸಿದೆ. ==ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ== ರಾಮನ್‍ರವರು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಶಣವನ್ನು ಚೆನ್ನೈನ ಸಾಂಥೋಮ್ ಎಂಬ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಇವರು ೧೩ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾಗ [[ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್]] ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ರಾಮನ್‍ರವರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಸಿಕ್ಕಿತು. ==ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್‍== [[ಚಿತ್ರ:Table tennis bat and ball.jpg|thumb|307x307px|ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ರಾಕೆಟ್ಟು ಮತ್ತು ಟೊಳ್ಳು ಚೆಂಡು]] ನೋಡಲು ದುರ್ಬಲರಂತೆ ಇದ್ದ ಇವರು ಬೇರೆ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಿದರೆ ತಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಏಟು, ಗಾಯ ಅಥವಾ ಪೆಟ್ಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಟೊಳ್ಳು ಚೆಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಆಡುವ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟ ಆಟಗಾರನಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ. ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಡುವ ಆಟಗಾರನು ಬಹಳ ಚತುರತೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಶೀಘ್ರ ಮತ್ತು ಚುರುಕಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಆಟವನ್ನಾಡಬೇಕು. ರಾಮನ್‍ರವರು ತಮ್ಮ ರಾಕೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪಿಪ್ಸ್ (PIPS) ಎಂಬ ರಬ್ಬರ್ ಬಳಸಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. == ಸಾಧನೆ == ರಾಮನ್‍ರವರು ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೌತ್ [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ]] ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಭಾರತ]]ವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ [[:en:Dortmund|ಡೊರ್ಟ್‍ಮಂಡ್‍]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‍ಷಿಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮೊದಲ [[:en:World_Table_Tennis_Championships|ವಿಶ್ವ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‍ಷಿಪ್]] ಆಗಿತ್ತು. ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ರಾಮನ್‍ರವರ ಗರ್ಭಕಂಠದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಪೆಟ್ಟಾಗಿತ್ತು, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಆಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ಆಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಪುನಃ ಆಟವನ್ನು ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಆಟವಾಡುವ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ರಾಮನ್‍ರವರು ಮತ್ತೆ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]], [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್‍]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನ]]ಲ್ಲಿ [[:en:Chetan_Baboor|ಚೇತನ್ ಬಬೂರ್]] ಎಂಬುವರೊಂದಿಗೆ ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ಸ್ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ೨೦೦೨ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ೩೩ ವರ್ಷದ ರಾಮನ್‍ರವರು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಆಟಗಾರರಿಗಿಂತ ಫಿಟ್ ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.thehindu.com/thehindu/mp/2002/12/05/stories/2002120501130400.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030914024737/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2002/12/05/stories/2002120501130400.htm |archive-date=2003-09-14 |url-status=dead}}</ref> ರಾಮನ್‍ರವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರ ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಪಡೆಯಲು ತನ್ನ ಆಟವನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ವರ್ತನೆ ತೋರಿಸಿ ಆಡಬೇಕು. ರಾಮನ್‍ರವರಿಗೆ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಇವರು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀವನ == ರಾಮನ್‍ರವರು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ನಂಬರ್ ೧ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾದ ಪಿ.ಭುವನೇಶ್ವರಿರವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ರಾಮನ್‍ರವರ ಹಾಗೆ ಭುವನೇಶ್ವರಿರವರು ಕೂಡ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಇವರು ಕೂಡ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಮನ್ ದಂಪತಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಟಿಟಿ ಹೈ ಪರ್ಫ಼ಾಮೆನ್ಸ್ ಎಂಬ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವರ ಅಕಾಡಮಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಸದ್ಯದ ವಿಶ್ವದ ನಂಬರ್ ೪೪ ಇರುವ [[:en:Sathiyan_Gnanasekaran|ಸತಿಯನ್ ಗ್ನಾನಶೇಕರನ್‍]]ರವರು ರಾಮನ್‍ರವರ ಶಿಷ್ಯ.<ref>{{Cite web |url=http://ramantthpc.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-10-23 |archive-date=2018-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919204711/http://ramantthpc.com/ |url-status=deviated |archivedate=2018-09-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180919204711/http://ramantthpc.com/ }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟೇಬಲ್‌ ಟೆನ್ನಿಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೮-೧೯]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] 3nmx5lni08xcqq65j72cumsvh01ncbj 0 101689 1431181 1366891 2026-10-01T13:50:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431181 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name       = ಚನ್ನತಿಮ್ಮಯ್ಯ ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ | image = | imagesize = | caption = ಸಿ.ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ | pseudonym = | birth_date = 15 ಮೇ 1973 | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | alma_mater = | spouse = ದೀಪ್ತಿ | children = 2 | relatives = | occupation = ಕಬಡ್ಡಿ ಕೋಚ್ | nationality = | period = | genre = | subject = | movement = | debut_works = | awards = [[ಏಕಲವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | influences = | influenced = | signature = |website = | footnotes = }} [[ಚಿತ್ರ:Game-asia-kabadi.jpg|thumb|[[ಕಬಡ್ಡಿ]] ]] '''ಚನ್ನತಿಮ್ಮಯ್ಯ  ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ''' [[ಕಬಡ್ಡಿ]] ಆಟಗಾರ. ಇವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಕಬಡ್ಡಿ ಆಟಗಾರ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ೧೩ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಕಬಡ್ಡಿ ಆಟದ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇವರ ಅಣ್ಣ ಸಿ.ಗೋವಿಂದರಾಜ್‍ರವರು ಕಬ್ಬಡಿ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ರೀಡಾ ಕೋಟಾ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದ ಅಣ್ಣನ ಜೀವನ, ಹುಡುಗ ಹೊನ್ನಪ್ಪರವರಿಗೆ  ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಅಣ್ಣನಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆಗೊ೦ಡ ಹೊನ್ನಪ್ಪ, ಸಣ್ಣ ವಯಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕಬ್ಬಡಿಯ ಆಟ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/01/30/stories/2003013000920400.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030915111559/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/01/30/stories/2003013000920400.htm |archive-date=2003-09-15 |url-status=dead}}</ref> ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಮಾರುತಿ ಕಬಡ್ಡಿ ಕ್ಲಬ್‍ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಹೊನ್ನಪ್ಪರವರು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮಾಜಿ ಬಿ.ಇ.ಎಲ್ ಉದ್ಯೋಗಿ, ಎಸ್.ಎಲ್. ಭಟ್ ಗಮನಿಸಿದರು. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೧೭ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ [[ವಿಜಯವಾಡ|ವಿಜಯವಾಡಾ]], ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೩೯ನೇಯ ಹಿರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‍ಷಿಪ್‍ನಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದು, ಕರ್ನಾಟಕ  ರಾಜ್ಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ, ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾದ ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ  ಆಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. == ವಿಜಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ == ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಫ಼ೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್‍ಗಳ ನಂತರ, ಹೊನ್ನಾಪ್ಪರವರಿಗೆ [[ವಿಜಯ ಬ್ಯಾಂಕ್|ವಿಜಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‍]]ನಿಂದ ಉದ್ಯೋಗದ ವಿಚಾರವಾಗಿ  ಕರೆ ಬಂದಿತು. ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ [[ಚೆನ್ನೈ]]ನಲ್ಲಿ ಸೆವೆಂತ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯನ್ ಫ಼ೆಡರೇಶನ್ (ಎಸ್.ಎ.ಎಫ಼್.) ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದು, ತಂಡದ ಉಪ-ನಾಯಕರಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರವು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಒಂದು ಕ್ಲೆರಿಕಲ್ ಗ್ರೇಡ್‍ನಿಂದ ಹೊನ್ನಪ್ಪರವರು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾದರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒದಗಿಸುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್‍ನ ಕಬಡ್ಡಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನೊಂದಿಗೆ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ಯಾಚರ್" ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದಾರೆ. ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಕಬಡ್ಡಿ ನಾಯಕ ೧೮ ಜೂಲೈ ೨೦೧೫ರಂದು [[ಪ್ರೊ ಕಬಡ್ಡಿ|ಪ್ರೊ-ಕಬಡ್ಡಿ]] ಲೀಗ್‍ನ ಎರಡನೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ದಬಾಂಗ್ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/pro-kabaddi-league/Arjuna-awardee-Honnappa-named-Delhi-coach-for-Pro-Kabaddi/articleshow/47676535.cms</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ == #ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊನ್ನಪ್ಪರವರಿಗೆ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ [[ಏಕಲವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] #೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು #೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ನೀಡಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿತು #ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‍ಅನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>https://www.sportskeeda.com/kabaddi/dabang-delhi-coach-honnappa-c-gowda-awarded-phd-malaysia-university</ref> ಗ್ಲೋಬಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಚಾಯ್ಸ್ - ಎಂ ಎಸ್ ಯು (ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ), ಅವರಿಗೆ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ನೀಡಿತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೮-೧೯]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] 91yw2q8y38xgs1kl0c8fzxofvg6wjrr 0 101988 1431199 1367820 2026-10-01T14:49:08Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431199 wikitext text/x-wiki {{Infobox swimmer|name=ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಝೇವಿಯರ್|fullname=ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಝೇವಿಯರ್|nationality=ಇಂಡಿಯನ್|strokes=ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್|birth_date=೧೦/೦೨/೧೯೭೦|birth_place=ಅಲಪುಳ, ಕೆರಲ, ಭಾರತ|medaltemplates=|spouse=ಮೊಲ್ಲಿ ಚಾಕೊಳ}} '''ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಝೇವಿಯರ್‌'''ರವರು [[ಕೇರಳ]]ದ ಮಾಜಿ ಈಜುಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೫೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳ ಫ್ರೀ ಸ್ಟೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ(Free Style) ಛಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. == ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ == ಅವರು ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೦, ೧೯೭೦ರಂದು ಅಲಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಡತುವಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>https://www.veethi.com/india-people/sebastian_xavier-profile-8913-15.htm</ref>ಅವರು ತನ್ನ ೧೧ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರ ಪೈಕಿ ೧೦ನೇಯವರು. ತನ್ನ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕೆರೆಗಳು, ಕೊಳಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಈಜುಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಸೇಂಟ್. ಅಲೋಯ್ಸಿಸ್ಸ್  ಹೈ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ನಂತರ ಸೇಂಟ್. ಅಲೋಯ್ಸಿಸ್ಸ್  ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇರಳವನ್ನು ವಿವಿಧ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಹಿರಿಯ ಈಜುಗಾರನಾಗಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದರು. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಅವರು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರೈಲ್ವೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಯಾಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಾದ್ಯಂತ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅವರು ವಿವಿಧ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦ ಪದಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಇವರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದರು. ಕಠ್ಮಂಡು ಎಸ್.ಎ.ಎಫ಼್. ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಹಿತಾಶಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮಾದಕದ್ರವ್ಯದ ಮಾದಕವಸ್ತು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹಾಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚವು ಅವರ ಮೇಲೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಇದು ಕಡಿಮೆ ರುಜುವಾತುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರು [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಇದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಿತ್ತು. "ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಬೇರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು", ಎಂದು ಅವರು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಆಘಾತಕಾರಿ ಔಷಧ ಸೇವನೆಗೆ ಸಹ ಅವರು ಪರೀಕ್ಷಿಸದಿದ್ದಾಗ ಈ ಆಘಾತ ಆಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಡೋಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಗಳಿಗಿಂತ ಏನೂ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖವನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್‌ರವರಿಗೆ ಆಪಾದನೆಯು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯ ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಯಾವತ್ತೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ತೃಪ್ತಿಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,"ನಾನು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬಹುದು ಎಂದು ನೋಡೋಣ. ಮುಂಬರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣದ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಸಹ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್‌ರವರಿಗೆ ಜೀವನವು ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ, ಆದರೆ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲ."ನಾನು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಯ ತೃಪ್ತಿಕರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. "ನನ್ನ ಅನುಭವದಿಂದ ನಾನು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ತಮ್ಮ ಮಾತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಕನಸಾದ ಹೂಸ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಕೇರಳದಲ್ಲಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಿಂತ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮೀಳುನಾಡಿ]]ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅನಿಸಿಕೆ. == ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ == ಅವರು ಮಾಜಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಮೊಲ್ಲಿ ಚಾಕೊಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.thehindu.com/2001/10/12/stories/0712100a.htm {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸುಂದರ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಅವರ ದೈಹಿಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಶ್ರೀ ಆಂಥೋನಿರವರು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮೂಡನೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ನಂತರ,ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಈಜುಕೊಳ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅವರೆಂದೂ ತಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಈಜು ಚಾಂಪಿಯನ್‌‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ೫೦ ಮೀಟರ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಟೈಲ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಅವರು ಗೆದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ೨೦೦ ಪದಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೮ರಿಂದ ೨೦೦೯ರವರಗು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ೫೦ ಮೀಟರ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಈಜುಗಳಲ್ಲಿ ೨೨.೮೯ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಈ ಎಕ್ಕ ಈಜುಗಾರ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾರೂ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.<ref>https://www.tribuneindia.com/1998/98sep09/sports.htm#3</ref><ref>http://www.newindianexpress.com/business</ref> ಈ ಎಕ್ಕ ಈಜುಗಾರ, ಎಸ್.ಎ.ಎಫ್. ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೩೬ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಎಸ್.ಎ.ಎಫ್. ಚಾಂಪಿಯನ್‌‌ಷಿಪ್‌‌ಗಳು, ಏಷ್ಯಾ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ೬೬ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಈಜುಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಝೇವಿಯರ್ ಅವರನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಗೌರವಿಸಿತು.<ref>https://web.archive.org/web/20071225221945/http://yas.nic.in/yasroot/awards/arjuna.htm</ref> ಅವರು 'ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಮೂಲಕ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರು ಅಟ್ಲಾಂಟಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡು ಏಷ್ಯನ್ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಎಸ್.ಎ.ಎಫ್. ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೯೬ರ [[ಒಲಂಪಿಕ್ - ಕ್ರೀಡೆಗಳು|ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖನ== == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೮-೧೯]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] c5ft91h5jzt4m1d6keojy2te4w30wba 0 102074 1431194 1367433 2026-10-01T14:26:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431194 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name =ಸುನಿತಾ ರಾಣಿ | image = | caption = ಸುನಿತಾ ರಾಣಿ | birth_name = | birth_date = ಡಿಸೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೭೯ | birth_place = ಸುನಾಮ್ ಗ್ರಾಮ,ಸಂಗ್ರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ,ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ ,ಭಾರತ ದೇಶ | nationality = ಭಾರತೀಯ | occupation =ಕ್ರೀಡಾಪಟು | networth = | spouse = ಹೇಮ್ ಪುಷ್ಪ್ | children = ಮೇಘಾ , ಶೆಲ್ಜಾ | residence = | alma_mater = | website = | signature = | parents = }} '''ಸುನಿತಾ ರಾಣಿ''' (ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೭೯) ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟು. ಇವರು ಬುಸಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೪ನೆಯ [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿ ೧೫೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಮತ್ತು ೫೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ==ಜೀವನ== ಸುನಿತಾ ರಾಣಿರವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೭೯ರಂದು [[ಭಾರತ]] ದೇಶದ [[ಪಂಜಾಬ್]] ರಾಜ್ಯದ ಸಂಗ್ರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುನಾಮ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರ ತಂದೆ ರಾಮ್ ಸ್ವರೂಪ್. ಅವರ ತಾಯಿ ಸಂತೋಷ್ ರಾಣಿ. ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಂಜಾಬ್ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಪಿ. ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸುನೀತಾ ರಾಣಿರವರ ಪತಿ ಹೇಮ್ ಪುಷ್ಪ್ ಸಹಾ ಪಂಜಾಬ್ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಪಿ. ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯ ಮಗಳ ಹೆಸರು ಮೇಘಾ. ಕಿರಿಯ ಮಗಳ ಹೆಸರು ಶೆಲ್ಜಾ.<ref>{{Cite web |url=https://www.kaiseaurkya.com/sunita-rani-biography-in-hindi-language/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-04 |archive-date=2017-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171029142632/https://www.kaiseaurkya.com/sunita-rani-biography-in-hindi-language/ |url-status=dead }}</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಸುನಿತಾ ಅವರ ಕ್ರೀಡಾ ವೃತ್ತಿಯು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಪಂಜಾಬಿನ ಸಂಗ್ರೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುನಾಮ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಈ ೧೫ ವರ್ಷದ ಸುನಿತಾ ರಾಣಿರವರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಭಾವಂತವಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರ ಶಾಲೆಯ ಓರ್ವ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗೋಲ್ಡಿ ರಾಣಿ ಅವರು ಓಟದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಗೋಲ್ಡಿ ರಾಣಿ ಅವರ ಮಾತು ಸುನಿತಾ ರಾಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ೧೮ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ೩೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡಿ ರಾಣಿಯ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು ಹಾಗೂ ೧೬ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಇದರ ನಂತರ ಆಕೆ ತನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಲವಾರು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಫ಼ೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಅವರು ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಸುನಿತಾ ಅವರು [[ಸಿಡ್ನಿ]] [[ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್]]ಗಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದರು. ೧೦೦೦೦ ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ೫೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಆಶಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೇಗವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ೮೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೨ರ ಬುಸಾನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದು ೧೫೦೦ ಮೀಟರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ೪:೦೬:೦೩ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅಂತರವನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಏಷ್ಯನ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ೬ ಸೆಕೆಂಡ್‍ಗಳಿಂದ ಮುರಿದರು. ಅವರು ೬ ಸೆಕೆಂಡ್‍ಗಳಿಂದ ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದರು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಬುಸಾನ್ [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿ ೧೫೦೦ ಮೀಟರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಅವರ ಡೋಪ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ಡೋಪ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು. ಅವರ ಪದಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳು ಶೂನ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/Athlete-Sunita-Rani-fails-dope-test/articleshow/25042094.cms</ref><ref>https://www.thehindu.com/thehindu/2002/10/14/stories/2002101402902100.htm {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೨ರಂದು ಭಾರತೀಯ [[ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ಯೂನಿಯನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಯೋಗವು ಸುನಿತಾ ವಿರುದ್ಧ [[ಡೋಪಿಂಗ್]] ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಾಪಾಸು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸುನೀತಾಗೆ ಕ್ಲೀನ್ ಚಿಟ್ ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪದಕಗಳನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಮರಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಏಶಿಯಾದ ಡೋಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮಿತಿಯು ಸಿಯೋಲ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಸಮ್ಮತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಕಾರಣ ಕೇಸನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸುನಿತಾರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಅದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಡೋಪ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://www.indiatoday.in/magazine/sport/story/20021202-hope-for-sunita-rani-as-indian-officials-press-world-athletics-bodies-to-clear-her-name-794372-2002-12-02</ref>ಸುನೀತಾ ರಾಣಿ ಸುದೀರ್ಘ ಮಧ್ಯಂತರದ ನಂತರ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಮೇ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೦,೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದಲ್ಲಿ ೩೪: ೫೭: ೪೨ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಸಂವೇದನೆಯ ಪುನರಾಗಮನದಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೫೦೦ ಮೀಟರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ೪: ೨೦: ೬೩ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. [[ದೆಹಲಿ]]ಯ [[ಪಂ. ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು|ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]] ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಫೆಡರೇಶನ್ ಕಪ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಿಂತ ೧೨ ಸೆಕೆಂಡ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದರು. ==ಸಾಧನೆಗಳು== * ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಬುಸಾನ್ [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿ ೧೫೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಮತ್ತು ೫೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. * ಮೇ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಮೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೦,೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದರು. * ಜೂನ್ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ೧೫೦೦ ಮೀಟರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== *೧೯೯೯ - [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] *೨೦೧೫ - [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2010-2019)|ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೮-೧೯]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] 0km30yuf2oz8l9aexfl79r7ydl0ubzw 0 105724 1431169 1366155 2026-10-01T12:59:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431169 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸದಾಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ | other names = ಸದಾಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ, ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ | image = | image_size = | birth_name = ಸದಾಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ | birth_date = 1929 | birth_place = ಬೆಳಗಾವಿ [[ಭಾರತ]]. | death_date = ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2018 | death_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], India | monuments = | occupation = [[ನಟ]] | years_active = 1975–2005 | academyawards = | title = | movement = | spouse = | children = | website = }} '''ಸದಾಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್''' [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ ಪೋಷಕ ನಟ. [℅ಕೆ ಎಸ್ ಅಶ್ವಥ್]] ಅವರ ನಂತರ ತಂದೆ, ಮೇಷ್ಟ್ರು ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಗೌರವ ಪಡೆದ ನಟ. ==ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮುಂಚಿನ ಬದುಕು== ಸದಾಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ ಮೂಲತಃ ಬೆಳಗಾವಿಯವರು. [[ಬೈಲಹೊಂಗಲ]]ದಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸದಾಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಹುಲಿಮನೆ ಸೀತಾರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿ ಒಡೆತನದ<ref>https://www.thehindu.com/2005/11/14/stories/2005111407160400.htm {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಸಂಘ ನಾಟಕ <ref>{{Cite web |url=http://www.indianngos.org/ngo_detail.aspx?nprof=252892246 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-22 |archive-date=2018-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180924095150/http://www.indianngos.org/ngo_detail.aspx?nprof=252892246 |url-status=dead }}</ref>ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ<ref>https://chiloka.com/celebrity/hulimane-seetharama-shastry</ref> ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯ ಶುರುವಿಟ್ಟರು. <br> ಎಂ ಪಿ ಶಂಕರ್, ಕೆ ಎಸ್ ಅಶ್ವಥ್, ಏಣಗಿ ಬಾಳಪ್ಪ ಮುಂತಾದ ನುರಿತ ಕಲಾವಿದರು ಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>https://www.thestate.news/entertainment/2018/09/20/actor-sadashiva-bhramhavara-passed-away{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬದುಕು== ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಮನೆ ತೊರೆದ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್, ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು.೧೯೭೭ರ ಕರಾವಳಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ ನಟನೆಯ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ.<ref>https://chiloka.com/movie/karavali-1977</ref> <br> [[ರಂಗನಾಯಕಿ]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಆರತಿ]] ಮನೆಯ ವಾಚ್ ಮನ್ ಆಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್, [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ವಾಚ್‍ಮನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ತದನಂತರ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಡಾ. ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ನಟನೆಯ ಧ್ರುವತಾರೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಂಗಣ್ಣ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್, ರಾಜ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ನಟರಾದರು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸದ್ಗುಣಸಂಪನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್, [[ಗರುಡಧ್ವಜ]] ಮತ್ತು [[ನಿಗೂಢ ರಹಸ್ಯ]] ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖಳನಟನಾಗಿಯೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<br> [[ಹಾಲುಂಡ ತವರು]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕನ ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರ ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಡಾ. ರಾಜ್ ಜೊತೆಗೆ [[ಶ್ರುತಿ ಸೇರಿದಾಗ]], [[ಅನುರಾಗ ಅರಳಿತು]], ಶಿವರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ನಟನೆಯ [[ಪುರುಷೋತ್ತಮ]] ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್, ೨೦೦೫ರ ವರೆಗೆ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. [[ರವಿಚಂದ್ರನ್]], [[ಅಂಬರೀಷ್]], [[ಅನಂತ್_ನಾಗ್]] ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ನಟರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ==ಮರಣ== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦ರಂದು ವಯೋಸಹಜ ರೋಗಗಳಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} *{{IMDb name|nm5754072}} * <ref>{{Cite web |url=http://www.kannadaprabha.com/cinema/news/veteran-kannada-actor-sadashiva-brahmavar-passes-away-at-90/324719.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-21 |archive-date=2018-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921113236/http://www.kannadaprabha.com/cinema/news/veteran-kannada-actor-sadashiva-brahmavar-passes-away-at-90/324719.html |url-status=dead }}</ref> * <ref>{{Cite web |url=https://www.chitraloka.com/news/15281-sadashiva-bramhavar-s-miserable-life.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-21 |archive-date=2017-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171224235959/http://www.chitraloka.com/news/15281-sadashiva-bramhavar-s-miserable-life.html |url-status=dead }}</ref> * <ref>{{Cite web |url=https://www.chitraloka.com/news/15289-dodmane-enters-to-swipe-tears-of-bramhavar.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-21 |archive-date=2017-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171225005502/http://www.chitraloka.com/news/15289-dodmane-enters-to-swipe-tears-of-bramhavar.html |url-status=dead }}</ref> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ]] [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ_ಚಿತ್ರರಂಗದ_ನಟರು]] 57g8avxd88snwpp3pazkzcu0fwa6esm 0 111032 1431192 1382007 2026-10-01T14:22:06Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431192 wikitext text/x-wiki {{merge|[[ಸುದೀಪ್]]}} [[ಚಿತ್ರ:Sudeep_Luv_U_Alia_sets_(cropped).jpg|thumb|Sudeep on Luv U Alia sets (cropped)]] == ಸಿನಿಮಾಗಳು == === ನಟನಾಗಿ === {| class="wikitable sortable " ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" |ಸಿನಿಮಾ ! scope="col" |ಪಾತ್ರ ! scope="col" |ನಿರ್ದೇಶಕ ! scope="col" |ಭಾಷೆ ! scope="col" |ಸೂಚನೆ ! class="unsortable" |{{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | rowspan="3" |1997 |''ಬ್ರಹ್ಮ'' | {{Unknown}} | |[[ಕನ್ನಡ]] |ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿಲ್ಲ |<ref name="cl1">{{Cite web|url=http://chitraloka.com/component/content/article/12-interviews/4676-sudeep-opens-his-mind-to-chitraloka-exclusive.html|title=adith Opens His Mind To Chitraloka&nbsp;— Exclusive|website=chitraloka.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140312021430/http://chitraloka.com/component/content/article/12-interviews/4676-sudeep-opens-his-mind-to-chitraloka-exclusive.html|archive-date=12 March 2014|access-date=26 April 2016}}</ref> |- |''ಓ ಕುಸುಮ ಬಾಲೆ'' | {{Unknown}} | |[[ಕನ್ನಡ]] |ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿಲ್ಲ |<ref name="cl1" /> |- |''ತಾಯವ್ವ'' |ರಾಮು |ವಿ. ಉಮಾಕಾಂತ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |1999 |''ಪ್ರತ್ಯರ್ಥ'' |ಸುದೀಪ್ |[[ಸುನೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಸಾಯಿ]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |2000 |''ಸ್ಪರ್ಶ'' |ಸುದೀಪ್ |[[ಸುನೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಸಾಯಿ]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- | rowspan="2" |2001 |''ಹುಚ್ಚ'' |ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ "ಕಿಚ್ಚ" |ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾವ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ವಾಲಿ'' |ಶಿವ\ ದೇವ |ಎಸ್. ಮಹೇಂದರ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- | rowspan="4" |2002 |''ಚಂದು'' |ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ "ಚಂದು" |ಪಿ. ಎ. ಅರುಣ್ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ತುಂಟಾಟ'' | |[[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | |- |''ಧಮ್'' |ವರದರಾಜ್ |ಎಂ. ಎಸ್. ರಮೇಶ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ನಂದಿ'' |ನಂದಿ |[[ಡಿ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಬಾಬು]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- | rowspan="3" |2003 |''ಕಿಚ್ಚ'' |ಕೃಷ್ಣ ಮೋಹನ್ "ಕಿಚ್ಚ" |[[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್|ಪಿ. ಎ. ಅರುಣ್ ಪ್ರಸಾದ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಪಾರ್ಥ'' |ಪಾರ್ಥ |ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾವ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಸ್ವಾತಿ ಮುತ್ತು'' |ಶಿವಯ್ಯ |[[ಡಿ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಬಾಬು]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- | rowspan="2" |2004 |''ರಂಗ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ'' |ರಂಗ |[[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ನಲ್ಲ'' |ಪ್ರಶಾಂತ್ " ಪಚ್ಚಿ" |ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- | rowspan="5" |2005 |''ಮಹಾರಾಜ'' |ಸೂರ್ಯ |ಸಾಯಿ ಪ್ರಕಾಶ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಕಾಶಿ ಫ಼್ರಮ್ ವಿಲೇಜ್'' |ಕಾಶಿ |ಓಂ ಸಾಯಿ ಪ್ರಕಾಶ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಗುನ್ನ'' | |ದ್ವಾರ್ಕಿ |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | |- |''ಸೈ'' |ಚಕ್ರಿ |ಪಿ. ಎ. ಅರುಣ್ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ನಮ್ಮಣ್ಣ'' |ಮುತ್ತಣ್ಣ |ಎನ್. ಶಂಕರ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- | rowspan="5" |2006 |''ಮೈ ಆಟೋಗ್ರಾಫ಼್'' |ಶಂಕರ್ |[[ಸುದೀಪ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] |ನಿರ್ಮಾಪಕ | |- |''ತಿರುಪತಿ'' |ತಿರುಪತಿ |ಶಿವಮಣಿ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಜಾಕ್ ಪಾಟ್'' | |ನಿರಂಜನ್ |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | |- |''ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ'' |ಅಜಯ್ ಕುಮಾರ್ |ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾವ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |ಕೇರ್ ಆಫ಼್ ಫ಼ುಟ್ಪಾತ್ | |[[ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಿಶನ್|ಕಿಶನ್ ಶ್ರೀಕಾಂತ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | |- | rowspan="2" |2007 |''ನಂ ೭೩, ಶಾಂತಿ ನಿವಾಸ'' |ರಘು |[[ಸುದೀಪ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಮಾತಾಡ್ ಮಾತಾಡು ಮಲ್ಲಿಗೆ'' |ಉಗ್ರಗಾಮಿ ನಾಯಕ |[[ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | |- | rowspan="5" |2008 |''ಗೂಳಿ'' |ಗೂಳಿ |ಪಿ. ಸತ್ಯ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಮಾತು'' |ಪ್ರದೀಪ್ |ಮುಸಾಂಜೆ ಮಹೇಶ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಕಾಮಣ್ಣನ ಮಕ್ಕಳು'' |ರಾಮ |[[ಚಿ.ಗುರುದತ್|ಚಿ. ಗುರು ದತ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಪೂಂಕ್'' |ರಾಜೀವ್ |ರಾಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ವರ್ಮಾ |ಹಿಂದಿ | |<ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2008/aug/22phoonk.htm|title=Review: Phoonk|website=www.rediff.com|access-date=2 May 2017}}</ref> |- |''ಮಸ್ತ್ ಮಜಾ ಮಾಡಿ'' |ಎಸಿಪಿ ಪ್ರತಾಪ್ |ಆರ್. ಅನಂತ್ ರಾಜು |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- | rowspan="2" |2009 |''ಮೆಘವೇ ಮೆಘವೇ'' | |ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | |- |''ವೀರ ಮದಕರಿ'' |ಮುತ್ತತ್ತಿ ಸತ್ಯರಾಜು\ ಮದಕರಿ |[[ಸುದೀಪ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] |ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಥೆ | |- | rowspan="9" |2010 |''ರಣ್'' |ಜೈ ಮಲ್ಲಿಕ್ |ರಾಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ವರ್ಮಾ |ಹಿಂದಿ | | |- |''ಜಸ್ಟ್ ಮಾತ್ ಮಾತಲ್ಲಿ'' |ಸಿದ್ದಾರ್ಥ್ |[[ಸುದೀಪ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] |ಕಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆ | |- |''ಐತಲಕ್ಕಡಿ'' | |ಜೆ.ಜಿ.ಕೃಷ್ಣ |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | |- |''ಮಿ. ತೀರ್ಥ'' |ತೀರ್ಥ |[[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ|ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಪೂಂಕ್ ೨'' |ರಾಜೀವ್ |ಮಿಲಿಂದ್ ಗದಗ್ಕರ್ |ಹಿಂದಿ | |<ref>{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review-review-phoonk-2-is-a-complete-letdown-1372238|title=Review: 'Phoonk 2' is a complete letdown|last=|first=|date=16 April 2010|work=Daily News & Analysis|access-date=2 May 2017|language=}}</ref> |- |''ಕಿಚ್ಚ ಹುಚ್ಚ'' |ಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿ |[[ಚಿ.ಗುರುದತ್|ಚಿ. ಗುರು ದತ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ ೧'' |ಡಿಸಿಪಿ ಮೋಹನ್ ಪ್ರಸಾದ್ |ರಾಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ವರ್ಮಾ |ತೆಲುಗು, ಹಿಂದಿ | | |- |''ವೀರ ಪರಂಪರೆ'' |ತೇಜ |ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ ೨'' |ಡಿಸಿಪಿ ಮೋಹನ್ ಪ್ರಸಾದ್ |ರಾಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ವರ್ಮಾ |ತೆಲುಗು, ಹಿಂದಿ | | |- | rowspan="3" |2011 |''ಕೆಂಪೇಗೌಡ'' |''ಕೆಂಪೇಗೌಡ'' |[[ಸುದೀಪ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] |ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಥೆ | |- |''ಪೋಲೀಸ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩'' |ಸೂರ್ಯ |ವಿವಿಧ ನಿರ್ದೇಶಕರು{{efn|''[[Police Story 3 (2011 film)|Police Story 3]]'' was directed by [[Thriller Manju]], J. G. Krishna, Anand P. Raju, [[Sadhu Kokila]], Vasu and Shankar.<ref>{{cite news|title=Police Story 3|url=http://www.deccanherald.com/content/174797/archives.php|work=[[Deccan Herald]]|date=8 July 2011|accessdate=28 April 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160428184738/http://www.deccanherald.com/content/174797/archives.php|archivedate=28 April 2016}}</ref>}} |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ |<ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/police-story-three-shot-in-twelve-hours/20110614.htm|title=Sudeep shoots Police Story 3 in a record 12 hours|date=14 June 2011|website=Rediff.com|access-date=28 April 2016}}</ref> |- |''ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ'' |''ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ'' |ಪೊನ್ ಕುಮಾರನ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- | rowspan="2" |2012 |ಈಗ | rowspan="2" |ಸುದೀಪ್ | rowspan="2" |[[ಎಸ್.ಎಸ್.ರಾಜಮೌಳಿ|ಎಸ್. ಎಸ್.ರಾಜಮೌಳಿ]] |ತೆಲುಗು | rowspan="2" |ದ್ವಿಭಾಷ ಚಿತ್ರ | |- |''ನಾನ್ ಈ'' |ತಮಿಳು | |- | rowspan="3" |2013 |''ವರದನಾಯಕ'' |''ವರದನಾಯಕ'' |ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಪಿ ಶರ್ಮಾ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಬಚ್ಚನ್'' |ಭರತ್ |[[ಶಶಾಂಕ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಶಶಾಂಕ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ಆಕ್ಷನ್ ೩ಡಿ'' | |ಅನೀಲ್ ಸುಂಕರ |ತೆಲುಗು |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | |- | rowspan="2" |2014 |''ರಂಗನ್ ಸ್ಟೈಲ್'' |ಸಿಸಿಬಿ ಆಪಿಸರ್ ಕೃಷ್ಣ |ಪ್ರಶಾಂತ್ ಎಸ್. |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ | |- |''ಮಾಣಿಕ್ಯ'' |ವಿಜಯ್ |ಸುದೀಪ್ |[[ಕನ್ನಡ]] |ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಥೆ | |- | rowspan="5" |2015 |''ರನ್ನ'' |ಭಾರ್ಗವ ಚಂದ್ರ / ಚಂದು |ನಂದ ಕಿಶೋರ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- | rowspan="2" |''ಬಾಹುಬಲಿ : ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್'' | rowspan="2" |ಅಸ್ಲಾಮ್ ಖಾನ್ | rowspan="2" |[[ಎಸ್.ಎಸ್.ರಾಜಮೌಳಿ|ಎಸ್. ಎಸ್.ರಾಜಮೌಳಿ]] |ತೆಲುಗು | rowspan="2" | | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/kannada-superstar-sudeep-of-naan-ee-fame-talks-about-his-next-film-and-making-fans-in-japan/article6275474.ece|title=Fame flies for Sudeep|publisher=The Hindu|access-date=26 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227050420/https://www.thehindu.com/features/cinema/kannada-superstar-sudeep-of-naan-ee-fame-talks-about-his-next-film-and-making-fans-in-japan/article6275474.ece|archive-date=27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021|url-status=dead}}</ref> |- |ತಮಿಳು |- |''ಲವ್ ಯು ಆಲಿಯಾ'' | |[[ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ |<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Exclusive-Sudeep-in-Luv-U-Alia/articleshow/46696612.cms|title=Exclusive: Sudeep in Luv U Alia|date=26 March 2015|work=The Times of India|access-date=26 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426092636/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Exclusive-Sudeep-in-Luv-U-Alia/articleshow/46696612.cms|archive-date=26 April 2016|dead-url=yes}}</ref> |- |''ಪುಲಿ'' |ತಲಪತಿ ಜಲತರಂಗನ್ |ಚಿಂಬು ದೇವನ್ |ತಮಿಳು | |<ref>{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/interview-kannada-superstar-sudeep-opens-up-about-getting-to-know-vijay-and-sridevi-on-sets-of-puli-2128877|title=Kannada superstar Sudeep opens up about getting to know Vijay and Sridevi on sets of 'Puli'|date=26 September 2015|work=Daily News and Analysis|access-date=26 April 2016}}</ref> |- | rowspan="4" |2016 |''ಅಪೂರ್ವ'' | |[[ರವಿಚಂದ್ರನ್|ವಿ. ರವಿಚಂದ್ರನ್]] |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣೆ |<ref>{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.in/double-delight-sudeeps-fans-ravichandrans-apoorva-679508|title=Double delight for Sudeep's fans in Ravichandran's 'Apoorva'|work=International Business Times|access-date=29 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160521144103/http://www.ibtimes.co.in/double-delight-sudeeps-fans-ravichandrans-apoorva-679508|archive-date=21 May 2016|dead-url=no}}</ref> |- |''ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ ೨'' |ಸತ್ಯ / ಶಿವ | rowspan="2" |ಕೆ.ಎಸ್. ರವಿಕುಮಾರ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | rowspan="2" |ದ್ವಿಭಾಷ ಚಿತ್ರ | rowspan="2" | |- |''ಮುಡಿಂಜ ಇವನ್ನ ಪುಡಿ'' |ಸತ್ಯಂ / ಶಿವಂ |ತಮಿಳು |- |''ಮುಕುಂದ ಮುರಾರಿ'' |[[ಕೃಷ್ಣ|ಮುರಾರಿ]] |ನಂದ ಕಿಶೋರ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | |<ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Rachita-Ram-and-Bhavana-dance-to-Murali-lola-hai-Gopala/2016/09/21/article3625746.ece|title=Rachita Ram and Bhavana dance to Murali lola hai Gopala|work=The New Indian Express|access-date=24 September 2016|archive-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160925012447/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Rachita-Ram-and-Bhavana-dance-to-Murali-lola-hai-Gopala/2016/09/21/article3625746.ece|url-status=dead}}</ref> |- |2017 |ಹೆಬ್ಬುಲಿ |ರಾಮ್ |ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣ |[[ಕನ್ನಡ]] | |<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/i-do-not-listen-to-detailed-story-lines/article17351106.ece|title=‘I do not listen to detailed story lines’|date=1 March 2017|work=The Hindu}}</ref> |- | rowspan="4" |2018 |''ರಾಜು ಕನ್ನಡ ಮೀಡಿಯಂ'' |ದೀಪಕ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ |ನರೇಶ್ |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/sudeep-shares-lifes-lessons-in-raju-kannada-medium/articleshow/62617868.cms|title=Sudeep shares life lessons in Raju Kannada Medium|website=The Times of India|access-date=27 June 2018}}</ref> |- |''ಕಿಚ್ಚು'' |ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿ |ಪ್ರದೀಪ್ ರಾಜ್ |[[ಕನ್ನಡ]] |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/kichchu/movie-review/64026596.cms|title=Kichchu Movie Review|website=The Times of India|access-date=27 June 2018}}</ref> |- |''ಅಂಬಿ ನಿಂಗೆ ವಯಸ್ಸಾಯ್ತೋ'' |ಕಿರಿಯ ಅಂಬರೀಶ್ |ಗುರುದತ್ತ್ ಗಾಣಿಗ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- |''ದಿ ವಿಲ್ಲನ್'' |ರಾಮ್ |ಪ್ರೇಮ್ ' ಸ್ |[[ಕನ್ನಡ]] | | |- | rowspan="8" |2019 | style="background:#FFFFCC;" |''ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ 3''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | |ಶಿವ ಕಾರ್ತಿಕ್ |[[ಕನ್ನಡ]] |''ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ''<br /><br />ಹಾಗೂ ಕಥೆ |<ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/mar/02/kotigobba-3-rolls-sudeep-to-double-as-storywriter-1781192.html|title=Kotigobba 3 rolls; Sudeep to double as storywriter|date=2 March 2018|work=The New Indian Express|access-date=12 July 2018}}</ref> |- | rowspan="3" |''ಪೈಲ್ವಾನ್'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | rowspan="3" |TBA | rowspan="3" |ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣ |[[ಕನ್ನಡ]] | rowspan="3" |''ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ'' | rowspan="3" |<ref>{{Cite news|url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2017/kichcha-sudeep-pailwan-film-first-look-poster-released-267645.html|title=WHOA! Kichcha Sudeep's Pailwan Movie First Look Poster Revealed; Take A Look At Sudeep As A Boxer!|date=1 September 2017|publisher=filmibeat.com}}</ref> |- |ತಮಿಳು |- |ತೆಲುಗು |- | rowspan="3" |''ಸೈ ರಾ ನರಸಿಂಹ ರೆಡ್ಡಿ'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}}<nowiki> |</nowiki> | rowspan="3" |ಅವುಕು ರಾಜ | rowspan="3" |ಸುರೇಂದ್ರ ರೆಡ್ಡಿ |ತೆಲುಗು | rowspan="3" |''ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ'' | rowspan="3" |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/sye-raa-narasimha-reddy-teaser-out-chiranjeevi-looks-fierce-1319876-2018-08-21|title=Sye Raa Narasimha Reddy teaser out: Chiranjeevi is fierce in period drama|date=21 August 2018|publisher=}}</ref> |- |ತೆಲುಗು |- |ಮಲಯಾಲಂ |- |} <references /> {{Interwikineeded}} a87ar520ugi4wfx32vz1ham077mbnvw 0 113458 1431188 1383533 2026-10-01T14:18:39Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431188 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ಸುಗತ ಕುಮಾರಿ | image = Sugathakumari1.jpg | imagesize = 225px | caption = | birth_name = | birth_date = ೨೨ [[ಜನವರಿ]], ೧೯೩೪ | birth_place = ಅರನ್ಮುಲ | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = [[ಕವಯಿತ್ರಿ]], ಪರಿಸರವಾದಿ | language = ಮಲಯಾಳಂ | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = | alma_mater = ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜು, [[ತಿರುವನಂತಪುರ]] | genre = | period = | notableworks = ರಾಥರಿಮಝಾ, ಅಂಬಲಮಣಿ, ಮನಲೆಝುತು | spouse = ಡಾ. ಕೆ. ವೇಲಾಯುಧನ್ ನಾಯರ್ | children = ಲಕ್ಷ್ಮೀ | signature = | signature_alt = | website = |module={{Infobox person|child=yes}} }} '''ಸುಗತಕುಮಾರಿ''' ಭಾರತೀಯ ಕವಯಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ. ಅವರು [[ಕೇರಳ]] ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪೋಷಕರು ಕವಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾದ ಬೋದೆಶ್ವರನ್ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸೆ ವಿ. ಕೆ. ಕಾರ್ತಿಯಾಯಿಣಿ. ಇವರು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಮನೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ಇರುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.beaninspirer.com/sugathakumari-artist-poetic-skills-classic-example-feminism-activist/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-17 |archive-date=2019-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190421024446/https://www.beaninspirer.com/sugathakumari-artist-poetic-skills-classic-example-feminism-activist/ |url-status=dead }}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಸುಗತ ಕುಮಾರಿ ಅವರು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ಅರನ್ಮುಲ]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ೧೯೩೪ರ ಜನವರಿ ೩ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>https://books.google.co.in/books?id=OjZYf9Xf9bcC&pg=PA399&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ತಿರುವನಂತಪುರಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. 'ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ದ ಮೋಕ್ಷ ಆಫ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟಿವ್ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಸ್ಟಡಿ' ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದರು ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸುಗತ ಕುಮಾರಿ ಅವರ ಪತಿ ಡಾ. ಕೆ. ವೇಲಾಯುಧನ್ ನಾಯರ್ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/Educationist-Velayudhan-Nair-dead/articleshow/194325.cms?referral=PM</ref> ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾಗಿರುವ ನಾಯರ್ ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೋನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅವರ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ== ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಸುಗತಕುಮಾರಿಯವರ ಪತಿರಪುಕಲ್ (ಮಿಡ್ನೈಟ್ ಹೂವುಗಳು) ಕೃತಿಗಾಗಿ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ರಾಥರಿಮಜ ಕೃತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಪಾವಂ ಮನವಹೃದಯಂ, ಮುಥೂಚಿಪ್ಪಿ, ಇರುಲ್ಚೈರಾಕುಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಪ್ನಭೂಮಿ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಕವಿತೆಗಳು. ಪರಿಸರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಗತ ಕುಮಾರಿಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಥ್ರಿಮಝಾ, ಅಂಬಾಮಣಿ ಮತ್ತು ಮನಲೆಝುತು ಸೇರಿವೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20060906090939/http://www.hindu.com/2006/01/27/stories/2006012719490300.htm</ref> ಸುಗತಕುಮಾರಿಯವರು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಪುಸ್ತಕಗಳು== #ಮುತ್ತೂಚಿಪಿ (೧೯೬೧) #ಪಾತಿರಪ್ಪಕ್ಕಲ್ (೧೯೬೭) #ಪಾವಂ ಪವಂ ಮಾನವ ಹೃದಯಂ #ಪ್ರಾಣಮ್<ref>{{Cite web |url=https://find.uoc.ac.in/Record/211207/Description |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-17 |archive-date=2024-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240207052422/https://find.uoc.ac.in/Record/211207/Description |url-status=dead }}</ref> #ಇರುಲ್ ಚಿರಕುಕಲ್ (೧೯೬೯) #ರಾಥ್ರಿಮಝಾ (೧೯೭೭) #ಅಂಬಾಲಾನಿ (೧೯೮೧) #ಕುರಿಂಜಿಪುಕ್ಕಲ್ (೧೯೮೭) #ತುಲಾವರ್ಷಪಚಾ (೧೯೯೦) #ರಾಧಾ ಎವಿಡೆ (೧೯೯೫) #ದೇವದಾಸಿ (೧೯೯೮) #ಮನಲೇಜುತು(೨೦೦೬) #ಅಭಿಸಾರಿಕ #ಸುಗತಕುಮಾರಿಯುಡ್ ಕವಿತಾಲ್ #ಕೃಷ್ಣಕಾವಿತಾಕಲ್ #ಮೇಘಂ ವನ್ನು ತೊಟ್ಟಪ್ಪೊಲ್ #ಪೂವಝಿ ಮರುವಾಳಿ #ಕಾದಿನು ಕಾವಲ್ ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು== #[[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|ಪದ್ಮಶ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (೨೦೦೬) #ಪಾತ್ರಿಪೂಕ್ಕಲ್ ಕವನಕ್ಕಾಗಿ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೬೮)<ref>{{Cite web |url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/poetry.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-17 |archive-date=2018-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626195512/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/poetry.htm |url-status=dead }}</ref> #ರಥ್ರಮಜಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೧೯೭೮) #ಅಂಬಾಮಣಿಗಾಗಿ ಒಡಕುಝಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೨) #ಅಂಬಾಮಣಿಗೆ ವಯಲರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ #ಆಶಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೧) #ಲಲಿತಾಂಬಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೧) #ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್<ref>https://www.thehindu.com/2004/03/13/stories/2004031302410500.htm {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> #ವಲ್ಲತೋಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೩) #ಬಾಲಮಣಿಯಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೪) #ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/Award-for-Sugathakumari/article15208776.ece</ref> #ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಯಿತ್ರಿ]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] j16owmo6fncpq8dan9zrolnvhuimlp1 0 113469 1431182 1366913 2026-10-01T13:53:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431182 wikitext text/x-wiki {{ infobox writer | name = ಸಿ. ಎಸ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ | image = CS Lakshmi.jpg | imagesize = | alt = | caption = ಸಿ. ಎಸ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ | birth_name = | birth_date = ೧೯೪೪ | birth_place = [[ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು]],[[ತಮಿಳುನಾಡು]] | death_date = | death_place = | occupation =ಲೇಖಕಿ, ಸಂಶೋಧಕಿ | language = [[ತಮಿಳು]] | nationality = ಭಾರತೀಯ | ethnicity = | citizenship = | education = ಪಿಎಚ್ಡಿ | alma_mater = ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ನವದೆಹಲಿ | spouse = ವಿಷ್ಣು ಮತುರ್ | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} ಸಿ.ಎಸ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾವಾದಿ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಂಶೋಧಕಿ. ಅಂಬಾಯಿ ಅವರ ಕಾವ್ಯನಾಮ. ಅವರು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು [[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ]] ವಿಷ್ಣು ಮಾಥುರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿ [[ಮುಂಬೈ|ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.loc.gov/acq/ovop/delhi/salrp/cslakshmi.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.thehindu.com/fr/2005/05/06/stories/2005050603560300.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200320034359/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/the-little-birds-long-journey/article28582714.ece |archive-date=2020-03-20 |url-status=dead}}</ref><ref>https://books.google.co.in/books?id=ClNEJwXLNQIC&pg=PA166&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ==ಸಾಹಿತ್ಯ== ೧೯೬೨ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಕೃತಿ 'ನಂದಿಮಲೈ ಚಾರ್ಲಿಲೇ'ಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ [[ತಮಿಳು]] [[ಕಾದಂಬರಿ]] ಆಂಡಿ ಮಾಲೈ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು "ಕಲೈಮಾಗಲ್ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಕನೈಜಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕಿರುಕಥೆ ಸಿರಗುಕಲ್ ಮುರುಯಮ್ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಮಹಿಳಾ ಬರಹಗಾರರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ದಿ ಫೇಸ್ ಬಿಸ್ ದಿ ಮಾಸ್ಕ್ (ಅಡ್ವೆಂಟ್ ಬುಕ್ಸ್) ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ವೀಟಿನ್ ಮುಲೈಯಿಲ್ ಔರು ಕ್ಯಾಮಯ್ಯಲೈರೈ) ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಎರಡನೆಯ ತಮಿಳು ಸಣ್ಣ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://books.google.co.in/books?id=Y-TMhtk5AUYC&pg=PA13&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref><ref>https://books.google.co.in/books?id=OjZYf9Xf9bcC&pg=PA488&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ==ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ== ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೋದ ಕಲ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸಿಯಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>http://magazine.uchicago.edu/9512/9512Obsession2.html</ref> ರೊಜಾ ಮುಥಾಯ್ಯ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಕಟಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಮನವೊಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ರೋಜಾ ಮುಥ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯ (ಆರ್ಎಮ್ಆರ್ಎಲ್)<ref>https://www.lib.uchicago.edu/e/su/southasia/about-rmrl.html</ref>ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ==ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು== *ದಿ ಫೇಸ್ ಬಿಹೈಂಡ್ ಮಾಸ್ಕ್: ವುಮೆನ್ ಇನ್ ತಮಿಳ್ ಲಿಟರೇಚರ್ (೧೯೮೪) *ಎ ಪರ್ಪಲ್ ಸಿ (೧೯೯೨) *ಬಾಡಿ ಬ್ಲೋವ್ಸ್ (೨೦೦೦) *ಸೆವೆನ್ ಸೀಸ್ ಅನದ ಮೌಂಟೇನ್ *ದಿ ಅನ್ಹರಿಡ್ ಸಿಟಿ (೨೦೦೦) *ಇನ್ ಎ ಫೋರೆಸ್ಟ್: ಅ ಡೀರ್ *ಅ ಮೀಟಿಂಗ್ ಆನ್ ದ ಅಂಧೇರಿ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ==ತಮಿಳು ಪುಸ್ತಕಗಳು== *ನಂದಿಮಲೈ ಚಾರ್ಲಿಲೇ (೧೯೬೨) *ಆಂದಿ ಮಲೈ (೧೯೬೭) *ಸಿರಕುಕಲ್ ಮುರಿಯಮ್ (೧೯೭೬) *ವೀಟಿನ್ ಮುಲೈಲ್ ಔರು ಕ್ಯಾಮಯ್ಯಲಾರಾಯ್ (೧೯೮೮) *ಕಲಾಚುವಾಡು ನೆರ್ಕನಾಲ್ಗಲ್ (೧೯೯೮) *ಕಾಟಿಲ್ ಒರು ಮಾನ್ (೨೦೦೦) *ವೆರಮ್ ಎರಿನ್ ಮೀನ್ಗಲ್ (೨೦೦೭) ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕವಯಿತ್ರಿ]] 5cted1zhawk4bmknzhta1hvtb7lv4df 0 113837 1431204 1383095 2026-10-01T15:01:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431204 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ | image = Sonakshi-Sinha.jpg | caption = ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಸಿನ್ಹಾ | birth_name = | birth_date = ೨ ಜೂನ್ ೧೯೮೭ | birth_place = [[ಪಟ್ನಾ]], [[ಬಿಹಾರ್]], [[ಭಾರತ]] | residence = [[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] | alma_mater = ಎಸ್.ಎನ್.ಡಿ.ಟಿ. ವಿಮೆನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ | occupation = ನಟಿ, ಗಾಯಕಿ | years_active = ೨೦೧೦– | parents = ಪೂನಮ್ ಸಿನ್ಹಾ<br/> ಶತ್ರುಘ್ನ ಸಿನ್ಹಾ }} '''ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ''' ರವರು (೨ ಜೂನ್ ೧೯೮೭) ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ. ಇವರು ನಟ ಶತ್ರುಘ್ನ ಸಿನ್ಹಾ ಮತ್ತು ಪೂನಮ್ ಸಿನ್ಹಾ ರವರ ಪುತ್ರಿ. ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಟ್ಯೂಮ್ ಡಿಸೈನರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಇವರು ೨೦೧೦ ದಬಂಗ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ರಜ್ಜೋ ಪಾಂಡೆ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ, ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಫೀಮೇಲ್<ref>[https://web.archive.org/web/20140714174734/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Sonakshi-Sinha-Year-since-Lootera-appreciation-hasnt-stopped/articleshow/37838144.cms ‍Filmfare award]</ref><ref>http://archive.indianexpress.com/news/shatrughan-sinha-breaks-down-after-watching-daughter-sonakshi-in-lootera/1139060</ref><ref>https://www.bollywoodhungama.com/news/features/no-one-doubted-capacity-actor-past-well-sonakshi-sinha-akira-appreciation/</ref> ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸಿನ್ಹಾ ರವರು ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್'' (೨೦೧೨), ''ಸನ್ ಆಫ್ ಸರ್ದಾರ್''<ref>{{cite news |title=First look: Sonakshi-Ajay in Son Of Sardar |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/first-look-sonakshi-ajay-in-son-of-sardar/story-YdMZq7Xz08AmxoXXrXitrI.html |accessdate=19 March 2020 |work=Hindustan Times |date=28 April 2012 |language=en}}</ref> (೨೦೧೨), ''ದಬಂಗ್ ೨''<ref>{{cite news |title=CAA: Sonakshi Sinha says country's unity is more important than film's collection after 'Dabangg 3' manages to earn only Rs 80 cr |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/caa-sonakshi-sinha-says-countrys-unity-is-more-important-than-films-collection-after-dabangg-3-manages-to-earn-only-rs-80-cr/articleshow/72952826.cms?from=mdr |accessdate=19 March 2020 |work=The Economic Times |date=24 December 2019}}</ref> (೨೦೧೨), ''ಹಾಲಿಡೇ : ಎ ಸೋಲ್ಜಲ್ ಈಸ್ ನೆವರ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ'' (೨೦೧೪) ರ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಿನ್ಹಾ ರವರು ಇಮ್ರಾನ್ ಖಾನ್ ರವರ '''ಲೆಟ್ಸ್ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್''' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ತನ್ನದೇ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜನನ== ಸೊನಾಕ್ಷಿ ರವರು ೨ ಜೂನ್ ೧೯೮೭ ರಂದು ಭಾರತದ ಪಟ್ನಾ ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/shotgun-junior-sonakshi-sinha-turns-26_135886.html</ref> ==ಜೀವನ== ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ ರವರ ತಂದೆ - ಶತ್ರುಘ್ನ ಸಿನ್ಹಾ, ತಾಯಿ - ಪೂನಮ್ ಸಿನ್ಹಾ ಇಬ್ಬರೂ ಬಾಲಿವುಡ್ ನ ಖ್ಯಾತ ನಟ ಮತ್ತು ನಟಿ. ಸೊನಾಕ್ಷಿ ರವರ ತಂದೆ ಈಗ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://m.ndtv.com/photos/entertainment/sonakshi-sinha-s-birthday-with-fans-8785/slide/2 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-30 |archive-date=2017-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816105414/http://m.ndtv.com/photos/entertainment/sonakshi-sinha-s-birthday-with-fans-8785/slide/2 |url-status=dead }}</ref> ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಯವರಯ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರಾಗಿದ್ದು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಲವ್ ಸಿನ್ಹಾ ಮತ್ತು ಖುಷ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಆರ್ಯ ವಿದ್ಯಾ ಮಂದಿರ್ ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಫ್ಯಾಷನ್ ಡಿಸೈನಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-just-how-educated-are-bollywood-heroines/20120118.htm#11</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಸಿನ್ಹಾ ಇವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ''ಮೇರಾ ದಿಲ್ ಲೇಕೆ ದೇಖೋ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ, ವೇಷಭೂಷಣ ವಿನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ದಬ್ಬಂಗ್''<ref>{{cite news |title=Sonakshi Sinha on making her debut with Dabangg: ‘Nobody asked me, I literally had no choice’ |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sonakshi-sinha-on-making-her-debut-with-dabangg-nobody-asked-me-i-literally-had-no-choice/story-fk6WbqplZTgZclPiPgnXlL.html |accessdate=19 March 2020 |work=Hindustan Times |date=16 December 2019 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=CAA protests more important than Dabangg 3 earnings: Sonakshi Sinha |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/caa-protests-more-important-than-dabangg-3-earnings-sonakshi-sinha/story-TEE5CcTBMfoAEV1E5UeBMI.html |accessdate=19 March 2020 |work=Hindustan Times |date=22 December 2019 |language=en}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌|ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್]] ಎದುರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ೨೧೦೦ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಸಿನ್ಹಾ ಇವರು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಭುದೇವರ ''ರೌಡಿ ರಾಥೋಡ್''<ref>{{cite news |last1=Baliga |first1=Shashi |title=Unapologetic masala |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/unapologetic-masala/article3451373.ece |accessdate=19 March 2020 |work=The Hindu |date=26 May 2012 |language=en-IN |archive-url=https://web.archive.org/web/20200319074310/https://www.thehindu.com/features/cinema/unapologetic-masala/article3451373.ece |archive-date=19 ಮಾರ್ಚ್ 2020 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title=Sonakshi to star opposite Akshay in ‘Namaste England’ |url=https://www.thehindu.com/entertainment/sonakshi-to-star-opposite-akshay-in-namaste-england/article8551667.ece?secpage=true&secname=entertainment |accessdate=19 March 2020 |work=The Hindu |date=3 May 2016 |language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news |title=Thought I could look convincing in action roles: Sonakshi Sinha |url=https://www.thehindu.com/entertainment/thought-i-could-look-convincing-in-action-roles-sonakshi-sinha/article8396777.ece |accessdate=19 March 2020 |work=The Hindu |date=25 March 2016 |language=en-IN}}</ref>.ಇದರಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ಎದುರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ, ಶಿರೀಶ್ ಕುಂದರ್ ಅವರ ''ಜೋಕರ್''. ಇದರಲ್ಲೂ ಸೊನಾಕ್ಷಿ [[ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್]] ಎದುರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮೂರನೆಯ ಚಿತ್ರ, ಅಶ್ವ್ನಿ ಧೀರ್ ಅವರ ''ಸನ್ ಆಫ್ ಸರ್ದಾರ್''. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಅಜಯ್ ದೇವ್ ಗನ್ ಎದುರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿನ್ಹಾ ರವರ ೨೦೧೩ ರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಮೋಟ್ವಾನೆ ಅವರ ''ಲುಟೇರಾ''.ಇದರಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ರಣ್ವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಎದುರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ== {| class="wikitable" |+ಕೀಲಿ | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|ವರ್ಷ ! scope="col"|ಸಿನಿಮಾ ! scope="col"|ಪಾತ್ರ ! class="unsortable" scope="col" |ಟಿಪ್ಪಣಿ ! scope="col"|ಉಲ್ಲೇಖ |- | ೨೦೧೦ !scope=row| ''[[ಧಬಂಗ್]]'' | ರಜ್ಜೋ ಪಾಂಡೆ |ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಫೀಮೇಲ್ |<ref>[https://www.imdb.com/title/tt1620719/characters/nm3848064 Sonakshi in Dabbang movie]</ref> |- | rowspan="5" | ೨೦೧೨ !scope=row| ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್'' | ಪಾರೊ | |<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2077833/fullcredits Sonakshi as Paro in Rowdy Rathore]</ref> |- !scope=row| ''[[:en:Joker (2012 film)|ಜೋಕರ್]]'' | ದೀವ | |<ref>[https://www.imdb.com/title/tt1918886/fullcredits Sonakshi as Diva in Joker movie]</ref> |- !scope=row| ''[[ಒಎಮ್ಜಿ – ಓ ಮೈ ಗಾಡ್]]'' | ಸ್ವತಃ | ''ಗೊ ಗೊ ಗೋವಿಂದ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |<ref>[https://www.glamsham.com/en/sonakshi-sinha-has-no-role-in-omg-oh-my-god Sonakshi's special appearance in Go Go Govinda song ]</ref> |- !scope=row| ''[[ಸನ್ ಆಫ್ ಸರ್ದಾರ್]]'' | ಸುಖ್ಮೀತ್ ಕೌರ್ ಸಂಧು | |<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2178508/fullcredits Sonakshi as Sukhmeet in Son of Sardar]</ref> |- !scope=row| ''[[ಧಬಂಗ್-೨]]'' | ರಜ್ಜೋ ಪಾಂಡೆ | |<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2112131/ Sonakshi in dabbang 2]</ref> |- | rowspan="6" | ೨೦೧೩ !scope=row| ''[[:en:Himmatwala (2013 film)|ಹಿಮ್ಮತ್ವಾಲಾ]]'' | ಸ್ವತಃ | ''ಥ್ಯಾಂಕ್ ಗಾಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಫ್ರೈಡೆ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಶೇಷ ಪಾತ್ರ |<ref>[https://www.hindustantimes.com/bollywood/first-look-sonakshi-sinha-s-retro-look-in-himmatwala/story-k5vzrsT6RmDeAgTqPfsFWL.html ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್]</ref> |- !scope=row| ''[[ಲುಟೇರ]]'' |ಪಾಖಿ ರಾಯ್ ಚೌದರಿ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ — ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ (ಬೆಸ್ಟ್ ನಟಿ) | |- !scope=row| ''ವನ್ಸ್ ಅಪ್ಆನ್ ಎ ಟೈಮ್ ಇನ್ ಮಂಬೈ ದೊಬಾರಾ'' | ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಶೇಕ್ | |<ref>https://www.news18.com/news/india/sonakshi-sinhas-screen-name-in-once-upon-a-time-changed-618457.html</ref> |- !scope=row| ''[[:en:Boss (2013 Hindi film)|ಬಾಸ್]]'' | ಸ್ವತಃ | ''ಪಾರ್ಟಿ ಆಲ್ ನೈಟ್'' ಮತ್ತು ''ಹರ್ ಕಿಸೀಕೋ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |<ref>https://in.bookmyshow.com/movies/boss-hindi/ET00014053/</ref> |- !scope=row| ''ಬುಲೆಟ್ ರಾಜಾ'' | ಮಿಥಾಲಿ | |<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2551378/ Sonakshi in Bullet raja movie as Mithali]</ref> |- !scope=row| ''ಆರ್..ರಾಜ್ಕುಮಾರ್'' | ಚಂದಾ | |<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2369154/ Sonakshi as Chanda in R..Rajkumar movie with Shahid Kapoor]</ref> |- | rowspan="3" | ೨೦೧೪ !scope=row| ''ಹಾಲಿಡೇ: ಎ ಸೋಲ್ಜಲ್ ಈಸ್ ನೆವರ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ'' | ಸಾಯ್ಬಾ ಥಪರ್ | |<ref>[https://www.imdb.com/title/tt2556308/ Sonakshi with Akshay Kumar in Holiday Movie]</ref> |- !scope=row| ''[[:en:Action Jackson (2014 film)|ಆಕ್ಷನ್ ಜಾಕ್ಸನ್]]'' | ಖುಷಿ | |<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0403935/ Sonakshi as Khushi in action Jackson movie]</ref> |- !scope=row| ''ಲಿಂಗಾ'' | ಮಣಿ ಭಾರತಿ | ಡೆಬ್ಯೂಟ್ (ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾ | |- | rowspan="2" | ೨೦೧೫ !scope=row| ''[[ತೇವರ್]]'' | ರಾಧಿಕಾ ಮಿಶ್ರಾ | |<ref>[https://www.imdb.com/title/tt3398048/ Sonakshi as Radhika in Tevar movie]</ref> |- !scope=row| ''[[:en:All Is Well (film)|ಆಲ್ ಈಸ್ ವೆಲ್]]'' |ಸ್ವತಃ | "ನಚನ್ ಫರ್ರತೆ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |<ref>https://www.imdb.com/title/tt3547616/fullcredits</ref> |- | rowspan="2" |೨೦೧೬ !scope=row| ''[[:en:Akira (2016 Hindi film)|ಅಕೀರಾ]]'' | ಅಕೀರಾ | |<ref>https://www.imdb.com/title/tt5700962/fullcredits</ref> |- !scope=row| ''[[ಫೋರ್ಸ್ ೨]]'' | ಕಮಲ್ಜೀತ್ ಕೌರ್ | |<ref>https://www.imdb.com/title/tt5156746/fullcredits</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೭ !scope=row| ''[[:en:Noor (film)|ನೂರ್]]'' | ನೂರ್ ರಾಯ್ ಚೌದರಿ | ಹಾಗೂ "ಮೂ ಯುಅರ್ ಲಕ್ಕ್" ಹಾಡಿನ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕಿ |<ref>https://www.imdb.com/title/tt5775220/fullcredits</ref> |- !scope=row| ''[[:en:Ittefaq (2017 film)|ಇತ್ತೆಫಾಕ್]]'' | ಮಾಯಾ | |<ref>https://www.imdb.com/title/tt6692354/fullcredits</ref> |- | rowspan="3" |೨೦೧೮ !scope=row| ''[[:en:Welcome to New York (2018 film)|ವೆಲ್ಕಮ್ ಟು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]]'' | ಜಿನಲ್ ಪಟೇಲ್ | |<ref>https://www.imdb.com/title/tt7275232/fullcredits</ref> |- !scope=row| ''ಹ್ಯಾಪಿ ಫಿರ್ ಭಾಗ್ ಜಾಯೇಗಿ '' | ಹರ್ಪ್ರೀತ್ | |<ref>https://www.imdb.com/title/tt7881542/fullcredits</ref> |- !scope=row| ''ಯಮ್ಲಾ ಪಗ್ಲಾ ದಿವಾನಾ: ಫಿರ್ ಸೆ'' |ಸ್ವತಃ | ''ರಫ್ತಾ ರಫ್ತಾ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/sonakshi-sinha-shatrughan-sinha-rekha-come-together-yamla-pagla-deewana-phir-se/|title=Sonakshi Sinha, Shatrughan Sinha and Rekha come together for Yamla Pagla Deewana Phir Se|work=Bollywood Hungama|date=8 March 2018}}</ref> |- |rowspan="4"|೨೦೧೯ !scope="row"| ''ಟೋಟಲ್ ಧಮಾಲ್'' | ಸ್ವತಃ | ಮಂಗ್ಡಾ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/sonakshi-sinha-and-ajay-devgn-in-remake-of-mungda/articleshow/65859145.cms |title=Sonakshi Sinha and Ajay Devgn in remake of 'Mungda'|date=19 September 2018|access-date=19 September 2018}}</ref> |- !scope="row" style="background:#FFFFCC;"| ''[[ಕಲಂಕ್]]''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | ಸತ್ಯಾ ಚೌದರಿ | ಪೋಸ್ಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ |<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/kalank-alia-bhatt-varun-dhawan-madhuri-dixit-sanjay-dutt-5141878/|title=Kalank: Varun-Alia, Madhuri-Sanjay to share screen space in Karan Johar’s next|work=The Indian Express|date=18 April 2018|accessdate=18 April 2018|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180418054257/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/kalank-alia-bhatt-varun-dhawan-madhuri-dixit-sanjay-dutt-5141878/|archivedate=18 April 2018|df=dmy-all}}</ref> |- !scope="row" style="background:#FFFFCC;"| ''ಮಿಶನ್ ಮಂಗಲ್''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | ಟಿಬಿಎ | ಫಿಲ್ಮಿಂಗ್ |<ref>{{cite news|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/sonakshi-sinha-starts-shooting-for-akshay-kumar-and-vidya-balan-starrer-mission-mangal-details-inside/319492|title=Sonakshi Sinha starts shooting for Akshay Kumar and Vidya Balan starrer Mission Mangal |work=Timesnow News|date=23 November 2018|accessdate=25 November 2018}}</ref> |} ==ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಾಫಿ== {| class="wikitable" |- ! ಆಲ್ಬಮ್/ಸಿನಿಮಾ !! ಹಾಡು !! ಸಂಗೀತ !! ಲೇಬಲ್ !! ಬಿಡುಗಡೆ |- |''ತೇವರ್'' |ಲೆಟ್ಸ್ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ'' ||[[:en:Imran Khan (singer)|ಇಮ್ರಾನ್ ಖಾನ್]] |ಇರೋಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ |rowspan="2"|೨೦೧೫ |- |ಸಿಂಗಲ್ | ಆಜ್ ಮೂಡ್ ಇಷ್ಕ್ಹೋಲಿಕ್ ಹೆ ||ಮೀಟ್ ಬ್ರೋಸ್ |rowspan="3"|[[:en:T-Series (company)|ಟಿ - ಸೀರೀಸ್]] |- |''ಅಕೀರಾ'' |ರಜ್ ರಜ್ ಕೆ<ref>https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-sonakshi-sinha-roars-with-rage-in-rajj-rajj-ke-song-from-akira-14442272.html</ref> |ವಿಶಾಲ್ ಶೇಖರ್ ||೨೦೧೬ |- |''ನೂರ್'' |ಮೂ ಯುಅರ್ ಲಕ್ಕ್<ref>https://www.amarujala.com/entertainment/bollywood/noor-s-new-song-move-your-lakk-is-out-in-sonakshi-sinha-diljit-dosanjh-baadshah-s-voice</ref> |[[:en:Badshah (rapper)|ಬಾದ್ಶಾ]] |೨೦೧೭ |- |''ಹ್ಯಾಪಿ ಫಿರ್ ಭಾಗ್ ಜಾಯೇಗಿ '' |ಚಿನ್ ಚಿನ್ ಚೂ |ಸೊಹೈಲ್ ಸೇನ್ |ಸರೆಗಮ |೨೦೧೮ |- |''ಯಮ್ಲಾ ಪಗ್ಲಾ ದಿವಾನಾ: ಫಿರ್ ಸೆ'' |ರಫ್ತಾ ರಫ್ತಾ ದೇಖೋ |ವಿಶಾಲ್ ಮಿಶ್ರಾ |ಸರೆಗಮ |೨೦೧೮ |} ==ಟಿ.ವಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು== {| class="wikitable" |- ! ವರುಷ !!ಪ್ರದರ್ಶನ!! ಚಾನಲ್!!ಪಾತ್ರ |- | rowspan="2" | ೨೦೧೫||[[:en:Indian Idol|ಇಂಡಿಯನ್ ಐಡಲ್]]||rowspan=2|ಸೋನಿ ಟಿ.ವಿ||rowspan=4|ತೀರ್ಪುಗಾರ್ತಿ |- |ಇಂಡಿಯನ್ ಐಡಲ್ ಜೂನಿಯರ್ |- | rowspan="2" | ೨೦೧೭||[[:en:Nach Baliye|ನಚ್ ಬಲಿಯೆ]]||[[:en:StarPlus|ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್]] |- |[[:en:Om Shanti Om (TV series)|ಓಂ ಸಾಂತಿ ಓಂ]]||ಸ್ಟಾರ್ ಭಾರತ್ |} ==ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | ವರ್ಷ ! scope="col" | ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! scope="col" | ವರ್ಗ ! scope="col" | ಸಿನಿಮಾ ! scope="col" | ಫಲಿತಾಂಶ ! scope="col" | ಉಲ್ಲೇಖ |- |rowspan="13"|೨೦೧೧ ! scope="row" | ಆನ್ಯುಅಲ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಲಿವುಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಬೆಸ್ಟ್ ನಿವ್ ಕಮ್ಮರ್ - ಪೀಮೇಲ್ | rowspan="13" |''ದಬಂಗ್'' |{{won}} |<ref>{{cite web|url=http://www.bna-germany.com/news.html?&tx_ttnews%5Btt_news%5D=467&cHash=eb998facbc1bd46f528864e3ce2596ba|title=Shahrukh, Kajol, Ranveer, Arjun, Kareena und Sonakshi gewinnen Europas bekanntesten Bollywood Awards|accessdate=12 October 2017|date=12 August 2011|publisher=BNA Germany|archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920211041/http://www.bna-germany.com/news.html?&tx_ttnews&#91;tt_news&#93;=467&cHash=eb998facbc1bd46f528864e3ce2596ba|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"|ಅಪ್ಸರಾ ಫಿಲ್ಮ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |[[:en:Apsara Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್]] |{{won}} |<ref>{{cite news|title=Winners of 6th Apsara Film & Television Producers Guild Awards|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/winners-of-6th-apsara-film-television-producers-guild-awards/|publisher=[[Bollywood Hungama]]|date=11 January 2011|accessdate=12 October 2017}}</ref> |- !scope="row"|ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ |[[:en:Filmfare Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್]] |{{won}} |<ref name="filmfare">{{cite web|url=http://www.glamsham.com/movies/scoops/11/jan/31-56th-filmfare-awards-2010-a-night-of-glitz-n-glamour-011105.asp|title=56th Filmfare Awards 2010, A Night of Glitz N' Glamour|date=29 January 2011|accessdate=12 October 2017|publisher=Glamsham.com. Fifth Quarter Infomedia Pvt. Ltd|archive-date=3 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110203012043/http://www.glamsham.com/movies/scoops/11/jan/31-56th-filmfare-awards-2010-a-night-of-glitz-n-glamour-011105.asp|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row"|ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ತಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫಿಲ್ಮ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |[[:en:IIFA Award for Star Debut of the Year&nbsp;– Female|ಸ್ಟಾರ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ &nbsp;– ಫೀಮೇಲ್]] |{{won}} |<ref name=iifa>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2011/06/26/7642/index.html|title=Winners of the IIFA Awards 2011|date=26 June 2011|accessdate=10 July 2011|publisher=Bollywood Hungama|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721005826/http://www.bollywoodhungama.com/features/2011/06/26/7642/index.html|archivedate=21 July 2011|deadurl=yes|df=dmy-all}}</ref> |- !scope="row"|ಲಯನ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{won}} | |- !scope="row"|ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |[[:en:Star Screen Award for Most Promising Newcomer – Female|ಮೋಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಮಿಸಿಂಗ್ ನ್ಯೂ ಕಮ್ಮರ್ – ಫೀಮೇಲ್]] |{{won}} |<ref>{{cite web|title=Winners of 17th Annual Star Screen Awards 2011|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/winners-of-17th-annual-star-screen-awards-2011/|publisher=Bollywood Hungama|date=6 July 2011|accessdate=12 October 2017}}</ref> |- !scope="row" rowspan="2"|ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |[[:en:Stardust Award for Superstar of Tomorrow – Female|ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಟುಮಾರೊ – ಫೀಮೇಲ್]] |{{won}} |<ref>{{cite web|url=http://www.magnamags.com/content/view/7594/358/lang,english/|title=StardustAwardWinner2011|date=9 February 2011|accessdate=11 March 2011|publisher=Magnus Mags|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110419052226/http://www.magnamags.com/content/view/7594/358/lang,english/|archivedate=19 April 2011|deadurl=yes|df=dmy-all}}</ref> |- |[[:en:Stardust Award for Best Thriller/Action Actress|ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್]] |{{nom}} |<ref name=stardust>{{cite web|title=Nominations of Stardust Awards 2011|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-of-stardust-awards-2011/|publisher=[[Bollywood Hungama]]|date=22 January 2011|accessdate=12 October 2017}}</ref> |- | rowspan="2" scope="row" |ಜೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |[[:en:Zee Cine Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಫೀಮೇಲ್]] |{{won}} |<ref name="Hrithik, SRK Top Zee Cine Awards">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/hrithik-srk-top-zee-cine-awards/story-QRCWE64VdmhhjEmJJNR1fJ.html|title=Hrithik, SRK top Zee Cine Awards|date=15 January 2011|accessdate=12 October 2017|work=[[The Hindustan Times]]|publisher=HT Media Group}}</ref> |- |ಬೆಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೀಮೇಲ್ ಐಕಾನ್ |{{nom}} |<ref name="Hrithik, SRK Top Zee Cine Awards"/> |- | scope="row" |ಎಫ್ಐಸಿಸಿಐ ಫ್ರೇಮ್ಸ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{won}} |<ref>{{cite news|title=SRK gets global entertainment award|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/srk-gets-global-entertainment-award/story-kd3MQRKQzWXmTa7BCaetSM.html|work=Hindustan Times|accessdate=12 October 2017|agency=Indo-Asian News Service|date=19 March 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://amartips.com/video/search/srkmusic|title=SRK, Rahman win Global Icon honor|work=The Times of India}}{{dead link|date=January 2014}}</ref> |- | scope="row" |ಆಜ್ ತಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{won}} | |- | scope="row" |ದಾದಸಾಹೆಬ್ ಫಲ್ಕೆ ಅವಾರ್ಡ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{won}} | |- | rowspan="7" |೨೦೧೩ | scope="row" |ಇಟಿಸಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ನಟಿ | rowspan="3" style="text-align:center;" | — |{{won}} |<ref name="ETC">[http://www.indicine.com/movies/bollywood/etc-business-awards-winners-2012-2013/ "ETC Business Awards Winners: 2012 – 2013"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170816195347/http://www.indicine.com/movies/bollywood/etc-business-awards-winners-2012-2013/ |date=2017-08-16 }} Retrieved 24 March 2013</ref> |- |ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ಭಾರತ |ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಯೂತ್ ಮೂವಿ ಐಕಾನ್ |{{nom}} | |- |ನಿಕೆಲೋಡಿಯನ್ ಕಿಡ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ಭಾರತ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{nom}} |<ref>{{cite web|url=http://www.nickindia.com/kcaindia/best-actor.php#best-actress|title=KCA India Nominees 2013|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150128020020/http://www.nickindia.com/kcaindia/best-actor.php#best-actress|archivedate=28 January 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಟಿ | rowspan="2" |''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್'' |{{nom}} | |- | rowspan="3" scope="row" |ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್\ ಆಕ್ಷನ್ ನಟಿ |{{nom}} |<ref name="Stardust 2013">{{cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-for-stardust-awards-2013/|title=Nominations for Stardust Awards 2013|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=12 October 2017}}</ref> |- |ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್\ ಆಕ್ಷನ್ ನಟಿ |''ದಬಂಗ್ ೨'' |{{Nom}} | |- |[[:en:Stardust Award for Best Comedy – Romance Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ\ ರೊಮ್ಯಾನ್ಸ್ ನಟಿ]] |''ಸನ್ ಆಫ್ ಸರ್ದಾರ್'' |{{nom}} |<ref name="Stardust 2013"/> |- |೨೦೧೩ |ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈಂನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ | ಮೊಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಕಾಮಿಡಿ ರೋಲ್ – ಫೀಮೇಲ್ |''ಸನ್ ಆಫ್ ಸರ್ದಾರ್'' |{{nom}} | |- | rowspan="8" |೨೦೧೪ | rowspan="2" scope="row" was |ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈಂನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಮೊಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ರೋಲ್ - ಫೀಮೇಲ್ | rowspan="8" |''ಲುಟೇರಾ'' |{{won}} |<ref>{{cite news|title=Deepika Padukone bags three BIG Star Entertainment awards|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2013/dec/311213-deepika-padukone-bags-three-big-star-entertainment-awards.htm|accessdate=12 October 2017|newspaper=Mid-Day|date=31 December 2013}}</ref> |- |[[:en:BIG Star Most Entertaining Film Actor – Female|ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ – ಫೀಮೇಲ್]] |{{nom}} |<ref>{{cite news|title=Nominations for 4th Big Star Entertainment Awards|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-for-4th-big-star-entertainment-awards/|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=12 October 2017|date=12 December 2013}}</ref> |- | scope="row" |ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ |[[:en:Filmfare Award for Best Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ]] |{{nom}} |<ref>{{cite news|title=59th Idea Filmfare Awards Nominations|url=http://www.filmfare.com/news/59th-idea-filmfare-awards-nominations-5138.html|accessdate=12 October 2017|work=Filmfare|date=13 January 2014}}</ref> |- | scope="row" |ಅಪ್ಸರಾ ಫಿಲ್ಮ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | [[:en:Apsara Award for Best Actress in a Leading Role|ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಲೀಡಿಂಗ್ ರೋಲ್]] | {{nom}} |<ref>{{cite web|title=9th Renault Apsara Awards Nominees|url=http://starguildawards.org/9th_renault_apsara_awards_nominees.html|publisher=Apsara Awards|accessdate=16 January 2014|archive-date=16 ಜನವರಿ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140116111739/http://starguildawards.org/9th_renault_apsara_awards_nominees.html|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" scope="row" |ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ | [[:en:Screen Award for Best Actress|ಅತ್ಯತ್ತಮ ನಟಿ]] |{{nom}} | <ref>{{cite web|url=http://screenawards.indianexpress.com/nominations|archive-url=https://web.archive.org/web/20140108081346/http://screenawards.indianexpress.com/nominations|dead-url=yes|archive-date=8 January 2014|title=Nominations, Screen Awards Nominees, Photos, Screen Nominations 2014|work=The Indian Express|accessdate=3 October 2014|archivedate=9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141209073549/http://screenawards.indianexpress.com/nominations|url-status=deviated}}</ref> |- |[[:en:Screen Award for Best Actress|ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಚಾಯ್ಸ್ (ಫೀಮೇಲ್)]] |{{nom}} |<ref>{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/20th-annual-screen-awards-2014-the-complete-list-of-nominees/444093-8-66.html|title=20th Annual Screen Awards 2014: The complete list of nominees|work=IBNLive|accessdate=3 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007111425/http://ibnlive.in.com/news/20th-annual-screen-awards-2014-the-complete-list-of-nominees/444093-8-66.html|archivedate=7 October 2014|deadurl=yes|df=dmy-all}}</ref> |- | scope="row" |ಜೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | [[:en:Zee Cine Award – Critics' Choice Best Actress|ಅತ್ಯತ್ತಮ ನಟಿ (ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್)]] | {{won}} |<ref>{{cite web|title=Zee Cine Awards 2014: Complete list of nominations|url=http://zeenews.india.com/entertainment/zee-cine-awards-2014/zee-cine-awards-2014-complete-list-of-nominations_150384.html|author=Aparna Mudi|accessdate=12 October 2017|publisher=Zee News|date=6 February 2014}}</ref> |- | scope="row" |ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |[[:en:IIFA Award for Best Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ]] |{{nom}} |<ref>{{cite web|title=Nominations for IIFA Awards 2014|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-for-iifa-awards-2014/|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=12 October 2017|date=20 February 2014}}</ref> |- |೨೦೧೪ |ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ |[[:en:Stardust Award for Best Thriller/Action Actress|ಬೆಸ್ಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್/ಆಕ್ಷನ್ ನಟಿ]] |''ಹಾಲಿಡೇ: ಎ ಸೋಲ್ಜಲ್ ಈಸ್ ನೆವರ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ'' |{{nom}} | |- | rowspan="4" | ೨೦೧೭ | rowspan="2" | [[:en:BIG Star Entertainment Awards|ಬಿಗ್ ಜೀ ಎಂಟರ್ಟೈಂನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್]] | rowspan="2" |ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ ಇನ್ ಆಕ್ಷನ್ ಫಿಲ್ಮ – ಮೇಲ್ \ ಫೀಮೇಲ್ | ''ಫೋರ್ಸ್ ೨'' |{{Nom}} |<ref name="bizasialive.com">https://www.bizasialive.com/big-zee-entertainment-awards-nominations-list/</ref> |- | ''ಅಕೀರಾ'' |{{Nom}} |<ref name="bizasialive.com"/> |- | ಲಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೋಜ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಪವರ್ ಪ್ಯಾಕ್ಡ್ ಪೆರ್ಫಾರ್ಮರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್ | ''[[:en:Akira (2016 Hindi film)|ಅಕೀರಾ]]'' |{{Nom }} |<ref name="easterneye.eu">{{cite web|url=https://www.easterneye.eu/winners-lux-golden-rose-awards-2017/|title=Winners Of Lux Golden Rose Awards 2017 - Eastern ye|date=11 December 2017|website=easterneye.eu|accessdate=24 March 2018|archive-date=24 ಮಾರ್ಚ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180324231043/https://www.easterneye.eu/winners-lux-golden-rose-awards-2017/|url-status=dead}}</ref> |- | ಲಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೋಜ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಚ್ಯಾರಿಮಿಸ್ಟಿಕ್ ಬ್ಯೂಟಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್ | |{{Nom }} |<ref name="easterneye.eu"/> |} ==ಗ್ಯಾಲರಿ== <gallery> File:Sonakshi Sinha Diwali bash.jpg|thumb|ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ File:Sonakshi Sinha.jpg|thumb|೨೦೧೪ ನೇ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ File:Sonakshi Sinha November 2014.jpg|thumb|ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ File:Sonakshi Sinha From The Press conference of IIFA Singapore 2012 (13).jpg|thumb|೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಐಫಾ ಅವಾರ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ File:Sonakshi Sinha at 2014 BIG Star.jpg|thumb|೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ File:Sonakshi-Sinha-grace-the-HT-Style-Awards-2018-17.jpg|thumb|ಹೆಚ್-ಟಿ ಸ್ಟೈಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ ೨೦೧೮-೧೯ ನಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ File:Sonakshi Lakme-Fashion-Week-2017-Day 2.jpg|thumb|ಲ್ಯಾಕ್‌ ಮೇ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ವೀಕ್‌ ೨೦೧೭ ನಲ್ಲಿ ಸೊನಾಕ್ಷಿ File:Sonakshi walks ramp1.jpg|thumb|ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] 36s8zkdhzwbrqs3islodsgf2np2yv5r 0 116149 1431230 1427807 2026-10-02T08:46:16Z Ziv 92051 ([[c:GR|GR]]) [[File:SeitzFA2.jpg]] → [[File:Seitz5FaunaAmericanaPlate068 - Morpho.jpg]] [[c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] · Harmonisation of a fileset 1431230 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = ಮಾರ್ಫೊ ಚಿಟ್ಟೆ | image = Morpho didius Male Dos MHNT.jpg | image_caption = ''ಮಾರ್ಫೊ ಡಿಡಿಯಸ್'', ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮಾದರಿ | taxon = ಮಾರ್ಫೊ | authority = [[Johan Christian Fabricius|Fabricius]], 1807 | type_species = ''ಮಾರ್ಫೊ ಅಕಿಲ್ಸ್'' | type_species_authority = ಲಿನ್ನಿಯಸ್, ೧೭೫೮ | diversity = ಸಿ. ೨೯ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ೧೫೦ ಉಪಜಾತಿಗಳು | diversity_link = | synonyms = * ''ಬಾಲಚೌಸ್ಕಿನಾ'' <small> (ಲೆ ಮೌಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್, ೧೯೬೨)</small> * ''ಬ್ರಾಸೋಲಿಸ್'' <small>((ಇಲ್ಲಿಗರ್, ೧೮೦೭)</small> * ''ಸಿಪ್ರಿಟಿಸ್'' <small>(ಲೆ ಮೌಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್, ೧೯೬೨)</small> * ''ಸೈಥೆರಿಟಿಸ್'' <small>(ಲೆ ಮೌಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್, ೧೯೬೨)</small> * ''ಗ್ರಾಸಿಯಾ'' <small>(ಲೆ ಮೌಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್, ೧೯೬೨)</small> * ''ಹೆಲಿಯೊರ್ನಿಸ್'' <small>(ಬಿಲ್ಬರ್ಗ್, ೧೮೨೦)</small> * ''ಇಫಿಮೆಡಿಯಾ'' <small>(ಫ್ರೂಸ್ಟೋರ್ಫರ್, ೧೯೧೩)</small> * ''ಇಫಿಕ್ಸಿಬಿಯಾ'' <small>(ಲೆ ಮೌಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್, ೧೯೬೨)</small> * ''ಲಿಯೊಂಟೆ'' <small> (ಹಬ್ನರ್, ೧೮೧೯)</small> * ''ಮೆಗಾಮೆಡೆ'' <small>(ಹಬ್ನರ್, ೧೮೧೯)</small> * ''ಪೆಸ್ಸೋನಿಯಾ'' <small>(ಲೆ ಮೌಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್, ೧೯೬೨)</small> * ''ಪೊಟಾಮಿಸ್'' <small>(ಹಬ್ನರ್, ೧೮೦೭)</small> * ''ಶ್ವಾರ್ಟ್ಜಿಯಾ'' <small>(ಬ್ಲಾಂಡಿನ್, ೧೯೮೮)</small> * ''ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಡಿಯನ್'' <small>(ಲೆ ಮೌಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್, ೧೯೬೨)</small> }} '''ಮಾರ್ಫೊ ಚಿಟ್ಟೆ'''ಗಳು ಮಾರ್ಫೊ ಕುಲದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ನಿಯೋಟ್ರೋಪಿಕಲ್ [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಕುಲವು ೨೯ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಗೀಕೃತ [[ಜಾತಿ]]ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ೧೪೭ ಅಂಗೀಕೃತ ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ]], [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book |author1=[[Eugène Le Moult|Le Moult, E.]] |author2=[[Pierre Réal|Réal, P.]] |year=1962–63 |title=Les ''Morpho'' d'Amérique du Sud et Centrale |publisher=Editions du cabinet entomologique [[Eugène Le Moult|E. Le Moult]] |location=Paris}}</ref> ಮಾರ್ಫೊ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ೭.೫ ಸೆಂ.ಮೀ (೩.೦ ಇಂಚು) ನಿಂದ ೨೦ ಸೆಂ.ಮೀ (೭.೯ ಇಂಚು) ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. "ಬದಲಾದ" ಅಥವಾ "ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿರುವ ಮಾರ್ಫೊ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೂಡ ಒಂದು ವಿಶೇಷಣವಾಗಿದೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳ [[ಅರಣ್ಯನಾಶ]] ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ವಿಘಟನೆಯಿಂದ [[ನೀಲಿ]] ಮಾರ್ಫೊಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಮಾನವರು ಈ ಕುಲಕ್ಕೆ ನೇರ ಅಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ಧಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಸೌಂದರ್ಯವು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಬಯಸುವ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯರ ಹೊರತಾಗಿ, ಜಾಕಮರ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್‌ನಂತಹ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಯಸ್ಕ ಚಿಟ್ಟೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Rainforest Alliance-2023">{{cite web |title=Blue Morpho Butterfly |url=https://www.rainforest-alliance.org/species/blue-morpho-butterfly/#:~:text=The%20blue%20morpho%20is%20among,their%20wings%2C%20which%20reflect%20light |website=Blue Morpho Butterfly |access-date=17 March 2023}}</ref> ==ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿ ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣ== ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳು ಮಾರ್ಫೊ ಕುಲಕ್ಕೆ ಲಗತ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಕುಲವನ್ನು ಉಪಕುಲಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಫೊ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ರೂಪ, ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಪಥನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಲೆಪಿಡೋಪ್ಟೆರಿಸ್ಟ್ ಅಂತಹ ಎಲ್ಲಾ [[ಜಾತಿ]]ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಕುಲದೊಳಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="Lamas-2004">Lamas, G. (Ed.) (2004) [http://nymphalidae.utu.fi/Nymphalidae/SAspecies.htm ''Checklist: Part 4A. Hesperioidea-Papilionoidea''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080622122440/http://nymphalidae.utu.fi/Nymphalidae/SAspecies.htm |date=2008-06-22}}. Gainesville, Florida: Association for Tropical Lepidoptera. {{ISBN|0-945417-28-4}}</ref> ಎರಡು ಇತರ ಲೆಪಿಡೋಪ್ಟರಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ನಾಮಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಫೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Penz-2002" /> ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[[:sv:Morpho]] Species 2000 and Itis. </ref> ===ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ=== ಮಾರ್ಫೊ ಎಂಬ ಕುಲದ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ವಿಶೇಷಣವಾದ μορφώ ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಅಂದರೆ "ಆಕಾರದ", ಅಫ್ರೋಡೈಟ್, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ದೇವತೆ. ===ಜಾತಿಗಳು=== ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಂತೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Savela-1807">{{cite web |last=Savela |first=Markku |url=http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/nymphalidae/morphinae/morpho/ |title=''Morpho'' Fabricius, 1807 |website=Lepidoptera and Some Other Life Forms |access-date=October 1, 2018}}</ref> ಉಪಜಾತಿ '''''ಇಫಿಮೀಡಿಯಾ''''' *'''''ಹರ್ಕ್ಯುಲಸ್''''' ಜಾತಿಯ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಆಂಫಿಟ್ರಿಯಾನ್'' <small>ಸ್ಟೌಡಿಂಗರ್, ೧೮೮೭</small> **''ಮಾರ್ಫೊ ಹರ್ಕ್ಯುಲಸ್'' <small>(ಡಾಲ್ಮನ್, ೧೮೨೩)</small> - ಹರ್ಕ್ಯುಲಸ್ ಮಾರ್ಫೊ **''ಮಾರ್ಫೊ ರಿಚರ್ಡಸ್'' <small>ಫ್ರುಹ್‌ಸ್ಟಾರ್ಫರ್, ೧೮೯೮</small> – ರಿಚರ್ಡ್‌ನ ಮಾರ್ಫೊ *'''''ಹೆಕುಬಾ''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಸಿಸ್ಸಿ'' <small>ಸಿ. ಫೆಲ್ಡರ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ಫೆಲ್ಡರ್, ೧೮೬೦</small> – ಸಿಸ್ಸೀಸ್ ಮಾರ್ಫೊ **''ಮಾರ್ಫೊ ಹೆಕುಬಾ'' <small>(ಲಿನ್ನಿಯಸ್, ೧೭೭೧)</small> - ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಮಾರ್ಫೊ *'''''ಟೆಲಿಮಾಕಸ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಟೆಲಿಮಾಕಸ್'' <small>(ಲಿನ್ನಿಯಸ್, ೧೭೫೮)</small> **''ಮಾರ್ಫೊ ಥೀಸಸ್'' <small>ಡೇರೊಲ್, ೧೮೬೦</small> - ಥೀಸಸ್ ಮಾರ್ಫೊ ಉಪಜಾತಿ '''''ಇಫಿಕ್ಸಿಬಿಯಾ''''' *''ಮಾರ್ಫೊ ಅನಾಕ್ಸಿಬಿಯಾ'' <small>(ಎಸ್ಪರ್, ೧೮೦೧)</small> ಉಪಜಾತಿ '''''ಸೈಥೆರಿಟಿಸ್''''' *'''''ಸುಲ್ಕೋವ್ಸ್ಕಿ''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **ಮಾರ್ಫೊ ಸುಲ್ಕೊವ್ಸ್ಕಿ - ಸುಲ್ಕೊವ್ಸ್ಕಿಯ ರೂಪ *''''ಲಿಂಫಾರಿಸ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಲಿಂಫಾರಿಸ್'' <small>ಬಟ್ಲರ್, ೧೮೭೩</small> - ಲಿಂಫಾರಿಸ್ ಮಾರ್ಫೊ *'''''ರೋಡೋಪ್ಟೆರಾನ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ರೋಡೋಪ್ಟೆರಾನ್'' <small>ಗಾಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ವಿನ್, ೧೮೮೦</small> *'''''ಪೋರ್ಟಿಸ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಪೋರ್ಟಿಸ್'' <small>(ಹಬ್ನರ್, [೧೮೨೧])</small> **ಮಾರ್ಫೊ ಥಾಮಿರಿಸ್ ಸಿ. ಫೆಲ್ಡರ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ಫೆಲ್ಡರ್, ೧೮೬೭ – ಥಾಮಿರಿಸ್ ಮಾರ್ಫೊ – ಅಥವಾ ''ಎಂ. ಪೋರ್ಟಿಸ್‌''ನ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ *'''''ಜೆಫೈರಿಟಿಸ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **ಮಾರ್ಫೊ ಜೆಫೈರಿಟಿಸ್ ಬಟ್ಲರ್, ೧೮೭೩ - ಜೆಫೈರಿಟಿಸ್ ಮಾರ್ಫೊ *'''''ಏಗಾ''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **ಮಾರ್ಫೊ ಏಗಾ (ಹಬ್ನರ್, [೧೮೨೨]) – ಏಗಾ ಮಾರ್ಫೊ *'''''ಅಡೋನಿಸ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಯುಜೆನಿಯಾ'' <small>ಡೇರೊಲ್, ೧೮೬೦</small> – ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಯುಜೀನಿ ಮಾರ್ಫೊ **''ಮಾರ್ಫೊ ಮಾರ್ಕಸ್'' <small>(ಕ್ರೇಮರ್, ೧೭೭೫)</small> **''ಮಾರ್ಫೊ ಯುರೇನಿಸ್'' <small>ಬೇಟ್ಸ್, ೧೮೬೫</small> ಉಪಜಾತಿ '''''ಬಾಲಚೌಸ್ಕಿನಾ''''' **ಮಾರ್ಫೊ ಅರೋರಾ - ಅರೋರಾ ಮಾರ್ಫೊ ಉಪಜಾತಿ '''''ಸೈಪ್ರಿಟಿಸ್''''' *'''''ಸೈಪ್ರಿಸ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಸೈಪ್ರಿಸ್'' <small>ವೆಸ್ಟ್‌ವುಡ್, ೧೮೫೧</small> - ಸೈಪ್ರಿಸ್ ಮಾರ್ಫೊ *'''''ರೆಟೆನರ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಹೆಲೆನಾ'' <small>ಸ್ಟೌಡಿಂಗರ್, ೧೮೯೦</small> - ಹೆಲೆನಾ ನೀಲಿ ಮಾರ್ಫೊ **''ಮಾರ್ಫೊ ರೆಟೆನರ್'' <small>(ಕ್ರೇಮರ್, [೧೭೭೫])</small> - ರೆಟೆನರ್ ಬ್ಲೂ ಮಾರ್ಫೊ ಉಪಜಾತಿ '''''ಪೆಸ್ಸೋನಿಯಾ''''' *'''''ಪಾಲಿಫೆಮಸ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಲೂನಾ'' <small>ಬಟ್ಲರ್, ೧೮೬೯</small> ಅಥವಾ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಫೊ ಪಾಲಿಫೆಮಸ್ ಲೂನಾ **''ಮಾರ್ಫೊ ಪಾಲಿಫೆಮಸ್'' <small>ವೆಸ್ಟ್‌ವುಡ್, [೧೮೫೦]</small> – (ಪಾಲಿಫೆಮಸ್) ಬಿಳಿ ಮಾರ್ಫೊ *'''''ಕ್ಯಾಟೆನೇರಿಯಾ''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಕ್ಯಾಟೆನಾರಿಯಸ್'' <small>ಪೆರ್ರಿ, ೧೮೧೧</small> ಅಥವಾ ಎಂ. ಎಪಿಸ್ಟ್ರೋಫಸ್‌ನ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ **''ಮಾರ್ಫೊ ಎಪಿಸ್ಟ್ರೋಫಸ್'' <small>(ಫ್ಯಾಬ್ರಿಸಿಯಸ್, ೧೭೯೬)</small> - ಎಪಿಸ್ಟ್ರೋಫಸ್ ವೈಟ್ ಮಾರ್ಫೊ **''ಮಾರ್ಫೊ ಲಾರ್ಟೆಸ್'' <small>(ಡ್ರುರಿ, ೧೭೮೨)</small> ಎಮ್. ಎಪಿಸ್ಟ್ರೋಫಸ್‌ನ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವಾಗಿರಬಹುದು ಉಪಕುಲ '''''ಕ್ರಾಸಿಯಾ''''' *'''''ಮೆನೆಲಾಸ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಅಮಾಥೊಂಟೆ'' <small>(ಡೆಯ್ರೊಲ್, ೧೮೬೦)</small> ಅಥವಾ ಎಂ. ಮೆನೆಲಾಸ್‌ನ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ **''ಮಾರ್ಫೊ ಡಿಡಿಯಸ್'' <small>ಹಾಪ್ಫರ್, ೧೮೭೪</small> - ದೈತ್ಯ ನೀಲಿ ಮಾರ್ಫೊ - ಅಥವಾ ಎಂ. ಮೆನೆಲಾಸ್‌ನ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ **''ಮಾರ್ಫೊ ಗೊಡಾರ್ಟಿ'' <small>(ಗುರಿನ್-ಮೆನೆವಿಲ್ಲೆ, ೧೮೪೪)</small> – ಗೊಡಾರ್ಟ್‌ನ ಮಾರ್ಫೊ – ಅಥವಾ ಎಂ. ಮೆನೆಲಾಸ್‌ನ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ **''ಮಾರ್ಫೊ ಮೆನೆಲಾಸ್<small>'' (ಲಿನ್ನಿಯಸ್, ೧೭೫೮)</small> - ಮೆನೆಲಸ್ ನೀಲಿ ಮಾರ್ಫೊ ಉಪಜಾತಿ '''''ಮಾರ್ಫೊ''''' *'''''ಡೀಡಾಮಿಯಾ''''' ಜಾತಿಯ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಡೀಡಾಮಿಯಾ'' <small>(ಹಬ್ನರ್, [೧೮೧೯])</small> - ಡೀಡಾಮಿಯಾ ಮಾರ್ಫೊ **''ಮಾರ್ಫೊ ಗ್ರಾನಾಡೆನ್ಸಿಸ್'' <small>ಫೆಲ್ಡರ್ ಮತ್ತು ಫೆಲ್ಡರ್, ೧೮೬೭</small> – ಗ್ರಾನಡಾ ಮಾರ್ಫೊ – ಅಥವಾ ಎಂ. ಡೀಡಾಮಿಯಾದ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ *'''''ಹೆಲೆನರ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಹೆಲೆನರ'' <small>(ಕ್ರಾಮರ್, ೧೭೭೬)</small> - ಹೆಲೆನರ್ ನೀಲಿ ಮಾರ್ಫೊ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೀಲಿ ಮಾರ್ಫೊ **''ಮಾರ್ಫೊ ಪೆಲೀಡ್ಸ್'' <small>ಕೊಲ್ಲಾರ್, ೧೮೫೦</small> - ಪೆಲೀಡ್ಸ್ ನೀಲಿ ಮಾರ್ಫೊ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರ್ಫೊ, ಅಥವಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ *'''''ಅಕಿಲ್ಸ್''''' ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು **''ಮಾರ್ಫೊ ಅಕಿಲ್ಸ್'' <small>(ಲಿನ್ನಿಯಸ್, ೧೭೫೮)</small> - ಅಕಿಲ್ಸ್ ಮಾರ್ಫೊ ಗುಂಪು ಮಾಡದ: **''ಮಾರ್ಫೊ ಅಬ್ಸೊಲೊನಿ'' <small>ಮೇ, ೧೯೨೪</small> **''ಮಾರ್ಫೊ ಅಥೆನಾ'' <small>ಒಟೆರೊ, ೧೯೬೬</small> **''ಮಾರ್ಫೊ ನಿಪೆಲ್ಟಿ'' <small>ರೋಬರ್, ೧೯೨೭</small> ==ಬಣ್ಣ== [[File:Morpho sulkowskyi wings.jpg|thumb|ಮಾರ್ಫೊ ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯದ ಬಣ್ಣಗಳು ಅವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನ್ಯಾನೊಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ (ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಇಎಂ ಚಿತ್ರ).<ref>{{cite journal|doi=10.1038/ncomms8959|pmid=26324320|pmc=4569698|title=Towards outperforming conventional sensor arrays with fabricated individual photonic vapour sensors inspired by ''Morpho'' butterflies|journal=Nature Communications|volume=6|pages=7959|year=2015|last1=Potyrailo|first1=Radislav A.|last2=Bonam|first2=Ravi K.|last3=Hartley|first3=John G.|last4=Starkey|first4=Timothy A.|last5=Vukusic|first5=Peter|last6=Vasudev|first6=Milana|last7=Bunning|first7=Timothy|last8=Naik|first8=Rajesh R.|last9=Tang|first9=Zhexiong|last10=Palacios|first10=Manuel A.|last11=Larsen|first11=Michael|last12=Le Tarte|first12=Laurie A.|last13=Grande|first13=James C.|last14=Zhong|first14=Sheng|last15=Deng|first15=Tao|bibcode=2015NatCo...6.7959P}}</ref>]] ಅನೇಕ ಮಾರ್ಫೊ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಲೋಹೀಯ, ಮಿನುಗುವ [[ನೀಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಹಸಿರು]] ಛಾಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಬಣ್ಣಗಳು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಲ್ಲ, ಆದರೆ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬಣ್ಣಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಾರ್ಫೊದ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ ಮಾಪಕಗಳು ಅನುಕ್ರಮ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಘಟನೆಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ತರಂಗಾಂತರ ಮತ್ತು ಘಟನೆ/ಆಚರಣೆಯ ಕೋನ ಎರಡನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author1=P. Vukusic |author2=J.R. Sambles |author3=C.R. Lawrence |author4=R.J. Wootton |name-list-style=amp |title=Quantified interference and diffraction in single ''Morpho'' butterfly scales |journal=[[Proceedings of the Royal Society B]] |volume=266 |pages=1403–11 |year=1999 |url=http://newton.ex.ac.uk/research/emag/butterflies/pdf/Vukusic_Morpho.pdf |doi=10.1098/rspb.1999.0794 |issue=1427 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716081623/http://newton.ex.ac.uk/research/emag/butterflies/pdf/Vukusic_Morpho.pdf |archive-date=2011-07-16 |pmc=1690093 }}</ref> ಹೀಗಾಗಿ, ಬಣ್ಣಗಳು ನೋಡುವ ಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಬಹುಶಃ ಮಾಪಕಗಳ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ (ವಜ್ರದಂತಹ) ರಚನಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಕೋಶದ ಪದರಗಳಿಂದ ವಿವರ್ತನೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಏಕರೂಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Siddique-2013">{{cite journal |last1=Siddique |first1=R. H. |title=Theoretical and experimental analysis of the structural pattern responsible for the iridescence of ''Morpho'' butterflies |last2=Diewald |first2=S. |last3=Leuthold |first3=J. |last4=Hölscher |first4=H. |journal=Optics Express |volume=21 |issue=12 |pages=14351–14361 |year=2013 |doi=10.1364/OE.21.014351|pmid=23787623 |bibcode=2013OExpr..2114351S |url=https://publikationen.bibliothek.kit.edu/1000040642/3057983 |doi-access=free }}</ref> ವೈಡ್-ಆಂಗಲ್ ಬ್ಲೂ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಫೊ [[ಚಿಟ್ಟೆ]] ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮಾಪಕಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾನೊಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಈ ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ರಚನೆಗಳು ವಿಶಾಲ-ಕೋನದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮೂರು ವಿನ್ಯಾಸ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ: ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಮರದಂತಹ ಆಕಾರದ ರೇಖೆಗಳು, ಪರ್ಯಾಯ ಲ್ಯಾಮೆಲ್ಲಾ ಪದರಗಳು (ಅಥವಾ "ಶಾಖೆಗಳು"), ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ರೇಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಎತ್ತರವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ವರ್ಣಪಟಲವು ಪರ್ಯಾಯ ಪದರಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ (ಸುಮಾರು ೯೦ ನಾ.ಮೀ) ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ವೃಕ್ಷದ ಮಾದರಿಯು ನೀಲಿ ತರಂಗಾಂತರಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಫಲನದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನೆರೆಯ ರೇಖೆಗಳ ನಡುವಿನ ಎತ್ತರವು ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕೋನಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲನದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಚನೆಯನ್ನು ಫೋಟೊನಿಕ್ ಸ್ಫಟಿಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಯ ಮಾಪಕಗಳ ಲ್ಯಾಮಲೇಟ್ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಯೋಮಿಮೆಟಿಕ್ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಡೈ-ಮುಕ್ತ [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ನಕಲಿ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯದ ಲ್ಯಾಮೆಲ್ಲಾಗಳು ತಮ್ಮ [[ರೆಕ್ಕೆ]]ಗಳ ಬೆನ್ನಿನ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತವೆ, ಕುಹರದ ಬದಿಗಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ವೆಂಟ್ರಲ್ ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಒಸೆಲ್ಲಿ (ಕಣ್ಣಿನ ಮಚ್ಚೆಗಳು) ನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಮ್. ಗೊಡಾರ್ಟಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಡೋರ್ಸಲ್ ಲ್ಯಾಮೆಲ್ಲಾಗಳು ತುಂಬಾ ತೆಳುವಾಗಿದ್ದು, ವೆಂಟ್ರಲ್ ಓಸೆಲ್ಲಿಯು ಇಣುಕಿ ನೋಡಬಹುದು. ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಫೊಗಳು ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯದ [[ಬಣ್ಣ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಒಸೆಲ್ಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗಂಡುಗಳು ಮಾತ್ರ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿದ್ದು, ಪುರುಷರ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ಲಿಂಗೀಯ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ''ಲ್ಯಾಮೆಲ್ಲಾ''ಗಳು ಯಾವುದೇ ನೇರಳಾತೀತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಬೆಳಕಿನ ೭೦ % ವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಫೊ ಚಿಟ್ಟೆಗಳ [[ಕಣ್ಣು]]ಗಳು ಯುವಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂವೇದನಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಗಂಡು ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ದೂರದಿಂದ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಜಾತಿಗಳು ಮಾನವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದವರೆಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕಂದು [[ಕಿತ್ತಳೆ]] ಅಥವಾ ಗಾಢ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಹಲವಾರು ಇತರ ಜಾತಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಮ್. ಹೆಕುಬಾ ಮತ್ತು ಎಮ್. ಟೆಲಿಮಾಕಸ್). ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು [[ಬಿಳಿ]], ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು ಎಮ್. ಕ್ಯಾಟೆನಾರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಎಮ್. ಲಾರ್ಟೆಸ್. ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾತಿ, ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ಮುತ್ತಿನ [[ನೇರಳೆ]] ಮತ್ತು ಟೀಲ್ ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅಪರೂಪದ ಎಮ್. ಸುಲ್ಕೋವ್ಸ್ಕಿಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಆಂಡಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ (ಎಮ್. ಲಿಂಫಾರಿಸ್). ಲೋಹೀಯ ನೀಲಿ ಮಾರ್ಫೊ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ, ಎಮ್. ರೆಟೆನರ್ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯವಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಎಮ್. ಸೈಪ್ರಿಸ್ ಹತ್ತಿರದ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಎಮ್. ಸೈಪ್ರಿಸ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು, ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಮಾದರಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ [[ರೆಕ್ಕೆ]]ಗಳಾದ್ಯಂತ ಬಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಎಮ್. ಸೈಪ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು ಎಮ್. ರೆಟೆನರ್ ಹೆಲೆನಾಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಣ್ಣದ ನೀಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite journal|title=Structural or pigmentary? Origin of the distinctive white stripe on the blue wing of a Morpho butterfly|author=Shinya Yoshioka|author2=Shuichi Kinoshita|journal=Proceedings of the Royal Society B|doi=10.1098/rspb.2005.3314|url=http://europepmc.org/backend/ptpmcrender.fcgi?accid=PMC1560023&blobtype=pdf|year=2006|volume=273|pages=129–134|pmc=1560023|access-date=2024-12-15|archive-date=2024-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201030458/https://europepmc.org/backend/ptpmcrender.fcgi?accid=PMC1560023&blobtype=pdf|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಲೆಪಿಡೋಪ್ಟೆರಿಸ್ಟ್ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ನಬೊಕೊವ್ ಅವರ ನೋಟವನ್ನು "ಮಿನುಗುವ ತಿಳಿ-ನೀಲಿ ಕನ್ನಡಿಗಳು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite book|last=Leach|first=William|title=Butterfly People|year=2013|publisher=Pantheon Books|location=New York|pages=201|url=https://books.google.com/books?id=nIz4oBi5xXAC|isbn=9780307907875}}</ref> ===ಲೈಂಗಿಕ ದ್ವಿರೂಪತೆ=== ನೀಲಿ ಮಾರ್ಫೊ ಜಾತಿಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ದ್ವಿರೂಪತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಮ್. ಅಡೋನಿಸ್, ಎಮ್. ಯುಜೀನಿಯಾ, ಎಮ್. ಏಗಾ, ಎಮ್. ಸೈಪ್ರಿಸ್, ಮತ್ತು ಎಮ್. ರೆಟೆನರ್), ಕೇವಲ ಗಂಡುಗಳು ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯದ [[ನೀಲಿ]] ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಕಂದು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇತರ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಮ್. ಅನಾಕ್ಸಿಬಿಯಾ, ಎಮ್. ಗೊಡಾರ್ಟಿ, ಎಮ್. ಡಿಡಿಯಸ್, ಎಮ್. ಅಮಥಾಂಟೆ, ಮತ್ತು ಎಮ್. ಡೀಡಾಮಿಯಾ), ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಭಾಗಶಃ ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ==ಆವಾಸಸ್ಥಾನ== [[File:Atlantic Forest.jpg|thumb|ಪರಾಗ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಅರಣ್ಯ]] ಮಾರ್ಫೊ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು [[ಅಮೆಜಾನ್]] ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ [[ಕಾಡು]]ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಇತರ ಅರಣ್ಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲು ಸಹ ಹೊಂದಿಕೊಂಡರು - ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಕರಾಗುವಾ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ಕಾಡುಗಳ ಒಣ ಪತನಶೀಲ ಕಾಡುಗಳು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೧,೪೦೦ ಮೀ (೪,೬೦೦ ಅಡಿ) ನಡುವಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಫೊಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ== *ಮಾರ್ಫೊಗಳು ದಿನನಿತ್ಯದವು, ಏಕೆಂದರೆ ಗಂಡು ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಾಡಿನ ತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು [[ನದಿ]]ಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಸಂಯೋಗದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಾರ್ಫೊಸ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. *ಮಾರ್ಫೊಗಳ ಕುಲವು ರುಚಿಕರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಮ್. ಅಮಥೋಂಟೆ) ಬಹಳ ಬಲವಾದ ಹಾರಾಟಗಾರಗಳಾಗಿವೆ; [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೆ ಚಿಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |last1=Young |first1=Allen M. |year=1971 |title=Wing colouration and reflectance in ''Morpho'' butterflies as related to reproductive behaviour and escape from avian predators |url=https://archive.org/details/sim_oecologia_1971_7_3/page/209 |journal=Oecologia |volume=7 |issue=3 |pages=209–222 |doi=10.1007/bf00345212|pmid=28311247 |bibcode=1971Oecol...7..209Y |s2cid=25970574 }}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಫೊ ಜಾತಿಗಳು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಮುಲ್ಲೆರಿಯನ್ ಮಿಮಿಕ್ರಿಯ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ 'ಪರ್ಸ್ಯೂಟ್ ಅಪೋಸೆಮ್ಯಾಟಿಸಂ' ಆಗಿರಬಹುದು.<ref name="Pinheiro-1996">{{cite journal |last1=Pinheiro |first1=Carlos E. G. |year=1996 |title=Palatability and escaping ability in Neotropical butterflies: tests with wild kingbirds (''Tyrannus melancholicus'', Tyrannidae) |journal=[[Biological Journal of the Linnean Society]] |volume=59 |issue=4 |pages=351–363 |doi=10.1111/j.1095-8312.1996.tb01471.x|doi-access=free }}</ref>.<ref>Edmunds M. 1974. ''Defence in Animals: a survey of anti-predator defences''. Harlow, Essex and NY: Longman. {{ISBN|0-582-44132-3}}. On pp. 255–256 there is a discussion of 'pursuit aposematism': "Young suggested that the brilliant blue colours and bobbing flight of ''Morpho'' butterflies may induce pursuit... ''Morpho amathonte'' is a very fast flier... It is possible that birds that have chased several unsuccessfully may learn not to pursue butterflies of that [type]... In one area, Young found that 80% of less brilliant species of ''Morpho'' had beak marks on their wings... but none out of 31 ''M. amathonte''." .. "If brilliant colour was a factor in courtship, then the conflicting selection pressures of sexual selection and predator selection might lead to different results in quite closely related species."</ref> *ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಎರಡರ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಣ್ಣಿನ ಮಚ್ಚೆಗಳು ಆಟೋಮಿಮಿಕ್ರಿಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿರಬಹುದು, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಮಚ್ಚೆಯು ಪರಭಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ಬೇಟೆಯ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಲು, ಪರಭಕ್ಷಕನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಣ್ಣನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ತಿನ್ನಲಾಗದ ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref>{{cite journal |doi=10.1017/S1464793105006810 |author=Stevens, Martin |title=The role of eyespots as anti-predator mechanisms, principally demonstrated in the Lepidoptera |url=https://archive.org/details/sim_biological-reviews_2005-11_80_4/page/573 |journal=Biological Reviews |volume=80 |issue=4 |year=2005 |pages=573–588 |pmid=16221330 |s2cid=24868603 }}</ref> *ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್‌ಗಳು, ಜಾಕಮಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೀಟನಾಶಕ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳು, [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ==ನಡವಳಿಕೆ== ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರೆಕ್ಕೆಯ ಪ್ರದೇಶವು ಅಗಾಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಾರ್ಫೊಗಳು ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ, ನಿಧಾನವಾದ, ನೆಗೆಯುವ ಹಾರಾಟದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಜೀವನ ಚಕ್ರ== ಮೊರ್ಫೊ ಚಿಟ್ಟೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನ ಚಕ್ರ, [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಯಿಂದ ಸಾವಿನವರೆಗೆ, ಸುಮಾರು ೧೧೫ ದಿನಗಳು. [[File:Blue Morpho Caterpillar.jpg|thumb|left|ಮರಿಹುಳುಗಳು]] [[File:2011-08-08 15-53-56-papillon-hunawihr.jpg|thumb|left|ಪ್ಯೂಪೆ ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವಯಸ್ಕ ಚಿಟ್ಟೆ]] ಲಾರ್ವಾಗಳು ತೆಳು-[[ಹಸಿರು]], ಇಬ್ಬನಿಯಂತಹ [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಮರಿಹುಳುಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸುಣ್ಣ-ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಹಳದಿ ತೇಪೆಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಕೆಂಪು]]-ಕಂದು ದೇಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ [[ಕೂದಲು]]ಗಳು ಮಾನವನ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದಾಗ ಅದು [[ಎದೆ]]ಯ ಮೇಲಿರುವ ಎವರ್ಸಿಬಲ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ವಾಸನೆಯ [[ದ್ರವ]]ವನ್ನು ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲವಾದ ವಾಸನೆಯು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವು ವಿವಿಧ [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಪ್ಯೂಪಲ್ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಕ್ಯಾಟರ್ಪಿಲ್ಲರ್ ಐದು ಬಾರಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಬಲ್ಬಸ್ ಕ್ರೈಸಾಲಿಸ್ ತೆಳು ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಜೇಡ್ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ ವಿಕರ್ಷಣ, ಅಲ್ಟ್ರಾಸಾನಿಕ್ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ.<ref>Nussbaum, Greg. [https://web.archive.org/web/20080629022501/http://www.mrnussbaum.com/bluemorpho.htm Blue Morpho] archived from www.mrnussbaum.com</ref><ref name="Fruhstorfer-1913">Fruhstorfer, H. (1913). [https://www.biodiversitylibrary.org/item/48586 "Family: Morphidae"], pp. 333–356 in A. Seitz (editor), ''Macrolepidoptera of the World'', vol. 5. Stuttgart: Alfred Kernen.</ref> ವಯಸ್ಕ ಚಿಟ್ಟೆ ಸುಮಾರು ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕುತ್ತವೆ. ಅವು ಹುದುಗುವ [[ಹಣ್ಣು]], ಕೊಳೆಯುವ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳು, [[ಮರ]]ದ ರಸ, [[ಶಿಲೀಂಧ್ರ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ-ಸಮೃದ್ಧ ಮಣ್ಣಿನ ದ್ರವಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.rainforest-alliance.org/resources.cfm?id=blue_butterfly Blue Morpho Butterfly (''Morpho peleides'')]. Rainforest Alliance. Retrieved on 2011-10-17.</ref> ಅವು ಮರಿಹುಳುಗಳಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಜೀವಾಣುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ನೀಲಿ ಮಾರ್ಫೊಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಣವೈವಿಧ್ಯದ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು [[ಆಭರಣ]]ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮರಗೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಎಣ್ಣೆಯುಕ್ತ ವಿಷಯಗಳು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕಲೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾಗದದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚಿಟ್ಟೆ]] ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ನಿಯೋಟ್ರೋಪಿಕಲ್ ದೇಶಗಳಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೈವ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪ್ಯೂಪೆಯಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಅವುಗಳ ಅನಿಯಮಿತ ಹಾರಾಟದ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ, ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ==ಹೋಸ್ಟ್ ಸಸ್ಯಗಳು== ಮಾರ್ಫೊ ಲಾರ್ವಾಗಳು, ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೇ, ಗ್ರ್ಯಾಮಿನೇ, ಕ್ಯಾನೆಲೇಸಿ, ಗುಟ್ಟಿಫೆರೇ, ಎರಿಥ್ರಾಕ್ಸಿಲೇಸಿ, ಮೈರ್ಟೇಸಿ, ಮೊರೇಸಿ, ಲಾರೇಸಿ, ಸಪಿಂಡೇಸಿ, ರಮ್ನೇಸಿ, ಯುಫೋರ್ಬಿಯಾಸಿ, ಪಲ್ಮೇಸಿಯೇ, ಪಲ್ಮಾಸೀ, ಮ್ಯುಸೇಸಿ ಬಿಗ್ನೋನಿಯೇಸಿ ಮತ್ತು ಮೆನಿಸ್ಪರ್ಮೇಸಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪೆನ್ಜ್ ಮತ್ತು ಡೆವ್ರೀಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಲಾರ್ವಾ ಸ್ಯಾಟಿರಿನೇಯ ಪೂರ್ವಜರ [[ಆಹಾರ]]ವು ಪೊಯೇಸಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಮೊನೊಕಾಟ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="Penz-2002">{{cite journal |last1=Penz |first1=Carla M. |first2=P. J. |last2=DeVries |year=2002 |title=Phylogenetic analysis of ''Morpho'' butterflies (Nymphalidae, Morphinae): Implications for classification and natural history |journal=American Museum Novitates |number=3374 |pages=1–33 |issn=0003-0082 |hdl=2246/2863 |doi=10.1206/0003-0082(2002)374<0001:PAOMBN>2.0.CO;2 |s2cid=55554335 |url=http://digitallibrary.amnh.org/bitstream/2246/2863/1//v2/dspace/ingest/pdfSource/nov/N3374.pdf}}</ref> ಅನೇಕ ಮಾರ್ಫೊಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಕಾಸದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಕಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ತಳದ ಜಾತಿಗಳು ಮೊನೊಕಾಟ್ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ==ಸಂಗ್ರಾಹಕರು== [[File:Morpho collection.JPG|thumb|ಮಾರ್ಫೊ ಚಿಟ್ಟೆ ಸಂಗ್ರಹ]] ಮಾರ್ಫೊ [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ದುಬಾರಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ [[ಲಂಡನ್]] [[ಆಭರಣ]] ವ್ಯಾಪಾರಿ ಡ್ರೂ ಡ್ರುರಿ ಮತ್ತು ಡಚ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪೀಟರ್ ಟೇಲರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಹಲ್ಸ್ಟ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಜಾರ್ಜಸ್ ರೂಸೋ-ಡೆಸೆಲ್, ಹಣಕಾಸುದಾರ ವಾಲ್ಟರ್ ರಾಥ್‌ಸ್ಚೈಲ್ಡ್, ರೊಮಾನೋವ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕ್ [[ರಷ್ಯಾ]]ದ ನಿಕೋಲಸ್ ಮಿಖೈಲೋವಿಚ್ ಮತ್ತು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್, ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ, ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾನ್ ಜಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕರ್ಟ್ ಐಸ್ನರ್. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಫೊಸ್ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗಳನ್ನು "ಕುನ್‌ಸ್ಟ್‌ಕಮೆರಾ" ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಪೀಟರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಮಾರಿಯಾ ಥೆರೆಸಾ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ರಾಣಿ ಉಲ್ರಿಕಾ ಎಲಿಯೊನೊರಾ ಅವರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವರು ಮಾರಿಯಾ ಸಿಬಿಲ್ಲಾ ಮೆರಿಯನ್, ಅವರು ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ರಿಯೊ ನೀಗ್ರೊದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಜನರು ಒಮ್ಮೆ [[ನೀಲಿ]] ಮಾರ್ಫೊ (ಎಮ್. ಮೆನೆಲಾಸ್) ದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗಾಢವಾದ ನೀಲಿ ಡಿಕೋಯ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ [[ಚಿಟ್ಟೆ]] ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಮುಖವಾಡಗಳಿಗೆ ಅಲಂಕರಣವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಯಸ್ಕ ಮಾರ್ಫೊ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಹುದುಗುವ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅವು ಆಮಿಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು. ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ನಡುಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಯಲು ಸುಲಭ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> File:Morpho didius Male Ventre MHNT.jpg|''ಎಮ್. ಡಿಡಿಯಸ್'' - ವೆಂಟ್ರಲ್ ಸೈಡ್: ಪರಭಕ್ಷಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ದಾಳಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾದ ಒಸೆಲ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಗುರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. File:Bluemorphobutterfly.jpg|''ಎಮ್. peleides'', ಪಕ್ಷಿ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿರುವ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ನೋಚ್‌ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. File:White Morpho wings closed.JPG|''ಎಮ್. ಫಾಲಿಫೆಮಸ್'', ಹಲವಾರು "ಬಿಳಿ ಮಾರ್ಫೊ" ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. File:Morpho rhetenor rhetenor MHNT dos.jpg|''ಎಮ್. ರೆಥೆನೊರ್'' - ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಚಿಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅಥವಾ ಉಡುಗೊರೆ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. File:Morphobutterfly.jpg|''ಎಮ್. ರಿಚರ್ಡಸ್‌'' ತಾನಾಗಿಯೇ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಲು ಬಿಸಿಲು. File:Morpho hecuba hecuba MHNT dos.jpg|''ಎಮ್. ಹೆಕುಬಾ, ೨೦ ಸೆಂ.ಮೀ (೭.೯ ಇಂಚು) ವರೆಗಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾರ್ಫೊ. File:MorphoherculesandMorphothamyrisSizecomparison.JPG|''ಎಮ್. ಹೆಕುಬಾ'' ಗಾತ್ರದ ಹೋಲಿಕೆ ಎಮ್. ಥಾಮಿರಿಸ್ (ಎಮ್. ಪೋರ್ಟಿಸ್). File:Morpho butterfly with wings closed, Corcovado, Costa Rica, Dec 2014.jpg|ಈ ಮಾರ್ಫೊ ಚಿಟ್ಟೆಯ ಮುಚ್ಚಿದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. </gallery> ==ವಿವರಣೆಗಳು== <gallery> File:MorphoAchillesMerian.jpg|ಮಾರಿಯಾ ಸಿಬಿಲ್ಲಾ ಮೆರಿಯಾನ್ ಮೆಟಾಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್ ಇನ್ಸೆಕ್ಟೋರಮ್ ಸುರಿನಾಮೆನ್ಸಿಯಮ್ ೧೭೦೫ File:Cramer&Stoll-uitlandsche kapellen vol. 1- plate 027.jpg|ಪೀಟರ್ ಕ್ರೇಮರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪರ್ ಸ್ಟೋಲ್ ಡಿ ಯುಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಚೆ ಕಪೆಲ್ಲೆನ್ ೧೭೭೫–೧೭೮೨ File:Cramer&Stoll-uitlandsche kapellen vol. 1- plate 028.jpg|ಪೀಟರ್ ಕ್ರೇಮರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪರ್ ಸ್ಟೋಲ್ ಡಿ ಯುಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಚೆ ಕಪೆಲ್ಲೆನ್ ೧೭೭೫–೧೭೮೨ File:ShawNaturalists MiscellanyAchilles.jpg|ಜಾರ್ಜ್ ಶಾ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಪಾಲಿಡೋರ್ ನೋಡರ್ ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ಸ್ ಮಿಸಲೆನಿ 1789–1813 File:Hubner1821SammlExotSchmett2Plate73.jpg|ಆಗ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ವಿಲಕ್ಷಣ ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ಹಬ್ನರ್ ಸಂಗ್ರಹ [೧೮೦೬-೧೮೪೧] File:LucasMorphomenelaus.jpg| ಹಿಪ್ಪೊಲೈಟ್ ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಹಿಸ್ಟೊಯಿರ್ ನೇಚರ್ಲೆ ಡೆಸ್ ಲೆಪಿಡೋಪ್ಟೆರೆಸ್ ಎಕ್ಸೋಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್, ೧೮೩೫. File:NovaraExpZoologischeTheilLepidopteraAtlasTaf63.jpg|೧೮೫೭, ೧೮೫೮, ೧೮೫೯ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಫ್ರಿಗೇಟ್ ನೋವಾರಾದ ಕ್ಯಾಜೆಟನ್ ಮತ್ತು ರುಡಾಲ್ಫ್ ಫೆಲ್ಡರ್ ವಾಯೇಜ್ File:Biolcam.jpg|ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಡುಕೇನ್ ಗಾಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಓಸ್ಬರ್ಟ್ ಸಾಲ್ವಿನ್ ಬಯೋಲಾಜಿಯಾ ಸೆಂಟ್ರಲಿ-ಅಮೆರಿಕಾನಾ ೧೮೭೯–೧೯೧೫ File:Seitz5FaunaAmericanaPlate068 - Morpho.jpg|ಅಡಾಲ್ಬರ್ಟ್ ಸೀಟ್ಜ್ ಭೂಮಿಯ ದೊಡ್ಡ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ೧೮೬೦-೧೯೩೮ </gallery> ==ಸಹ ನೋಡಿ== *[[:en:List of tropical and subtropical moist broadleaf forests ecoregions|ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ವಿಶಾಲ ಎಲೆಗಳ ಕಾಡುಗಳ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] (ನಿಯೋಟ್ರೋಪಿಕಲ್) *[[:en:Tropical Andes|ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆಂಡಿಸ್]] *''[[:en:Arhopala|ಅರ್ಹೋಪಾಲ]]'' ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Morpho}} *{{Wikispecies-inline|Morpho|''Morpho''}} *[http://eol.org/pages/17446/entries/33962580/overview EOL] Taxonomy and images *[http://www.butterfliesofamerica.com/L/t/Morpho_a.htm Butterflies of America] Superb collection of scientific specimen photographs. Many of [[Type (biology)|types]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಚಿಟ್ಟೆಗಳು]] 8whii5s9n2onlybepv0w08p2fa2pzpl 0 123623 1431214 1369610 2026-10-01T16:55:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431214 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=H{{sub|2}}O|studio=ಧನರಾಜ್ Films|gross=|budget={{INR}}೭ ಕೋಟಿ <ref>{{cite web|last1=Riti|first1=M. D.|title=Prabhu Deva in a unique tap dance!|url=http://www.rediff.com/movies/2001/jan/04prabhu.htm|website=Rediff|accessdate=29 April 2016|date=4 January 2001}}</ref>|language=[[Kannada language|Kannada]]|country=India|runtime=೧೩೪ ನಿಮಿಷ|released={{film date|df=yes|2002|03|29}}|distributor=|editing=ಟಿ.ಶಶಿಕುಮಾರ್|cinematography=[[ಹೆಚ್.ಸಿ.ವೇಣು]]|music=[[ಸಾಧು_ಕೋಕಿಲ]]|starring=[[ಉಪೇಂದ್ರ]]<br/>[[ಪ್ರಭುದೇವ]]<br/>[[ಪ್ರಿಯಾಂಕ_ಉಪೇಂದ್ರ_(ನಟಿ)]]|writer=[[ಉಪೇಂದ್ರ]]|producer=ಪಿ.ಧನರಾಜ್|director=ಎನ್.ಲೋಕನಾಥ್<br> ರಾಜಾರಾಂ|caption=Film VCD cover|italic title=no}} '''''ಎಚ್ 2 ಒ''''' 2002 ರ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ-]] ಭಾಷಾ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಚೊಚ್ಚಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕದ್ವಯರಾದ ಎನ್.ಲೋಕನಾಥ್ ಮತ್ತು ರಾಜಾರಾಮ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಭಾಗಶಃ [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ]] ''ಎಚ್ 2 ಒ ಕಾವೇರಿ ಎಂದು ಮರು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು'' ಮತ್ತು ಧನರಾಜ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿ. ಧನರಾಜ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಉಪೇಂದ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಉಪೇಂದ್ರ ಪ್ರಭುದೇವರ ಜೊತೆ ನಾಯಕನಾಗಿ ತಟಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ತ್ರಿವೇದಿ ಜೊತೆಗೆ ಬಾಬು ಮೋಹನ್, ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜನಾರ್ಧನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕಥಾವಸ್ತುವು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಗಡಿಯ ಎರಡು ಹಳ್ಳಿಗಳ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಇದೆ. ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಚ್‌ಸಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಟಿ.ಶಶಿಕುಮಾರ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ ಟು ಓ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ರೂಪಕ ಉಲ್ಲೇಖದ ಮೂಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ೨೦೧೬ ರ ಮರಾಠಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಮರಾಠಿ ಟೈಗರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ದಿಲ್ ಕಿ ಧಡ್ಕನ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೋದ್ಯವೆಂದರೆ, ಕನ್ನಡದ ಧೀಮಂತ ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿ ಚಿ. ಉದಯಶಂಕರರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಕರುನಾಡಿನ ನಾಯಕನ ಹೆಸರು ಉದಯಶಂಕರಗೌಡ. ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿ ವೈರಮುತ್ತುರನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭುದೇವರ ಹೆಸರು ವೈರಮುತ್ತು. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * [[ಉಪೇಂದ್ರ|ಉದಯಶಂಕರ ಗೌಡ ಆಗಿ ಉಪೇಂದ್ರ]] * ವೈರಮುತ್ತು ವಾಗಿ ಪ್ರಭುದೇವ * [[ಪ್ರಿಯಾಂಕ ಉಪೇಂದ್ರ (ನಟಿ)|ಕಾವೇರಿ ಆಗಿ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಉಪೇಂದ್ರ]] * ಬಾಬು ಮೋಹನ್ * [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ|ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ]] * ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜನಾರ್ಧನ್ * ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ * ಶಂಕರ್ ಭಟ್ * ಪುಷ್ಪಾ ಸ್ವಾಮಿ == ನಿರ್ಮಾಣ == ಚಿತ್ರದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ರಜನಿಕಾಂತ್ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಉಪೇಂದ್ರ ಬರೆದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. <ref name="hin">{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/tale-of-love-and-water/article3959807.ece |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170517130623/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/tale-of-love-and-water/article3959807.ece |archive-date=2017-05-17 |url-status=dead}}</ref> == ಧ್ವನಿಪಥ == [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ|ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ]] ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉಪೇಂದ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. === ಬಿಡುಗಡೆ === ''ಹೆಚ್ 2 ಒ'' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ೨ ವರ್ಷಗಳ ವಿರಾಮದ ನಂತರ ಉಪೇಂದ್ರ ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯತ್ತ ಮರಳಿದರು. ಅದರ ಆಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ, ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಡಿಯೊ ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಡಿಗಳು ಮಾರಾಟ ಆದುವು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆಡಿಯೋ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮಾಡಿತು. "ಐ ವನ್ನಾ ಸೀ ಮೈ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್", "ಹೂವೇ ಹೂವೇ", "ನಾ ನಿನ್ನಾ ಬಿಡಾಲಾರೆ", "ಬೀಡಾ ಬೇಡಾ", ಮತ್ತು "ದಿಲ್ ಇಲ್ಡೆ" ಹೀಗೆ, ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾದುದು ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದವು. <ref> {{Cite web|url=http://www.ourkarnataka.com/entertainment/music_review_h2o.htm|title=Witty words for Upendra-Prabhudeva starrer|website=[[The Music Magazine]]|publisher=ourkarnataka.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121102010026/http://www.ourkarnataka.com/entertainment/music_review_h2o.htm|archive-date=2 November 2012|access-date=2 November 2012}}</ref> == ಕೌತುಕ == ''ಕಾವೇರಿ'' ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗ ಮತ್ತು ತಮಿಳರ ನಡುವಿನ ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯು ''ಹೆಚ್.ಟು.ಓ'' ಆಗಿದೆ. ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ನಡುವಿನ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೂಪಕ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಕರುನಾಡು-ತಮಿಳುನಾಡು, ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಯಾಮಿ ಅವಳಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಕಥೆ ಬರೆದ ಉಪೇಂದ್ರ, "ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಹೋರಾಡುವ ಬದಲು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಜೀವನವೇ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು." <ref name="hin"/> == ಬಿಡುಗಡೆ == ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರವು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮಿಳು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಡಬ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಕಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref name="hin"/> === ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾಗತ === ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರಿನ ವಿವಾದದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲು ಉಪೇಂದ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/kannada/review.php?id=11203710&ctid=5&cid=2427|title=H2O|publisher=sify movies|access-date=2 November 2012|archive-date=21 ಜನವರಿ 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050121140233/http://sify.com/movies/kannada/review.php?id=11203710&ctid=5&cid=2427|url-status=dead}}</ref> === ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ === ''ಹೆಚ್ ಟು ಒ'' [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತದ]] ೨೮ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೫೦ ದಿನಗಳ ಓಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳ ನಡುವೆಯೂ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ೭೫ ದಿನಗಳ ಓಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ . ದುಬಾರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಆದ ವಿಳಂಬದಿಂದ ''ಹೆಚ್ ಟು ಒ'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ 'ಸೆಮಿ ಹಿಟ್' ಆಗಿತ್ತು. <ref name="ra">{{Cite web|url=http://www.angelfire.com/stars/upendra/rajaram/interview/Rajaram_English.html|title=H2O Director Rajaram Interview|last=|date=|publisher=|access-date=}}</ref> <ref name="P Vasu Interview">{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-p-vasu/20120125.htm|title=P Vasu Interview|last=|date=|publisher=|access-date=}}</ref> ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರೂ, <ref> {{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-two-kannada-films-will-fight-it-out-this-weekend/20110707.htm|title=Two Kannada films will fight it out this weekend|last=Lakshminarayana|first=Shruti Indira|date=7 July 2011|publisher=Rediff|access-date=2 November 2012}}</ref> ಇದು ಕೇವಲ ೭೫ ದಿನಗಳ ಓಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉಪೇಂದ್ರರ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''[[ಎ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಎ]]'' (೧೯೯೮), ''[[ಉಪೇಂದ್ರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಉಪೇಂದ್ರ]] (೧೯೯೯)'', ''ಪ್ರೀತ್ಸೇ'' (೨೦೦೦) ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೊಂಚ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಪಡೆಯಿತು, ಉಪೇಂದ್ರರ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳೂ, ೧೭೫ ದಿನಗಳ ಓಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದ ಇತರ ಉಪೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಋತ್ಮಕ ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದ ಮೇಲಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಷೇಧದಿಂದಾಗಿ ''ಹೆಚ್ ಟು ಒ''ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದರ ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರು ''ಹೆಚ್ ಟು ಒ''ನಿಂದ ಭಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2004/09/02/stories/2004090201750100.htm|title=Behind the curtains|date=2 September 2004|work=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|access-date=2 November 2012|archive-date=12 ನವೆಂಬರ್ 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041112121704/http://www.hindu.com/mp/2004/09/02/stories/2004090201750100.htm|url-status=deviated|archivedate=12 ನವೆಂಬರ್ 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041112121704/http://www.hindu.com/mp/2004/09/02/stories/2004090201750100.htm}}</ref> ''ಹೆಚ್ ಟು ಒ'' ನ ವಿತರಕರು ಭಾರಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದರೂ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಆ ಕಾಲದ ಇತರ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದರೂ, <ref name="gan">{{Cite web|url=http://www.gandhadagudi.com/forum/viewtopic.php?f=1&t=6961&start=465|title=H2O&nbsp;— Kannada film discussion|last=|date=|publisher=|access-date=|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924020721/http://www.gandhadagudi.com/forum/viewtopic.php?f=1&t=6961&start=465|url-status=deviated|archivedate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924020721/http://www.gandhadagudi.com/forum/viewtopic.php?f=1&t=6961&start=465}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.dhoperchop.com/content/0911609-upendra-and-priyankas-upcoming-kannada-comeback-movie-srimathi-2010|title=Title unknown|publisher=dhoperchop.com|access-date=2 November 2012|archive-date=17 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100617041107/http://www.dhoperchop.com/content/0911609-upendra-and-priyankas-upcoming-kannada-comeback-movie-srimathi-2010|url-status=dead}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತಲುಪದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಫ್ಲಾಪ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ನಿರ್ಮಾಪಕ ಧನರಾಜ್ ಅವರು ಉಪೇಂದ್ರ ವಿರುದ್ಧ ಉಚಿತ ಕಾಲ್ ಶೀಟ್ ಕೋರಿ ಮುಷ್ಕರ ನಡೆಸಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ ಭಾರಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಧನರಾಜ್ ಹೇಳಿದ್ದು ಉಪೇಂದ್ರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶ ಮೂಡಿಸಿತು. <ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/05/28/stories/2002052800410402.htm|title=H2O travails continue for Dhanraj|date=28 May 2002|work=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|access-date=2 November 2012|archive-date=5 ಜುಲೈ 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040705212039/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/05/28/stories/2002052800410402.htm|url-status=deviated|archivedate=5 ಜುಲೈ 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040705212039/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/05/28/stories/2002052800410402.htm}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಲ್ಲಿ ''ಹೆಚ್ ಟು ಒ'' 'ಹಿಟ್' ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <ref name="gan"/> ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ರಾಜಾರಾಮ್ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ "''ಹೆಚ್ ಟು ಒ'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆದರೂ ಸಹಿತ, ಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಇತರ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="ra"/> ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ [[ಟಿವಿ೯ ಕನ್ನಡ|ಟಿವಿ 9 ಗೆ]] ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಉಪೇಂದ್ರ ''ಹೆಚ್ ಟು ಒ'' ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಉಪೇಂದ್ರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ತೆರೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ಅತಿಯಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆ, ವಿಳಂಬದ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಗಲಭೆಪೂರಿತ ಬಿಡುಗಡೆಯ ವಿವಾದಗಳಿಂದಾಗಿ ೭೫ ದಿನಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು. ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಂದ ದೋಷಪೂರಿತ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಕಾರಣ ''ಹೆಚ್ ಟು ಒ'' ಲಾಭದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವು ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಬದಲು ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಗೆ ಹೋಯಿತು ಎಂದು ಉಪೇಂದ್ರ ವಿವರಿಸಿದರು. <ref> {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=vtNJ7o71NUg|title=Upendra explains that H2O was a decent hit|publisher=[[YouTube]]|access-date=2 November 2012}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ಕನ್ನಡಿಗ ಮತ್ತು ತಮಿಳಿನ ನಡುವಿನ ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಕಾವೇರಿ'' ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ''ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ'', ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ನಡುವಿನ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೂಪಕ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ೨೦೧೬ ಮರಾಠಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಮರಾಠಿ ಟೈಗರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಮತ್ತೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು - ಇದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗ ನಡುವಿನ ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮವಾಗಿದ್ದು, ''ಸೀಮಾ'' ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ (ಇದರರ್ಥ ''ಗಡಿ'' ಎಂದರ್ಥ) - ಆ ಮೂಲಕ ರೂಪಕವಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ವಿವಾದವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |url=http://www.zeetalkies.com/reviews/marathi-tigers-movie-review.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-01-07 |archive-date=2021-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211017192149/http://www.zeetalkies.com/reviews/marathi-tigers-movie-review.html |url-status=deviated |archivedate=2021-10-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211017192149/http://www.zeetalkies.com/reviews/marathi-tigers-movie-review.html }}</ref> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] nos1y7rfpbn8e1b4ar6m4q5dyjnync9 0 128870 1431201 1428552 2026-10-01T14:52:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431201 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | name = ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | fullname = ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | image = St. Marks Cathedral, Bangalore. (Old Postcard Re-print), India Post (2014).jpg | imagesize = 250px | landscape = | caption = ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, [[ಬೆಂಗಳೂರು]] | pushpin map = | pushpin label position = | pushpin map alt = | pushpin mapsize = | map caption = | coordinates = {{coord|12.9760281|77.6001531|region:IND|format=dms|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | osgridref = <!-- {{gbmappingsmall|TEXT}} --> | location = [[ಬೆಂಗಳೂರು]] | country = [[ಭಾರತ]] | denomination = ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾ | tradition =ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಧರ್ಮ | membership = | website = [http://www.saintmarks.in/ www.saintmarks.in] | former name = | bull date = | consecrated date = ೧೮೧೬ | people = | status = | functional status = | heritage designation = | designated date = | previous cathedrals = | architect = | architectural type = | style = [[:en:English Baroque|ಆಂಗ್ಲ ಬರೊಕ್]] | years built = ೧೮೦೮-೧೮೧೨ | groundbreaking = ೧೮೦೮ | completed date = ೧೮೧೨ | construction cost = | closed date = | demolished date = | capacity = | length = | length nave = | length choir = | width = | width nave = | width transepts = | height = | height nave = | height choir = | dome quantity = | dome height outer = | dome height inner = | dome dia outer = | dome dia inner = | tower quantity = | tower height = | spire quantity = | spire height = | archdiocese = | metropolis = | diocese = [[:en:Diocese of Central Karnataka of the Church of South India|ಕರ್ನಾಟಕ ಕೇಂದ್ರ ಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯ]] | diocese start = | province = | archbishop = | bishop = | dean = | canonchancellor = | precentor = | canontreasurer = | canonpastor = | provost = | canon = | director = | logo = | logosize = | logolink = | logoalt = }} '''ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಚರ್ಚ್''' ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ ದಿ ಇವ್ಯಾಂಜಲಿಸ್ಟ್ ಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ]] [[ಭಾರತ]]ದ ಮಧ್ಯ [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ಡಯಾಸಿಸ್ನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದೆ. ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಆಂಗ್ಲ ಬರೊಕ್ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಚರ್ಚ್, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮ್ಯಾಕ್‌ಐವರ್ ಟೌನ್ ಚರ್ಚ್ ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ರಸ್ತೆಯ [[ಪಶ್ಚಿಮ]] ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ೧೮೦೮ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ೨೦೦೭-೦೮ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು.<ref name=St.Marks>{{cite web|title=History of St.Marks Cathedral|url=http://www.saintmarks.in/our-history.html|website=St. Marks Cathedral|accessdate=27 January 2015|date=2015|archive-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150204102332/http://www.saintmarks.in/our-history.html|url-status=deviated|archivedate=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150204102332/http://www.saintmarks.in/our-history.html}}</ref><ref name=GardenCity>{{cite web|title=St. Marks Cathedral Bangalore|url=http://www.bangaloreindia.org.uk/religious-places/st-marks-cathedral.html|website=Bangalore: The Garden City|accessdate=27 January 2015|archive-date=6 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150206073246/http://www.bangaloreindia.org.uk/religious-places/st-marks-cathedral.html|url-status=dead}}</ref><ref name=Hindu-2014 /> ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮದ ಜನರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.<ref name=HolidayIQ>{{cite web|title=St. Mark's Cathedral|url=http://www.holidayiq.com/St-Marks-Cathedral-Bangalore-Sightseeing-293-18178.html|website=Holiday IQ|accessdate=27 January 2015|date=2015|archive-date=9 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151109112344/http://www.holidayiq.com/St-Marks-Cathedral-Bangalore-Sightseeing-293-18178.html|url-status=deviated|archivedate=9 ನವೆಂಬರ್ 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151109112344/http://www.holidayiq.com/St-Marks-Cathedral-Bangalore-Sightseeing-293-18178.html}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ೧೮೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ನಿರ್ಮಾಣವು ೧೮೧೨ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.<ref name=Birthright>{{cite book|last1=D'Souza|first1=Frank S|title=The Anonymous Birthright|date=25 November 2013|publisher=Author House|isbn=978-1491884706|page=195|url=https://books.google.com/books?id=AjxDAgAAQBAJ&q=st+mark%27s+cathedral+bangalore+the+hindu&pg=PA195|accessdate=27 January 2015}}</ref> [[ಚರ್ಚ್]] ಅನ್ನು ೧೮೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬಿಷಪ್ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದರು.<ref name=St.Marks /> [[ಚರ್ಚ್]] ಅನ್ನು ೧೯೦೧ ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ರ್ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು.<ref name=GardenCity /> ಈ ಚರ್ಚ್ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೇಂದ್ರ ಡಯಾಸಿಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.<ref name=Raghuram-Hindu>{{cite news|last1=Raghuram|first1=M|title=St. Mark's Cathedral gearing up for bicentennial bash|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/st-marks-cathedral-gearing-up-for-bicentennial-bash/article1914673.ece|accessdate=27 January 2015|issue=Bangalore|newspaper=The Hindu|date=21 September 2007}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದು ೧೮೦೮ ರಲ್ಲಿ [[ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಕಂಪನಿಯ [[ಮದ್ರಾಸ್]] ಸೈನ್ಯದ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ೪೦೦ ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೦೦ಕ್ಕೆ ಏರಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೦೨ ರಲ್ಲಿ ೭೦೦ ಆಸನಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಹೊಸ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡವು ಕುಸಿಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೧೭, ೧೯೨೩ ರಂದು ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡವು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ನಾಶವಾಯಿತು.<ref name=Hindu-2014>{{cite news|title=Marking past in the present|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/marking-past-in-the-present/article5926517.ece|accessdate=27 January 2015|issue=Bangalore|newspaper=The Hindu|date=19 April 2014}}</ref><ref name=IndiaToday /> ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡವು ಮತ್ತೆ ಕುಸಿಯಿತು. ಚರ್ಚ್ ನ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣವು ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.<ref name=Patrao-DH>{{cite news|last1=Patrao|first1=Michael|title=Mark of a majestic cathedral|url=http://archive.deccanherald.com/Deccanherald/dec212004/spt5.asp|accessdate=27 January 2015|issue=Bangalore|newspaper=Deccan Herald|date=21 December 2004|archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205240/http://archive.deccanherald.com/Deccanherald/dec212004/spt5.asp|url-status=deviated|archivedate=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304205240/http://archive.deccanherald.com/Deccanherald/dec212004/spt5.asp}}</ref> <gallery mode="packed-overlay" heights="200px"> File:Kenneth Anderson - 1923 Fire Damage, St. Mark's Cathedral, Bangalore 01.jpg|೧೯೨೩ ಬೆಂಕಿ ಹಾನಿ, ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ - ಕೆನ್ನೆತ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ File:Kenneth Anderson - 1923 Fire Damage, St. Mark's Cathedral, Bangalore 02.jpg|೧೯೨೩ ಬೆಂಕಿ ಹಾನಿ, ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ - ಕೆನ್ನೆತ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ File:Kenneth Anderson - 1923 Fire Damage, St. Mark's Cathedral, Bangalore 03.jpg|೧೯೨೩ ಬೆಂಕಿ ಹಾನಿ, ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ - ಕೆನ್ನೆತ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ </gallery> ೧೯೨೩ ರಲ್ಲಿ [[ಚರ್ಚ್]] ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾದ ನಂತರ ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಮರುನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವವರೆಗೂ ಕಬ್ಬನ್ ರಸ್ತೆಯ ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಕಿರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=Church>{{cite web|title=Brief Historical Sketch of the St. Andrew's Church over the Years from 1864|url=http://standrewschurch.org.in/brief_history.html|website=St. Andrew's Church|accessdate=28 January 2015|date=2014|archive-date=18 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150218095629/http://standrewschurch.org.in/brief_history.html|url-status=deviated|archivedate=18 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150218095629/http://standrewschurch.org.in/brief_history.html}}</ref> ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ನ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೆಸ್ಬೈಟರ್ ರೆವರೆಂಡ್ ಎಚ್ ಎಫ್ ಜೆ ಡೇನಿಯಲ್ ಅವರನ್ನು ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೆಸ್ಬೈಟರ್-ಉಸ್ತುವಾರಿ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=Patrao-DH /> ==ಮಿಲಿಟರಿ ಪರಂಪರೆ== ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ (೧೯೦೭) ೭೭ ನೇ ಮಾಪ್ಲಾ ರೈಫಲ್ಸ್ ಇನ್ಫೆಂಟ್ರಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ನ [[ಮಿಲಿಟರಿ ಮಾವ|ಮಿಲಿಟರಿ]] ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾಪ್ಲಾ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಜೀವಗಳ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಇದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಲವಾರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸ್ಮಾರಕ ಫಲಕಗಳಿವೆ.<ref name=IndiaToday /> ೧೮೪೭ರಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಬರಹಗಾರ ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯನಾಗಿದ್ದ ೨ ನೇ ಬ್ಯಾರೋನೆಟ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್-ಕರ್ನಲ್ ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಅವರ ಸ್ಮಾರಕ ಫಲಕವೂ ಇದೆ.<ref name=Scot>{{cite web|title=St. Mark's Church, Bangalore|url=http://www.tigerandthistle.net/india55.htm|website=The Tiger and the Thistle|publisher=The National Galleries of Scotland|accessdate=28 January 2015|date=2000|archive-date=19 ಆಗಸ್ಟ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160819103209/http://www.tigerandthistle.net/india55.htm|url-status=dead}}</ref> <gallery mode="packed-overlay" heights="200px" perrow="4"> File:77th Moplah Rifles Colours 01.jpg|ರಾಯಲ್ ಗಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ೭೭ ನೇ ಮಾಪ್ಲಾ ರೈಫಲ್ಸ್ ಬಣ್ಣಗಳು File:77th Moplah Rifles Colours 02.jpg|ದಿ ಕಲರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ೭೭ನೇ ಮಾಪ್ಲಾ ರೈಫಲ್ಸ್ File:Moplah Revolt Memorial.jpg|ಮಲಬಾರ್ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಡಾರ್ಸೆಟ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಸ್ಮಾರಕ </gallery> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಶೈಲಿಯಾಗಿದ್ದು [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌ನ]] ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ [[ಗುಮ್ಮಟ]], ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ಜಾಗ ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ್]] ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಅಲಂಕೃತ ಕೆತ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮರದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಛಾವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಮ್ಮಟಗಳನ್ನು ಭವ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name=St.Marks /> ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚ್ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಗಂಟೆಯೂ ಕೂಡ ಒಂದು. ಬಣ್ಣ ಗಾಜಿನ ಕೆಲಸವು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=GardenCity /><ref name=DH>{{cite news|title=From the pages of history...|url=http://archive.deccanherald.com/Content/Dec232008/spectrum20081222108248.asp|accessdate=27 January 2015|issue=Bangalore|newspaper=Deccan Herald|date=23 December 2008}}{{Dead link|date=ಮೇ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=Dutta>{{cite news|last1=Dutta|first1=Ayandrali|title=The Glory of Churches This Christmas|url=http://timescity.com/blog/churches-in-india/|accessdate=27 January 2015|issue=Bangalore|newspaper=Times of India|date=18 December 2013}}</ref> ಚರ್ಚ್ ೧೦೦ * ೫೩ * ೨೦ ಅಡಿ ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಸರ್ಕಾರ) ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದೆ. ೧೯೦೧ ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸಹ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ನವೀಕರಿಸಿದ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ೨೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೦೨ ರಂದು ಮದ್ರಾಸಿನ ಬಿಷಪ್ ಬಿಳಿತಲೆ ಅವರು ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ಬಣ್ಣದ ಗಾಜನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್‌ನ ಶ್ರೀನಿವಾಸುಲು ನಾಯ್ಡು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಕಿಟಕಿಯ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣದ ಗಾಜನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಡನ್‌ಸ್ಟಾನ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದರ ವೆಚ್ಚ ೪೫೦೦.<ref name=Calendar2013>{{cite book|title=St. Mark's Celebrating Grace and Truth|date=2013|publisher=St. Mark's Cathedral|location=Bangalore|url=http://saintmarks.in/pew/Calendar-2013.pdf|accessdate=29 January 2015|archive-date=2 ಜೂನ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150602111244/http://saintmarks.in/pew/Calendar-2013.pdf|url-status=deviated|archivedate=2 ಜೂನ್ 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150602111244/http://saintmarks.in/pew/Calendar-2013.pdf}}</ref> ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ಸತತ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ದ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ವಿಭಿನ್ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿನೋವಾದಿಂದ ಇಟಾಲಿಯನ್ [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]] ಅನ್ನು ಧರ್ಮಪೀಠ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸ್ನಾನ ಬಳಸುವ ಪವಿತ್ರೋದಕ ಪಾತ್ರೆ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=Patrao-DH /> [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಧರ್ಮಪೀಠ ಅನ್ನು ಸ್ನೈಜ್ ರವರಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಪಾಲಯಂಕೊಟ್ಟೈನ ಬಿಷಪ್ ಟಬ್ಸ್ ಅವರು ೧ ಜುಲೈ ೧೯೨೮ ರಂದು ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ 'ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಪುನರ್ಮಿಲನ' ಎಂಬ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದರು. [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಬೋಯರ್ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಡಿದ ಲುಮ್ಸ್‌ಡೆನ್‌ನ ಹಾರ್ಸ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನ ಹ್ಯಾರಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ಮತ್ತು ಮಾಂಟೆಗ್ ಬೀಡೆನ್ ಫೋಲೆಟ್ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಕೆಲವು ತೋಟಗಾರರು ಹಿತ್ತಾಳೆ ಉಪನ್ಯಾಸಕವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಉಪನ್ಯಾಸದ ಮೇಲಿನ ಬೈಬಲ್ ಅನ್ನು ಶ್ರೀಮತಿ ಲಾರಾ ಅಮೆಲಿಯಾ ಅಮಲ್ಲರ್ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು.<ref name=Calendar2013 /> ಆದಾಗ್ಯೂ ೧೮೦೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚರ್ಚಿನ ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕೊಳಕು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=IndiaToday>{{cite magazine|last1=David|first1=Stephen|title=200 years of Bangalore's oldest Christian landmark|url=http://indiatoday.intoday.in/story/200+years+of+Bangalore's+oldest+Christian+landmark/1/24820.html|accessdate=27 January 2015|magazine=India Today|date=9 January 2009}}</ref><ref name=Coughlin>{{cite book|last1=Coughlin|first1=Con|title=Churchill's First War|date=1 April 2013|publisher=Macmillan|isbn=978-1743511893|url=https://books.google.com/books?id=xxE-G2dGiGMC&q=st+mark%27s+cathedral+bangalore+the+hindu&pg=PP79|accessdate=27 January 2015}}</ref> ಇದು ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು.<ref name=Real-Estate>{{cite news|last1=Sharma|first1=Garima|title=St Marks Church, Bangalore|url=https://www.youtube.com/watch?v=tHcSKApfRE4|accessdate=1 February 2015|publisher=Real Estate Television|date=13 February 2009}}</ref> ==ಚರ್ಚ್ ಸಂಗೀತದ ಶಾಲೆ == ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಎಕ್ಯುಮೆನಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಚರ್ಚ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅನ್ನು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಚರ್ಚ್ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ. ಇದು [[ಧರ್ಮ]], ಪಂಗಡ ಅಥವಾ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲಾ ಜನರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು [[ಪಿಟೀಲು]], [[ಪಿಯಾನೋ]], ಸಂಗೀತ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=Patrao-DH /> == ಗುರಿ == ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ತಿಲಕ್ ನಗರ, ರಾಗಿಗುಡ್ಡ, ಬಾಗ್ಲೂರ್ ವಿನ್ಯಾಸ, ಲಾಜರ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗರಾಜಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಚರ್ಚ್ ಯುವಜನರನ್ನು ಜಾಫ್ನಾ ([[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]), [[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] ಮತ್ತು ಹರ್ದ್ವಾರ್‌ಗೆ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಚರ್ಚ್ ಬೈಯ್ಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿಯ ಕೊಳೆಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಟೈಲರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮುದಾಯ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ನಗರದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಮನೆ ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋಢೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref name=Raghuram-Hindu /> ಚರ್ಚ್ ಕನಕಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಹುಣಸನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.<ref name=Patrao-DH /> ಚರ್ಚ್ ತನ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಲು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=Patrao-DH /> ==ಇತರ ಕೊಡುಗೆಗಳು== ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚ್‌]]ನ ಸಹಾಯಕ ಧರ್ಮಗುರು ರೆವ್. ಆರ್ ಪೋಸ್ನೆಟ್ ೧೮೫೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಕ್ಲೆವಲ್ಯಾಂಡ್ ಟೌನ್, [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name=Achanta-DH>{{cite news|last1=Achanta|first1=Pushpa|title=Testimony to a rich past|url=http://www.deccanherald.com/content/308227/archives.php|accessdate=27 January 2015|issue=Bangalore|newspaper=Deccan Herald|date=29 January 2013}}</ref> ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ಪಾದ್ರಿಗಳು (ರೆವ್. ಜಾರ್ಜ್ ಟ್ರೆವರ್<ref name=CE>{{cite journal|editor1-last=Burns|editor1-first=J|title=Colonial Church|journal=The Church of England Magazine|date=1840|volume=9|page=7|url=https://books.google.com/books?id=MRURAAAAIAAJ&q=st+pauls+church+bangalore&pg=PA7|accessdate=30 January 2015|publisher=Church Pastoral-aid Society, London|location=London}}</ref>) ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುವ ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ಓಲ್ಡ್ ಪೂರ್ ಹೌಸ್ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref name=Ecclesiastical>{{cite journal|last1=Rev. Dr. Russell|title=Society for Promoting Christian Knowledge|journal=The Ecclesiastical Gazette - Monthly Register of the Affairs of the Church of England|date=June 1840|volume=1|page=246|url=https://books.google.com/books?id=r5sOAAAAQAAJ&q=st+pauls+bangalore+george+trevor&pg=RA1-PA246|accessdate=9 February 2015|publisher=Charles Cox|location=London}}</ref> ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ [[ತಮಿಳು]] ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು (೧೮೩೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ೧೯೦೦ ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮುಂದುವರೆಯಿತು).<ref name=Pauls-Hindu>{{cite news|title=St. Paul's church to celebrate 175 years|url=http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/st-pauls-church-to-celebrate-175-years/article5963719.ece|accessdate=27 January 2015|issue=Bangalore|newspaper=The Hindu|date=1 May 2014}}</ref> <ref name=IndiaToday /> ==ಭಾನುವಾರ ಸೇವೆಗಳು== * ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೭:೦೦ಪವಿತ್ರ ಕಮ್ಯುನಿಯನ್ ಸೇವೆ (ಹೇಳಲಾಗಿದೆ) * ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೯:೦೦ ಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರ ಕಮ್ಯುನಿಯನ್ ಸೇವೆ (ಸಂಗ್ ಕೋರಲ್ ಯೂಕರಿಸ್ಟ್) * ೧೧:೦೦ ಬೆಳ್ಲಿಗ್ಗೆ ಪವಿತ್ರ ಕಮ್ಯುನಿಯನ್ ಸೇವೆ (ಹೇಳಲಾಗಿದೆ) * ಸಂಜೆ ೬:೦೦ ಸಂಜೆ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸೇವೆ * ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರ (ಪವಿತ್ರ ಕಮ್ಯುನಿಯನ್)<ref name=Services>{{cite web|title=Sunday Services|url=http://www.saintmarks.in/our-services.html|website=St Marks Cathedral|accessdate=27 January 2015|archive-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150204102319/http://www.saintmarks.in/our-services.html|url-status=deviated|archivedate=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150204102319/http://www.saintmarks.in/our-services.html}}</ref> ==ಛಾವಣಿಹಾದಿ== ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಟಕ್‌ನ ಪೋಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಪರವಾನಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. <gallery class="center" mode="packed-overlay" heights="200px" perrow="4"> File:St_Marks_Church_From_Cubbon_Park_Bangalore.jpg|ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್, ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ, ಜೆಬಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಜಾರ್ಜ್ (೧೯೧೮). ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ರಾಣಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಸಹ ಕಾಣಬಹುದು. File:St. Mark's Church and Band Stand, Bangalore (1870). 'Views in Bangalore', of the Vibart Collection, by Albert Thomas.jpg|ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್, ಬೆಂಗಳೂರು (೧೮೭೦). ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಥಾಮಸ್ ಅವರಿಂದ ವೈಬಾರ್ಟ್ ಸಂಗ್ರಹದ 'ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು' </gallery> <gallery class="center" mode="packed-overlay" heights="200px" perrow="4"> File:St. Marks, Bangalore (Penny, 1912, p.72).png|ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, 'ದಿ ಚರ್ಚ್ ಇನ್ ಮದ್ರಾಸ್, ಸಂಪುಟ II' ರಿಂದ ರೆವ. ಫ್ರಾಂಕ್ ಪೆನ್ನಿ ಅವರಿಂದ<ref name=Penny1912>{{cite book|last1=Penny|first1=Frank|title=The Church in Madras : being the History of the Ecclesiastical and Missionary Action of the East India Company in the Presidency of Madras From 1805 to 1835: Volume II|date=1912|publisher=John Murray|location=London|page=[https://archive.org/details/thechurchinmadra02unknuoft/page/n91 72]|url=https://archive.org/details/thechurchinmadra02unknuoft|accessdate=9 February 2015}}</ref> File:Interiors of St. Marks, Bangalore (Penny, 1912, p.72).png|ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಒಳಾಂಗಣಗಳು, 'ದಿ ಚರ್ಚ್ ಇನ್ ಮದ್ರಾಸ್, ಸಂಪುಟ II' ರಿಂದ ರೆವ. ಫ್ರಾಂಕ್ ಪೆನ್ನಿ ಅವರಿಂದ<ref name=Penny1912 /> File:St. Marks Church, Bangalore (Heightened and Lengthened) (Penny, 1912, p.76).png|ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಬೆಂಗಳೂರು (ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಉದ್ದ, ೧೯೧೨), ರೆವ. ಫ್ರಾಂಕ್ ಪೆನ್ನಿಯವರ 'ದಿ ಚರ್ಚ್ ಇನ್ ಮದ್ರಾಸ್, ಸಂಪುಟ II' ನಿಂದ<ref name=Penny1912 /> </gallery> <gallery class="center" mode="packed-overlay" heights="200px" perrow="4"> File:St Mark's Church, Bangalore (1900), by C H Doveton.jpg|ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಬೆಂಗಳೂರು (೧೯೦೦), ಸಿ. ಎಚ್. ಡೊವೆಟನ್ ಅವರಿಂದ<ref name=Doveton>{{cite book|last1=Doveton|first1=C H|title=Picturesque Bangalore|date=1900|publisher=The Times Press|location=Bombay|url=http://wiki.fibis.org/index.php?title=File:Bangalore._St_Mark's_Church.jpg|accessdate=27 January 2015}}</ref> File:St. Marks Church, Bangalore (around 1912) - Tucks Postcard.jpg|ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಬೆಂಗಳೂರು (ಸುಮಾರು ೧೯೧೨) - ಟಕ್ಸ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್<ref name=Tucks1>{{cite web|title=St. Marks Church|url=http://www.tuckdb.org/postcards/48864|website=TuckDB.org|accessdate=27 January 2015|archive-date=22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150222152005/http://www.tuckdb.org/postcards/48864|url-status=deviated|archivedate=22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150222152005/http://www.tuckdb.org/postcards/48864}}</ref> File:St. Marks Cathedral, Bangalore. (Old Postcard Re-print), India Post (2014).jpg|ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಬೆಂಗಳೂರು. (ಹಳೆಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಮರು-ಮುದ್ರಣ), ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ (೨೦೧೪)<ref name=Post>{{cite book|title=Heritage Bangalore|date=2014|publisher=India Post}}</ref> </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] qkwalbcajnh82baujx5xp50bv3tlfcl 0 132378 1431220 1428458 2026-10-01T18:07:44Z Skancc 66759 added awards and cite 1431220 wikitext text/x-wiki <ref>https://web.archive.org/web/20210807170435/https://maheshmahadev.com/mahesh-mahadev-music-educator/</ref>{{Infobox musical artist|name=ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |image= |caption=|image_size=|background=solo_singer|birth_name=|origin=[[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]|genre=ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ, ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ|occupation= ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ, ಗಾಯಕ|years_active=೨೦೦೧-ಇವರೆಗೆ|label=|website=https://maheshmahadev.com/}} ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಒಬ್ಬ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ ಹಾಗೂ ಗಾಯಕ.<ref name=":13" /><ref name=":3" /><ref name=":14" />ಇವರು ತಮಿಳು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಗೀತರಚನಾಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1">https://www.sruti.com/articles/newsnotes/sri-tyagaraja-a-new-creation</ref> <ref name=":4">https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-your-bond-with-bengaluru/bengaluru-composer-creating-new-ragas-1018393.html</ref>ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ 5೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳು, ಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ <ref name=":0">https://archive.org/details/saamagana-indian-classical-music-magazine-july-2018/page/12/mode/2up?q=Mahesh+Mahadev</ref><ref name=":7">https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-musician-and-composer-mahesh-mahadev-creates-sri-tyagaraja-raga-as-a-tribute-to-the-saint-poet/article66559391.ece</ref>ಇವರು ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಮರಾಠಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ರಾಜಸ್ಥಾನಿ, ಬ್ರಜ್, ಜಾಪನೀಸ್ ಸೇರಿ 14ಕ್ಕೊ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷೆ ಗಳಲ್ಲಿ<ref>{{Cite web |url=https://www.mysoorunews.com/music-director-mahesh-mahadev-honoured-with-bharat-seva-ratna-national-award/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-11-20 |archive-date=2025-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128105742/https://www.mysoorunews.com/music-director-mahesh-mahadev-honoured-with-bharat-seva-ratna-national-award/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=":8">https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/mahesh-mahadav-and-priyadarshini-salute-saint-tyagaraja-with-a-new-raga-named-after-him/articleshow/98264827.cms?from=mdr</ref> ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref name=":3">https://www.thehindu.com/entertainment/music/experimenting-with-ragas/article35742833.ece</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೧೯೮೧ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ (ಮಹದೇವ ರಾವ್), ತಾಯಿ (ಮಂಜುಳ ಜಾಧವ್).<ref>https://maheshmahadev.com/mahesh-mahadev-family-and-early-life/</ref>ಇವರು ಲಂಡನ್ ನ ರಾಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇವರದ್ದು ಬಾಲಪ್ರತಿಭೆ.<ref name=":4" /> ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳು, ಕೃತಿಗಳು, ಬಂದಿಶ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":3" /> <ref name=":2">https://newskarnataka.com/karnataka/bengaluru/sri-tyagaraja-a-new-raga-in-carnatic-music-by-mahesh-mahadev/19012023</ref>ಇವರು ಶಿವಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20150705003658/http://www.indiaglitz.com/rockline-son-abhilash-weds-shravya-kannada-event-59978.html</ref> <ref>http://www.chitratara.com/show-content.php?key=Kannada%20Film%20Latest%20News,%20Kannada%20New%20Movies,%20Latest%20Kannada%20Films&title=RARE%20MUSIC%20FEAT%20-%20GEET%20BANDISH%20MILAN&id=6588&ptype=News</ref>೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ [[ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಭಾರತಿ (ನಟಿ)|ಭಾರತಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]] ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ "ಮಧುರ್ ಸಂಗೀತ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ,<ref>https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2010/may/04/treat-in-store-for-manoj-kumars-fans-162549.html</ref><ref>https://www.deccanherald.com/content/70077/all-ears-melodious-nostalgic-numbers.html</ref> ೨೦೧೫ ಇವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಮಿಲನದ "ಗೀತ್ ಬಂದಿಶ್ ಮಿಲನ್" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಗಮನಾರ್ಹವು.<ref>https://www.prajavani.net/article/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%97%E0%B3%80%E0%B2%A4%E0%B3%86%E2%80%93-%E0%B2%AC%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%80%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E2%80%8C-%E0%B2%85%E0%B2%AA%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B5-%E0%B2%AE%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B2%A8</ref><ref>https://www.prajavani.net/article/ಗಾನ-ಗುಂಗು</ref> ಇವರ ಗಾಯಕಿ [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಿಸಂ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಎಂಬ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":11">https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2016/nov/23/doctor-turns-professional-singer-at-60-1541579.html</ref><ref>https://archive.org/details/saamagana-indian-classical-music-magazine-july-2018/page/12/mode/2up</ref> == ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == 'ಭಾರತ ರತ್ನ' ಪಂಡಿತ್ [[ಭೀಮಸೇನ ಜೋಷಿ|ಭೀಮಸೇನ್ ಜೋಶಿ]] (ಭೀಮ್)  [[ತಾನ್ ಸೇನ್]] (ಸೇನ್) ರವರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ<ref name=":0" /> ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ '[[ಭೀಮಸೇನ್ (ರಾಗ)|ಭೀಮ್ ಸೇನ್]]' ಹೊಸ ರಾಗದಲ್ಲಿ  'ಗಿರಿಧರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಶ್ಯಾಮ್' ವಿಲಾಂಬಿತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಲಯ ಬಂದಿಶ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ರಾಗದಲ್ಲಿ 'ಮನ್ ಕೆ ಮಂದಿರ್ ಅಯೋರೇ' ದೃತ್ ಲಯ ಬಂದಿಶ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ <ref name=":0" /> ಇವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಹೊಸ ರಾಗ ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಿನಿಯಲ್ಲಿ 'ಧ್ಯಾನ್ ಕರು ಝಾತಾ' ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಅಭಾಂಗ್ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ <ref>https://web.archive.org/web/20210807193547/https://maheshmahadev.com/raga-bhimsen/</ref><ref name=":9">https://web.archive.org/web/20210807193547/https://maheshmahadev.com/list-of-ragas-created-by-mahesh-mahadev/</ref> == ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿಲ್ಲದ ಹಲವಾರು ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀರಂಗಪ್ರಿಯ, ತಪಸ್ವಿನಿ, ಮಯೂರಪ್ರಿಯ, ಏಕಮುಖ, ಬಿಂದು ರೂಪಿಣಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":4" /> ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಎಂಬ ಅಂಕಿತನಾಮದಲ್ಲಿ <ref name=":6">http://samyukthakarnataka.com/articlepage.php?articleid=SMYK_BANG_20230123_03_4&width=174px&edition=Bangalore&curpage=3</ref>ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತಾಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿ, ತಿಲ್ಲಾನ, ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ದಾಸರ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1" /> ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸಂತ [[ತ್ಯಾಗರಾಜ|ತ್ಯಾಗರಾಜರ]] ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ "[[ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ]]"ಎಂಬ ಹೊಸ ರಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ "ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಂ ಭಜಾಮಿ" ಎಂಬ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ]] ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":8" /><ref name=":7" /> [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ]] ದಿಗ್ಗಜರಾದ ಟಿ. ಎಂ. ತ್ಯಾಗರಾಜನ್ ರವರ ಜನ್ಮಶತಾಬ್ಧಿ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ [[ತ್ಯಾಗರಾಜ ಮಂಗಳಂ]] ಎಂಬ ರಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ "ಧ್ಯಾನ ಮೂಲಂ ಗುರು" ಎಂಬ [[ಉಗಾಭೋಗ]] ಹಾಗೂ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":3" /> == ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ರಾಯ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮುಖೇಶ್ ತಿವಾರಿ ಅಭಿನಯದ [[ಝಾನ್ಸಿ ಐ. ಪಿ. ಎಸ್|ಝಾನ್ಸಿ ಐ.ಪಿ.ಎಸ್]] ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ<ref name=":3" /><ref>https://vijaykarnataka.com/vk-gallery/cinema/raai-laxmi-starrer-jhansi-ips-kannada-movie-photos/photoshow/76072385.cms</ref>ಆನ್ಡ್ರಿಯಾ ಜರಿಮಿಯಾ, ಮನೋಬಾಲ, ಕೆ. ಏಸ್. ರವಿಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ [[ಮಾಳಿಗೈ]]' ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ <ref>https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/110419/maaligai-gave-me-scope-for-various-shades-of-acting-andrea-jeremiah.html</ref>ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ<ref name=":5">https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/andrea-jeremiah-next-maaligai-5675331/</ref><ref name=":8" /> ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ತರೆ ಕಂಡ 'ಖಡಕ್ 'ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ,<ref>https://www.youtube.com/watch?v=c6wLbAY4ESU</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230308052330/https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/dharma-keerthiraj-anusha-rai-kabir-duhan-singh-starrer-khadak-kannada-movie-songs-released/articleshow/89503693.cms</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230307100717/https://www.cinisuddi.com/khadak-movie-release/</ref> ಮಂಜು ಮೂವೀಸ್ ನ '[[ರಿದಂ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಿದಂ]]' ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ನಟನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://cinilahari.in/2022/08/25/ridam-meghasri-new-film/</ref> == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಹೊಸ ರಾಗಗಳು == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ.<ref name=":0" /><ref name=":9" /><ref>https://maheshmahadev.com/list-of-ragas-created-by-mahesh-mahadev/</ref> # ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಿನಿ - [[ವಕುಲಾಭರಣ|ವಕುಳಾಭರಣ ಜನ್ಯ]] # ಶ್ರೀರಂಗಪ್ರಿಯ - ಸರಸಾಂಗಿ ಜನ್ಯ # [[ಭೀಮಸೇನ್ (ರಾಗ)|ಭೀಮ್ ಸೇನ್]] - [[ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ|ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ ಜನ್ಯ]] # ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ # [[ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ]], ಧರ್ಮಾವತಿ ಜನ್ಯ # ಬಿಂದುರೂಪಿಣಿ, # [[ನಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿ]] - ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ # ತಪಸ್ವಿ # ಮಯೂರಪ್ರಿಯ, # [[ಅಮೃತ ಕಲ್ಯಾಣಿ]] - ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ # ರಾಜಸಾಧಕ- ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ # [[ತ್ಯಾಗರಾಜ ಮಂಗಳಂ]] - [[ಗೌರಿಮನೋಹರಿ|ಗೌರಿಮನೋಹರಿ ಜನ್ಯ]] # ಶ್ರೀ ಜ್ಞಾನಾಕ್ಷಿಜಾ - [[ಕೀರ್ವಾಣಿ|ಕೀರವಾಣಿ]] ಜನ್ಯ<ref>https://newskarnataka.com/entertainment/sri-jnanakshi-rajarajeshwari-shrine-celebrates-cultural-and-musical-grandeur/17112024/</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * 2026ರಲ್ಲಿ "ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ - ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"- ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌, ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ, ನ್ಯಾಶ್‌ವಿಲ್‌, [[ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ|ಅಮೇರಿಕಾ]] <ref>{{Cite web |last=Nayak |first=Ashok |date=2026-09-29 |title=ವಿಶ್ವ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ದಿಂಡಿಮ: ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿಗೆ 3ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url=https://vishwavani.news/movies/kannada-makes-waves-on-the-global-stage-mahesh-mahadev-and-priyadarshini-win-3rd-international-award-90801.html/amp |access-date=2026-10-01 |website=Vishwavani TV |language=kn}}</ref><ref>{{Cite web |title=2026 Official Winners |url=https://www.josiemusicawards.com/2026-official-winners.html |access-date=2026-10-01 |website=JOSIE MUSIC AWARDS |language=en}}</ref> * 2025ರಲ್ಲಿ "ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೋಕಲ್ ಡುಓ ಆ ದಿ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"- ISSA Awards ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾಯಕರ ಮತ್ತು  ಗೀತರಚನಾಕಾರರ ಸಂಘ, [[ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ|ಅಟ್ಲಾಂಟಾ]], [[ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ|ಅಮೇರಿಕಾ]] * 2025ರಲ್ಲಿ "ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಆಲ್ಬಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"- ISSA Awards ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾಯಕರ ಮತ್ತು  ಗೀತರಚನಾಕಾರರ ಸಂಘ, [[ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ|ಅಟ್ಲಾಂಟಾ]], [[ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ|ಅಮೇರಿಕಾ]] <ref name=":13">https://issasongwriters.com/2024-issa-awards-winners/</ref> * 2024 ರಲ್ಲಿ "ಭಾರತ ಸೇವಾ ರತ್ನ" ರಾಷ್ಟೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಚೇತನಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್<ref>https://newskarnataka.com/karnataka/mangaluru/mahesh-mahadev-honoured-with-bharat-seva-ratna-national-award/20082024/</ref> * 2024 ರಲ್ಲಿ "ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನಾಕಾರ"- ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - ಜೋಸಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್, ನ್ಯಾಶ್ವಿಲ್ಲೆ, [[ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ|ಅಮೇರಿಕಾ]] <ref name=":14">https://web.archive.org/web/20240912005953/https://www.josiemusicawards.com/2024-official-nominees.html</ref> == ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಫಿ == {| class="wikitable sortable" |+ !ವರ್ಷ !ಚಿತ್ರ / ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ !ಭಾಷೆ !ಹಾಡು !ಗಾಯಕರು(ಗಳು) !ಸಾಹಿತ್ಯ !ಆಡಿಯೋ ಲೇಬಲ್ !ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- | rowspan="5" |೨೦೧೬ | rowspan="5" |''ಮೋದಕಪ್ರಿಯ ಗಣರಾಜ'' | rowspan="5" |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |'ಮೂಷಿಕ ವಾಹನಾ' |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=pKKOjZHUlFQ</ref><ref name=":12">https://web.archive.org/web/20220120161055/https://shivashakthi.com/2016/06/16/maharudram-mahadeshwaram-modakapriya-ganaraja-audio-launch-mm-hills/</ref> |- |ಮುದಾಕರಾತ್ತ ಮೋದಕಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=uW_qlCVhB1E</ref><ref name=":12" /> |- |ಮಹಾಗಣಪತಿಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ|ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=eiWtsl41-sE</ref><ref name=":12" /> |- |ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾದೇವಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=m66CsRQrV_A</ref><ref name=":12" /> |- |ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರವರೆ (ಲಾಲಿ) |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref name=":12" /><ref>https://music.apple.com/in/album/kailasa-shikaravare-ganesha-laali/1485680853?i=1485681190</ref> |- | rowspan="5" |೨೦೧೬ | rowspan="5" |''ಮಹಾರುದ್ರಂ ಮಹದೇಶ್ವರಂ'' | rowspan="5" |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸುಪ್ರಭಾತಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="5" |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=Ujmj_eLFku4&list=OLAK5uy_nHnvKRkt8DdSAVHasfCyIbBexzFC7GQ6I</ref><ref name=":12" /> |- |ಓಂಕಾರ ಪ್ರಣವಮಂತ್ರ ಸ್ವರೂಪಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ಸುನಿಲ್, ವೇಣು |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಅಷ್ಟಾದಶನಾಮಾವಳಿ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಲಾಲಿ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- | rowspan="8" |೨೦೧೬ | rowspan="8" |''ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನ'' | rowspan="8" |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಗಣೇಶ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="8" |<ref>https://web.archive.org/web/20220120170009/https://shivashakthi.com/2016/08/20/sri-shankara-stotrarathna-cd-release-sringeri-mutt-mysore/</ref> |- |ಶ್ರೀ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಶಿವಪಂಚಾಕ್ಷರ ಸ್ತೋತ್ರ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಭುಜಂಗಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ್ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ಸುನಿಲ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ನಾರಾಯಣ ಸ್ತೋತ್ರಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಕಾಲಭೈರವಾಷ್ಟಕಂ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಅಚ್ಯುತಾಷ್ಟಕಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- | rowspan="6" |೨೦೧೮ | rowspan="6" |''ಸುರ್ ಸಂದ್ಯಾ'' |[[ಹಿಂದಿ]] |ಆಯಾ ಸಮಯ್ ಜವಾನೋ ಜಾಗೋ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ | rowspan="6" |<ref name=":11" /> |- |[[ಹಿಂದಿ]] |ಜಯ ದುರ್ಗೇ ದುರ್ಗತಿ ಪರಿಹಾರಿಣಿ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |[[ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ]] |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಪಾಲಿಸೋ ಶ್ರೀ ಹರಿ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |ಹರಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ಭೀಮವ್ವ |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯ|ಉರ್ದು]] |ದಿಲ್ ಕಾ ದಿಯಾ ಜಲಾಯ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಅಜಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಂ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಓ ನನ್ನ ಚೇತನ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |[[ಕುವೆಂಪು]] |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- | rowspan="3" |೨೦೧೮ |''ಸಂತಾಂಚೆ ಅಭಂಗ್'' |[[ಮರಾಠಿ]] |ಧ್ಯಾನ್ಕ ಕರೂ ಙಾತಾ |[[ಜಯತೀರ್ಥ ಮೇವುಂಡಿ]] |[[ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸರು|ಶ್ರೀ ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=_vUPQMBhPR4</ref> |- |''ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ'' |[[ಕನ್ನಡ]] |ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |ಮ್ಯೂಗಸ್ ರೆಕಾ‍ಡ್ಸ್ |<ref>https://music.apple.com/in/album/mahalakshmi-baramma-single/1545697047</ref> |- |''ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ತಾಯೇ ವಾ'' |[[ತಮಿಳು]] |ಪೊನ್ಮಳೈ ತನಿಲೇ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |ಜಿ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ |ಮ್ಯೂಗಸ್ ರೆಕಾ‍ಡ್ಸ್ |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=GGsKAUimAuA&list=OLAK5uy_kmUt9cnMV6OB8G8ysVQCCKru_5OMt4otc</ref> |- | rowspan="8" |೨೦೧೯ |''ಸಾವನ್ ಕೇ ಬಾದಲ್'' |[[ಹಿಂದಿ]] |ನೀಲೇ ಗಗನ್ ಮೇ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಅಭಿಷೇಕ್ ಚೊಖಾನಿ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=dk2euoYT0H8</ref> |- | rowspan="7" |''ನಾರೇಯಣ ನಾಮಾಮೃತಂ'' |[[ತೆಲುಗು]] |ಶ್ರೀ ನಾರೇಯಣ ನಾಮಾಮೃತರಸ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] | rowspan="7" |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ನಾರೇಯಣರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="7" |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ow035_zK3RY&list=OLAK5uy_njX-xIcp3ahfgcvTVGFwqeUc2zeSmy1Hg</ref><ref name=":10">https://web.archive.org/web/20230305133318/https://vijaykarnataka.com/news/chikkaballapura/human-beings-should-not-forget-divinity/articleshow/70247753.cms</ref> |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಧಿಮಿ ಧಿಮಿ ಧಣ ಧಣ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ರಘುರಾಂ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ನಾನೇನು ಬಲ್ಲೆನೋ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಮರೆಯಲಾರೆನಮ್ಮ |ಬದರಿ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ರಾಮ ರಾಮ ಮುಕುಂದ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಈ ದೇಹದೋಳಗಿದ್ದು |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಮಂಗಳಂ ಅಮರನಾರೇಯಣಗೆ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- | rowspan="8" |೨೦೧೯ | rowspan="7" |''ಸದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ'' |[[ತೆಲುಗು]] |ನರುಡು ಗುರುಡನಿ ನಮ್ಮೇವಾರಮು |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] | rowspan="7" |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ನಾರೇಯಣರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="7" |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=dt47ZR6f8bA</ref><ref name=":10" /> |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಆತ್ಮಧ್ಯಾನಿಸೋ ಮನುಜ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಅಂಡಜವಾಹನ ಕುಂಡಲಿಶಯನ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಇಲ್ಲಿ ನೀ ನಿವಾಸ ಮಾಡಿರುವುದೇನೋ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಕಂಡೇನು ಶ್ರೀ ರಂಗನ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಏಕಾಕ್ಷರಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಕ್ಷರಮೈ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಮಂಗಳಂ ಶತಕೋಟಿ ಮನ್ಮಥಾಕಾರುನಕು |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |''ವನ್ಪುಲಿವಾಹನ ಶಬರೀಶ'' |[[ತಮಿಳು]] |ವರುವಾಯ್ ವಿರೈವಾಯ್ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=v4Syd_kbpvI</ref> |- | rowspan="5" |೨೦೨೦ |''ರಂಗನ ಮರೆಯಲಾರೇನಮ್ಮ'' |[[ಕನ್ನಡ]] |ರಂಗನ ಮರೆಯಲಾರೇನಮ್ಮ |ಬದರಿ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://music.apple.com/in/album/rangana-mareyalarenamma/1542912680?i=1542912681</ref> |- |''ಕೈವಾರ ಯೋಗಿ (ಸಿಂಗಲ್)'' |[[ತೆಲುಗು]] |ಧಿಮಿಧಿಮಿ ಭೇರಿನೌಬತ್ತು |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ರಘುರಾಂ |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ನಾರೇಯಣರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://music.apple.com/in/album/dhimi-dhimi/1542912169?i=1542912173</ref> |- |''ನಮೋ ವೆಂಕಟೇಶಾಯ'' |[[ತೆಲುಗು]] |ನರುಡು ಗುರುಡನಿ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=F8UDOj2BYb0</ref> |- |''ಕಂಡೇನು ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನ (ಸಿಂಗಲ್)'' |[[ಕನ್ನಡ]] |ಕಂಡೇನು ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನ ಚೆಲುವ ಮೂರುತಿ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ]] |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://music.apple.com/in/album/kandenu-sriranganathana/1505277465?i=1505277466</ref><ref name=":10" /> |- |''[[ಮಾಳಿಗೈ]]'' <small>''(ಇನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಲನಚಿತ್ರ)''</small> |[[ತಮಿಳು]] |ಓಂಕಾರ ಪ್ರಣವಮಂತ್ರ ಸ್ವರೂಪಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ | |<ref name=":5" /> |- |೨೦೨೩ |[[ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ|ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ ರಾಗ]] |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಂ ಭಜಾಮಿ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref name=":1" /> |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{commonscat|Mahesh Mahadev}} {{wikisource|ವರ್ಗ:ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೧ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] r55ny3qiaxchiogpt7s5wti3mnnv39h 1431222 1431220 2026-10-01T18:26:13Z Skancc 66759 corrected 1431222 wikitext text/x-wiki <ref>https://web.archive.org/web/20210807170435/https://maheshmahadev.com/mahesh-mahadev-music-educator/</ref>{{Infobox musical artist|name=ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |image= |caption=|image_size=|background=solo_singer|birth_name=|origin=[[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]|genre=ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ, ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ|occupation= ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ, ಗಾಯಕ|years_active=೨೦೦೧-ಇವರೆಗೆ|label=|website=https://maheshmahadev.com/}} ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಒಬ್ಬ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ ಹಾಗೂ ಗಾಯಕ.<ref name=":13">https://issasongwriters.com/2024-issa-awards-winners/</ref><ref name=":3" /><ref name=":14" />ಇವರು ತಮಿಳು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಗೀತರಚನಾಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1">https://www.sruti.com/articles/newsnotes/sri-tyagaraja-a-new-creation</ref> <ref name=":4">https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-your-bond-with-bengaluru/bengaluru-composer-creating-new-ragas-1018393.html</ref>ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ 5೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳು, ಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ <ref name=":0">https://archive.org/details/saamagana-indian-classical-music-magazine-july-2018/page/12/mode/2up?q=Mahesh+Mahadev</ref><ref name=":7">https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-musician-and-composer-mahesh-mahadev-creates-sri-tyagaraja-raga-as-a-tribute-to-the-saint-poet/article66559391.ece</ref>ಇವರು ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಮರಾಠಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ರಾಜಸ್ಥಾನಿ, ಬ್ರಜ್, ಜಾಪನೀಸ್ ಸೇರಿ 14ಕ್ಕೊ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷೆ ಗಳಲ್ಲಿ<ref>{{Cite web |url=https://www.mysoorunews.com/music-director-mahesh-mahadev-honoured-with-bharat-seva-ratna-national-award/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-11-20 |archive-date=2025-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128105742/https://www.mysoorunews.com/music-director-mahesh-mahadev-honoured-with-bharat-seva-ratna-national-award/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=":8">https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/mahesh-mahadav-and-priyadarshini-salute-saint-tyagaraja-with-a-new-raga-named-after-him/articleshow/98264827.cms?from=mdr</ref> ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref name=":3">https://www.thehindu.com/entertainment/music/experimenting-with-ragas/article35742833.ece</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೧೯೮೧ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ (ಮಹದೇವ ರಾವ್), ತಾಯಿ (ಮಂಜುಳ ಜಾಧವ್).<ref>https://maheshmahadev.com/mahesh-mahadev-family-and-early-life/</ref>ಇವರು ಲಂಡನ್ ನ ರಾಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇವರದ್ದು ಬಾಲಪ್ರತಿಭೆ.<ref name=":4" /> ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳು, ಕೃತಿಗಳು, ಬಂದಿಶ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":3" /> <ref name=":2">https://newskarnataka.com/karnataka/bengaluru/sri-tyagaraja-a-new-raga-in-carnatic-music-by-mahesh-mahadev/19012023</ref>ಇವರು ಶಿವಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20150705003658/http://www.indiaglitz.com/rockline-son-abhilash-weds-shravya-kannada-event-59978.html</ref> <ref>http://www.chitratara.com/show-content.php?key=Kannada%20Film%20Latest%20News,%20Kannada%20New%20Movies,%20Latest%20Kannada%20Films&title=RARE%20MUSIC%20FEAT%20-%20GEET%20BANDISH%20MILAN&id=6588&ptype=News</ref>೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ [[ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಭಾರತಿ (ನಟಿ)|ಭಾರತಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]] ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ "ಮಧುರ್ ಸಂಗೀತ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ,<ref>https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2010/may/04/treat-in-store-for-manoj-kumars-fans-162549.html</ref><ref>https://www.deccanherald.com/content/70077/all-ears-melodious-nostalgic-numbers.html</ref> ೨೦೧೫ ಇವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಮಿಲನದ "ಗೀತ್ ಬಂದಿಶ್ ಮಿಲನ್" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಗಮನಾರ್ಹವು.<ref>https://www.prajavani.net/article/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%97%E0%B3%80%E0%B2%A4%E0%B3%86%E2%80%93-%E0%B2%AC%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%80%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E2%80%8C-%E0%B2%85%E0%B2%AA%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B5-%E0%B2%AE%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B2%A8</ref><ref>https://www.prajavani.net/article/ಗಾನ-ಗುಂಗು</ref> ಇವರ ಗಾಯಕಿ [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಿಸಂ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಎಂಬ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":11">https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2016/nov/23/doctor-turns-professional-singer-at-60-1541579.html</ref><ref>https://archive.org/details/saamagana-indian-classical-music-magazine-july-2018/page/12/mode/2up</ref> == ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == 'ಭಾರತ ರತ್ನ' ಪಂಡಿತ್ [[ಭೀಮಸೇನ ಜೋಷಿ|ಭೀಮಸೇನ್ ಜೋಶಿ]] (ಭೀಮ್)  [[ತಾನ್ ಸೇನ್]] (ಸೇನ್) ರವರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ<ref name=":0" /> ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ '[[ಭೀಮಸೇನ್ (ರಾಗ)|ಭೀಮ್ ಸೇನ್]]' ಹೊಸ ರಾಗದಲ್ಲಿ  'ಗಿರಿಧರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಶ್ಯಾಮ್' ವಿಲಾಂಬಿತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಲಯ ಬಂದಿಶ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ರಾಗದಲ್ಲಿ 'ಮನ್ ಕೆ ಮಂದಿರ್ ಅಯೋರೇ' ದೃತ್ ಲಯ ಬಂದಿಶ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ <ref name=":0" /> ಇವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಹೊಸ ರಾಗ ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಿನಿಯಲ್ಲಿ 'ಧ್ಯಾನ್ ಕರು ಝಾತಾ' ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಅಭಾಂಗ್ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ <ref>https://web.archive.org/web/20210807193547/https://maheshmahadev.com/raga-bhimsen/</ref><ref name=":9">https://web.archive.org/web/20210807193547/https://maheshmahadev.com/list-of-ragas-created-by-mahesh-mahadev/</ref> == ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿಲ್ಲದ ಹಲವಾರು ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀರಂಗಪ್ರಿಯ, ತಪಸ್ವಿನಿ, ಮಯೂರಪ್ರಿಯ, ಏಕಮುಖ, ಬಿಂದು ರೂಪಿಣಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":4" /> ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಎಂಬ ಅಂಕಿತನಾಮದಲ್ಲಿ <ref name=":6">http://samyukthakarnataka.com/articlepage.php?articleid=SMYK_BANG_20230123_03_4&width=174px&edition=Bangalore&curpage=3</ref>ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತಾಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿ, ತಿಲ್ಲಾನ, ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ದಾಸರ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1" /> ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸಂತ [[ತ್ಯಾಗರಾಜ|ತ್ಯಾಗರಾಜರ]] ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ "[[ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ]]"ಎಂಬ ಹೊಸ ರಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ "ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಂ ಭಜಾಮಿ" ಎಂಬ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ]] ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":8" /><ref name=":7" /> [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ]] ದಿಗ್ಗಜರಾದ ಟಿ. ಎಂ. ತ್ಯಾಗರಾಜನ್ ರವರ ಜನ್ಮಶತಾಬ್ಧಿ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ [[ತ್ಯಾಗರಾಜ ಮಂಗಳಂ]] ಎಂಬ ರಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ "ಧ್ಯಾನ ಮೂಲಂ ಗುರು" ಎಂಬ [[ಉಗಾಭೋಗ]] ಹಾಗೂ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":3" /> == ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ರಾಯ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮುಖೇಶ್ ತಿವಾರಿ ಅಭಿನಯದ [[ಝಾನ್ಸಿ ಐ. ಪಿ. ಎಸ್|ಝಾನ್ಸಿ ಐ.ಪಿ.ಎಸ್]] ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ<ref name=":3" /><ref>https://vijaykarnataka.com/vk-gallery/cinema/raai-laxmi-starrer-jhansi-ips-kannada-movie-photos/photoshow/76072385.cms</ref>ಆನ್ಡ್ರಿಯಾ ಜರಿಮಿಯಾ, ಮನೋಬಾಲ, ಕೆ. ಏಸ್. ರವಿಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ [[ಮಾಳಿಗೈ]]' ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ <ref>https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/110419/maaligai-gave-me-scope-for-various-shades-of-acting-andrea-jeremiah.html</ref>ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ<ref name=":5">https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/andrea-jeremiah-next-maaligai-5675331/</ref><ref name=":8" /> ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ತರೆ ಕಂಡ 'ಖಡಕ್ 'ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ,<ref>https://www.youtube.com/watch?v=c6wLbAY4ESU</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230308052330/https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/dharma-keerthiraj-anusha-rai-kabir-duhan-singh-starrer-khadak-kannada-movie-songs-released/articleshow/89503693.cms</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230307100717/https://www.cinisuddi.com/khadak-movie-release/</ref> ಮಂಜು ಮೂವೀಸ್ ನ '[[ರಿದಂ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಿದಂ]]' ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ನಟನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://cinilahari.in/2022/08/25/ridam-meghasri-new-film/</ref> == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಹೊಸ ರಾಗಗಳು == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ.<ref name=":0" /><ref name=":9" /><ref>https://maheshmahadev.com/list-of-ragas-created-by-mahesh-mahadev/</ref> # ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಿನಿ - [[ವಕುಲಾಭರಣ|ವಕುಳಾಭರಣ ಜನ್ಯ]] # ಶ್ರೀರಂಗಪ್ರಿಯ - ಸರಸಾಂಗಿ ಜನ್ಯ # [[ಭೀಮಸೇನ್ (ರಾಗ)|ಭೀಮ್ ಸೇನ್]] - [[ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ|ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ ಜನ್ಯ]] # ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ # [[ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ]], ಧರ್ಮಾವತಿ ಜನ್ಯ # ಬಿಂದುರೂಪಿಣಿ, # [[ನಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿ]] - ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ # ತಪಸ್ವಿ # ಮಯೂರಪ್ರಿಯ, # [[ಅಮೃತ ಕಲ್ಯಾಣಿ]] - ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ # ರಾಜಸಾಧಕ- ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ # [[ತ್ಯಾಗರಾಜ ಮಂಗಳಂ]] - [[ಗೌರಿಮನೋಹರಿ|ಗೌರಿಮನೋಹರಿ ಜನ್ಯ]] # ಶ್ರೀ ಜ್ಞಾನಾಕ್ಷಿಜಾ - [[ಕೀರ್ವಾಣಿ|ಕೀರವಾಣಿ]] ಜನ್ಯ<ref>https://newskarnataka.com/entertainment/sri-jnanakshi-rajarajeshwari-shrine-celebrates-cultural-and-musical-grandeur/17112024/</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * 2026ರಲ್ಲಿ "ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ - ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"- ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌, ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ, ನ್ಯಾಶ್‌ವಿಲ್‌, [[ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ|ಅಮೇರಿಕಾ]] <ref>{{Cite web |last=Nayak |first=Ashok |date=2026-09-29 |title=ವಿಶ್ವ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ದಿಂಡಿಮ: ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿಗೆ 3ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url=https://vishwavani.news/movies/kannada-makes-waves-on-the-global-stage-mahesh-mahadev-and-priyadarshini-win-3rd-international-award-90801.html/amp |access-date=2026-10-01 |website=Vishwavani TV |language=kn}}</ref><ref>{{Cite web |title=2026 Official Winners |url=https://www.josiemusicawards.com/2026-official-winners.html |access-date=2026-10-01 |website=JOSIE MUSIC AWARDS |language=en}}</ref> * 2025ರಲ್ಲಿ "ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೋಕಲ್ ಡುಓ ಆ ದಿ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"- ISSA Awards ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾಯಕರ ಮತ್ತು  ಗೀತರಚನಾಕಾರರ ಸಂಘ, [[ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ|ಅಟ್ಲಾಂಟಾ]], [[ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ|ಅಮೇರಿಕಾ]] <ref>{{Cite web |last=Karnataka |first=News |date=2025-10-23 |title=Cine Musicians Mahesh Mahadev & Priyadarshini Win Global Independent Music Award |url=https://newskarnataka.com/entertainment/cine-musicians-mahesh-mahadev-priyadarshini-win-global-independent-music-award/23102025/ |access-date=2026-10-01 |website=News Karnataka |language=en}}</ref> * 2024 ರಲ್ಲಿ "ಭಾರತ ಸೇವಾ ರತ್ನ" ರಾಷ್ಟೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಚೇತನಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್<ref>https://newskarnataka.com/karnataka/mangaluru/mahesh-mahadev-honoured-with-bharat-seva-ratna-national-award/20082024/</ref> * 2024 ರಲ್ಲಿ "ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನಾಕಾರ"- ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - ಜೋಸಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್, ನ್ಯಾಶ್ವಿಲ್ಲೆ, [[ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ|ಅಮೇರಿಕಾ]] <ref name=":14">https://web.archive.org/web/20240912005953/https://www.josiemusicawards.com/2024-official-nominees.html</ref> == ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಫಿ == {| class="wikitable sortable" |+ !ವರ್ಷ !ಚಿತ್ರ / ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ !ಭಾಷೆ !ಹಾಡು !ಗಾಯಕರು(ಗಳು) !ಸಾಹಿತ್ಯ !ಆಡಿಯೋ ಲೇಬಲ್ !ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- | rowspan="5" |೨೦೧೬ | rowspan="5" |''ಮೋದಕಪ್ರಿಯ ಗಣರಾಜ'' | rowspan="5" |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |'ಮೂಷಿಕ ವಾಹನಾ' |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=pKKOjZHUlFQ</ref><ref name=":12">https://web.archive.org/web/20220120161055/https://shivashakthi.com/2016/06/16/maharudram-mahadeshwaram-modakapriya-ganaraja-audio-launch-mm-hills/</ref> |- |ಮುದಾಕರಾತ್ತ ಮೋದಕಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=uW_qlCVhB1E</ref><ref name=":12" /> |- |ಮಹಾಗಣಪತಿಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ|ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=eiWtsl41-sE</ref><ref name=":12" /> |- |ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾದೇವಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=m66CsRQrV_A</ref><ref name=":12" /> |- |ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರವರೆ (ಲಾಲಿ) |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref name=":12" /><ref>https://music.apple.com/in/album/kailasa-shikaravare-ganesha-laali/1485680853?i=1485681190</ref> |- | rowspan="5" |೨೦೧೬ | rowspan="5" |''ಮಹಾರುದ್ರಂ ಮಹದೇಶ್ವರಂ'' | rowspan="5" |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸುಪ್ರಭಾತಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="5" |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=Ujmj_eLFku4&list=OLAK5uy_nHnvKRkt8DdSAVHasfCyIbBexzFC7GQ6I</ref><ref name=":12" /> |- |ಓಂಕಾರ ಪ್ರಣವಮಂತ್ರ ಸ್ವರೂಪಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ಸುನಿಲ್, ವೇಣು |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಅಷ್ಟಾದಶನಾಮಾವಳಿ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಲಾಲಿ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- | rowspan="8" |೨೦೧೬ | rowspan="8" |''ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನ'' | rowspan="8" |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಗಣೇಶ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="8" |<ref>https://web.archive.org/web/20220120170009/https://shivashakthi.com/2016/08/20/sri-shankara-stotrarathna-cd-release-sringeri-mutt-mysore/</ref> |- |ಶ್ರೀ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಶಿವಪಂಚಾಕ್ಷರ ಸ್ತೋತ್ರ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಭುಜಂಗಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ್ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ಸುನಿಲ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ನಾರಾಯಣ ಸ್ತೋತ್ರಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಕಾಲಭೈರವಾಷ್ಟಕಂ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಅಚ್ಯುತಾಷ್ಟಕಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- | rowspan="6" |೨೦೧೮ | rowspan="6" |''ಸುರ್ ಸಂದ್ಯಾ'' |[[ಹಿಂದಿ]] |ಆಯಾ ಸಮಯ್ ಜವಾನೋ ಜಾಗೋ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ | rowspan="6" |<ref name=":11" /> |- |[[ಹಿಂದಿ]] |ಜಯ ದುರ್ಗೇ ದುರ್ಗತಿ ಪರಿಹಾರಿಣಿ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |[[ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ]] |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಪಾಲಿಸೋ ಶ್ರೀ ಹರಿ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |ಹರಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ಭೀಮವ್ವ |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯ|ಉರ್ದು]] |ದಿಲ್ ಕಾ ದಿಯಾ ಜಲಾಯ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಅಜಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಂ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಓ ನನ್ನ ಚೇತನ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |[[ಕುವೆಂಪು]] |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- | rowspan="3" |೨೦೧೮ |''ಸಂತಾಂಚೆ ಅಭಂಗ್'' |[[ಮರಾಠಿ]] |ಧ್ಯಾನ್ಕ ಕರೂ ಙಾತಾ |[[ಜಯತೀರ್ಥ ಮೇವುಂಡಿ]] |[[ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸರು|ಶ್ರೀ ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=_vUPQMBhPR4</ref> |- |''ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ'' |[[ಕನ್ನಡ]] |ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |ಮ್ಯೂಗಸ್ ರೆಕಾ‍ಡ್ಸ್ |<ref>https://music.apple.com/in/album/mahalakshmi-baramma-single/1545697047</ref> |- |''ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ತಾಯೇ ವಾ'' |[[ತಮಿಳು]] |ಪೊನ್ಮಳೈ ತನಿಲೇ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |ಜಿ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ |ಮ್ಯೂಗಸ್ ರೆಕಾ‍ಡ್ಸ್ |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=GGsKAUimAuA&list=OLAK5uy_kmUt9cnMV6OB8G8ysVQCCKru_5OMt4otc</ref> |- | rowspan="8" |೨೦೧೯ |''ಸಾವನ್ ಕೇ ಬಾದಲ್'' |[[ಹಿಂದಿ]] |ನೀಲೇ ಗಗನ್ ಮೇ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಅಭಿಷೇಕ್ ಚೊಖಾನಿ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=dk2euoYT0H8</ref> |- | rowspan="7" |''ನಾರೇಯಣ ನಾಮಾಮೃತಂ'' |[[ತೆಲುಗು]] |ಶ್ರೀ ನಾರೇಯಣ ನಾಮಾಮೃತರಸ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] | rowspan="7" |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ನಾರೇಯಣರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="7" |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ow035_zK3RY&list=OLAK5uy_njX-xIcp3ahfgcvTVGFwqeUc2zeSmy1Hg</ref><ref name=":10">https://web.archive.org/web/20230305133318/https://vijaykarnataka.com/news/chikkaballapura/human-beings-should-not-forget-divinity/articleshow/70247753.cms</ref> |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಧಿಮಿ ಧಿಮಿ ಧಣ ಧಣ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ರಘುರಾಂ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ನಾನೇನು ಬಲ್ಲೆನೋ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಮರೆಯಲಾರೆನಮ್ಮ |ಬದರಿ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ರಾಮ ರಾಮ ಮುಕುಂದ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಈ ದೇಹದೋಳಗಿದ್ದು |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಮಂಗಳಂ ಅಮರನಾರೇಯಣಗೆ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- | rowspan="8" |೨೦೧೯ | rowspan="7" |''ಸದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ'' |[[ತೆಲುಗು]] |ನರುಡು ಗುರುಡನಿ ನಮ್ಮೇವಾರಮು |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] | rowspan="7" |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ನಾರೇಯಣರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="7" |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=dt47ZR6f8bA</ref><ref name=":10" /> |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಆತ್ಮಧ್ಯಾನಿಸೋ ಮನುಜ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಅಂಡಜವಾಹನ ಕುಂಡಲಿಶಯನ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಇಲ್ಲಿ ನೀ ನಿವಾಸ ಮಾಡಿರುವುದೇನೋ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಕಂಡೇನು ಶ್ರೀ ರಂಗನ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಏಕಾಕ್ಷರಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಕ್ಷರಮೈ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಮಂಗಳಂ ಶತಕೋಟಿ ಮನ್ಮಥಾಕಾರುನಕು |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |''ವನ್ಪುಲಿವಾಹನ ಶಬರೀಶ'' |[[ತಮಿಳು]] |ವರುವಾಯ್ ವಿರೈವಾಯ್ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=v4Syd_kbpvI</ref> |- | rowspan="5" |೨೦೨೦ |''ರಂಗನ ಮರೆಯಲಾರೇನಮ್ಮ'' |[[ಕನ್ನಡ]] |ರಂಗನ ಮರೆಯಲಾರೇನಮ್ಮ |ಬದರಿ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://music.apple.com/in/album/rangana-mareyalarenamma/1542912680?i=1542912681</ref> |- |''ಕೈವಾರ ಯೋಗಿ (ಸಿಂಗಲ್)'' |[[ತೆಲುಗು]] |ಧಿಮಿಧಿಮಿ ಭೇರಿನೌಬತ್ತು |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ರಘುರಾಂ |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ನಾರೇಯಣರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://music.apple.com/in/album/dhimi-dhimi/1542912169?i=1542912173</ref> |- |''ನಮೋ ವೆಂಕಟೇಶಾಯ'' |[[ತೆಲುಗು]] |ನರುಡು ಗುರುಡನಿ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=F8UDOj2BYb0</ref> |- |''ಕಂಡೇನು ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನ (ಸಿಂಗಲ್)'' |[[ಕನ್ನಡ]] |ಕಂಡೇನು ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನ ಚೆಲುವ ಮೂರುತಿ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ]] |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://music.apple.com/in/album/kandenu-sriranganathana/1505277465?i=1505277466</ref><ref name=":10" /> |- |''[[ಮಾಳಿಗೈ]]'' <small>''(ಇನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಲನಚಿತ್ರ)''</small> |[[ತಮಿಳು]] |ಓಂಕಾರ ಪ್ರಣವಮಂತ್ರ ಸ್ವರೂಪಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ | |<ref name=":5" /> |- |೨೦೨೩ |[[ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ|ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ ರಾಗ]] |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಂ ಭಜಾಮಿ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref name=":1" /> |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{commonscat|Mahesh Mahadev}} {{wikisource|ವರ್ಗ:ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೧ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] iqip5qn7s95c8bgzm0bsvcjcjfehf9f 1431223 1431222 2026-10-01T19:17:57Z Skancc 66759 1431223 wikitext text/x-wiki <ref>https://web.archive.org/web/20210807170435/https://maheshmahadev.com/mahesh-mahadev-music-educator/</ref>{{Infobox musical artist|name=ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |image= |caption=|image_size=|background=solo_singer|birth_name=|origin=[[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]|genre=ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ, ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ|occupation= ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ, ಗಾಯಕ|years_active=೨೦೦೧-ಇವರೆಗೆ|label=|website=https://maheshmahadev.com/}} ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ ಹಾಗೂ ಗಾಯಕ.<ref name=":13">https://issasongwriters.com/2024-issa-awards-winners/</ref><ref name=":3" /><ref name=":14" />ಇವರು ತಮಿಳು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಗೀತರಚನಾಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1">https://www.sruti.com/articles/newsnotes/sri-tyagaraja-a-new-creation</ref> <ref name=":4">https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-your-bond-with-bengaluru/bengaluru-composer-creating-new-ragas-1018393.html</ref>ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ 5೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳು, ಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ <ref name=":0">https://archive.org/details/saamagana-indian-classical-music-magazine-july-2018/page/12/mode/2up?q=Mahesh+Mahadev</ref><ref name=":7">https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-musician-and-composer-mahesh-mahadev-creates-sri-tyagaraja-raga-as-a-tribute-to-the-saint-poet/article66559391.ece</ref>ಇವರು ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಮರಾಠಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ರಾಜಸ್ಥಾನಿ, ಬ್ರಜ್, ಜಾಪನೀಸ್ ಸೇರಿ 14ಕ್ಕೊ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷೆ ಗಳಲ್ಲಿ<ref>{{Cite web |url=https://www.mysoorunews.com/music-director-mahesh-mahadev-honoured-with-bharat-seva-ratna-national-award/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-11-20 |archive-date=2025-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128105742/https://www.mysoorunews.com/music-director-mahesh-mahadev-honoured-with-bharat-seva-ratna-national-award/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=":8">https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/mahesh-mahadav-and-priyadarshini-salute-saint-tyagaraja-with-a-new-raga-named-after-him/articleshow/98264827.cms?from=mdr</ref> ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref name=":3">https://www.thehindu.com/entertainment/music/experimenting-with-ragas/article35742833.ece</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೧೯೮೧ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ (ಮಹದೇವ ರಾವ್), ತಾಯಿ (ಮಂಜುಳ ಜಾಧವ್).<ref>https://maheshmahadev.com/mahesh-mahadev-family-and-early-life/</ref>ಇವರು ಲಂಡನ್ ನ ರಾಯಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇವರದ್ದು ಬಾಲಪ್ರತಿಭೆ.<ref name=":4" /> ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳು, ಕೃತಿಗಳು, ಬಂದಿಶ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":3" /> <ref name=":2">https://newskarnataka.com/karnataka/bengaluru/sri-tyagaraja-a-new-raga-in-carnatic-music-by-mahesh-mahadev/19012023</ref>ಇವರು ಶಿವಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20150705003658/http://www.indiaglitz.com/rockline-son-abhilash-weds-shravya-kannada-event-59978.html</ref> <ref>http://www.chitratara.com/show-content.php?key=Kannada%20Film%20Latest%20News,%20Kannada%20New%20Movies,%20Latest%20Kannada%20Films&title=RARE%20MUSIC%20FEAT%20-%20GEET%20BANDISH%20MILAN&id=6588&ptype=News</ref>೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ [[ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಭಾರತಿ (ನಟಿ)|ಭಾರತಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]] ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ "ಮಧುರ್ ಸಂಗೀತ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ,<ref>https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2010/may/04/treat-in-store-for-manoj-kumars-fans-162549.html</ref><ref>https://www.deccanherald.com/content/70077/all-ears-melodious-nostalgic-numbers.html</ref> ೨೦೧೫ ಇವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಮಿಲನದ "ಗೀತ್ ಬಂದಿಶ್ ಮಿಲನ್" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಗಮನಾರ್ಹವು.<ref>https://www.prajavani.net/article/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%97%E0%B3%80%E0%B2%A4%E0%B3%86%E2%80%93-%E0%B2%AC%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%80%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E2%80%8C-%E0%B2%85%E0%B2%AA%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B5-%E0%B2%AE%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B2%A8</ref><ref>https://www.prajavani.net/article/ಗಾನ-ಗುಂಗು</ref> ಇವರ ಗಾಯಕಿ [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಿಸಂ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಎಂಬ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":11">https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2016/nov/23/doctor-turns-professional-singer-at-60-1541579.html</ref><ref>https://archive.org/details/saamagana-indian-classical-music-magazine-july-2018/page/12/mode/2up</ref> == ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == 'ಭಾರತ ರತ್ನ' ಪಂಡಿತ್ [[ಭೀಮಸೇನ ಜೋಷಿ|ಭೀಮಸೇನ್ ಜೋಶಿ]] (ಭೀಮ್)  [[ತಾನ್ ಸೇನ್]] (ಸೇನ್) ರವರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ<ref name=":0" /> ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ '[[ಭೀಮಸೇನ್ (ರಾಗ)|ಭೀಮ್ ಸೇನ್]]' ಹೊಸ ರಾಗದಲ್ಲಿ  'ಗಿರಿಧರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಶ್ಯಾಮ್' ವಿಲಾಂಬಿತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಲಯ ಬಂದಿಶ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ರಾಗದಲ್ಲಿ 'ಮನ್ ಕೆ ಮಂದಿರ್ ಅಯೋರೇ' ದೃತ್ ಲಯ ಬಂದಿಶ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ <ref name=":0" /> ಇವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಹೊಸ ರಾಗ ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಿನಿಯಲ್ಲಿ 'ಧ್ಯಾನ್ ಕರು ಝಾತಾ' ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಅಭಾಂಗ್ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ <ref>https://web.archive.org/web/20210807193547/https://maheshmahadev.com/raga-bhimsen/</ref><ref name=":9">https://web.archive.org/web/20210807193547/https://maheshmahadev.com/list-of-ragas-created-by-mahesh-mahadev/</ref> == ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿಲ್ಲದ ಹಲವಾರು ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀರಂಗಪ್ರಿಯ, ತಪಸ್ವಿನಿ, ಮಯೂರಪ್ರಿಯ, ಏಕಮುಖ, ಬಿಂದು ರೂಪಿಣಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":4" /> ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಎಂಬ ಅಂಕಿತನಾಮದಲ್ಲಿ <ref name=":6">http://samyukthakarnataka.com/articlepage.php?articleid=SMYK_BANG_20230123_03_4&width=174px&edition=Bangalore&curpage=3</ref>ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತಾಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಾಗೂ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿ, ತಿಲ್ಲಾನ, ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ದಾಸರ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1" /> ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸಂತ [[ತ್ಯಾಗರಾಜ|ತ್ಯಾಗರಾಜರ]] ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ "[[ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ]]"ಎಂಬ ಹೊಸ ರಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ "ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಂ ಭಜಾಮಿ" ಎಂಬ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ]] ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":8" /><ref name=":7" /> [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ]] ದಿಗ್ಗಜರಾದ ಟಿ. ಎಂ. ತ್ಯಾಗರಾಜನ್ ರವರ ಜನ್ಮಶತಾಬ್ಧಿ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ [[ತ್ಯಾಗರಾಜ ಮಂಗಳಂ]] ಎಂಬ ರಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ "ಧ್ಯಾನ ಮೂಲಂ ಗುರು" ಎಂಬ [[ಉಗಾಭೋಗ]] ಹಾಗೂ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":3" /> == ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ರಾಯ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮುಖೇಶ್ ತಿವಾರಿ ಅಭಿನಯದ [[ಝಾನ್ಸಿ ಐ. ಪಿ. ಎಸ್|ಝಾನ್ಸಿ ಐ.ಪಿ.ಎಸ್]] ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ<ref name=":3" /><ref>https://vijaykarnataka.com/vk-gallery/cinema/raai-laxmi-starrer-jhansi-ips-kannada-movie-photos/photoshow/76072385.cms</ref>ಆನ್ಡ್ರಿಯಾ ಜರಿಮಿಯಾ, ಮನೋಬಾಲ, ಕೆ. ಏಸ್. ರವಿಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ [[ಮಾಳಿಗೈ]]' ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ <ref>https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/110419/maaligai-gave-me-scope-for-various-shades-of-acting-andrea-jeremiah.html</ref>ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ<ref name=":5">https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/andrea-jeremiah-next-maaligai-5675331/</ref><ref name=":8" /> ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ತರೆ ಕಂಡ 'ಖಡಕ್ 'ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ,<ref>https://www.youtube.com/watch?v=c6wLbAY4ESU</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230308052330/https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/dharma-keerthiraj-anusha-rai-kabir-duhan-singh-starrer-khadak-kannada-movie-songs-released/articleshow/89503693.cms</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230307100717/https://www.cinisuddi.com/khadak-movie-release/</ref> ಮಂಜು ಮೂವೀಸ್ ನ '[[ರಿದಂ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಿದಂ]]' ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ನಟನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://cinilahari.in/2022/08/25/ridam-meghasri-new-film/</ref> == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಹೊಸ ರಾಗಗಳು == ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ.<ref name=":0" /><ref name=":9" /><ref>https://maheshmahadev.com/list-of-ragas-created-by-mahesh-mahadev/</ref> # ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಿನಿ - [[ವಕುಲಾಭರಣ|ವಕುಳಾಭರಣ ಜನ್ಯ]] # ಶ್ರೀರಂಗಪ್ರಿಯ - ಸರಸಾಂಗಿ ಜನ್ಯ # [[ಭೀಮಸೇನ್ (ರಾಗ)|ಭೀಮ್ ಸೇನ್]] - [[ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ|ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ ಜನ್ಯ]] # ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ # [[ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ]], ಧರ್ಮಾವತಿ ಜನ್ಯ # ಬಿಂದುರೂಪಿಣಿ, # [[ನಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿ]] - ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ # ತಪಸ್ವಿ # ಮಯೂರಪ್ರಿಯ, # [[ಅಮೃತ ಕಲ್ಯಾಣಿ]] - ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ # ರಾಜಸಾಧಕ- ಮೇಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಜನ್ಯ # [[ತ್ಯಾಗರಾಜ ಮಂಗಳಂ]] - [[ಗೌರಿಮನೋಹರಿ|ಗೌರಿಮನೋಹರಿ ಜನ್ಯ]] # ಶ್ರೀ ಜ್ಞಾನಾಕ್ಷಿಜಾ - [[ಕೀರ್ವಾಣಿ|ಕೀರವಾಣಿ]] ಜನ್ಯ<ref>https://newskarnataka.com/entertainment/sri-jnanakshi-rajarajeshwari-shrine-celebrates-cultural-and-musical-grandeur/17112024/</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * 2026ರಲ್ಲಿ "ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ - ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"- ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌, ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ, ನ್ಯಾಶ್‌ವಿಲ್‌, [[ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ|ಅಮೇರಿಕಾ]] <ref>{{Cite web |last=Nayak |first=Ashok |date=2026-09-29 |title=ವಿಶ್ವ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ದಿಂಡಿಮ: ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿಗೆ 3ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url=https://vishwavani.news/movies/kannada-makes-waves-on-the-global-stage-mahesh-mahadev-and-priyadarshini-win-3rd-international-award-90801.html/amp |access-date=2026-10-01 |website=Vishwavani TV |language=kn}}</ref><ref>{{Cite web |title=2026 Official Winners |url=https://www.josiemusicawards.com/2026-official-winners.html |access-date=2026-10-01 |website=JOSIE MUSIC AWARDS |language=en}}</ref> * 2025ರಲ್ಲಿ "ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೋಕಲ್ ಡುಓ ಆ ದಿ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"- ISSA Awards ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾಯಕರ ಮತ್ತು  ಗೀತರಚನಾಕಾರರ ಸಂಘ, [[ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ|ಅಟ್ಲಾಂಟಾ]], [[ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ|ಅಮೇರಿಕಾ]] <ref>{{Cite web |last=Karnataka |first=News |date=2025-10-23 |title=Cine Musicians Mahesh Mahadev & Priyadarshini Win Global Independent Music Award |url=https://newskarnataka.com/entertainment/cine-musicians-mahesh-mahadev-priyadarshini-win-global-independent-music-award/23102025/ |access-date=2026-10-01 |website=News Karnataka |language=en}}</ref> * 2024 ರಲ್ಲಿ "ಭಾರತ ಸೇವಾ ರತ್ನ" ರಾಷ್ಟೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಚೇತನಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್<ref>https://newskarnataka.com/karnataka/mangaluru/mahesh-mahadev-honoured-with-bharat-seva-ratna-national-award/20082024/</ref> * 2024 ರಲ್ಲಿ "ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನಾಕಾರ"- ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - ಜೋಸಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್, ನ್ಯಾಶ್ವಿಲ್ಲೆ, [[ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶ|ಅಮೇರಿಕಾ]] <ref name=":14">https://web.archive.org/web/20240912005953/https://www.josiemusicawards.com/2024-official-nominees.html</ref> == ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಫಿ == {| class="wikitable sortable" |+ !ವರ್ಷ !ಚಿತ್ರ / ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ !ಭಾಷೆ !ಹಾಡು !ಗಾಯಕರು(ಗಳು) !ಸಾಹಿತ್ಯ !ಆಡಿಯೋ ಲೇಬಲ್ !ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- | rowspan="5" |೨೦೧೬ | rowspan="5" |''ಮೋದಕಪ್ರಿಯ ಗಣರಾಜ'' | rowspan="5" |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |'ಮೂಷಿಕ ವಾಹನಾ' |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=pKKOjZHUlFQ</ref><ref name=":12">https://web.archive.org/web/20220120161055/https://shivashakthi.com/2016/06/16/maharudram-mahadeshwaram-modakapriya-ganaraja-audio-launch-mm-hills/</ref> |- |ಮುದಾಕರಾತ್ತ ಮೋದಕಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=uW_qlCVhB1E</ref><ref name=":12" /> |- |ಮಹಾಗಣಪತಿಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ|ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=eiWtsl41-sE</ref><ref name=":12" /> |- |ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾದೇವಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=m66CsRQrV_A</ref><ref name=":12" /> |- |ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರವರೆ (ಲಾಲಿ) |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref name=":12" /><ref>https://music.apple.com/in/album/kailasa-shikaravare-ganesha-laali/1485680853?i=1485681190</ref> |- | rowspan="5" |೨೦೧೬ | rowspan="5" |''ಮಹಾರುದ್ರಂ ಮಹದೇಶ್ವರಂ'' | rowspan="5" |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸುಪ್ರಭಾತಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="5" |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=Ujmj_eLFku4&list=OLAK5uy_nHnvKRkt8DdSAVHasfCyIbBexzFC7GQ6I</ref><ref name=":12" /> |- |ಓಂಕಾರ ಪ್ರಣವಮಂತ್ರ ಸ್ವರೂಪಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ಸುನಿಲ್, ವೇಣು |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಅಷ್ಟಾದಶನಾಮಾವಳಿ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಲಾಲಿ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- | rowspan="8" |೨೦೧೬ | rowspan="8" |''ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಸ್ತೋತ್ರ ರತ್ನ'' | rowspan="8" |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಗಣೇಶ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="8" |<ref>https://web.archive.org/web/20220120170009/https://shivashakthi.com/2016/08/20/sri-shankara-stotrarathna-cd-release-sringeri-mutt-mysore/</ref> |- |ಶ್ರೀ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಶಿವಪಂಚಾಕ್ಷರ ಸ್ತೋತ್ರ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಭುಜಂಗಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ್ ಪಂಚರತ್ನಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ಸುನಿಲ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ನಾರಾಯಣ ಸ್ತೋತ್ರಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಕಾಲಭೈರವಾಷ್ಟಕಂ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |ಅಚ್ಯುತಾಷ್ಟಕಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- | rowspan="6" |೨೦೧೮ | rowspan="6" |''ಸುರ್ ಸಂದ್ಯಾ'' |[[ಹಿಂದಿ]] |ಆಯಾ ಸಮಯ್ ಜವಾನೋ ಜಾಗೋ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ | rowspan="6" |<ref name=":11" /> |- |[[ಹಿಂದಿ]] |ಜಯ ದುರ್ಗೇ ದುರ್ಗತಿ ಪರಿಹಾರಿಣಿ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |[[ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ]] |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಪಾಲಿಸೋ ಶ್ರೀ ಹರಿ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |ಹರಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ಭೀಮವ್ವ |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯ|ಉರ್ದು]] |ದಿಲ್ ಕಾ ದಿಯಾ ಜಲಾಯ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಅಜಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಂ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |[[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಓ ನನ್ನ ಚೇತನ |ಉಮಾ ಶೇಷಗಿರಿ |[[ಕುವೆಂಪು]] |ಪ್ರಿಸಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ |- | rowspan="3" |೨೦೧೮ |''ಸಂತಾಂಚೆ ಅಭಂಗ್'' |[[ಮರಾಠಿ]] |ಧ್ಯಾನ್ಕ ಕರೂ ಙಾತಾ |[[ಜಯತೀರ್ಥ ಮೇವುಂಡಿ]] |[[ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸರು|ಶ್ರೀ ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=_vUPQMBhPR4</ref> |- |''ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ'' |[[ಕನ್ನಡ]] |ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |ಮ್ಯೂಗಸ್ ರೆಕಾ‍ಡ್ಸ್ |<ref>https://music.apple.com/in/album/mahalakshmi-baramma-single/1545697047</ref> |- |''ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ತಾಯೇ ವಾ'' |[[ತಮಿಳು]] |ಪೊನ್ಮಳೈ ತನಿಲೇ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |ಜಿ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ |ಮ್ಯೂಗಸ್ ರೆಕಾ‍ಡ್ಸ್ |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=GGsKAUimAuA&list=OLAK5uy_kmUt9cnMV6OB8G8ysVQCCKru_5OMt4otc</ref> |- | rowspan="8" |೨೦೧೯ |''ಸಾವನ್ ಕೇ ಬಾದಲ್'' |[[ಹಿಂದಿ]] |ನೀಲೇ ಗಗನ್ ಮೇ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಅಭಿಷೇಕ್ ಚೊಖಾನಿ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=dk2euoYT0H8</ref> |- | rowspan="7" |''ನಾರೇಯಣ ನಾಮಾಮೃತಂ'' |[[ತೆಲುಗು]] |ಶ್ರೀ ನಾರೇಯಣ ನಾಮಾಮೃತರಸ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] | rowspan="7" |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ನಾರೇಯಣರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="7" |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ow035_zK3RY&list=OLAK5uy_njX-xIcp3ahfgcvTVGFwqeUc2zeSmy1Hg</ref><ref name=":10">https://web.archive.org/web/20230305133318/https://vijaykarnataka.com/news/chikkaballapura/human-beings-should-not-forget-divinity/articleshow/70247753.cms</ref> |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಧಿಮಿ ಧಿಮಿ ಧಣ ಧಣ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ರಘುರಾಂ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ನಾನೇನು ಬಲ್ಲೆನೋ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಮರೆಯಲಾರೆನಮ್ಮ |ಬದರಿ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ರಾಮ ರಾಮ ಮುಕುಂದ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಈ ದೇಹದೋಳಗಿದ್ದು |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಮಂಗಳಂ ಅಮರನಾರೇಯಣಗೆ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- | rowspan="8" |೨೦೧೯ | rowspan="7" |''ಸದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ'' |[[ತೆಲುಗು]] |ನರುಡು ಗುರುಡನಿ ನಮ್ಮೇವಾರಮು |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] | rowspan="7" |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ನಾರೇಯಣರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] | rowspan="7" |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=dt47ZR6f8bA</ref><ref name=":10" /> |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಆತ್ಮಧ್ಯಾನಿಸೋ ಮನುಜ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಅಂಡಜವಾಹನ ಕುಂಡಲಿಶಯನ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಇಲ್ಲಿ ನೀ ನಿವಾಸ ಮಾಡಿರುವುದೇನೋ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ಕನ್ನಡ]] |ಕಂಡೇನು ಶ್ರೀ ರಂಗನ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಏಕಾಕ್ಷರಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಕ್ಷರಮೈ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |[[ತೆಲುಗು]] |ಮಂಗಳಂ ಶತಕೋಟಿ ಮನ್ಮಥಾಕಾರುನಕು |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |- |''ವನ್ಪುಲಿವಾಹನ ಶಬರೀಶ'' |[[ತಮಿಳು]] |ವರುವಾಯ್ ವಿರೈವಾಯ್ |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=v4Syd_kbpvI</ref> |- | rowspan="5" |೨೦೨೦ |''ರಂಗನ ಮರೆಯಲಾರೇನಮ್ಮ'' |[[ಕನ್ನಡ]] |ರಂಗನ ಮರೆಯಲಾರೇನಮ್ಮ |ಬದರಿ ಪ್ರಸಾದ್ |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://music.apple.com/in/album/rangana-mareyalarenamma/1542912680?i=1542912681</ref> |- |''ಕೈವಾರ ಯೋಗಿ (ಸಿಂಗಲ್)'' |[[ತೆಲುಗು]] |ಧಿಮಿಧಿಮಿ ಭೇರಿನೌಬತ್ತು |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್, ರಘುರಾಂ |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ನಾರೇಯಣರು]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://music.apple.com/in/album/dhimi-dhimi/1542912169?i=1542912173</ref> |- |''ನಮೋ ವೆಂಕಟೇಶಾಯ'' |[[ತೆಲುಗು]] |ನರುಡು ಗುರುಡನಿ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ,]] [[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://www.youtube.com/watch?v=F8UDOj2BYb0</ref> |- |''ಕಂಡೇನು ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನ (ಸಿಂಗಲ್)'' |[[ಕನ್ನಡ]] |ಕಂಡೇನು ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನ ಚೆಲುವ ಮೂರುತಿ |[[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ]] |[[ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ ಯೋಗಿನಾರೇಯಣರು|ಕೈವಾರ ತಾತಯ್ಯ]] |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref>https://music.apple.com/in/album/kandenu-sriranganathana/1505277465?i=1505277466</ref><ref name=":10" /> |- |''[[ಮಾಳಿಗೈ]]'' <small>''(ಇನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಲನಚಿತ್ರ)''</small> |[[ತಮಿಳು]] |ಓಂಕಾರ ಪ್ರಣವಮಂತ್ರ ಸ್ವರೂಪಂ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]], ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ | |<ref name=":5" /> |- |೨೦೨೩ |[[ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ|ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ ರಾಗ]] |[[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಂ ಭಜಾಮಿ |[[ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ]] |ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ |[[ಪಿ.ಎಂ.ಆಡಿಯೋಸ್]] |<ref name=":1" /> |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{commonscat|Mahesh Mahadev}} {{wikisource|ವರ್ಗ:ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೧ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] smuzsensab4i7xqgkr345wt6uzmi83r 0 133338 1431189 1367365 2026-10-01T14:18:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431189 wikitext text/x-wiki ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಣಿಕೆಯಾದ '''ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ'''ವು ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಸುಗಮವಾಗಿ ಹರಿಯುವಂತಹ ಒಂದು ಗಾಯನ ನಿರೂಪಣೆ ಶೈಲಿ. ಇದು ಹುಟ್ಟುವುದೇ ಕವಿತೆಯ ದರ್ಶನದಿಂದ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದರೆ ಇದರ ಪರಮಗುರಿ. ಇದು ಕವಿತೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ತನ್ನ ನಿರೂಪಣೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದೇ ಇದರ ಪರಮಗುರಿ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕವಿತಾ ಸಂಗೀತ ಸಂಗೀತದ ಸ್ವರಗಳ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ, ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡಿಸುವುದೇ ಇದರ ಸಂಕಲ್ಪ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎದೆಮಿಡಿತವನ್ನು ಹಿಡಿದು ತೋರಿಸುವ ಈ ಗಾಯನ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತ. ==ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಮೂಲ== ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವೆಂಬ ಗಾಯನಶೈಲಿಗೆ ಅದರ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಹೊಸದು. ಆದರೆ ಅಂತರಾತ್ಮ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದ್ದು. ಈ ಗಾಯನ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಹತ್ತಾರು ಮೂಲ ಆಕರಗಳು ನಮಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲ ಆಕರಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. 1) ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು 2) ಕಾವ್ಯಗಾಯನ ಕಲೆ 3) ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಭಾಷೆ 4) ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಿಂತನೆಯ ವಸ್ತು-ವಿಚಾರ 5) ರಂಗಗೀತೆಗಳು 6) ಮರಾಠಿ ಗೋಡಗಾಣ್ ಗೀತೆಗಳು. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯೇ ಆದ ಸುಗಮಸಂಗೀತ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹದದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೈಗೊಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವಾದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ. ಕವಿತೆಯ ಭಾವತೀವ್ರತೆ, ಆರ್ತತೆ, ನಿವೇದನೆಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಶಬ್ಧ ಶಕ್ತಿಯ ಅರ್ಥವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವರಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ದಿನದಿನಕ್ಕೆ ಎತ್ತರ ಬಿತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಾ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುಪಮ ದಾಂಪತ್ಯದ ಜೋಡಿಯಾದ ಈ ಗಾಯನ ಪ್ರಕಾರ, ಕನ್ನಡನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾವದಿನ ಭಾವಗೀತೆ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯಿಂದ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿತೋ ಅಂದೆ, ಆ ವೇಳಯಲ್ಲೇ, ಅ ಅಮೃತಗಳಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಕಾವ್ಯದ ದನಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕವಿ ತನ್ನ ಎದೆಯಾಳದಲ್ಲಿ ತಾನೆ ಹಾಡಿಕೊಂಡ ಸಂವೇದನೆಯೇ ಹಾಡಾಗಿ ಹರಿದು ಸುಗಮಸಂಗೀತವಾಗಿದೆ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕವಿಯ ಕವನವನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವರ ಸಾಮಥ್ರ್ಯದಿಂದ ಪುನರ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಕವಿಯ ಮನೋಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಭಾವನಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸುಗಮವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮ. ಕವಿತೆಯ ಶಬ್ಧಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಕಾವ್ಯಾರ್ಥವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಘಿ ಹಿಗ್ಗಿಸುವುದೇ ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಗೀತ ಮಾರ್ಗದ ಸುಗಮತ್ವವು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ರಸಿಕರು ಸುಗಮಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದಾದರೆ, ಎರಡನೇಯದು ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಇದರಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಎರಡನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಸುಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ರಾಗದ ಮಿತಿಯಾಗಲಿ, ಚೌಕಟ್ಟಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿ ಪರಿಮಿತಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಶಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ಸ್ವರಸಂಯೋಜನೆ. ಅದು ಒಂದೇ ರಾಗವಾದರೂ ಆಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಯಾವ ರಾಗಕ್ಕೂ ಹೊಂದದಂತಹ ಹೊಸ ಸ್ವರ ಸಂಚಾರಗಳೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅದು ಕವಿತೆಯನ್ನು ಸ್ವರಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ. ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳುವ ಅರ್ಥವತ್ತಾದ ಶಬ್ದಗಳು ಸ್ವರಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡ ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಂಡ ಅನುಭವವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಾಗ ವಿಜೃಂಭಿಸಿದರೆ, ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಕವಿತೆ ಗರಿಬಿಚ್ಚಿ ಕುಣಿಯುತ್ತದೆ. ವಾದ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ, ಕವಿತೆಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಆವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ==ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸ== ಇಂದು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವೆಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಗಾಯನ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಎಂಟು ದಶಕಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಭಾವಗೀತೆ ಎಂದು ತನ್ನ ದನಿತೆರೆಯಿತೋ, ಭಾವದ ಹಕ್ಕಿ ಎಂದು ತನ್ನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾರಲು ಸಜ್ಜಾಯಿತೋ ಅಂದೇ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಹುಟ್ಟಿತು. ಸುಗಮಸಂಗೀತ (1957)ವೆಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯುವ ಮುನ್ನ `ಲಘು ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ light music — ಎನ್ನುವ ತಲೆ ಬರಹದಡಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು `ಲಘು ಎಂದರೆ ಹಗುರವಾದ, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. `ಲಘು ಸಂಗೀತ ಎಂಬ ತಲೆಯ ಬರಹದಿಂದ ಇದು ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೆಸರೇ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಸಂಗೀತವೇ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿ ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಘಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದರಾಗ, ಭಾವಗಳಿಂದ ರಂಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಸ್ತುವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಭಾಷೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ದೇವರನಾಮ, ಗಝಲ್, ದೇಶಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಜನಪದಗೀತೆ, ವಚನ, ಕನ್ನಡಗೀತೆ, ಮೀರಾಭಜನೆಗಳು, ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕಾರವೂ ಲಘು ಸಂಗೀತದ ವಸ್ತು ವಿಚಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಸಂಗೀತದಲಲಿ ನಾವಿನ್ಯತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಶ್ರೋತೃಗಳಯ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌಣವಾಗಿತ್ತು. ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಶರೀರದ ಮೋಹವೇ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಲೆಯಿತ್ತು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಹಾಡುಗಾರರಿಗೆ ಲಘು ಸಂಗೀತದ ಬಗೆಗೆ ತಾತ್ಸಾರ ಭಾವನೆಯಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಕಛೇರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ದಾಸರಪದ, ವಚನ, ಭಜನ್‍ಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. `ಚಾವಳಿ ಅಂತಹ ಲಘು ಶೃಂಗಾರದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದೇ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀ ಅವರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಗೀತೆಗಳು (1924) ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೂಡಲೇ ಕನ್ನಡತನದ ತೇಜಸ್ಸು ಸಾವಿರಾರು ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ಕಾವ್ಯ ಸ್ವಷ್ಟಿಯೊಡನೆ ಕವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಮಬ್ಬಿನ ಮುಸುಕು ಸರಿದು ಬೆಳಗು ಮೂಡಿತು. ಕಾವ್ಯದ ವಸ್ತು, ರೀತಿ, ಭಾವ, ವರ್ಣನೆ, ಶೈಲಿ, ರೂಪ. ಇವುಗಳ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಯಾರವಾಯಿತು. ಇವುಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ `ಐಥಿಡಿiಛಿs' ಮಾದರಿ ಅನುಸರಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ರಚಿಸತೊಡಗಿದ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೀತ, ಕೀರ್ತನೆ, ಪದಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೂ, ಆಗಿದ್ದು ಅವು ತಾಳಿದ ಧೋರಣೆಗಳಲ್ಲಿ. ಈ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಮತ, ಧರ್ಮ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ-ಶ್ರದ್ಧೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು. ಇವು ಭಾವಗೀತಾಕಾರನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ (ಖಾಸಗೀ) ಭಾವನೆಗಳ ಅನಿಸಿಕೆಗಳ ವಾಹಕಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ನಿಸರ್ಗದ ಅನೂಹ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಸೌಂದರ್ಯ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಂಬಲ, ದುಃಖ, ಅನಂದಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಕವಿತೆಯೇ ಭಾವಗೀತೆಯಾಯಿತು. ಶ್ರೀ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಈ ಕಾವ್ಯ ಜ್ಯೋತಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮಾಸ್ತಿ ಕುವೆಂಪು, ಪು.ತಿ.ನ. ಮುಂತಾದ ಎಳೆಯ ಕವಿಗಳಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತ ಬೆಳಗುತ್ತಾ ನಿರಂತರವಾದ ಉಜ್ವಲ ಬೆಳಕಾಯಿತು. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಕಲ್ಪನೆ ಮೊದಲು ಮೂಡಿ ಬಂದುದು ಪ್ರಾಯಶಃ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್ ಅವರ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ. ಅವರ ಗೀತೆಗಳೆಲ್ಲಾ ರಾಗಪ್ರಧಾನ, ಕಾವ್ಯಪ್ರಧಾನ, ರಚನೆಗಳು ಅನೇಕ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರೂ, ಗೀತೆಯ ಭಾವಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ರಾಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಾದ ಮತ್ತು ಸರಳವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಹರಿಕಾರರೆನ್ನಬಹುದು. ಅವರ `ಗೀತಾಂಜಲಿ ಸಾಧಕನೊಬ್ಬನ ಮನೋಗತವನ್ನು ನಿವೇದಿಸುವ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾವಗೀತೆಗಲ ಸಂಕಲನ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಮತದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಶ್ರದ್ಧೆ ಅಥವಾ ಪಂಥ, ದೇವರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನಕ್ಕೆ ಹೊರತಾದ, ಕೇವಲ ಆತ್ಮದ ಅವಲೋಕನ; ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಕವಿಯ ಕಾತರ ಕಳವಳಗಳ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿದೆ. ರವೀಂದ್ರರು ಸ್ವತಃ ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಿದ್ದರಿಂದ `ಗೀತಾಂಜಲಿಯಲ್ಲಿಯ ಶುದ್ಧ ಹಾಡುಗಳು ಅಧುನಿಕ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾದವು. ಮುಂದೆ ಈ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದ ತೆಲಗು, ಮರಾಠಿ ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ರೀತಿಯ ಕಾವ್ಯದ ಎತ್ತಿ ತೋರುವ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ರಚಿತವಾದವು. ಕರ್ನಾಟಕವು ಇದೇ ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಈ ಬಗೆಯ ಸರಳ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕವಿಗಳು ಆ ಕಾವ್ಯಗುಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಿಳಿಯಾದ ರಾಗದ ಕವಚವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಕವಿಗಳು ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಭಾವಪೂರಿತವಾದ ಕವನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಂಪು ಕೊಡುವ ರಾಗ ಅನ್ಯಸ್ವರಗಳು ಬೆರೆತು ಮಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಒದಗಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ==ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ== ವೀಸೀ ಅವರ ಗೀತೆಗಳು ಕವಿತಾಸಂಕಲನದಿಂದ (1931) ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಚಿಗುರಲು ಪದವಿಟ್ಟಿತು. ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಮಕಿಗಳು ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ವಾಚಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾದರು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಧಾಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೇ ಹೊಸಗಾಯನ ಪದ್ಧತಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಗೊಂಡಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 'ಶ್ಲೋಕ ಸಂಗೀತ ಪಟು'- ಎಂದೇ ಬಿರುದಾಂಕಿತರಾಗಿದ್ದ (ನಂಜನಗೂಡಿನ ಬಳಿ ಇರುವ) ಕಳಲೆ ಸಂಪತ್ಕುಮಾರಾಚಾರ್ಯರು ಆಧುನಿಕ ಕವಿತೆಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕ ವಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಎರಡೂ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ್ದ ಸಂಪತ್ತುಮಾರಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡುದನಿಯ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಭಾವಪೂರ್ಣ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. 1902ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ 1945ರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಆಚಾರ್ಯರ ಕೀರ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಭಾವಗೀತೆಯ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರೆನ್ನಬಹುದು. ಅವರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೀಸೀ ಅವರ `ಎಮ್ಮೆ ಮನೆಯಂಗಳದಿ ಶ್ರೀ ಅವರ, `ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬಳಕೆ ಡಿವಿಜಿಯವರ `ವನಸುಮದೊಳೆನ್ನ ಜೀವನವು ಮುಂತಾದ ಗೀತೆಗಳು ಆಚಾರರ್ಯರು ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಆರೋಹಣ ಗೀತೆಗಳೆನ್ನಬಹುದು. ಪುರಂದರದಾಸರ ದೇವರನಾಮವನ್ನು ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವುದು ಹೀನಾಯವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದ ಆಚಾರ್ಯರು ಆಧುನಿಕ ಕವಿತೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. `ಉದಯವಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಚೆಲುವ ಕನ್ನಡನಾಡು ಆಚಾರ್ಯರ ನಾಂದಿಗೀತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಮದುವೆಗೆ ಹೋದಾಗಲೂ `ಎಮ್ಮ ಮನೆಯಂಗಳದಿ ಬೆಳೆದೊಂದು ಹೂವನ್ನು (ಭೂಪರಾಗದ) ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡದೆ, ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೊಣ್ಣೊಪ್ಪಿಸುವಾಗ ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಂಧುಬಾಂಧವರ ಕಣ್ಣಲಿ ನೀರು ಸುರಿಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಡೆ ರೆಸಿಡೆಂಟರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಜೀವನಕ್ರಮ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸದಾ ಹೊಸತನ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೈಸೂರಿನ ಅರಸರ ಕಾವ್ಯನಾಟಕಗಳ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಲಾಗಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯದ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಭಾವ ಇವೆಲ್ಲದರ ಹೊಸಕಾಟದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೊಸತನ ಕಂಡು ಸ್ವಚ್ಛಂದವೂ, ಸ್ವತಂತ್ರವೂ ಆಯಿತು. ಆದರೆ ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನವೇನೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಂತೆಯೇ ಗೀತೆಗಳು ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡವು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪರಿಮಿತಿಯಲ್ಲೇ ಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಹಾಡತೊಡಗಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಮಕಿಗಳೇ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಶೈಲಿಯ ಏಕತಾನತೆಯ ಕಬಂಧ ಬಾಹುವಿನಿಂದ ಭಾವಗೀತಾ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ನೀಡಿ ಹೊಸತನ ತಂದವರು, ಬೆಳದಿಂಗಳ ಹಕ್ಕಿ ಕನ್ನಡದ ಕೋಗಿಲೆ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ ಪಾಂಡೇಶ್ವರದ (ದ. ಕ) ಕಾಳಿಂಗರಾವ್ ಅವರು.<ref name="thehinduremembered">{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/kalinga-rao-remembered/article367739.ece |title=Kalinga Rao remembered |publisher=The Hindu |date=4 January 2009 |accessdate=16 December 2013 |location=Karnataka |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219182529/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/kalinga-rao-remembered/article367739.ece |archive-date=19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013 |url-status=dead}}</ref><ref name="ourkarnataka">{{cite web |url=http://www.ourkarnataka.com/Articles/starofmysore/hsk/kalingarao.htm |title=Kalinga Rao: Nightingale of Karnataka |publisher=OurKarnataka.Com,Inc |date=4 January 2009 |accessdate=18 December 2013 |location=Karnataka |archive-date=24 ನವೆಂಬರ್ 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051124180655/http://www.ourkarnataka.com/Articles/starofmysore/hsk/kalingarao.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="thehindumemory">{{cite news |url=http://www.hindu.com/lf/2004/04/04/stories/2004040409160200.htm |title=Down memory lane with Kalinga Rao |publisher=The Hindu |date=4 April 2004 |accessdate=16 December 2013 |location=India |archive-date=19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219130522/http://www.hindu.com/lf/2004/04/04/stories/2004040409160200.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="Literature">{{cite book| first = Sisir | last = Kumar Das|title = History of Indian Literature: 1911-1956, struggle for freedom : triumph and tragedy | url = https://books.google.com/books?id=sqBjpV9OzcsC&lpg=PA25&ots=D9edA1mhJf&dq=navodaya%20kalinga%20rao&pg=PA25#v=onepage&q=navodaya%20kalinga%20rao&f=false | year = 2011| publisher = Sahitya Akademi | isbn = 9788172017989| pages = 25}}</ref> ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಎರಡೂ ಗಾಯನ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲೂ ರಾಯರ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಾಗಿದ್ದರು. ರಂಗ ಸಂಗೀತ, ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ, [[ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ]], ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ - ಹೀಗೆ ಬಗೆ ಬಗೆ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಕಾಳಿಂಗರಾಯರೇ ನಿಜವಾಗಿ ಸುಗಮಸಂಗೀತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೆನ್ನಬಹುದು. ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಧಾರವಾಗಿ ನಿಂತವರೆಂದರೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪಿಟೀಲು ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಎ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ ಅವರು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸುವಾಗ ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ನೀಡುತ್ತಾ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವಾಗ `ಪದ್ಮಚರಣ್ ಎಂಬ ನವಿರುಭಾವನೆಯ ಕಾವ್ಯನಾಮ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲಯದ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತವನ್ನೇ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ, ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುವವರನ್ನು ಮಡಿವಂತರೂ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಭಾವಿಸದ ಐವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಚಾರ್ಯರು ಹಠತೊಟ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುರಿದರು. ==ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಗಾಯಕಿಯರು== ಮಂಗಳೂರಿನ ಜಯಂತಿದೇವಿ ಹಿರೇಬೆಟ್ (1927) ಅವರು ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಆರೋಹಣದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗಾಯಕಿ. 1944ರಲ್ಲಿಯೇ ಇವರು ಹಾಡಿದ 'ಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ಮತ್ತು `ಹೂವ ತರುವರ ಮನೆಗೆ ಹುಲ್ಲ ತರುವ ಎಂಬ ಪುರಂದರದಾಸರ ಪದಗಳು ಎಚ್.ಎಂ.ವಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲಕ ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು. 1952ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಇದೇ ಕಂಪನಿಯವರು ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದರು. `ವಾರಿ ನೋಟ ಹಾರತಿತ್ತ (ಬೇಂದ್ರೆ) `ಹತ್ತು ವರುಷದ ಹಿಂದೆ (ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ) ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳು ಎಚ್. ಎಂ. ವಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು. ಕನ್ನಡ ವಚನಗಳನ್ನು ದಾಸರಪದಗಳನ್ನು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಮೊದಲಿಗರೆಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಜಯಂತಿದೇವಿಯರದಾಯಿತು. `ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ಅವರ ಮುಂದೆ `ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ಹಾಡಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ ಜಯಂತಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠೀ, ಕೊಂಕಣಿ ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಆಕರ್ಷಸಿದರು. `ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾದರು. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಮೊದಲು ಹಾಡಿಗೆ ದನಿಯಾದವರು ಮತ್ತು ಈ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಅಪಾರವಾದ ಕಾಣಿಕೆ ಕೊಟ್ಟವರು ನಮ್ಮ ಗಾಯಕಿಯರೇ ಎನ್ನುವುದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿ. 1949ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಡಾ|| ಶಮಂತಕಮಣಿಯವರಿಂದ ಭಾವಗೀತಾಗಾಯನ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಡಾ|| ಶಮಂತಕಮಣಿಯವರು ಹಾಡಿದ ಕುವೆಂಪುರವರ `ಕರೆಯುತಿದೆ ಓ ದೂರದಾಹ್ವಾನವಾಣಿ — `ಶೂನ್ಯತೆ ಏನಿದು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ — `ನಾನಿನ್ನು ಮರೆಯೆ, `ಕರೆಯೆಂದು ಬರುವುದೋ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಗೀತೆಗಳ ಪದ್ಮಚರಣರ ಪ್ರಥಮ ಶಿಷ್ಯೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇವರ ನಂತರ 1950ರಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 14ರಂದು ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೃಷಿರಂಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ `ಗೌರಿ ತವರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದದ್ದೇ — ಎಂಬ ಜಾನಪದ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮಹಾನ್ ತಾರೆಯಾಗಿ ಮೆರೆವರು ಶ್ರೀಮತಿ ಹೆಚ್. ಆರ್. ಲೀಲಾವತಿ. ಪದ್ಮಚರಣ್‍ರ ಬಳಿ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ವರ್ಚಗಳ ಕಾಲ ಸುಗಮಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತು ಅವರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾದವರು ಲೀಲಾವತಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಲತಾಮಂಗೇಶ್ವರ್ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ [[ಲೀಲಾವತಿ]]ಯವರು ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ, ಸಂಯೋಜಕಿಯಾಗಿ, ಲೇಖಕಿಯಾಗಿದ್ದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕಿಯಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು. ಐವತ್ತರ ದಶಕದಿಂದ ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ `ಗಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿಯಾಗಿ ಮೆರೆದ ಅವರ ಗಾಯನದ ನಾದಸುಖ ಕೇಳಿದವರಿಗಷ್ಟೆ ಅನುಭವ, ಶಾಂತ, ಗಂಭೀರಶೈಲಿಯ ಮಾಧುರ್ಯದ ಮಹತ್ ಸ್ಪರ್ಶವೇ ಅವರ ಗಾಯನದ ಮುಖ್ಯ ಗುಣ. ಲೀಲಾವತಿಯವರ ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಂ. ವಿ. ಮಾಲತಿಯವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅರ್. ಕೆ. ಶ್ರೀಕಂಠನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಗಮಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಚರಣ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಡಿಗರ 'ಇಂದು ಕೆಂದಾವರೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ `ಎನ್ನ ಹರಣ ನಿನಗೆ ಶರಣ' - ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಮನೆ ಮನೆಯ ಮಾತಾಗಿದ್ದರು. ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ `ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹರಣ' ಭಾವಗೀತೆ ಹಾಡಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಪದ್ಮಚರಣ್‍ರ ಶಿಷ್ಯೆಯರಾದ ರೇಖಾ ಮತ್ತು ಕೃಪಾ ಅವರು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋವಿನಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಚರಣ್‍ರ ಸಂಯೋಜನೆಯಾದ ಈ ಗೀತೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಪದ್ಮಚರಣ್‍ರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯೆ ಡಾ|| ಮಾಧವಿರಾಜ, ಸಿ. ಕೆ. ತಾರಾ ಮತ್ತು ವೈ. ಎಸ್. ಇಂದ್ರಾ ಜೋಡಿಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ತಂದರು. ನಿಸಾರರು ರಚಿಸಿದ `ಆತ್ಮಾರ್ಪಣೆ ಎನ್ನುವ ಬಾನುಲಿರೂಪಕದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಂಗರಾವ್‍ರವರೊಂದಿಗೆ ಎಂ. ಎನ್. ರತ್ನ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಪದ್ಮಚರಣ್ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ ವೀಸೀ ಅವರ `ಮಾನವನೆತ್ತರ ಅಗಸದೇರಿಗೆ ಎಂಬ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಮದರಾಸಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಪಿ. ಲೀಲಾ ಅವರು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಮುಂಬಾಯಿಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟPಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ರಾಗ ಖ್ಯಾತ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನೀ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶಂಕರ್ ಅವರು ಪದ್ಮಚರಣ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ 'ಸ್ವಾಗತ ಸ್ವಾಗತ ಸ್ವಾಗತವು ಕವಿವಾಣಿಗೆ — ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಿಟೀಲು ವಿದ್ವಾಂಸೆಯಾದ ಟಿ. ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮತ್ತು [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಸಾಮ್ರಾಟ ಡಾ|| ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳೀಕೃಷ್ಣ ಇಬ್ಬರೂ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ನವಸುಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಸ್ತಿ ಅವರ 'ಕೋಗಿಲೆ ಕೋಗಿಲೆ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಪದ್ಮಚರಣ್ ಈ ಗೀತೆಗೆ ರಾಗಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಟಿ. ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮತ್ತು ಬಾಲಮುರಳಿಯವರು ಬೇಂದ್ರೆಯವರ `ನೀ ಮಳ್ಳ ಜಾತಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಗೀತೆಯ ಮೂಲಕ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಟಿ. ರುಕ್ಮಿಣಿಯವರು ಹಾಡಿದ್ದ ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಗಳ `ಮುಗಿಲೆ ಮತ್ತು `ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಂತಹ ಮುಗಿಲು ಮತ್ತು ಅಡಿಗರ `ಹಿಂದುಮುಂದಿನೆಣಿಕೆ ಏಕೆ? ಮುಂತಾದ ಗೀತೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು. ಕಾಳಿಂಗರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹಾಡಿ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಶ್ರುತಿಯಂತೆ ಇದ್ದ ಸೋದರಿಯರಾದ ಮೋಹನ್‍ಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಸೋಹನ್‍ಕುಮಾರಿಯವರೂ ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಹೆಚ್. ಎಂ. ವಿ.ಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತವಾಗಿದ್ದ 'ಜೋ ಜೋ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಂದಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡಾಗಿತ್ತು. ಎಸ್. ಕೆ ವಸುಮತಿ, ಸಿ. ಕೆ. ತಾರಾ, ಶ್ಯಾಮಲ ಜಾಗಿರ್‍ದಾರ್ ಮುಂತಾದವರು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಹಾದಿಗೆ ಹೂವು ಚಿಲ್ಲಿದವರು. ಬಾನುಲಿ ಗೀತರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದವರು ಪು.ತಿ.ನ. ಅವರ ಗೀತರೂಪಕಗಳಿಗೆ ಬಹುಪಾಲು ದನಿ ನೀಡಿದವರು ಎಸ್. ಕೆ. ವಸುಮತಿ, ಪು.ತಿ.ನ. ಅವರ 'ಗೋಕುಲ ನಿರ್ಗಮನ, ಹರಿಣಾಭಿಸರಣ, ದೀಪಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮುಂತಾದ ರೂಪಕಗಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ತಾರಾ ಮತ್ತು ವಸುಮತಿಯವರು ತಯಾರು ಮಾಡಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಉಗಮ ಸಂಗೀತದ ವೃಕ್ಷ ಟಸಿಲೊಡೆದುದು ಸಂತಸದ ಘಟ್ಟ ಎನ್ನಬಹುದು. ಶ್ಯಾಮಲಾ ಜಾಗಿರ್‍ದಾರ್ 1957ರಲ್ಲೇ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನಿಗಳ ಮುಂದೆ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿದವರು. ವಚನ, ದಾಸರಪದ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ಮನಸೆಳೆದರು. ತಮ್ಮ ಇಂಪಾದ ಗಾಯನಕ್ಕಾಗಿ 1956ರಲ್ಲಿ `ಸ್ವೀಟ್ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರ್ 1962ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಟ್ ಮೆಲೋಡಿ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೋಗಿಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಪುರಸ್ಕøತರಾದವರು ಹತ್ತಾರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. `ರಂಗನಾಥನ ಪಾದವ ತೊಳೆಯೆ ಕಾವೇರಿ ಬಂದಳು — `ಕಲ್ಲಿನಲಿ ಕೆತ್ತಿದನು ಆನೆ ಬಂದಿತಮ್ಮಾ `ನಿನ್ನ ಬಾಂದಳದಂತೆ ಮೈಸೂರು ಸುತ್ತ ಸಾಲು ತೆಂಗಿನಮರ, ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳು ಶ್ಯಾಮಲಾ ಜಾಗಿರ್‍ದಾರ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳು. ಶ್ಯಾಮಲಾ ಜಿ. ಭಾವೆ (1941) ಉಭಯಗಾನ ವಿದುಷಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಪಡೆದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಮಾಡಿದವರು. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಕೈಯಾಡಿಸಿರುವ ಶ್ಯಾಮಲಾ ಭಾವೆ ಹತ್ತಾರು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ತಂದರು. 'ಸುವರ್ಣಭಾರತ- ಉತ್ಸವ ದರ್ಶನ- ಗೀತತರಂಗ — ಭಾವೈಕ್ಕೆ ಭಾರತಿ' — ವಚನ ಸುಧಾ — ಇವುಗಳು ಶ್ಯಾಮಲಾ ಭಾವೆಯವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಯೋಜನೆಯಿರುವ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು. ಶ್ಯಾಮಲಾ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾವನೆಯ ಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು. ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಭಾವೆ ತಂದೆ ಗೋವಿಂದ ವಿಠಲ ಭಾವೆಯವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸರಸ್ವತಿ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯಯಾಗಿ, ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲ ಕವಿಗಳ ಎಲ್ಲ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಬಂದವರು. ==ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯವರ ಕೊಡುಗೆ== ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲನೆಕೊಟ್ಟವರು [[ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ]]. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಕಾಳಿಂಗರಾಯರ ನಂತರ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ಬಂದವರು. ತಮ್ಮ ಗಾಯನ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಜನರ ಬಳಿಗೆ ತಂದವರು. ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಆಸ್ಥಾನದ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕರಾಮರಾಯರ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಪ್ರಪಥಮ ಸಂಯೋಜನೆಯೇ `ಬಾಗಿಲೊಳು ಕೈ ಮುಗಿದು' ಎಂಬ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕವಿತೆ. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯವರು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗಾಯಕರನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು. ಕುವೆಂಪು ಅವರ `ಬಾಗಿಲೊಳು ಕೈಮುಗಿದು ಗೀತೆಯಿಂದ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ಅವರು, ಹಿರಿಯ ಕವಿಗಳಾದ ಬೇಂದ್ರೆ, ಕುವೆಂಪು, ಪು.ತಿ.ನ., ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ, ಮಾಸ್ತಿ ಮುಂತಾದವರಿಂಂದ ಹಿಡಿದು ಹೊಸ ಕವಿಗಳ ಬರಹಗಳನ್ನು ಹಾಡಾಗಿಸಿದರು. ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಅವರ, `ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬಳಕೆ; ಅಡಿಗರ, `ಇಂದು ಕೆಂದಾವರೆ; ನಿಸಾರರ 'ಬೆಣ್ಣೆಕದ್ದ'; ಡಿವಿಜಿಯವರ ಅಂತಃಪುರ ಗೀತೆಗಳು; ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ 'ರತ್ನನ್ ಪದಗಳು'; ಜಿ. ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪನವರ 'ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆನು'; ಅಡಿಗರ 'ಯಾವ ಮೋಹನ' ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು. ==ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರು== `ಯಾವ ಮೋಹನ ಮುರಳಿ ಕರೆಯಿತು ಗೀತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಮಧುರ ಕಂಠದ ಸಿರಿ ತೆರೆದ [[ರತ್ನಮಾಲ ಪ್ರಕಾಶ್]] ರವರು `ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವೆಂದರೆ ರತ್ನಮಾಲಾ, ರತ್ನಮಾಲಾ ಎಂದರೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಎನಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. `ಬಾಗಿಲೊಳು ಕೈ ಮುಗಿದು ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆನು`ಯಾವ ಮೋಹನ ಮುರಲಿ ಉಡುಗಣ ವೇಷ್ಟಿತ ನಿಲ್ಲಿಸದಿರು ವನಮಾಲಿ, ಮೊದಲ ದಿನ ಮೌನ, ಏನೀ ಮಹಾನಂದವೇ,' `ತೌರಸುಖದೊಳಗೆನ್ನ ಮುಂತಾದ ಭಾವಗೀತೆಗಳಿಂದ ಕೇಳುಗರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸುರೆ ಮಾಡಿದರು. ಎಂ. ಮೈಸೂರು ಸೌಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಎಂ. ಎಸ್. ಐ. ಎಲ್) ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಗಾಯಕಿ ಬಿ. ಕೆ ಸುಮಿತ್ರ ಅವರು, (1946) ಕಲಿತಿದ್ದು ಅಪ್ಪಟ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದು `ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಲವು ಮೂಡಿದ್ದು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟ ದನಿಯ ಸುಮಿತ್ರ 'ಕನ್ನಡ ಕೋಗಿಲೆ`ಗಾನಪ್ರವೀಣೆ ಬಿರುದಾಂಕಿತರು, `ಬೃಂದಾವನಕ (ಕುವೆಂಪು) ಬೆಣ್ಣೆಕದ್ದ (ನಿಸಾರ್) ಮುಂತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಂ. ಎಸ್. ಐ ಎಲ್ ಗೀತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದವರು ಗಾಯಕ ಸಂಯೋಜಕ ಅಶ್ವತ್ಥ್ (1939) ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಅಶ್ವತ್ಥ್ ಮಹಮದ್ ರಫೀ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿ, 1965ರಲ್ಲೇ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಎಂ. ಎಸ್. ಐ. ಎಲ್. ಗೀತೆಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯರಾದರು, ಷರೀಫ್ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಹೊಸ ಅಲೆ ತಂದರು. `ದೀಪಿಕಾ, `ಬಾರೋವಸಂತ, 'ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಮಾವುಬೇವು, ಶ್ರಾವಣ ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ಸಾವಿರ ಹಾಡಿನತ್ತ ದಾಪುಗಾಲನಿಟ್ಟರು. ಅಶ್ವಥ್ ಒಮ್ಮಲೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪರಿಚಿತರಾಗಿ ಬೆಳಗಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಯನ್ನೂ, ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ ಅರೆಬಿರಿದ ಮೊಗ್ಗಾಗಿದ್ದ ನೂರಾರು ಗೀತೆಗಳು ಅರಳುತ್ತಾ, ಪರಿಮಳ ಬೀರುವ ಪುಷ್ಪಗಳಾದವು. ಅಶ್ವಥ್ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಕವಿಗಳಾದ ಹೆಚ್. ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ವ್ಯಾಸರಾವ್, ಲಕ್ಷಣ್ ರಾವ್, ಮುಂತಾದವರಿಂದ ನೂರಾರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿದರು, ಹೊಸ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹಾಡುವುದು. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಗೀತಕಾರರು, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು, ಗಾಯಕರು ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಾ ಬಂದರು. ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯವರೊಡನೆ ಸುಮಾರು 35 ವರುಷ ಸತತವಾಗಿ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಹಿರಿಮೆ ಎಂ. ಕೆ. ಜಯಶ್ರೀ ಅವರದು (1955) 5 ವರುಷದ ಬಾಲಕಿಯಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಹಾಡುತ್ತಾ ಬೆಳೆದು ಜಯಶ್ರೀಯವರು ಮಧುರ ಸ್ನಿಗ್ಥ ಕಂಠ, ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಆರಂಭ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಲ್ಲೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳವರು. ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡು ಹಾಡಿದ ದಾಖಲೊಯೊಂದಿಗೆ ಎಂ. ಎಸ್. ಐ ಎಲ್. ಗೀತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯವಾದರು. ಪ್ರಭಾತ್ ರಂಗತಂಡದೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹತ್ತಾರು ಗೀತರೂಪಕಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾದವರು. 1999ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕøತರು. ಇವರು ಹಾಡಿದ (ನಿಸಾರರ) `ಮತ್ತದೇ ಬೇಸರ `ನನ್ನ ನಲಿವಿನ ಬಳ್ಳಿ ಇಂದು ಕೆಂದಾವರೆ (ಅಡಿಗ) ತುಂಬ ತಿಂಗಳಿನ, (ಕೆ. ಎಸ್. ನ) `ಈ ಬಾನು ಈ ಚುಕ್ಕಿ (ಎನ್. ಎಸ್. ಎಲ್. ಭಟ್ಟ) ಬಾ ಸವಿ ತಾ (ಡಿವಿಜಿ) ಹೂಹೂಹೂ (ಸುಮತೀಂದ್ರ ನಾಡಿಗ್) `ನಾ ಕುಣಿಬೇಕ (ಬೇಂದ್ರ) ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳು ಕೇಳುಗರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ರಿಂಗಣಿಸುತ್ತವೆ. [[ಸುಲೋಚನಾ (ಗಾಯಕಿ)|ಸುಲೋಚನಾ]] ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕಿ. ಅವರ ''ಎಲ್ಲಿ ಜಾರಿತೋ ಮನವು'' ಮತ್ತು ''ಅತ್ತಿತ್ತ ನೋಡದಿರು'' ಮೊದಲಾದ ಹಾಡುಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಇಂದಿನ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬೇಕಾದವರು ಡಾ || ರೋಹಿಣಿ ಮೋಹನ್, ಕೆ. ಎಸ್. ಸುರೇಖಾ, ಅರ್ಚನಾ ಉಡುಪ, ಪಿ. ಎ. ಮಂಗಳ ಮುಂತಾದವರು. ==ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿಯ ಪ್ರಭಾವ== ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಂಗ ಸಂಗೀತ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಮರಾಠೀ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಯಿತು. ಮರಾಠೀಯಲ್ಲಿ `ಗೋಡಗಾಣ' ಎಂಬ ರಸಾಲ ರಚನೆಗಳು ಸಂಗೀತಮಯವಾಗಿದ್ದು ಮಂಜುಳ ಲಲಿತ ಶಬ್ಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಅತಿ ಮಧುರವಾದ ಗೀತೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇವು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಬಾಯಿಗೆ ಸವಿಯೆನಿಸುವ ಗೀತೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಮಧುರವಾದ ಗೀತೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇವು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಬಾಯಿಗೆ ಸವಿಯೆನಿಸುವ ಗೀತೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಹೀರಾಬಾಯಿ ಬಡೋದೆಕರ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು (ಮರಾಠೀ) ಹಾಡುವ ಪರಿಪಾಠ ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಯಿತು. ಮಾಧವ ಜ್ಯೂಲಿಯನ್ ಅವರ `ಪಾಕವ ಮಧುಬೋಲ ಕೋಕಿಲ ಮತ್ತು `ಉಪವನಿಗಾತಕೋಕಿಳಾ ಅಂದು ಆತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ ಹಾಡುಗಳು `ಹೀ ಏಕ್ ಆಸಮಸಿ ಮುರಲೀ ಕನ್ಹಯ್ಯ,`ಬಜಾವ್ ಬಜಾವ್ ಮುರಲಿ ಎಂ ಗೀತೆ 1937ರಲ್ಲೇ ಧ್ವನಿಯಮುದ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಹೀರಾಬಾಯಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯಯಾದ ಸೀತಾಮುಲ್ಕಿ (ಗುಗಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎನ್ಕೆ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದವರು) ಯವರು ಮುಂಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಮರಾಠೀ ಗೋಡಗಾಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರು. 1946ರಲ್ಲಿ ಎನ್ಕೆಯವರು ಮುಂಬಾಯಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಗುರುಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಡಲು ಬಂದರು. ನಿಲಯದ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದ ಎನ್ಕೆಯವರು ಸೀತಾ ಅವರನ್ನು `ನೀವು ಕನ್ನಡ ಯಾಕೆ ಹಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾಗ `ನಾನು ಹೇಳುವ ಧಾಟಿಗೆ ನೀವು ಗೋಡಗೀತ ರಚಿಸಿಕೊಟ್ಟರೆ ಹಾಡುತ್ತೇನೆ — ಎಂದರು. ಆ ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆ, ಆಲೋಚನೆ, ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಪಾಲಿಗೆ ಅಮೃತ ಸಿಂಚನವಾಯಿತು. ಸೀತಾಮುಲ್ಕಿಯರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ. - 'ತಮಬಿನ ಮೇರಿ ಕೊನ ಖಬರಲೆ ಗೋವರಧನ ಗಿರಿಧಾರಿ" ಎನ್ನುವ ಯಮನ್ (ಕಲ್ಯಾಣಿ) ರಾಗದ ಹಿಂದಿ ಭಜನೆ - `ಗಿಡಗಿಡದಲಿ ಹಾರಾಡುವ ಗಿಳೆಯೆ ನುಡಿ ನುಡಿ ಕನ್ನಡವ ಎಂದು ಸುಂದರ ರೂಪ ಪಡೆದು ಅಂದಿನ ಅನಗತ್ಯವಾದ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನವನ್ನೂ ಗೀತೆಯ ಮೋಡಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸವಿಕಟ್ಟಾಗಿ, ಸೂಗಸಾಗಿ, ಹೊಸರುಚಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆದು `ವಿನವಿತ ಶಬರೀ ರಘುರಾಮೋ ತುಜ ಸಾಠಿ ವೇಚಲೆ ಬೋರೆ ಎಂದು ಸೀತಾಮುಲ್ಕಿಯವರು ಹಾಡಿದ ಧಾಟಿಗೆ, ನುಡಿದಳು ಶಬರೀ ರಘುವರಗೆ - ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ರಸಾಲಗೀತ ಎನ್ಕೆಯವರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ವೀಸೀಯವರ `ಕಾದಿರುವಳು ಶಬರಿ'ಯಂತೆ ಈ ಹಾಡೂ ಜಗಜನಿತವಾಯಿತು. ಆಗ ವೀಸೀಯವರಾಗಲಿ, ಬೇಂದ್ರೆ, ಗೋಕಾಕರಾಗಲೀ `ಮುಗಳಿಯವರಾಗಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಕವಿಗಳಾಗಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಎನ್ಕೆಯವರೇ ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಗೀತರಚನಾಕಾರರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಲು ಆಕಾಶವಾಣಿಯು ನೀಡಿದ ಅವಕಾಶವೇ ಮೂಲಧಾರವಾಯಿತು. ಸೀತಾಮುಲ್ಕಿಯವರ ಈ ಕನ್ನಡ ಸುಗಮ, ಲಲಿತ ಗೀತ ರಚನೆಗಳ ಗಾಯನದ ಎಷ್ಟಾಯಿತೆಂದರೆ ಕನ್ನಡೇತರರಿಗೂ ಹಾಡುವ ಬಯಕೆ ಅದಮ್ಯವಾಯಿತು. ಮರಾಠೀ ಗಾಯನದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದೆ ವಿಜಯಾ ದೇಸಾಯಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಗೆ ಬಂದು ಎನ್ಕೆಯವರಿಗೆ "ನೀವೇ ಗೀತ ರಚಿಸಿಕೊಡಿರಿ ನಾನು ಚಾಲೀ ಹಚ್ಚುತ್ತೇನೆ," ಎಂದು ದುಂಬಾಲು ಬಿದ್ದರು. ಮುಂಬಯಿ ಗಾಯಕಿಯರಾದ `ಅಮೀರ್ ಬಾಯಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಸೀತಾಮುಲ್ಕಿ, ಸುಶೀಲಾಟೇಂಬೆ, ವಿಜಯಾ ದೇಸಾಯಿ, ಮುಂತಾದವರಲ್ಲದೆ ಧಾರವಾಡ ಕೇಂದ್ರದ ಕೃಷ್ಣಾ ಹಾನಗಲ್, ನೀಲಮ್ಮ ಕೊಡ್ಲಿ (ಮೊದಲು ಮನ್ಸೂರ್) ಬಾಳಪ್ಪ ಹುಕ್ಕೇರಿ, ಅನುರಾಧಾ ಧಾರೇಶ್ವರ್, ಉಷಾ ಖಾಡಿಲಕರ, ಅರ್, ಎಸ್, ಜಂತ್ಲಿ, ಎಸ್. ಕೆ. ದೇಶಪಾಂಡೆ, ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿ, ಶಾರದಾ ಹಾನಗಲ್ ಮುಂತಾದವರು ಸೋನುಬಾಯಿ ದೊಡ್ಡಮನಿ, ದೇವೇಂದ್ರ ಪತ್ತಾರ್, ಈಶ್ವರಪ್ಪ ಮಿಣಜಿ, ಎ. ಜಿ. ನೀಲಗಾರ ಮೊದಲಾದ ಕಲಾವಿದರೆಲ್ಲ ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸೌರಭ ನೀಡಿದರು. ==ಸಾವಿರ ಹಾಡುಗಳ ಸರದಾರ - ಹುಕ್ಕೇರಿ== ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಿಮಂತ ಗಾಯಕ ಬಾಳಪ್ಪ ಹುಕ್ಕೇರಿ (21.8.1915) ಮನೋರಂಜನಗಾನ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮಿಸಲಿಡಲ್ಲಿಲ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ ಒಲವಿನ ಉತ್ಕಲತೆ ಉತ್ಸುಕತೆ ಅನತ ವಿನೋಧ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಂದರು. ಸುಗಮ ಸಂಗಿತದ ಮೂಲಕ ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನ್ನು ತಿದ್ದಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಲ್ಲಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದ್ದರು. ಸಾವಿರ ಹಾಡಿನ ಸರದಾರ ಜಾನಪದ ಗಾರುಡಿಗ ಮೂರ್ತಿಕಾರ ಜನಪದ ರತ್ನ ಹೀಗೆ ಹತ್ತಾರು ಬಿರುದಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1959 ತಂದಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನದ ಸಾಂಸ್ಕøತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1982 ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1986 ಒಡರ ಬಾಳಪ್ಪನವರ ಕೀರಿಟಕೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ತುಳನಿ ಸಂಮಿಳನ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗರಿ. ==ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಾಯಕರು== ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು ಶ್ರೀಮತಿ ಅನುರಾಧಾ ಧಾರೇಶ್ವರ್ (1938). ಅನುರಾಧಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಶಾಂತವತಿ ಗಂಗೊಳ್ಳಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಸವಿದನಿಯುಳ್ಳ ಅನುರಾಧ ಅವರು 1969ರಲ್ಲಿ ಎನ್ಕೆಯವರ 'ತಿಂಗಳಲೋಕದ ಅಂಗಳ ರೂಪಕದಲ್ಲಿನ ಗೀತೆಗಳು - ಕಿತ್ತೂರ ಕೇಸರಿಣಿ (ಎನ್ಕೆ) ರೂಪಕದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಮ್ಮನ ಪಾತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಾಳಿಂಗರಾಯರ ಜೊತೆ ಹಾಡಿದರು. 1969ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎನ್ಕೆಯವರು ಬರೆದು ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಅನುರಾಧಾ ಹಾಡಿದ್ದು ಅಪೂರ್ವ ಸಂದರ್ಭವಾಯಿತು. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರರು 40 ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಅವರೆದುರಿನಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಭೇಷ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. 1965ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಚೀನಾ ಅಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಇಟಗಿಯವರು ಹಿಂದಿಯಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿದ `ಓ ಎನ್ನ ದೇಶ ಬಾಂಧವರೇ ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದ ಅನುರಾಧ `ಕನ್ನಡ ಕೋಗಿಲೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು. ಇದೇ ಹಾಡನ್ನು ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಹಾಡಿದಾಗ ಶ್ರೋತೃಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟರು. ಅನುರಾಧಾ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ (ಎನ್ಕೆ ಅವರ) `ನಾವು ನಾಡಾಗುವ ನಾವು ಹಾಡಾಗುವ ನಾನು ಬಡವಿ ಆತ ಬಡವ (ಬೇಂದ್ರೆ) ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಹೇಳಿರಣ್ಣ (ಕಣವಿ) `ಓ ನನ್ನ ದೇಶ ಬಾಂಧಾವರೇ (ರಾಘವೇಂದ್ರ ಇಟಗಿ) ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಅನುರಾಧಾ ಧಾರೇಶ್ವರ ನಂತರ ಅನೇಕ ಗಾಯಕಿಯರು ಬಂದರೂ ಅವರಷ್ಟು ಹೆಸರು ಮಾಡಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ==ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಕೊಡುಗೆ== ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಭದ್ರವಾದ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಆಕಾಶವಾಣಿ. ಇದಕ್ಕೂ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಇರುವ ಬೆಸುಗೆ ನಿರಂತರವಾದದ್ದು, ಶಾಶ್ವತವಾದದ್ದು. ಆಕಾಶವಾಣಿಯಿಂದ ಬಿತ್ತರಗೊಂಡ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮರುಹುಟ್ಟೀ ಇಂದಿನ ಸುಗಮಸಂಗೀತವಾಯಿತೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಆಧಾರಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಪು. ತಿ. ನ. ರವರ ಗೀತರೂಪಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರಾದ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ಹಾಡಿರುವುದು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ತಿಟ್ಟಿ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯಂಗರ್ ಅವರೂ ಕೂಡ ಗೀತರೂಪಕದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದುದು ಭಾವಗೀತಾ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮಯ ದಾಖಲೆ ಎನ್ನಬಹುದು. 1957ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ `ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವೆಂದು ಕರೆಯಿತು. ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕವಿತೆ ಬಿತ್ತರಿಸಲು, ತಮ್ಮ ಕೊರಳು ಕೇಳಲು ಕವಿ ಕಲಾವಿದರು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಸಾಮ್ಯಾವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಬಂದಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹರೆಯ ಬಂದಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳು ದುಪ್ಪಟ್ಟಾದವು. ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಜನರು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಲಘುಸಂಗೀತವೆಂದೂ, ಲಲಿತಸಂಗೀತವೆಂದೂ, ಭಾವಗೀತೆ ಎಂದೋ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು. `ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಸರಳವಾಗಿ, ಸರಾಗವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ರಂಜಿಸಬಲ್ಲದ್ದು ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುಗಮಸಂಗೀತವಾಯಿತು. ಎಸ್. ಕೆ. ವಸುಮತಿ, ಸರೋಜಾದೇವಿ, ಎನ್. ಎಸ್. ರಾಮನ್ ಮುಂತಾದವರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. `ಪದ್ಮಚರಣ್ ಸುಗಮಸಂಗೀತವನ್ನು ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಗೇರಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದರು. ಹೆಚ್. ಆರ್. ಲೀಲಾವತಿ, ಹೆಚ್. ಕೆ. ನಾರಯಣ್ ಇವರೆಲ್ಲ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಗೀತರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದನಿಗಳಾದರು. ಆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೀತರೂಪಕಗಳು ಹುಚ್ಚಿಬ್ಬಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಳಿಸಿದ್ದವು. ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ವೀ ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಮುಂತಾದವರು ಕಾರಂತರ ಕಿಸಾಗೌತಮಿ, ಪು. ತಿ. ನ. ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಗೀತರೂಪಕಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದರು. 1975ರವರೆವಿಗೆ ಇದು ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆದು ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಬಹುಮುಖಿಯಾಗಲು ತೊಡಗಿತು. 1975ರಲ್ಲಿ `ನವಸುಮ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ತಿಂಗಳ ಹೊಸ ಹಾಡಾಗಿ ಕವಿಯ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಹಾಡುವುದು ಆರಂಭವಾಗಿ, ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಕವಿತೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಹಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಗೀತೆಗಳು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ರಾಮಚಂದ್ರಶರ್ಮ, ಅಡಿಗ, ಬೇಂದ್ರೆ, ಡಿ. ವಿ. ಜಿ. ವೀಸೀ. ಕುವೆಂಪು, ಪು.ತಿ.ನ. ರಾಜರತ್ನಂ, ಸಂದರ್ಭದ ಕೋರಿಕೆಗೆ ಬರೆಯಲು ಹೊರಟು `ನವಸುಮಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಕವಿತಾಮಾಲೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಹಿರಿಯ ಕವಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಕಿರಿಯ ಕವಿಗಳೂ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಆಕಾಶವಾಣಿ ಶ್ರೋತೃಗಳಿಗೆ ಮನರಂಜನೆಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ವೈಚಾರಿಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುತ್ತಾ. ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಾ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಮನೋರಂಜನೆಯ ಮಾಧ್ಯಮವೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಜನರಮನವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಅವರಿಗೆ ಚಿಂತನಶೀಲತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು. ಉತ್ತಮ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತಿತು. ಕರ್ಣ ಮನರಂಜನೆಯ ಏಕೈಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದ್ದ ಆಕಾಶವಾಣಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ, ಗೀತರಚನೆ ಮಾಡಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳು, ರಚನಾಕಾರರು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರು. ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಹಾಡಲು ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು (ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ) ಲಲಿತ ಸಂಗೀತದ ಅಲೆಯನ್ನು ಉಕ್ಕಿಸಿದ್ದರು. ==ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್. ಗೀತೆಗಳು== 1972 ನಂತರ ನವೋದಯದ ಸಂಭ್ರಮ ಎಲ್ಲಾ ಗಾಯಕರ ಕೊರಳಲ್ಲೂ ಝೇಂಕರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ, ಲೀಲಾವತಿ, ವಸುಮತಿ, ಪದ್ಮಚರಣ್ (ಸಂಯೋಜಕರು) ಪಿ. ಕಾಳಿಂಗರಾವ್, ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ, ಎಂ. ಕೆ. ಜಯಶ್ರೀ, ಧಾರವಾಡ ದತ್ತ, ಬಾಳಪ್ಪ ಹುಕ್ಕೇರಿ, ಭಾಗವತ, ಅನುರಾಧ ಧಾರೇಶ್ವರ್ ಮುಂತಾದವರು ರಸಿಕರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಭರಾಟೆಯಿಂದ ಹಬ್ಬುತ್ತಿದ್ದ ಭಾವಗೀತೆಗಳೋ ದಾಪುಗಾಲನಿಕ್ಕುವಂತಹ ಸಂದರ್ಭ. ಆದರೆ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಸೆಳೆತದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿಯ ಗಾಯಕರು ಮಹಾನ್ ಮೇರುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ, ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ, ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ, ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಗಳು ಬರೆದಂತ ಹತ್ತಾರು ಹಾಡುಗಳು ಆದಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. `ಇಳಿದು ಬಾ ತಾಯಿ `ರಾಯರು ಬಂದರು, `ಹೌದೇನೇ ಉಮಾ, `ಅಳುವ ಕಡಲಲಿ, `ಬಾಗಿಲೊಳು ಕೈಮುಗಿದು `ಹೃದಯ ಕಮಲದಿ ಮಧುರ ಪ್ರೇಮ ಮಕರಂದ ಮುಂತಾದ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಿಯರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಆಗಲೇ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದ್ದವು. ಭರಾಟೆಯಿಂದ ಹಬ್ಬುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಭಾವಗೀತೆಯ ಬಳ್ಳಿಗೆ ಒಂದು ಆಸರೆಯಾಗಿ ಬದಗಿ, ಅದನ್ನು ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹಬ್ಬಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ, ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯದು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ ಆಕಾಶವಾಣಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ (ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರುಷ) ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರ ಮೂರು ಮೂರು ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಎಂ.ಎಸ್.ಎ.ಎಲ್. ಗೀತೆಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಹಾಡಿದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದವೆಂದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆಯುವುದರೊಳಗಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ದಾಸರಾಗಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಕನ್ನಡ ರಸಿಕರು ಕನ್ನಡದ ಕವಿಶ್ರೇಷ್ಠರ ಭಾವಗೀತೆಗಳುನ್ನು ಗುಣುಗುಣಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸಿ. ಅಶ್ವಥ್, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, ಪರ್ವತವಾಣಿ, ಶ್ಯಾಮಲಾಭಾವೆ ಹೀಗೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಲಾವಿದರ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಹೊಸ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರು ಜಯದೇವ ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಸಿ.ಆರ್. ಸಿಂಹ, ಆರ್. ನಾಗೇಶ್, ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೊ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟ ಅವರೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ ಮುಂತಾದ ಕವಿಗಳ ಹಾಡುಗಳೂ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತವಾದವು. ಕವಿಗಳು ಅವರ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದುವುದು ಗಾಯಕರು ಆ ಕೂಡಲೆ ಆ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುವುದು. ಇದು ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ಕವಿಗಳು ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿ ಅವರಿಂದ ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್. ಗೀತೆಗಳು ಎಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಎನ್.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸಿದ್ದರು. ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಹತ್ತಾರು ಮಂದಿ ಹೊಸ ಗಾಯಕರು ಬಂದರು. ರತ್ನಮಾಲಾ, ಬಿ.ಕೆ. ಸುಮಿತ್ರ. ಕಸ್ತೂರಿ ಶಂಕರ್, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ, ಮಾಲತಿ, ಪುಷ್ಪಾಜಗದೀಶ್, ಟಿ.ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್, ಜಯಪಾಲ್, ಮುಂತಾದ ಗಾಯಕರು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತಿನ ತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಈ ಯೋಜನೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಗಾಯನ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿತು. ತಾನೂ ಬೆಳಗಿ ಇತರರನ್ನೂ ಬೆಳಗಿಸಿತು. ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಚ್. ಜಯದೇವ್ ಅವರ ಸದಭಿರುಚಿ, ದೂರದೃಷ್ಟಿ, ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದಿತು. (2000) ರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಜಯದೇವ್ ಅವರಂತೆ ಆಸೆ ಹೊತ್ತ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿ ವಿಠಲಮೂರ್ತಿಯವರ ಆಗಮನದಿಂದ `ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ ಎನ್ನುವ ಸುಂದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಡನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ದನಿ ತೆರೆಯಿತು. ಆದರೆ ಅದರ ರೂಪುರೇಖೆಗಳು ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸದಾಗಿದ್ದವು. ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಯುವಗಾಯನದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬುದೇ ವಿಠಲಮೂರ್ತಿಗಳ ಆಸಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮೀರಿ ಸುಮಾರು ಯುವಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಬಂದರು. ಆಯ್ಕೆಯಾದವರಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಕವಿಗಳ ಆಯ್ದ ಕವಿತೆಗಳ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಆರು ಮಂದಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಂದ ಆರು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು ಸಿದ್ಧವಾದವು. `ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ ಗೀತ ಸಂಕಲನ ಹೀಗೆ ನವ್ಯದ ಕಾವ್ಯಮಾರ್ಗದಿಂದ ಗೇಯಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಕವಿಗಳನ್ನು ತಂದಂತೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸುಗಮ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದರನ್ನೂ ತಂದಿತು. ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್. ಇದಕ್ಕೆ ಮಾಧ್ಯಮವಾಯಿತು. ==೭೦ರ ದಶಕ ಮತ್ತು ನಂತರ== 1978ರಲ್ಲಿ `ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ದಾರಿಗಳಾಗಿ ಸಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ನೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಕವಿ ಒಬ್ಬ ಭಾವುಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕನ ಸಾಹಸದಿಂದ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಬೆಳಕಾಯಿತು. ಹತ್ತಾರು ಗಾಯಕರು ದಿನ ಬೆಳಗಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಕೇಳುಗರ ಕಣ್ಮಣಿಗಾಳಾದರು. `ಜೋಗದ ಸಿರಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, `ಬೆಣ್ಣೆ ಕದ್ದ, `ಕುರಿಗಳು ಸಾರ್ ಕುರಿಗಳು, `ಎಲ್ಲ ಮರೆತಿರುವಾಗ, `ನನ್ನ ನಲವಿನ ಬಳ್ಳಿ ನೀ ನುಡಿಯದಿರಲೇನು - ಒಂದೊಂದು ಹಾಡೂ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯವರ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಸವಾಲಿನಂತೆ ಇದ್ದವು. ಭಾವಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದ `ಮತ್ತೆ ಬೇಸರ ಅದೇ (ಫಿರ್ ವಹಿ ಶ್ಯಾಮ್ ಫಜಲ್) ಸಂಜೆ ಅದೇ ಏಕಾಂತ ಗೀತೆ ಕೇಳುಗರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ರಿಂಗಣಿಸಿತು. ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಲೋಕ ಕಣ್ತೆರೆಯಿತು. ಸುಂದರ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಆಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದ `ನಿತ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಅಮರನಾಥ್ ಕಂಪನಿ ತೆಗೆದುಕೊಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಎನ್ನುವ ದಾಖಲೆಯ ಹೆಮ್ಮೆಯೂ ಅದರದಾಯಿತು. ನಂತರ 1980 ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಎಚ್.ಎಂ. ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಕಂಪನಿ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಮಹಾಪೂರವನ್ನೇ ಹರಿಸಿತು. (ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಅಶ್ವಥ್ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫರ ಕ್ಯಾಸೆಟ್, ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರ `ಬಾರೋವಸಂತ `ದೀಪಿಕಾ, ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಗಳ `ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಇರುವಂತಿಗೆ, ಕೆಂಪುಗುಲಾಬಿ, ಅನುರಾಗ, ಮಾವುಬೇವು, ಉಂಗುರ, ಶ್ರೀಮುಖ ಕನ್ನಡವೇ ಸತ್ಯ, ಮುಂತಾದ ದನಿಸುರುಳಿಗಳು, ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯವರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಸಿದ `ಭಾವಸಂಗಮ ದೀಪೋತ್ಸವ, ಮುಂತಾದ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯಾಯಿತು. ಸಿ. ಅಶ್ವಥ್ ಷರೀಫರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದರು. ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಶ್ವಥ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಗೀತೆಗಳನ್ನೂ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಲು ತೊಡಗಿದರು. ಅದುವರೆವಿಗೂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಮೇಲೆದ್ದು ಬಂದು ಜೀವಂತವಾದವು. ಸಂಗೀತ ಕಂಪನಿ ಸ್ಥಾಪಕರೂ ನಿರ್ದೇಶಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಹೆಚ್. ಎಂ. ಮಹೇಶ್ ಅವರು ಕಲಾವಿದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ನೂರಾರು ಭಾವಗೀತೆಯ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಕಲಾವಿದರ ಕಂಠಸಿರಿಯೂ `ಸಂಗೀತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಯಿತು. `ಸಂಗೀತಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿತಲ್ಲದೆ ಪ್ರಚಾರ, ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. `ಸಂಗೀತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ `ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಇರುವುದೇ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಕಲಾವಿದ, ಸಂಯೋಜಕರು ಬೇರೆ ಯಾವ ಕಂಪನಿಗೂ ಹಾಡಬಾರದೆಂಬ ಕರಾರಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಬದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಘನತೆ ಗೌರವಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ - ಚಿತ್ರಗೀತೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರವೂ ಸೇರಿ ಸುಮಾರು 4000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಮಂಗಳೂರು ಕನ್ನಡಿಗ ಮಹೇಶ್ ಅವರು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದು ಕನ್ನಡ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಿಗೆ ನಾಡಗೀತೆಯಿಂದ, ತತ್ತ್ವಪದದವರೆವಿಗೆ, ಜನಪದ ಗೀತೆಯಿಂದ ಭಾವಗೀತೆ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಯವರೆವಿಗೆ, ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಿಷಯ, ವಿಚಾರಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಂದ ಮಹೇಶ್ ಅವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ 1992-93ರ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ಇದು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅದರ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಸಂದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಗೌರವವಾಯಿತು. ==ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ== 1986ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ ಬಂದಿತು. ಭಾವಗೀತೆಯನ್ನು ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿ ತೋರಿಸುವ ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವೇ `ಗೀತೆಚಿತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ದೂರದರ್ಶನದ ಮೊದಲ ಗೀತಚಿತ್ರವೇ ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪನವರು ರಚಿಸಿದ `ಎಲ್ಲೋ ಹುಡುಕಿದೆ ಇಲ್ಲದ ದೇವರ ಮತ್ತು ಪ್ರೋ|| ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿಯವರ `ಹೂವು ಹೊರಳುತಿದೆ ಎಂಬು ಗೀತೆಗಳು. ಪದ್ಮಚರಣರ ರಾಗಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕವನಗಳು ಸುಂದರ ಗೀತಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಮೂಡಿದವು. ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಶ್ರವ್ಯದಿಂದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಮೂಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಪ್ರಭಾತ್ ಕಲಾವಿದರು ಇದನ್ನು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ದೂರದರ್ಶನ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿ ಹಾಡಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಭಿನಯವನ್ನು (ನೃತ್ಯವನ್ನಲ್ಲ) ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಗೀತಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರೆಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ ಪದ್ಮಚರಣರದಾಯಿತು. ಅನಂತ ಹಲವಾರು ಭಾವಗೀತೆಗಳುನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿತು. ಅಶ್ವಥ್‍ರವರ `ಬಣ್ಣದಹಕ್ಕಿ ಮಕ್ಕಳ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಡಾ || ಎಚ್.ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶ ಮೂರ್ತಿರವರ `ಹಕ್ಕಿಸಾಲು ಮಕ್ಕಳ ಗೀತಸಂಕಲನದಿಂದ ಆರಿಸಲಾದ ಮೇಲಿನ ಗೀತೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತೆಂದರೆ ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಅದು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1890ರಲ್ಲಿ ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ `ತುತ್ತೂರಿ' ಮಕ್ಕಳ ಗೀತೆಯಿಂದ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಮಕ್ಕಳ ಗೀತೆಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ `ಕಂದನ ಕಾವ್ಯ ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರವಾಹಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. `ಜಯಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ್‍ರವರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಈ ಧಾರವಾಹಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. `ಬಣ್ಣದ ತಗಡಿನ ತತ್ತೂರಿ' ಕುರಿಮರಿ ಬ್ಯಾ `ಟಂಟಂ' ರೊಟ್ಟಿ ಅಂಗಡಿ ಕಿಟ್ಪಪ್ಪ `ಜುಟ್ಟು ಮೀಸೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, `ಕಾಳನ ಪೀಪಿ ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು, ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜಯಪ್ರಿಯವಾದವು. ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮದಿಂದ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಬಣ್ಣ ಪಡೆದವು. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಕವಿತೆ ಓದುವ ಕವಿತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೇಳಿದಾಗ ಕೇಳುವ ಪುಸ್ತಕವಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಡುವಾಗ ನೋಡುವ ಕವಿತೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ. ಓದುವ, ಕೇಳುವ, ನೋಡುವ, ಈ ಮೂರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ಕವಿತೆ ಹೃದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೋವೇಗದಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ, ಭಾವನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಗುತ್ತದೆ. 1995-96 ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆದ ನಾಗಾಭರಣ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಥ್ಥ್‍ರವರು ಸೇರಿ ಸುಗಮಸಂಗೀರವಸ್ತುವನ್ನೇ ಧಾರವಾಹಿಯಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಅಶ್ವಥ್ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ, ಜಯಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ್, ಬಿ.ಕೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರಾಗಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸುಮಾರು 80 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ `ನಾಗಾಭರಣ' ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದರು. ಹದಿಮೂರು ಕವಿಗಳ, ವಿವಿಧ ಮನೋಭಾವ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮೂರ್ತೀಕರಿಸುವ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದವು. ಕವಿಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ ಕವಿತೆಯ ಅಂತರಾಳದೊಳಗಿಳಿದು, ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ `ಗೀತಮಾಧುರಿ' ತನ್ನ ಸವಿನೆನಪನ್ನು ಪೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಸಿತು. ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ, ಪು.ತಿ.ನ., ಅಡಿಗ, ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಭಟ್ಟ, ಕುಂಬಾರ. ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್, ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ, ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ, ಬಿ.ಟಿ. ಲಲಿತಾನಾಯಕ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಪರಿಚಯವನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ==ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು== * ಸಿ, ಅಶ್ವಥ್ ಮತ್ತು ಮುದ್ದುಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಸಂಸ್ಥೆ 1 * ಶ್ರೀಮತಿ ಹೆಚ್. ಆರ್. ಲೀಲಾವತಿ ರಘುರಾಂ ಅವರ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಮೈಸೂರು) * ಲಯವಾದಕ, ಸಂಯೋಜಕ ಬಾಲಿ ಅವರ ರಮ್ಯ ಕಲ್ಚರಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (9-11-1993) * ಗಾಯಕ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜಿ.ವಿ. ಅತ್ರಿ ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಂಗೀತಾ ಗಂಗಾ * ಹೆಚ್. ಫಲ್ಗುಣ ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊಂಬಾಳೆ (1995) * ಕಿಕ್ಕೇರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಆದರ್ಶ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ * ಗಾಯಕ ಜೆ. ಮೋಹನ್ ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆ ಉಪಾಸನಾ - ಇವುಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದವು. * ಸಂಘಟಕ ವೈ,ಕೆ ಮುದ್ದು ಕೃಷ್ಣ - ವೈ.ಕೆ ಮುದ್ದುಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಮುಖ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಹಲವಾರು ಹಾಡಿರುವ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಮುದ್ದುಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಸಂಘಟನೆ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ತಂದು 1991ರಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಅನಂತರ ನಡೆ ನಡೆ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಬೀದರವರೆಗೆ ನಡೆದ, ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಗಾಯನ ಯಾತ್ರೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಗ. ದಸರಾ ಉತ್ಸವಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲಿಗೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೂ ಅಮಂತ್ರಣ ದೊರೆಯುವಂತಾದುದು ಮುದ್ದುಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ. ==ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಾದಿ== ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಇಂದು ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಿಗೂ ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಸಾಲುಗಳನ್ನು ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಗಾಯಕ ಪ್ರಕಾರ ಜನಪರವಾದುದೂ ಆಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಶ್ರಾವ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಗಾಯನ ಪ್ರಕಾರ ಈಗ ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿನಯದಿಂದ ಹಿಗ್ಗಿಸುತ್ತಾ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿವಿಧ ರಸಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಪಡಿಸುವ ರಾಗರಾಗಗಳ ಸುಮಧುರ ಎಳೆಗಳಿಂದ ಭಾವಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ. ಮನದಿಂದ ಮನಕ್ಕೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಿಯಿಸುತ್ತಿದೆ.ಇದರಿಂದ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನವೂ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾವೋದ್ದೀಪನಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಚೆಲುವನ್ನು ಕುರಿತ ಕವನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅದರ ಅಂತರಾರ್ಥದ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ದೇಶಾಭಿಮಾನ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಪ್ರೇಮದ ಔನ್ನತ್ವವನ್ನು, ಅನಿರ್ವಚನೀಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಹೀಗೆ ಕವಿಗೂ ಸಹೃದಯನಿಗೂ ರಸ ಸೇತುವೆಯಾದುದೇ ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಮಹತ್ ಸಾಧನೆ ಎಂದರೆಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಕಾವ್ಯ ಕನ್ಕಿಕೆಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ ವೇದಿಕೆಗೆ ಬರಮಾಡಿದ್ದು ಕಾವ್ಯ ರಸಿಕರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು, ಕವಿ-ಸಂಯೋಜಕ-ಗಾಯಕ-ರಸಿಕರ ನಡುವೆ ಭಾವಸಂವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದು. ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ. ಅತಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದುದನ್ನೂ, ಅತೀ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದುದನ್ನೂ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಯ ಸಂಯಮವಿಲ್ಲದ, ಇಂದಿನ ಗಡಿಬಿಡಿಯ ಪೀಳಿಗೆಗೆಮ, ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಒಂದು ವರವಾಗಿದೆ, ಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಸುಗಮವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತಲೂ ಇದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಸೆಳೆಯುತ್ಲೂ ಇದೆ. ಇಂದಿನ ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಹಿರಿಮೆ ಎಂದರೆ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಿಂತ, ಉತ್ಕøಷ್ಟವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ, ಮತಧರ್ಮಗಳ, ದೇವದೇವಿಯರ, ಭಕ್ತಿರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸುಗಮಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿಸುವ ಭಾವನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅದು ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ತುಂಬುತ್ತದೆ, ರಂಗೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ನಿಸ್ಸಾರ್ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದವರು ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್, ಕವಿ ಡಾ || ಹೆಚ್. ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾವ್ ಮತ್ತು [[ಎಂ. ಎನ್. ವ್ಯಾಸರಾವ್|ಎಂ.ಎನ್. ವ್ಯಾಸರಾವ್]] ಮುಂತಾದವರು. ಇಂದು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗುಣ ಮತ್ತು ದೋಷಗಳು ಒಟ್ಟೋಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಿಂದ ಸಾವಿರಾರು. ಹಾಡುಗಳು ಜನ್ಮತಳೆದಿವೆ. ನೂರಾರು ಗಾಯಕರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಯನದ ಶೈಲಿಯ ಜೊತೆಗೆ ವಾದ್ಯಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಹೊಸತನ ಬಂದಿದೆ. ಪಿಟೀಲು, ತಬಲ, ಕೊಳಲುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನಗಳೂ ಬಂದಿವೆ. ನಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡಿದೆ. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದಲ್ಲೂ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಹೊಸತನವಾಗಿದೆ. ಟ್ರ್ಯಾಕ್‍ಸಿಸ್ಟಂ ಮತ್ತು ಪಂಚಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಗಳೂ ಒಂದು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಕಲೆ ಗಾಯಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಧ್ವನಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿ ಚಂದ ಮಾಡಿವೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆ,ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು, ಕೀರ್ತಿಯ ಅಮಿಷಗಳು ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಸುಗಮವೆಂದರೆ ಕೇಳುಗನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಜ್ಞಾನದ ಅಗತ್ಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕಲಿಯುವವನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಜ್ಞಾನ ಬೇಡ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಬಾರದು. ಕನ್ನಡತನದ ಭಾವ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಇದರ ಸಫಲತೆಯನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಇಂದಿನ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಕಾಳಿಂಗರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸುಗಮಸಂಗೀತಗಾರರು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ರಸಯಾನ ಮಾಡಬೇಕೇ ವಿನಃ ಹತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲ - ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕನಾದವನು ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯಭಾವವನ್ನು ಪ್ರೀತಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿಸಬೇಕು. ಉದ್ಧಟತನದಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ಹತ್ತಿ `ಕುಳಿತು ಅಲ್ಲ -ಇಂದಿನ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕೂ ಇದೆ ಥಳುಕೂ ಇದೆ. ಬಂಗಾರವೂ ಇದೆ ಹಿತ್ತಾಳೆಯೂ ಇದೆ. ಇಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳ ಕೆಟ್ಟ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇದೆ. ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು ಚಲನಚಿತ್ರಗೀತೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಗೂ ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗೂ ದೂರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕವಿತೆಯ ಭಾವ ಬಂಧಗಳನ್ನು ಆಶಯಗಳನ್ನು ತನಗೆ, ಅರ್ಥವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಾದ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಗಾಯಕರ ಕಂಠಸಿರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಭಾವ ಹೊಮ್ಮುವಂತಿರಬೇಕು. ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಷಯ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪುವಂತಹ, ಸಹಜ ಸುಂದರ ಕವಿತೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು. ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆ, ಲಯವೈವಿಧ್ಯಗಳು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಮಧುರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಸಂಸ್ಕøತಿ ಎಂದರೆ ಮಾಧುರ್ಯ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಎರಡನ್ನೂ ಚೆಲ್ಲಬೇಕು ಎಂದು ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ನಮ್ಮ ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೆ ತನ್ನ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಯವರೆವಿಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೆ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] jw9yq8dtno2jrd8a8017644yunv6aio 0 136745 1431163 1381458 2026-10-01T12:17:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431163 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious group|group=Sri Vaishnavism|image=Srirangamlong view.jpg|caption='''Srirangam Temple'''|scriptures=[[Vedas]], [[Upanishads]], [[Bhagavat Gita]], [[Brahma Sutra]], [[Pancharatra]], [[Naalayira Divya Prabhandham|Prabhandham]]{{Sfn|Ranjeeta Dutta|2007|pp=22-43}}{{Sfn|John Carman|Vasudha Narayanan|1988|pp=3-8}}|regions=[[ಭಾರತ]], [[Nepal]]|religions=[[Vaishnavism]] (Hinduism)|languages=[[Tamil language|Tamil]], [[Sanskrit]] <ref name=TirupatiHistory2>{{cite book|title= India's communities |url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=sri+vaishnavism+and+telugu|access-date=10 December 2018|isbn=9780195633542|last1=Singh|first1=Kumar Suresh|last2=India|first2=Anthropological Survey of|year=1998}}</ref>}}   '''ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ''' ಅಥವಾ '''ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯವು''' [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ]] [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ|ವೈಷ್ಣವ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಒಂದು ಪಂಥ. {{Sfn|Matchett|2000}} ಈ ಹೆಸರು [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] ದೇವಿಯನ್ನು (ಶ್ರೀ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ "ಪವಿತ್ರ, ಪೂಜ್ಯ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣು ದೇವರು.]] {{Sfn|Matchett|2000}} {{Sfn|John Carman|Vasudha Narayanan|1989}} ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಅದರ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ [[ವೇದ|ವೇದಗಳು]] ಮತ್ತು ಪಂಚರಾತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಆಳ್ವಾರರು|ಅಳ್ವಾರರು]] ತಮ್ಮ ದಿವ್ಯಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. {{Sfn|Lester|1966}} {{Sfn|Francis Clooney|Tony Stewart|2004}} {{Sfn|John Carman|Vasudha Narayanan|1989}} ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಶ 10ನೇ ಶತಮಾನದ [[ನಾಥಮುನಿ]] {{Sfn|Flood|1996}} ; ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ದಾರ್ಶನಿಕ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ [[ರಾಮಾನುಜ]] , ಹಿಂದೂ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ''[[ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ]]'' ("ಅರ್ಹ ದ್ವಿ-ಅಲ್ಲದ") [[ವೇದಾಂತ]] ಉಪ-ಶಾಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. {{Sfn|Morgan|1953}} {{Sfn|John Carman|Vasudha Narayanan|1989}} ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು 16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉಪ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇದನ್ನು [[ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ|ವಡಕಲೈ]] (ವೇದಗಳು, ''ದಿವ್ಯ ಪ್ರಬಂಧ'', [[ಭಕ್ತಿ]], ಮತ್ತು [[ಪುಣ್ಯ]] - [[ಕರ್ಮಯೋಗ|ಕರ್ಮಗಳನ್ನು]] ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ನೀಡುವ ಪಂಥ [[ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ|) ಮತ್ತು ತೆಂಕಲೈ]] ''(ದಿವ್ಯ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು'' , ವೇದಗಳು ಮತ್ತು [[ಭಕ್ತಿ]] ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ನೀಡುವ ಪಂಥ). {{Sfn|Mumme|1987}} {{Sfn|Bryant|2007}} ತೇಂಕಲೈ ಅವರು ಶ್ರೀ ಮಾನವಾಲಾ ಮಾಮುನಿಗಳ ಅವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ವಡಕಲೈ ಅವರು ಶ್ರೀ [[ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕ|ವೇದಾಂತ ದೇಸಿಕ]] ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವರು ಮತ್ತು ಇತರ ವೈಷ್ಣವ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಅವರ ವೇದಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ. ಇತರ ವೈಷ್ಣವ ಗುಂಪುಗಳು [[ಇಂದ್ರ]], ಸವಿತರ್, ಭಾಗಾ, [[ರುದ್ರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರುದ್ರ]] ಮುಂತಾದ [[ಋಗ್ವೇದದ ದೇವತೆಗಳು|ವೈದಿಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು]] ತಮ್ಮ [[ಪುರಾಣಗಳು|ಪುರಾಣ]] [[ನಾರಾಯಣ|ಪ್ರತಿರೂಪಗಳಂತೆಯೇ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರೆ, ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವರು ಇವುಗಳನ್ನು ನಾರಾಯಣನ]] ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳು / ಪಾತ್ರಗಳು / ರೂಪಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಇಡೀ ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಪೂಜೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ . ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವರು ''ರುದ್ರಮ್'' ''ನಂತಹ ವೈದಿಕ ಸುಕ್ತಗಳನ್ನು'' (ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು) ಸೇರಿಸಲು ಪಂಚರಾತ್ರ ''[[ಹೋಮ|ಹೋಮಗಳನ್ನು]]'' (ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು) ಪುನರ್ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ವೈದಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ (IAST : Śrīvaiṣṇavism) ಎಂಬ ಹೆಸರು ''ಶ್ರೀ'' ಮತ್ತು ''ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ'' ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ|ಶ್ರೀ]] ಎಂಬ ಪದವು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಪವಿತ್ರ, ಪೂಜ್ಯ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣು ದೇವರು.]] {{Sfn|Matchett|2000}} {{Sfn|John Carman|Vasudha Narayanan|1989}} ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಎಂಬ ಪದವು ವಿಷ್ಣು ದೇವರನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ದೇವರು ಎಂದು ಗೌರವಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=vpP8770qVakC|title=The Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion: Buddhism, Hinduism, Taoism, Zen|last=Stephan Schuhmacher|date=1994|publisher=Shambhala|isbn=978-0-87773-980-7|page=397}}</ref> ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ (IAST: Śrīvaiṣṇava, श्रीवैष्णव) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?script=DI&beginning=0+&tinput=zrIvaiSNava+&trans=Translate&direction=SE श्रीवैष्णव], Sanskrit-English Dictionary, Koeln University, Germany (2011)</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪೌರಾಣಿಕ ಮೂಲಗಳು === ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಆದಿಸ್ವರೂಪದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಪೂ 1 ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಇಬ್ಬರೊಂದಿಗಿನ ವೈದಿಕ ಯುಗದ ಪಠ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಪುರಾಣಗಳು]], [[ಉಪನಿಷತ್|ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ|ಭಗವದ್ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ]] . {{Sfn|Francis Clooney|Tony Stewart|2004}} {{Sfn|Bryant|2007}} === ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು === ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಧಾರವು ಎರಡು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಸಿಂಕ್ರೆಟಿಸಂನಲ್ಲಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ವೇದಗಳು ಮತ್ತು [[ಆಗಮ|ಅಗಮ]] (ಪಂಚರಾತ್ರ) ದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ( ''ತಮಿಳು ಪ್ರಬಂಧಂ'' ) <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=J-1QJMu80UIC|title=Mythologies and Philosophies of Salvation in the Theistic Traditions of India|last=Klaus K. Klostermaier|publisher=Wilfrid Laurier University Press|year=1984|isbn=978-0-88920-158-3|pages=102}}</ref> [[ಆಳ್ವಾರರು|ಕಂಡುಬರುವ ತಮಿಳು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಳ್ವಾರರ]] ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಂತಹ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಅದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳು, ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. {{Sfn|Flood|1996}} {{Sfn|Francis Clooney|Tony Stewart|2004}} {{Sfn|John Carman|Vasudha Narayanan|1989}} ] ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡದ ಗಂಗಾ ನದಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ತಮಿಳು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏನು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಗಳು ಕರಾವಳಿ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಪ್ರದೇಶ. {{Sfn|John Carman|Vasudha Narayanan|1989}} ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು [[ನಾಥಮುನಿ]] (10 ನೇ ಶತಮಾನ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಅವರು ಎರಡು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು, ಸಂಸ್ಕೃತ ತಾತ್ವಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಳ್ವಾರರು [[ಆಳ್ವಾರರು|ಎಂದು]] ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿ|ಭಕ್ತಿ ಚಳವಳಿಯ]] ಪ್ರವರ್ತಕರ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. {{Sfn|Flood|1996}} Nat] [[ನಾಥಮುನಿ|ನಾಥಮುನಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ]] [[ವೃಂದಾವನ|ವೃಂದಾವನದ]] [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ|(ಆಧುನಿಕ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ) ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಮರಳಿದ ನಂತರ, 10 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಬೆಳೆಯಿತು. {{Sfn|Flood|1996}} ನಾಥಮುನಿಯ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಯಮುನಾಚಾರ್ಯರು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು, ಅವರು ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚರಾತ್ರಗಳು ಸಮಾನರು, ಭಕ್ತಿ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. {{Sfn|Flood|1996}} ಯಮುನಾಚಾರ್ಯರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು [[ರಾಮಾನುಜ]] (1017-1137) {{Sfn|John Carman|1974}} ಆದರೆ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಭೇಟಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="Sydnor2012p20">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Ae4FBAAAQBAJ|title=Ramanuja and Schleiermacher: Toward a Constructive Comparative Theology|last=Jon Paul Sydnor|publisher=Casemate|year=2012|isbn=978-0227680247|pages=20–22 with footnote 32}}</ref> [[ಅದ್ವೈತ|ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ]] ಮಠವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಅದ್ವೈತದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ ರಾಮಾನುಜರು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ನಾಯಕರಾದರು.<ref name="olivellehsarp10">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=fB8uneM7q1cC|title=The Samnyasa Upanisads : Hindu Scriptures on Asceticism and Renunciation|last=Patrick Olivelle|publisher=Oxford University Press|year=1992|isbn=978-0-19-536137-7|pages=10–11, 17–18}}</ref><ref name="jabvanbuirhtp">J.A.B. van Buitenen (2008), [http://www.britannica.com/biography/Ramanuja Ramanuja - Hindu theologian and Philosopher], Encyclopædia Britannica</ref> ಅವರು [[ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ]] ("ಅರ್ಹ ದ್ವಿ-ಅಲ್ಲದ") ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. {{Sfn|Flood|1996}} ಸುಮಾರು 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ರಾಮಾನಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಅದರಿಂದ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು.<ref>Tattwananda, Swami (1984), Vaisnava Sects, Saiva Sects, Mother Worship (1st revised ed.</ref> ಸುಮಾರು 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ''[[ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ|ವಡಕಲೈ]]'' ("ಉತ್ತರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ", ವೈದಿಕ) ಮತ್ತು ''[[ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ|ತೆಂಕಲೈ]]'' ("ದಕ್ಷಿಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ", ಭಕ್ತಿ) ಎಂದು ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. {{Sfn|Mumme|1987}} {{Sfn|Bryant|2007}} ''ವಡಕಲೈ'' ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರೆ, ''ತೆಂಕಲೈ'' ತಮಿಳು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದರು. {{Sfn|Flood|1996}} ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಈ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿವಾದವು 13 ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಶ್ರೀರಂಗಂ|ನಡುವಿನ ಶ್ರೀರಂಗಂ]] ಮತ್ತು [[ಕಾಂಚೀಪುರಂ|ಕಾಂಚಿಪುರಂ ಮಠಗಳ ನಡುವಿನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.]] {{Sfn|Mumme|1987}} ಆಗ ಚರ್ಚೆಯು ಮೋಕ್ಷದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹದ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತಾಗಿತ್ತು. ಪೆಟ್ರಿಸಿಯಾ ಮುಮ್ಮೆ ಹೇಳುವಂತೆ, ಭಕ್ತಿ-ಪರವಾದ ತೆಂಕಲೈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು, ವಿಷ್ಣುವು ಆತ್ಮವನ್ನು "ತಾಯಿ ಬೆಕ್ಕು ತನ್ನ ಮರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದೆತ್ತಿ ಒಯ್ಯುವಂತೆ" ಎಂಬಂತೆ ಉಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮರಿಯು ಕೇವಲ ತಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು  ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ವೇದ-ಪರವಾದ ವಡಕಲೈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ವಿಷ್ಣುವು ಆತ್ಮವನ್ನು "ತಾಯಿ ಕೋತಿ ತನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಒಯ್ಯುವಂತೆ" ಎಂಬಂತೆ ಉಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಮಗು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವಾಗ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. {{Sfn|Mumme|1987}} ಎರಡು ಉಪ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಈ ರೂಪಕ ವಿವರಣೆಯು ಮೊದಲು 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ತಮಿಳು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ''ಕರ್ಮ'' -ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ''ಭಕ್ತಿ'' -ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅಡಿಪಾಯದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. {{Sfn|Mumme|1987}} === ದೇವತೆ ಮತ್ತು ದೇವರಿಗೆ ಗೌರವ === ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು [[ಶೈವ ಪಂಥ|ಶೈವ ಧರ್ಮದಂತೆಯೇ]], ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ದೇವತೆ ಮತ್ತು ದೇವರ ದೈವಿಕ ಹಂಚಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Sfn|John Carman|1994}} ಶ್ರೀ ( [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] ) ಯನ್ನು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಉಪದೇಶಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ದೇವಿಯನ್ನು [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ]] ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಕ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಇರುವ ಎಲ್ಲದರ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲವು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾನ್ ಕಾರ್ಮನ್, ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ "ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮೀರಿದ ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನ" ಮತ್ತು "ಪ್ರೀತಿಯ ಒಕ್ಕೂಟ" ದ ಮೂಲಕ. ಆದರೆ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮವು ಶೈವ ಧರ್ಮದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಏಕೈಕ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ವಿನಾಶಕನಾಗಿದ್ದರೆ, ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾಧ್ಯಮ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಕರುಣಾಳು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಜೀವಿಗಳು ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ . {{Sfn|John Carman|1994}} ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಶೈವ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆ (ಶಕ್ತಿ) ಶಿವನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವಳು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನಳು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಮತ್ತು ವಿನಾಶಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ. {{Sfn|John Carman|1994}} [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣುವಿನ]] ಪತ್ನಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಅವರು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ''[[ಶ್ರೀ]]'' ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಈ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. {{Sfn|John Carman|1994}} {{Sfn|Tapasyananda|2011}} == ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ == === ವಿಶಿಷ್ಠಾದ್ವೈತ === ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ತಾತ್ವಿಕ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ರಾಮಾನುಜರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಅವರು ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಮಠದಲ್ಲಿ ಯಾದವ ಪ್ರಕಾಶದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ವೈದಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="olivellehsarp10"/> ಅವರು ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಉಪನಿಷದಿ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಂದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ''ವಿಶಿಷ್ಠಾದ್ವೈತ ಎಂದು'' ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಏಕತ್ವವಾದ|ಅರ್ಹವಾದ ಏಕತಾವಾದದ ಕುರಿತು ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.]] <ref name="brucesullivan239">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xU4ZdatgRysC|title=The A to Z of Hinduism|last=Bruce M. Sullivan|publisher=Rowman & Littlefield|year=2001|isbn=978-0-8108-4070-6|page=239}}</ref><ref name="joeschultz81">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dchpiP-9YQAC|title=Judaism and the Gentile Faiths: Comparative Studies in Religion|last=Joseph P. Schultz|publisher=Fairleigh Dickinson University Press|year=1981|isbn=978-0-8386-1707-6|pages=81–84}}</ref> ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳು ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಉಪ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಉಳಿದ ಎರಡು ಆದಿಶಂಕರ ಅದ್ವೈತ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕತ್ವ) ಮತ್ತು ಮಾಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ದ್ವೈತ (ದ್ವಂದ್ವತೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.. ರಾಮಾನುಜರ ವಿಶಿಷ್ಠಾದ್ವೈತವು [[ಆತ್ಮ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)|ಆತ್ಮ]] (ಆತ್ಮಗಳು) ಮತ್ತು [[ಬ್ರಹ್ಮ (ಹಿಂದೂ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ)|ಬ್ರಹ್ಮನ್]] [ಟಿಪ್ಪಣಿ 1] ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಮೀರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.<ref name="staffordbetty215">Stafford Betty (2010), Dvaita, Advaita, and Viśiṣṭādvaita: Contrasting Views of Mokṣa, Asian Philosophy: An International Journal of the Philosophical Traditions of the East, Volume 20, Issue 2, pages 215-224</ref> ದೇವರು ವಿಷ್ಣು ಮಾತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರ, ಇತರ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳು ಆತನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. {{Sfn|Sharma|1994}} ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ರಾಮಾನುಜ "ಅರ್ಹ ದ್ವಿರೂಪತೆಯ ಅಲ್ಲದ", ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ {{Sfn|Stoker|2011}} ಆತ್ಮಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಅದೇ ಸ್ವರೂಪ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ {{Sfn|Stoker|2011}} ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಏಕರೂಪತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಆತ್ಮಗಳಿಗೆ ಆನಂದದ ಮಟ್ಟವು ಸಾಧ್ಯ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಆತ್ಮವು ದೇವರ ಆನಂದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. {{Sfn|Sharma|1994}} 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಗೆ 13th- ಎರಡೂ "ಆತ್ಮಗಳ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕತೆಯ" ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಮಾಡುವಾಗ, ರಾಮಾನುಜ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು "ಗುಣಾತ್ಮಕ ಏಕತತ್ವವಾದದ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕತೆಯ", ಶರ್ಮಾ ಹೇಳುತ್ತದೆ. {{Sfn|Sharma|1994}} ಮಾಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಸಂಪದ ಮತ್ತು ರಾಮಾನುಜರ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಸಂಪದ, [ಟಿಪ್ಪಣಿ 2] ನಡುವಿನ ಇತರ ತಾತ್ವಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಶಾಶ್ವತ ಖಂಡನೆ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿದೆ; ಕೆಲವು ಆತ್ಮಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅವನತಿ ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಮಾಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ನಂಬಿದ್ದರು, ಆದರೆ ರಾಮಾನುಜರು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಆಂತರಿಕ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ( [[ಮೋಕ್ಷ]] ) ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. {{Sfn|Sharma|1994}} {{Sfn|Bryant|2007}}{{Quote box|bgcolor=#FFE0BB|align=right|quote='''Theology''' <poem> Śrīvaiṣṇava theologians state that the poems of the [[Alvars]] contain the essential meaning of the Sanskrit [[Vedas]]. </poem>|source=— John Carman and Vasudha Narayanan{{Sfn|John Carman|Vasudha Narayanan|1989|p=6}}}}ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಗವಂತನಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ''ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.'' ''ಮೋಕ್ಷವನ್ನು'' ತಲುಪಿದಾಗ, ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಚಕ್ರವು ಮುರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವು ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ವರ್ಗವಾದ ''ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ.'' {{Sfn|Flood|1996}} ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯ ಕಾರ್ಯವಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತಿ ಮತ್ತು ''ಸರನಗತಿಯಿಂದಲೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.'' {{Sfn|Flood|1996}} ದೇವರು, ರಾಮಾನುಜರ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ದೇಹ ಎರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ; ಎಲ್ಲಾ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಪಂಚವು ದೇವರ ದೇಹದ ಮಹಿಮೆ.<ref name="jabvanbuirhtp"/> ರಾಮಾನುಜನನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನ (ವಿಷ್ಣು) ದ ಮಾರ್ಗವು ದೈವಭಕ್ತಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ದೇವರ ( ''ಸಗುನಾ'' ಬ್ರಹ್ಮನ್, ವಿಷ್ಣು) ''ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ನಿರಂತರ ಸ್ಮರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಗುಣ'' ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಂದಿಗಿನ ಏಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="joeschultz81"/><ref name="Sydnor2012p10">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Ae4FBAAAQBAJ|title=Ramanuja and Schleiermacher: Toward a Constructive Comparative Theology|last=Jon Paul Sydnor|publisher=Casemate|year=2012|isbn=978-0227680247|pages=10–11}}</ref> === ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಗಳು === [[ವೇದ|ವೇದಗಳು]] ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವೆಂದು ರಾಮಾನುಜರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು, ನಂತರ ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂದೂ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತರ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ''ಶ್ರೀ'' ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ''ಪೂರ್ವಾಪಕ್ಸಿನ್'' (ಹಿಂದಿನ ಶಾಲೆಗಳು) ತಮ್ಮ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಉಪನಿಷದಿ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ದವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬಹುತ್ವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳಿಲ್ಲ, ರಾಮಾನುಜರು, ಒಂದು ಗ್ರಂಥದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ, ಇಡೀ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. {{Sfn|John Carman|1994}} ರಾಮಾನುಜರ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಗ್ರಂಥದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಪಸ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.<ref name="shyamriep">Shyam Ranganathan (2011), [http://www.iep.utm.edu/ramanuja/ Rāmānuja (c. 1017 - c. 1137)], IEP, York University</ref> ರಾಮಾನುಜರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಬಹುತ್ವ ಮತ್ತು ಏಕತೆ ಎರಡನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯವು ಬಹುತ್ವ ಮತ್ತು ಏಕತ್ವ ಅಥವಾ ಅರ್ಹವಾದ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ಈ ವಿಧಾನವು ರಾಮಾನುಜನನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. {{Sfn|John Carman|1994}} ಶಂಕರರು ನ ಎಕ್ಸೆಜೆಟಿಕಲ್ ವಿಧಾನ ಸಮನ್ವಯತ್ ತಾತ್ಪರ್ಯ ಲಿಂಗ ಜೊತೆ ಅನ್ವಯ -ವ್ಯತಿರೇಕ '','' {{Sfn|Mayeda|2006}} ಎಲ್ಲಾ ಪಠ್ಯಗಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರಿಯಾದ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಏನು ಅಧ್ಯಯನ ಆರು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅವನ ಗುರಿ, ಅವನು ತನ್ನ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ, ನಂತರ ಅವನು ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು.<ref>Mayeda & Tanizawa (1991), Studies on Indian Philosophy in Japan, 1963–1987, Philosophy East and West, Vol. 41, No. 4, pages 529–535</ref><ref>Michael Comans (1996), Śankara and the Prasankhyanavada, Journal of Indian Philosophy, Vol. 24, No. 1, pages 49–71</ref> ಯಾವುದೇ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನ ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಯಾವುದೇ ತಜ್ಞರ ಪಠ್ಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಸಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶಂಕರ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. {{Sfn|John Carman|1994}} ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿನ ಈ ತಾತ್ವಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಪ್ರಧಾನ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ''ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಟಾಟ್ ತ್ವಾಮ್ ಆಸಿ'' ಯಂತಹ ಬೋಧನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಶಂಕರರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ರಾಮಾನುಜರಿಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಏಕತ್ವವು ಹಿಂದೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಅಡಿಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.<ref name="shyamriep"/> {{Sfn|John Carman|1994}} == ಪಠ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಅಧ್ಯಯನ == ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ವೇದಾಂತ|ವೇದಾಂತವನ್ನು]], ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಉಪನಿಷತ್|ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು]], [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]], [[ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರ|ಬ್ರಹ್ಮ ಸೂತ್ರಗಳು]] [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ]] ನಾರಾಯಣ ವಿಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. {{Sfn|Francis Clooney|Tony Stewart|2004}} {{Sfn|Lester|1966}} ಪಂಚರಾತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೈಷ್ಣವ ಅಗಮ ಗ್ರಂಥಗಳು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. {{Sfn|Flood|1996}} {{Sfn|Klostermaier|2007}} ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮತ್ತೊಂದು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಠ್ಯ ಅಡಿಪಾಯವೆಂದರೆ [[ಭಕ್ತಿ|ಅಲ್ವಾರ್ಗಳ ತಮಿಳು ಭಕ್ತಿ]] ಹಾಡುಗಳು (7 ರಿಂದ 10 ನೇ ಶತಮಾನ). {{Sfn|John Carman|Vasudha Narayanan|1989}} ಎರಡು ಪಠ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಿಂಕ್ರೆಟಿಕ್ ಸಮ್ಮಿಳನವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''ಉಭಯ ವೇದಾಂತ'' ಅಥವಾ ಉಭಯ ವೇದಾಂತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Sfn|John Carman|Vasudha Narayanan|1989}} ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಒತ್ತು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಳಗಿನ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ, {{Sfn|Ranjeeta Dutta|2007}} ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಟಕಲೈ ಮತ್ತು ತೆಂಕಲೈ ಉಪ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. {{Sfn|Mumme|1987}} {{Sfn|Bryant|2007}} === ನಾಥಮುನಿ === [[ನಮ್ಮಾಳ್ವಾರ್|ನಾಥಮುನಿಯು]] [[ನಮ್ಮಾಳ್ವಾರ್|ನಮ್ಮಲ್ವರ್]] ''ಅವರ ಕವನಗಳನ್ನು ದಿವ್ಯ'' ಪ್ರಬಂಧಂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು, ಬಹುಶಃ ಸಿಇ 9 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ,<ref name="ryanjonessrivaish">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OgMmceadQ3gC|title=Encyclopedia of Hinduism|last=Constance Jones|last2=James D. Ryan|publisher=Infobase|year=2006|isbn=978-0-8160-7564-5|pages=490}}</ref> ಅಥವಾ 10 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ. {{Sfn|Flood|1996}} ಅವರ ಶಾಶ್ವತ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರೋಸೋಡಿ ಬಳಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಲ್ವಾರ್ ಹಾಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಗೀತದ ವೈದಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ದೈವಿಕ ಸಂಗೀತ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಳಿಯರಿಗೆ ಅಲ್ವಾರ್ ಹಾಡುಗಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಭಕ್ತಿ ಹಾಡುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು. ಈ ''[[ಗುರು|ಆದ್ಯತೆಯು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗುರು]] -ಶಿಷ್ಯ-ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು'' (ಶಿಕ್ಷಕ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ-ಸಂಪ್ರದಾಯ). ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಈ ಶೈಲಿಯು ''ಅರಾಯರ್ಸ್ ಎಂದು'' ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗೈ ಬೆಕ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಇದು ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ [[ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಪವಿತ್ರ ಮಧುರ ಮತ್ತು ಲಯಗಳಲ್ಲಿ]] "ದಿವ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಂನ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಕಲೆಯನ್ನು" ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದೆ.<ref name="Beck2012p119">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=UzUMCAAAQBAJ|title=Sonic Liturgy: Ritual and Music in Hindu Tradition|last=Guy L. Beck|publisher=University of South Carolina Press|year=2012|isbn=978-1-61117-108-2|pages=119–120}}</ref> ವೈದಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಲ್ವಾರ್ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿಂಕ್ರೆಟಿಕ್ ಆಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ನಾಥಮುನಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ವಾರ್ ಭಕ್ತಿ ವಿಚಾರಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಗೌರವದ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ವಾರ್ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ವೈದಿಕ ಮೀಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಿದ ನಾಥಮುನಿಯವರ ಪಾಂಡಿತ್ಯವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ''ಹಾಡುತ್ತಲೇ'' ಇದೆ, ಇದು ಸೇವೈ (ಸಂಸ್ಕೃತ: ''ಸೇವಾ'' ) ಎಂಬ ಸೇವೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref name="ryanjonessrivaish"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=UzUMCAAAQBAJ|title=Sonic Liturgy: Ritual and Music in Hindu Tradition|last=Guy L. Beck|publisher=University of South Carolina Press|year=2012|isbn=978-1-61117-108-2|pages=118–127}}</ref> ನಾಥಮುನಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಠ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣೀಕರ್ತರು .<ref name="ryanjonessrivaish"/> ಅವುಗಳೆಂದರೆ ''ನ್ಯಾಯ ತತ್ವ'', ''ಪುರುಷ ನಿರ್ನಯ'' ಮತ್ತು ''ಯೋಗರಾಹಸ್ಯ'' .<ref name="Govindacharya1906">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DOAoAAAAYAAJ&pg=PA9|title=The Life of Râmânujâchârya: The Exponent of the Viśistâdvaita Philosophy|last=Alkandavilli Govindacharya|publisher=S. Murthy|year=1906|pages=9–10 with footnotes}}</ref> ''ಯೋಗರಾಹಸ್ಯ'' ಪಠ್ಯವು ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರು [[ಯೋಗ|ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಪಠ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಪತಂಜಲಿಯಂತೆಯೇ ಎಂಟು ಅಂಗ ಯೋಗವನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಯೋಗವನ್ನು "ದೇವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕದ ಕಲೆ" ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ''ನ್ಯಾಯಾ ತತ್ವ'' ಪಠ್ಯವು ಇತರ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ [[ಆತ್ಮ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)|"ಆತ್ಮ" (ಆತ್ಮ]] ) ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ಆಧಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ನ್ಯಾಯ ದರ್ಶನ|ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಡಿಪಾಯಗಳನ್ನು (ನ್ಯಾಯ) ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.]] ಆತ್ಮದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=mJi6hyraKGUC|title=Piety and Responsibility: Patterns of Unity in Karl Rahner, Karl Barth, and Vedanta Desika|last=John Sheveland|publisher=Ashgate Publishing|year=2013|isbn=978-1-4094-8144-7|pages=113–114}}</ref><ref name="Bartley2011p177">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PlupnDEr5iAC|title=An Introduction to Indian Philosophy|last=Christopher Bartley|publisher=Bloomsbury Academic|year=2011|isbn=978-1-84706-449-3|pages=177–178}}</ref> ನಾಥಮುನಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ,<blockquote style="background-color:none;margin-right:5em;margin-left:0em;border-left:solid 6px #FFE0BB;padding:1.0em">"ನಾನು" ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿದ್ದರೆ, ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಯಾವುದೇ ಆಂತರಿಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಳಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊರಗಿನಿಂದ "ನಾನು" ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಮೇ, ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅನಂತ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯು, ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ವಿಮೋಚನೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಮೋಚನೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿನಾಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರೆ, ವಿಮೋಚನೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಅವನು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. . . "ನಾನು", ತಿಳಿವಳಿಕೆ ವಿಷಯ, ಆಂತರಿಕ ಆತ್ಮ.<nowiki></br></nowiki> - ''ನ್ಯಾಯತತ್ವ'', ನಾಥಮುನಿ, ~ 9 ನೇ -10 ನೇ ಶತಮಾನ, ಅನುವಾದಕ: ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಬಾರ್ಟ್ಲೆ <ref name="Bartley2011p177"/></blockquote> === ಯಮುನಾಚಾರ್ಯ === ಯಮುನಾಚಾರ್ಯರು ನಾಥಮುನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗರಾಗಿದ್ದರು, ಇವರನ್ನು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಅಲವಂದರ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಶಾಸ್ತ್ರಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಅಲ್ವಾರ್ ಭಕ್ತಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪಂಚರಾತ್ರ ಅಗಮ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ವೈದಿಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.. {{Sfn|Dalal|2010}} ಅವರು ಶ್ರೀರಂಗಂನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಮಠದ ಆಚಾರ್ಯರು (ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕರು) ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಭೇಟಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ [[ರಾಮಾನುಜ|ರಾಮಾನುಜರು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು.]] <ref name="Sydnor2012p20"/> ''ಯಮುನಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ'' ಪ್ರಮುಖವಾದ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಾತ್ರಯಂ (ಆತ್ಮ, ದೇವರು, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ), ''ಗೀತಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹ'' ( [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ|ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ]] ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ), ಅಗಮಪ್ರಮಣ್ಯ (ಅಗಾಮಗಳ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರ, ಅವುಗಳನ್ನು ವೇದಗಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು), ''ಮಹಾ'' ''ಪುರುಷನಿರ್ಣಾಯಂ'' ''(ನಾಥಮುನಿಯ'' ಗ್ರಂಥದ ವಿಸ್ತರಣೆ), ಸ್ತೋತ್ರರತ್ನಂ ಮತ್ತು ಚತುಸ್ಲೋಕಿ (ಭಕ್ತಿ [[ಸ್ತೋತ್ರ|ಸ್ಟ್ರೋಟಾ]] ಗ್ರಂಥಗಳು). {{Sfn|Dalal|2010}} ''ಯಮುನಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ನಿತ್ಯಾ ಗ್ರಂಥ'' ಮತ್ತು ''ಮಾಯಾವಾಡಾ ಖಂಡನಾ'' ಕೂಡ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ''ನಿತ್ಯಾ'' ಗ್ರಂಥವು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಠ್ಯವಾಗಿದ್ದು, [[ನಾರಾಯಣ]] (ವಿಷ್ಣು) ದ ದೈನಂದಿನ ಆರಾಧನೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/lifeandteaching00ayyagoog|title=The Life and Teachings of Sri Ramanujacharya|last=C. R. Sreenivasa Ayyangar|publisher=R. Venkateshwar|year=1908|pages=[https://archive.org/details/lifeandteaching00ayyagoog/page/n140 130] footnote 2}}</ref> 10 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಾಯಾವಾಡಾ ಖಂಡನಾ ಪಠ್ಯವು ಮತ್ತು ಯಮುನಾಚಾರ್ಯರ ಸಿದ್ಧಿತ್ರಯಂ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಶಾಲೆಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರ ಜೊತೆ ವೈದಿಕೇತರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ. === ರಾಮಾನುಜ === ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಒಂಬತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಾಮಾನುಜರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಅವುಗಳೆಂದರೆ - ವೇದಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹ (ಅಕ್ಷರಶಃ "ವೇದಗಳ ಸಾರಾಂಶ"), ಶ್ರೀ ಭಾಷ್ಯ (ಬ್ರಹ್ಮ ಸೂತ್ರಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ), ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಭಾಷ್ಯ (ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ), ಮತ್ತು ಇತರ  ಸಣ್ಣ ಕೃತಿಗಳಾದ ವೇದಾಂತದೀಪ, ವೇದಾಂತಸಾರ, ಗದ್ಯ  ತ್ರಯ (ಇದು ಸರನಗತಿ ಗದ್ಯಂ, ಶ್ರೀರಂಗ ಗದ್ಯಂ ಮತ್ತು ವೈಕುಂಠ ಗದ್ಯಂ ಎಂಬ ಮೂರು ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ), ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಗ್ರಂಥಂ. ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ರಾಮಾನುಜರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತಿರುವ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ; ''ಶ್ರೀ'' - ಕೆಳಗಿನ ಗ್ರಂಥಗಳು ರಾಮಾನುಜ ಗೆ ರೀತಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾದ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ''[[ಭಾಷ್ಯ|ಶ್ರೀ ಭಾಷ್ಯ]]'', ''ವೇದಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹ'' ಮತ್ತು ''ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಭಾಷ್ಯ.'' <ref name="Sydnor2012p2">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Ae4FBAAAQBAJ|title=Ramanuja and Schleiermacher: Toward a Constructive Comparative Theology|last=Jon Paul Sydnor|publisher=Casemate|year=2012|isbn=978-0227680247|pages=2–4}}</ref><ref>Robert Lester (1966), Ramanuja and Shri Vaishnavism: the Concept of Prapatti or Sharanagati, History of Religion, Volume 5, Issue 2, pages 266-282</ref> ರಾಮಾನುಜರ ಶಾಸ್ತ್ರಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೇದಾಂತ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Overzee1992p30">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HD57M9JNEOgC|title=The Body Divine: The Symbol of the Body in the Works of Teilhard de Chardin and Ramanuja|last=Anne Hunt Overzee|publisher=Cambridge University Press|year=1992|isbn=978-0-521-38516-9|pages=30–31}}</ref> ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮೂಲವೆಂದು ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವೈದಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಅವರ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವಿಧಾನವು ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆನ್ ಓವರ್‌ಜೀ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜ, ತಮ್ಮ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರ ರಾಮಕೃಷ್ಣಾನಂದ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ವೇದದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಚಳುವಳಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ, ಇದನ್ನು ಅಳ್ವಾರರು, ನಾಥಮುನಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾಚಾರ್ಯರು ಪೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ". ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ "ಬೋಧ್ಯಾನ, ಟ್ಯಾಂಕಾ (ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಿನ್), ದ್ರಾಮಿದಾ (ದ್ರಾವಿಡಚಾರ್ಯ), ಗುಹಾದೇವ, ಕಪರ್ಡಿನ್ ಮತ್ತು ಭರೂಸಿ" ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ''ರಾಮುನಜ'' ಅವರು ವೇದಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref name="Overzee1992p30"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Pe3sAAAAIAAJ|title=Advaita Vedānta|last=R. Balasubramanian|publisher=Munshiram Manoharlal|year=2000|isbn=978-81-87586-04-3|page=9}}</ref> [ಟಿಪ್ಪಣಿ 4] ರಾಮಾನುಜರ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಬರವಣಿಗೆಯು ''ಸರಿರಾ-ಸರಿರಿನ್'' ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು, ಅದು ವಸ್ತುವಿನ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯು " [[ಬ್ರಹ್ಮ (ಹಿಂದೂ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ)|ಬ್ರಹ್ಮನ]] ದೇಹ", [ಟಿಪ್ಪಣಿ 5] ಗಮನಿಸಿದ ಎಲ್ಲವೂ ದೇವರು, ಒಬ್ಬನು ಈ ದೇವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಈ ದೇಹದ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯೆಲ್ಲವೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸಶಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HD57M9JNEOgC|title=The Body Divine: The Symbol of the Body in the Works of Teilhard de Chardin and Ramanuja|last=Anne Hunt Overzee|publisher=Cambridge University Press|year=1992|isbn=978-0-521-38516-9|pages=63–85}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HjR2xuu4L8EC|title=The Face of Truth: A Study of Meaning and Metaphysics in the Vedantic Theology of Ramanuja|last=Julius Lipner|publisher=State University of New York Press|year=1986|isbn=978-0-88706-038-0|pages=37–48}}</ref> === ರಾಮಾನುಜ ಕಾಲದ ನಂತರದ ಲೇಖಕರು === [[ರಾಮಾನುಜ|ರಾಮಾನುಜರ]] ನಂತರ ಹಲವಾರು ಲೇಖಕರು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಸರಾ ಭಟ್ಟರ್, ನಡದೂರ್ ಅಮ್ಮಲ್, ಎಂಗಲ್ ಅಜ್ವಾನ್, ಸುದರ್ಶನ್ ಸೂರಿ, ಪಿಳ್ಳೈ ಲೋಕಾಚಾರ್ಯ, [[ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕ|ವೇದಾಂತ ದೇಸಿಕ]], ಮನವಲಾ ಮಾಮುನಿಗಲ್, ವಡಕ್ಕು ತಿರುವೀಧಿ ಪಿಳ್ಳೈ (ಕೃಷ್ಣಪದ ಸ್ವಾಮಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ)  == ಸಂಸ್ಥೆ == ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಮಾನುಜರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ''[[ಮಠ|ಮಠ-]] ಮಗಳ (ಮಠಗಳ) ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದೆ.'' ಯಮುನಾಚಾರ್ಯರ ಮರಣದ ನಂತರ, ರಾಮಾನುಜರನ್ನು ಶ್ರೀರಂಗ ಮಠದ ನಾಯಕರಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಯಮುನಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಮಾನುಜರು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="Sydnor2012p20"/> ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಪೈಕಿ, ರಾಮಾನುಜ ತನ್ನ ಸಂಘಟನಾ ನೈಪುಣ್ಯಗಳನ್ನು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಅವರು ಶ್ರೀರಂಗಂ, ತನ್ನ ಕಾಲದ ಅದ್ವೈತ ಮಠಗಳು ಆ ಸಮಾನಾಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ನೆನೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಶ್ರೀರಂಗಂ ಮಾತಾ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಅಧ್ಯಯನ. ರಾಮಾನುಜರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ [[ಮೇಲುಕೋಟೆ|ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಮೆಲುಕೋಟೆಯಂತಹ]] ಅನೇಕ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ''ಮಠಗಳನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=N1XYXMTe1jYC|title=The Oxford Handbook of Eschatology|last=Jerry L. Walls|publisher=Oxford University Press|year=2010|isbn=978-0-19-974248-6|pages=182–183}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=IdeoCgAAQBAJ|title=Hinduism in the Modern World|last=Brian A. Hatcher|publisher=Routledge|year=2015|isbn=978-1-135-04631-6|pages=27}}</ref> ರಾಮಾನುಜ 700 ಮಠಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಎಂದು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ನಂಬುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ನಂತರ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. {{Sfn|Dalal|2010}} ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಕಾಲ ಮಠವು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಠವಾಗಿದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಅಹೋಬಿಲ ಮಠ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಠವಾಗಿದೆ. ''ಮಠ'', ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಠವು ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ತನ್ನ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ''ಮಠ'', ಕಾಲೇಜಿನಂತೆ, ಬೋಧನೆ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸಂವಹನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು, ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ, ''ಗುರು'', ''ಆಚಾರ್ಯ'', ''ಸ್ವಾಮಿ'' ಮತ್ತು ''ಜಿಯಾರ್'' ಮುಂತಾದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-utNEpTZWUkC|title=Living Traditions in Contemporary Contexts: The Madhva Matha of Udupi|last=Vasudeva Rao|publisher=Orient Blackswan|year=2002|isbn=978-81-250-2297-8|pages=33–45}}</ref> ಒಬ್ಬ ''ಗುರು'' ಎಂದರೆ ಕೆಲವು ಜ್ಞಾನದ "ಶಿಕ್ಷಕ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಅಥವಾ ಮಾಸ್ಟರ್". ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿ, ''ಗುರು'' "ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವರು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅಕ್ಷರಶಃ ಜ್ಞಾನದಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ, ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಮೂಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವವರು . " <ref name="joelmlecko">Joel Mlecko (1982), [https://www.jstor.org/stable/3269931 The Guru in Hindu Tradition] Numen, Volume 29, Fasc. 1, pages 33-61</ref> ''ಆಚಾರ್ಯರು'' ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯ ಗುರುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಠದ ನಾಯಕನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="jlongp24">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZkkFCwAAQBAJ|title=Historical Dictionary of Hinduism|last=Jeffery D. Long|publisher=Scarecrow|year=2011|isbn=978-0-8108-7960-7|page=24}}</ref><ref name="Narayanan2009p50">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=E0Mm6S1XFYAC|title=Hinduism|last=Vasudha Narayanan|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2009|isbn=978-1-4358-5620-2|pages=50–51}}</ref> ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ನಾಯಕ ''ಆಚಾರ್ಯ'' ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ anoints ಅಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ, ಮೂಲಕ ''ದೀಕ್ಷೆ'' ಎಂಬ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ದೀಕ್ಷಾ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="tamarasearswg">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=V0mPAwAAQBAJ|title=Worldly Gurus and Spiritual Kings: Architecture and Asceticism in Medieval India|last=Tamara I. Sears|publisher=Yale University Press|year=2014|isbn=978-0-300-19844-7|pages=68–70, 121–122, 159–160}}</ref> ''ಸ್ವಾಮಿ'' ''ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಠದ'' ಪರವಾಗಿ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವವರು. ಎಲ್ಲಾ ವೈಷ್ಣವ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯವಾದವರನ್ನು ಜೀರ್, ಜಿಯಾರ್, ಜೀಯಾರ್ ಅಥವಾ ಸಿಯಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಮಠಗಳು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆಯಾದವು , ತೆಂಕಲೈ (ದಕ್ಷಿಣ) ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ವಡಕಲೈ (ಉತ್ತರ) ಸಂಪ್ರದಾಯ.<ref name="sphopkins71">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=N6teBA7bmFwC|title=Singing the Body of God|last=Steven Paul Hopkins|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=978-0-19-802930-4|pages=71–74}}</ref> ತೆಂಕಲೈ-ಸಂಬಂಧಿತ ಮಠಗಳು ಶ್ರೀರಂಗಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ವಡಕಲೈ ಮಠಗಳು ಕಾಂಚೀಪುರಂನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಎರಡೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು 10 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಬಡವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು, ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು, ಕೃಷಿ ದೇವಾಲಯದ ಜಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ತೋಟಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ, ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ''ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮಠಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ.'' ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹಗಳು, ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೂ ಮಠಗಳ ಈ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಪಾತ್ರವು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.<ref name="kvraman138">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=myK8ZYEIu4YC|title=Sri Varadarajaswami Temple, Kanchi: A Study of Its History, Art and Architecture|last=K.V. Raman|publisher=Abhinav Publications|year=2003|isbn=978-81-7017-026-6|pages=137–138}}</ref> 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ''ರಾಮಾನುಜ-ಕುಟವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮಠಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ''ಮಠ'' ಗಳು: * ತೆಂಕಲೈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ** [[ಶ್ರೀರಂಗಂ]] <ref name="sphopkins71"/> ** ವನಮಾಮಲೈ {{Sfn|Dalal|2010}} ** ತಿರುಕ್ಕುರುಂಗುಡಿ {{Sfn|Dalal|2010}} * ವಡಕಲೈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ** ಪರಕಲಾ {{Sfn|Dalal|2010}} ** ಅಹೋಬಿಲಾ {{Sfn|Dalal|2010}} ** ಅಂಡವನ್ == ತೆಂಕಲೈ ಮತ್ತು ವಡಕಲೈ ಉಪ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು == ''ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ತಮಿಳು ಪದದಲ್ಲಿ ವಡಕಲೈ'' ("ಉತ್ತರ") ಮತ್ತು ''ತೆಂಕಲೈ'' ("ದಕ್ಷಿಣ") ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉಪ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. {{Sfn|Flood|1996}} {{Sfn|Gough|1965}} ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಉಪ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕಾಂಚೀಪುರಂ|ಕಾಂಚಿಪುರಂ]] (ತಮಿಳು ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗ) ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀರಂಗಂ]] (ತಮಿಳು ದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ ಮತ್ತು ರಾಮನುಜರು ತಮ್ಮ ವೇದಾಂತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ). {{Sfn|Mumme|1987}} {{Sfn|Bryant|2007}} <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rkhdAgAAQBAJ|title=Hindu and Christian in South-East India|last=Geoffrey Oddie|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-136-77377-8|pages=94 footnote 7|quote='''Quote:''' In this context, 'north' means the northern part of the Tamil country with its capital at Kanchipuram (the seat of Sanskrit learning) and 'south' meant the Kaveri delta with its capital at Srirangam - one of the centers of Tamil culture."}}</ref> ರಾಮಾನುಜರ ನಂತರದ ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಉಪ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ''ವಟಕಲೈ'' ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚರಾತ್ರಗಳು (ತಾಂತ್ರಿಕ) ''ಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರೆ, ತೆಂಕಲೈ ಅವರು ಅಲ್ವರ್‌ಗಳ ಪ್ರಬಂಧಗಳಂತಹ'' ಭಕ್ತಿ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. {{Sfn|Flood|1996}} {{Sfn|Mumme|1987}} ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಿಂದ, ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಚಳುವಳಿ ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದೇವರಿಗೆ (ವಿಷ್ಣು) ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭಕ್ತಿ ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಜಾತಿಗೆ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ತೆರೆದಿತ್ತು, ಇದು 7 ರಿಂದ 8 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಳ್ವಾರರ [[ಆಳ್ವಾರರು|ನೇತೃತ್ವದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ.]] <ref name="Bartley2013p1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9SpTAQAAQBAJ|title=The Theology of Ramanuja: Realism and Religion|last=C. J. Bartley|date=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-85306-7|pages=1–4}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1Gvz5ym1hEwC|title=The Hill Temple|last=P. T. Narasimhachar|publisher=Sahitya Akademi|year=2001|isbn=978-81-260-0814-8|pages=xviii}}</ref> ರಾಮಾನುಜ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ಜಾತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ ಎಂದು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀರಂಗಂ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ರಾಮಾನುಜರು ಹಿಂದುಳಿದ ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ದೇವಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳು ಜಾತಿ ಭೇದಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ದೇವಾಲಯವು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಗಳ ಕುರಿತಾದ ಎರಡು ಉಪ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ತೆಂಕಲೈ ಅವರು ಜಾತಿ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿಗಳ ಜನರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉದಾರವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ರಾಮನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಬಹುಶಃ ಇದು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಶ್ರೀರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಸದರಂಗಣಿ ಹೇಳುವಂತೆ ವಟಕಲೈ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಉದಾರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ, ಬಹುಶಃ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮತಾವಾದಿ ವಿರಾ-ಶೈವ ಹಿಂದೂಗಳೊಂದಿಗೆ (ಲಿಂಗಾಯತವಾದ) ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು.<ref name="neetisadarangani19">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=WVQrKJbJ2JIC|title=Bhakti Poetry in Medieval India: Its Inception, Cultural Encounter and Impact|last=Neeti M. Sadarangani|publisher=Sarup & Sons|year=2004|isbn=978-81-7625-436-6|pages=19–20}}</ref> ಎರಡೂ ಪಂಥಗಳು ಪಂಚ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಮೂಲಕ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಂಬುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite book|title=Hinduism: An Alphabetical Guide|year=2010|url=https://archive.org/details/hinduismalphabet0000dala|last=Roshen Dalal|publisher=Penguin Books India, 2010|page=[https://archive.org/details/hinduismalphabet0000dala/page/385 385]}}</ref> ಒಬ್ಬರು ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವರಾಗಲು ಈ ಸಮಾರಂಭ ಅಥವಾ ಅಂಗೀಕಾರದ ವಿಧಿ ಅಗತ್ಯ. ವೈಷ್ಣವರಾಗಲು ಇದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JBV1T4hMzJcC&q=panchasamskara&pg=PA91|title=Words and Deeds: Hindu and Buddhist Rituals in South Asia|last=Jörg Gengnagel, Ute Hüsken, Srilata Raman|publisher=Otto Harrassowitz Verlag, 2005|year=2005|isbn=9783447051521|page=91}}</ref> ತೆಂಕಲೈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಗಳಿಗೆ ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಜಾತಿಗಳನ್ನು (ಶೂದ್ರರನ್ನು) ಕರೆತಂದಿತು ಮತ್ತು ರಾಮನ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, "ತೆಂಕಲೈ ಜಾತಿ-ವಿರೋಧಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು, ಆದರೆ ವಡಕಲೈ ಶಾಲೆಯು ವೈದಿಕತೆಯ ಶುದ್ಧತೆಗೆ ಬದ್ದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. " ಜಾತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಯಾರಾದರೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತೆಂಕಲೈ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ, ಎಂದು ರಾಮನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ರಾಮನ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಸದರಂಗಣಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ,ವಡಕಲೈ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ತೆಂಕಲೈನ ಉದಾರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ತಮಿಳು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈವ ಧರ್ಮವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ "ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ತೆಂಕಲೈ ಶಾಲೆ ಕಿರಿದಾದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದದ್ದು".<ref name="neetisadarangani19"/> ವಡಕಲೈ ಶಾಲೆಯು ಉತ್ತರ ತಮಿಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ [[ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿ|ಉತ್ತರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮತಾವಾದಿ ಭಕ್ತಿ ಚಳವಳಿಗೆ]] ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತು, ಭಕ್ತಿ ಕವಿ ಸಂತರನ್ನು "ವರ್ಗ, ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ವಿಭಿನ್ನ ಸಮೂಹಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ" ದಿಂದ ಕರೆತಂದಿತು. === ತೆಂಕಲೈ / ತೆನ್ನಾಚಾರ್ಯ ಪಂಥ ("ದಕ್ಷಿಣ") - ಮಾನವಾಲಾ ಮಾಮುನಿಗಲ್ === ಶ್ರೀರಂಗಂನ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ತೆಂಕಲೈ / ತೆನ್ನಾಚಾರ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥತಾರ್ಥರು ಮತ್ತು ಆಚಾರ್ಯ ಪುರುಷರು ರಾಮಾನುಜರಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 74 ಶಿಷ್ಯರ ವಂಶಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ ತೆಂಕಲೈ ಸಂಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.<ref>{{Cite book|title=Sri Ramanuja|last=Madabhushini Narasimhacharya|publisher=Sahitya Akademi, 2004|page=27}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Thenkalai_Sri_Vaishnava_urdhva_pundram.jpg|thumb|ತೆಂಕಲೈ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಉರ್ಧ್ವ ಪಂಡ್ರಮ್]] ==== ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ==== [[ತಮಿಳು|ತೆಂಕಲೈಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕಿಂತ ತಮಿಳು]] ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಏಕೈಕ ಸಾಧನವಾಗಿ ತೆಂಕಲೈ ಪ್ರಪತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. {{Sfn|Coward|2008}} ಅವರು ಪ್ರಪತ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಷರತ್ತಾದ ಶರಣಾಗತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="manninezhath1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uE4-veDrY7AC&pg=PA35|title=Harmony of Religions: Vedānta Siddhānta Samarasam of Tāyumānavar|last=Thomas Manninezhath|publisher=Motilal Banarsidass|year=1993|isbn=978-81-208-1001-3|pages=35–}}</ref> ತೆಂಕಲೈಗಳು ತಮಿಳು ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೈವಲ್ಯ (ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ) ಯನ್ನು ವೈಕುಂಠ (ವಿಷ್ಣುವಿನ 'ಶಾಶ್ವತ ವಾಸಸ್ಥಾನ' ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಗ) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೂ ಇದು ವೈಕುಂಠದ ಹೊರಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ . ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ದೇವರ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಸ್ವಭಾವವು ಮೈನಸ್ಕುಲ್ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಎರಡೂ ದೇವರ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಅದು ಅಸಾಧ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. [[ತಮಿಳು|ತೆಂಕಲೈಗಳ]] ಪ್ರಕಾರ, ಉದಾತ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು [[ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ|ಸಂಧ್ಯಾವಂದನಂನಂತಹ]] ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ಅವರು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಲು ಮಾತ್ರ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಶಾರ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, [[ತಮಿಳು|ತೆಂಕಲೈಗಳು]]ವಿಧವೆಯರು ತಲೆ ಬೋಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://books.google.com/books?ei=OEc5TuGvKormrAe-6ZQV&ct=result&id=DBBDAAAAYAAJ&dq=vadagalai+tonsure&q=tengalai+parashara#search_anchor Pg.66 The Indian historical review, Volume 17; Indian Council of Historical Research, Vikas Pub. ]</ref> ವಡಕಲೈಗಳು ಮನುಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಗಲಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ,<ref>[https://books.google.com/books?id=DBBDAAAAYAAJ&q=vadagalai+tonsure&dq=vadagalai+tonsure&hl=en&ei=OEc5TuGvKormrAe-6ZQV&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CEYQ6AEwBg Pg.65 The Indian historical review, Volume 17; Indian Council of Historical Research, Vikas Pub. ]</ref> ==== ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ==== [[ಚಿತ್ರ:Sri_Kanchi_Prativadibhayankar_Jagadguru_Anantacharya_Gaddi_Swamiji.jpg|thumb|ಶ್ರೀ ಕಾಂಚಿ ಪ್ರತಿಭಾಭಿಭಯಂಕರ್ ಜಗದ್ಗುರು ಅನಂತಾಚಾರ್ಯ ಗಡ್ಡಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ, ತ್ರಿದಾನಿ ಸ್ವಾಮಿ ವಿಶ್ವಸೇನಾಚಾರ್ಯಜಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉಪದೇಶ]] ''ತೆಂಕಲೈ'' ತಮ್ಮ ವಂಶಾವಳಿಯ ಜಾಡನ್ನು ರಾಮಾನುಜರ ಸೋದರಳಿಯ ಮೂಡಲಿಯಂಡನ್ಗೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ ,<ref>{{Cite web|url=http://www.mudaliandan.com/|title=Swami Mudaliandan Thirumaligai|website=www.mudaliandan.com|access-date=2016-04-14}}{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''ತೆಂಕಲೈ''ಗಳು ಪಿಳ್ಳೈ ಲೋಕಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವಾಲಾ ಮಮುನಿ &amp;nbsp; ಅವರ, ಅನುಯಾಯಿಗಳು <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=cDXsAAAAIAAJ&q=tenkalai|title=Pg.86 Encyclopaedia of Indian philosophy, Volume 1, by Vraj Kumar Pandey, Anmol Publications|last=Pandey|first=Vraj Kumar|year=2007|isbn=9788126131129|access-date=4 January 2012}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=CbgBAAAAMAAJ&q=manavala+mamunigal|title=Pg.108 Homage to a Historian:a festschrift – by N. Subrahmanian, Tamilanpan, S.Jeyapragasam, Dr. N. Subrahmanian 60th Birthday Celebration Committee, in association with Koodal Publishers|last=Subrahmanian|first=N.|last2=Tamil̲An̲Pan̲|last3=Jeyapragasam|first3=S.|year=1976|access-date=4 January 2012}}</ref> ಕುರಥಾಜ್ವಾರ್ ವಂಶಸ್ಥರು ತೆಂಕಲೈ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಪೆರಿಯನಂಬಿಗಲ್ ತಿರುವಂಸಂ ತೆಂಕಲೈ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು, ರಾಮನುಜನನ್ನು ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿದವನು ಪೆರಿಯಾ ನಂಬಿಗಲ್ https://guruparamparai.wordpress.com/2012/09/01/periya-nambi/ ರಾಮಾನುಜ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಎಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ಉಪದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು ತೆಂಕಲೈ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ==== ಗಮನಾರ್ಹ ತೆಂಕಲೈ ಜನರು ==== * [[ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಮಾನುಜನ್]] (1887-1920), ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ.<ref name="AiyangarBerndt2001">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TT1T8A94xNcC&pg=PA89|title=Ramanujan: Essays and Surveys|last=Srinivasa Ramanujan Aiyangar|last2=Bruce C. Berndt|last3=Robert Alexander Rankin|publisher=American Mathematical Soc.|year=2001|isbn=978-0-8218-2624-9|pages=89–}}</ref>  * [[ಕೆ.ಎಸ್.ಕೃಷ್ಣನ್]] (1898-1961), ಭಾರತೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.<ref>{{Cite web |url=http://www.iisc.ernet.in/currsci/sep102000/665.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-05-15 |archive-date=2017-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808022800/http://www.iisc.ernet.in/currsci/sep102000/665.pdf |url-status=dead }}</ref> * [[ಬಿ. ಕೆ. ಎಸ್. ಐಯ್ಯಂಗಾರ್|ಬಿಕೆಎಸ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] (1918–2014), ಯೋಗದ "ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಯೋಗ" ಶೈಲಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ. * ಅಲಸಿಂಗ ಪೆರುಮಾಳ್ (1865-1909), ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಶಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವಾಡಿನ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ನಂತರ ವೇದಾಂತ ಕೇಸರಿ ಆದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.vivekananda.net/pplheknew/svdisciples/AlasingaPerumal.html|title=People that Swami Vivekanand- Frank Parlato Jr.|last=Jr.|first=Frank Parlato|website=www.vivekananda.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20130411101514/http://www.vivekananda.net/pplheknew/SVDisciples/AlasingaPerumal.html|archive-date=11 April 2013|access-date=2016-04-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ramakrishnavivekananda.info/vivekananda/volume_7/translation_of_writings/memoirs_of_european_travel_i.htm|title=Memoirs of European travel I|website=www.ramakrishnavivekananda.info|access-date=2016-04-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.vsc.iitm.ac.in/Vivekananda/Complete%20works/Complete_Works_of_Swami_Vivekananda_-_Vol_7.pdf|title=Complete_Works_of_Swami_Vivekananda_-_Vol_7}}</ref> * ಸುಜಾತ ರಂಗರಾಜನ್ (1935-2008), ಬರಹಗಾರ, ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರ್; ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ವಾಸ್ವಿಕ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.vasvik.org/Electrical_%26_Electronic_Sciences_%26_Technology.html|title=.:: Vasvik.org ::.|website=www.vasvik.org|access-date=2016-04-09|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001350/http://www.vasvik.org/Electrical_%26_Electronic_Sciences_%26_Technology.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/prolific-tamil-writer-sujatha-passes-away/article1210715.ece|title=Prolific Tamil writer Sujatha passes away|date=2008-02-28|work=The Hindu|access-date=2016-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ta-in.facebook.com/SrivaishnavaSri/posts/617375888275314|title=Srirangam Rangarajan @ Sujatha(S.R.)... - ஸ்ரீவைஷ்ணவஸ்ரீ ஸ்ரீரங்கம் SrivaishnavaSri Srirangam {{!}} முகநூல்|website=ta-in.facebook.com|access-date=2016-04-09}}</ref> * [[ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] (1890-1967), ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ.<ref>{{Cite web|url=http://www.sruti.com/download/Ariyakudi_Issue_42.pdf|title=Ariyakudi|access-date=2021-05-15|archive-date=2016-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160422225729/http://www.sruti.com/download/Ariyakudi_Issue_42.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/the-first-crossing/article2274840.ece|title=The first crossing|date=2007-01-14|work=The Hindu|access-date=2016-04-14|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.carnatica.net/ariyakudi.htm|title=ARIYAKUDI|website=www.carnatica.net|access-date=2016-04-14}}</ref> === ವಡಕಲೈಸ್ ("ಉತ್ತರ") - ವೇದಾಂತ ದೇಸಿಕ === [[ಚಿತ್ರ:Vadagalai_thiruman_kappu_1.jpg|thumb|ವಡಗಲೈ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಉರ್ಧ್ವಾ ಪಂಡ್ರಮ್]] ==== ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ==== [[ರಾಮಾನುಜ|ವಡಕಲೈಗಳು ರಾಮಾನುಜ]] ಮತ್ತು [[ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕ|ವೇದಾಂತ ದೇಸಿಕ]] ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು,<ref name="tamilakamp166">{{Cite book|title=History of Tamilakam. Darkness at horizon|last=T. V. Kuppuswamy (Prof.), Shripad Dattatraya Kulkarni|publisher=Shri Bhagavan Vedavyasa Itihasa Samshodhana Mandira|year=1966|page=166}}</ref><ref>{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=3kQNAQAAMAAJ |page=129 }}|title=Sociology of religion, Volume 1 – by Joachim Wach, University of Chicago press, 1944|date=3 November 1958|page=129|access-date=20 November 2011}}</ref><ref>{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=3KpjAAAAMAAJ |page=107 }}|title=Kabir, the apostle of Hindu-Muslim unity: interaction of Hindu-Muslim ideas in the formation of the bhakti movement with special reference to Kabīr, the bhakta – Muhammad Hedayetullah, Motilal Banarsidass publication, 1977|page=107|access-date=20 November 2011}}</ref> ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಡಕಲೈ ಸಂಪದ <ref>{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/624460/Vedantadesika|title=Britannica Online Encyclopedia|publisher=Britannica.com|access-date=20 November 2011}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.adityaprakashan.com/index.php?String=31173&p=sr&Field=bookcode&Exactly=yes&Format=detail|title=Astadasabhedanirnaya|publisher=Adityaprakashan.com|access-date=20 November 2011}}</ref> [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ|ಅವರು ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಶ್ರೀ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ [[ವೇದ|ವೇದಗಳನ್ನು]] ಅಂತಿಮ "ಪ್ರಮಾನಾಮ್" ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರವೆಂದು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿರಿ, ಆದರೂ ಉಭಯ ವೇದಾಂತ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 7] ಅನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಠಾದ್ವೈತದ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ er ಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ವೇದ|ಎಲ್ಲಾ ಅಲ್ವಾರ್ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ವೇದಗಳಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ವಡಕಲೈಸ್ er ಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಅಂತಿಮ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. V ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಉಪದೇಶಕರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಂತೆ ವಡಕಲೈಸ್ ವೈದಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ [ಟಿಪ್ಪಣಿ 8] ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. [[ಸಂಸ್ಕೃತ|ವಡಕಲೈ ಸಂಸ್ಕೃತ]] [[ವೇದ|ವೇದಗಳನ್ನು]] <ref name="VijayNagar">{{Cite web|url=http://www.tamilnadu.ind.in/tamilnadu_history/vijaya_nagar/religious_cultural_impacts_under_vijaya_nagar.php|title=Tamil Nadu, Religious Condition under Vijaya Nagar Empire|publisher=Tamilnadu.ind.in|access-date=4 January 2012|archive-date=5 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111005234729/http://www.tamilnadu.ind.in/tamilnadu_history/vijaya_nagar/religious_cultural_impacts_under_vijaya_nagar.php|url-status=dead}}</ref> [[ಮನುಸ್ಮೃತಿ|ಮತ್ತು ಮನುಸ್ಮೃತಿ]] ಮತ್ತು [[ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ|ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು]] ಸೂಚಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Ray1993">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=iToWAAAAIAAJ|title=Dimensions of National Integration: The Experiences and Lessons of Indian History|last=Nisith Ranjan Ray|publisher=Punthi-Pustak & Institute of Historical Studies|year=1993|isbn=978-81-85094-62-5|page=150}}</ref><ref name="historicalreview">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DBBDAAAAYAAJ|title=The Indian Historical Review|publisher=Vikas Publishing House.|year=1990|volume=17|page=65}}</ref> ಈ ಪಂಥವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಪ್ರದಾಯ,<ref>{{Cite web|url=http://www.adityaprakashan.com/index.php?String=31173&p=sr&Field=bookcode&Exactly=yes&Format=detail|title=Astadasabhedanirnaya|publisher=Adityaprakashan.com|access-date=4 January 2012}}</ref> ''[[ಮನುಸ್ಮೃತಿ|ಮತ್ತು ಮನುಸ್ಮೃತಿ]]'' ಮತ್ತು ಇತರ [[ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ|ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು]] ಸೂಚಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. '''ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವಡಕಲೈಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಕಲ್ಯಾರ್ಯ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Britannica">{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=DPP7O3nb3g0C |page=205 }}|title=Students' Britannica India|page=205|access-date=20 November 2011}}</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ವಡಕಲೈಗಳು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಕರ್ಮಯೋಗ|ಪ್ರಪತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕರ್ಮ ಯೋಗ]], [[ಜ್ಞಾನಯೋಗ|ಜ್ಞಾನ ಯೋಗ]] ಮತ್ತು [[ಭಕ್ತಿಯೋಗ|ಭಕ್ತಿ ಯೋಗವನ್ನು]] ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Dharma1996">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2PdjAAAAMAAJ|title=Philosophy of Nārāyaṇīyam: Study, Text & Śloka Index|last=Dharma|date=1 February 1996|publisher=Nag Publishers|isbn=978-81-7081-337-8|page=199}}</ref><ref name="munitrayam.org">{{Cite web|url=http://www.munitrayam.org/andavanashram/SrtsFrame.htm|title=''Srimad Rahasya Traya Sara'' by Shri Vedanta Desika – under the subtopic ''Upaya Vibhaga Adhikara''|publisher=munitrayam.org|access-date=4 January 2012|archive-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120316053332/http://www.munitrayam.org/andavanashram/SrtsFrame.htm|url-status=dead}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹ ಗೆಲ್ಲಲು ಮುಖ್ಯವೆಂದು  ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="manninezhath1"/> ವಡಕಲೈ ಪುರುಷರ ತಿಲಕ್ (ಉರ್ಧ್ವಾ ಪಂಡ್ರಾ) ಗುರುತು [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣುವಿನ]] ಬಲ ಪಾದದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಲ ಕಾಲು [[ಗಂಗಾ]] ನದಿಯ ಉಗಮವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವಡಕಲೈಗಳು ಅವನ ಬಲ ಪಾದವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿಹ್ನೆಯು ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ|ತಿರುಮನ್ (ಉರ್ಧ್ವ ಪಂದ್ರ) ಜೊತೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] (ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೆಂಡತಿ) ದೇವಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಲು ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಗುರುತು (ಶ್ರೀಚುರ್ನಂ) ಅನ್ನು ಸಹ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Monier Williams">{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=xc8_tZqDPy4C |page=194 }}|title=Modern India and the Indians, by M.Monier Williams|date=26 July 2001|page=194|access-date=20 November 2011}}</ref> ಲಂಬವಾದ ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡುವ ಉರ್ಧ್ವಾ ಪಂಡ್ರವು ವೈಕುಂಠವನ್ನು (ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನ) [[ವೈಕುಂಠ|ತಲುಪಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ದುಷ್ಟರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ವಡಕಲೈ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಕೆಂಪು ಕೇಂದ್ರ ಗುರುತು ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ==== ಗುರು ಪರಂಪರ ==== [[ಚಿತ್ರ:Sri_Balmukundacharyaji_Maharaj.jpg|thumb|ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಡಿಡ್ವಾನಾದ hala ಲರಿಯಾ ಮಠದ ಶ್ರೀ ಬಲ್ಮುಕುಂದಾಚಾರ್ಯಜಿ ಮಹಾರಾಜ್]] [[ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ|ವಡಕಲೈ]] ಪಂಥವು ತನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ತಿರುಕುರಹಿ ಪಿರಾನ್ ಪಿಲ್ಲನ್, ಕಿಡಂಬಿ ಅಚಾನ್ ಮತ್ತು ರಾಮಾನುಜರ ಇತರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕ|ವೇದಾಂತ ದೇಸಿಕವನ್ನು]] [[ರಾಮಾನುಜ|ರಾಮಾನುಜರ]] ನಂತರದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಚಾರ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tamilakamp166"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3kQNAQAAMAAJ&q=vadakalai|title=Pg.129 Sociology of religion, Volume 1 – by Joachim Wach, University of Chicago press, 1944|last=Wach|first=Joachim|date=11 June 1991|isbn=9780226867083|access-date=4 January 2012}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3KpjAAAAMAAJ&q=tendency+vadakalai|title=Pg.107 Kabir, the apostle of Hindu-Muslim unity: interaction of Hindu-Muslim ideas in the formation of the bhakti movement with special reference to Kabīr, the bhakta – Muhammad Hedayetullah, Motilal Banarsidass publication, 1977|last=Hedayetullah|first=Muhammad|year=1977|access-date=4 January 2012}}</ref> ವಡಕಲೈ ಸಮುದಾಯವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಸಂಪದವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ: * ಪಂಚರಾತ್ರ - ಅಹೋಬಿಲಾ ಮಠದ ಶ್ರೀಮದ್ ಅ ha ಾಗಿಯಾ ಸಿಂಗಾರ್ (ಶ್ರೀನಿವಾಸಾಚಾರ್ಯ) ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು.<ref>{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=AFbkAAAAMAAJ }}|title=Tirupati Balaji was a Buddhist shrine, Sanjivan Publications, 1991|access-date=20 November 2011}}</ref><ref name="Calendar">{{Cite web|url=http://www.trsiyengar.com/id36.shtml|title=Vadakalai Srivaishnava Festivals' Calendar – The source mentions Pancharatra & Munitraya Krishna Jayantis celebrated by Ahobila Mutt & Andavan Ashrams respectively|publisher=Trsiyengar.com|access-date=20 November 2011|archive-date=3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111003154411/http://www.trsiyengar.com/id36.shtml|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sribalajimandirpune.com/utsavam.htm|title=Ahobila Mutt's Balaji Mandir Pune, Calendar – The calendar mentions Ahobila Mutt disciples celebrating Krishna Jayanti as "Pancharatra Sri Jayanti"|publisher=Sribalajimandirpune.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20111009094730/http://sribalajimandirpune.com/utsavam.htm|archive-date=9 October 2011|access-date=20 November 2011}}</ref><ref name="Srivaishnava Practices">{{Cite web|url=http://www.trsiyengar.com/id121.shtml|title=Sri Krishna & Janmashtami – Essence of Srivaishnava Practices|publisher=Trsiyengar.com|access-date=20 November 2011|archive-date=3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111003154405/http://www.trsiyengar.com/id121.shtml|url-status=dead}}</ref> ವಡಕಲೈಸ್ ಬಹುಪಾಲು ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="Ahobila">{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=I50tAAAAMAAJ |page=100 }}|title=The Cultural Heritage of India: Sri Ramakrishna centenary memorial, published by – Sri Ramakrishna centenary committee|date=16 July 2009|page=1000|access-date=20 November 2011}}</ref> [[ವಾರಾಣಸಿ|ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ವಾರಣಾಸಿ]], [[ಚಿತ್ರಕೂಟ|ಚಿತ್ರಕೂತ್]] ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಠಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ವಂಶಸ್ಥರು: :* [[ವಾರಾಣಸಿ|ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರು ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ]] ದ್ವಾರಕಾದಿಶ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ [[ಕೃಷ್ಣ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು]] ಪೌಂದ್ರಾಡೇಶದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರನನ್ನು ತನ್ನ ಸುದರ್ಶನಚಕ್ರದಿಂದ ಕೊಂದನು.  ::* ಆಚಾರ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ಮಾಧವಾಚಾರ್ಯಜಿ ::* [[ರಾಜಸ್ಥಾನ|ಹರಿರಾಮಾಚಾರ್ಯರು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ]] hala ಲರಿಯಾ ಮಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ::* Hala ಲಾರಿಯಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಬಾಲ್ಮುಕುಂದಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ ರಾಮದಾಸ್ ರಾಮಾನುಜ್ದಾಸ್ ಆಚಾರಿ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಜಗನ್ನಾಥ ಮಂದಿರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು * [[ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ|ಮುನಿತ್ರಯ]] - ಅಂಡವಾನ್ ಆಶ್ರಮದ ಶ್ರೀಮದ್ ಅಂಡವಾನ್ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು,<ref>{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=TY7XAAAAMAAJ |page=31 }}|title=Rāmānuja sampradāya in Gujarat:a historical perspective|publisher=Somaiya Publications|page=31|access-date=20 November 2011}}</ref><ref>{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=1I7XAAAAMAAJ |page=82 }}|title=Srivaishnavism and social change – by K.seshadri, K.P.Bagchi & co publishers|page=82|access-date=20 November 2011}}</ref> ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಮಾಚಾರ್ಯರು.<ref>{{Cite book|title=The Cultural Heritage of India:The Religious|publisher=Ramakrishna Mission, Institute of Culture|year=1956|page=182}}</ref> ಶ್ರೀರಂಗಂ ಶ್ರೀಮದ್ ಅಂಡವನ್ ಆಶ್ರಮ, ಪೌಂಡರಿಕಪುರಂ ಆಂಡವನ್ ಆಶ್ರಮ, ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ವಡಗಲೈನ 'ಸ್ವಯಂ-ಆಚಾರ್ಯ ಪುರುಷ' ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ಆಚಾರ್ಯ ಪರಂಪರಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲರ್ಯ ಮಹಾದೇಶಿಕನ್ ಅವರು ವಿವರಿಸಿರುವ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. :* ಪೆರಿಯಾ ಅಂಡವಾನ್ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಹಾದೇಶಿಕನ್; * ಪರಾಕಲಾ - ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳು [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿನ]] ಪರಕಲಾ ಮಠದ ಬ್ರಹ್ಮಂತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜಯಾರ್ . 1399 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಂತ್ರ ಪರಕಾಳ ಜೀಯರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಮಠದ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳು [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ|ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ರಾಜಮನೆತನದ ವಾಡಿಯಾರ್‌ಗಳ ಉಪದೇಶಕರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇದು ರಾಜರ ರಾಯಲ್ ಮಠವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮಠವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.parakalamatham.org/Sri-Matham/History|title=Sri Parakala Matham > Sri Matham > History}}</ref> ಇತರ ವಂಶಾವಳಿಗಳು ಸೇರಿವೆ:  * ಶ್ರೀಮದ್ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸ್ವಾಮಿ (ಶ್ರೀಮದ್ ವೇದಾಂತ ರಾಮಾನುಜ ಮಹಾದೇಶಿಕಾ ಸ್ವಾಮಿ); 24,000 ಪಾಡಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ (ತಿರು-ಅರೈರಪ್ಪಾಡಿ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ). :* ಶ್ರೀಮದ್ ತಿರುಕ್ಕಂಡೈ ಗೋಪಾಲರ್ಯ ಮಹಾದಿಕಿಕನ್ ::* ಉತ್ತರ ಸರಸ್ವಾಧನಿ, ಸ್ವಾಮಿ ದೇಸಿಕ ಸಹಸ್ರ ನಮ ::* ಶ್ರೀಮದ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಹಾದೇಶಿಕನ್ ಸಯಾನಂ, ಶ್ರೀಮದ್ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಮಹಾದಿಕಿಕನ್ ವತಿರೈರುಪ್ಪು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮದ್ ವೇದಾಂತ ರಾಮಾನುಜ ಮಹಾದಿಕಿಕನ್ ವಾ az ುತೂರ್ * ಕಿಡಂಬಿ ಅಚನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಣಥಾರ್ಥಿಹರನ್‌ನ ರಹಸ್ಯಾತ್ರಾಯ ಪರಂಪರರಿಗೆ ಸೇರಿದ [[ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ|ವಡಕಲೈ ಪಂಥದ ಮುನಿತ್ರಾಯ ಸಂಪ್ರಾಯ.]] ಅವರ ಶ್ರೀ ಭಾಷ್ಯ ಮತ್ತು ಭಗವತ್ವಿಶಯ ಪರಂಪರಾ ಉಳಿದ ವಡಕಲೈಗಳಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. * ಸ್ವಾಮಿ ಗೋಪಾಲಾಚಾರ್ಯರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಸ್ವಾಮಿ ಜನಾರ್ದನಾಚಾರ್ಯರು ದೇವರಾಹಾ ಬಾಬಾರ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು. [[ಅಯೋಧ್ಯೆ|ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ]] ಸುಗ್ರೀವ್ ಕಿಲಾ ದೇವಾಲಯವು ಈ ಗುರು ಪರಂಪಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ==== ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ==== ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಡಕಲೈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಚೀಪುರಂ|ಕಾಂಚಿಪುರಂ]], [[ಕುಂಭಕೋಣಂ|ಕುಂಬಕೋಣಂ]], ತಿರುವಳ್ಳೂರು, [[ಮೈಸೂರು]] ಮತ್ತು ಕರ್ನೂಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿವೆ .<ref name="Britannica"/><ref>{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=0eu1AAAAIAAJ |page=14 }}|title=Studies in history, Volume 1, Issue 1; Jawaharlal Nehru University. Centre for Historical Studies|publisher=Sage|year=1979|page=14|access-date=20 November 2011}}</ref><ref>{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=_RG2x2xDQ5UC |page=561 }}|title=Gazetteer of South India, Volume 2 – By W. Francis, Mittal Publications|page=561|access-date=20 November 2011}}</ref><ref>{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=oFUg4PHzrAUC |page=33 }}|title=Indian philosophy & culture, Volumes 3–4; Vrindāvan (India) Institute of Oriental Philosophy, Vaishnava Research Institute, Vrindāban, India|date=1 January 1984|page=33|access-date=20 November 2011}}</ref><ref>{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=CVzkAAAAMAAJ |page=240 }}|title=Ontological and morphological concepts of Lord Sri Chaitanya and his mission, Volume 1; Bhakti Vilās Tīrtha Goswāmi Maharāj, Navadwīpa Dhām Prachārini Sabha; Pub' – Sree Gaudiya Math, 1994|date=2 October 2009|page=240|access-date=20 November 2011}}</ref><ref>{{Cite book|url={{Google books |plainurl=yes |id=9ystAAAAIAAJ |page=129 }}|title=Studies in social history: modern India; O. P. Bhatnagar, India. University Grants Commission, University of Allahabad. Dept. of Modern Indian History; St. Paul's Press Training School, 1964|date=1 January 2006|page=129|access-date=20 November 2011}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದ್ದಾರೆ. [[ವೃಂದಾವನ|ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ]], ಕೇಶಿಘಾಟ್‌ನ ಜಂಕಿವಲ್ಲಭ ಮಂದಿರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಡಕಲೈ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಹೋಬಿಲಾ ಮಠದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಂಶಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಈಗಿನ ಅ ha ಾಗಿಯಾ ಸಿಂಗಾರ್ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದರ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಅನಿರುದ್ಧಾಚಾರ್ಯಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ರಾಜಸ್ಥಾನ|ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ]] hala ಲರಿಯಾ ಮಠವು ಪ್ರಮುಖ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಶಾಖೆಗಳು ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ [[ಗುಜರಾತ್]] ಮತ್ತು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ]] ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿ ಬಾಲ್ಮುಕುಂದಾಚಾರ್ಯಜಿ ಅವರು ಈ ಮಠದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಚಾರ್ಯರು. ==== ಗಮನಾರ್ಹ ವಡಕಲೈ ಜನರು ==== * ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟ ಗೋಸ್ವಾಮಿ (1503–1578), ವಡಕಲೈ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, [[ಗೌಡೀಯ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ|ಚೈತನ್ಯ ವೈಷ್ಣವ]] ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವೃಂದಾವನದ ಆರು ಗೋಸ್ವಾಮಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಕಾನ್|ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಇಸ್ಕಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯ ಗುರು.<ref name="Prabhupadanugas">{{Cite web|url=http://www.prabhupadanugas.eu/?p=17168|title=The Life of Srila Gopala Bhatta Goswami; His Vadakalai origin is mentioned in the article, where Vadakalai is spelled as "Badagalai"(Some in Northern India often substitute the alphabet V with B)|date=22 January 2011|publisher=Prabhupadanugas.eu|access-date=20 November 2011}}</ref> * [[ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಚಾರಿ|ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ]] (1878-1972), ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ|ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ]] ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. ಮದ್ರಾಸ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ (1937–1939), ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು (1946–1948), [[ಭಾರತದ ಮಹಾಮಂಡಲಾಧಿಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್]] (1948–1950), [[ಗೃಹಮಂತ್ರಿ|ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು]] (1950–1952) ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (1952–1954). ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಕ್ಷದ ಸ್ಥಾಪಕ.<ref>{{Cite web|url=http://www.timescontent.com/tss/photos/preview/127445/C%20Rajagopalachari.jpg|title=TimesContent – Photo of Rajagopalachari – He wears the Vadakalai Tilak on his forehead|access-date=20 November 2011}}</ref> * ಸಿ.ವಿ.ರಂಗಾಚಾರ್ಲು (1831–1883), 1881 ರಿಂದ 1883 ರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಿವಾನ್.<ref name="bhattacharyap78">{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.217364|title=Hindu Castes and Sects: An Exposition on the Origins of Hindu caste system|last=Jogendra Nath Bhattacharya|publisher=Thacker, Spink & Co.|year=1896|page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.217364/page/n100 78]}}</ref> * ಟಿಎಸ್ಎಸ್ ರಾಜನ್ (1880-1953), ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ. ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (1934-1936), ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ದತ್ತಿ ಸಚಿವರು (ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ) (1937-1939), ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರು (ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ) (1946–1951).<ref>{{Cite book|title=Selected Works of Jawaharlal Nehru|last=Jawaharlal Memorial Fund|publisher=Orient Longman|year=1972|page=440}}</ref> * [[ತಿರುಮಲೈ ಕೃಷ್ಣಮಚಾರ್ಯ|ತಿರುಮಲೈ ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯ]] (1888-1989), ಪ್ರಭಾವಿ [[ಆಸನ (ಯೋಗ)|ಯೋಗ]] ಶಿಕ್ಷಕ, ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸ. * ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ರಾಮಾನುಜಾ ಟಾಟಾಚರಿಯಾರ್ (1907-2008), ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೇದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2007/03/30/stories/2007033000030300.htm|title=A Vedic scholar enters his 100th year|date=30 March 2007|website=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012145053/http://hindu.com/fr/2007/03/30/stories/2007033000030300.htm|archive-date=12 October 2007|access-date=20 November 2011}}</ref> * [[ಕ್ರಷ್ಣಮಾಚಾರಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ್|ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ್]] (ಜನನ 1959), ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ * ಆರ್. ಮಾಧವನ್ (ಜನನ 1970), [[ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ]] ನಟ.<ref>{{Cite web|url=http://mag.reelshowint.com/2010/06/15/madhavan-the-handsome-guy-next-door/|title=ReelshowInt MAG|date=15 June 2010|publisher=Mag.reelshowint.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120328130036/http://mag.reelshowint.com/2010/06/15/madhavan-the-handsome-guy-next-door/|archive-date=28 March 2012|access-date=20 November 2011}}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ರಾಮಾನುಜ|ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯ]] * [[ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ]] * [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ|ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ]] * [[ಆಳ್ವಾರರು|ಅಲ್ವಾರ್ಗಳು]] * [[ಐಯ್ಯಂಗಾರ್|ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] * ಸಾತಾನಿ == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==   == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು == * [http://www.ramanuja.org/intro.html ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಚಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210303130929/https://ramanuja.org/intro.html |date=2021-03-03 }} * [http://www.srivaishnavam.com/index.html srivaishnavam.com- ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [http://www.anudinam.org www.anudinam.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210516050322/https://anudinam.org/ |date=2021-05-16 }} ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆ ಪೋರ್ಟಲ್ * [http://www.antaryami.net www.antaryami.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120915130123/http://www.antaryami.net/ |date=2012-09-15 }} ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ * http://guruparamparai.wordpress.com - ಸಮಗ್ರ / ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳು srIvaishNava ಗುರು ಪರಂಪಾರೈ * http://ponnadi.blogspot.com - srIvaishNavam ನ ನಿಗೂ ot ತತ್ವಗಳಿಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಲೇಖನಗಳು / ದಾಖಲೆಗಳು * ನಾಥಮುನಿ- ಅಲವಂದರ್.ಆರ್ಗ್ ಶ್ರೀಮನ್ ನಾಥಮುಂಗಲ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಅಲವಂದರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ * [http://members.tripod.com/~sriramanujar/tVsv.html ವಡಕಲೈ Vs ತೆಂಕಲೈ] * http://andaljeeyar.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210223213107/http://andaljeeyar.org/ |date=2021-02-23 }} * [http://www.srivaishnavam.com/index.html ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ] * [http://prapatti.com/ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸೈಟ್] * http://www.ramanujamission.org/, ( http://vanamamalai.us/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210509225126/http://www.vanamamalai.us/ |date=2021-05-09 }} ), * http://www.chinnajeeyar.org/main/content/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151022034356/http://www.chinnajeeyar.org/main/content/ |date=2015-10-22 }} , * http://www.andaljeeyar.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210223213107/http://andaljeeyar.org/ |date=2021-02-23 }} , * http://www.madhuramangalamjeeyar.org/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210515181312/http://www.madhuramangalamjeeyar.org/index.html |date=2021-05-15 }} * http://www.shridharacharyaji.com/aboutswamiji.php * http://www.sansthanam.com/ , * http://www.shrishridhardham.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151012075009/http://shrishridhardham.com/ |date=2015-10-12 }} , * http://www.ahobilamutt.org/ , * http://www.parakalamatham.org/ , * http://andavan.org/ , * http://acharyamandir.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150418170324/http://acharyamandir.com/ |date=2015-04-18 }} , * http://www.shreevatsa.com/home.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170701045850/http://shreevatsa.com/home.html |date=2017-07-01 }} * https://hebbariyengar.net/{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.hebbarsabha.org/ * http://mandayamsabha.in/ * http://vanamamalai.us/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210509225126/http://www.vanamamalai.us/ |date=2021-05-09 }} * http://www.yathirajamutt.org/ * http://www.acharya.org/d.html * https://sites.google.com/site/munithrayam/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210225154823/https://sites.google.com/site/munithrayam/ |date=2021-02-25 }} * http://www.munitrayam.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210515181312/http://www.munitrayam.org/ |date=2021-05-15 }} * http://www.prapatti.com/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200112171107/http://www.prapatti.com/index.html |date=2020-01-12 }} == ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ದೇವಾಲಯಗಳು == * ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀರಂಗಂ * ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತಿರುಮಲ * ಆಂಡಾಲ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀವಿಲ್ಲಿಪುಟ್ಟೂರು * ಶ್ರೀವಿಲ್ಲಿಪುಥೂರ್ ಆಂಡಾಲ್ ದೇವಸ್ಥಾನ * ಸೀತಾ ರಾಮಚಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಭದ್ರಾಚಲಂ * ಚೆಲುವನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ * ಚಕ್ರಪಾನಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕುಂಬಕೋಣಂ * ಸಾರಂಗಪಾಣಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕುಂಬಕೋಣಂ * ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ * ಉಲಗಲಾಂಥ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾಂಚೀಪುರಂ * ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಟ್ರಿಪ್ಲಿಕೇನ್ * ಭು ವರಹಾ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ * [[ವರದರಾಜ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಾಲಯ, ಕಾಂಚಿಪುರಂ|ವರದರಾಜ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾಂಚೀಪುರಂ]] * ಅಷ್ಟಬುಜಕರಂ * ಆದಿಕೇಶವ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ * ಪಾಂಡವ ತೂತರು ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನ * ರಾಜಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮನ್ನಾರ್ಗುಡಿ * ಉಲಗಲಂತ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತಿರುಕೊಯಿಲೂರ್ * ಮುದಿಕೊಂಡನ್ ಕೋಥಂಡರಾಮರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ * ತಿರುಪುಲ್ಲಭೂತಂಗುಡಿ ದೇವಸ್ಥಾನ * ಕೋಲಾ ವಾಲ್ವಿಲ್ ರಾಮರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತಿರುವೆಲ್ಲಿಯಂಗುಡಿ * https://nedungunamramar.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190331091934/https://nedungunamramar.com/ |date=2019-03-31 }} * ವಿಜಯರಾಘವ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನ * ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕುಂಬಕೋಣಂ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯ]] ie9aors0ji79zett7550m00ellmrrkx 0 142025 1431203 1367931 2026-10-01T14:56:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431203 wikitext text/x-wiki '''ಸೈಂಟ್ ಜಾನ್ ಥ್ಯಾಕರೆ''' (೧೭೭೮ &ndash; ೧೮೨೪) ಒಬ್ಬ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದನು. ಇವನು ೧೮೨೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗಾಗಿ]] ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. {{Infobox Person | name = ಸೈಂಟ್ ಜಾನ್ ಥ್ಯಾಕರೆ | image = St John Thackeray's monument at Dharwad, India.jpg | caption = ಢಾರವಾಡದ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿರುವ ಥ್ಯಾಕರೆಯ ಸ್ಮಾರಕ | birth_date = ೧೭೭೮ | death_date = ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೨೪ | death_place = [[ಕಿತ್ತೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | resting_place = [[ಢಾರಾವಾಡ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | monuments = ಥ್ಯಾಕರೆಯ ಸ್ಮಾರಕ ಢಾರವಾಡದ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿದೆ | citizenship = [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] | known_for = ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ]] ಕಲೆಕ್ಟರಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದನು }} == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಸೈಂಟ್ ಜಾನ್ ಥ್ಯಾಕರೆ ಅವನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ <ref name="monument">{{Cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/t/019pho000001003u01915000.html|title=Thackeray's Monument, Dharwar|publisher=British Library|access-date=28 November 2012|archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304142516/http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/t/019pho000001003u01915000.html|url-status=deviated|archivedate=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304142516/http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/t/019pho000001003u01915000.html}}</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಮಹ್ರತ್ತಾ ದೋಬ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಸಿವಿಲ್ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದನು.<ref name="asiatic">{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.462512|title=Asiatic Journal Vol 3|publisher=Parbury, Allen, and Co|year=1830|location=London|pages=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.462512/page/n221 218]–222}}</ref> == ಕಿತ್ತೂರಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ == === ಹಿನ್ನೆಲೆ === ೧೫೮೫ ರಲ್ಲಿ ದೇಸಾಯಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ [[ಕಿತ್ತೂರು]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನು [[ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ|ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮಳನ್ನು]] ರಾಣಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.<ref name="hindu1">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-editorialfeatures/article517712.ece|title=The legend lives on|last=P|first=V|date=16 July 2010|work=The Hindu|access-date=29 November 2012}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮಲ್ಲಸರ್ಜನು ೧೮೨೪ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದನು, ಮತ್ತು ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ಅವನು ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗನನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದನು. ಇದು ಸೈಂಟ್ ಜಾನ್ ಥ್ಯಾಕರೆ ಒಪ್ಪದಿದ್ದ ಸತ್ಯ.<ref name="hindu1" /> ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರವು ಸುಳ್ಳು ಅಥವಾ ನಕಲಿ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಥ್ಯಾಕರೆ ಕಿತ್ತೂರಿಗೆ ಬಂದನು. ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಥ್ಯಾಕರೆ ಕಿತ್ತೂರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಅದರ ಒಡವೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಖಜಾನೆಗೆ ಮೊಹರು ಹಾಕಿದನು.<ref name="hindu1" /> ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಕೋಟೆ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದಳು. ಥ್ಯಾಕರೆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಸೈನಿಕರೊಬ್ಬನು ಥ್ಯಾಕರೆಗೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದನು.<ref name="hindu1" /> === ಸಾವು === [[File:Tomb_of_St_John_Thackeray_at_Dharwar,_India.jpg|thumb|೧೮೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಕೂಸೆನ್ಸ್ ಅವರು ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆದ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ, ಧಾರವಾಡದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿರುವ ಠಾಕ್ರೆ ಅವರ ಸಮಾಧಿ]] ಸೈಂಟ್ ಜಾನ್ ಥ್ಯಾಕರೆ ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೨೪ ರಂದು <ref name="asiatic"/> [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ಕಿತ್ತೂರು|ಕಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಕಿತ್ತೂರಿನ ''ರಾಣಿ'' [[ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ|ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ]] ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು.<ref name="malley">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qI1gUGPKZGsC&pg=PA76|title=Indian civil service, 1601-1930.|last=O'Malley|first=Lewis Sydney Steward|publisher=Frank Cass|year=1985|isbn=9780714620237|location=London|pages=76}}</ref> ಅವನು ಇತರ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಸಮರ್ಪಕ ವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಕೋಟೆಯ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು.<ref name="asiatic" /> ಮೊದಲು ಕೋಟೆಯತ್ತ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆತನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಗುಂಡು ತಗುಲಿ ನಂತರ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಸೈನಿಕನು ಕತ್ತಿವರಸೆಯಿಂದ ಆತನನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.<ref name="asiatic" /> ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಬಾಳಪ್ಪ ಥ್ಯಾಕರೆಯ ಹತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದನು.<ref name="hindu2">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article2502260.ece?textsize=small&test=2|title=Restore Kittur Monuments|date=1 October 2011|work=The Hindu|access-date=29 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150111160219/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article2502260.ece?textsize=small&test=2|archive-date=11 ಜನವರಿ 2015|url-status=dead}}</ref> === ಸ್ಮಾರಕ === ಥ್ಯಾಕರೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ [[ಧಾರವಾಡ|ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ]] ಸ್ಮಾರಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="monument"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] bkb40djayhrn4h7s4qn4xjn9wfcuwwf 0 142059 1431185 1367248 2026-10-01T14:16:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431185 wikitext text/x-wiki '''ಸೀತಾ''' ಅವರು ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], ತೆಲುಗು ಸಿನಿಮಾ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1985 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1985 ರಿಂದ 1991 ರವರೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ನಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 2002 ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಮಾರನ್‌ನೊಂದಿಗೆ'' ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/long-and-short/article5228937.ece|title=Long and short|last=Rangarajan|first=Malathi|date=12 October 2013|work=The Hindu|access-date=23 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224220137/https://www.thehindu.com/features/cinema/long-and-short/article5228937.ece|archive-date=24 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|url-status=dead}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಸೀತಾ 1990 ರಲ್ಲಿ ನಟ ಪಾರ್ತಿಬನ್ <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/heroines-who-fell-for-their-directors/heroines-who-fell-for-their-directors/photostory/34322092.cms|title=Heroines who fell for their directors|website=[[The Times of India]]|access-date=5 August 2021}}</ref> ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. 2001 ರಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ಅವರು 2010 ರಲ್ಲಿ ಟಿವಿ ನಟ ಸತೀಶ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. <ref>{{Cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/seetha/biography.html|title=Seetha Biography|publisher=entertainment.oneindia.in|access-date=2013-05-09|archive-date=2013-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130716054441/http://entertainment.oneindia.in/celebs/seetha/biography.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/sep-10-03/seetha-parthiban-17-09-10.html|title=EX-WIFE OF POPULAR ACTOR REMARRIES?|date=2010-09-17|publisher=behindwoods.com|access-date=2013-05-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9682.html|title=Poles apart but one they are|date=2004-07-02|publisher=indiaglitz.com|access-date=2013-05-09|archive-date=2018-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180203125817/https://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9682.html|url-status=dead}}</ref> 2016 ರಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. == ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಸೀತಾ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ನಟಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕಿ. ಅವರು 1985 ರಿಂದ ನಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1991 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನಟನೆಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು 2002 ರಿಂದ ಮತ್ತೆ ನಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು 1985 ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಆನ್ ಪಾವಂ'' ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://nettv4u.com/celebrity/tamil/movie-actress/seetha|title=Kollywood Movie Actress Seetha Biography, News, Photos, Videos}}</ref> == ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == * ಅಭಿಮನ್ಯು (1990) * ಸುಂಟರಗಾಳಿ (2006)ದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಗು (ದರ್ಶನ್) ತಾಯಿಯಾಗಿ * ನೀಲಕಂಠ (2006) * ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ (2011) * ಸಾರಥಿ ಯಲ್ಲಿ ರಾಜ (ದರ್ಶನ್) ತಾಯಿಯಾಗಿ (2011) * ಸಂತು ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ (2016)ನಲ್ಲಿ ಸಂತು ತಾಯಿಯಾಗಿ * ಆಟ (2016) * ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (2017) == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Imdb name|2174180}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] kgtg06ycshdk0s36ogm54m3qtl9rspv 0 142193 1431184 1427083 2026-10-01T14:08:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431184 wikitext text/x-wiki '''''ಸಿದ್ಲಿಂಗು''''' ಹಾಸ್ಯ-ಭಾವನಾತ್ಮಕ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು]], [[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೀಶ್]] ಮತ್ತು [[ರಮ್ಯಾ]] ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ವಿಜಯ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="exbuzz1">[http://expressbuzz.com/entertainment/kannada/%E2%80%98Sidlingu%E2%80%99-music-released/338395.html Express Buzz - ‘Sidlingu’ music released]{{Dead link|date=May 2018|fix-attempted=yes}}</ref> ಯೋಗೀಶ್ ಅವರ ತಂದೆ ''[[ದುನಿಯಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ದುನಿಯಾ]]'' ಖ್ಯಾತಿಯ ಟಿಪಿ ಸಿದ್ದರಾಜು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಅನೂಪ್ ಸೀಳಿನ್]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಣಿ, ಲೈಫು ಇಷ್ಟೇನೆ, ಪ್ರೇಮಿಸಂ, ಮಾನಸಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವ ಸುಗ್ನನ್ ( ಜ್ಞಾನ ಮೂರ್ತಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವು 13 ಜನವರಿ 2012 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ನಟಿ ರಮ್ಯಾ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ''ಮಂಗಳಾ'' ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/75379.html |title=IndiaGlitz - I Want to be Mangala - Ramya |access-date=2022-02-22 |archive-date=2012-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120401081815/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/75379.html |url-status=dead }}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಸಿದ್ಲಿಂಗು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]] * ಮಂಗಳಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ರಮ್ಯಾ]] * ಆಂಡಾಲಮ್ಮನಾಗಿ [[ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್|ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥನ್]] * ಅಸಾದುಲ್ಲಾ ಬೇಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಎಸ್ ಶ್ರೀಧರ್ * ರಂಗಮ್ಮನಾಗಿ [[ಗಿರಿಜಾ ಲೋಕೇಶ್]] * ಅಪ್ಪಾಜಿಗೌಡ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್]] * ಜಮಾಲ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ಬಿರಿಯಾನಿಯಾಗಿ ಚಸ್ವಾ * [[ಮಿಮಿಕ್ರಿ ದಯಾನಂದ್|ಮಿಮಿಕ್ರಿ ದಯಾನಂದ]] * ಅಮರನಾಥ ಆರಾಧ್ಯ * ಮಿಮಿಕ್ರಿ ಗೋಪಿ * ಶ್ರೀಕಾಂತ ಹೆಬ್ಳೀಕರ್ * HMT ವಿಜಯ್ * ನಾಗರಾಜ್ ಗೌಡ * ವತ್ಸಲಾ ಮೋಹನ್ * ಕಡ್ಡಿಪುಡಿ ಚಂದ್ರು * ಶಂಕರ್ ರಾವ್ * ಕೆಂಪೇಗೌಡ == ವಿಮರ್ಶೆ == ವಿಮರ್ಶಕರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳ ಅಭಿನಯದ ಜೊತೆಗೆ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. [[ರಮ್ಯಾ]] ಅವರ ಮೋಹಕತೆ ಕಳೆದ ಸರಳ ರೂಪವು ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref name="dnaindia.com">{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review_review-kannada-film-sidlingu_1637446|title = Review: Kannada film 'Sidlingu'}}</ref> ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ "ಸಿದ್ಲಿಂಗು ಆಕರ್ಷಕ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ". ಡಿಎನ್‌ಎ ಇಂಡಿಯಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 2.5 ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ವೇಗವು ತುಂಬಾ ನಿಧಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. "ಸಿದ್ಲಿಂಗು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಏರಲು ಸೋತಿದೆ" ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳಿದರು.<ref name="dnaindia.com" /> == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ == 'ಸಿದ್ಲಿಂಗು' ಚಿತ್ರದ ಆಡಿಯೋವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 2011 ರಂದು ಗೌಡನ ಪಾಳ್ಯದ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖರಾದ [[ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], [[ಪ್ರಜ್ವಲ್ ದೇವರಾಜ್]], [[ದಿಗಂತ್ (ನಟ)|ದಿಗಂತ್]], [[ಜಗ್ಗೇಶ್]] ಮತ್ತು [[ದುನಿಯಾ ವಿಜಯ್]] ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. {{Track listing | total_length = | extra_column = ಹಾಡುಗಾರರು | title1 = ಅಚ್ಚಚ್ಚು ಬೆಲ್ಲದಚ್ಚು | lyrics1 = ಅರಸು ಅಂತರೆ | extra1 = [[ಕುಣಾಲ್ ಗಾಂಜಾವಾಲಾ]], ಶ್ರೀರಕ್ಷಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ | length1 = | title2 = ಬರ್ಬಾದ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ | lyrics2 = ವಿಜಯಾಪ್ರಸಾದ್ | extra2 = [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್]] | length2 = | title3 = ಚೊಂಬೋ ಚೊಂಬು | extra3 = [[ಕೈಲಾಶ್ ಖೇರ್]], [[ಅನುರಾಧಾ ಭಟ್]] | lyrics3 = ಅರಸು ಅಂತರೆ | length3 = | title4 = ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಓಡುವ ಮನಸೆ | extra4 = [[ಅವಿನಾಶ್ ಛಬ್ಬಿ]] | lyrics4 = ಅರಸು ಅಂತರೆ | length4 = | title5 = ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಓಡುವ ಮನಸೆ | extra5 = [[ಅನುರಾಧಾ ಭಟ್]] | lyrics5 = ಅರಸು ಅಂತರೆ | length5 = }} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == [[ಚಿತ್|right|thumb|178x178px| [[ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್|ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥನ್]] ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ''ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು''.]] {| class="wikitable" !ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ! ವರ್ಗ ! ನಾಮಿನಿ ! ಫಲಿತಾಂಶ ! Ref. |- | rowspan="8" | 60ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಸೌತ್ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ | ಟಿ.ಪಿ.ಸಿದ್ದರಾಜು |{{nom}} | rowspan="8" | |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ | ವಿಜಯ ಪ್ರಸಾದ್ |{{won}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ | [[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]] |{{nom}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ | [[ರಮ್ಯಾ]] |{{nom}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ | [[ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್|ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥನ್]] |{{won}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ | [[ಅನೂಪ್ ಸೀಳಿನ್]] |{{nom}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ - ಪುರುಷ | ಅವಿನಾಶ ಚೆಬ್ಬಿ<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> ("ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಓದುವ ಮನಸೇ") |{{won}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ - ಮಹಿಳೆ | [[ಅನುರಾಧಾ ಭಟ್|ಅನುರಾಧ ಭಟ್]]<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> ("ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಓಡುವ ಮನಸೇ") |{{nom}} |- | rowspan="3" | 2 ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ | [[ರಮ್ಯಾ]] |{{nom}} | rowspan="3" | <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/stars-in-sharjah/article5128642.ece|title=Stars in Sharjah for 2nd SIIMA|last=Kamath|first=Sudhish|date=15 September 2013|work=The Hindu|access-date=15 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140219131946/http://www.thehindu.com/features/cinema/stars-in-sharjah/article5128642.ece|archive-date=19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014|url-status=dead}}</ref> |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ | [[ಅನೂಪ್ ಸೀಳಿನ್]] |{{nom}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | [[ಅನುರಾಧಾ ಭಟ್|ಅನುರಾಧ ಭಟ್]]<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> ("ಎಲ್ಲೆಲೋ ಓಡುವ")|{{nom}} |- |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|3107818}} * {{YouTube|syj9eXvwskM|''Sidlingu'' Pre-release Promo}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] 0wnexkf2ipy0kgx1kp0fnvkw5dq7q3j 0 143547 1431197 1367623 2026-10-01T14:42:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431197 wikitext text/x-wiki {{Use Indian English|date=May 2017}} {{Use dmy dates|date=May 2017}} {{Infobox person | name = ಸುಶೀಲ್ ದೋಷಿ | image = The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Sushil Doshi, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 12, 2016.jpg | imagesize = | caption =೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. | birth_date = | birth_place = [[ಇಂದೋರ್]], [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ್]], [[ಭಾರತ]] | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation =ಕ್ರೀಡಾ ನಿರೂಪಕ ಬರಹಗಾರ ಇಂಜಿಯರ್ | yearsactive = | known for = ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಮೆಂಟರಿ | spouse = | domesticpartner = | children = | parents = | website = | signature = | awards = [[ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ]] | alma_mater = [[ ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದ್ರಂ ಸೆಕ್ಸಾರಿಯಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ]] (SGSITS) Indore }}   ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ '''ಸುಶೀಲ್ ದೋಷಿ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ '''ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಜೈನ್''' ಒಬ್ಬ [[ಭಾರತೀಯ]] ಪತ್ರಕರ್ತ, ಬರಹಗಾರ, ಕ್ರೀಡಾ ನಿರೂಪಕ <ref name="Commentary box mein mere sahyogi hai">{{Cite web|url=http://sports.ndtv.com/world-cup-2011/blogs/t-s-sudhir/170229-commentary-box-me-mere-sahyogi-hai|title=Commentary box mein mere sahyogi hai|date=8 March 2011|publisher=ND TV|access-date=28 July 2016|archive-date=24 ಜೂನ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624111003/http://sports.ndtv.com/world-cup-2011/blogs/t-s-sudhir/170229-commentary-box-me-mere-sahyogi-hai|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ]] ಮೊದಲ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ನಿರೂಪಕ. <ref name="Conquering monotony, the Sushil Doshi style">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-sports/conquering-monotony-the-sushil-doshi-style/article8156239.ece|title=Conquering monotony, the Sushil Doshi style|date=27 January 2016|publisher=The Hindu|access-date=28 July 2016}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="The guy who keeps Hindi commentary alive in cricket">{{Cite web|url=http://www.rediff.com/getahead/report/career-the-guy-who-keeps-hindi-commentary-alive-in-cricket/20150328.htm|title=The guy who keeps Hindi commentary alive in cricket|date=28 March 2015|publisher=ReDiff|access-date=28 July 2016}}</ref> ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವಾದ [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ]] [[ಇಂದೋರ್|ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಿರಂಜನಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಮದನ್ ಕುನ್ವರ್‌ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಅವರು, ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದ್ರಂ ಸೆಕ್ಸಾರಿಯಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ (SGSITS) [[ಇಂದೋರ್|ಇಂದೋರ್‌ನಿಂದ]] ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು <ref name="MP: Commentary legend, photographer get Padmashree award">{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/indore/mp-commentary-legend-photographer-get-padmashree-award/story-HgAnYYfvAxU6hSRy5yDpJN.html|title=MP: Commentary legend, photographer get Padmashree award|date=25 January 2016|publisher=Hindustan Times|access-date=28 July 2016}}</ref> ಮತ್ತು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ನೆಹರು ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] ನಡುವಿನ [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ]] ಪಂದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ <ref name="Conquering monotony, the Sushil Doshi style" /> ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಒಂಬತ್ತು [[ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌|ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಳು]], ೮೫ [[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು]] ಮತ್ತು ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯ|ಏಕದಿನ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌ಗಳು]], ಹಲವಾರು ಟ್ವೆಂಟಿ ಟ್ವೆಂಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕವರ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. <ref name="People used to laugh at the commentary">{{Cite web|url=http://www.patrika.com/news/indore/sushil-doshi-commentator-awarded-padma-shri-25415/|title=People used to laugh at the commentary|date=26 January 2016|publisher=Patrika|access-date=28 July 2016}}</ref> ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾಮೆಂಟರಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. <ref name="Cricket’s voice Sushil Doshi and photographer Bhalu Mondhe get Padma Shri from MP">{{Cite web|url=http://english.pradesh18.com/news/bihar/crickets-voice-sushil-doshi-and-photographer-bhalu-mondhe-get-padma-shri-from-mp-867999.html|title=Cricket’s voice Sushil Doshi and photographer Bhalu Mondhe get Padma Shri from MP|date=26 January 2016|publisher=Pradesh 18|access-date=28 July 2016|archive-date=22 ಆಗಸ್ಟ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160822120319/http://english.pradesh18.com/news/bihar/crickets-voice-sushil-doshi-and-photographer-bhalu-mondhe-get-padma-shri-from-mp-867999.html|url-status=dead}}</ref> <ref name="When commentary got the cricket field into drawing rooms">{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/When-commentary-got-the-cricket-field-into-drawing-rooms/articleshow/46248253.cms|title=When commentary got the cricket field into drawing rooms|date=15 February 2015|publisher=Times of India|access-date=28 July 2016}}</ref> ಅವರು ಕ್ರೀಡೆಯ ಕುರಿತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ''ಖೇಲ್ ಪತ್ರಕಾರಿತಾ'' <ref name="Khel Patrakarita">{{Cite book|url=http://www.abebooks.com/9788171198481/Khel-Patrakarita-Sushil-Doshi-Suresh-8171198481/plp|title=Khel Patrakarita|last=Sushil Doshi, Suresh Kaushik|publisher=Radhakrishna Prakashan|year=2003|isbn=9788171198481|pages=134}}</ref> ಮತ್ತು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ''ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾ ಮಹಾಭಾರತ್'' <ref name="Cricket Ka Mahabharat">{{Cite book|url=http://rajkamalprakashan.com/default/review/product/list/id/4766/category/143/all/|title=Cricket Ka Mahabharat|last=Sushil Doshi|publisher=Rajkamal Prakashan|year=2016|isbn=9788126728305|pages=88|access-date=30 ಜೂನ್ 2022|archive-date=16 ಆಗಸ್ಟ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816165740/http://rajkamalprakashan.com/default/review/product/list/id/4766/category/143/all/|url-status=deviated|accessdate=30 ಜೂನ್ 2022|archivedate=16 ಆಗಸ್ಟ್ 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160816165740/http://rajkamalprakashan.com/default/review/product/list/id/4766/category/143/all/}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು == ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|ಪದ್ಮಶ್ರೀಯ]] ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿತು, ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ. <ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards_25012016.pdf|title=Padma Awards|date=2016|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803085913/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards_25012016.pdf|archive-date=3 August 2017|access-date=3 January 2016}}</ref> [[ಇಂದೋರ್|ಇಂದೋರ್‌ನ]] ಹೋಲ್ಕರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್‌ಗಳ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ''ಸುಶೀಲ್ ದೋಷಿ ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Naming 'Sushi Doshi Commentators Box'">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=45d2LmKURz0|title=Naming 'Sushi Doshi Commentators Box'|date=19 February 2013|website=[[YouTube]] video|publisher=MPCA Exclusive|access-date=28 July 2016}}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಹೋಳ್ಕರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ * ಮುನೀರ್ ಹುಸೇನ್  == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|30em}} * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=45d2LmKURz0|title=Naming 'Sushil Doshi Commentators' Box'|date=19 February 2013|website=[[YouTube]] video|publisher=MPCA Exclusive|access-date=28 July 2016}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] 0j1715d7u5fb5zpoeofjhavw4tjpbe7 0 144644 1431175 1366333 2026-10-01T13:16:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 8 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431175 wikitext text/x-wiki {{Short description|Officer in the Indian National Army}} {{Use Indian English|date=September 2016}} {{Use dmy dates|date=October 2019}} {{Infobox person | name = ಸರಸ್ವತಿ ರಾಜಮಣಿ | image = | caption = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾದ ಸರಸ್ವತಿ ರಾಜಮಣಿ ಮತ್ತು [[ನೀರಾ ಆರ್ಯ]] | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1927|1|11}} | birth_place = [[ರಂಗೂನ್]], [[ಬರ್ಮಾ]] (ಇಂದಿನ [[ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್]]) | death_date = {{Death date and age|df=yes|2018|1|13|1927|1|11}} | death_place = ಪೀಟರ್ಸ್ ಕಾಲೋನಿ, ರಾಯಪೆಟ್ಟಾ, [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]],[[ಭಾರತ]] | other_names = | spouse = | nationality = ಭಾರತೀಯ | children = | alma_mater = | known_for = [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಮಿ|ಐಎನ್‌ಎ]] ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಗೂಢಚಾರ }} '''ಸರಸ್ವತಿ ರಾಜಮಣಿ''' ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ರಾ‌‌ಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ|ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಯ]] (ಐಎನ್‌ಎ) ಅನುಭವಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸೇನೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸರಸ್ವತಿ ರಾಜಮಣಿ ಅವರು ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕೌಶಿಕ್ ಶ್ರೀಧರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ 'ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಆನ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಇಂಡಿಯನ್' ಎಂಬ ಕಿರುಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. == ಬಾಲ್ಯ == ರಾಜಮಣಿ ಅವರು ೧೯೨೭ ರ ಜನವರಿ ೧೧ ರಂದು [[ಮಯನ್ಮಾರ್|ಬರ್ಮಾದ]] (ಇಂದಿನ [[ಮಯನ್ಮಾರ್|ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್]] ) [[ಯಾಂಗೊನ್|ರಂಗೂನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಂಗೂನ್‌ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕಟ್ಟಾ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಚಳುವಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2005/06/17/stories/2005061715060400.htm|title=An INA veteran lives in penury|date=Jun 17, 2005|work=[[The Hindu]]|access-date=30 November 2016}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2005/06/17/stories/2005061715060400.htm|title=An INA veteran lives in penury|date=Jun 17, 2005|work=[[The Hindu]]|access-date=30 November 2016}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಾಜಮಣಿ ಅವರು ೧೬ ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ, [[ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್|ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್]] ರಂಗೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ರಾಜಮಣಿ ಅವರು ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಐಎನ್‌ಎಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಯುವತಿಯು ಆಭರಣವನ್ನು ನಿಷ್ಕಪಟವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡ ನೇತಾಜಿ ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ, ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಸೇನೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ರಾಜಮಣಿ ಹಠ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ನಿರ್ಣಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ನೇತಾಜಿ ಅವರು ರಾಜಮಣಿ ಅವರಿಗೆ ಸರಸ್ವತಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2005/06/17/stories/2005061715060400.htm|title=An INA veteran lives in penury|date=Jun 17, 2005|work=[[The Hindu]]|access-date=30 November 2016}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ == ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ, ರಾಜಮಣಿ ಅವರು ಐಎನ್ಎ ಯ ರಾಣಿ ಆಫ್ ಝಾನ್ಸಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದ ಮಿಲಿಟರಿ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1050622/asp/nation/story_4899986.asp|title=Jaya dole for Netaji spy|date=June 22, 2005|work=The Telegraph|access-date=30 November 2016}}</ref> ಅವರು ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಗೂಢಚಾರಿಕೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಐಎನ್ಎ ಯೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗೆ ಕೆಲಸಗಾರನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ರಾಜಮಣಿಯನ್ನು ಗೂಢಚಾರಿಕೆಯಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗಡಿಗಳಿಗೆ ಬೋಸ್ ಅವರ ರಹಸ್ಯ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಜಮಣಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ರಾಜಮಣಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲವು ಮಹಿಳಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹುಡುಗರಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಹುಡುಗನ ವೇಷ ಧರಿಸಿದ್ದ ರಾಜಮಣಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಣಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿನಸಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ, ಆಕೆಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದರು. ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ರಾಜಾಮಣಿ ನರ್ತಕಿಯಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ನುಸುಳಿದಳು. ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮದ್ದು ನೀಡಿ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ರಾಜಮಣಿಯ ಕಾಲಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾವಲುಗಾರ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು ಆದರೂ, ರಾಜಮಣಿ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೈಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.<ref><cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.thehindu.com/2005/06/17/stories/2005061715060400.htm "An INA veteran lives in penury"] {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ|The Hindu]]''. 17 June 2005<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 November</span> 2016</span>.</cite> <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B;&#x5D;</span></sup></ref><ref name="rediff"/><ref name="thehindu2">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2005/06/21/stories/2005062105370400.htm|title=INA veteran has something to give too|date=Jun 21, 2005|work=[[The Hindu]]|access-date=30 November 2016}}{{Dead link|date=April 2021|bot=medic}}</ref> ನೇತಾಜಿ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ನಂತರ ಐಎನ್ಎ ಅನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದಾಗ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಮಣಿ ಅವರ ಕೆಲಸವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2005/06/17/stories/2005061715060400.htm|title=An INA veteran lives in penury|date=Jun 17, 2005|work=[[The Hindu]]|access-date=30 November 2016}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.thehindu.com/2005/06/17/stories/2005061715060400.htm "An INA veteran lives in penury"] {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ|The Hindu]]''. 17 June 2005<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 November</span> 2016</span>.</cite> <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B;&#x5D;</span></sup></ref><ref name="rediff">{{Cite web|url=http://www.rediff.com/news/2005/aug/26spec2.htm|title=The forgotten spy|date=August 26, 2005|website=Reddif.com|access-date=30 November 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.rediff.com/news/2005/aug/26spec2.htm "The forgotten spy"]. ''Reddif.com''. 26 August 2005<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 November</span> 2016</span>.</cite></ref> == ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳು == ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ರಾಜಮಣಿಯ ಕುಟುಂಬವು ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿತು.<ref name="rediff"/> ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ರಾಜಮಣಿ ಅವರು [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ]] ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಪಿಂಚಣಿಯಿಂದ ಅವರು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ರಾಜಮಣಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ|ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ]] ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆಗಿನ ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ|ಜಯಲಲಿತಾ]] ಅವರಿಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}}೫ ಲಕ್ಷ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆ ರಹಿತ ಹೌಸಿಂಗ್ ಬೋರ್ಡ್ ಫ್ಲಾಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1050622/asp/nation/story_4899986.asp|title=Jaya dole for Netaji spy|date=June 22, 2005|work=The Telegraph|access-date=30 November 2016}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.telegraphindia.com/1050622/asp/nation/story_4899986.asp "Jaya dole for Netaji spy"]. ''The Telegraph''. 22 June 2005<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 November</span> 2016</span>.</cite></ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/2005/06/21/stories/2005062105370400.htm|title=INA veteran has something to give too|date=Jun 21, 2005|work=[[The Hindu]]|access-date=30 November 2016}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.thehindu.com/2005/06/21/stories/2005062105370400.htm "INA veteran has something to give too"] {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ|The Hindu]]''. 21 June 2005<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">30 November</span> 2016</span>.</cite>{{Dead link|date=April 2021|bot=medic}} <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B;&#x5D;</span></sup></ref> [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾದ]] [[ಕಟಕ್|ಕಟಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಐಎನ್‌ಎ ಗ್ಯಾಲರಿಗೆ ಅವರು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/india/ina-memorabilia-to-be-displayed-in-netaji-museum/story-gn3PFSqXg46IO2AZI67YXI.html|title=INA memorabilia to be displayed in Netaji museum|date=Oct 17, 2008|work=Hindustan Times|access-date=30 November 2016}}</ref> ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಇಪಿಐಸಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯ ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಥೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.epicchannel.com/show/adrishya|title=Watch Adrishya - Epic TV Series - India's Greatest Spies - epicchannel.com|website=Epic Channel|access-date=30 November 2016|archive-date=10 ಜುಲೈ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160710223451/http://www.epicchannel.com/show/adrishya|url-status=dead}}</ref> ರಾಜಮಣಿ ಅವರು ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ ನಹಿ ಮನುಂಗಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. == ಸಾವು == ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಸರಸ್ವತಿ ರಾಜಮಣಿ ಅವರು ಜನವರಿ ೧೩, ೨೦೧೮ ರಂದು ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಚೆನ್ನೈನ ರಾಯಪೆಟ್ಟಾದ ಪೀಟರ್ಸ್ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles with dead external links from April 2021]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] kckv5z9h4auvm3hw2a3i4ki2inhzzxh 0 145410 1431176 1366335 2026-10-01T13:16:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431176 wikitext text/x-wiki   '''ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ''' (ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣಾ ಎಂದು ಸಹ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ [[ವೀಣೆ]]. ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾದ [[ಸರಸ್ವತಿ|ಸರಸ್ವತಿಯ]] ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಅಥವಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ರಘುನಾಥ ವೀಣೆ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೀಣೆಯ ಹಲವಾರು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿವೆ, ಅದರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೀಣೆ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ. ವೀಣೆಯನ್ನು ''ನುಡಿಸುವವರನ್ನು ವೈಣಿಕ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆಯು ಇಂದಿನ [[ವೀಣೆ|ವೀಣೆಯ]] ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಗೋಟುವಾದ್ಯ|ಚಿತ್ರ ವೀಣೆ]], [[ವಿಚಿತ್ರ ವೀಣೆ]] ಮತ್ತು [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ]] ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ರುದ್ರ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ವೀಣೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ]] ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ ಮತ್ತು [[ಗೋಟುವಾದ್ಯ|ಚಿತ್ರ ವೀಣೆಯನ್ನು]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನುಡಿಸಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. == ಇತಿಹಾಸ == ವೀಣೆಯು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ೧೭೦೦ರ ವರೆಗಿನ ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾರನು ಬಾಣವನ್ನು ಹೊಡೆದಾಗ ಅವನ ಬಿಲ್ಲು ತಂತಿಯಿಂದ ಕಂಪಿಸುವ ಸ್ವರವನ್ನು ವಿಲ್ ಯಾಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ [[ಅಥರ್ವವೇದ|ಅಥರ್ವವೇದದಲ್ಲಿ]] ಜ್ಯ ಘೋಷ (ಬಿಲ್ಲಿನ ತಂತಿಯ ಸಂಗೀತದ ಧ್ವನಿ) ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬಿಲ್ಲುಗಾರನ ಬಿಲ್ಲು ಸಂಗೀತದ ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಮೊದಲ ತಂತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ತಿರುಚಿದ ತೊಗಟೆ, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನ ಬೇರು, ತರಕಾರಿ ನಾರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರುಳಿನ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ವೀಣೆಯ ವಿಕಸನ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ ಮೇಲೆ, ನಂತರದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೀಣೆ ಎಂಬ ಪದವು ಮೂಲತಃ "ತಂತಿಯ ವಾದ್ಯ" ವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಪದವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಗಾಗಿ ಕೀಳುವ, ಬಾಗಿದ ಅಥವಾ ಹೊಡೆಯುವ ಹಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <ref>Bonnie C. Wade (2004). "Music in India". Manohar, 90-93.</ref> <ref name="Padma Bhushan Prof 2005">Padma Bhushan Prof. P. Sambamurthy (2005). "History of Indian Music". The Indian Music Publishing House, 208-214.</ref> ವೀಣೆ ವಾದ್ಯಗಳು ಮರದಂತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ವೀಣೆಯಂತಹ ಆಕಾಶ (ಗಾಳಿಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತಂತಿಗಳು ಕಂಪಿಸಲು ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ವೀಣೆ) ಮತ್ತು ಔದುಂಬರಿ ವೀಣೆ (ವಾದನ) ದಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ವಾದ್ಯಗಳಾಗಿ ಕವಲೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ವೈದಿಕ ಪುರೋಹಿತರ ಪತ್ನಿಯರು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ [[ಯಜ್ಞ|ಯಜ್ಞಗಳ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಠಣ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯವಾಗಿ). ವೀಣೆಗಳು ಒಂದು ತಂತಿಯಿಂದ ನೂರರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಹದ್ದಿನ ಮೂಳೆ, ಬಿದಿರು, ಮರ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಚಿಪ್ಪುಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು. ಯಾಝ್ ಪುರಾತನವಾದ ವೀಣೆಯಂತಹ ವಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ವೀಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಂಡ ವೀಣೆ ವಾದ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ, ಯಾಜವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮರೆಯಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಗಮಕಗಳಲ್ಲಿನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಚ್ ಆಂದೋಲನಗಳು ಮತ್ತು [[ರಾಗ|ರಾಗಗಳ]] ಸುಲಭವಾದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ವ್ಯಸನಗೊಂಡ ವೀಣೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. <ref name="Padma Bhushan Prof 2005" /> ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ, ಆರಂಭಿಕ ವೀಣೆಗಳನ್ನು ಲಂಬವಾಗಿ ನುಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮಹಾನ್ ಭಾರತೀಯ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ ವಾದಕ [[ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ|ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್]] ತನಕ ಅದು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನುಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪಿ. ಸಾಂಬಮೂರ್ತಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ "೨೪ ಸ್ಥಿರವಾದ ಗೀಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪವು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ತಂಜಾವೂರು|ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ]] ರಘುನಾಥ ನಾಯಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಂಜಾವೂರಿನ ವೀಣೆ ಅಥವಾ ರಘುನಾಥ ವೀಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆಯು ೪ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ರಘುನಾಥ ನಾಯಕನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ವೆಂಕಟಮುಖಿನ ತಂದೆ ಗೋವಿಂದ ದೀಕ್ಷಿತರು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ವೀಣೆಯಲ್ಲಿನ ಗೀರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಚಲಿಸಬಲ್ಲವು." <ref>Padma Bhushan Prof. P. Sambamurthy (2005). "History of Indian Music". The Indian Music Publishing House, 203.</ref> ಕಿನ್ನರಿ ವೀಣೆಯಿಂದ ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ತಂಜಾವೂರು ತಯಾರಕರು ತಯಾರಿಸಿದವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೋಸ್‌ವುಡ್ ವಾದ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆರಳಿನ ಉಗುರುಗಳಿಂದ ಕೀಳುವ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೈಸೂರು ವೀಣೆಯ ಭವ್ಯತೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಿಠಾಪುರ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೊಬ್ಬಿಲಿ ಕೂಡ ವೀಣೆ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತಾ ರತ್ನಾಕರ ಅವರು ಇದನ್ನು ಏಕತಂತ್ರಿ ವೀಣೆ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ, <ref>{{Cite web|url=http://www.omenad.net/articles/BSV_ektantri.htm|title=Ektantri Veena: Excerpts from Bharatiya Sangeet Vadya - Articles OMENAD|date=8 September 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080908081754/http://www.omenad.net/articles/BSV_ektantri.htm|archive-date=8 September 2008|access-date=20 April 2021}}</ref> ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿಧಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ವೀಣೆಯ ವಂಶಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ವೀಣೆಗಳಾದ ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ವೀಣೆಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಜಿಥರ್ಗಳಾಗಿವೆ . [[ತಾನ್ ಸೇನ್|ತಾನ್ಸೇನ್]] ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯನ್ನು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. == ನಿರ್ಮಾಣ == [[ಚಿತ್ರ:Tuning_Pegs_(Kunti)_of_Saraswati_Veena.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Tuning_Pegs_%28Kunti%29_of_Saraswati_Veena.jpg/220px-Tuning_Pegs_%28Kunti%29_of_Saraswati_Veena.jpg|thumb| ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆಯ ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಪೆಗ್ಸ್ (ಕುಂತಿ).]] ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಉದ್ದದ, ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸವು ದೊಡ್ಡ ರೆಸೋನೇಟರ್ ( ''ಕುಡಮ್'' ) ಅನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಯಿಂದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಹಲಸು|ಹಲಸಿನ]] ಮರದಿಂದ) ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಮೊನಚಾದ ಟೊಳ್ಳಾದ ಕುತ್ತಿಗೆ ( ''ದಂಡಿ'' ) ಅನ್ನು ೨೪ ಹಿತ್ತಾಳೆ ಅಥವಾ ಬೆಲ್-ಮೆಟಲ್ ಫ್ರೆಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಕಲೋಪ್ಡ್ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮರದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಮೇಣ, ಮತ್ತು ಕೆಳಮುಖವಾದ ಕರ್ವ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಶ್ರುತಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ನ ತಲೆ ( ''ಯಾಲಿ'' ) ವೀಣೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಮರದ ತುಂಡಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ( ''ಏಕಾಂದ'' ) ವೀಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಮೇಜಿನಂತಹ ಮರದ ಸೇತುವೆ ( ''ಕುದುರೈ'' ) &#x2014; ಸುಮಾರು ೨ x ೨½ x ೨&nbsp;ಇಂಚುಗಳು &#x2014; ರಾಳದೊಂದಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಪೀನದ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ತಟ್ಟೆಯಿಂದ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಎರಡು ರೋಸೆಟ್‌ಗಳು, ಹಿಂದೆ ದಂತದಿಂದ, ಈಗ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಕೊಂಬಿನ, ಅನುರಣನದ ಮೇಲಿನ ಹಲಗೆಯಲ್ಲಿ ( ''ಪಾಲಕೈ'' ) ಇವೆ. ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ಟಾನಿಕ್‌ಗೆ ಟ್ಯೂನ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಐದನೆಯದು ಎರಡು ಆಕ್ಟೇವ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಾಸ್ ಕ್ಲೆಫ್‌ನ ಕೆಳಗೆ ಬಿ ಫ್ಲಾಟ್-ಇ ಫ್ಲಾಟ್ - ಬಿ ಫ್ಲಾಟ್- ಇ ಫ್ಲಾಟ್ ಬಾಸ್ ಕ್ಲೆಫ್) ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅನುರಣನದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಉತ್ತಮ ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡ-ತಲೆಯ ಪೆಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಟ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಮೇಲೆ. ಟಾನಿಕ್, ಐದನೇ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಟಾನಿಕ್‌ಗೆ ಟ್ಯೂನ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೂರು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಡ್ರೋನ್ ತಂತಿಗಳು (ಇ ಫ್ಲಾಟ್ - ಬಿ ಫ್ಲಾಟ್- ಇ ಫ್ಲಾಟ್ ಟ್ಯೂನಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ) ಮುಖ್ಯ ಸೇತುವೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಒಲವು ತೋರುವ ಕರ್ವಿಂಗ್ ಸೈಡ್ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಮತ್ತು ಆಟಗಾರನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಾಚಿ ಮೂರು ಪೆಗ್‌ಗಳು ಮುಖ್ಯ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂದು ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ತಂತಿಗಳು ಉಕ್ಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಕೆಳಗಿನ ತಂತಿಗಳು ಘನ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. == ನುಡಿಸುವ ತಂತ್ರ == [[ಚಿತ್ರ:Veena_(close_view).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Veena_%28close_view%29.jpg/220px-Veena_%28close_view%29.jpg|right|thumb| ವೀಣೆಯನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.]] ವೀಣೆಯನ್ನು ವಾದಕರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಡ್ಡ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸೋರೆಕಾಯಿಯ ಆಕಾರವು ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಎಡಗೈ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಕೆಳಗೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೈ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ಬಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೆರಳುಗಳು ಇದರ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬಲಗೈಯ ಅಂಗೈ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹಲಗೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೆರಳುಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ) ತಂತಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಡ್ರೋನ್ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಕಿರು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೀಣೆಯ ದೊಡ್ಡ ಅನುರಣಕವನ್ನು ಬಲ ತೊಡೆಯ ಆಚೆಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೀಣೆ ಧನಮ್ಮಾಳ್ ಅವರ ಫೋಟೋ ರವಿವರ್ಮ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಿಂತ ''ವೀಣೆಯನ್ನು'' ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ''[[ಸಿತಾರ್]]'' ನಂತೆ, ಎಡಗೈ ತಂತ್ರವು ಫ್ರೆಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ನುಡಿಸುವುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಟೋನ್ಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ತಂತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ತಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಒತ್ತಡದ ಮೂಲಕ ಗ್ಲಿಸಾಂಡಿ ಮತ್ತು ಫಿಂಗರ್ ಫ್ಲಿಕ್ಸ್, ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿವಿಧ ''[[ರಾಗ|ರಾಗಗಳ]]'' ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಲಂಕರಣವನ್ನು ( ''ಗಮಕ'' ) ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಧ್ವನಿ ರಂಧ್ರಗಳು (ವೀಣೆಯಂತೆಯೇ), ಸುಲಭವಾದ ಶ್ರುತಿಗಾಗಿ ಮರದ ಪೆಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಯಂತ್ರದ ತಲೆಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಸಂಜ್ಞಾಪರಿವರ್ತಕಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆ ಸೇರಿವೆ. == ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದೊಳಗಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Raja_Ravi_Varma,_Goddess_Saraswati.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Raja_Ravi_Varma%2C_Goddess_Saraswati.jpg/170px-Raja_Ravi_Varma%2C_Goddess_Saraswati.jpg|thumb| [[ಸರಸ್ವತಿ|ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯು]] ವೀಣೆಯನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ]] ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ಪೋಷಕ [[ಹಿಂದೂ]] ದೇವತೆ [[ಸರಸ್ವತಿ|ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ವೀಣೆಯನ್ನು'' ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ [[ಹಂಸ|ಹಂಸದ]] ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ [[ಶಿವ|ಶಿವನು]] "ವಿನಾಧರ" ಎಂಬ ತನ್ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೀಣೆಯನ್ನು ಆಡುವ ಅಥವಾ ಹಿಡಿದಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ "ವೀಣೆಯನ್ನು ಹೊರುವವನು". ಅಲ್ಲದೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿಂದೂ ಋಷಿ [[ನಾರದ|ನಾರದರನ್ನು]] ವೀಣಾ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. <ref>{{Cite web|url=http://vedabase.net/sb/1/5/1/en1|title=Srimad Bhagavatam Canto 1 Chapter 5 Verse 1|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930180457/http://vedabase.net/sb/1/5/1/en1|archive-date=30 September 2007|access-date=15 August 2011}}</ref> ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಮಕರಂಧದಲ್ಲಿ ೧೯ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವೀಣೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಸಮರ್ಥ ಆಡಳಿತಗಾರ ಮತ್ತು ಶಿವನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿರುವ ರಾಮಾಯಣದ ವಿರೋಧಿ ರಾವಣನು ಬಹುಮುಖ ವೀಣಾವಾದಕನಾಗಿದ್ದನು. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸರಸ್ವತಿ ಕಲಿಕೆಯ ದೇವತೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕಸನಗೊಂಡ ತಂತಿ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾವಿದರು ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://omenad.net/articles/saraswati_veena.htm|title=Saraswati Veena - Articles OMENAD|website=Omenad.net|access-date=20 April 2021}}</ref> == ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ರಾಮಾಯಣ]], ಭಾಗವತ, [[ಪುರಾಣಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಭರತಮುನಿ|ಭರತ ಮುನಿಯ]] ''ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು'' ವೀಣೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಸೂತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಅರಣ್ಯಕ|ಅರಣ್ಯಕವನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ವೈದಿಕ ಋಷಿ [[ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ|ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು]] ವೀಣೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ವೀಣಾವಾದನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನಾದವನು, ಶ್ರುತಿಗಳ (ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಟೋನ್) ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾದವನು ಮತ್ತು ತಾಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣನಾದವನು ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ." <ref>Padma Bhushan Prof. P. Sambamurthy (2005). "History of Indian Music". The Indian Music Publishing House, 202, 205, 207.</ref> ಹಳೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೀಣೆಯ ಅನೇಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮ'', [[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಆದಿ ಶಂಕರರ]] ''ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ'', ಕವಿ [[ಕಾಳಿದಾಸ|ಕಾಳಿದಾಸನ]] ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯ ''[[ಕುಮಾರಸಂಭವಮ್|ಕುಮಾರಸಂಭವ]]'' ಮತ್ತು ''ಶ್ಯಾಮಲ ದಂಡಕಂ'' '','' ಮತ್ತು ತಮಿಳು ತೇವರಂ ಮತ್ತು ''ತಿರುವಾಸಗಂ'' <ref>{{Cite web|url=http://egayathri.blogspot.com/2009/04/nada-yoga_15.html|title=Jasmine Strings: Nada Yoga|date=15 April 2009|website=Egayathri.blogspot.com|access-date=20 April 2021}}</ref> ಹೆಸರಿಸಲು. ಕೆಲವು. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಮೀನಾಕ್ಷಿ'' ಪಂಚರತ್ನಂನಲ್ಲಿ "ವೀಣಾ ವೇಣು ಮೃದಂಗ ವಾಧ್ಯ ರಸಿಕಮ್", ಅಪ್ಪರ್ ಅವರ "ಮಾಸಿಲ್ ವೀನೈಯುಂ ಮಾಲೈ ಮಧ್ಯಮುಮ್" ತೇವರಂ ಸೇರಿವೆ. ವೀಣೆ ಅಥವಾ ವೀಣೆಯನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು ಅಂದರೆ ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ''ಕಚ್ಚಪಿ'' (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿ) <ref>{{Cite web|url=https://vignanam.org/veda/sree-lalita-sahasra-nama-stotram-english.html|title=Sree Lalita Sahasra Nama Stotram - English &#124; Vaidika Vignanam|website=Vignanam.org|access-date=20 April 2021}}</ref> ಅಥವಾ ''ವಿಪಂಚಿ'' (ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿಯಲ್ಲಿ) ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ತ್ಯಾಗರಾಜ|ತ್ಯಾಗರಾಜರ]] ''ಮೋಕ್ಷಮುಗಲದಂತಹ'' ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ವೀಣೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.karnatik.com/c1291.shtml|title=Carnatic Songs - mOkSamu galadA galadhA|website=Karnatik.com|access-date=20 April 2021}}</ref> ವೀಣೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೌತಿಕ ಭಾಗವನ್ನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಂಶಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಆಸನ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾದ್ಯದ ಕುತ್ತಿಗೆ ಶಿವ, ತಂತಿಗಳು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಸೇತುವೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ದ್ವಿತೀಯ ಸೋರೆಕಾಯಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಹೆಡ್ ವಿಷ್ಣು. ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಸರಸ್ವತಿ ಇದೆ. "ಹೀಗೆ, ವೀಣೆಯು ದೈವತ್ವದ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಂತೋಷದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ." - ಆರ್.ರಂಗರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ <ref>Bonnie C. Wade (2004). "Music in India". Manohar, 93.</ref> ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೀಣಾವಾದಕ ಇ.ಗಾಯತ್ರಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ [[ಐತರೇಯೋಪನಿಷತ್|ಐತರೇಯ ಉಪನಿಷತ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಮನುಷ್ಯರು ದೇವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವೀಣೆ ( ''ದೈವ ವೀಣೆ'' ) ಮತ್ತು ಮರದ ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ವೀಣೆ ( ''ಮಾನುಷಿ ವೀಣೆ'' ) ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪದ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ವೀಣೆಯು ಮಾನವ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ''ಕುಡಮ್'' ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ''ದಂಡಿ'' ಮತ್ತು ಸಿಂಹ (ಯಾಲಿ) ಮಾನವ ಬೆನ್ನೆಲುಬನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಟ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಫ್ರೆಟ್‌ಗಳು ಮಾನವನ ೨೪ ಕಶೇರುಖಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯ. == ರೂಪಾಂತರಗಳು == ಇಂದು ವೀಣೆಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲಾ ತಂತಿ ವಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. <ref>{{Cite web|url=http://madhukali.com/articles/veena-manifestation-of-intangibility/|title=Kali &#124; Hindu Matrimonial &#124; Karma &#124; Hinduism &#124; Statue Ganesh &#124; Vedic Astrology at Madhukali.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714014527/http://madhukali.com/articles/veena-manifestation-of-intangibility/|archive-date=14 July 2011|access-date=15 August 2011}}</ref> ಅವುಗಳೆಂದರೆ ತಂಜಾವೂರು (ಸರಸ್ವತಿ) ವೀಣೆ, [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ]], ವಿಚಿತ್ರ [[ವಿಚಿತ್ರ ವೀಣೆ|ವೀಣೆ]] ಮತ್ತು [[ಗೋಟುವಾದ್ಯ|ಗೊತ್ತುವಧ್ಯಂ]] ವೀಣೆ ( [[ಗೋಟುವಾದ್ಯ|ಚಿತ್ರ ವೀಣೆ]] ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ). ವೀಣೆಯ ಆಧುನಿಕ ದಿನವು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಶ್ರುತಿ ವೀಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ನೈಜವಾದ ನುಡಿಸುವಿಕೆಗಿಂತ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ವಾದ್ಯ) ಇದನ್ನು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲಾಲ್ಮಣಿ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ೨೨ ಶ್ರುತಿಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite web|url=https://omenad.net/articles/Shruti_Veena_Vadya.htm|title=Shruti Veena:the Sound Link (Instrument) - Articles OMENAD|website=Omenad.net|access-date=20 April 2021}}</ref> == ಸಮಕಾಲೀನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ವೀಣೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಾದ್ಯಗಳು ವಿಕಸನಗೊಂಡವು. ಕಲಾವಿದರು, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಿರುಗಾಡಿದವು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೆಲೆಸಿದವು. ಹೀಗೆ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ವೀಣಾ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಗೆ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದು ತಂಜಾವೂರಿನ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ನಂತರ ತಂಜಾವೂರು ವೀಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಚರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ವೀಣೆಯ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಸಮುದಾಯವೂ ಅವನತಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://forbesindia.com/article/recliner/the-last-notes-of-the-thanjavur-veena/32670/1|title=The Last Notes Of The Thanjavur Veena &#124; Forbes India|website=Forbes India|access-date=20 April 2021}}</ref> ವಾದ್ಯ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವೀಣೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳ ಬಲವಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೊ]] ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ೨೦೦೩ರ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತವು ವೀಣೆಯನ್ನು ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಅಂಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ ಮತ್ತು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೊ]] ದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಶಾಸನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://omenad.net/articles/veena_conserve.html|title=Clutching the Intangible: Conserving Veena - Articles OMENAD|website=Omenad.net|access-date=20 April 2021}}</ref> ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೀಣೆ: ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ತಂಜಾವೂರು ವೀಣೆಯನ್ನು (ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ದೊಡ್ಡ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುಗಳ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಅನೇಕ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳು ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ವೀಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು: ೧. ಕೊಳಲು ಅಥವಾ ಪಿಟೀಲಿನಂತಹ ಇತರ ದೊಡ್ಡ ವಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಧ್ವನಿ ಉತ್ಪಾದನೆ (ಪರಿಮಾಣ), ವೀಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ವೀಣೆಯ ಧ್ವನಿಯು ಬಹುತೇಕ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ಮೈಕ್ (ಎಮಾನಿ ಶಂಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪ್ರವರ್ತಕ) ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಪಿಕಪ್ (ಎಸ್.ಬಾಲಚಂದರ್ ಪ್ರವರ್ತಕ) ಬಳಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯು ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಗೆ ಶ್ರವಣವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಂಪ್ಲಿಸ್ಪೀಕರ್ ಅನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ೨. ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಉಪಕರಣದ ದುರ್ಬಲತೆ, ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಒಡೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. 3. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ನುರಿತ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮರು-ಚಿಂತಿಸುವ ಅಗತ್ಯತೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳು ಮೂಲ ವಿದ್ಯುತ್ ವೀಣೆಯ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಂತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವೀಣೆ (೧೯೮೬) ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೀಣೆ (೨೦೦೨) ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎಂಜಿನಿಯರ್-ಫ್ಲಾಟಿಸ್ಟ್ ಜಿ ರಾಜ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ.(೧೯೭೧) [[ಚಿತ್ರ:Elec-veena-pressreport1971.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Elec-veena-pressreport1971.jpg/220px-Elec-veena-pressreport1971.jpg|thumb| ವಿದ್ಯುತ್ ವೀಣೆ]] [[ಚಿತ್ರ:GRN-RRN-kal-ke-kalakar.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/GRN-RRN-kal-ke-kalakar.jpg/220px-GRN-RRN-kal-ke-kalakar.jpg|thumb| ಆರಂಭಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವೀಣೆ]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವೀಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು: ವರ್ಧಿತ ಪರಿಮಾಣ, ಆಂಪ್ಲಿಫಯರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಕರ್ ಅನ್ನು ಸೋರೆಕಾಯಿ ರೂಪಗಳ ಒಂದರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ತೆಗೆಯಬಹುದಾದ ಸೋರೆಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿಗಾಗಿ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತಂಬುರಾ. ಅಧಿಕೃತ ಮಧುರವಾದ ವೀಣಾ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪಿಕ್-ಅಪ್ ಮತ್ತು ಆಂಪ್ಲಿಸ್ಪೀಕರ್; ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಲಾ ತಂತಿಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಮಾಣ ನಿಯಂತ್ರಣ. ಮರದ ಫ್ರೆಟ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಬಹುದಾದ ಫ್ರೆಟ್‌ಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫ್ರೆಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ಫ್ರೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸಬಹುದು; ಸುಲಭ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಶ್ರುತಿಗಾಗಿ ಗಿಟಾರ್ ಮಾದರಿಯ ಕೀಗಳು; ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೋರ್ಟಬಿಲಿಟಿ, ಏಕೆಂದರೆ ವೀಣೆಯ ಧ್ವನಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮರದ ಹಲಗೆಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಲಭ ಜೋಡಣೆ / ಡಿಸ್ಅಸೆಂಬಲ್ ಎಸಿ ಮೇನ್ಸ್ ವಿದ್ಯುತ್ ವೈಫಲ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವೀಣೆ ವಾದ್ಯದ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವೀಣಾ ಕಛೇರಿಗಳ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=3Qp6dhg3anY|title=Raaga Alapana - Hamsadhwani|publisher=[[YouTube]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220924082627/https://www.youtube.com/watch?v=3Qp6dhg3anY|archive-date=2022-09-24|access-date=20 April 2021|url-status=bot: unknown}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=TgKKxyddXUk|title=HINDU TEMPLE OF GREATER CHICAGO: EKANTHA SEVA: SARASWATHI RANGANATHAN: "MANAVYALAKINCHA.."|publisher=[[YouTube]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220924082633/https://www.youtube.com/watch?v=TgKKxyddXUk|archive-date=2022-09-24|access-date=20 April 2021|url-status=bot: unknown}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://musicnagari.com/ladies-tanpura|title=Domain Parked With VentraIP Australia|website=Musicnagari.com|access-date=20 April 2021|archive-date=24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220924082628/http://musicnagari.com/ladies-tanpura|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Qv5l0VNopDU|title=Radel Veena Festival-GRS Murthy-Part 1.wmv|publisher=[[YouTube]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220924082629/https://www.youtube.com/watch?v=Qv5l0VNopDU|archive-date=2022-09-24|access-date=20 April 2021|url-status=bot: unknown}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಡುವಾಗ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ರಿಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಅಗತ್ಯತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ತಂತಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ, ವಿಭಿನ್ನ ತಂತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದಿರುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಇದು ಪರಿಹರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೀಣೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು (ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಶೋಧಕ ಜಿ ರಾಜ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪೇಟೆಂಟ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಪೇಟೆಂಟ್ ನೀಡಲಾಯಿತು). ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: [[ಚಿತ್ರ:DVN-demo.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/DVN-demo.jpg/220px-DVN-demo.jpg|thumb| ಡಿಜಿಟಲ್ ವೀಣೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಫೋಟೋ]] [[ಚಿತ್ರ:Digiveena-2013.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Digiveena-2013.jpg/220px-Digiveena-2013.jpg|thumb]] ತಂತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಯಾವುದೇ ಪಿಚ್ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ತಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲಾ ತಂತಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಪಿಚ್‌ನ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಟ್ಯೂನ್ ಆಗುತ್ತವೆ; ಮಂದಾರ ಪಂಚಮಂ ಮತ್ತು ತಾಳ ಪಂಚಮಂ ತಂತಿಗಳಿಗೆ ಪಿಎ /ಎಮ್‍ಎ ಆಯ್ಕೆ – ಪಿಎ ತೆರೆದ ದಾರದಲ್ಲಿ ಎಮ್‍ಎಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಮೊದಲ ಕೋಪವು ಇನ್ನೂ ಸುದ್ಧ ಧೈವತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ಲೇ ಮಾಡುವಾಗ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಆವರ್ತನ / ಶ್ರುತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಿಲ್ಲ). ಗಮಕಮ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ - ಬೆರಳಿನ ಸಣ್ಣ ಅಡ್ಡ ವಿಚಲನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚಲನಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಬಹುದು. ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ನ ಮಧ್ಯಮ ಎಳೆತದಿಂದ, ಐದು-ಟಿಪ್ಪಣಿ ಗಮಕವನ್ನು ಅದೇ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದು; ವರ್ಧಿತ ವಾಲ್ಯೂಮ್, ಆಂಪ್ಲಿಫಯರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಕರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸೋರೆಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ವಾಲ್ಯೂಮ್. ನೋಟುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪೋಷಣೆ; ಹೀಗೆ ಉದ್ದವಾದ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪ್ಲಕ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಡಬಹುದು, ಬಳಕೆದಾರರ ಶೈಲಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ 'ಸಸ್ಟೆನ್'; ೮ 'ಧ್ವನಿ' ಆಯ್ಕೆಗಳು (ಧ್ವನಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು) – ಉದಾ ತಂಜೂರಿನ ವೀಣೆ, ಮ್ಯಾಂಡೋಲಿನ್, ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೋನ್, ಕೊಳಲು, ಇತ್ಯಾದಿ; ಮರದ ಫ್ರೆಟ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಫ್ರೆಟ್‌ಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫ್ರೆಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಮೇಳದ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಯ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆವರ್ತನಕ್ಕಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಸ್ಥಾನಗಳು. ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಲೈನ್-ಔಟ್ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಲ್ಟ್-ಇನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತಂಬುರಾ, ಎಸಿ ಮೇನ್ಸ್ ವಿದ್ಯುತ್ ವೈಫಲ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬ್ಯಾಕ್-ಅಪ್. ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೋರ್ಟಬಿಲಿಟಿ, ಏಕೆಂದರೆ ವೀಣೆಯ ಧ್ವನಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ / ಡಿಸ್ಅಸೆಂಬಲ್ ಮಾಡುವ ಆಂಪ್ಲಿ-ಸ್ಪೀಕರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಡಿಟ್ಯಾಚೇಬಲ್ ಸೋರೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವೀಣೆಯನ್ನು ಜೂನಿಯರ್/ಹವ್ಯಾಸಿ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಲಭ್ಯವಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/playlist?list=PL78310529B34D2B20|title=Radel Digiveena concert - YouTube|publisher=[[YouTube]]|access-date=20 April 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/playlist?list=PL1DC8992449F99704|title=Radel Digital Veena Concert - YouTube|publisher=[[YouTube]]|access-date=20 April 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLPntK9cnRa695tzMidqD7r6CODCjrX3Gj|title=Flute-digital veena duet 2013 - YouTube|publisher=[[YouTube]]|access-date=20 April 2021}}</ref> == ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ಸ್ == [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ವಿಜೇತ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವೆಂಕಟರಾಮನ್|ಸಿ.ವಿ.ರಾಮನ್]] ಅವರು ವೀಣೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡೂ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಮುಕ್ತಾಯಗಳು ಬಾಗಿದ ಮತ್ತು ಚೂಪಾದ ಅಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಫ್ರೆಟ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಕ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಗಿಟಾರ್‌ನಂತೆ, ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ತಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ರ್ಯಾಟ್ಲಿಂಗ್ ಶಬ್ದವು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಒತ್ತಡದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ಗ್ಲಿಸಾಂಡಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಟ್‌ಗಳ ಕೆಳಗಿರುವ ಜೇನುಮೇಣವು ಶಬ್ದ ಫಿಲ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. == ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಣಿಕರು == === ಪ್ರವರ್ತಕರು ಮತ್ತು ದಂತಕಥೆಗಳು === [[File:Veena_Subbanna_Seshanna_1902.jpg|thumb| ೧೯೦೨ ರಲ್ಲಿ [[ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ]] ಮತ್ತು [[ವೀಣೆ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ]]. ಶೇಷಣ್ಣನವರು [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ|ಮೈಸೂರು]] ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿದ್ದರು]] * [[ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ|ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್]] * ವೀಣೈ ಧನಮ್ಮಾಳ್ (೧೮೬೭ - ೧೯೩೮) (ಅವಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶೈಲಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ) * [[ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ|ವೀಣಾ ಶೇಷಣ್ಣ]] (೧೮೫೨ - ೧೯೨೬) (ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿ) * ವೀಣಾ ವೆಂಕಟಗಿರಿಯಪ್ಪ (೧೮೮೭ - ೧೯೫೧) * ವೀಣಾ [[ಮೈಸೂರು ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್|ದೊರೈಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] (೧೯೨೦ - ೧೯೯೭) (ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿ) * ಎಮಾನಿ ಶಂಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ (೧೯೨೨ - ೧೯೮೭) (ಆಂಧ್ರ ಶೈಲಿ) * ಚಿಟ್ಟಿ ಬಾಬು (೧೯೩೬- ೧೯೯೬) (ಆಂಧ್ರ ಶೈಲಿ) * ಕಾರೈಕುಡಿ ಸಾಂಬಶಿವ ಅಯ್ಯರ್ (೧೮೮೮ - ೧೯೫೮) (ಕಾರೈಕುಡಿ ಶೈಲಿ) * ಕೆಎಸ್ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ (೧೯೧೪ - ೧೯೯೯) (ತಿರುವಾಂಕೂರು ಶೈಲಿ) * ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಆರ್ ವೆಂಕಟರಾಮನ್ (೧೯೩೮ - ೨೦೧೦) (ತಿರುವಾಂಕೂರು ಶೈಲಿ) * ಎಸ್. ಬಾಲಚಂದರ್ (೧೯೨೭ - ೧೯೯೦) (ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶೈಲಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ) === ಇತರ ಘಾತಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Veena_Dhanammal_1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Veena_Dhanammal_1.jpg/220px-Veena_Dhanammal_1.jpg|alt=Veenai Dhammal.|thumb| ವೀಣೈ ಧನಮ್ಮಾಳ್ ಅವರು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಆರಂಭಿಕ ಘಾತಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತು ವೀಣಾ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು]] * ರಂಗನಾಯಕಿ ರಾಜಗೋಪಾಲನ್ (೧೯೩೨ - ೨೦೧೮) (ಕಾರೈಕುಡಿ ಶೈಲಿ) * ಆರ್ ಪಿಚ್ಚುಮಣಿ ಅಯ್ಯರ್ (೧೯೧೯ - ೨೦೧೫) * ಮಧುರೈ ಟಿಎನ್ ಶೇಷಗೋಪಾಲನ್ * ಬಿ.ಶಿವಕುಮಾರ್ * ಕಲ್ಪಾಕಂ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ (೧೯೨೨ - ೨೦೧೧) * ಮಂಗಳಂ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ (೧೯೩೭ - ೨೦೦೭) === ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾವಿದರು === [[ಚಿತ್ರ:198.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/198.jpg/220px-198.jpg|thumb| ವೀಣೈ ಗಾಯತ್ರಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Prince_Ashwathi_Thirunal_Rama_Varma.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Prince_Ashwathi_Thirunal_Rama_Varma.jpg/220px-Prince_Ashwathi_Thirunal_Rama_Varma.jpg|thumb| ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಮ ವರ್ಮ]] * ಪದ್ಮಾವತಿ ಅನಂತಗೋಪಾಲನ್ (ಜನನ ೧೯೩೪) - ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ, ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಗೋಪಾಲ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪೋರ್ಟಬಲ್ ವೀಣೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಗುರುಕುಲ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ. * ಅರುಂಧತಿ ರಾವ್ (೧೯೪೬-೨೦೨೧) - ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮೂಲದ ವೈದ್ಯರು, ರೇವತಿ ಕಾಮತ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾಕರ್ ವೀಣಾ ವೆಂಕಟಗಿರಿಯಪ್ಪ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. * ರುಗ್ಮಿಣಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ (ಜನನ ೧೯೩೬) - ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಮೂಲದ, ಕೆ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿಯವರ ಶಿಷ್ಯೆ. * ಕಾರೈಕುಡಿ ಎಸ್. ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ (ಜನನ ೧೯೪೪) - ಕಾರೈಕುಡಿ ಸಾಂಬಶಿವ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಮತ್ತು ದತ್ತುಪುತ್ರ, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾರೈಕುಡಿ ವೀಣಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ೯ನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ವೀಣಾ ವಾದಕ. * ಇ. ಗಾಯತ್ರಿ (ಜನನ ೧೯೫೯) - ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ, ಕಮಲಾ ಅಶ್ವಥಾಮ ಮತ್ತು ಟಿಎಮ್ ತ್ಯಾಗರಾಜನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ, " ''ಕಲೈಮಾಮಣಿ'' " ಮತ್ತು " ''ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ'' " ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿ. * ಡಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ (ಜನನ ೧೯೬೧) - ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ, ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿಯ ವೀಣಾ ವಾದನದ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತವರು, ಮೈಸೂರು ವಿ. ದೊರೈಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಶಿಷ್ಯ * ಬಿ. ಕಣ್ಣನ್ (ಜನನ ೧೯೬೪) - ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ, ವಸಂತ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಿಚುಮಣಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಯೂತ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ (ವೈಎಸಿಎಮ್) ಸ್ಥಾಪಕ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ತಿಲ್ಲಾನಗಳ ಸಂಯೋಜಕ. * ನಿರ್ಮಲಾ ರಾಜಶೇಖರ್ (ಜನನ ೧೯೬೬) - ಕಲ್ಪಾಕಂ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ, ಮೆಕ್‌ನೈಟ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾದ ರಸ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * ಅಶ್ವತಿ ತಿರುನಾಳ್ ರಾಮವರ್ಮ (ಜನನ ೧೯೬೮) - ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಆರ್ ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ಮತ್ತು ಕೆಎಸ್ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು, ಸ್ವಾತಿ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವದ ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತು ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯ. * ಡಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ (ಜನನ ೧೯೬೮) - ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ, ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಮತ್ತು ಪಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಶ್ರೀ ಕಂಚಿ ಕಾಮಕೋಟಿ ಪೀಠದ " ''ಯುಗಾದಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪುರಸ್ಕಾರ'' " ಪ್ರಶಸ್ತಿ, " ''ಅಷ್ಟನ ವಿದ್ವಾನ್'' " ನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. * ರಾಜೇಶ್ ವೈಧ್ಯ (ಜನನ ೧೯೭೩) - ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ, ಕಲೈಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ರಾವ್ನಾ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ವೀಣಾ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ, ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವಿವಿಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. * ಪ್ರಶಾಂತ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ (ಜನನ ೧೯೭೩) - ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ, ಪದ್ಮಸಿನಿ ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ ಮತ್ತು ಆರ್‍‍ಕೆ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ ೯೦ ವರ್ಣಗಳ ಸಂಯೋಜಕ (೭೨-ಮೇಲಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ೭೨-ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಟ್ಯೂನ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ), ೨೪-ಗಂಟೆಗಳ ಮ್ಯಾರಥಾನ್‌ಗಾಗಿ ಲಿಂಕಾ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ. * ಜಯಂತಿ ಕುಮರೇಶ್ - ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ, ಪದ್ಮಾವತಿ ಅನಂತಗೋಪಾಲನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕಲಾಮಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ತಮಿಳರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ) ನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. * ತಿರುಪತಿ ಶ್ರೀವಾಣಿ ಯಲ್ಲ - ತಿರುಪತಿ ಮೂಲದ, " ''ವೀಣಾ ವಿಶಾರದೆ'' " ಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವೀಣಾ ಎಸ್‌ವಿ ಸಂಗೀತ ಕಾಲೇಜಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು, ಟಿಟಿಡಿ, ತಿರುಪತಿ. * ಪುಣ್ಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ - ಕಮಲಾ ಅಶ್ವಥಾಮ ಮತ್ತು ಸುಗುಣ ವರದಾಚಾರಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ, ಪಂಚಚನ್ಯಂ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯೆ, ಫ್ಯೂಷನ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ,೫೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು ಅವಳ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗೆ. * ಜಯಶ್ರೀ-ಜಯರಾಜ್ - ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ ಕಲಾವಿದರು, ಎ. ಅನಂತರಾಮ ಅಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಎ. ಚಂಪಕವಲ್ಲಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು, ವೀಣಾವಾದಿನಿ ಶಾಲೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು " ''ನಾದ ಕಲಾ ವಿಪಂಚೀ'' " ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. * ರೇವತಿ ಕೃಷ್ಣ - ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ, ಸುಂದರಂ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಶಾರದ ಶಿವಾನಂದಂ ಮತ್ತು ಕೆ.ಪಿ.ಎಸ್.ವಾನಂದಂ ಅವರೊಂದಿಗೆ; ಕಲೈಮನಾನಿ ಮತ್ತು ಕುಮಾರ್ ಗಂಧರ್ವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಈಗ ಚಲನಚಿತ್ರ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳಿಗಾಗಿ. * ಅಯ್ಯರ್ ಸಹೋದರರು - ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮೂಲದ, ಆರ್. ಪಿಚುಮಣಿ ಮತ್ತು ಆರ್. ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. * ಸುವಿರ್ ಮಿಶ್ರಾ - ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಅಧಿಕಾರಿ [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ]], ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಮಿಸ್ರ್ ವೀಣೆಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ [[ಖ್ಯಾಲ್|ಖಯಾಲ್]] ನುಡಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ವೀಣಾ ಉತ್ಸವಗಳು == * ಮಾರ್ಗಶಿರ ವೀಣಾ ಉತ್ಸವ - ೨೦೦೪ ರಿಂದ ಶ್ರೀ ಗುರುಗುಹ ವಾಗೆಯ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗುರುಗುಹ ಸಂಗೀತ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/10day-veena-festival-from-sunday/article5432667.ece|title=10-day veena festival from Sunday|date=7 December 2013|access-date=24 March 2015|agency=The Hindu|location=Shimoga}}</ref> * ಮುದ್ರಾ ವೀಣೋತ್ಸವ - ೨೦೦೫ ರಿಂದ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=http://www.mudhra.org/other-festival/one-raga-one-kriti/veena-festival-2005.html|title=Mudhra Veenotsav|website=Mudhra.org|access-date=15 March 2015}}</ref> * ವೀಣಾ ನವರಾತ್ರಿ - ೨೦೦೭ ರಿಂದ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ವೀಣಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/veena-navarathri-inaugurated/article1909933.ece|title='Veena Navarathri' inaugurated|date=12 September 2007|work=[[The Hindu]]|access-date=15 March 2015|location=Chennai}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. * ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೀಣಾ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮತ್ತು ಉತ್ಸವ - ೨೦೦೯ ರಿಂದ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಶ್ರೀ ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (ಸಪ್ನ) <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/strings-in-dialogue/article6938208.ece|title=Strings in dialogue|date=27 February 2015|access-date=22 March 2015|agency=The Hindu|location=Hyderabad}}</ref> * ಗುರುಗುಹ ವಾಗ್ಗೇಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಟ್ರಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗುರುಗುಹ ಸಂಗೀತ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಆಯೋಜಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೀಣಾ ಮಹೋತ್ಸವ * ಗುರುಗುಹ ವಾಗ್ಗೇಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಟ್ರಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗುರುಗುಹ ಸಂಗೀತ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಅಹೋರಾತ್ರಿ ವೀಣಾ ಮಹೋತ್ಸವ == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [[google:saraswati veena|ಗೂಗಲ್ - ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ]] * [http://www.omenad.net/articles/saraswati_veena.htm ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ] * [http://video.google.com/videoplay?docid=827581034070154455 ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಖಯಾಲ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ] ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣಾ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಖಯಾಲ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆಯನ್ನು ಬೀಂಕರ್ ಸುವಿರ್ ಮಿಶ್ರಾ ನುಡಿಸುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ನೋಡಿ. {{Navbox |name = ವೀಣೆಯ ವಿಧಗಳು |title = [[ವೀಣೆ]]ಯ ವಿಧಗಳು | titlestyle = background:#ccf; | style = width:100%;border:1px solid #ccd2d9; | groupstyle = background:#ddf;width:10%; |image = [[File:Veena.png|75px]] |above = |list1 = [[ಗೋಟುವಾದ್ಯ|ಚಿತ್ರ ವೀಣೆ]] • [[ವಿಚಿತ್ರ ವೀಣೆ]] • [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ]] • ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆ • [[ಮೋಹನ ವೀಣೆ]] }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] 22xy6z6xpllt12cf53dsxl146thyaqe 0 147126 1431166 1365971 2026-10-01T12:43:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431166 wikitext text/x-wiki {{Infobox character|religion=[[ಹಿಂದು]]|based_on=[[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ರಾಸೋ]]|spouse=[[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣ್]]|creator=ಚಾಂದ್ ಬರ್ದಾಯಿ|family=ಗಹಡವಲ ''(ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ)''<br> ಚಾಹಮಾನಗಳು ''(ಮದುವೆಯಿಂದ)''|relatives=ಜೈಚಂದ್''(ತಂದೆ)''|first_date=}}'''ಸಂಯೋಗಿತಾ''' ಅಥವಾ '''ಸಂಜುಕ್ತ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಂಯುಕ್ತಾ, ಕನೌಜ್‌ನ ರಾಜ '''ಜೈಚಂದ್‌ನ''' ಮಗಳು ಮತ್ತು [[ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣ್|ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣ್‌ನ]] ಮೂವರು ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು. {{Sfn|Cynthia Talbot|2015|p=132}} ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತಾ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪ್ರಣಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ''ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ರಾಸೋದಲ್ಲಿ'' ಚಂದ್ ಬರ್ದೈ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.britannica.com/biography/Prithviraja-III|title=Prithviraja III|website=Encyclopædia Britannica|access-date=21 September 2015}}</ref> ==ಜನನ== ಸಂಯೋಗಿತಾ ಕನ್ನೌಜ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಜೈಚಂದ್. ಸಂಯೋಗಿತಾ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ರಂಭಾ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯಾಗಿದ್ದಳು ಎಂದು ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ರಸೋ ಕಾವ್ಯದ ಸಂಯೋಗಿತಾ ಸ್ವಯಂವರ ಎಂಬ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಋಷಿಯೊಬ್ಬನ ಶಾಪದಿಂದಾಗಿ ಅವಳು ಸಂಯೋಗಿತಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಳು. ಸಂಯೋಗಿತೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವು ವಿವಿಧ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.ಪೃಥ್ವಿರಾಜರಸೋ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಗಿತಾ, ಪೃಥ್ವಿರಾಜವಿಜಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿಲೋತ್ತಮ ಮತ್ತು ಸುರ್ಜನಚರಿತ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂತಿಮತಿಯಂತೆ. ಪೃಥ್ವಿರಾಜರಸೋ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುರ್ಜನಚರಿತ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಗಿತಾ ಜೈಚಂದನ ಮಗಳು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ವಿಜಯ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸಂಯೋಗಿತಾ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು ಎಂದು ಅಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ನಗರವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕನೌಜ್ ಆಗಿತ್ತು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. == ದಂತಕಥೆ == [[ಚಿತ್ರ:Turning_Point_of_Indian_History.jpg|thumb| ಸಂಯುಕ್ತಾ ಅಪಹರಣ]] ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ, ಪೃಥ್ವಿರಾಜನು ಭಾರತದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅವನ ಖ್ಯಾತಿಯು ಉಪಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹರಡಿತು. ಕನೌಜ್‌ನ ರಾಜಾ ಜೈಚಂದ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಜರು ಅವನ ಅಧಿಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿದ್ದರು. ಜೈಚಂದ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಸಂಯುಕ್ತಾ, ತನ್ನ ಮೋಡಿಮಾಡುವ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಹುಡುಗಿ. ಅವಳು ಪೃಥ್ವಿರಾಜನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಬ್ಬರು ಇತರ ರಾಜಕುಮಾರಿಯರಾದ ಶಶಿವ್ರತಾ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ಅವರಂತೆಯೇ {{Sfn|Cynthia Talbot|2015|p=284}} -ಅವನ ಖ್ಯಾತಿಯು ಅವಳನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿತು. ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾರನ್ನೂ ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸಂಯುಕ್ತಾಳ ಮೋಹಕತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ, ಜೈಚಂದ್ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=https://mahendrasinghbalot.blogspot.com/2020/12/Sanyogita-Prithviraj-Chauhan-wife-history.html|title=Everything you must know about Sanyogita {{!}} Prithviraj Chauhan's wife history {{!}}|website=Reality of Indian history}}</ref> ಈ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದ ರಾಜಾ ಜೈಚಂದ್ ತನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಣಯ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜೈಚಂದ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ೧೧೮೫ ಸಿ‍ಇ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ''[[ಸ್ವಯಂವರ|ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು]]'' ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು. ಪೃಥ್ವಿರಾಜನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅರ್ಹ ರಾಜಕುಮಾರ ಮತ್ತು ರಾಜನನ್ನು ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಅವನು ದೂರದೂರುಗಳಿಂದ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವರು ಪೃಥ್ವಿರಾಜನ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು, ಇದು ಜೈಚಂದ್ ಅವರ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದ್ವಾರಪಾಲ (ಅಥವಾ, ಸಾಂಕೇತಿಕ " ''ಬಾಗಿಲು'' ") ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಮುಂಬರುವ ಸ್ವಯಂವರದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣ್, ವಧು- ''ವರರೊಂದಿಗೆ'' ಓಡಿಹೋಗಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಸಮಾರಂಭದ ದಿನದಂದು, ಸಂಯುಕ್ತಾ ತನ್ನ ಕಟ್ಟಾ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ನೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಹಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಭೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆದಳು. ಅವಳು ಬಾಗಿಲನ್ನು ದಾಟಿ ಪೃಥ್ವಿರಾಜನ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಪತಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದಳು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸಂಯುಕ್ತಾಳನ್ನು ತನ್ನ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ತನ್ನ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಆಕೆಯನ್ನು ದೆಹಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ರಾಜಾ ಜೈಚಂದ್ ಕೋಪಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.newstrend.news/12425/prithviraj-chauhan/|title=कैसे बिना आँखों के पृथ्वीराज चौहान ने मुहम्मद गोरी को मार गिराया|last=Kumar|first=Pradeep|website=newstrend.news|publisher=Newstrend|language=Hindi|access-date=5 June 2021}}</ref> ಇದು [[ದೆಹಲಿ]] ಮತ್ತು ಕನ್ನೌಜ್ ನಡುವೆ ಬಿರುಕಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಂತರ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ]] ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಘೋರಿ ಇದರ ಲಾಭ ಪಡೆದರು . == ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ == ಸಂಯುಕ್ತಾ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ''ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ರಾಸೊ'' ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಪಠ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದಶರಥ ಶರ್ಮಾ ಅವರಂತಹ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ''ಪೃಥ್ವಿರಾಜ ವಿಜಯವು'' ಸಂಯುಕ್ತದ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. {{Sfn|Cynthia Talbot|2015|p=40}} ''ಪೃಥ್ವಿರಾಜ ವಿಜಯದ'' ೧೧ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ಣವಾದ ವಿಷಯವು [[ಗಂಗಾ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ (ಸಂಯುಕ್ತಾನಂತೆಯೇ) ಹೆಸರಿಸದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಪೃಥ್ವಿರಾಜನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ತಿಲೋತ್ತಮಾ, ಪೌರಾಣಿಕ [[ಅಪ್ಸರೆಯರು|ಅಪ್ಸರಾ]] (ಆಕಾಶದ ಅಪ್ಸರೆ) ಯ ಅವತಾರವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಮಹಿಳೆ ಸಂಯುಕ್ತಾ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸಂಯುಕ್ತಾನ ಅಪಹರಣ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ವಿವಾಹದ ''ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ರಾಸೋ'' ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. {{Sfn|Cynthia Talbot|2015|p=40}} == ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == "ಸಂಯುಕ್ತ", ಅಂದರೆ [[ಸಂಸ್ಕೃತ|ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ]] "ಒಗ್ಗೂಡಿದರು", ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಹುಡುಗಿಯ ಹೆಸರು. ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರ ಜೀವನವು ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ''ಧರ್ತಿ ಕಾ ವೀರ್ ಯೋಧ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾನ್'', ಆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗ್ದಾ ಚಾಫೇಕರ್ ಅವರು ಸಂಯೋಗಿತಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/cmcm/i-and-my-fans-want-me-to-work-in-a-historical-drama-says-mugdha-chaphekar-of-satrangi-sasural-fame|title='My fans want me to do a historical drama', says Mugdha Chaphekar|website=Free Press Journal|language=en|access-date=2022-04-25}}</ref> ''ರಾಣಿ ಸಂಯುಕ್ತ'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರವು ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮಿನಿ]] ಮತ್ತು [[ಎಮ್. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್|ಎಂಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/tamil-film-rani-samyuktha-1962/article7668441.ece|title=Rani Samyuktha (1962)|website=The Hindu|publisher=THG PUBLISHING PVT LTD.|access-date=5 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603132713/https://www.thehindu.com/features/cinema/tamil-film-rani-samyuktha-1962/article7668441.ece|archive-date=3 ಜೂನ್ 2021|url-status=dead}}</ref> ಚಂದ್ರಪ್ರಕಾಶ್ ದ್ವಿವೇದಿಯವರ ೨೦೨೨ ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್'', ಸಂಯೋಗಿತಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾನುಷಿ ಛಿಲ್ಲರ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/prithviraj-akshay-kumar-manushi-chhilars-historical-drama-goes-on-floors-film-to-release-on-diwali-2020-7655721.html/amp|title=Prithviraj: Akshay Kumar, Manushi Chhilar's historical drama goes on floors; film to release on Diwali 2020|date=16 November 2019|website=The Firstpost|access-date=30 December 2019}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] rhmksnt6j0i7spkfjgpvnng8iv9jtyg 0 147994 1431198 1430316 2026-10-01T14:47:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431198 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Suryanar_Koil_in_Tamil_Nadu_JEG6875.jpg|thumb| ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸೂರ್ಯನಾರ್ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹಿಂದೂ [[ಸೂರ್ಯ (ದೇವ)|ಸೂರ್ಯ]] -ದೇವರಾದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಇನ್ನೂ ಸಕ್ರಿಯ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿದೆ.]] '''ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು''' (ಅಥವಾ '''ಸೌರ ದೇವಾಲಯಗಳು''' ) ಎನ್ನುವುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗ, [[ಸೂರ್ಯ]] ಅಥವಾ ಸೌರ ದೇವತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಭಾರತ]], <ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/02/28/stories/2009022850370400.htm|title=A visit to the Sun Temple|date=28 February 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=9 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140109153404/http://www.hindu.com/mp/2009/02/28/stories/2009022850370400.htm|archive-date=9 January 2014|archivedate=9 ಜನವರಿ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140109153404/http://www.hindu.com/mp/2009/02/28/stories/2009022850370400.htm|url-status=deviated}}</ref> [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾ]], [[ಈಜಿಪ್ಟ್]], [[ಜಪಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೆರು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿವೆ, [[ಉತ್ಖನನ]], ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವನ್ನು [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳಾಗಿ]] ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ [[ಕೊನಾರ್ಕ್|ಕೊನಾರ್ಕ್‌ನಂತಹ]] ದೊಡ್ಡ ಸೈಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. <ref name="unesco1">{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/246|title=Sun Temple, Konârak|publisher=UNESCO|access-date=9 January 2014}}</ref> == ಚೀನಾ == [[ಚಿತ್ರ:West_Holy_Gate_(Temple_of_the_Sun).JPG|thumb| ವೆಸ್ಟ್ ಹೋಲಿ ಗೇಟ್, ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಸನ್ (ಬೀಜಿಂಗ್)]] ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವಾಲಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ, <ref name="unesco2" /> <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/chinesearchitect0000caiy|title=Chinese Architecture|last=Yanxin Cai|publisher=Cambridge University Press|year=2011|page=[https://archive.org/details/chinesearchitect0000caiy/page/44 44]|url-access=registration}}</ref>[[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾದ]] [[ಬೀಜಿಂಗ್|ಬೀಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೫೩೦ ರಲ್ಲಿ ಜಿಯಾಜಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="unesco2">{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/881|title=Temple of Heaven: an Imperial Sacrificial Altar in Beijing|website=World Heritage List|publisher=UNESCO|access-date=13 January 2014}}</ref> ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಉಪವಾಸ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಆರಾಧನಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯ ಆಚರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. <ref name="VandA">{{Cite web|url=http://www.vam.ac.uk/content/articles/r/ruling-in-china|title=Traditional life in China: Ruling|publisher=Victoria and Albert Museum|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113162550/http://www.vam.ac.uk/content/articles/r/ruling-in-china/|archive-date=13 January 2014|access-date=13 January 2014|archivedate=13 ಜನವರಿ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140113162550/http://www.vam.ac.uk/content/articles/r/ruling-in-china/|url-status=deviated}}</ref> ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ, ಇದು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಧರಿಸಲು ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವೈನ್ ಅರ್ಪಣೆಗಾಗಿ ಕೆಂಪು ಪಾತ್ರೆಗಳು ಇದೆ. <ref name="VandA" /> ದೇವಾಲಯವು ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/slideshows/day-in-pics/january-27-2012/a-man-walks-across-a-frozen-pond-at-ritan-park/slideshow/11648130.cms|title=A man walks across a frozen pond at Ritan Park|date=27 January 2012|website=Times of India|access-date=13 January 2014}}</ref> == ಈಜಿಪ್ಟ್ == [[ಚಿತ್ರ:Userkaf_SolarTemple_and_ValleyTemple_Abusir.svg|thumb| ಯೂಸರ್ಕಾಫ್ ದೇವಾಲಯದ ಯೋಜನೆ]] [[ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌|ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹಲವಾರು ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಹಳೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಬು ಸಿಂಬೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಅಬು ಸಿಂಬೆಲ್|ರಾಮ್‌ಸೆಸ್‌ನ ಮಹಾ ದೇವಾಲಯ]], <ref>{{Cite web|url=http://www.sis.gov.eg/En/Templates/Articles/tmpArticles.aspx?ArtID=1200|title=Pharaonic monuments in Aswan|publisher=State Information Service, Egypt|access-date=9 January 2014|archive-date=25 ಜನವರಿ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125152937/http://www.sis.gov.eg/En/Templates/Articles/tmpArticles.aspx?ArtID=1200|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಐದನೇ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ, ಯೂಸರ್‌ಕಾಫ್ ಮತ್ತು ನಿಯುಸೆರ್ರೆ . <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qeApebusL_0C|title=Texts from the Pyramid Age|publisher=Society of Biblical Literature|year=2005|isbn=9004130489|editor-last=Ronald J. Leprohon|page=86}}</ref> ಐದನೇ ರಾಜವಂಶದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡವು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರವೇಶ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಕಾಸ್‌ ವೇ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XNdgScxtirYC&pg=PA86|title=Encyclopedia of the Archaeology of Ancient Egypt|publisher=Routledge|year=1999|isbn=9780203982839|editor-last=Kathryn A. Bard|page=86}}</ref> ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೈರೋದಲ್ಲಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಗೆ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು, ಇದು ರಾಮೆಸ್ಸೆಸ್ II ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2006/03/0301_060301_egypt.html|title=Giant Ancient Egyptian Sun Temple Discovered in Cairo|last=Stefan Lovgren|date=1 March 2006|website=National Geographic News|access-date=11 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20060316163712/http://news.nationalgeographic.com/news/2006/03/0301_060301_egypt.html|archive-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2006|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.nbcnews.com/id/11588559|title=Ancient sun temple uncovered in Cairo|date=28 February 2006|publisher=NBC News|access-date=11 January 2014}}</ref> == ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ == {{Infobox | title = [[ಸೂರ್ಯ]] [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು | image = {{image array|perrow=2|width=180|height=150 | image1 = Martand Sun Temple Central shrine (6133772365).jpg|caption1=[[ಮಾರ್ತಾಂಡ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ]] ಕೇಂದ್ರ ದೇಗುಲ, [[ಸೂರ್ಯ]] ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು [[ಕಾರ್ಕೋಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕಾರ್ಕೋಟ ರಾಜವಂಶ]] ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಲಲಿತಾದಿತ್ಯ ಮುಕ್ತಾಪಿಡ]] ೮ ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. | image2 = Sun Temple Main Structure, Konark, Orissa.jpg|caption2=[[ಕೋನಾರ್ಕ್]], [[ಒಡಿಶಾ, ಭಾರತ|ಒಡಿಶಾ]] ನಲ್ಲಿ [[ಕೋನಾರ್ಕ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ]], [[ಪೂರ್ವ ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶದ]] ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ನರಸಿಂಗ ದೇವ I]] (೧೨೩೮ - ೧೨೬೪ CE) ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಇದು ಈಗ [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ]]. | image3 = Sun Temple, Modhera - Sabha Mandap 01.jpg|caption3=[[ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ, ಮೊಧೇರಾ|ಮೊಧೇರಾದ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ]], ಕುಂದವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ [[ಸ್ಟೆಪ್‌ವೆಲ್]] (ಟ್ಯಾಂಕ್), ೧೦೨೬ CE ನಲ್ಲಿ [[ಚೌಳುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದ]] [[ಭೀಮ I]] ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಇದು [[ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಗಳ ಇತಿಹಾಸ|ಗುಜರಾತ್‌ನ ಸ್ಟೆಪ್‌ವೆಲ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. | image4 = Sun Temple, Katarmal.jpg|caption4=[[ಕತರ್ಮಲ್]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು [[ಕಟ್ಯೂರಿ ರಾಜರು]] ೯ ನೇ ಶತಮಾನ CE ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. }} }} [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ]] [[ಸೂರ್ಯ (ದೇವ)|ಸೂರ್ಯ]] ದೇವಾಲಯಗಳು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ದೇವತೆಯಾದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ, <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=fe7XDuxCYjcC&pg=PA28|title=Fundamentals of Solar Astronomy|last=A. Bhatnagar|last2=William Livingston|last3=W. C. Livingston|publisher=World Scientific Publishing|year=2005|isbn=9789812567871|page=28}}</ref> ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಕೋನಾರ್ಕ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ( ''ಕಪ್ಪು ಪಗೋಡಾ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|-ಯುನೆಸ್ಕೋ]] [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ]] . <ref>{{Cite book|url=http://ufdc.ufl.edu/AA00010118/00001/23x|title=Black Pagoda|last=Robert Ebersole|publisher=University of Florida Press|year=1957|page=7|access-date=13 January 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://konark.nic.in/intro.htm|title=Official website|publisher=Tourism Department, Government of Odisha|access-date=9 January 2014}}</ref> [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾದ]] [[ಕೊನಾರ್ಕ್|ಕೋನಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ೧೦೨೬ - ೧೦೨೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಗುಜರಾತ್|ಗುಜರಾತ್‌ನ]] ಮೊಧೇರಾದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ . ಇವೆರಡೂ ಈಗ ಅವಶೇಷಗಳಾಗಿವೆ, [[ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ಕಿರುಕುಳ|ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸೇನೆಗಳ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ]] ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಕೋನಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ೧೨೫೦ ರಲ್ಲಿ [[ಪೂರ್ವ ಗಂಗರು|ಪೂರ್ವ ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶದ]] ನರಸಿಂಹದೇವ I ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. <ref>{{Cite book|url=http://ufdc.ufl.edu/AA00010118/00001/50j|title=Black Pagoda|last=Robert Ebersole|publisher=University of Florida Press|year=1957|page=34|access-date=13 January 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://konark.nic.in/fall.htm|title=Fall of Konark|publisher=Tourism Department, Government of Odisha|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619062254/http://konark.nic.in/fall.HTM|archive-date=19 June 2009|access-date=13 January 2014}}</ref> ಆರಂಭಿಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದನು, ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನ ಆರಾಧನೆಯು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಯಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. [[ಮಣಿಪುರ|ಮಣಿಪುರಿ]] ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯ ದೇವರು ''ಕೊರೌಹನ್ಬಾ'' [[ಹಿಂದೂ]] ದೇವತೆ [[ಸೂರ್ಯ (ದೇವ)|ಸೂರ್ಯನ]] ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಸೂರ್ಯ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸೇರಿವೆ: * [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] ** [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ]] ಅರಸವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಕಲಿಂಗ|ಕಳಿಂಗದ]] ದೊರೆ ದೇವೇಂದ್ರ ವರ್ಮನು ನಿರ್ಮಿಸದನು. <ref name="thehindu"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/sun-rays-touch-arasavalli-deity/article1524840.ece|title=Sun rays touch Arasavalli deity|date=10 March 2011|website=The Hindu|access-date=9 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131118064450/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/sun-rays-touch-arasavalli-deity/article1524840.ece|archive-date=18 ನವೆಂಬರ್ 2013|url-status=dead}}</ref> ರಧಸಪ್ತಮಿಯ ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವರು. * [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ** [[ಅಸ್ಸಾಂ|ಅಸ್ಸಾಂನ]] ಶ್ರೀ ಸೂರ್ಯ ಪಹಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ಪಹಾರ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ <ref name="thehindu"/> * [[ಬಿಹಾರ]] ** ಬಿಹಾರದ ದಿಯೋದಲ್ಲಿರುವ [[ದೇವ ಸೂರ್ಯ ಮಂದಿರ|ದೇವು ಸೂರ್ಯ ಮಂದಿರ]] ** ಬಿಹಾರದ [[ಗಯಾ|ಗಯಾದಲ್ಲಿರುವ]] ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಾಲಯ <ref name="thehindu">{{Cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/02/28/stories/2009022850370400.htm|title=A visit to the Sun Temple|date=28 February 2009|work=[[The Hindu]]|access-date=9 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140109153404/http://www.hindu.com/mp/2009/02/28/stories/2009022850370400.htm|archive-date=9 January 2014|archivedate=9 ಜನವರಿ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140109153404/http://www.hindu.com/mp/2009/02/28/stories/2009022850370400.htm|url-status=deviated}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20140109153404/http://www.hindu.com/mp/2009/02/28/stories/2009022850370400.htm "A visit to the Sun Temple"]. ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ|The Hindu]]''. 28 February 2009. Archived from [http://www.hindu.com/mp/2009/02/28/stories/2009022850370400.htm the original] on 9 January 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 January</span> 2014</span>.</cite></ref> ** ಬಿಹಾರದ [[Parsa, Bihar|ಪರ್ಸಾದಲ್ಲಿರುವ]] ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಾಲಯ ** ಬಿಹಾರದ [[ಪಟ್ನಾ|ಪಾಟ್ನಾದಲ್ಲಿರುವ]] ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಾಲಯ ** [[Pitath|ಪಿತಾತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ** [[Bhakura|ಭಕುರಾದಲ್ಲಿ]] ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಾಲಯ ** ಭಾಸ್ಕರ್ ಛತ್ ಘಾಟ್, ಸೆಲ್ಹೌರಿ [[Belhauri|ಬೆಲಹೌರಿ]] ** ಮಂಜೇಶ್ ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ** [[Garhara|ಗರ್ಹಾರದಲ್ಲಿರುವ]] ಬುಧ ಭಾಸ್ಕರ ದೇವಸ್ಥಾನ ** ಚೈನ್ ಸಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭೂಷಣ ಭಾಸ್ಕರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ** [[Kurmuri|ಅರ್ರಾದಲ್ಲಿನ ಕುರ್ಮುರಿಯಲ್ಲಿ]] ಭಗವಾನ್ ಭಾಸ್ಕರ್ ಧಾಮ್ ** [[Sanda, Bihar|ಸಂಡಾದಲ್ಲಿ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[ನಳಂದ|ನಳಂದದಲ್ಲಿ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** ಬರಗಾಂವ್ ನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[Nur Sarai|ನೂರ್ ಸರೈನಲ್ಲಿ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[ಮುಜಫರ್‌ಪುರ್|ಮುಜಾಫರ್‌ಪುರದಲ್ಲಿರುವ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** ಬೆರೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[Chorsua|ಚೋರ್ಸುವಾದಲ್ಲಿ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[Beldhana|ಬೆಲ್ಧಾನದಲ್ಲಿರುವ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[Koel Bigha|ಕೋಯೆಲ್ ಬಿಘಾದಲ್ಲಿ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** ಸಿರ್ನಾವನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** ಬೆನ್ ನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[Shankardih|ಶಂಕರದಿಹ್]] ನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[Itasang|ಇಟಾಸಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[Kundi, Bihar|ಬಿಹಾರದ ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[Alawan|ಅಲವಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** ನವಾಡದ ಲಾಲ್ ಬಿಘಾದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[Soradih|ಸೊರಾಡಿಹ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** ಬಿಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ * [[ಗುಜರಾತ್]] ** [[ಗುಜರಾತ್|ಗುಜರಾತಿನ]] ಮೊಧೇರಾದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಧೇರಾ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೦೨೭ ರಲ್ಲಿ ಚೌಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಭೀಮದೇವ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು <ref>{{Cite web|url=http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=152&webpartid=1146|title=Modhera sun temple|publisher=Gujarat Tourism|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928041747/http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=152&webpartid=1146|archive-date=28 September 2011|access-date=9 January 2014|archivedate=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928041747/http://www.gujarattourism.com/showpage.aspx?contentid=152&webpartid=1146|url-status=deviated}}</ref> ** ನವ್ಲಾಖಾ ದೇವಾಲಯ, ಗುಮ್ಲಿ, ಗುಜರಾತ್, ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VR-2AAAAIAAJ&q=+ghumli|title=Archaeology in India|publisher=Archaeological Survey of India|year=1950|page=101}}</ref> * [[ಹರಿಯಾಣ]] ** ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ೪೮ ಕೋಸ್ ಪರಿಕ್ರಮದೊಳಗೆ *** ಬೋರ್ಶ್ಯಾಮ್ ಸೂರ್ಯ ತೀರ್ಥದೊಳಗೆ *** ಔಗಂಧ ಸೂರ್ಯಕುಂಡದೊಳಗೆ *** ಹಬ್ರಿ ಸೂರ್ಯಕುಂಡದೊಳಗೆ *** ಸಾಜುಮ ಸೂರ್ಯಕುಂಡದೊಳಗೆ ** [[ಸೂರಜ್‍ಕುಂಡ್|ಸೂರಜ್ಕುಂಡ್]], [[ಫರಿದಾಬಾದ್‌|ಫರಿದಾಬಾದ್]] * ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ** ಮಾರ್ತಾಂಡ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅನಂತನಾಗ್ ಬಳಿ ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ <ref>{{Cite web|url=http://anantnag.gov.in/Shrines-Martand.htm|title=District Anantnag|publisher=Anantnag District Administration|archive-url=https://web.archive.org/web/20131222203652/http://anantnag.gov.in/Shrines-Martand.htm|archive-date=22 December 2013|access-date=9 January 2014}}</ref> * [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ** [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ಮಂಗಳೂರಿನ ಮರೋಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ * [[ಕೇರಳ]] ** ಆದಿತ್ಯಪುರಂ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ * [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]] ** [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ]] ಬಾಲಾಜಿಯ ಉನಾವೊದಲ್ಲಿರುವ ಭ್ರಮಣ್ಯ ದೇವ ದೇವಾಲಯ <ref name="thehindu"/> ** [[ಗ್ವಾಲಿಯರ್|ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಬಿರ್ಲಾ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[Madkhera|ಮದ್ಖೇರಾ]] ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ:- ಮದ್ಖೇರಾ ಎಂಬುದು ಟಿಕಮ್‌ಘರ್ ಪಟ್ಟಣದ ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಒಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>[https://www.bhaskar.com/mp/chhatarpur/news/mp-news-this-is-the-sun-temple-of-mankheda-the-destruction-of-the-statues-of-the-statues-being-ignored-by-the-department-of-archeology-093005-4941771.html यह है मरखेड़ा का सूर्य मंदिर,पुरातत्व विभाग की अनदेखी से प्रतिमाएं हो रहीं दुर्दशा का शिकार], Dainik Bhaskar, accessed 30 aug 2021.</ref> * [[ಮಣಿಪುರ]] ** ಎಬುಧೌ ಕೊರೌಹನ್ಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮೊಯಿಡಾಂಗ್ಪೋಕ್, ಪಟ್ಸೋಯಿ, [[ಮಣಿಪುರ]] * [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] ** ಬಿರಂಚಿನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಾಲಿಯಾ , ಒಡಿಶಾದ ಪಾಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಾಲಯ. <ref name="odishagov">{{Cite web|url=http://www.odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/April2006/engpdf/A_little_known_sun_temple_at_%20palia.pdf|title=A Little Known Sun Temple At Palia|date=April 2006|publisher=Government of Odisha|access-date=9 January 2014}}</ref> * [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ** [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ಕುಂಭಕೋಣಂ|ಕುಂಭಕೋಣಂನಲ್ಲಿರುವ]] ಸೂರ್ಯನಾರ್ ಕೋವಿಲ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೦೬೦ - ೧೧೧೮ CE <ref name="thehindu"/> ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]] ** [[ಅಲ್ಮೋರ|ಅಲ್ಮೋರಾ]] ಬಳಿಯ [[ಕಟಾರ್‌ಮಲ್|ಕಥರ್ಮಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ]] ಮತ್ತು [[ನೈನಿತಾಲ್|ನೈನಿತಾಲ್‌ನಿಂದ]] ೭೦ ಕಿಮೀ ದೂರವಿದೆ ಮತ್ತು ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ CE ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಯೂರಿ ರಾಜರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ** [[ಅಲ್ಮೋರ|ಅಲ್ಮೋರಾ]] ಬಳಿಯ [[ಕಟಾರ್‌ಮಲ್|ಕಥರ್ಮಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ]] [[ನೈನಿತಾಲ್|ನೈನಿತಾಲ್‌ನಿಂದ]] ೭೦ ಕಿಮೀ ದೂರವಿದೆ ಮತ್ತು ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ CE ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಯೂರಿ ರಾಜರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. <ref name="tribune">{{Cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2002/20020817/windows/site.htm|title=A lesser-known sun temple at Katarmal|last=Sajwan|first=Venita|date=17 August 2002|work=The Tribune|access-date=8 July 2013}}</ref> <ref name="sun">{{Cite web|url=http://www.nainitaltourism.com/katarmal_sun_temple.html|title=Katarmal Sun temple, Almora|publisher=Nainital Tourism|access-date=9 July 2013}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://huntington.wmc.ohio-state.edu/public/index.cfm?fuseaction=showThisDetail&ObjectID=2177&detail=large|title=Sun Temple at Katarmal|website=Huntington Archive|publisher=Ohio State University|archive-url=https://archive.today/20140123102915/http://huntington.wmc.ohio-state.edu/public/index.cfm?fuseaction=showThisDetail&ObjectID=2177&detail=large|archive-date=23 January 2014|access-date=23 January 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2002/20020817/windows/site.htm|title=A lesser-known sun temple at Katarmal|last=Venita Sajwan|date=17 August 2002|website=The Tribune, online edition|access-date=23 January 2014}}</ref> * [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ** [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ|ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ]] ಮಹೋಬಾದಲ್ಲಿರುವ ರಾಹಿಲಾ ಸಾಗರ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ** [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ|ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ]] ಕಲ್ಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ * [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ** [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ]] [[ಪಂಜಾಬ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಂಜಾಬ್‌ನ]] ಮುಲ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ''ಆದಿತ್ಯ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮುಲ್ತಾನ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತಗಾರರು ನಾಶಪಡಿಸಿದರು. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=GPcgAAAAMAAJ&q=Aditya|title=Journal of Indian history: golden jubilee volume|publisher=T. K. Ravindran, University of Kerala. Dept. of History|year=1973|page=362}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-aw3hRAX_DgC&pg=PA489|title=A glossary of the tribes and castes of the Punjab and North-West ..., Volume 1 By H.A. Rose|year=1997|isbn=9788185297682|pages=489}}</ref> == ಇಂಕಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ == [[ಚಿತ್ರ:Cusco_Coricancha_Inti-Huasi_main_view.jpg|thumb| ಮೇಲಿನ ಸ್ಯಾಂಟೋ ಡೊಮಿಂಗೊ ಕಾನ್ವೆಂಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕುರಿಕಾಂಚ ದೇವಾಲಯ]] [[ಚಿತ್ರ:Saqsayhuaman1.jpg|thumb| ಇಂಕಾ ಮುಯುಕ್ ಮಾರ್ಕಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗೋಪುರದ ತಳವು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆ]] ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ಇಂಟಿಯ (ಇಂಕಾ ದೇವರು ಸೂರ್ಯ) ಪೂರ್ವ-ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ನ ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿವೆ: * ಪೆರುವಿನ ಕುಸ್ಕೋದಲ್ಲಿರುವ ಕುರಿಕಾಂಚಾ [[ಇಂಕಾ|ಇಂಕಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=PEDybh23UdUC&pg=PA42|title=A Culture of Stone: Inka Perspectives on Rock|last=Carolyn Dean|publisher=Duke University Press|year=2010|isbn=978-0822393177|page=42}}</ref> * ಪೆರುವಿನ ಕುಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಮುಯುಕ್ ಮಾರ್ಕಾ . * ಪೆರುವಿನ ವಿಲ್ಕಾಶುಮಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಕವಾಮನ್ . == ಇತರೆ == ಹಲವಾರು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ: * ಕ್ರಿ.ಶ ೨೦೦ ಮತ್ತು ೯೦೦ ರ ನಡುವೆ ದಕ್ಷಿಣ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಪ್ಯಾಲೆನ್ಕ್ವೆಯ [[ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆ|ಮಾಯನ್]] ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಕ್ರಾಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://instructional1.calstatela.edu/bevans/Art446-07-MayaPalenque/WebPage-Info.00063.html|title=Non-Western&nbsp;— Temple of the Sun|publisher=California State University, Los Angeles|access-date=23 January 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://learningobjects.wesleyan.edu/palenque/structures/temple_sun/texts.php|title=Temple of the Sun|website=Unaahil B'aak:The Temples of Palenque|publisher=Wesleyan University|access-date=23 January 2014|archive-date=16 ಜನವರಿ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160116093455/http://learningobjects.wesleyan.edu/palenque/structures/temple_sun/texts.php|url-status=deviated|archivedate=16 ಜನವರಿ 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116093455/http://learningobjects.wesleyan.edu/palenque/structures/temple_sun/texts.php}}</ref> * [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದ]] ಎಲ್ ಜೋಟ್ಜ್‌ನ ಮಾಯನ್ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾತ್ರಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವು ಐದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2012/07/120720-maya-temple-el-zotz-masks-faces-science-houston|title="Dramatic" New Maya Temple Found, Covered With Giant Faces|last=Ker Than|date=20 July 2012|publisher=National Geographic News|access-date=23 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20120722172922/http://news.nationalgeographic.com/news/2012/07/120720-maya-temple-el-zotz-masks-faces-science-houston/|archive-date=22 ಜುಲೈ 2012|url-status=dead}}</ref> * [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹಲವಾರು ಶಿಂಟೋ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ ''ಅಮಟೆರಾಸುಗೆ'' ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ: :* ಐಸೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಶ್ರೈನ್, ಮೈ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್ <ref>{{Citation|url=http://eprints.soas.ac.uk/45/1/shinto.pdf|title=The meanings of Shinto|page=267|last=Brian Bocking|publisher=School of Oriental and African Studies, University of London|year=2004|access-date=13 January 2014|archive-date=13 ಜನವರಿ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113202033/http://eprints.soas.ac.uk/45/1/shinto.pdf|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.soas.ac.uk/library/events/2013/11nov2013-seng-renewal-of-the-ise-shrine-in-2013-tradition-and-rituals.html|title=Sengū Renewal of the Ise Shrine in 2013: Tradition and Rituals|publisher=School of Oriental and African Studies, University of London|access-date=13 January 2014|archive-date=13 ಜನವರಿ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113203534/http://www.soas.ac.uk/library/events/2013/11nov2013-seng-renewal-of-the-ise-shrine-in-2013-tradition-and-rituals.html|url-status=deviated|archivedate=13 ಜನವರಿ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140113203534/http://www.soas.ac.uk/library/events/2013/11nov2013-seng-renewal-of-the-ise-shrine-in-2013-tradition-and-rituals.html}}</ref> :* ಕಾಮಕುರಾದಲ್ಲಿ ೭೧೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಅಮನವಾ ಶಿನ್ಮೆಯಿ ದೇಗುಲ :* ತಕಚಿಹೋ, ಮಿಯಾಝಾಕಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮಾನೋಯಿವಾಟೊ -ಜಿಂಜಾ <ref>{{Cite web|url=http://www.jnto.go.jp/eng/location/spot/shritemp/amano-iwato-shrine.html|title=Amano-iwato Shrine|publisher=Japan National Tourism Organization|access-date=13 January 2014}}</ref> * ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಕೊಲೊರಾಡೋದಲ್ಲಿನ ಮೆಸಾ ವರ್ಡೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ, ಪ್ಯೂಬ್ಲೋ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದಾದ ಒಂದು ರಚನೆಯಿದೆ, <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/prehistoricastro0000malv_y8i5|title=Prehistoric Astronomy in the Southwest|last=J. McKim Malville|last2=Claudia Putnam|publisher=Johnson Books|year=1993|page=[https://archive.org/details/prehistoricastro0000malv_y8i5/page/91 91]|url-access=registration}}</ref> ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣವು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೨೭೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, <ref>{{Cite web|url=http://www.hao.ucar.edu/education/archeoslides/slide_17.php|title=Solar Astronomy in the Prehistoric Southwest|last=P. Charbonneau|last2=O.R. White|publisher=High Altitude Observatory, University Corporation for Atmospheric Research|access-date=23 January 2014|last3=T.J. Bogdan|archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920023955/http://www.hao.ucar.edu/education/archeoslides/slide_17.php|url-status=deviated|archivedate=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160920023955/http://www.hao.ucar.edu/education/archeoslides/slide_17.php}}</ref> ಆದರೂ ಅದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.nps.gov/meve/historyculture/mt_sun_temple.htm|title=Sun Temple|publisher=U.S. National Park Service|access-date=11 January 2014}}</ref> == ಇತರ ಬಳಕೆಗಳು == ೧೭೬೧ ರಿಂದ 1೧೯೧೬ ರವರೆಗೆ [[ಕ್ಯೂ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ|ಕ್ಯೂ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ]] ಮೂರ್ಖತನಕ್ಕೆ ''ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಸನ್'' ಅಥವಾ ''ಸನ್ ಟೆಂಪಲ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ವಿಲಿಯಂ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಅವರು ೧೭೨೫ ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ದೇವದಾರು ಮರವನ್ನು ನೆಟ್ಟರು. ೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಚಂಡಮಾರುತವು ದೇವದಾರು ಮರವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿತು, ಇದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ಖತನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿತು. <ref>{{Cite book|title=Kew Past|url=https://archive.org/details/kewpast0000blom|last=[[David Blomfield|Blomfield, David]]|publisher=Phillimore & Co. Ltd.|year=1994|isbn=0-85033-923-5|page=[https://archive.org/details/kewpast0000blom/page/119 119]}}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಅಗ್ನಿ ದೇವಾಲಯ * ಚಂದ್ರನ ದೇವಾಲಯ (ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ) * ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ದೇವಾಲಯ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|3}} {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 18f25b9f6652ivdnqc8lv14l99hjbyd 0 148621 1431174 1366227 2026-10-01T13:07:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431174 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | name = ಸಮಣರ್ ಮಲೈ | religious_affiliation = [[ಜೈನಧರ್ಮ]], [[ಹಿಂದೂಧರ್ಮ]] | image = File:10th century Samanar Malai Jain monuments, Madurai district, Tamil Nadu India - 01.jpg | alt = ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು | caption = ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು | location = ಕೀಳ್ಕುಯಿಲ್ಕುಡಿ ಗ್ರಾಮ, ತಮಿಳುನಾಡು | established = ೨೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ | completed = ೯ನೇ ಶತಮಾನ }} {{ಜೈನಧರ್ಮ}} '''ಸಮಣರ್ ಮಲೈ''' ಅಥವಾ '''ಅಮನರ್ ಮಲೈ''' ಅಥವಾ '''ಮೇಲ್ ಮಲೈ''' ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ '''ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು''' [[ತಮಿಳುನಾಡು]] [[ಮದುರೈ]] ಪಟ್ಟಣದ ಪಡುವಣದಲ್ಲಿ ೧೦ಕಿಲೋಮೀಟರು ದೂರದಲ್ಲಿನ ಕೀಳ್ಕುಯಿಲ್ಕುಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿಯಿರುವ ಬಂಡೆಗಳ ಪರ್ವತ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮೂಡಣದ ಮುತ್ತುಪಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಡೆಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳು ಅನೇಕ ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ತಾಣವಾಗಿವೆ.<ref name=sripal>T.S. Sripal (1954), ''Samanar Malai'', University of Madras Press, Appendix on Samanar Malai Inscriptions by M Venkataramayya, pp. 1-14</ref> ಈ ಬೆಟ್ಟವು [[ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]ದಿಂದ [[List of State Protected Monuments in Tamil Nadu|ಕಾಪಿಟ್ಟ ನೆನೆದಾಣ]] ಎಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.asichennai.gov.in/monuments_full_list.html | title=List of Centrally Protected Monuments – Tamilnadu | publisher=Archaeological Survey of India | accessdate=20 January 2014}}</ref><ref name="Green hope ">{{cite news | url=http://www.frontline.in/the-nation/green-hope-amidst-ruins/article5088635.ece | title=Green hope amidst ruins | publisher=Frontline.in | date=14 September 2013 | accessdate=19 January 2014}}</ref> ==ತಾಣ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ== [[File:10th century Samanar Malai Jain monuments, Madurai district, Tamil Nadu India - 1.jpg|left|thumb|upright=0.8| ಸಮಣರ್ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿಗೆ ತೆರಳಲು ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಕೆಳಗಡೆಯಿರುವ ಬಾಗಿಲುವಾಡ.]] ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮದುರೈಗೆ ಪಡುವಣದಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಾದ ಎನ್ಎಚ್ ೪೪ ಮತ್ತು ಎನ್ಎಚ್ ೮೫ ಕೂಡುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕೀಳ್ಕುಯಿಲ್ಕುಡಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ ಮೂಡಣದೆಡೆಗೆ ಚಾಚುತ್ತಾ ಮದುರೈ ಪಟ್ಟಣದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಧವಿಧದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನವರೆಗಿನ ಕಾಲಾವಧಿಯ ಅನೇಕ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ತಾಣವಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪಡುವಣ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗಿರುವುದೇ ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮನೆಮಾಡಿವೆ.<ref name=sripal/> ಇದೇ ಬಂಡೆಗಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೂಡುದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಪ್ಪರನ್ಕುಂಡ್ರಂ ಜೈನ ಗವಿ ಮತ್ತು ಊಮೈ ಆಂಡಾರ್ ಎಂಬ ಮೂಕರಸನ ಹಿಂದೂ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿರುವ ಕಂಜಮಲೈ ಬೆಟ್ಟವಿದೆ. ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲೇ ಕೊರೆದಿರುವ ತಿರುಪ್ಪರನ್ ಕುಂಡ್ರಂ ಮುರುಗನ್ ಗುಡಿ (ಕಂದನ್) ಮತ್ತು ಮದುರೈ ಸುಲ್ತಾನ ಪರಂಪರೆಯ ಕೊನೆಯ ಸುಲ್ತಾನ ಸಿಕಂದರ್ ಶಾಹನ (ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೧೩೭೨–೧೩೭೭) ೧೭-೧೮ನೇ-ಶತಮಾನದ ಮುಸಲ್ಮಾನ್ ದರ್ಗಾ ಇದೆ. <ref name=branfoot146>Crispin Branfoot (2003), The Madurai Nayakas and the Skanda Temple at Tirupparankundram, Ars Orientalis, Volume 33, pp. 146-179, {{JSTOR|4434276}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ವಿವಿಧ ಮಜಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜೈನ ಮತ್ತು ಕೆಲ ಹಿಂದೂ ಸ್ಮಾರಕಗಳೂ ಕಲ್ಬರಹಗಳೂ ಇವೆ.<ref name=sripal/> ''ಸಮಣರ್'' ಎಂಬ ಪದವು [[ಪ್ರಾಕೃತ]]ದ ''ಶ್ರಮಣ'' ಎಂಬುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಆಡುನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂನ್ಯಾಸಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾದ ಪದವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು [[ಜೈನ]] ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ತಮಿಳು]] ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ''ಮಲೈ'' ಎಂದರೆ 'ಮಲೆ' ಅಥವಾ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದರ್ಥ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಮಣರ್ ಮಲೈ ಎಂದರೆ "ಜೈನ ಮಲೆ".<ref name="Chandrashekaran2005">{{cite book|author=M. K. Chandrashekaran|author-link=M. K. Chandrashekaran|url=https://books.google.com/books?id=I8A4wsWYGWsC&pg=PA83|title=Time in the Living World|date=1 January 2005|publisher=Universities Press|isbn=978-81-7371-546-4|pages=83–}}</ref> ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಪಡುವಣದ ಕಡೆ ''ಮೇಲ್ ಮಲೈ'', ''ಅಮನರ್ ಮಲೈ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref name=sripal/> ಕೆಲವು ತಮಿಳು ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ತಿರುವೂರುವಕ್ಕಮ್ ಎಂಬ ಜೈನ ತಾಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅವು ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳೇ ಇರಬಹುದೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref name=kannan49>R Kannan and K Lakshminarayanan (2002), ''Iconography of the Jain Images in the Districts of Tamilnadu'', The Commissioner of Archaeology and Museums, Pub Vol XVII, Chennai, p. 49-50</ref> ಮಹಾಜನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ೮ನೇ-ಶತಮಾನದ ಜೈನ ವಿದ್ವಾಂಸ ಅಕಳಂಕನು ಎದುರಾಳಿ ಕಂಚೀಪುರದ ಬೌದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಮದುರೈ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣನಾದ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ೯ ಮತ್ತು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಜೈನರು ನೆಲೆಗೊಂಡು ಮಠಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು.<ref>D. G. Mahajan (1956), Ancient Dravidian Jain Heritage, Proceedings of the Indian History Congress, Volume 19, pp. 70-79, {{JSTOR|44140800}}</ref> ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಎರಡು ಜೈನ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹವಿದೆ. ನೈರುತ್ಯಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಟ್ಟಿಪೊಡವು ಎಂಬ ೧೦ನೇ-ಶತಮಾನದ ಜೈನ ಗವಿ ಇದೆ. ಸೆಟ್ಟಿಪೊಡವು (ಪೊಡವು|ಪೊಟರೆ) ಬೆಟ್ಟದ ತಳಭಾಗದಿಂದ ತುಸುವೇ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name=sripal/> ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳಂ ತಾಣವಿದೆ. ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳಂ ತಾಣವು ಸೆಟ್ಟಿಪೊಡವುನಿಂದಾಚೆಗೆ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಜೈನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಬರಹಗಳು. ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳಂ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಬರಹಗಳು ಅಂದಾಜು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ೯ನೇ ಶತಮಾನ ಮುಗಿಯುವ ಕಾಲದ್ದು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರದ್ದು.<ref name=sripal/> ಕೆಲವು ತಮಿಳು-ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಕಲ್ಬರಹಗಳು ಸಹಾ ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಬೌದ್ಧವೋ ಜೈನವೋ ಹಿಂದೂವೋ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗದು.<ref name=sripal/> ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಕಾಲಬಳಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಳುಬಿದ್ದ ಆದರೆ ಮರುನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕರುಪ್ಪಸಾಮಿ ಗುಡಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ತಿ ನೆಲಸಮವಾದ ವಿಷ್ಣುಗುಡಿಯ ಜಗಲಿಯಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿದೆ. <ref name=sripal/> ಇವು ಹೆಚ್ಚಿನಪಾಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ತಿರುಪ್ಪರನ್ಕುಂಡ್ರಂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ಜೈನ-ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕಕ್ಷೋಭೆ ಮತ್ತು ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಳಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಚರಿತ್ರೆಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=branfoot146/> ==ವಿವರಣೆ== ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೆಟ್ಟಿಪೊಡವು ತಾಣವನ್ನು ಸಲೀಸಾಗಿ ತಲಪಬಹುದು. ಪಡುವಣದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ಅದು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗವಿ. ಇದು ತನ್ನಿಂತಾನೇ ಆದ ಗವಿ. ಗವಿಯತ್ತ ನಡೆವಾಗ ನಮಗೆದುರಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಚಕ್ಕಂಬಕ್ಕಳ ಹಾಕಿ ಕುಳಿತಿರುವ ತೀರ್ಥಂಕರನ ಉಬ್ಬುಚಿತ್ತಾರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಿರುಕಿಸಿದಾಗ ಆತ ಸಿಂಹಚಿಹ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಆತ [[ಮಹಾವೀರ]].<ref name=sripal/> ಮಹಾವೀರನ ಕೆಳಗೆ ೧೦ನೇ-ಶತಮಾನದ ಸುರುಳಿಸುರುಳಿ ತಮಿಳು ಕಲ್ಬರಹ (ವಟ್ಟೆಳುತ್ತು) ಇದ್ದು ಅದರ ಬರೆಹದ ರೂಪವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಚಿತ್ತಾರದ ಕಾಲವನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗವಿಯೊಳಗೆ ಮೂವರು ತೀರ್ಥಂಕರರು ಇದ್ದು ಅವರ ಎಡಕ್ಕೆ ಬಿಲ್ಲುಬಾಣ ಹಿಡಿದ ಹೆಣ್ಣು ರಣಕಲಿ ಅಂಬಿಕಾದೇವಿ ಎಂಬ ಜೈನ ದೇವತೆ ಇದ್ದಾಳೆ. ತೀರ್ಥಂಕರರ ಬಲಕ್ಕೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯು ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ. ಅಂಬಿಕಾ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಬಳಿ ಪುಟ್ಟ ಆಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಈ ಉಬ್ಬುಕೆತ್ತನೆಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮೂರು ಕಲ್ಬರಹಗಳಿದ್ದು ಅವು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಲಾದ ವಟ್ಟೆಳುತ್ತು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref name=sripal/> {{Gallery |title=ಸೆಟ್ಟಿಪೊಡವು |width=240 |height=200 |lines=3 |align=center |File:10th century Samanar Malai Jain monuments, Madurai district, Tamil Nadu India - 2.jpg|ಸೆಟ್ಟಿಪೊಡವು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಮಹಾವೀರ |File:Samanar Malai, Madurai (9).jpg|ಮಹಾವೀರನ ಹತ್ತಿರದ ನೋಟ |File:10th century Samanar Malai Jain monuments, Madurai district, Tamil Nadu India - 4A.jpg|ಜೈನ ಗವಿಯೊಳಗಿನ ಉಬ್ಬುಚಿತ್ತಾರಗಳು |File:10th century Samanar Malai Jain monuments, Madurai district, Tamil Nadu India - 6A.jpg|ರಣಕಲಿ ಅಂಬಿಕಾದೇವಿ, ಹತ್ತಿರದ ನೋಟ }} ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳಂ ತಾಣವು ಮೂಡುದಿಕ್ಕಿನ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ, ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸೆಟ್ಟಿಪೊಡವುಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳಂ ತಾಣವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಕಣ್ಣ ನೋಟಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಜೈನ ಉಬ್ಬುಚಿತ್ತಾರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹಾವಿನೆಡೆಯ ಕಿರೀಟ ಹೊತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥರು, ಒಂದು ಬಾಹುಬಲಿ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಮೂವರು ತೀರ್ಥಂಕರರು.<ref name=kannan49/> ಇವುಗಳ ನಡುವೆ, ಜೈನಯಕ್ಷ ಧರಣೇಂದ್ರನ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಚಿತ್ತಾರವೂ ಇದೆ. ಅವನ ಅರ್ಧ ಒಡಲು ಹಾವು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಮನುಷ್ಯನದ್ದು, ಅವನು ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ತಲೆಯಬಳಿ ಚಾಮರ ಬೀಸುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಚಿತ್ತಾರಗಳು ಕಳುಗುಮಲೈ ಜೈನತಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name=kannan49/> ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳಂ ತಾಣ ಈ ಎಂಟು ಉಬ್ಬುಚಿತ್ತಾರಗಳ ಕೆಳಗೆ ದಾನಗಳ ಕುರಿತ ವಟ್ಟೆಳುತ್ತಿನ ಆರು ತಮಿಳು ಕಲ್ಬರಹಗಳು ಇವೆ. ಇವು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೯ನೇ ಮತ್ತು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡಂತೂ ೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಭಾಗದ್ದು.<ref name=sripal/> ಹಾಗಾಗಿ, ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳಂ ತಾಣವು ೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಿರಿತನದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತೆನ್ನಬಹುದು. ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳದ ಬಂಡೆ ಚಿತ್ತಾರಗಳಿಂದ ಮೇಲುಗಡೆ ಸಾಗಿದರೆ ಗುಡಿಯೊಂದರ ಅಡಿಪಾಯವಷ್ಟೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲೊಂದು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನ ಕಲ್ಬರಹವಿದೆ. ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲುಗಡೆ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತ ಕಲ್ಲಿನ ದೀಪದಕಂಬವಿದೆ. ಕಂಬದಿಂದ ಸ್ವಲ್ವೇ ದೂರದಲ್ಲಿ ೧೧ ಅಥವಾ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಕಲ್ಬರಹವಿದ್ದು ಅದರ ಒಂದು ಸಾಲು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿದೆ.<ref name=sripal/> ಇದೂ ಸಹ ಜೈನ ಕಲ್ಬರಹ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಮದುರೈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಎಲ್ಲ ೧೧-೧೩ನೇ ಶತಮಾನದ ಜೈನ ಕಲ್ಬರಹಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕನ್ನಡ ಕಲ್ಬರಹವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಮದುರೈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡುಗಳ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name=sripal/> {{Gallery |title=ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳಂ |width=240 |height=200 |lines=3 |align=center |File:Samanar Malai-Madurai-Tamilnadu-IMG 1793.jpg|ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುದಾರಿ |File:Jain carvings at the Samanar Hills near Madurai.jpg|ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳಂ ತಲಪುವಾಗ |File:Samanar Malai, Madurai (17).jpg|ಹಾವಿನ ಹೆಡೆಯಡಿಯ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ, ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಬರಹ |File: Samanar Malai-Madurai-Tamilnadu-IMG 1801.jpg|ತೀರ್ಥಂಕರರ ಉಬ್ಬುಚಿತ್ತಾರ }} ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಜೈನಮುನಿಗಳು ವಿಶ್ರಮಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ೧೨ ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಚಗಳಿವೆ. ಕಾಲವಶದಲ್ಲಿ ಅವು ಮಳೆಗಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ.<ref name=kannan49/> ಕೆಳಗಿನ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯನಾರ್ ಕರುಪ್ಪಸಾಮಿ ಗುಡಿ ಮತ್ತು ಕಮಲದಕೊಳ ಇದೆ. '''ಕರುಪ್ಪು ಸಾಮಿ'''ಯು ಒಂದು ಜಾನಪದ ಗ್ರಾಮದೈವ. ತಮಿಳು ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ ಮಾದೇವಿ ಪೆರುಂಪಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರ ಇಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಮದುರೈಯಿಂದ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಂಡ್ಯ ಅರಸರು, ಈ ಮಠಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.{{cn|date=February 2021}} === ಕಲ್ಬರಹಗಳು === ಸಮಣರ್ ಮಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳು-ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಕಲ್ಬರಹಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.<ref name="2,200-year">{{cite news | url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/2200yearold-Tamil Brahmi-Inscription-found-on-samanamalai/article3220674.ece | title=2,200-year-old Tamil- Brahmi-Inscription found on Samanamalai | work=TheHindu | date=24 March 2012 | accessdate=19 January 2014 | author=T. S. Subramanian}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸೆಟ್ಟಿಪೊಡವು ತಾಣದ ಗವಿಯೊಳಗಿನ ಹಲವಾರು ಕಲ್ಬರಹಗಳು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಉಬ್ಬುಚಿತ್ತಾರಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಿದವನು ಗುಣಸೇನದೇವನ ಶಿಷ್ಯ ಎಂದು, ಮತ್ತು ಗುಣಸೇನದೇವನು ಮಠದ ಓಜಯ್ಯನೆಂದು, ಅಥವಾ ತಮಗೆ ಗುರುವಾಗಿದ್ದ ಗುಣಸೇನದೇವನ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತವೆ.<ref name=sripal2/> ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಬರಹಗಳು ೧೦ನೇ-ಶತಮಾನದ ಆಚೀಚೆ ಕೀಳ್ಕುಯಿಲ್ಕುಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಜೈನವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಜೈನಮುನಿ ಗುಣಸೇನದೇವನ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವರ್ಧಮಾನ ಪಂಡಿತರು, ದೈವಬಲದೇವ ಮತ್ತು ಆಂಡಾಳಯ್ಯನ್ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳು ದಾನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ. <ref name=sripal2/> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳಂ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಗುಣಸೇನದೇವನ ಮತ್ತು ಅವನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಠದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ದಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೈನ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯೊಬ್ಬನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೂ ಇದೆ. ಕಲ್ಬರಹದಲ್ಲಿ ತಾವು ಯಾವ ಯಾವ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳ ನೆಂಟರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ತೀರ್ಥಂಕರ ಚಿತ್ತಾರದ ಕಲ್ಬರಹದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು "ದೇವರ್" ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name=sripal2/> ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಜೈನ ಕಲ್ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇತರ ಜೈನ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಚಂದ್ರಪ್ರಭ, ಬಾಲಚಂದ್ರದೇವ, ನೇಮಿದೇವ, ಅಜಿತಸೇನದೇವ ಮತ್ತು ಗೋವರ್ಧನದೇವ.<ref>K.V. Raman (1972), ''Some aspects of Pandyan History in the Light of Recent Discoveries'', University of Madras, p. 71, {{OCLC|615404288}}</ref> ಪೇಚ್ಚಿಪಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಗುಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅಡಿಪಾಯವಷ್ಟೇ ಇರುವೆಡೆ ಕಾಣುವ ಜೈನ ಉಬ್ಬುಚಿತ್ತಾರಗಳಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಬರಹಗಳು ಬಹುತೇಕ ಸವೆದುಹೋಗಿವೆ. ಅಳಿದುಳಿದ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ "ಶ್ರೀಪರಮನನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು" ಎಂದು ಓದುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಜೈನ ನಂಟು ಹೊಂದಿದಂತಿಲ್ಲ.<ref name=sripal2/> ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಕನ್ನಡ ಕಲ್ಬರಹವು ಸ್ವಲ್ಪ ಸವೆದುಹೋಗಿದ್ದು ಓದಲು ಕಷ್ಟವೆನಿಸುತ್ತದೆ, ಉಳಿದಿರುವ ಅಕ್ಷರಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿದರೆ ಮೂಲ ಸಂಘದ ಜೈನ ಮುನಿಯೊಬ್ಬ ಇಲ್ಲಿ [[ಸಲ್ಲೇಖನ]] ಹೊಂದಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಸಲ್ಲೇಖನವ್ರತವು ಸಾಯುವವರೆಗೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಜೈನ ನೇಮ. <ref name=sripal2>T.S. Sripal (1954), ''Samanar Malai'', University of Madras Press, Appendix on Samanar Malai Inscriptions by M Venkataramayya, pp. 7-14</ref> ==ಸಂಬಂಧಿತ ತಾಣಗಳು== ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಂನ್ಯಾಸ ತಾಣಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ಜೈನ ತಾಣಗಳನ್ನು ''ಸಮಣರ್'' ತಾಣಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತಾಣಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪುದುಕೋಟ್ಟೈಗೆ ಬಡಗಲ ಕಡೆ ೧೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿನ ಜೈನತಾಣವನ್ನೂ "ಸಮಣರ್ ಮಲೈ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ತಾಣವೂ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿದ್ದು ಬೊಮ್ಮಮಲೈ (ಬೊಮ್ಮಡಿಮಲೈ) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜೈನಮಠ ಇತ್ತೆಂದೂ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಮಣರ್ ಮಲೆಯು ಮದುರೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯೇ ತೆರನಾಗಿದೆ.<ref>P.B. Desai (1957), Jainism in South India and Some Jain Epigraphs, Ocotacamund Department of Archaeology, Jain Samskriti Samrakshaka Sangha, Editors: AN Upadhye ಮತ್ತು HL Jain, p. 53-54</ref> ಮದುರೆ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ನೈರುತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೦ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿರುವ '''ಕುಪ್ಪಲನಾತ್ತಮ್''' ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಯಿಗೈಮಲೈ ಎಂಬ ಜೈನತಾಣವಿದ್ದು ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕುಪ್ಪಲನಾತ್ತಮ್ ಪೊಯಿಗೈಮಲೈ ಜೈನ ಗವಿ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದೂ ಕೂಡಾ ಮದುರೈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಜೈನತಾಣ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಗವಿಯೊಳಗೆ ಎಂಟು ಜಿನ ಚಿತ್ತಾರಗಳು ಇವೆ. ಇದರೊಂದಿಗಿನ ಕಲ್ಬರಹವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪುರಾತನ ಜೈನಧರ್ಮದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>P.B. Desai (1957), Jainism in South India and Some Jain Epigraphs, Ocotacamund Department of Archaeology, Jain Samskriti Samrakshaka Sangha, Editors: AN Upadhye and HL Jain, p. 60</ref><ref>{{cite book|author=Robert Sewell|title=Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras|url=https://books.google.com/books?id=mllBAQAAIAAJ&pg=PA296|year=1882|publisher=Government Press|page=296}}</ref><ref>W Francis (1905), [https://archive.org/details/madurafrancis01madr/page/n5/mode/2up Madura], Volume 1, Madras District Gazetteers, p. 327</ref> ==Gallery== {{commons category|ಸಮಣರ್ ಮಲೈ}} <gallery> File:Karuppanasamy temple and lotus pond at the foot hills of Samanar Hills.jpg|ಸಮಣರ್ ಮಲೆಯ ಕೆಳಗೆ ಕರುಪ್ಪಸಾಮಿ ಗುಡಿ ಮತ್ತು ತಾವರೆಕೆರೆ File:GREEN LAKE VIEW OF SAMANAR HILLS.jpg|ಸಮಣರ್ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿಂದ ತಾವರೆಕೆರೆಯ ನೋಟ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} {{Interwikineeded}} [[Category: ತಮಿಳುನಾಡು ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ತಾಣಗಳು]] [[Category:ಜೈನ ಕಲ್ಕೊರೆತ ವಾಸ್ತುಕಲೆ]] [[Category: ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] [[Category:ಮದುರೈ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[Category: ಮದುರೈ ನೆಲರಚನೆ]] [[Category:ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗವಿಗಳು]] [[Category: ಮದುರೈ ಪ್ರವಾಸತಾಣಗಳು]] [[Category:೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಜೈನತಾಣಗಳು]] 0lmjqvve8sy1y8u019g67t986lglvky 0 151778 1431207 1372323 2026-10-01T15:32:16Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431207 wikitext text/x-wiki {{citation style|date=April 2010}} {{Infobox musical artist | name = ಸ್ಮಿತಾ ಮಾಧವ್ | origin = [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಭಾರತ]] | occupation = [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]], [[ಭರತನಾಟ್ಯ]] ನರ್ತಕಿ | genre = ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ – ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ | website = [http://www.smithamadhav.com Official website] }} '''ಸ್ಮಿತಾ ಮಾಧವ್''' <ref>{{Cite news |date=17 November 2011 |title=Official Website of Smitha Madhav |publisher=Opensource Models |location=Hyderabad, India |url=http://www.smithamadhav.com}}</ref> ಒಬ್ಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. <ref>{{Cite web |title=Smitha Madhav |url=http://www.artindia.net/smithamadhav.html |access-date=16 May 2012 |publisher=artscape |archive-date=11 ಮೇ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120511021205/http://www.artindia.net/smithamadhav.html |url-status=dead }}</ref> [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಗೀತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ (ಇನ್ನೊಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]] ). == ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿ == ಸ್ಮಿತಾ ಅವರು ಶ್ರುತಿ ಲಯ ಕೇಂದ್ರ ನಟರಾಜಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಗುರು ನೃತ್ಯ ಚೂಡಾಮಣಿ ಶ್ರೀಮತಿ ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಸಾಯಿನಾಥ್ ಅವರಿಂದ [[ಭರತನಾಟ್ಯ|ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ]] ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೃದಂಗಂ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕರೈಕುಡಿ ಮಣಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎಂ.ಎಸ್ ಲಲಿತಾ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್ ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ಅವರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಮಿತಾ ಅವರು ತೆಲುಗು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=April 2018}}</link> ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂದಿರಾಕಲಾ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತು [[ಮದ್ರಾಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ]] ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ (ಐ.ಸಿ.ಸಿ.ಆರ್) <ref>{{Cite news |title=Indian Council for Cultural Relations |url=http://www.iccrindia.org/default.htm |access-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |archive-date=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100406072243/http://www.iccrindia.org/default.htm |url-status=deviated |archivedate=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100406072243/http://www.iccrindia.org/default.htm }}</ref> ನ ಎಂಪನೆಲ್ಡ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. === ಪ್ರವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು === ಸ್ಮಿತಾ ಅವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]], [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]], ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಮತ್ತು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ೩೦ ವಚನ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ವೆಗೆಸ್ನಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ಗೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇದು ವಿಕಲಾಂಗ ಮಕ್ಕಳ ಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಲಾಭ ರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news |title=Vegesna Foundation Official Page |url=http://www.vegesnafoundation.org/ |access-date=2023-09-17 |archive-date=2018-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181227043748/http://vegesnafoundation.org/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite news |title=Vegesna Foundation 2006 Fund Raising |url=http://www.vegesnafoundation.org/events2006.html |access-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |archive-date=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827172204/http://vegesnafoundation.org/events2006.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite news |last=Ponangi, Ravi R |title=Smitha Madhav Kicks Off US Tour With Dance and Music |url=http://www.nripulse.com/CityNews_SmitaMadhav_Atlanta.html}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Telugu Association of Greater Greenville |url=http://www.taggsc.org/events/2006/smithamadhav/smithamadhav.html |access-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |archive-date=3 ಮೇ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090503173813/http://www.taggsc.org/events/2006/smithamadhav/smithamadhav.html |url-status=deviated |archivedate=3 ಮೇ 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090503173813/http://www.taggsc.org/events/2006/smithamadhav/smithamadhav.html }}</ref> === ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು === ಸ್ಮಿತಾ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ರಾಗಂ ರಾಘವಂ: ರಾಮಾಯಣದ ವಿವಿಧ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಭರತನಾಟ್ಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿ. * ನವಸಂಧಿ: ದಿಕ್ಪಾಲಕರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಗೌರವ * ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟ ಗಿರೀಶಂ ಭಜೆ: ತಿರುಪತಿಯಿಂದ ತಿರುಮಲಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರಿಕರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಬಹು-ಭಾಷಾ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ. <ref>{{Cite news |last=Staff Reporter |date=15 September 2006 |title=Thematic solo dance on pilgrimage |work=[[The Hindu]] |location=Hyderabad, India |url=http://www.hindu.com/2006/09/15/stories/2006091521090200.htm |url-status=deviated |access-date=15 September 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071207205023/http://www.hindu.com/2006/09/15/stories/2006091521090200.htm |archive-date=7 December 2007 |archivedate=7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071207205023/http://www.hindu.com/2006/09/15/stories/2006091521090200.htm }}</ref> * ಕೇಸದಿ ಪಾದಂ: ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನದಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಕೇಳಿರದ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಶುದ್ಧ ನೃತ್ಯ, ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಬಳಸುವ ಕೃತಿ. === ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ === * ಎಮ್ ಎಸ್ ರೆಡ್ಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮತ್ತು ಗುಣಶೇಖರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬಾಲ ರಾಮಾಯಣಂ (೧೯೯೬) ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತಾ ಸೀತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವರ್ಗವು ೧೦ ರಿಂದ ೧೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಚಿತ್ರವು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. * ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸಿಸಿರ್ ಸಹನಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ದ್ವಿಭಾಷಾ (ಬಂಗಾಳಿ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು) ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರವಾದ ಪೃಥ್ವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತಾ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news |last=Chowdhary, Sunita Y |date=30 June 2007 |title=Emotional Journey into the realm of art |work=[[The Hindu]] |location=Hyderabad, India |url=http://www.hindu.com/2007/06/30/stories/2007063051660200.htm |url-status=dead |access-date=30 June 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111107183202/http://www.hindu.com/2007/06/30/stories/2007063051660200.htm |archive-date=7 November 2011}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Raghuvanshi, Alka |date=7 October 2006 |title=Dance and Art Unite |work=[[The Hindu]] |location=Hyderabad, India |url=http://www.hindu.com/mp/2006/10/07/stories/2006100702520400.htm |url-status=dead |access-date=7 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505160401/http://www.hindu.com/mp/2006/10/07/stories/2006100702520400.htm |archive-date=5 May 2009}}</ref> ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಿತಾ ಬಹು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ನಿರೂಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * ಇವರು ಜೆಮಿನಿ ಟಿವಿ ಶೋ ಜಯಂ ಮನದೆಯ ಹಲವಾರು ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಇವರು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಶ್ರೀ ಪಪ್ಪು ವೇಣೋಗೋಪಾಲ ರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಭಕ್ತಿ ಚಾನೆಲ್ (ಟಿಟಿಡಿ) ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಅನ್ನಮಯ್ಯ ಸಂಕೀರ್ತನಾರ್ಚನೆಯ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಿತಾ ವಿಜಯ್ ಟಿವಿಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಗಮಮ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು, ಇದು ಭರವಸೆಯ ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಯಶಸ್ವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. * ಸ್ಮಿತಾ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ವಿಜಯಂನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮಿಳು ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. * ವಿಜಯ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಚೆನ್ನೈನ ನಾರದ ಗಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಕ್ತಿ ತಿರುವಿಜಾದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. * ಆಂಡಾಳ್ ತಿರುಪ್ಪಾವೈಯ ಎಲ್ಲಾ ೩೦ ಪಾಸುರಂಗಳ ನೃತ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಭಕ್ತಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಆಯ್ದ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ===   * ಎಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್, [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]] * ತ್ಯಾಗರಾಜ ಆರಾಧನಾ ಉತ್ಸವ, [[ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ|ತಿರುಪತಿ]] * ಕೃಷ್ಣ ಗಾನ ಸಭಾ, ಚೆನ್ನೈ * ನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಗಾನ ಸಭಾ, [[ಚೆನ್ನೈ]] * ಕೃಷ್ಣ ಗಾನ ಸಭಾ, ಚೆನ್ನೈ * ನಾರದ ಗಾನ ಸಭಾ, [[ಚೆನ್ನೈ]] * ಟಿಟಿಡಿ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವಂ, ತಿರುಪತಿ * ಸರಸ್ವತಿ ಗಾನ ಸಭಾ, [[ಕಾಕಿನಾಡ]] * ಷಣ್ಮುಕಾನಂದ ಸಭಾ, ಮುಂಬಯಿ * ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠ, ಸಿಂಗಾಪುರ * ತ್ಯಾಗರಾಜ ಆರಾಧನಾ, ತಿರುವಯ್ಯರು * ಬ್ರಹ್ಮ ಗಾನ ಸಭಾ, ಚೆನ್ನೈ * ತ್ಯಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಗಾನ ಸಭಾ, [[ಚೆನ್ನೈ]] * ವಾಲ್ಡೋರ್ಫ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]] * ಮಾ ಟಿ.ವಿ ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ * ಮೈಲಾಪುರ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಚೆನ್ನೈ * ಭರತ್ ಕಾಳಾಚಾರ್, ಚೆನ್ನೈ * ಕಾರ್ತಿಕ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಚೆನ್ನೈ * [[ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ]], [[ಚೆನ್ನೈ]] * ಷಣ್ಮುಖಾನಂದ ಸಭಾ, ದೆಹಲಿ * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಗಾಯನ ಸಮಾಜ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]] * ಗುರುವಾಯೂರ್ ದೇವಸ್ವಂ, [[ಗುರುವಾಯೂರು|ಗುರುವಾಯೂರ್]] * [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ]] ತೆಲುಗು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ * ಯುವ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ == ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಗಳು == * ಸ್ಮಿತಾ ಮಾಧವ್ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಇ-ಎಂಬಿಎ ಪ್ರವರ್ತಕ ತರಗತಿಗಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite news |last=Kumar, Ranee |date=17 November 2011 |title=Redefining Management Steps |work=[[The Hindu]] |location=Hyderabad, India |url=http://www.thehindu.com/arts/dance/article2635301.ece |access-date=17 November 2011}}</ref> ಭರತನಾಟ್ಯದ ಮೂಲಕ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ತತ್ವಗಳು ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಇಂದಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟಿಂಗ್, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸ್ಕೋರ್ ಮತ್ತು ಈವೆಂಟ್‌ಗೆ ನಿರೂಪಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರೇಶನ್‌ಗೆ ಅವರು ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. * ಸ್ಮಿತಾ ಅವರಿಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರ ರಾವ್ ಸ್ವರ್ಣ ಕಂಕಣಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು <ref>{{Cite news |last=Kumar, Ranee |date=30 September 2011 |title=Rare Song and Dance Feat |work=[[The Hindu]] |location=Hyderabad, India |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article2498400.ece |access-date=30 September 2011}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅವಳಿ ವಾಚನಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೂರ್ವ-ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾಕ್ಕೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಾಗ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಡನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಟಿ ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಎಂ ಎಸ್ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಈ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳು ಅವರ ಎವರ್ ಗ್ರೀನ್ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ೨ ಆಗಿದ್ದವು. ಬಾಲಮ್ಮನ ಬತ್ತಳಿಕೆಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣಾ ನೀ ಬೇಗನೇ ಬಾರೋ ಮತ್ತು [[ಎಂ.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ|ಎಂ ಎಸ್ ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ]] ಅವರಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಮೀರಾ ಭಜನೆ, ಮೋರೆ ತೊ ಗಿರಿಧರ್ ಗೋಪಾಲ್. * ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ರಿಂದ ೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ರವರೆಗೆ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ತಮಿಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತಾ ಎರಡು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಒಂದು ಭರತನಾಟ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ತಮಿಳು ಹಾಡುಗಳ ಗಾಯನ. <ref>{{Cite news |title=2nd World Tamils Economic Conference – Exhibition |url=http://www.economic-conference.in/culturalprogram.html |access-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |archive-date=30 ಜನವರಿ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180130191439/http://www.economic-conference.in/culturalprogram.html |url-status=deviated |archivedate=30 ಜನವರಿ 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180130191439/http://www.economic-conference.in/culturalprogram.html }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ == * [https://web.archive.org/web/20071128005923/http://www.hindu.com/fr/2007/03/16/stories/2007031600910300.htm ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಗಲೋರ್, ದಿ ಹಿಂದೂ, ೧೬-ಮಾರ್-೨೦೦೭ ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ] * [http://www.artindia.net/smithamadhav.html ArtScape ನಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತಾ ಅವರ ಪ್ರೊಫೈಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120511021205/http://www.artindia.net/smithamadhav.html |date=11 ಮೇ 2012 }} * [http://www.atlantadunia.com/dunia/announcements/announce78.htm ಸ್ಮಿತಾ ವೆಗೆಸ್ನಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ] * [https://web.archive.org/web/20100206160737/http://celebrities.24rocking.com/2008/01/smitha-madhav.html ಸ್ಮಿತಾ ಮಾಧವ್ ವಿವರ] * [http://www.tana.org/ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ತೆಲುಗು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್] * [https://web.archive.org/web/20090219103105/http://sruthilayakendra.com/ ಶ್ರುತಿ ಲಯ ಕೇಂದ್ರ] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://www.thepathlessland.in/essence-of-life/ ಜೀವನದ ಸಾರ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.youtube.com/watch?v=bEZMAlA7XKM ಅದಲ್ ಕಾಣಿರೋ, ವಿಜಯ್ ಟಿವಿ, ಸಂಗೀತ ಸಂಗಮಮ್] * [https://www.youtube.com/watch?v=-uStcf8bR_Q ವಿಜಯ ಟಿವಿ, ಸಂಗೀತ ಸಂಗಮಮ್] * [https://www.youtube.com/watch?v=vhfsu3UTRpE ನಿನ್ನೇ ಭಜನಾ, ಸ್ಮಿತಾ ಇನ್ ಕನ್ಸರ್ಟ್, ಡೆನ್ವರ್, ಸಿಒ, ಯುಎಸ್ಎ] * [https://www.youtube.com/watch?v=y-j5QxecF-4 ವಿಜಯ ಟಿವಿ, ಭಕ್ತಿ ತಿರುವಿಜಾ, ೭-ಜುಲೈ-೨೦೦೯] * [https://www.youtube.com/watch?v=Hj0p5fBVJEg ವಿಜಯ ಟಿವಿ, ಭಕ್ತಿ ತಿರುವಿಜಾ, ೭-ಜುಲೈ-೨೦೦೯] * [https://www.youtube.com/watch?v=y-j5QxecF-4 ವಿಜಯ ಟಿವಿ, ಭಕ್ತಿ ತಿರುವಿಜಾ, ೭-ಜುಲೈ-೨೦೦೯] * [https://www.youtube.com/watch?v=2xEBswdlhAY ಮೈಲಾಪುರ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್, ಆಂಡಾಲ್ ಕಣವು ವರಣಮಯಿರಂ] * [https://www.youtube.com/watch?v=fFK8KvE_inE ಸ್ಮಿತಾಸ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕನ್ಸರ್ಟ್, ಡೆನ್ವರ್, ಸಿಒ, ಯುಎಸ್ಎ] * [https://www.youtube.com/watch?v=KRpkcIgjGTA ಸ್ಮಿತಾಸ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕನ್ಸರ್ಟ್, ಡೆನ್ವರ್, ಸಿಒ, ಯುಎಸ್ಎ] {{Authority control}}   {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] 6wozdohlthzzwvlsl1fm8y1b8aios35 0 152087 1431196 1381646 2026-10-01T14:41:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431196 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Dr_Sushila_Nayyar,_1947.jpg|thumb| ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ನಯ್ಯರ್]] '''ಸುಶೀಲಾ ನಾಯ್ಯರ್''', 'ನಾಯರ್' (೧೯೧೪ &#x2013; ೨೦೦೧) ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಒಬ್ಬ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] ವೈದ್ಯೆ, [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ]] ಆಜೀವ ಅನುಯಾಯಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite book|title=Understanding Gandhi: Gandhians in Conversation with Fred J Blum|url=https://archive.org/details/understandinggan0000unse|last=Thakkar|first=Usha|last2=Mehta|first2=Jayshree|date=2011|isbn=9788132105572|location=New Delhi|doi=10.4135/9788132106838}}</ref> ಅವರು ಗಾಂಧಿಯವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೈದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಂತರಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. <ref name=":0" /> ಅವರ ಸಹೋದರ ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್ ನಯ್ಯರ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆಪ್ತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ವತಂತ್ರ ನಂತರದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಕಚೇರಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ [[ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ|ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ]] ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |last=Greer |first=Spencer |last2=Health |first2=JH Bloomberg School of Public |title=Sushila Nayar |url=https://www.jhsph.edu/about/history/heroes-of-public-health/sushila-nayar.html |access-date=2019-03-30 |website=Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health |language=en}}</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == === ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ === ಅವರು ೨೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೧೪ ರಂದು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಗುಜರಾತ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ (ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದೆ) ಕುಂಜಾಹ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. <ref>{{Cite journal|last=Ganapati|first=R.|date=2004|title=Epidemiology of Leprosy|journal=International Journal of Leprosy and Other Mycobacterial Diseases|volume=72|issue=4|pages=491|doi=10.1489/1544-581x(2004)72<491b:eol>2.0.co;2|pmid=15755207|issn=0148-916X}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನ ಮೂಲಕ ಗಾಂಧಿಯ ಆದರ್ಶಗಳತ್ತ ಆರಂಭಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು [[ಲಾಹೋರ್|ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{Cite book|title=Understanding Gandhi: Gandhians in Conversation with Fred J Blum|url=https://archive.org/details/understandinggan0000unse|last=Thakkar|first=Usha|last2=Mehta|first2=Jayshree|date=2011|isbn=9788132105572|location=New Delhi|doi=10.4135/9788132106838}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFThakkarMehta2011">Thakkar, Usha; Mehta, Jayshree (2011). ''Understanding Gandhi: Gandhians in Conversation with Fred J Blum''. New Delhi. [[Doi (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|doi]]:[[doi:10.4135/9788132106838|10.4135/9788132106838]]. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9788132105572|<bdi>9788132105572</bdi>]].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: location missing publisher ([[:ವರ್ಗ:CS1 ಮುಖ್ಯ: ಸ್ಥಳ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ ಪ್ರಕಾಶಕರು|link]])</span> {{Interwikineeded}} [[Category:CS1 maint: location missing publisher]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] </ref> ಅವರು ಲೇಡಿ ಹಾರ್ಡಿಂಜ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ [[ನವ ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿಗೆ]] ಬಂದರು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ಎಂ ಬಿ ಬಿ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಎಮ್ ಡಿ ಗಳಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಗಾಂಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರು. <ref name=":0" /> === ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಟ === ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನನ್ನು ಸೇರಲು ಸೇವಾಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ನಿಕಟವರ್ತಿಯಾದರು. ಅವರ ಆಗಮನದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ವಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ಕಾಲರಾ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಯುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವೀಧರರು ಇದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಆಕೆಯ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಬಿಧಾನ್‌ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್‌|ಬಿಧಾನ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್]] ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೈದ್ಯೆಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಾಂಧಿಯವರ ಕಡೆಗೆ ಮರಳಿದರು, ದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳುವಳಿ|ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ]] ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷ ಅವರನ್ನು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಂಧಿವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಪುಣೆ|ಪೂನಾದ]] ಅಗಾಖಾನ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೇವಾಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಔಷಧಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಆಶ್ರಮದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕದಡಿತು, ಮತ್ತು ಅವರು ಅದನ್ನು ವಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ಬಿರ್ಲಾಗಳು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಅತಿಥಿಗೃಹಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯವು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. (ಈಗ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ). ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ [[ನಾಥೂರಾಮ್ ಗೋಡ್ಸೆ]], ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಸುಶೀಲಾ ನಯ್ಯರ್ ಅವರು ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡಿದರು. ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಪಂಚಗಣಿಯಲ್ಲಿ ನಾಥೂರಾಂ ಗೋಡ್ಸೆ ಗಾಂಧಿಯವರ ಮೇಲೆ ಕಠಾರಿಯಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ನಡೆದ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಕಪೂರ್ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ]] ನಿಕಟವರ್ತಿಯಾಗಿರುವ ಸುಶೀಲಾ ನಯ್ಯರ್ ಅವರ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು . <ref>{{Cite book|title=Gandhi: Naked Ambition|url=https://archive.org/details/gandhinakedambit0000adam|last=Adams|first=Jad|publisher=Quercus|year=2010|isbn=9781849162104}}</ref> === ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ === ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ, ಸುಶೀಲಾ ನಯ್ಯರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಗೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಅವರು [[ಫರಿದಾಬಾದ್‌|ಫರಿದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[ಕ್ಷಯ|ಕ್ಷಯರೋಗ]] ಆರೋಗ್ಯವರ್ಧಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ದೆಹಲಿಯ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಗಾಂಧಿವಾದಿ [[ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] ಅವರು ಸಹಕಾರಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಯ್ಯರ್ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ಕುಷ್ಠರೋಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |date=2019-07-01 |title=Sushila Nayar, Gandhi's Doctor Who Spent Her Life Giving Medical Care to the Poor |url=https://www.thebetterindia.com/187641/sushila-nayar-doctor-mahatma-gandhi-woman-health-minister-india/ |access-date=2021-02-05 |website=The Better India |language=en-US}}</ref> === ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ === ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು .ದೆಹಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೫೫ ರವರೆಗೆ ಅವರು [[ಜವಾಹರ‌ಲಾಲ್ ನೆಹರು|ನೆಹರೂ ಅವರ]] ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೫೫ ರಿಂದ ೧೯೫೬ ರವರೆಗೆ ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿದ್ದರು (ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯನ್ನು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ). ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಝಾನ್ಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ [[ಲೋಕಸಭೆ|ಲೋಕಸಭೆಗೆ]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ೧೯೭೧ ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೬೨ ರಿಂದ ೧೯೬೭ ರವರೆಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದರು. ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅವರ ಹೊಸ ಪಕ್ಷವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತರಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಝಾನ್ಸಿಯಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ಗಾಂಧಿಯವರ ಆದರ್ಶಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಅವರು ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. === ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾವು === ಸುಶೀಲ ನಾಯರ್ ತಮ್ಮ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |last=Sahgal |first=Kanav Narayan |date=2020-03-16 |title=Sushila Nayar: The Public Health Hero We All Should Know About {{!}} #IndianWomenInHistory |url=https://feminisminindia.com/2020/03/16/sushila-nayar-the-public-health-hero-we-all-should-know-about-indianwomeninhistory/ |access-date=2021-02-05 |website=Feminism In India |language=en-GB}}</ref> ೩ ಜನವರಿ ೨೦೦೧ ರಂದು, ಅವರು [[ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನ|ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಿಂದ]] ನಿಧನರಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2001-01-04 |title=Sushila Nayyar dead |url=https://www.thehindu.com/thehindu/2001/01/04/stories/0204000c.htm |access-date=2019-03-30 |website=[[The Hindu]]}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=April 2021|bot=medic}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಸುಶೀಲಾ ನಯ್ಯರ್ ಅವರು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದ ಗಾಂಧಿ ತತ್ವದಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ಗಾಂಧಿ ಚಿಂತನೆಗಳ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅವರು ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹದ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ [[ಮದ್ಯದ ಗೀಳು|ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ]] ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಡ ಮಹಿಳೆಯರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕಾಳಜಿಗೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಾ ಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಬಲೀಕರಣ ನೀಡಿದರು. ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವರು ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಯುವತಿಯರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ವರ್ಚಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಾಂತೀಯತೆಯಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು, ಅಂತಹ ಅವರು ಅವರ ಜೀವನದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದರು. ಅವಳು ಮದುವೆಯಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂಟಿ ಯುವತಿಯರಿಗೆ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಅವಳು ತನ್ನ ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ತನಗಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕೊಳಕು ಕೆಲಸ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗಾಂಧಿಯಂತೆ ಅವಳು ನಂಬಿದ್ದಳು, ಮತ್ತು ಔಷಧವು ಲಿಂಗ, ಜಾತಿ, ಕೀಳರಿಮೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾಯಿಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈ ಜೋಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಇತರ ಜನರ ದೋಷಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂಕುಶ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಿಸದವಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿರುವವರಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಯತೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. == ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು == * ''ಬಾಪು ಅವರ ಸೆರೆವಾಸದ ಕಥೆ'' (೧೯೪೪) * ''ಕಸ್ತೂರಬಾ, ಗಾಂಧಿಯವರ ಪತ್ನಿ'' (೧೯೪೮) * ''ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿ: ಎ ಪರ್ಸನಲ್ ರಿಮಿನಿಸೆನ್ಸ್'' (೧೯೬೦) * ''ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ'' (೧೯೬೩) * ''ನಿಷೇಧದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ'' (೧೯೭೭) * ''ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ: ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (ಸಂಪುಟ. ೪)'' (೧೯೫೧) * ''ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ: ಭಾರತ ಅವೇಕನ್ಡ್, (ಸಂಪುಟ ೫)'' * ''ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ: ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ - ಜಲಾನಯನ, (ಸಂಪುಟ. ೬)'' * ''ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ: ಸ್ವರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿ, (ಸಂಪುಟ. ೭)'' * ''ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತಿಮ ಹೋರಾಟ, (ಸಂಪುಟ. ೮)'' ( ೧೯೯೦) * ''ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ: ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಫೇಸ್'' (ಅವಳ ಸಹೋದರ ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್‌ಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ, ಅವರ ಗಾಂಧಿ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಹತ್ತನೇ ಸಂಪುಟ, ನವಜೀವನ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.) == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Authority control}} dv1p73k805d5fbw419ugxw785zkkeum 0 152089 1431180 1366792 2026-10-01T13:47:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431180 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|image=File:Sabitri Mitra.jpg|birth_date=1960|death_date=}} '''ಸಾಬಿತ್ರಿ ಮಿತ್ರಾ''' ಅವರು [[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ]] ಸೇರಿದ [[ರಾಜಕಾರಣಿ]]. ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2011 ರಿಂದ 2016 ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ 2021 ರಿಂದ ಮಾಣಿಕ್ಕ್ ಚೌಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ == 1991ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ]] ಮಾಲ್ದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆರೈದಂಗಾ ವಿಧಾನಸಭೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಅವರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಸೋಲನ್ನನುಭವಿಸಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಪಕ್ಷಾಂತರಗೊಂಡರು.<ref name="indianexpress1">[http://www.indianexpress.com/news/cong-mla-sabitri-mitra-disqualified-for-defe/734027/ Cong MLA Sabitri Mitra disqualified for defecting]. Indian Express (2011-01-06). Retrieved on 2011-05-28.</ref> 2011 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಾಣಿಕ್‌ಚಾಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 64,641 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೆದ್ದರು, ಅವರ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ [[ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದಿ)|ಸಿಪಿಐ(ಎಂ)]] ನ ರತ್ನಾ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಅವರನ್ನು 6,217 ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. == ಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಗಳು == ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 34 ಮಂತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಮೊದಲು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಆದರೆ 2011 ರಲ್ಲಿ [[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ]] ಪಕ್ಷಾಂತರಗೊಂಡರು. ಅವರು INC ಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ (WBPCC) ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. WBPCC ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಸಚಿವ ಮಾನಸ್ ಭುನಿಯಾ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="indianexpress1"/> ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವೆಯಾಗಿ ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮೊದಲ ನಿರ್ಧಾರವೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವುದು.<ref>{{Cite news |last=Konar |first=Debashis |date=25 May 2011 |title=Retd officials may not find a place in new govt |work=The Times Of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata-/Retd-officials-may-not-find-a-place-in-new-govt/articleshow/8561809.cms |access-date=11 November 2019}}</ref> ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಶಿಶು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇವೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೂತನ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ಅವರು ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವೆಸಗಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು <ref>[https://web.archive.org/web/20121020224940/http://www.sify.com/news/new-wb-minister-freezes-number-of-appointments-news-national-lfybamhfaih.html New WB Minister freezes number of appointments]. Sify.com (2011-05-24). Retrieved on 2011-05-28.</ref> ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ]] ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಿತ್ರಾ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.thehindu.com/news/national/article2035875.ece Key Ministers in Mamata's Cabinet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025053423/http://www.thehindu.com/news/national/article2035875.ece |date=2012-10-25 }}. TheHindu.com (2011-05-21). Retrieved on 2011-05-29.</ref> ಸಾವಿತ್ರಿ ಮಿತ್ರಾ ಅವರು ಖಾತೆಯನ್ನು 2014ರಲ್ಲಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಮಮತಾ ಅವರು ಖಾತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಚಿವರಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು <ref>{{Cite web |title=Bratya shifted to tourism, Partha new education minister, Mitra to see IT also |url=http://thestatesman.net/news/56940-bratya-shifted-to-tourism-partha-new-education-minister-mitra-to-see-it-also.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140727093237/http://thestatesman.net/news/56940-bratya-shifted-to-tourism-partha-new-education-minister-mitra-to-see-it-also.html |archive-date=27 July 2014 |access-date=17 July 2014 |publisher=The Statesman, 28 May 2014}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="1"></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == # [http://www.newsreporter.in/tag/sabitri-mitra ಪತ್ರಕರ್ತ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181211091258/https://www.newsreporter.in/tag/sabitri-mitra |date=2018-12-11 }} # [http://myneta.info/westbengal2011/candidate.php?candidate_id=104 MyNeta] # [http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Sabitri-Mitra ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ] # [http://www.sarkaritel.com/states/west_bengal/council_ministers.htm ಸರ್ಕಾರಿಟೆಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111201144544/http://www.sarkaritel.com/states/west_bengal/council_ministers.htm |date=2011-12-01 }} # [https://web.archive.org/web/20121025053423/http://www.thehindu.com/news/national/article2035875.ece ದಿ ಹಿಂದೂ] # [http://www.kolkataonline.in/Administration/Who-is-Who.aspx ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಆನ್ಲೈನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181204173339/http://www.kolkataonline.in/administration/who-is-who.aspx |date=2018-12-04 }} # [http://www.banglarmukh.com ಬಾಂಗ್ಲಾರ್ ಮುಖ್] {{West Bengal Legislative Assembly5}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Pages using infobox officeholder with unknown parameters|chiefminister3Sabitri Mitra]] [[ವರ್ಗ:Pages using infobox officeholder with unknown parameters|chiefministerSabitri Mitra]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೬೦ ಜನನ]] mwpcxlqeroor7jor40tx5iznp87qcca 0 152247 1431208 1368581 2026-10-01T15:41:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431208 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name =ಸ್ವಾತಿ ಸೋಮನಾಥ್ | image = Swathi Somnath in October 2020 2.png | caption = ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಿ | birth_name = ದೂಸಿ ಸ್ವಾತಿ | birth_place = ಚಕ್ರಧರಪುರ, [[ಬಿಹಾರ]] (ಈಗ [[ಜಾರ್ಖಂಡ್]]), ಭಾರತ | education = {{ubl | ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ (ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) | ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ }} | occupation = ಕೂಚುಪುಡಿ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ | known_for = ಕಾಮ ಸೂತ್ರ ಆಧಾರಿತ ಬ್ಯಾಲೆ | awards = ಕಲಾ ರತ್ನ }} '''ಸ್ವಾತಿ ಸೋಮನಾಥ್''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ. ಅವರು ಕಾಮಸೂತ್ರ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಪ್ರೇಮದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಲೆ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಕಲಾ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಭಾರತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಸ್ವಾತಿ ಬಿಹಾರದ ಚಕ್ರಧರಪುರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದ, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇ ಉದ್ಯೋಗಿ ಸೋಮನಾಥ್ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="Bnim">{{Cite web |last=Bnim |author-link=Bnim |date=23 October 2014 |title="స్వాతి సోమనాథ్" – శింజారవం |trans-title=Swathi Somnath |url=https://www.acchamgatelugu.com/2014/10/swathi-somanath-shinjaravam.html |access-date=13 December 2022 |website=acchamgatelugu.com}}</ref> ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೂಸಿ ಅಗ್ರಹಾರದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref name=":1" /> ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಗೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕೂಚಿಪುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು,<ref>{{Cite web |last=Vishwanath |first=Narayana |date=11 January 2014 |title=Representing The Art of Perfection |url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2014/jan/11/Representing-The-Art-of-Perfection-563032.html |access-date=12 December 2022 |website=[[The New Indian Express]] |archive-date=12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212151935/https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2014/jan/11/Representing-The-Art-of-Perfection-563032.html |url-status=deviated |archivedate=12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221212151935/https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2014/jan/11/Representing-The-Art-of-Perfection-563032.html }}</ref> ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಚೆವೆಲ್ಲಾ ರವಿ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. == ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯ == ಸ್ವಾತಿ ಅವರು ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಲಂಬಾಣಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೧ ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸುಮತಿ ಕುಶಲ್ ಅವರಿಂದ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಮತ್ತು ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Bnim"/> ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಕೆಳ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಅವರು ೧೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಸೋಮನಾಥ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ವಾತ್ಸಾಯನ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಪ್ರೇಮ ಹಿಂದೂ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಾಮಸೂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಅವರ ಮ್ಯಾಲೆ ''ವಾತ್ಸಾಯನಿ'' ಕಾಮಸೂತ್ರವು ಅಪಾರ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಇದು ರಸಿಕರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಾರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ನೃತ್ಯಗಾರರು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref name="Bnim"/><ref name=":2"/><ref>{{Cite news |last=Ramakrishna |first=Lakshmi |date=22 March 2019 |title=Artist- writer Bnim: Canvas that's vast and wide |language=en-IN |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/entertainment/dance/the-hindu-friday-review-hyderabad-tirupati-visakhapatnam-vijayawada-ongole/article26607292.ece |access-date=13 December 2022 |issn=0971-751X}}</ref> ಅವರು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಭಾರತಿ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="Bnim"/><ref name=":2"/> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ೧೨ - ೧೬ ಎಕರೆ ಜಾಗ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿ, ಶ್ರೀಕಾಕುಲಂ ಬಳಿಯ ಕಲ್ಲೇಪಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಜಾ ನಾಟ್ಯಮಂಡಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರು ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವಳಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಭೂಮಿ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸ್ಥಳೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref name=":0">{{Cite news |date=29 January 2016 |title=Cultural centre to come up at Kallepalli |language=en-IN |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/Cultural-centre-to-come-up-at-Kallepalli/article14028240.ece |access-date=12 December 2022 |issn=0971-751X}}</ref><ref name=":5">{{Cite web |date=27 September 2015 |title=ఎందుకంత ప్రేమ |trans-title=Why so much love |url=https://www.sakshi.com/news/andhra-pradesh/swati-somnath-great-international-ballerina-279445 |access-date=13 December 2022 |website=[[Sakshi (newspaper)|Sakshi]] |language=te}}</ref><ref name=":6">{{Cite news |date=4 July 2015 |title=Allocation of land to Kuchipudi dancer opposed |language=en-IN |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/allocation-of-land-to-kuchipudi-dancer-opposed/article7387730.ece |access-date=13 December 2022 |issn=0971-751X}}</ref> ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಗುರುಕುಲ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯಂ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೂಚಿಪುಡಿ ಕಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=8 January 2022 |title=దృశ్య కావ్యం.. నృత్య రూపకం |trans-title=Visual poetry.. Dance metaphor |url=https://www.eenadu.net/telugu-news/districts/Srikakulam/10/122005412 |access-date=13 December 2022 |website=[[Eenadu]] |language=te}}</ref> ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫ ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಿರುಪತಿಯ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ೧೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ''ದ್ರೌಪದಿ'' ಆಧಾರಿತ ದ್ರೌಪದಿ, ''ಕಾಮಸೂತ್ರ'' ಆಧಾರಿತ ''ಕಾಮತೋ ಮೋಕ್ಷ'', ''ಹಿಂದುತ್ವ'', ''ಸಹೃಣಂ ಗೋವಿಂದಂ'', ''ಸೌಂದರ್ಯ ದರ್ಶನ'' ರಾಮಾನುಜರ ಜೀವನ ಆಧಾರಿತ ಸೌಂದರ್ಯ ದರ್ಶನ, ಆದಿ ಶಂಕರರ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ''ಸರ್ವಜ್ಞ ಶಂಕರ''.<ref>{{Cite web |last=Vishwanath |first=Narayana |date=25 November 2013 |title=Saving the sanctity of Kuchipudi |url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2013/nov/25/Saving-the-sanctity-of-Kuchipudi-541190.html |access-date=13 December 2022 |website=[[The New Indian Express]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFVishwanath2013">Vishwanath, Narayana (25 November 2013). [https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2013/nov/25/Saving-the-sanctity-of-Kuchipudi-541190.html "Saving the sanctity of Kuchipudi"]. ''[[ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್|The New Indian Express]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 December</span> 2022</span>.</cite></ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Bnim |author-link=Bnim |date=23 October 2014 |title="స్వాతి సోమనాథ్" – శింజారవం |trans-title=Swathi Somnath |url=https://www.acchamgatelugu.com/2014/10/swathi-somanath-shinjaravam.html |access-date=13 December 2022 |website=acchamgatelugu.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBnim2014">[[ಬಿನಿಮ್|Bnim]] (23 October 2014). [https://www.acchamgatelugu.com/2014/10/swathi-somanath-shinjaravam.html ""స్వాతి సోమనాథ్" – శింజారవం"] &#x5B;Swathi Somnath&#x5D;. ''acchamgatelugu.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 December</span> 2022</span>.</cite></ref> ಡಿಡಿ ಯಾದಗಿರಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಒಡಿಸ್ಸಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದರೂ ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರು. == ಇತರೆ ಕೆಲಸ == ಅವರು ಕೂಚಿಪುಡಿ, ನೃತ್ಯ, ನವದೆಹಲಿಗಾಗಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಆಡಿಷನ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":2">{{Cite web |last=Vishwanath |first=Narayana |date=25 November 2013 |title=Saving the sanctity of Kuchipudi |url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2013/nov/25/Saving-the-sanctity-of-Kuchipudi-541190.html |access-date=13 December 2022 |website=[[The New Indian Express]]}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಸ್ವಾತಿ ಅವರು ಕೂಚಿಪುಡಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಲಾ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=15 August 2006 |title=Hamsa awards are now Kalaratna |language=en-IN |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh//article58041585.ece |access-date=12 December 2022 |issn=0971-751X |archive-url=https://web.archive.org/web/20221202181507/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh//article58041585.ece |archive-date=2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 |url-status=dead}}</ref> == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="1"></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Commons category-inline}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] 2i4dnqmnyf9b27g70p5oz7xj2pyeuu0 0 152252 1431187 1367289 2026-10-01T14:17:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431187 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|name=ಸೀಮಾನ್|predecessor1=ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ|image=Tamil Eelam Champion Seeman Speech Outside UN headquarters Geneva 002.jpg|party=[[ನಾಮ್ ತಮಿಳರ್ ಕಚ್ಚಿ]] (2010–ಇಂದಿನವರೆಗೆ)|birth_date={{birth date and age|df=y|1966|11|08}}|birth_place=[[ಅರನೈಯೂರ್]], [[ಶಿವಗಂಗೈ ಜಿಲ್ಲೆ]], ([[ಶಿವಗಂಗಾ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] & [[ಮಾನಮದುರೈ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]), [[ತಮಿಳುನಾಡು]], [[ಭಾರತ]]<ref name=One/><ref name="Profile"/>|spouse={{marriage|ಕಯಲ್ವಿಝಿ|2013}}<ref name="One">{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/politicians/seeman-284.html|title=Seeman Profile|website=OneIndia|access-date=11 April 2019}}</ref>|term_start=}} <references /> '''ಸೆಂತಮಿಝನ್ ಸೀಮಾನ್''' <ref name="Nath">{{Cite news |last=Nath |first=Akshaya |date=16 October 2019 |title=Vellore: Congress burns effigy of leader who justified Rajiv Gandhi's killing in election speech |language=en |work=India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/story/congress-naam-tamilar-katchi-seeman-rajiv-gandhi-1609955-2019-10-16 |access-date=25 March 2021}}</ref> <ref name="Yamunan">{{Cite news |last=Yamunan |first=Sruthisagar |date=11 February 2020 |title=Why many believe Rajinikanth has become the BJP's loudspeaker in Tamil Nadu |work=Scroll.in |url=https://scroll.in/article/952429/why-many-believe-rajinikanth-has-become-the-bjps-loudspeaker-in-tamil-nadu |access-date=5 July 2023}}</ref> <ref name="thewire.in">{{Cite web |title=How the Hindu Munnani Seized Vinayaga Chaturthi to Spew Venom |url=https://thewire.in/communalism/hindu-munnani-katchi-vinayaga-chathurthi-hindu |access-date=1 August 2020 |website=The Wire}}</ref> <ref>{{Cite web |last=தலைமையகம் |date=10 September 2016 |title=மாரியப்பன் தங்கவேலு தமிழினத்திற்கே பெருமை சேர்த்திருக்கிறார் – செந்தமிழன் சீமான் வாழ்த்து |url=https://www.naamtamilar.org/2016/09/%E0%AE%AE%E0%AE%BE%E0%AE%B0%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AE%A9%E0%AF%8D-%E0%AE%A4%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%B5%E0%AF%87%E0%AE%B2%E0%AF%81-%E0%AE%A4%E0%AE%AE%E0%AE%BF%E0%AE%B4/ |access-date=30 December 2020 |language=ta-IN}}</ref> (ಜನನ 8 ನವೆಂಬರ್ 1966) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ನಾಮ್ ತಮಿಳರ್ ಕಚ್ಚಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮಿಳರ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು. <ref name="tvb">{{Cite web |date=13 April 2020 |title=Seeman calls for vote bank to protect Tamils |url=http://www.newindianexpress.com/states/tamil_nadu/article193786.ece |access-date=28 April 2019 |website=The New Indian Express |archive-date=18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418125809/http://www.newindianexpress.com/states/tamil_nadu/article193786.ece |url-status=dead }}</ref> ಸೀಮಾನ್ 1990 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ''ಪಾಂಚಾಲಂಕುರಿಚಿ'' (1996) ಮತ್ತು ''ವೀರನಾಡೈ'' (2000) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವೈಫಲ್ಯವು ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಆಫರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಗಳು 1990 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು. ನಂತರ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿ ಜಾಗೃತ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ತಂಬಿ'' (2006) ಮೂಲಕ ಪುನರಾಗಮನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೂ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವೈಫಲ್ಯ, 2000 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ನಟನಾಗಿ ಬದ್ಧತೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲು ಸೀಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. 2010 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸೀಮಾನ್ ತಮಿಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. <ref name="Nath"/> <ref name="Yamunan"/> <ref name="thewire.in"/> ಸೀಮಾನ್ [[ತೆಲುಗು|ತೆಲುಗು ಜನರು]] ಮತ್ತು [[ಕನ್ನಡಿಗರು|ಕನ್ನಡಿಗರ]] ವಿರುದ್ಧ ಅನ್ಯದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ವಿವಾದಗಳು == ನವೆಂಬರ್ 2009 ರಲ್ಲಿ, ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, [[ಟೊರಾಂಟೊ ನಗರ|ಟೊರೊಂಟೊದಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ತುಂಬಿದ ಬೆಂಕಿಯಿಡುವ ಭಾಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆನಡಾ ಬಾರ್ಡರ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಿಂದ ಸೀಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು "ಯಾವುದೇ ಸಿಂಹಳೀಯರು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಎಲ್ಟಿಟಿಇ ದಾಳಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರತಿ ತಮಿಳು ಶಾಲೆಗೆ 100 ಸಿಂಹಳೀಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. <ref>{{Cite news |last=B. MURALIDHAR REDDY |date=27 November 2009 |title=Director Seeman arrested and deported from Canada |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/news/international/director-seeman-arrested-and-deported-from-canada/article55523.ece |access-date=17 December 2016}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFB._MURALIDHAR_REDDY2009">B. MURALIDHAR REDDY (27 November 2009). </cite></ref> ವಿಕ್ರವಾಂಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಉಪಚುನಾವಣೆಯ ಪ್ರಚಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷವು ಶತ್ರುವನ್ನು ( [[ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ]] ) ಕೊಲ್ಲುವುದನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಘೋಷಿಸಿತು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಹಲವಾರು ತಮಿಳು ಜನರನ್ನು ಕೊಂದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಂತಿ ಪಾಲನಾ ಪಡೆ (ಐಪಿಕೆಎಫ್) ಅನ್ನು ಈಳಂಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಭಾಷಣವು ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಣಪಟಲದ ಜನರಿಂದ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಪೊಲೀಸರು ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಹಲವು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |last=Tamilarasu |first=Prabhakar |date=14 October 2019 |title=Seeman stirs up a hornet's nest by glorifying Rajiv Gandhi killers |url=https://thefederal.com/states/south/tamil-nadu/seeman-stirs-up-controversy-glorifying-rajiv-gandhi-killers/ |access-date=1 August 2020 |website=The Federal |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTamilarasu2019">Tamilarasu, Prabhakar (14 October 2019). </cite></ref> <ref>{{Cite web |date=14 October 2019 |title=NTK leader Seeman 'justifies' Rajiv Gandhi's killing, booked by police as Congress seeks action |url=https://indianexpress.com/article/india/ntk-leader-seeman-justifies-rajiv-gandhis-killing-booked-by-police-as-congress-seeks-action-6068748/ |access-date=1 August 2020 |website=The Indian Express |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://indianexpress.com/article/india/ntk-leader-seeman-justifies-rajiv-gandhis-killing-booked-by-police-as-congress-seeks-action-6068748/ "NTK leader Seeman 'justifies' Rajiv Gandhi's killing, booked by police as Congress seeks action"]. </cite></ref> <ref>{{Cite news |last=Correspondent |first=Special |date=15 October 2019 |title=Seeman booked for hailing Rajiv Gandhi's assassination |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/seeman-booked-for-hailing-rajiv-gandhis-assassination/article29684589.ece |access-date=1 August 2020 |issn=0971-751X}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFCorrespondent2019">Correspondent, Special (15 October 2019). </cite></ref> ಸೀಮಾನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಜಾತಿಯ ರೇಖೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ 'ವಂಧೇರಿ'ಗಳ ನಿರಂತರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ 'ತಮಿಳು ಜನರ ಅವನತಿ' ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (ಹೊರಗಿನವರು ಅಥವಾ ತಮಿಳರಲ್ಲದವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೆಲುಗರನ್ನು ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವಲಸೆಯ ಇತಿಹಾಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ) ಮತ್ತು ತಮಿಳರು "ನಿಜವಾದ ತಮಿಳಿಗರನ್ನು" ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ. <ref>{{Cite news |last=Yamunan |first=Sruthisagar |date=30 May 2019 |title=In Tamil Nadu, an ultra nationalist politician who often invokes Adolf Hitler is gaining support |work=Scroll.in |url=https://scroll.in/article/924890/in-tamil-nadu-an-ultra-nationalist-politician-who-often-invokes-adolf-hitler-is-gaining-support |access-date=5 July 2023}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFYamunan2019">Yamunan, Sruthisagar (30 May 2019). </cite></ref>ಸೀಮಾನ್ ಅವರು ತಮಿಳು ಈಳಂ ಮತ್ತು [[ಎಲ್.ಟಿ.ಟಿ.ಇ.|ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇಯ]] ಬೆಂಬಲಿಗ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ, ಅವರ ಘೋಷಿತ ನಿಲುವಿನ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2019 ರಲ್ಲಿ ಆಡಿಯೋ ಸೋರಿಕೆಯು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳರಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸೀಮಾನ್ ಮೆಥಗು ಎಂಬ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಪರ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. {{Interwikineeded}} [[Category:Articles with unsourced statements from February 2023]] <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> ಮತ್ತೊಂದು ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಆಡಿಯೋದಲ್ಲಿ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಹೋರಾಟಗಾರ ಪೊಟ್ಟು ಅಮ್ಮನ್ ವಿರುದ್ಧ ಅಶ್ಲೀಲ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ <ref>{{Cite web |title=பொட்டு அம்மான் குறித்த சீமானின் பேச்சை புலம்பெயர் தமிழர்கள் கண்டிக்க வேண்டும் - வன்னி அரசு - தமிழ்நாடு |url=https://ibctamilnadu.com/article/tamil-diaspora-should-condemn-seeman-vanni-arasu-1618576747 |access-date=7 April 2023 |website=IBC Tamilnadu}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://ibctamilnadu.com/article/tamil-diaspora-should-condemn-seeman-vanni-arasu-1618576747 "பொட்டு அம்மான் குறித்த சீமானின் பேச்சை புலம்பெயர் தமிழர்கள் கண்டிக்க வேண்டும் - வன்னி அரசு - தமிழ்நாடு"]. </cite></ref> 2013 ರಲ್ಲಿ, ಸೀಮಾನ್ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ನಾಯಕ ಯಾಸೀನ್ ಮಲಿಕ್ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು <ref>{{Cite web |date=21 May 2013 |title=Seeman defends Yasin Malik's presence in pro-Tamil meeting |url=https://www.business-standard.com/article-amp/pti-stories/seeman-defends-yasin-malik-s-presence-in-pro-tamil-meeting-113052100871_1.html |access-date=7 April 2023 |website=Business Standard}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.business-standard.com/article-amp/pti-stories/seeman-defends-yasin-malik-s-presence-in-pro-tamil-meeting-113052100871_1.html "Seeman defends Yasin Malik's presence in pro-Tamil meeting"]. </cite></ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಈರೋಡ್ ಪೂರ್ವ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉಪಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರು ತಮಿಳುನಾಡನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಅವರು "ಅರುಂತಥಿಯಾರ್ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕಸವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಕರೆತಂದರು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರು. <ref>{{Cite news |date=23 February 2023 |title=EC notice over Seeman's remark on arunthathiyars |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/coimbatore/ec-notice-over-seemans-remark-on-arunthathiyars/articleshow/98167242.cms |access-date=7 April 2023}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://timesofindia.indiatimes.com/city/coimbatore/ec-notice-over-seemans-remark-on-arunthathiyars/articleshow/98167242.cms "EC notice over Seeman's remark on arunthathiyars"]. </cite></ref> ಅವರು ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಅರುಂತಥಿಯಾರ್ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು. ಈ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ಕೋರಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಎನ್‌ಟಿಕೆಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಕೂಡ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ. ಸೀಮಾನ್ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕರುಂಗಲ್ಪಾಳ್ಯಂ ಪೊಲೀಸರು ಮೂರು ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news |date=23 February 2023 |title=Erode (East) bypoll &#124; Seeman booked for making remarks 'insulting' Scheduled Caste community people |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/erode-east-bypoll-seeman-booked-for-making-remarks-insulting-scheduled-caste-community-people/article66543671.ece |access-date=7 April 2023 |via=www.thehindu.com}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/erode-east-bypoll-seeman-booked-for-making-remarks-insulting-scheduled-caste-community-people/article66543671.ece "Erode (East) bypoll &#x7C; Seeman booked for making remarks 'insulting' Scheduled Caste community people"]. </cite></ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಪಕ್ಷದಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್ ಕೆ. ಕಾಳಿಮುತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಕಯಲ್ವಿಜಿ ಅವರನ್ನು ಸೀಮಾನ್ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news |last=Sundar |first=S. |date=18 March 2004 |title=Caste takes centre stage |work=[[The Hindu]] |url=http://www.thehindu.com/2004/03/18/stories/2004031807640400.htm}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSundar2004">Sundar, S. (18 March 2004). </cite></ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ನಂದನಂನಲ್ಲಿರುವ YMCA ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು <ref name="ThatsTamil">{{Cite web |date=8 September 2013 |title=Seeman ties the knot |url=http://tamil.oneindia.in/news/2013/09/08/tamilnadu-seeman-ties-the-knot-kayalvizhi-gala-wedding-183019.html |access-date=8 September 2013 |publisher=OneIndia Tamil}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://tamil.oneindia.in/news/2013/09/08/tamilnadu-seeman-ties-the-knot-kayalvizhi-gala-wedding-183019.html "Seeman ties the knot"]. </cite></ref> 2007ರಲ್ಲಿ ಸೀಮಾನ್‌ನ ''ವಾಜ್ತುಗಳು'' ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದ ಸೀಮಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತಾನು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ನಟಿ [[ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ]] ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ 2011ರಲ್ಲಿ ತನಗೆ ವಂಚಿಸಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಆಕೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದ್ದಳು. <ref>{{Cite news |date=4 June 2011 |title=Case against Seeman |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/case-against-seeman/article2074692.ece |access-date=4 April 2021}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/case-against-seeman/article2074692.ece "Case against Seeman"]. </cite></ref> ಈ ಜೋಡಿಯು 2010 ರ ದಶಕದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪದಗಳ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು, ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಂತರ ಜುಲೈ 2020 ರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿದರು, ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗಾಗಿ ಸೀಮಾನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರನ್ನು ದೂಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news |title=There is no limit to Seeman's atrocities: Vijayalakshmi |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/seeman-should-come-forward-and-talk-to-me-to-resolve-the-matter-vijayalakshmi/articleshow/77220126.cms}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/seeman-should-come-forward-and-talk-to-me-to-resolve-the-matter-vijayalakshmi/articleshow/77220126.cms "There is no limit to Seeman's atrocities: Vijayalakshmi"]. </cite></ref> <ref>{{Cite news |date=2 June 2011 |title=Tamil actress complains about director Seeman to police |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/Tamil-actress-complains-about-director-Seeman-to-police/articleshow/8685502.cms |access-date=4 April 2021}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/Tamil-actress-complains-about-director-Seeman-to-police/articleshow/8685502.cms "Tamil actress complains about director Seeman to police"]. </cite></ref> 2011 ರಲ್ಲಿ, ಸೀಮಾನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಟಿಟಿಇ ಹೋರಾಟಗಾರನ ವಿಧವೆ ಯರ್ಲ್ಮತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದನು, ಆದರೆ ನಂತರ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite news |date=5 June 2011 |title=Will find my Lankan Tamil dream girl |work=The New Indian Express |url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2011/jun/05/will-find-my-lankan-tamil-dream-girl-259634.html |access-date=29 December 2020}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2011/jun/05/will-find-my-lankan-tamil-dream-girl-259634.html "Will find my Lankan Tamil dream girl"]. </cite></ref> rv8ap5fh7d0elfhruhfj8r448mbqib2 0 152543 1431190 1367378 2026-10-01T14:18:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431190 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ಸುಜಾತಾ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ |image = Sujata Mohapatra.jpg |caption = |birth_name = ಸುಜಾತಾ ಮೊಹಾಂತಿ |birth_date = {{Birth date and age|df=y|1968|6|27}} |birth_place = ಬಾಲಾಸೋರ್, [[ಒಡಿಶಾ]], [[ಭಾರತ]] |occupation = ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡುವುದು |website = {{official website|http://www.heritageindia.org/sujata.html}} }} '''ಸುಜಾತಾ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ''' (ಜನನ ೨೭ ಜೂನ್ ೧೯೬೮) ಅವರು [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ|ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ]] ಮತ್ತು [[ಒಡಿಸ್ಸಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ|ಒಡಿಸ್ಸಿ]] ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=28 March 2012 |title=Israel to host Indian art exhibition {{!}} The South Asian Times |url=http://www.thesouthasiantimes.info/node/2525 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120328063701/http://www.thesouthasiantimes.info/node/2525 |archive-date=28 March 2012 |access-date=2 August 2017}}</ref><ref>{{Cite web |title=Statuesque postures |url=http://www.thehindu.com/arts/article96635.ece |access-date=2 August 2017 |website=The Hindu |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102234243/http://www.thehindu.com/arts/article96635.ece |archive-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2012 |url-status=dead}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಸುಜಾತಾ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಅವರು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ [[ಬಾಲಸೊರ್|ಬಾಲಸೋರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಗುರು ಸುಧಾಕರ್ ಸಾಹು ಅವರಿಂದ ಒಡಿಸ್ಸಿ ಕಲಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=10 November 2012 |title=Friday Review Hyderabad / Dance : The state of Odissi |url=http://www.hindu.com/fr/2010/12/31/stories/2010123150340200.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110144337/http://www.hindu.com/fr/2010/12/31/stories/2010123150340200.htm |archive-date=10 November 2012 |access-date=2 August 2017 |website=[[The Hindu]]}}</ref> ಸುಜಾತಾ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಅವರು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾದ [[ಭುವನೇಶ್ವರ|ಭುವನೇಶ್ವರಕ್ಕೆ]] ಬಂದರು.<ref>{{Cite web |date=2005-08-12 |title=Entertainment Delhi / Dance : A feast for Delhi dance lovers |url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/08/12/stories/2005081202240200.htm |access-date=2 August 2017 |website=[[The Hindu]]}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=April 2021|bot=medic}}</ref> ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ|ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ]] ಗುರು ಕೇಲುಚರಣ್ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಅವರಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಗುರು ಕೇಲುಚರಣ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ ಅವರ ಮಗ ರತಿಕಾಂತ್ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref>{{Cite news |last=Mehta |first=Kamini |title=Odissi dancer Sujata Mohapatra mesmerizes school students |work=Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/Odissi-dancer-Sujata-Mohapatra-mesmerizes-school-students/articleshow/48238651.cms |access-date=19 December 2015}}</ref> ಇವರ ಮಗಳು ಪ್ರೀತಿಶಾ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಕೂಡ ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. [[ಚಿತ್ರ:Sujata_Mohapatra_01.jpg|thumb|357x357px| ಸುಜಾತಾ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ]] ಸುಜಾತಾ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಅವರು ಒಡಿಶಾದಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುವ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹು ಅವರ ನೃತ್ಯ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಒಡಿಸ್ಸಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೇಲುಚರಣ್ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇವರ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಇವರ ಸಮಕಾಲೀನ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯಗಾರರಲ್ಲಿ ಇವರು ಕೂಡ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=2 October 2008 |title=Friday Review Hyderabad / Dance : 'Discipline makes a good dancer' |url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2008/08/01/stories/2008080150530200.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081002040843/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2008/08/01/stories/2008080150530200.htm |archive-date=2 October 2008 |access-date=2 August 2017 |website=[[The Hindu]]}}</ref> ಸುಜಾತಾ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡದವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸೃಜನ್ ನೃತ್ಯ ತಂಡದ (ಸೃಜನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಟ್ರೂಪ್) ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=IPAAC Home |url=http://www.ipaac.org/Mohapatra.htm |access-date=2 August 2017 |website=www.ipaac.org |archive-date=2 ಆಗಸ್ಟ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170802044822/http://www.ipaac.org/Mohapatra.htm |url-status=dead }}</ref> ಸುಜಾತಾ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ ಅವರು ಒಡಿಸ್ಸಿ ಕಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಹಾಗುರು ಕೇಲುಚರಣ್ ಮೊಹಾಪಾತ್ರರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 'ಸರ್ಜನ್' (ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯಭಾ‍‍‍‍‌‍ಷ),<ref>{{Cite web |date=30 October 2008 |title=Srjan GURU Kelucharan Odissi Nrityabasa... |url=http://www.srjan.com/faculty.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20081030013802/http://www.srjan.com/faculty.aspx |archive-date=30 October 2008 |access-date=2 August 2017 |website=www.srjan.com}}</ref> ದ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಉತ್ಕಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ [[ಒರಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಒರಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭುವನೇಶ್ವರದ ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ..<ref>{{Cite web |title=Interview - Sujata Mohapatra - Kiran Rajagopalan |url=http://www.narthaki.com/info/intervw/intrv115n.html |access-date=2 August 2017 |website=www.narthaki.com}}</ref> ಇವರು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಕೀರ್ತಿ ಸರ್ಜನ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತವರಾದ ಬಾಲಸೋರ್ ನಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web |title=Odisha HRD » Dance: Odissi |url=http://www.orissalinks.com/archives/category/other-colleges/non-traditional-colleges/performance-arts/dance-odissi |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927181150/http://www.orissalinks.com/archives/category/other-colleges/non-traditional-colleges/performance-arts/dance-odissi |archive-date=2011-09-27 |access-date=2011-09-13}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆದರು. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೭ * ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಗಾನ ಸಭಾ, [[ಚೆನ್ನೈ]] ಅವರು ಕೊಡುವ ನೃತ್ಯ ಚೂಡಾಮಣಿ <ref>{{Cite news |date=December 2014 |title=Awards for veterans |language=en |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/awards-for-veterans/article6651664.ece |access-date=2 August 2017}}</ref> * ಮಹಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪಂಕಜ್ ಚರಣ್ ಒಡಿಸ್ಸಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ * [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿಯಿಂದ]] ಚಿತ್ರಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಕೊಟ್ಟ ೨ ನೇ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಾಣಿಗ್ರಾಹಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. * ಆದಿತ್ಯ ಬಿರ್ಲಾ ಕಲಾ ಕಿರಣ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈ]] * ರಾಝಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[ದೆಹಲಿ]] * ಹೋಪ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ೨೦೦೧ * ನೃತ್ಯ ರಾಗಿಣಿ, [[ಪುರಿ]], ೨೦೦೨ * ಬೈಸಾಖಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಪ್ರಾಣ ನಟ್ಟ ಸಮ್ಮಾನ್ * ಅಭಿ ನಂದಿಕ, ಪುರಿ, ೨೦೦೪ * ಭೀಮೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಖಾ ಸಮ್ಮಾನ್, ೨೦೦೪ * ರಾಝಾ ಪುರಸ್ಕರ್, ೨೦೦೮ * ಐ‌ಸಿ‌ಸಿ‌ಆರ್‌ನ ದೂರದರ್ಶನದ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಕಲಾವಿದೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರ್ಗದ ಕಲಾವಿದೆ <ref>{{Cite web |title=Sujata Mohapatra - Odissi Dancer &#124; Awards |url=http://sujatamohapatra.com/awards.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927145601/http://sujatamohapatra.com/awards.htm |archive-date=2011-09-27 |access-date=2011-09-07}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಸಹ ನೋಡಿ== [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Indian_women_in_dance ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] a4mfoy7u2rjr69duzxf0uojvg8wa2jv 0 152549 1431178 1366505 2026-10-01T13:31:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431178 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = ಸಹನಾ ಕುಮಾರಿ | image = | image_size = | caption = | nickname = | nationality = ಭಾರತೀಯರು | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|೧೯೮೨|೦೩|೦೬}} | birth_place = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | residence = | sport = ಟ್ರಾಕ್ ಆಂಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ | event = ಉದ್ದ ಜಿಗಿತ | pb = '''೧.೯೨ ಮೀಟರ್''' ([[ಹೈದರಾಬಾದ್]] ೨೦೧೨) '''ಎನ್‌ಆರ್''' | medaltemplates = {{Medal|Competition|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್}} {{Medal|Gold|೨೦೧೬ ಗುವಾಹಟಿ|ಉದ್ದ ಜಿಗಿತ}} }} '''ಸಹನಾ ಕುಮಾರಿ ನಾಗರಾಜ್ ಗೊಬ್ಬರಗುಂಪಿ''' (ಜನನ ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೨) ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ೧.೯೨ ಮೀ ಜಿಗಿತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಸಹನಾ ಅವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ]] [[ಕೋಟೆಕಾರ್|ಕೋಟೆಕಾರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಸೋಮೇಶ್ವರದ ಆನಂದಾಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಬಡ್ಡಿ]], [[ಖೊಖೊ|ಖೋ ಖೋ]] ಮತ್ತು ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತದಂತಹ ವಿವಿಧ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸಹನಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಶಾಲೆಯೇ ಅವರನ್ನು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=12 July 2012 |title=Sahana Kumari visits alma mater |work=[[Deccan Herald]] |url=http://www.deccanherald.com/content/263931/sahana-kumari-visits-alma-mater.html |access-date=30 July 2012}}</ref> ಅವರು <ref>{{Cite news |date=3 July 2012 |title=A Mangalorean for Olympics |work=[[Deccan Herald]] |url=http://www.deccanherald.com/content/261655/a-mangalorean-olympics.html |access-date=30 July 2012}}</ref> [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಅಕ್ಕ ಹರ್ಷಿಣಿ ಕೂಡ ಮಾಜಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ [[ವಾಲಿಬಾಲ್]] ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Athlete&nbsp;– Sahana Kumari |url=http://www.london2012.com/athlete/kumari-sahana-1084021/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120730180315/http://www.london2012.com/athlete/kumari-sahana-1084021/ |archive-date=30 July 2012 |access-date=30 July 2012 |publisher=london2012.com. [[London Organising Committee of the Olympic Games and Paralympic Games]]}}</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಸೇನೆ|ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದ]] ತಮ್ಮ ತಂದೆಯಿಂದ ಅವರು ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತವನ್ನು ಕಲಿತರು.<ref>{{Cite news |last=Mital, Saloni |date=7 July 2012 |title=High jumping Olympic mom |work=[[The Indian Express]] |url=http://newindianexpress.com/cities/bangalore/article560664.ece?service=print |access-date=1 August 2012 }}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸಹನಾ ಅವರ ತಾಯಿ ಯಶೋದಾ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳಗ್ಗೆ ೪:೩೦ ಕ್ಕೆ ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ತರಬೇತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.<ref>{{Cite web |last=Garodi, Brijesh |date=27 June 2012 |title=Mangalore: Athlete Sahana Kumari from Ullal Qualifies for London Olympics |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=141468 |access-date=1 August 2012 |publisher=daijiworld.com. [[Daijiworld Media Network]] |location=Mangalore}}</ref> ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಬಿ.ಜಿ.ನಾಗರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಪಾವನಾ ಎಂಬ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="Hindu">{{Cite news |date=11 July 2012 |title=College was my launch pad, says Olympian |work=[[The Hindu]] |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/article3626850.ece |access-date=30 July 2012}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆಕೆ [[ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ|ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ]] ಹಿರಿಯ ಗುಮಾಸ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.<ref>{{Cite news |last=Rayan, Stan |date=9 March 2008 |title=The golden couple |work=[[The Hindu]] |url=http://www.hindu.com/2008/03/09/stories/2008030958951700.htm |url-status=dead |access-date=1 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080313213812/http://www.hindu.com/2008/03/09/stories/2008030958951700.htm |archive-date=13 March 2008}}</ref> == ೨೦೧೨ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ == ಸಹನಾ [[೨೦೧೨ರ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಲಂಡನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ಗೆ]] ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಕೊನೆಯ ಭಾರತೀಯ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |date=31 July 2012 |title=London Olympics: I will be happy if athletes improve their records, says Bahadur singh |publisher=[[Zee News]] |url=http://zeenews.india.com/sports/london-olympics-2012/india-at-olympics/london-olympics-i-will-be-happy-if-athletes-improve-their-records-says-bahadur-singh_746540.html |access-date=1 August 2012}}</ref> ಅವರು ೨೩ ರಿಂದ ೨೬ ಜೂನ್ ೨೦೧೨ ರವರೆಗೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಜಿ‌ಎಂ‌ಸಿ ಬಾಲಯೋಗಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೫೨ ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಹಿರಿಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಕೇರಳೀಯರಾದ [[ಬಾಬ್ಬಿ ಅಲೋಶಿಯಸ್|ಬಾಬಿ ಅಲೋಶಿಯಸ್]] ಅವರ ೧.೯೧ ಮೀ ನ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅವರು ಮುರಿದರು.<ref name="Hindu"/><ref>{{Cite news |date=23 June 2012 |title=Sahana Kumari qualifies for London Olympics |work=[[The Times of India]] |url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/tournaments/london-olympics/Sahana-Kumari-qualifies-for-London-Olympics/articleshow/14362687.cms |access-date=1 August 2012}}</ref>   ಸಹನಾ ತಮ್ಮ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ತರಬೇತುದಾರ ನಿಖಿಲ್ ಎವ್ಗೆನಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ, ಭಾರತೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಐದು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ತರಬೇತುದಾರರ ಕೋಟಾವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತ್ತು. ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವು ಮೂರು ಅರ್ಹ ರೇಸ್‌ವಾಕರ್‌ಗಳಾದ ಟಿಂಟು ಲೂಕಾ, [[ವಿಕಾಸ್‌ ಗೌಡ|ವಿಕಾಸ್ ಗೌಡ]] ಮತ್ತು [[ಕೃಷ್ಣಾ ಪೂನಿಯಾ|ಕೃಷ್ಣ ಪೂನಿಯಾ]] ಅವರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಮುಖ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ತರಬೇತುದಾರರಾದ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್, ಆರ್‌ಕೆ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=Shekhar Luthra, Chander |date=20 July 2012 |title=Usha gets the nod, no room for Madhumita |work=[[Daily News & Analysis]] |location=New Delhi |url=http://www.dnaindia.com/sport/report_usha-gets-the-nod-no-room-for-madhumita_1717287 |access-date=1 August 2012}}</ref> ಸಹನಾ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೋಚ್‌ನ ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ, ''ಏಕ್ ಔರ್ ಪ್ರಯಾಸ್'' ಸಹನಾ ಅವರ ಕೋಚ್ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web |title=Ek Aur Prayaas thanks all for the supporting&nbsp;– Project high Jump for Olympics 2012 |url=http://ekaurprayaas.org/Project-High-Jump-Olympics.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120815103522/http://ekaurprayaas.org/Project-High-Jump-Olympics.htm |archive-date=15 August 2012 |access-date=1 August 2012 |publisher=ekaurprayaas.org}}</ref> ೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರಂದು, ಸಹನಾ ಅವರು ೧.೮೫ ಮೀ ಅನ್ನು ತಲುಪಲು ವಿಫಲವಾದಾಗ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |title=India's lone woman high jumper Sahana Kumari crashes out of Olympics |url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/london-olympics-2012/news/Indias-lone-woman-high-jumper-Sahana-Kumari-crashes-out-of-Olympics/articleshow/15420394.cms |access-date=9 August 2012 |website=[[The Times of India]]}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="0"></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://worldathletics.org/athletes/_/14282935 ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹನಾ ಕುಮಾರಿ] {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] 2i4hf6e7joedh3hagdoro5mrkrfbvxq 0 153309 1431191 1367379 2026-10-01T14:18:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431191 wikitext text/x-wiki ಸುಜಾತಾ ವಿಜಯರಾಘವನ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ್ತಿ, ನರ್ತಕಿ, ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ, ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|last=Swaminathan|first=G.|date=2016-09-15|title=The multifaceted Kothamangalam Subbu|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/theatre/The-multifaceted-Kothamangalam-Subbu/article14639417.ece|access-date=2020-12-31|issn=0971-751X|archive-url=https://web.archive.org/web/20201231083548/https://www.thehindu.com/features/friday-review/theatre/The-multifaceted-Kothamangalam-Subbu/article14639417.ece|archive-date=2020-12-31|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|last=Srikanth|first=Rupa|date=2019-10-17|title=Margam with Bharatidasan|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/entertainment/dance/margam-with-bharatidasan/article29724991.ece|access-date=2020-12-31|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news|last=Chatterjee|first=Jagyaseni|date=2016-12-22|title=Where the twain meet|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/entertainment/dance/Where-the-twain-meet/article16925602.ece|access-date=2020-12-31|issn=0971-751X}}</ref> ಅವರು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ನಾರದ ಗಾನ ಸಭಾದ ನೃತ್ಯ ವಿಭಾಗವಾದ ನಾಟ್ಯರಂಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|last=Swaminathan|first=Chitra|date=2017-08-10|title=Freedom of expression|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/entertainment/dance/natyarangams-ode-to-independence/article19464361.ece|access-date=2020-12-31|issn=0971-751X}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಚಿಕಾಗೋ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಂಪನಿಯಾದ ನಾಟ್ಯ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|last=Warnecke|first=Lauren|date=9 November 2019|title=Review: Natya Dance's world premiere 'Inai' asks, what if there were no differences, racial or otherwise?|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/theater/reviews/ct-ent-natya-dance-review-1111-20191109-csje2h3iynchtcvoz4nffw27dy-story.html|access-date=2020-12-31|website=[[Chicago Tribune]]}}</ref> ಅವರು ಪ್ರವರ್ತಕ ಭರತನಾಟ್ಯ ನರ್ತಕಿ ಕಲಾನಿಧಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|date=2016-02-25|title=Icon of Abhinaya|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/kalanidhi-narayanan-a-teacher-of-abhinaya/article8280515.ece|access-date=2020-12-31|issn=0971-751X}}</ref> ವಿಜಯರಾಘವನ್ ಅವರು [[ತಮಿಳು]] ಪದ ವರ್ಣಂ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಭರತನಾಟ್ಯ]] ನೃತ್ಯಗಾರರಾದ ಆಂಡವನ್ ಪಿಚೈ ಮತ್ತು ಕುಂಭಕೋಣಂ ಭಾನುಮತಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|last=Srikanth|first=Rupa|date=2013-05-30|title=Ode to Muruga|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/ode-to-muruga/article4766041.ece|access-date=2020-12-31|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news|last=Ramani|first=V. V.|date=2017-11-02|title=Styles, past and present: Documentary on Kumbakonam Bhanumathy|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/entertainment/dance/documentary-on-kumbakonam-bhanumathy/article19967705.ece|access-date=2020-12-31|issn=0971-751X}}</ref> [[ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ]]ಯವರು ಬರೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಗೀತೆಯಾದ [[ವಂದೇ ಮಾತರಂ]]ನ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆಯಾದ ದೇವಿ ಭಾರತಂ: ದಿ ಮದರ್ ಅಂಡ್ ಲಿಬರೇಟರ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಭಾರತಿಯನ್ನು ತಮಿಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|last=Kumar|first=Bhanu|date=2019-09-05|title=Devi Bharatam: The Goddess in all her hues|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/entertainment/dance/devi-bharatam-the-goddess-in-all-her-hues/article29340691.ece|access-date=2020-12-31|issn=0971-751X}}</ref> ==ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ== *ಒರು ಪಿಟಿ ವೈರಂ[ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಜ್ರ ] (ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ). ವನತಿ ಪಟಿಪ್ಪಕಂ. ೧೯೯೦ *ಆರಂಕಂ: ನೌಕಾ [ ಅರೇನಾ: ಕಾದಂಬರಿ ] (ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ). ವನತಿ ಪಟಿಪ್ಪಕಂ. ೧೯೯೩ *ಎಂಟಾಯುಮ್ ತಾಯುಮ್ [ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ತಾಯಿ ] (ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ). ವನತಿ ಪಟಿಪ್ಪಕಂ. ೧೯೯೫ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] j533om2i1rq1hfba90ud0vzpte82tah 0 153509 1431215 1369733 2026-10-01T17:00:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431215 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ಹೇಮಲತಾ|image=|caption=|birth_name=|birth_date=|birth_place=ಚೆನ್ನೈ|death_date=|death_place=|othername=ಹೇಮಾ|yearsactive=೧೯೯೫-೨೦೧೫|spouse=|website=|occupation=ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ}} {{Interwikineeded}} [[Category:Articles with hCards]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಹೇಮಾ''' ಎಂದೇ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ '''ಹೇಮಲತಾ''' ಅವರು ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೋಪ್ ಒಪೆರಾ ''ಕನಾ ಕಾಣುಮ್ ಕಾಲಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ರಾಘವಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಟಿವಿ ''ತೆಂಡ್ರಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಸೂಪರ್‌ಹಿಟ್ [[ತಮಿಳು]] ನಾಟಕ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪಾ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮೈಕೆಲ್ ತಂಗದುರೈ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೀಸನ್ ೩ ರಲ್ಲಿ ''ಜೋಡಿ ನಂಬರ್ ಒನ್'' ರಿಯಾಲಿಟಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಶೋ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |date=13 January 2007 |title=Time to dream and enjoy humour |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/time-to-dream-and-enjoy-humour/article2238952.ece |access-date=14 December 2014 |website=The Hindu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=12 December 2008 |title=Naanal |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/naanal/article1436675.ece |access-date=15 December 2014 |website=The Hindu}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |date=4 January 2008 |title=Dance Machi Dance |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/dance-machi-dance/article3022397.ece |access-date=15 December 2014 |website=The Hindu}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 June 2010 |title=குழந்தை நக்மாவாக நான்! |url=http://www.dinamani.com/weekly_supplements/sunday_kondattam/article1077579.ece?service=print |access-date=14 June 2015 |publisher=[[Dinamani]]}}</ref> == ವೃತ್ತಿ == ಹೇಮಲತಾ ಅವರು ತಮಿಳು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಬಾಲನಟಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರು [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಅಭಿನಯದ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ '<nowiki/>''ಬಾಷಾ'<nowiki/>'' <ref>{{Cite web |date=10 January 2007 |title=Time to dream |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/time-to-dream/article2238823.ece |access-date=13 December 2014 |website=The Hindu}}</ref> ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಇವರು 'ಶರತ್ ಕುಮಾರ್' ಅಭಿನಯದ '''ಸೂರ್ಯವಂಶ 'ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=22 August 2019 |title=சூர்ய வம்சம் படத்தில் சரத்குமார் மகனாக நடித்த ஹேமலதா இன்று வளர்ந்த மங்கையாய்...! |url=https://tamil.asianetnews.com/cinema/suriyavamsam-child-artist-baby-hemalatha-latest-photo-pwmukt |access-date=26 July 2021 |website=manimegalai a |publisher=[[Asianet News]]}}</ref> ಇವರ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಧಾರಾವಾಹಿ 'ಚಿತಿ'ಯಲ್ಲಿ 'ಬೇಬಿ ಕಾವೇರಿ' ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು <ref>{{Cite web |date=21 December 2019 |title=The Chithi we never forgot: Remembering Radikaa's popular mega serial ahead of its sequel |url=https://www.thenewsminute.com/article/chithi-we-never-forgot-remembering-radikaas-popular-mega-serial-ahead-its-sequel-114521 |access-date=25 June 2021 |website=Vinay Kumar V |publisher=the News Minute}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 June 2021 |title=சூர்யவம்சம் படத்தில் நடித்த குழந்தையா இது.. கல்யாணம் ஆகி ஆளே மாறிய புகைப்படம் |url=https://www.cinemapettai.com/baby-hemalatha-latest-marriage-photo-goes-viral/ |access-date=26 July 2021 |publisher=Cinemapettai |archive-date=26 ಜುಲೈ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210726144345/https://www.cinemapettai.com/baby-hemalatha-latest-marriage-photo-goes-viral/ |url-status=dead }}</ref> ಅದರಂತೆ ಹೇಮಾ ಅವರು 'ಕನಾ ಕಾಣುಮ್ ಕಾಲಂಗಲ್' <ref>{{Cite web |date=25 April 2020 |title=Irfan gets nostalgic as he shares throwback pictures from the show Kana Kaanum Kaalangal; see posts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/irfan-gets-nostalgic-as-he-shares-throwback-pictures-from-the-show-kana-kaanum-kaalangal-see-posts/articleshow/75381847.cms |access-date=25 June 2021 |publisher=[[The Times of India]]}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ 'ರಾಘವಿ' ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ 'ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಮ್' ಧಾರಾವಾಹಿ 'ತೆಂಡ್ರಾಲ್‌'ನಲ್ಲಿ 'ದೀಪಾ' ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಹೇಮಾ ಅವರು ಎಲ್ಲರ ಮನೆಮಗಳಂತಾದರು. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೇ ದೂರದರ್ಶನದ ಉನ್ನತ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಇವರು ಕೂಡ ಒಬ್ಬರಾದರು. <ref>{{Cite web |date=14 January 2020 |title=‘தற்போது வரை காத்திருக்கிறேன்’… அதில் எனக்கு விருப்பமில்லை "கனா காணும் காலங்கள்" ‘புகழ் ஹேமலதா வாழ்க்கையில்’… ஏற்பட்ட சோகம் |url=https://cinefeeds.in/2020/01/14/serial-actress-hemalatha-interview/ |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625153959/https://cinefeeds.in/2020/01/14/serial-actress-hemalatha-interview/ |archive-date=25 June 2021 |access-date=25 June 2021 |publisher=CineFeeds |archivedate=25 ಜೂನ್ 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625153959/https://cinefeeds.in/2020/01/14/serial-actress-hemalatha-interview/ }}</ref> == ದೂರದರ್ಶನ == {| class="wikitable sortable" !ವರ್ಷ ! ಧಾರಾವಾಹಿ ! ಪಾತ್ರ ! ಚಾನಲ್ |- | ೧೯೯೯ – ೨೦೦೦ | ಚಿತಿ | ಬೇಬಿ ಕಾವೇರಿ | rowspan="2" | ಸನ್ ಟಿವಿ |- | ೨೦೦೪ – ೨೦೦೬ | ಮನೈವಿ | ವಿಜಿ |- | ೨೦೦೬ – ೨೦೦೯ | ಕನ ಕಾಣುಂ ಕಾಲಂಗಳು | ರಾಘವಿ | ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ್ |- | ೨೦೦೭ – ೨೦೧೧ | ಮಗಲ್ | ಜನನಿ | ಸನ್ ಟಿವಿ |- | ೨೦೦೯ | ಜೋಡಿ ನಂಬರ್ ಒನ್ | ಸ್ಪರ್ಧಿ | rowspan="2" | ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ್ |- | ೨೦೦೯ – ೨೦೧೦ | ಅಂಬೆ ವಾ | ಏಂಜೆಲ್ |- | ೨೦೦೯ – ೨೦೧೫ | ತೆಂಡ್ರಾಲ್ | ದೀಪಾ ಪ್ರಭಾಕರ್ | rowspan="2" | ಸನ್ ಟಿವಿ |- | ೨೦೧೦ – ೨೦೧೫ | ಮೂಡಣೈ ಮುಡಿಚು | ವೇದವಲ್ಲಿ |} === ಚಿತ್ರಕಥೆ === {| class="wikitable sortable" !ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ಭಾಷೆ ! ಪಾತ್ರ ! ವಿವರಣೆ |- | ೧೯೯೫ | ''ಬಾಷಾ'' | ತಮಿಳು | ಮಾರ್ಕ್ ಆಂಟನಿ ಅವರ ಮಗಳು | ಬಾಲ ನಟಿ |- |೧೯೯೬ | ''ಪೂವೆ ಉನಕ್ಕಾಗ'' | ತಮಿಳು | | ಬಾಲ ನಟಿ |- | ೧೯೯೭ | ''ಸೂರ್ಯವಂಶ'' | ತಮಿಳು | ಶಕ್ತಿವೇಲ್ ಗೌಂಡರ್ ಜೂ | ಬಾಲ ನಟಿ |- | ೧೯೯೮ | ''ಇನಿಯವಳೆ'' | ತಮಿಳು | ರಾಣಿ | ಬಾಲ ನಟಿ |- | ೧೯೯೮ | ''ಉನ್ನಿದತ್ತಿಲ್ ಎನ್ನೈ ಕೊಡುತೆನ್'' | ತಮಿಳು | | ಬಾಲ ನಟಿ |- | ೧೯೯೯ | ''ಪೂಮಗಲ್ ಊರ್ವಲಂ'' | ತಮಿಳು | | ಬಾಲ ನಟಿ |- | ೧೯೯೯ | ''ಸೇತು'' | ತಮಿಳು | | ಬಾಲ ನಟಿ |- | ೨೦೦೨ | ''ಆಲ್ಬಮ್'' | ತಮಿಳು | ಗೀತಾ, ಜೀವಾ ಅವರ ಸಹೋದರಿ | ಬಾಲ ನಟಿ |- | ೨೦೦೩ | ''ಅಂಬೆ ಉನ್ ವಾಸಂ'' | ತಮಿಳು | ಹೇಮಾ | |- | ೨೦೦೩ | ''ಕಾದಲ್ ಕೊಂಡೆನ್'' | ತಮಿಳು | ದೇವಿ | |- | ೨೦೦೪ | ''ಮಾಧುರೆ'' | ತಮಿಳು | ಸುಶೀಲಾ ಅವರ ಸಹೋದರಿ | |- | ೨೦೦೫ | ''ಜಿ'' | ತಮಿಳು | ಭುವನಾ ಸ್ನೇಹಿತೆ | |- | ೨೦೦೬ | ''ಪಾರಿಜಾತಮ್'' | ತಮಿಳು | ಸುಭಾತ್ರಳ ಸ್ನೇಹಿತೆ | |- | ೨೦೦೬ | ''ತಿಮಿರು'' | ತಮಿಳು | | |- | ೨೦೦೬ | ''ಅಡೈಕಲಂ'' | ತಮಿಳು | ಅಮುದಾ | |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] gbfbq5bnz1itfvjoh4sjs5h72etnn8f 0 154221 1431179 1366693 2026-10-01T13:45:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431179 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ಸಾರಾ ಜೋಸೆಫ್|image=Sara Joseph - Malayalam Writer and Activist.jpg|imagesize=|caption=ಸಾರಾ ಜೋಸೆಫ್|birth_date=೧೦ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೪೬, ೭೭ ವರ್ಷ|birth_place=ತ್ರಿಶೂರು, ಕೊಚ್ಚಿನ್ ರಾಜ್ಯ, ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಾಜ್.|occupation=ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ|nationality=ಭಾರತೀಯ|period=ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ|genre=ಕಾದಂಬರಿ, ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಂಧ|notableworks=ಆಲಹಾಯುಡೆ ಪೆನ್ಮಕ್ಕಲ್, ಪುತ್ತೂರರಾಮಾಯಣಂ, ಓದುವಿಲಾತೆ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ}} '''ಸಾರಾ ಜೋಸೆಫ್''' (ಜನನ:೧೦ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೪೬) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಾರ್ತಿ. ಇವರು [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ''ಆಲಾಹಾಯುಡೆ ಪೆನ್ಮಕ್ಕಲ್'' (ಡಾಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ ದಿ ಫಾದರ್) ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಮತ್ತು ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೇರಳದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ನಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಮಾನುಷಿ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಸಂಘಟನೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ [[ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ|ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ]] ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು [[೨೦೧೪ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ|೨೦೧೪ ರ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ]] ತ್ರಿಶೂರ್‌ನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ಸಾರಾ ಜೋಸೆಫ್ ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ <ref>{{Cite news |last=Babu Paul |first=D. |date=19 July 2009 |title=Cross Examination |publisher=[[Indian Express]] |url=http://www.indianexpress.com/news/cross-examination/490684/0 |access-date=20 March 2010}}</ref> ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ [[ತ್ರಿಶೂರು|ತ್ರಿಶೂರ್]] ನಗರದ ಕುರಿಯಾಚಿರಾದಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಕೊಚುಮರಿಯಂ ಎಂಬವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="Mathrubhumi">{{Cite news |title=സാറാ ജോസഫ് |language=en |work=Mathrubhumi |url=https://archives.mathrubhumi.com/books/special/mbifl2019/speakers/sarah-joseph-mbifl-2019-1.3489591}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ೧೫ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=K. |date=June 12, 2011 |title=A voice against violation |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/a-voice-against-violation/article2096088.ece |access-date=29 July 2021}}</ref> ಒಂಭತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="Mathrubhumi" /> ನಂತರ, ಅವರು ಖಾಸಗಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ [[ಮಲಯಾಳಂ|ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ]] ಬಿ.ಎ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ ಪಡೆದರು. ಅವರು [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿ <ref name="Mathrubhumi" /> ಪಟ್ಟಾಂಬಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="Mathrubhumi" /> ಅವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಮುಲಂಕುನ್ನತುಕಾವುನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಗಳು ಸಂಗೀತಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕಿ.<ref>{{Cite web |date=15 February 2019 |title=എഴുത്തുകാര്‍ ആക്രമിക്കപ്പെടുന്നു ; നാം ജീവിക്കുന്നത് ഭീതി ഒരു അനുഭവമായി നിലനില്‍ക്കുന്ന കാലത്ത് : സാറാ ജോസഫ് |url=https://azhimukham.com/archive/krithi-internationalbook-fair-keralas-renaissance-did-not/cid3364250.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920163345/https://azhimukham.com/archive/krithi-internationalbook-fair-keralas-renaissance-did-not/cid3364250.htm |archive-date=20 September 2022 |access-date=21 February 2022 |website=azhimukham.com |language=ml}}</ref> ಸಾರಾ ಜೋಸೆಫ್ ಸಮಾಜ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ನಾಯಕಿ.<ref name="Santhosh 2011">{{Cite news |last=Santhosh |first=K. |date=June 12, 2011 |title=A voice against violation |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/a-voice-against-violation/article2096088.ece |access-date=29 July 2021}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSanthosh2011">Santhosh, K. (12 June 2011). [https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/a-voice-against-violation/article2096088.ece "A voice against violation"]. ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ|The Hindu]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 July</span> 2021</span>.</cite></ref><ref>{{Cite news |last=Binduraj |first=J |date=January 11, 2014 |title=Kerala opens up to AAP, writer-activist Sara Joseph to join Arvind Kejriwal |work=India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/south/story/kerala-opens-up-to-aap-writer-activist-sara-joseph-to-join-kejriwal-176414-2014-01-11 |access-date=29 July 2021}}</ref> ಅವರು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಂಬಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮಾನುಷಿ ಎಂಬ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.<ref name="Santhosh 2011" /> ತಮ್ಮ ಸಂಘದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜ ಘಾತುಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದ ಅತ್ಯಾಚಾರ, ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಸಾವುಗಳು, ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧದ ವ್ಯಾಪಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Santhosh 2011" /> ಅವರು ಜನವರಿ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ [[ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ|ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ]] ಸೇರಿದರು <ref name="Binduraj 2014">{{Cite news |last=Binduraj |first=J |date=January 11, 2014 |title=Kerala opens up to AAP, writer-activist Sara Joseph to join Arvind Kejriwal |work=India Today |url=https://www.indiatoday.in/india/south/story/kerala-opens-up-to-aap-writer-activist-sara-joseph-to-join-kejriwal-176414-2014-01-11 |access-date=29 July 2021}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBinduraj2014">Binduraj, J (11 January 2014). [https://www.indiatoday.in/india/south/story/kerala-opens-up-to-aap-writer-activist-sara-joseph-to-join-kejriwal-176414-2014-01-11 "Kerala opens up to AAP, writer-activist Sara Joseph to join Arvind Kejriwal"]. ''India Today''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 July</span> 2021</span>.</cite></ref><ref>{{Cite news |last=Special Correspondent |date=January 13, 2014 |title=Sara Joseph joins AAP |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/sara-joseph-joins-aap/article5572972.ece |access-date=29 July 2021 |quote=Updated May 13, 2016}}</ref> ಮತ್ತು [[೨೦೧೪ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ|೨೦೧೪ ರ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ]] ತ್ರಿಶೂರ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Parsai |first=Gargi |date=March 1, 2014 |title=AAP fields author Sara Joseph against Chacko |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/news/national/aap-fields-author-sara-joseph-against-chacko/article5740307.ece |access-date=29 July 2021 |quote=Updated May 19, 2016}}</ref> ಆದರೆ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸಿ.ಎನ್. ಜಯದೇವನ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು.. == ಸಾಹಿತ್ಯ ವೃತ್ತಿ == ಸಾರಾರವರು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅವರ ಹಲವು ಕವನಗಳು ಮಲಯಾಳಂ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಅವರು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ವಾಚನ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರು. ಇದು [[ವೈಲೋಪ್ಪಿಳ್ಳಿ ಶ್ರೀಧರ ಮೇನೋನ್|ವೈಲೋಪ್ಪಿಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಧರ ಮೆನನ್]] ಮತ್ತು [[ಎಡಶ್ಯೇರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್|ಎಡಸ್ಸೆರಿ ಗೋವಿಂದನ್ ನಾಯರ್]] ಅವರಂತಹ ಕವಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="keralagov">{{Cite web |last=Panjikaran |first=Mariamma |title=Sarah Joseph – A writer of women, for women |url=http://www.kerala.gov.in/keralacallfeb04/p30-31.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200503164020/https://kerala.gov.in/ |archive-date=3 May 2020 |access-date=20 March 2010 |publisher=[[Government of Kerala]]}}</ref> ಅವರು ''ಆಲಹಾಯುಡೆ ಪೆನ್ಮಕ್ಕಲ್'', ''ಮತ್ತತ್ತಿ'', ಮತ್ತು ''ಒತ್ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು'' ಒಳಗೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಟ್ರೈಲಾಜಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |last=Satchidanandan |first=K |date=April 3, 2015 |title=Finding her voice |work=[[Frontline (magazine)|Frontline]] |url=https://frontline.thehindu.com/columns/K_Satchidanandan/finding-her-voice/article6993777.ece#! |access-date=29 July 2021}}</ref><ref name="ie_jul09">{{Cite news |last=Babu Paul |first=D. |date=19 July 2009 |title=Cross Examination |publisher=[[Indian Express]] |url=http://www.indianexpress.com/news/cross-examination/490684/0 |access-date=20 March 2010}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBabu_Paul2009">Babu Paul, D. (19 July 2009). [http://www.indianexpress.com/news/cross-examination/490684/0 "Cross Examination"]. [[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌|Indian Express]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 March</span> 2010</span>.</cite></ref> ಒತ್ತಪ್ಪುವನ್ನು ವಲ್ಸನ್ ತಂಪು ಅವರು ''ಒತ್ತಪ್ಪು: ದಿ ಸೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಅದರ್ ಸೈಡ್ ಎಂಬ'' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="hindu_sep09">{{Cite news |date=6 September 2009 |title=Wages of freedom |work=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |url=http://www.hindu.com/lr/2009/09/06/stories/2009090650140400.htm |url-status=dead |access-date=20 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107160521/http://www.hindu.com/lr/2009/09/06/stories/2009090650140400.htm |archive-date=7 November 2012}}</ref><ref>{{Cite web |title=Veiled passions: 'Othappu' by Sarah Joseph and 'Amen' by Sister Jesme |url=http://www.himalmag.com/Veiled-passions-Othappu-by-Sarah-Joseph-and-Amen-by-Sister-Jesme_nw3609.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091221054140/http://www.himalmag.com/Veiled-passions-Othappu-by-Sarah-Joseph-and-Amen-by-Sister-Jesme_nw3609.html |archive-date=21 December 2009 |access-date=20 March 2010 |publisher=himalmag.com}}</ref> ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ''ಆಲಹಾಯುಡೆ ಪೆನ್ಮಕ್ಕಳು'' ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು, ಅವೆಂದರೆ: ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಮತ್ತು ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref name="Santhosh 2011"/><ref name="hindu_oct04">{{Cite news |date=10 October 2004 |title=Sarah Joseph bags Vayalar Award |work=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |url=http://www.hindu.com/2004/10/10/stories/2004101009940400.htm |url-status=dead |access-date=20 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041104224853/http://www.hindu.com/2004/10/10/stories/2004101009940400.htm |archive-date=4 November 2004}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಚೆರುಕಾಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಲಭಿಸಿದೆ.<ref>[https://malayalam.oneindia.com/culture/2000/20001021sara.html "ചെറുകാട് അവാര്‍ഡ് സാറാജോസഫിന്"]. ''[[Oneindia]]'' (in [[Malayalam]]). 2 October 2000. Retrieved 28 February 2021.</ref> ಅವರು ''ರಾಮಾಯಣ ಕಥಕಲ್'' ಎಂಬ [[ರಾಮಾಯಣ|ರಾಮಾಯಣದ]] ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Nagpaul 2015">{{Cite news |last=Nagpaul |first=Dipti |date=November 10, 2015 |title=Our many Ramayanas: Feminist writer Sarah Joseph and her son Vinaykumar KJ retell the epic |work=[[The Indian Express]] |url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/our-many-ramayanas-feminist-writer-sarah-joseph-and-her-son-vinaykumar-kj-retell-the-epic/ |access-date=29 July 2021}}</ref> ಈ ಕೃತಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದವನ್ನು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news |date=21 August 2005 |title=Retelling the Ramayana |work=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |url=http://www.hindu.com/2005/08/21/stories/2005082101820200.htm |url-status=dead |access-date=20 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070811132325/http://www.hindu.com/2005/08/21/stories/2005082101820200.htm |archive-date=11 August 2007}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=LgPYAAAAMAAJ&q=sarah+joseph+malayalam|title=The Oxford Encyclopedia of Women in World History: Kaffka|last=Smith|first=Bonnie G.|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2008|isbn=9780195148909|volume=3|pages=570|access-date=20 March 2010}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 March 2006 |title=Bridging cultures |work=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |url=http://www.hindu.com/mp/2006/03/14/stories/2006031400250600.htm |url-status=dead |access-date=20 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081012055645/http://www.hindu.com/mp/2006/03/14/stories/2006031400250600.htm |archive-date=12 October 2008}}</ref> ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ''ಪಾಪತರ'' ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮುತ್ತತು ವರ್ಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Santhosh 2011"/><ref>{{Cite news |date=28 April 2011 |title=Sarah Joseph wins Muttathu Varkey Award |publisher=[[Malayala Manorama]] |url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?tabId=0&programId=1080132912&contentId=9232597&contentType=EDITORIAL |url-status=dead |access-date=2 May 2011 |archive-url=https://archive.today/20120707232455/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?tabId=0&programId=1080132912&contentId=9232597&contentType=EDITORIAL |archive-date=7 July 2012}}</ref> ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು, ''ದಿ ಮ್ಯಾಸ್ಕುಲಿನ್ ಆಫ್ ವರ್ಜಿನ್'' ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಥೆ ''ಪಾಪತರ''ವೂ ಸೇರಿತ್ತು. ಇದು ಕೆ.ಸಚ್ಚಿದಾನಂದನ್ ಅವರು "ಪೆನ್ನೆಝುತ್ತು" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]'' "ಬರವಣಿಗೆಯು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಸ್ತ್ರೀ ಗುರುತಿನ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ.<ref name="Santhosh 2012">{{Cite news |last=Santhosh |first=K. |date=July 23, 2012 |title=Wider readership for Sarah Joseph's acclaimed stories |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/wider-readership-for-sarah-josephs-acclaimed-stories/article3670046.ece |access-date=29 July 2021}}</ref> ಅವರು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ''ಊರು ಕಾವಲ್'' ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಓ.ವಿ.ವಿಜಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪದ್ಮಪ್ರಭ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |date=20 November 2012 |title=Padmaprabha award for Sara Joseph |url=http://www.keralawomen.gov.in/index.php/headlines/241-padmaprabha-award-for-sara-joseph |access-date=22 November 2015 |publisher=[[Kerala Women]]}}</ref> ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೫ ರಂದು, ಜೋಸೆಫ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ೨೦೦೩ ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ, ಬರಹಗಾರರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. == ಆಯ್ದ ಕೃತಿಗಳು == === ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು === * ''ರಕ್ತಚಂದ್ರನ್'' (ದ ಬ್ಲಡ್-ಮೂನ್) <ref name="Satchidanandan 2015">{{Cite news |last=Satchidanandan |first=K |date=April 3, 2015 |title=Finding her voice |work=[[Frontline (magazine)|Frontline]] |url=https://frontline.thehindu.com/columns/K_Satchidanandan/finding-her-voice/article6993777.ece#! |access-date=29 July 2021}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSatchidanandan2015">Satchidanandan, K (3 April 2015). [https://frontline.thehindu.com/columns/K_Satchidanandan/finding-her-voice/article6993777.ece#! "Finding her voice"]. ''[[ಫ್ರಂಟ್‌ಲೈನ್ (ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ)|Frontline]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 July</span> 2021</span>.</cite></ref> * ''ದುಃಖವೆಲ್ಲಿ'' (ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ) <ref name="Satchidanandan 2015" /> * ''ಮನಸ್ಸಿಲೆ ತೀ ಮಾತ್ರಂ'' (೧೯೭೩) * ''ಕಡಿಂದೆ ಸಂಗೀತಂ'' (೧೯೭೫, ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ) * ''ಪಾತಾಳಪ್ಪಡಿಕಲ್'' (ನೆದರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್‌ಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು) <ref name="Satchidanandan 2015" /> * ''ಪಾಪತರ'' (ಪಾಪದ ನೆಲ) <ref name="Satchidanandan 2015" /> * ''ಪ್ರಕಾಶಿನಿಯುದೆ ಮಕ್ಕಳು'' (ಪ್ರಕಾಸಿನಿಯ ಮಕ್ಕಳು) <ref name="Satchidanandan 2015" /> * ''ದಾಂಪತ್ಯಂ'' (ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ) <ref name="Satchidanandan 2015" /> * ''ಓದುವಿಳಾತೆ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ'' * ''ನಿಲವು ನಿರಯುನ್ನು'' * ''ಪುತ್ತುರಾಮಾಯಣಂ'' * ''ಕಾಡಿತು ಕಂಡಾಯೋ ಕಾಣ್ತಾ'' * ''ನನ್ಮತಿನ್ಮಗಳು ವೃಕ್ಷಂ'' (ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ) (ಜ್ಞಾನದ ಮರ) <ref name="ie_jul09"/> * ''ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಪುನಃ ಹೇಳುವುದು: ಕೇರಳದಿಂದ ಧ್ವನಿಗಳು'', ವಸಂತಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣನ್ ಅವರಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, OUP, ೨೦೦೫ * ''ದಿ ಮ್ಯಾಸ್ಕುಲಿನ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಜಿನ್'', ಜೆ. ದೇವಿಕಾ ಅವರಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, OUP, ೨೦೧೩ === ಕಾದಂಬರಿಗಳು === * ''ತೈಕುಲಂ'' * ''ಆಲಹಾಯುಡೆ ಪೆನ್ಮಕ್ಕಲ್'' (ದಿ ಡಾಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಲಾಹಾ) <ref name="ie_jul09"/><ref name="Satchidanandan 2015"/> * ''ಮತ್ತಾತಿ'' (ಮಹಿಳೆ-ಶತ್ರು) <ref name="Satchidanandan 2015" /> * ''ಒತ್ತಪ್ಪು'' * ''ಒತ್ತಪ್ಪು: ದಿ ಸೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಅದರ್ ಸೈಡ್'', ವಾಲ್ಸನ್ ಥಂಪು ಅವರಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, OUP, ೨೦೦೯ <ref name="Satchidanandan 2015" /> * ''ಆತಿ'' <ref>{{Cite news |last=K. Santhosh |date=4 July 2011 |title=Water of love seeps through |work=[[The Hindu]] |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article2157429.ece |access-date=12 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026000839/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article2157429.ece |archive-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 |url-status=dead}}</ref> * ''ಊರು ಕಾವಲ್'' <ref name="Satchidanandan 2015" /> * ''ಆಳೋಹರಿ ಆನಂದಂ'' * ''ಬುಧಿನಿ'' * ''ಆಟಿ'' ( ''ಎ ಗಿಫ್ಟ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀನ್'' ) <ref name="Satchidanandan 2015" /><ref name="Raju 2011">{{Cite news |last=Raju |first=Abupama |date=December 3, 2011 |title=More than propaganda |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/books/more-than-propaganda/article2680990.ece |access-date=29 July 2021}}</ref><ref>{{Cite news |date=October 13, 2011 |title=Gift in Green: poem of land, beauty and pain |work=News18 |agency=CNN-IBN |url=https://www.news18.com/news/books/book-review-27-409315.html |access-date=29 July 2021}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]] sgxw8eqqlc3bb6iiot6g2fzjn5zgvxc 0 156220 1431206 1381752 2026-10-01T15:32:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431206 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Smita Patil 2013 stamp of India.jpg | caption = ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು 2013 ರ ಭಾರತದ ಅಂಚೆಚೀಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ | birth_date = {{birth date|1955|10|17|df=y}} | birth_place = [[Poona]], [[Bombay State]], India | death_date = {{death date and age|1986|12|13|1955|10|17|df=y}} | death_place = [[ಬಾಂಬೆ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], ಭಾರತ | occupation = ನಟಿ, ದೂರದರ್ಶನ ಸುದ್ದಿ ನಿರೂಪಕಿ | yearsactive = 1974–1986 | notable_works = {{ubl|''ಮಂಥನ್'' (1976)|''ಭೂಮಿಕಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಭೂಮಿಕಾ'' (1977)|''ಜೈತ್ ರೆ ಜೈತ್'' (1978)|'' ಚಕ್ರ (1981 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಕ್ರ'' (1981)| ''ನಮಕ್ ಹಲಾಲ್'' (1982)| ''ಬಜಾರ್ (1982 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಬಜಾರ್'' (1982)|''ಅಕಲೇರ್ ಶಾಂಧನೇ|ಅಕಲೇರ್ ಶಾಂಧಾನೇ'' (1982)|''ಆರ್ತ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಆರ್ತ್'' (1982)|''ಉಂಬರ್ಥ''(1982)|''ಮಂಡಿ (1983 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಂಡಿ'' (1983)|''ಆಜ್ ಕಿ ಆವಾಜ್'' (1984) |''ಮಿರ್ಚ್ ಮಸಾಲಾ'' (1985)|''ಅಮೃತ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಮೃತ್'' (1986)|''ವಾರಿಸ್ (1988 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಾರಿಸ್'' (1988) )}} | spouse = [[ರಾಜ್ ಬಬ್ಬರ್]] | children = ಪ್ರತೀಕ್ ಬಬ್ಬರ್ | parents = ಶಿವಾಜಿರಾವ್ ಗಿರ್ಧರ್ ಪಾಟೀಲ್ (ತಂದೆ) | nationality = | honors = [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (1985) }}   '''ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್''' (17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1955-13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1986) ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಮತ್ತು [[ಮರಾಠಿ]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite book|title=Encyclopaedia of Hindi Cinema|url=https://archive.org/details/encyclopaediaofh0000unse_p6q3|last=Gulzar|last2=Nihalani, Govind|last3=Chatterji, Saibal|publisher=Popular Prakashan|year=2003|isbn=81-7991-066-0|page=601}}</ref><ref name="Kapoor2002">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=O3Lt1sOKGxwC&pg=PA6699|title=The Indian Encyclopaedia: Biographical, Historical, Religious, Administrative, Ethnological, Commercial and Scientific. Indo-Pak War-Kamla Karri|last=Subodh Kapoor|date=1 July 2002|publisher=Cosmo Publication|isbn=978-81-7755-257-7|pages=6699–|access-date=29 December 2012}}</ref> [[ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗ]] ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಟೀಲ್, ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite news |title=Top heroines of Bollywood |work=[[India Today]] |url=https://www.indiatoday.in/cinema/100-years-of-indian-cinema/photo/top-actresses-of-bollywood-ever-367543-2012-05-01/2 |url-status=live |access-date=24 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128234730/https://www.indiatoday.in/cinema/100-years-of-indian-cinema/photo/top-actresses-of-bollywood-ever-367543-2012-05-01/2 |archive-date=28 November 2020}}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಎರಡು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]], ಒಂದು [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಎರಡು ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಮರಾಠಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1985 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=pjqOM04aGJ8C&pg=PA310|title=The Women's Companion to International Film|last=Annette Kuhn|publisher=University of California Press|year=1990|isbn=978-0-520-08879-5|pages=310–|author-link=Annette Kuhn|access-date=29 December 2012}}</ref> [[ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನಗಲ್|ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನೆಗಲ್]] ಅವರ ''ಚರಣದಾಸ್ ಚೋರ್'' (1975) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪಾಟೀಲ್ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tGgm0z6vthYC&pg=PA82|title=Hyderabad: the social context of industrialisation, 1875–1948|last=Si. Vi Subbārāvu|publisher=Orient Blackswan|year=2007|isbn=978-81-250-1608-3|pages=82–|access-date=29 December 2012}}</ref><ref name="Heide2006">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_3fi_o1JzY4C&pg=PA208|title=Bollywood Babylon: Interviews with Shyam Benegal|last=William van der Heide|date=12 June 2006|publisher=Berg|isbn=978-1-84520-405-1|pages=208–|access-date=29 December 2012}}</ref> ಆಕೆ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಲೆಯ ಚಳುವಳಿಯಾದ ಸಮಾನಾಂತರ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು.<ref>{{Cite news |last=Lahiri, Monojit |date=20 December 2002 |title=A blazing talent remembered |work=[[The Hindu]] |url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2002/12/20/stories/2002122001290500.htm |url-status=dead |access-date=1 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031003193833/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2002/12/20/stories/2002122001290500.htm |archive-date=3 October 2003}}</ref> ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯವು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಥನ (1976) ''ಭೂಮಿಕಾ'' (1977), ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ''ಜೈತ್ ರೇ ಜೈತ್'' (1978) ಅಕ್ರೋಷ (1980) ಚಕ್ರ (1981), ಇದು ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ''ನಮಕ್ ಹಲಾಲ್'' (1982) ''ಬಜಾರ್'' (1982) ಉಂಬರ್ತಾ (1982) ಶಕ್ತಿ (1982) ಅರ್ಥ್ (1982) ''[[ಅರ್ಧ್ ಸತ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅರ್ಧ ಸತ್ಯ]]'' (1983) ''ಮಂಡಿ'' (1983) ''ಆಜ್ ಕಿ ಆವಾಜ್'' (1984) ''ಚಿದಂಬರಂ'' (1985) ''ಮಿರ್ಚ್ ಮಸಾಲಾ'' (1985) ''ನೃತ್ಯ'' (1987) [41987) [4,1987] [41988] ಮತ್ತು ''ವಾರಿಸ್'' (1987) <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=O3Lt1sOKGxwC&pg=PA6699|title=The Indian Encyclopaedia: Biographical, Historical, Religious, Administrative, Ethnological, Commercial and Scientific. Indo-Pak War-Kamla Karri|last=Subodh Kapoor|date=1 July 2002|publisher=Cosmo Publication|isbn=978-81-7755-257-7|pages=6699–|access-date=29 December 2012}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSubodh_Kapoor2002">Subodh Kapoor (1 July 2002). [https://books.google.com/books?id=O3Lt1sOKGxwC&pg=PA6699 ''The Indian Encyclopaedia: Biographical, Historical, Religious, Administrative, Ethnological, Commercial and Scientific. Indo-Pak War-Kamla Karri'']. Cosmo Publication. pp.&nbsp;6699–. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-81-7755-257-7</bdi><span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 December</span> 2012</span>.</cite></ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0aFH2KFhFOkC&pg=PA202|title=Journalism And Mass Communication|last=Hena Naqvi|date=1 January 2007|publisher=Upkar Prakashan|isbn=978-81-7482-108-9|pages=202–|access-date=29 December 2012}}</ref> ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಪಾಟೀಲ್ ಸಕ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮುಂಬೈನ ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಅವರ ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Reminiscing Smita Patil |url=http://movies.indiainfo.com/tales/smitapatil.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070814112650/http://movies.indiainfo.com/tales/smitapatil.html |archive-date=14 August 2007 |access-date=14 August 2007}} "Reminiscing About Smita Patil"</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ನಟ ರಾಜ್ ಬಬ್ಬರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1986ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 13ರಂದು ತಮ್ಮ 31ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆಯ ತೊಡಕುಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆಕೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಆಕೆಯ ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಆಕೆಯ ಮಗ ಪ್ರತೀಕ್ ಬಬ್ಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ.<ref>{{Cite web |date=17 October 2017 |title=Remembering Smita Patil on her 62nd birth anniversary |url=https://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/remembering-smita-patil-on-her-62nd-birth-anniversary-4895128/lite/ |access-date=20 August 2022 |website=Indian Express}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Aga_Khan_Bridge_in_Pune.jpg|thumb|ಪಾಟೀಲ್ [[ಪುಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು.]] ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು 1955ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17ರಂದು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] [[ಪುಣೆ]] ಹಿಂದೂ-ಮರಾಠಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಕಾರಣಿ ತಂದೆ ಶಿವಾಜಿರಾವ್ ಗಿರ್ಧಾರ್ ಪಾಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ತಾಯಿ ವಿದ್ಯಾತಾಯಿ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರಿಗೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಖಾಂದೇಶ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಶಿರ್ಪುರ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |title=Smita Patil: Celebrating legendary actress birth anniversary with a glimpse into her life, movies, and songs |language=en |work=News18 India |url=https://www.news18.com/movies/smita-patil-celebrating-legendary-actress-birth-anniversary-with-a-glimpse-into-her-life-movies-and-songs-8620282.html |access-date=20 October 2023}}</ref><ref name="Sharma2004">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5ePXdIGYe6oC&pg=PA298|title=Mass Communication : Theory & Practice In The 21St Century|last=D. Sharma|date=1 January 2004|publisher=Deep & Deep Publications|isbn=978-81-7629-507-9|page=298|access-date=29 December 2012}}</ref><ref name="UCLA">{{Cite web |title=Smita Patil |url=https://southasia.ucla.edu/culture/cinema/stars/smita-patil/ |access-date=3 April 2021 |website=MANAS |publisher=UCLA Social Sciences }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Print-Pothukuchi-Relate-2019">{{Cite web |last=Pothukuchi |first=Madhavi |date=17 October 2019 |title=Smita Patil — the 'real' woman Indian women could relate to |url=https://theprint.in/theprint-profile/smita-patil-real-woman-indian-women-relate/306732/ |access-date=3 April 2021 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಅನಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ದೇಶ್ಮುಖ್, ಬೋಧಕವರ್ಗದ ನಿಯೋನಾಟಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯಾ ಪಾಟೀಲ್ ಸೇಥ್, ಕಾಸ್ಟ್ಯೂಮ್ ಡಿಸೈನರ್.<ref>{{Cite news |date=17 October 2021 |title=Smita Patil as remembered by her sister: Funny, generous, uncaged |language=en |work=Scroll.in |url=https://scroll.in/reel/1007792/smita-patil-as-remembered-by-her-sister-funny-generous-uncaged |access-date=20 November 2023}}</ref> ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪಾಟೀಲ್ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=30 October 2018 |title=Lesser known facts about Smita Patil |language=en |work=[[The Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/lesser-known-facts-about-smita-patil/photostory/66427051.cms |access-date=20 November 2022}}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು [[ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಪುಣೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ ಗುಂಪುಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಎಫ್ ಟಿ ಐ ಐ|ಫಿಲ್ಮ್ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] (ಎಫ್ಟಿಐಐ) ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=SLkABAAAQBAJ|title=Encyclopedia of Indian Cinema|last=Rajadhyaksha|first=Ashish|last2=Willemen|first2=Paul|date=10 July 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-94318-9|pages=173–174}}</ref><ref>{{Cite web |last=Farook |first=Farhana |date=16 October 2020 |title=Smita Patil – An incomplete dream |url=https://in.news.yahoo.com/smita-patil-a-tribute-on-her-65th-birth-anniversary-094752164.html |access-date=5 May 2021 |website=Yahoo Entertainment}}</ref> ಕುಟುಂಬವು ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. .<ref>{{Cite web |last=Rao |first=Maithili |date=31 October 2015 |title=The making of Smita Patil |url=https://www.dnaindia.com/analysis/column-the-making-of-smita-patil-2140367 |access-date=3 April 2021 |website=DNA India |language=en}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಚೊಚ್ಚಲ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಯಶಸ್ಸು (1974-1980) === 1970ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಮುಂಬೈ ದೂರದರ್ಶನ ದೂರದರ್ಶನ ಸುದ್ದಿ ಓದುಗರಾಗಿ ಪಾಟೀಲ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=17 October 2018 |title=स्मिता पाटिल बॉयोग्राफी |url=https://www.newstrend.news/177026/smita-patil-biography-hindi/ |access-date=15 April 2020 |website=newstrend.news |publisher=Newstrend}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zX4GY37rG8kC&q=Smita+Patil+|title=One Hundred Indian Feature Films: An Annotated Filmography|last=Banerjee|first=Shampa|last2=Anil Srivastava|publisher=Taylor & Francis|year=1988|isbn=0-8240-9483-2|ref=Ba}}</ref> ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾತ್ರವು ಅರುಣ್ ಖೋಪ್ಕರ್ ಅವರ ಎಫ್ಟಿಐಐ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ತಿವ್ರಾ ಮಾಧ್ಯಮ'' ದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8y8vN9A14nkC|title=Encyclopaedia of Hindi Cinema: An Enchanting Close-Up of India's Hindi Cinema|last=Gulazāra|last2=Govind Nihalani|last3=Saibal Chatterjee|publisher=Popular Prakashan|year=2003|isbn=978-81-7991-066-5|page=601|access-date=29 December 2012}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=SLkABAAAQBAJ|title=Encyclopedia of Indian Cinema|last=Rajadhyaksha|first=Ashish|last2=Willemen|first2=Paul|date=10 July 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-94318-9|pages=173–174}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRajadhyakshaWillemen2014">Rajadhyaksha, Ashish; Willemen, Paul (10 July 2014). [https://books.google.com/books?id=SLkABAAAQBAJ ''Encyclopedia of Indian Cinema'']. Routledge. pp.&nbsp;173–174. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-1-135-94318-9</bdi>.</cite></ref> ನಂತರ [[ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನಗಲ್|ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನೆಗಲ್]] ಆಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ 1974ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಚಿತ್ರ ''ಚರಣದಾಸ್ ಚೋರ್'' ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Smita Patil |url=https://southasia.ucla.edu/culture/cinema/stars/smita-patil/ |access-date=3 April 2021 |website=MANAS |publisher=UCLA Social Sciences }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://southasia.ucla.edu/culture/cinema/stars/smita-patil/ "Smita Patil"]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''MANAS''. UCLA Social Sciences<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">3 April</span> 2021</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |date=2019-06-01 |title=Did you know Shyam Benegal's Manthan was India's first crowdfunded film? |url=https://www.mid-day.com/articles/did-you-know-shyam-benegals-manthan-was-indias-first-crowdfunded-film/20203176 |access-date=2019-06-16 |website=[[Mid-Day]] |archive-date=2019-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190616070514/https://www.mid-day.com/articles/did-you-know-shyam-benegals-manthan-was-indias-first-crowdfunded-film/20203176 |url-status=dead }}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವು ಅವರ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರವಾದ ಮಂಥನದಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಲು ಸಹಕಾರದ ದಂಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ [[ದಲಿತ|ಹರಿಜನ]] ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Us Salam |first=Ziya |date=12 September 2012 |title=Shyam Benegal's Manthan (1976) |language=en |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/manthan-1976/article3892670.ece |access-date=2017-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180226152308/http://www.thehindu.com/features/cinema/manthan-1976/article3892670.ece |archive-date=2018-02-26 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Top Earners 1976 |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=182&catName=MTk3Ng== |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20090210050538/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=182&catName=MTk3Ng== |archive-date=2009-02-10 |access-date=2017-07-11 |publisher=boxofficeindia.com |archivedate=2013-10-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131020100250/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=182&catName=MTk3Ng== }}</ref> ನಂತರ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಭೂಮಿಕಾ'' ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಲ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶದ ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ.<ref>{{Cite web |last=Vaiju Mahindroo |date=19 November 2011 |title='Hansa Wadkar' is the most difficult film I have done so far: Smita Patil |url=http://indiatoday.intoday.in/story/smita-patil-in-shyam-benegal-film-hansa-wadkar/1/160599.html |access-date=27 September 2014 |website=India Today}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dinesh Raheja |author-link=Dinesh Raheja |last2=Jitendra Kothari |title=The Best of Smita Patil – Bhumika |url=http://specials.rediff.com/movies/2006/dec/14slide1.htm |access-date=1 December 2012 |website=Rediff.com}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0aFH2KFhFOkC&pg=PA202|title=Journalism And Mass Communication|last=Hena Naqvi|date=1 January 2007|publisher=Upkar Prakashan|isbn=978-81-7482-108-9|pages=202–|access-date=29 December 2012}}<cite class=" citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHena_Naqvi2007">Hena Naqvi (1 January 2007). [https://books.google.com/books?id=0aFH2KFhFOkC&pg=PA202 ''Journalism And Mass Communication'']. Upkar Prakashan. pp.&nbsp;202–. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-81-7482-108-9</bdi><span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 December</span> 2012</span>.</cite></ref> ಹಠಾತ್ ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಡಮ್ನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುವ ನಟಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿತು.<ref>{{Cite web |last=Parthiban |first=Praveena |date=15 December 2019 |title=Reminiscing Smita Patil, a rare talent gone too soon |url=https://thefederal.com/features/reminiscing-smita-patil-a-rare-talent-gone-too-soon/ |access-date=3 April 2021 |website=The Federal |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Anuj |date=17 July 2014 |title=Smita Patil's Bhumika (1977) |url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/bhumika-1977/article6221624.ece |access-date=27 September 2014 |website=The Hindu}}</ref> 1976ರಲ್ಲಿ ''ನಿಶಾಂತ್'' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಶಬಾನಾ ಆಜ್ಮಿ ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನೆಗಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯಾನೆಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಪಾಟೀಲ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |last=Ziya Us Salam |date=4 October 2012 |title=Smita Patil's debut film Nishant (1975) |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/nishant-1975/article3965004.ece |access-date=2014-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140518030926/http://www.thehindu.com/features/cinema/nishant-1975/article3965004.ece |archive-date=2014-05-18 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news |title=Shabana Azmi recalls going to Cannes with Smita Patil, Shyam Benegal for 1976 film Nishant; shares pic |work=News18 |url=https://www.news18.com/news/movies/shabana-azmi-recalls-going-to-cannes-with-smita-patil-shyam-benegal-for-1976-film-nishant-shares-pic-5185303.html |access-date=16 December 2022}}</ref><ref>{{Cite web |title=Top Earners 1978 |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=184&catName=MTk3OA== |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213231634/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=184&catName=MTk3OA== |archive-date=2009-02-13 |access-date=2017-07-12 |publisher=boxofficeindia.com |archivedate=2009-02-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090213231634/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=184&catName=MTk3OA== }}</ref> 1977ರಲ್ಲಿ ''ಜೈತ್ ರೇ ಜೈತ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಟೀಲ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ-ಮರಾಠಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news |title=Happy Birthday, Dr Mohan Agashe: A look at the best Marathi movies of veteran star |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/happy-birthday-dr-mohan-agashe-a-look-at-the-best-marathi-movies-of-veteran-star/photostory/84671378.cms?from=mdr |access-date=2024-02-10 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite book|title=Cinema India: The Visual Culture of Hindi Film|url=https://archive.org/details/cinemaindiavisua0000dwye|last=Dwyer|first=Rachel|publisher=Rutgers University Press|year=2002|isbn=978-0-81353-175-5}}</ref> === ಸಮಾನಾಂತರ ಸಿನೆಮಾ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸೆ (1981-1987) === ಪಾಟೀಲ್ 1970ರ ದಶಕದ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಬಾನಾ ಅಜ್ಮಿ ಮತ್ತು ದೀಪ್ತಿ ನಾವಲ್ ಅವರಂತಹ ನಟಿಯರು ಸೇರಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |last=Sarma |first=Ramya |date=16 October 2015 |title=When she was good, she was very, very good |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/tribute-to-smita-patil/article7770080.ece |access-date=4 May 2021 |issn=0971-751X}}</ref> ಅವರ ಕೆಲಸವು [[ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನಗಲ್|ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನೆಗಲ್]], ಗೋವಿಂದ್ ನಿಹಲಾನಿ, [[ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ]] (''ಸದ್ಗತಿ'', 1981) ಜಿ. ಅರವಿಂದನ್ (''ಚಿದಂಬರಂ'', 1985) ಮತ್ತು [[ಮೃಣಾಲ್ ಸೇನ್]] ಅವರಂತಹ ಸಮಾನಾಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈ]] ಹೆಚ್ಚು ವಾಣಿಜ್ಯ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_3fi_o1JzY4C&pg=PA208|title=Bollywood Babylon: Interviews with Shyam Benegal|last=William van der Heide|date=12 June 2006|publisher=Berg|isbn=978-1-84520-405-1|pages=208–|access-date=29 December 2012}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilliam_van_der_Heide2006">William van der Heide (12 June 2006). [https://books.google.com/books?id=_3fi_o1JzY4C&pg=PA208 ''Bollywood Babylon: Interviews with Shyam Benegal'']. Berg. pp.&nbsp;208–. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-1-84520-405-1</bdi><span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 December</span> 2012</span>.</cite></ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/satyajitrayinner00robi_0|title=Satyajit Ray: The Inner Eye|last=Andrew Robinson|publisher=University of California Press|year=1989|isbn=978-0-520-06946-6|pages=[https://archive.org/details/satyajitrayinner00robi_0/page/258 258]–|access-date=29 December 2012|url-access=registration}}</ref><ref>{{Cite web |last=Pothukuchi |first=Madhavi |date=17 October 2019 |title=Smita Patil — the 'real' woman Indian women could relate to |url=https://theprint.in/theprint-profile/smita-patil-real-woman-indian-women-relate/306732/ |access-date=3 April 2021 |website=ThePrint |language=en-US}}<cite class=" citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPothukuchi2019">Pothukuchi, Madhavi (17 October 2019). [https://theprint.in/theprint-profile/smita-patil-real-woman-indian-women-relate/306732/ "Smita Patil — the 'real' woman Indian women could relate to"]. ''ThePrint''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">3 April</span> 2021</span>.</cite></ref> ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಸಿನೆಮಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸ್ತ್ರೀತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಸಶಕ್ತ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gq-CBAAAQBAJ|title=Bollybook: The Big Book of Hindi Movie Trivia|last=Chaudhuri|first=Diptakirti|date=2014|publisher=Penguin Books|isbn=978-93-5118-799-8|language=en|access-date=1 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420025038/https://books.google.com/books?id=gq-CBAAAQBAJ|archive-date=20 April 2021}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tk5gBAAAQBAJ&pg=PT139|title=100 Bollywood Films|last=Dwyer|first=Rachel|date=2005|publisher=Roli Books Pvt. Ltd.|isbn=9788174369901}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/essentialguideto00jhas|title=The Essential Guide to Bollywood|last=K. Jha|first=Subhash|last2=Bachchan|first2=Amitabh|date=2005|publisher=Lustre Press|isbn=978-81-7436-378-7|language=en|author-link=Subhash K. Jha|author-link2=Amitabh Bachchan}}</ref> ಚಕ್ರ (1981) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಪಾಟೀಲ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZsKR1RKoJKUC&dq=suraiya+nargis+madhubala+meena+kumari&pg=PA101|title=Filming the Gods: Religion and Indian Cinema|last=Dwyer|first=Rachel|date=2006|publisher=Routledge|isbn=0415314240}}</ref> ಕೊಳೆಗೇರಿ ನಿವಾಸಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಚಕ್ರದ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಟೀಲ್ ಬಾಂಬೆಯ ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{Cite interview|title=Satish Kaushik revisits Chakra|date=10 July 2019|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/satish-kaushik-debut-film-chakra-first-of-many-5792127/|access-date=11 April 2023|archivedate=31 October 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 September 2017 |title=Classical Kishore: 10 Songs Of The Legendary Singer Based On Indian Ragas |url=http://www.inuth.com/my-space/the-classical-kishore-kumar-10-songs-of-the-legendary-singer-based-on-indian-raagas/ |access-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2024 |archive-date=6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221206134317/https://www.inuth.com/my-space/the-classical-kishore-kumar-10-songs-of-the-legendary-singer-based-on-indian-raagas/ |url-status=dead }}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ''ಬಜಾರ್'' (1982) ಮತ್ತು ''ಆಜ್ ಕಿ ಆವಾಜ್'' (1984) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಎರಡು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>[https://books.google.com/books?id=HsRbAAAAMAAJ&q=+Bazaar Bazaar]. p. 25.</ref><ref>{{Cite web |last=Singh |first=Deepali |date=2017-08-05 |title=Evolution of the rape scene |url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-evolution-of-the-rape-scene-2520956 |access-date=2021-02-10 |website=DNA India |language=en}}</ref> <nowiki><i id="mw-A">ಮಂಡಿ</i></nowiki> ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ (1983) ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>[https://archive.today/20130202030643/http://www.screenindia.com/news/1982--On-the-sets-of-Mandi/3375/ 1982: On the sets of Mandi by Screen]</ref> ವೈವಾಹಿಕ ನಾಟಕ ಅರ್ಥ್ (1982) ನಲ್ಲಿ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YT9xDwAAQBAJ|title=100 Essential Indian Films|last=Dasgupta|first=Rohit K.|last2=Datta|first2=Sangeeta|date=2018|publisher=[[Rowman & Littlefield]]|isbn=978-1-4422-7799-1|language=en|author-link=Rohit K. Dasgupta}}</ref> ಶಬಾನಾ ಆಜ್ಮಿ ಎದುರು ನಟಿಸುವಾಗ "ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ" ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಎರಡನೇ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Sarma |first=Ramya |date=16 October 2015 |title=When she was good, she was very, very good |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/tribute-to-smita-patil/article7770080.ece |access-date=4 May 2021 |issn=0971-751X}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSarma2015">Sarma, Ramya (16 October 2015). [https://www.thehindu.com/features/metroplus/tribute-to-smita-patil/article7770080.ece "When she was good, she was very, very good"]. ''The Hindu''. [[ಐಎಸ್ಎಸ್ಎನ್ (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|ISSN]]&nbsp;[[issn:0971-751X|0971-751X]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 May</span> 2021</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Walia |first=Neha |date=28 May 2010 |title=Easy come, easy go? Nah |url=https://www.tribuneindia.com/2010/20100528/ttlife1.htm#12 |access-date=15 July 2021 |location=Chandigarh, India}}</ref> ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಮರಾಠಿ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ಉಂಬರ್ತಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು (1982), ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ-ಮರಾಠಿಗಾಗಿ ಎರಡನೇ ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=25th National Film Awards |url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm25thNFAAward.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141010041511/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm25thNFAAward.aspx |archive-date=10 October 2014 |access-date=4 October 2011 |publisher=[[International Film Festival of India]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Indian Cinema '80/'81 |url=http://dff.nic.in/2011/IP1981.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232755/http://dff.nic.in/2011/IP1981.pdf |archive-date=3 March 2016 |access-date=22 September 2014}}</ref><ref>{{Cite web |date=2009-02-01 |title=BoxOffice India.com |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=189&catName=MTk4Mw== |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201143724/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=189&catName=MTk4Mw== |archive-date=1 February 2009 |access-date=2021-10-15 |archivedate=2013-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928072533/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=189&catName=MTk4Mw== |url-status=deviated }}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Sood |first=Samira |date=17 October 2020 |title=Smita Patil in Aakhir Kyon? is an example of how art and mainstream films aren't so far apart |url=https://theprint.in/feature/reel-take/smita-patil-in-aakhir-kyon-is-an-example-of-how-art-and-mainstream-films-arent-so-far-apart/524966/ |access-date=3 April 2021 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಹೇಳಿದ್ದುಃ {{ನುಡಿಮುತ್ತು|"ನಾನು ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಣ್ಣ ಸಿನಿಮಾಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತೇನೆ ... ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. 1977-78 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಸಣ್ಣ ಸಿನಿಮಾ ಚಳುವಳಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳು ಬೇಕಾಗಿದ್ದವು. ನನ್ನನ್ನು ಒಂದೆರಡು ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ವಿನಾಕಾರಣ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಷಯ ಆದರೆ ಅದು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.ನಾನು ಇಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಹಣ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಸಣ್ಣ ಸಿನಿಮಾದ ಮೇಲಿನ ನನ್ನ ಬದ್ಧತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ದೊಡ್ಡ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನನಗೆ ಏನು ಸಿಕ್ಕಿತು? ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳು ಬೇಕು, ನಾನು ನನಗಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದದ್ದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ.<ref>{{Cite web |title=Remembering The Timeless Bhuika... |first=Monojit |last=Lahiri |work=The Sunday Indian |url=http://www.thesundayindian.com/en/story/remembering-the-timeless-bhuika/275/48561/ |access-date=2021-04-03 |archive-date=2021-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210923234210/http://www.thesundayindian.com/en/story/remembering-the-timeless-bhuika/275/48561/ |url-status=deviated |archivedate=2021-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210923234210/http://www.thesundayindian.com/en/story/remembering-the-timeless-bhuika/275/48561/ }}</ref>}} ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ ಖೋಸ್ಲಾ, ರಮೇಶ್ ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು [[ಬಲದೇವ ರಾಜ್ ಚೋಪ್ರಾ|ಬಿ. ಆರ್. ಚೋಪ್ರಾ]] ಅವರಂತಹ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಆಕೆಯನ್ನು "ಅತ್ಯುತ್ತಮ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಆಕೆಗೆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kXfFAAAAQBAJ&pg=PA145|title=The Melodramatic Public: Film Form and Spectatorship in Indian Cinema|last=Ravi Vasudevan|date=2011|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-230-11812-6|pages=145–}}</ref> ಆಕೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಕೂಡ ಆಕೆಯ ಹೊಸ ತಾರಾಗಣದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು.<ref>{{Cite web |date=5 October 2013 |title=Box Office 1982 |url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=188&catName=MTk4Mg== |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005013955/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=188&catName=MTk4Mg== |archive-date=5 October 2013 |access-date=9 September 2019 |website=[[Box Office India]] |archivedate=5 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005013955/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=188&catName=MTk4Mg== }}</ref> ಶಕ್ತಿ (1982) ಮತ್ತು ''ನಮಕ್ ಹಲಾಲ್'' (1982) ನಂತಹ ಆಕೆಯ ಹೆಚ್ಚು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್|ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಆಕರ್ಷಕ ಪಾತ್ರಗಳು.<ref>{{Cite news |date=28 November 2019 |title=Top Comedy Nett Grossers - Housefull 4 Tops |publisher=boxofficeindia.com |url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=5659 |access-date=28 November 2019}}</ref> ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ "ಗಂಭೀರ" ಸಿನೆಮಾ ಮತ್ತು "ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾ" ಮಸಾಲಾ ಎರಡರಲ್ಲೂ ನಟಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ತೋರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Jha |first=Subhash K. |date=23 January 2017 |title=Ramesh Sippy on casting Amitabh Bachchan and Dilip Kumar together in Shakti |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/ramesh-sippy-casting-amitabh-bachchan-dilip-kumar-together-shakti/ |access-date=14 July 2021 |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Tribune-Dhillon-Superstar-2015">{{Cite web |last=Singh Dhillon |first=Chitvan |date=13 November 2015 |title=Superstar Smita |url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/entertainment/superstar-smita-157290 |access-date=3 April 2021 |website=Tribune India News Service}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಮಾನ್ಯಾ ಪಾಟೀಲ್ ಸೇಥ್, "ಸ್ಮಿತಾ ದೊಡ್ಡ-ಬಜೆಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಮಕ್ ಹಲಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಳೆ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೃದಯಂತರಾಳದಿಂದ ಅತ್ತರು. ಅವರು ಸರಿಯಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು". 1984 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ವಿಶ್ವ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=O1L2DAAAQBAJ|title=INDIAN CINEMA A VISUAL VOYAGE|last=NFDC|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting|isbn=9788123021928}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mohamed |first=Khalid |date=8 December 2017 |title=Remembering the legend that was Smita Patil |url=https://www.khaleejtimes.com/wknd/bollywood/remembering-the-legend-that-was-smita-patil |access-date=3 April 2021 |website=Khaleej Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 October 2013 |title=Box Office 1982 |url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=188&catName=MTk4Mg== |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005013955/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=188&catName=MTk4Mg== |archive-date=5 October 2013 |access-date=9 September 2019 |website=[[Box Office India]] |archivedate=5 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005013955/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=188&catName=MTk4Mg== }}</ref><ref>{{Cite web |title=Worth their weight in gold (80s) |url=http://www.boxofficeindia.co.in/worth-their-weight-in-gold-80s/ |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20160111104732/http://www.boxofficeindia.co.in/worth-their-weight-in-gold-80s/ |archive-date=11 January 2016 |access-date=2016-01-02 |website=Box office India |archivedate=2011-11-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111105190334/http://www.boxofficeindia.co.in/worth-their-weight-in-gold-80s/ }}</ref><ref>{{Cite web |title=Awards of the Montreal World Film Festival – 1984 |url=http://www.ffm-montreal.org/en/awards/33-awards-of-the-montreal-world-film-festival-1984.html |access-date=13 March 2014 |website=Montreal World Film Festival |archive-date=13 ಮಾರ್ಚ್ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140313184947/http://www.ffm-montreal.org/en/awards/33-awards-of-the-montreal-world-film-festival-1984.html |url-status=dead }}</ref> ಭೀಗಿ ಪಾಲ್ಕೇನ್, ''ತಾಜುರ್ಬಾ'', ''ಆಜ್ ಕಿ ಆವಾಜ್'', ಆವಾಮ್ ಮತ್ತು ''ಹಮ್ ದೋ ಹಮಾರೇ ದೋ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ ಬಬ್ಬರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ ಪಾಟೀಲ್ ನಂತರ ಆತನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=17 October 2016 |title=Remembering Smita Patil: Why The Actress is Irreplaceable |url=https://www.news18.com/news/movies/remembering-smita-patil-why-the-actress-is-irreplaceable-in-indian-cinema-1302347.html |access-date=4 May 2021 |website=News18.com |language=en}}</ref><ref name="google book nVbGBgAAQBAJ">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=nVbGBgAAQBAJ&pg=PT225|title=Wuthering Heights (Annotated)|last=Emily Bronte|publisher=Bronson Tweed Publishing|pages=225–|id=GGKEY:JXQKH8ETFJN}}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=December 2023|bot=InternetArchiveBot}}</ref> ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಿ. ವಿ. ಶ್ರೀಧರ್ ಅವರು 1982 ರಲ್ಲಿ ''ದಿಲ್-ಎ-ನಾದನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/filmindia194915unse|title=Film India|last=Patel|first=Baburao|date=1949|publisher=Bombay|others=New York The Museum of Modern Art Library|pages=78}}</ref><ref name="Bajaj2014">{{Cite book|title=On & Behind the Indian Cinema|last=J.K. Bajaj|date=26 March 2014|publisher=Diamond Pocket Books Pvt Ltd|isbn=978-93-5083-621-7|pages=2008–|chapter=3, Year wise Popular Films with their main cast|access-date=4 August 2015|chapter-url=https://books.google.com/books?id=_1UqAwAAQBAJ&pg=PA2008-IA87}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಪಾಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಖನ್ನಾ ಅವರು 'ಆಹಿರ್ ಕ್ಯೋನ್?' ನಂತಹ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಯಾದರು.''ಆಖೀರ್ ಕ್ಯೋನ್?'', ''ಅನೋಖಾ ರಿಶ್ತಾ'', ಅಂಗಾರೇ, ''ನಜ್ರಾನಾ'', ''ಅಮೃತ.'' <ref>{{Cite web |url=http://www.ebay.com/itm/India-Bollywood-1986-Angaaray-press-book-Rajesh-Khanna-Smita-Patil-Raj-Babbar-/390762826596?pt=LH_DefaultDomain_0&hash=item5afb478b64 |title=Angaaray press book - Rajesh Khanna, Smita Patil and Raj Babbar |access-date=2014-05-27 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924034720/http://www.ebay.com/itm/India-Bollywood-1986-Angaaray-press-book-Rajesh-Khanna-Smita-Patil-Raj-Babbar-/390762826596?pt=LH_DefaultDomain_0&hash=item5afb478b64 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Box Office 1987 |url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=193&catName=MTk4Nw== |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012172152/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=193&catName=MTk4Nw== |archive-date=12 October 2012 |access-date=28 March 2021 |website=[[Box Office India]] |archivedate=12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121012172152/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=193&catName=MTk4Nw== }}</ref> ಆಹಿರ್ ಕ್ಯೋನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ? ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಖನ್ನಾ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಜೋಡಿಯು ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |date=13 August 2011 |title=Movie Overview - Smita Patil and Rajesh Khanna's Aakhir Kyon |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/parties-and-events/cast-and-crew-at-dvd-launch-of-tamas/ |access-date=15 May 2012 |website=Bollywood Hungama}}</ref> ಆಹಿರ್ ಕ್ಯೋನಲ್ಲಿನ "ದುಷ್ಮನ್ ನಾ ಕರೇ ದೋಸ್ತ್ ನೆ ವೋ" ಮತ್ತು "ಏಕ್ ಅಂಧೇರಾ ಲಕ್ಷ ಸಿತಾರೇ" ಹಾಡುಗಳು? ಚಾರ್ಟ್ ಬಸ್ಟರ್ ಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದವು. ಅವರ ಅಭಿನಯವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{Cite news |last=Motwani |first=Monica |date=20 September 2001 |title=1987 files |work=Screen |url=http://www.screenindia.com/20010928/f19.html |url-status=dead |access-date=2 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20011031023302/http://www.screenindia.com/20010928/f19.html |archive-date=31 October 2001}}</ref> 1986ರಲ್ಲಿ, ಮೋಹನ್ ಕುಮಾರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅಮೃತ್ ಆ ವರ್ಷದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಐದನೇ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ಶ್ರೀದೇವಿಯವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ ನಜ್ರಾನಾ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು 1987ರ ಅಗ್ರ 10 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |date=29 September 1991 |title=Collections - Nazrana |url=https://books.google.com/books?id=Q5UqAAAAYAAJ&q=nazrana |access-date=20 July 2023 |publisher=Update Video Publication |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-01-15 |title=Boxofficeindia 1986 |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=192&catName=MTk4Ng== |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115225618/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=192&catName=MTk4Ng== |archive-date=15 January 2013 |access-date=2021-10-18 |archivedate=2012-10-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121012172139/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=192&catName=MTk4Ng== |url-status=deviated }}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-01-15 |title=Boxofficeindia.com |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=125&catName=MTk4MC0xOTg5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115031410/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=125&catName=MTk4MC0xOTg5 |archive-date=15 January 2013 |access-date=2021-10-18 |archivedate=2012-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120503222646/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=125&catName=MTk4MC0xOTg5 |url-status=deviated }}</ref>  "ಪಾಟೀಲ್ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ನಟಿ. ಅವರ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿನಯಗಳು ಲೇಸರ್ ತರಹದ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಥ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಬಯಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ. ಜೈತ್ ರೆ ಜೇತ್ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ. ಮಿರ್ಚ್ ಮಸಾಲಾ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಟನೆ ಚಾಪ್ಸ್. ಆರಂಭಿಕ ಫ್ರೇಮ್‌ಗಳ ಕಡಿಮೆ ಕೀಲಿಯಿಂದ ಚಿತ್ರದ ಮುಕ್ತಾಯದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮೇಲಿನ ರೆಜಿಸ್ಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ: ರೂಪಾಂತರವು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ." ''ಮಿರ್ಚ್ ಮಸಾಲಾ'' (1987) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಟೀಲ್ ಅಭಿನಯದ ಕುರಿತು ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರರಂಗದೊಂದಿಗೆ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ಬಲವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=17 October 2016 |title=Remembering Smita Patil: Why The Actress is Irreplaceable |url=https://www.news18.com/news/movies/remembering-smita-patil-why-the-actress-is-irreplaceable-in-indian-cinema-1302347.html |access-date=4 May 2021 |website=News18.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.news18.com/news/movies/remembering-smita-patil-why-the-actress-is-irreplaceable-in-indian-cinema-1302347.html "Remembering Smita Patil: Why The Actress is Irreplaceable"]. ''News18.com''. 17 October 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 May</span> 2021</span>.</cite></ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=q7UEAQAAIAAJ&q=%22Mr.+Lambu%22|title=75 Glorious Years of Indian Cinema|last=Ojha|first=Rajendra|date=1988|publisher=Screen World Publication|location=[[Google Books]]|page=95,176}}</ref> 1987ರಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಮಿರ್ಚ್ ಮಸಾಲಾ'' ಉದ್ವಿಗ್ನ ಮತ್ತು ಉರಿಯುವ ಸೋನ್ಬಾಯಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಲು ಕೇತನ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಾಟೀಲ್ ಮರು-ತಂಡವಾದಾಗ ಅವರ ವಾದಯೋಗ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ (ಮತ್ತು ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅಂತಿಮ) ಪಾತ್ರವು ಬಂದಿತು.<ref>[http://imgur.com/vRi4j As seen here]</ref><ref>{{Cite web |title=15th Moscow International Film Festival (1987) |url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1987 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116194338/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1987 |archive-date=16 January 2013 |access-date=2013-02-18 |website=MIFF}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಡುಕ ಸಣ್ಣ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನಿಲ್ಲುವ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಮಸಾಲೆ-ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಕೆಲಸಗಾರನಾಗಿ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ಬಹಳ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಕೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಬಂಗಾಳ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |last=Singh Dhillon |first=Chitvan |date=13 November 2015 |title=Superstar Smita |url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/entertainment/superstar-smita-157290 |access-date=3 April 2021 |website=Tribune India News Service}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSingh_Dhillon2015">Singh Dhillon, Chitvan (13 November 2015). [https://www.tribuneindia.com/news/archive/entertainment/superstar-smita-157290 "Superstar Smita"]. ''Tribune India News Service''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">3 April</span> 2021</span>.</cite></ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದಂದು, ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ತನ್ನ "ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ 25 ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟನಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Prasad |first=Shishir |last2=Ramnath |first2=N. S. |last3=Mitter |first3=Sohini |date=27 April 2013 |title=25 Greatest Acting Performances of Indian Cinema |url=http://forbesindia.com/article/100-years-of-indian-cinema/25-greatest-acting-performances-of-indian-cinema/35125/0 |access-date=27 January 2015}}</ref> ''ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್'' ಆಕೆಯ ಕೃತಿಯನ್ನು "ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಅಂತಿಮ ಪ್ರದರ್ಶನ" ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ.<ref>{{Cite news |last=Kempley |first=Rita |date=18 November 1989 |title='Spices' (NR) |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/spices.htm |access-date=18 October 2021}}</ref><ref>{{Cite book|title=Cinemas of India|url=https://archive.org/details/cinemasofindia0000thor|last=Thorval|first=Yves|publisher=Macmillan India|year=2000|isbn=0-333-93410-5|pages=[https://archive.org/details/cinemasofindia0000thor/page/181 181]–182}}</ref><ref>Meer, Ameena http://bombsite.com/issues/29/articles/1262 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130514080436/http://bombsite.com/issues/29/articles/1262 |date=14 ಮೇ 2013 }} Fall 1989, Retrieved 13 May 2013</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DIVlw5AzQTgC&pg=PA133|title=Bollywood: A Guidebook to Popular Hindi Cinema|last=Ganti|first=Tejaswini|publisher=[[Routledge]]|year=2004|isbn=978-0-415-28853-8|author-link=Tejaswini Ganti|access-date=16 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010235326/https://books.google.com/books?id=DIVlw5AzQTgC&pg=PA133|archive-date=10 October 2019}}</ref> === ಮರಣೋತ್ತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು (1987-1989) === ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರಣೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ದೇಬ್ಶಿಶು.'' ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಭಾವನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಹಮ್ ಫರಿಷ್ಟೇ ನಹಿ, ಇನ್ಸಾನಿಯತ್ ಕೆ ದುಷ್ಮನ್, ಥಿಕಾನಾ, ''ಊಂಚ್ ನೀಚ್ ಬೀಚ್'' ಮತ್ತು ''ವಾರಿಸ್'' ಸೇರಿವೆ.<ref>{{Cite news |last=Ray |first=Kunal |date=2015-10-17 |title='Smita struggled with curious contradictions' |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/books/literary-review/maithili-rao-speaks-with-kunal-ray-about-smita-patil-a-brief-incandescence/article7769651.ece |access-date=2022-03-09 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |title=Debashishu |url=http://www.mybindi.com/arts-entertainment/WHATSON/bengali_filmfest.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090717060502/http://www.mybindi.com/arts-entertainment/WHATSON/bengali_filmfest.html |archive-date=17 July 2009}}</ref><ref>{{Cite news |last=Rangoonwala |first=Firoze |date=24-25 December 1987 |title=1987: a year of cinematic mediocrity |work=[[Arab Times]] |url=https://archive.org/details/ArabTimes1987KuwaitEnglish/Dec%2024%201987%2C%20Arab%20Times%2C%20%237127%2C%20Kuwait%20%28en%29/page/n7/mode/2up |access-date=27 April 2023}}</ref> ಟಿಕಾನಾ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಟೀಲ್ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ವಾರಿಸ್ಗೆ, ಪಾಟೀಲ್ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite news |last=KBR |first=Upala |date=30 June 2011 |title=Does Bollywood need a no-pregnancy clause? |work=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Does-Bollywood-need-a-no-pregnancy-clause/articleshow/9038577.cms |access-date=28 June 2015}}</ref> 1989ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಲಿಯೋಂ ಕೆ ಬಾದ್ಷಾ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ವಾರಿಸ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ನಟನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಸ್ಟಾರ್ & ಸ್ಟೈಲ್-ಲಕ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20080617205737/http://www.bollywoodhungama.com/movies/cast/5274/index.html Galiyon Ka Badshah 1989] ''Bollywood Hungama'' Retrieved 17 December 2011</ref><ref>''[[Waaris (1988 film)|Waaris]]''</ref><ref>{{Cite web |last=Box Office India |title=Top Earners 1988 |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=194&catName=MTk4OA== |archive-url=https://web.archive.org/web/20090131224648/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=194&catName=MTk4OA== |archive-date=31 January 2009 |access-date=3 March 2017 |publisher=boxofficeindia.com |archivedate=31 ಜನವರಿ 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090131224648/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=194&catName=MTk4OA== |url-status=deviated }}</ref><ref name="boi89">{{Cite web |date=15 January 2013 |title=Box Office 1989 |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=195&catName=MTk4OQ== |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115225557/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=195&catName=MTk4OQ== |archive-date=15 January 2013 |website=[[Box Office India]] |access-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2024 |archivedate=15 ಜನವರಿ 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115225557/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=195&catName=MTk4OQ== }}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಪಾಟೀಲ್ ಸಕ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನ ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ತಮ್ಮ ವಿಭಿನ್ನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web |date=17 October 2016 |title=Remembering Smita Patil: Why The Actress is Irreplaceable |url=https://www.news18.com/news/movies/remembering-smita-patil-why-the-actress-is-irreplaceable-in-indian-cinema-1302347.html |access-date=4 May 2021 |website=News18.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.news18.com/news/movies/remembering-smita-patil-why-the-actress-is-irreplaceable-in-indian-cinema-1302347.html "Remembering Smita Patil: Why The Actress is Irreplaceable"]. ''News18.com''. 17 October 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 May</span> 2021</span>.</cite></ref><ref name="ibnlive">{{Cite web |date=13 December 2006 |title='25 years on, a phenomenon named Smita Patil ' |url=http://ibnlive.in.com/news/25-years-on-phenomenon-named-smita-patil/211601-8-66.html |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108034535/http://ibnlive.in.com/news/25-years-on-phenomenon-named-smita-patil/211601-8-66.html |archive-date=8 January 2012 |access-date=27 December 2011 |website=IBN Live |archivedate=8 ಜನವರಿ 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120108034535/http://ibnlive.in.com/news/25-years-on-phenomenon-named-smita-patil/211601-8-66.html }}</ref><ref>{{Cite web |date=20 May 2023 |title=Smita Patil's Bhumika is the celebrity biopic that should have been the blueprint for The Dirty Picture, Mahanati |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/smita-patil-bhumika-celebrity-biopic-should-have-been-blueprint-for-the-dirty-picture-mahanati-8618328/lite/ |access-date=12 September 2023 |website=Indian Express}}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ನಟ ರಾಜ್ ಬಬ್ಬರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದಾಗ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಆಕೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿದರು.<ref>{{Cite web |date=13 December 2006 |title='She was a great human being' |url=http://www.rediff.com/movies/2006/dec/13smita.htm |access-date=27 December 2011 |website=[[Rediff.com]]}}</ref> ರಾಜ್ ಬಬ್ಬರ್ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ನಾದಿರಾ ಬಬ್ಬರ್ ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪಾಟೀಲ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.<ref>{{Cite web |title=On Smita Patil's death anniversary, remembering her sensational affair with a married Raj Babbar |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/smita-patil-death-anniversary-sensational-affair-raj-babbar-1106182-2017-12-13 |access-date=13 December 2019 |website=India Today}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 December 2021 |title=Raj Babbar remembers late wife Smita Patil on death anniversary with old pic: She was a noble soul |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/raj-babbar-remembers-late-wife-smita-patil-on-death-anniversary-with-old-pic-she-was-a-noble-soul-101639387864623.html |access-date=12 December 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> ಬಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಪಾಟೀಲ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1982ರ ಭೀಗಿ ಪಾಲ್ಕೀನ್ ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು.<ref>{{Cite news |last=Sarma |first=Ramya |date=16 October 2015 |title=When she was good, she was very, very good |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/tribute-to-smita-patil/article7770080.ece |access-date=4 May 2021 |issn=0971-751X}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSarma2015">Sarma, Ramya (16 October 2015). [https://www.thehindu.com/features/metroplus/tribute-to-smita-patil/article7770080.ece "When she was good, she was very, very good"]. ''The Hindu''. [[ಐಎಸ್ಎಸ್ಎನ್ (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|ISSN]]&nbsp;[[issn:0971-751X|0971-751X]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 May</span> 2021</span>.</cite></ref> ಅವರ ಮಗ, ನಟ ಪ್ರತೀಕ್ ಬಬ್ಬರ್ ಅವರು 28 ನವೆಂಬರ್ 1986 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Throwback: When Smita Patil refused to take a maternity leave and danced despite being pregnant |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/throwback-when-smita-patil-refused-to-take-a-maternity-leave-and-danced-despite-being-pregnant/articleshow/105976738.cms |access-date=16 December 2023 |website=Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |last=Dhingra |first=Deepali |date=16 July 2012 |title=Prateik's learning curve |work=Mid-Day |url=http://www.mid-day.com/articles/prateiks-learning-curve/172626 |url-status=live |access-date=27 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721134039/https://www.mid-day.com/articles/prateiks-learning-curve/172626 |archive-date=21 July 2019}}</ref> == ಸಾವು == ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು 31ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಜನನದ ತೊಡಕುಗಳಿಂದ (ಪ್ಯುರೆಪರಲ್ ಸೆಪ್ಸಿಸ್) 1986ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 13ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/satyajitrayinner00robi_0|title=Satyajit Ray: The Inner Eye|last=Andrew Robinson|publisher=University of California Press|year=1989|isbn=978-0-520-06946-6|pages=[https://archive.org/details/satyajitrayinner00robi_0/page/258 258]–|access-date=29 December 2012|url-access=registration}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFAndrew_Robinson1989">Andrew Robinson (1989). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:satyajitrayinner00robi_0|''Satyajit Ray: The Inner Eye'']]</span>. University of California Press. pp.&nbsp;[[iarchive:satyajitrayinner00robi_0/page/258|258]]–. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;<bdi>978-0-520-06946-6</bdi><span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 December</span> 2012</span>.</cite></ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_Q5lAAAAMAAJ|title=Film stars in Indian politics|last=Ram Awgnihotri|publisher=Commonwealth Publishers|year=1998|isbn=978-81-7169-506-5|access-date=29 December 2012}}</ref> ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಮೃಣಾಲ್ ಸೇನ್]] ಅವರು "ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ" ದಿಂದಾಗಿ ಪಾಟೀಲ್ ನಿಧನರಾದರು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=2 February 2005 |title=Smita Patil - Memories from Mrinal da |url=http://www.rediff.com/movies/2005/feb/02mrinal.htm |access-date=28 December 2010 |website=Rediff.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 December 2013 |title=Prateik Babbar on mother Smita Patil: Got to be her sunshine kid |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/prateik-babbar-on-mother-smita-patil-got-to-be-her-sunshine-kid-458026 |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20140612025136/http://movies.ndtv.com/bollywood/prateik-babbar-on-mother-smita-patil-got-to-be-her-sunshine-kid-458026 |archive-date=12 June 2014 |access-date=8 July 2014 |website=NDTV |archivedate=12 ಜೂನ್ 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140612025136/http://movies.ndtv.com/bollywood/prateik-babbar-on-mother-smita-patil-got-to-be-her-sunshine-kid-458026 }}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರ ಮಗನನ್ನು [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈ]] ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರು ಬೆಳೆಸಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Lalwani |first=Vickey |date=22 May 2014 |title=Dad was not around while I was growing up |work=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Dad-was-not-around-while-I-was-growing-up/articleshow/35462990.cms?imageid=29941634#slide7 |url-status=live |access-date=8 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140525050739/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Dad-was-not-around-while-I-was-growing-up/articleshow/35462990.cms?imageid=29941634#slide7 |archive-date=25 May 2014}}</ref> ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಸಮಾಧಿಯ ಆಚೆಗೂ ತಲುಪಿದ ಒಂದು ಆರಾಧನಾ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆಕೆಯ ನಿಧನದ ಬಗ್ಗೆ, ಕವಿ [[ಕೈಫಿ ಅಜ್ಮಿ|ಕೈಫಿ ಆಜ್ಮಿ]] ಅವರು ದತ್ತಿ ಸಮಾರಂಭವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, "ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಸತ್ತಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಮಗ ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇದ್ದಾನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Bhawana Somaaya |date=12 December 2016 |title=Her Last Few Hours: Smita Patil Loved Life Till The End |url=https://www.thequint.com/on-smita-patils-death-anniversary-a-vivid-recollection-of-her-last-few-hours-and-her-final-fight-raj-babbar |access-date=14 December 2020 |website=The Quint}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TdM2Ben3alIC|title=Wanted Cultured Ladies Only!: Female Stardom and Cinema in India, 1930s-1950s|last=Majumdar|first=Neepa|publisher=University of Illinois Press|year=2009|isbn=978-0-252-09178-0}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಿತ್ರಣ == ಪಾಟೀಲ್ ಅವರನ್ನು [[ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗ]] ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣ ನಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |title=Top heroines of Bollywood |work=[[India Today]] |url=https://www.indiatoday.in/cinema/100-years-of-indian-cinema/photo/top-actresses-of-bollywood-ever-367543-2012-05-01/2 |url-status=live |access-date=24 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128234730/https://www.indiatoday.in/cinema/100-years-of-indian-cinema/photo/top-actresses-of-bollywood-ever-367543-2012-05-01/2 |archive-date=28 November 2020}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.indiatoday.in/cinema/100-years-of-indian-cinema/photo/top-actresses-of-bollywood-ever-367543-2012-05-01/2 "Top heroines of Bollywood"]. ''[[ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ|India Today]]''. [https://web.archive.org/web/20201128234730/https://www.indiatoday.in/cinema/100-years-of-indian-cinema/photo/top-actresses-of-bollywood-ever-367543-2012-05-01/2 Archived] from the original on 28 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 August</span> 2020</span>.</cite></ref> ಆಕೆಯನ್ನು [[ನರ್ಗಿಸ್|ನರ್ಗೀಸ್]] ನಂತರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಎರಡನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Raja Sen |date=29 June 2011 |title=Readers Choice: The Greatest Actresses of all time |url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-greatest-actresses-of-all-time/20110629.htm |access-date=22 September 2011 |website=Rediff.com}}</ref> 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯನ್ನು ಔಟ್ಲುಕ್ ಇಂಡಿಯಾದ 75 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟಿಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=75 Bollywood Actresses Who Ruled The Silver Screen With Grace, Beauty And Talent |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/75-bollywood-actresses-who-ruled-the-silver-screen-with-grace-beauty-and-talent-news-216694/amp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816142138/https://www.outlookindia.com/art-entertainment/75-bollywood-actresses-who-ruled-the-silver-screen-with-grace-beauty-and-talent-news-216694/amp |archive-date=16 August 2022 |access-date=16 August 2022 |website=Outlook India}}</ref> ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಚರಣದಾಸ್ ಚೋರ್'' ಮತ್ತು ಮಂಥನಕ್ಕಾಗಿ ''Rediff.com'' ನ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚೊಚ್ಚಲ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಟೀಲ್ 5ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news |title=Best Bollywood Debutants Ever |work=Rediff.com |url=https://m.rediff.com/movies/2008/nov/24sd6-best-actresses-ever.htm |url-status=live |access-date=24 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128234730/https://m.rediff.com/movies/2008/nov/24sd6-best-actresses-ever.htm |archive-date=28 November 2020}}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು 70 ಮತ್ತು 80ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ, ''[[ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=15 September 2011 |title=Thinking man's sex symbol |url=https://www.hindustantimes.com/photos/entertainment/thinking-man-s-sex-symbol/photo-ktBtYJCdPomR11VoG7UCFO.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816142138/https://www.hindustantimes.com/photos/entertainment/thinking-man-s-sex-symbol/photo-ktBtYJCdPomR11VoG7UCFO.html |archive-date=2022-08-16 |access-date=2021-11-27 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 April 2016 |title=Top 10 Beautiful Actresses of Bollywood during 70's |url=https://www.indiaherald.com/Movies/Read/125738/Top-10-Beautiful-Actresses-of-Bollywood-during-70-s- |access-date=27 February 2020 |website=India Herald}}</ref> ತನ್ನ "ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಅಪ್ರತಿಮ ಸುಂದರಿಯರ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಟೀಲ್ 5ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' "50 ಸುಂದರ ಮುಖಗಳು" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಇರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=8 June 2012 |title=10 iconic and eternal beauties of Bollywood |url=http://in.lifestyle.yahoo.com/photos/10-iconic-and-eternal-beauties-of-bollywood-slideshow/actress-photo-1339137407.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611042029/http://in.lifestyle.yahoo.com/photos/10-iconic-and-eternal-beauties-of-bollywood-slideshow/actress-photo-1339137407.html |archive-date=11 June 2012 |access-date=12 June 2012 |website=Yahoo! India Lifestyle}}</ref><ref>{{Cite web |title=Photos - 50 Beautiful Faces: 100 years of Indian Cinema |url=https://m.photos.timesofindia.com/movies/100-yrs-of-indian-cinema/50-beautiful-faces-100-years-of-indian-cinema/morphshow/19713202.cms |access-date=23 December 2021 |website=[[The Times of India]]}}</ref> 2023ರಲ್ಲಿ, ರಾಜೀವ್ ಮಸಂದ್ ಅವರು ಪಾಟೀಲ್ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Rajeev Masand |title=The eyes have it: Hindi cinema's best actresses |url=https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/the-eyes-have-it-hindi-cinemas-best-actresses-2320786-2023-01-12 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230122142138/https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/the-eyes-have-it-hindi-cinemas-best-actresses-2320786-2023-01-12 |archive-date=22 January 2023 |access-date=12 September 2023 |website=India Today}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sukanya Verma |title=Bollywood's top tawaifs |url=https://specials.rediff.com/movies/2006/oct/30slid7.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231128142138/https://specials.rediff.com/movies/2006/oct/30slid7.htm |archive-date=28 November 2023 |access-date=10 September 2022 |website=Rediff.com}}</ref> ನಟಿಯಾಗಿ ಅವರ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಶೈಲಿಗೆ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''[[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]]'' ಸುರೇಶ್ ಕೊಹ್ಲಿ, "ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಬಹುಶಃ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಭಿನಯವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಪವರ್ಹೌಸ್ ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಭಿನಯದೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ". ಹಲವಾರು ನಟಿಯರು ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಕೆಲಸದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |last=Kohli, Suresh |date=22 September 2011 |title=Smita Patil - Immortal performances |work=Deccan Herald |url=http://www.deccanherald.com/content/150885/immortal-performances.html |access-date=22 November 2019}}</ref> ನಟಿ [[ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ (ನಟಿ)|ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ]], "ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾನು ತುಂಬಾ ಮೆಚ್ಚುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಭೂಮಿ ಪೆಡ್ನೇಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿತ್ರಣಗಳಿಂದ "ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ನಾಯಕಿಯರ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ" ನಟಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite web |title=Smita Patil award makes me feel more confident, says Deepika Padukone |url=https://www.ndtv.com/entertainment/smita-patil-award-makes-me-feel-more-confident-says-deepika-padukone-628276 |access-date=20 February 2018 |website=NDTV India}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bhumi Pednekar thanks yesteryear actors for ushering change on screen |url=https://www.zeebiz.com/india/news-bhumi-pednekar-thanks-yesteryear-actors-for-ushering-change-on-screen-145782 |access-date=15 January 2021 |website=Zee Business}}</ref> [[ಕತ್ರಿನಾ ಕೈಫ್]], "ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web |date=19 September 2016 |title=Smita Patil an inspiration, she showed us not even sky is the limit, says Katrina Kaif |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/smita-patil-an-inspiration-she-showed-us-not-even-sky-is-the-limit-says-katrina-kaif-3039289/lite/ |access-date=12 October 2020 |website=Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web |title=Did you know? The late Smita Patil inspired Somy Ali to become an actress |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/did-you-know-the-late-smita-patil-inspired-somy-ali-to-become-an-actress-news-303610/amp |access-date=17 July 2023 |website=Outlook India}}</ref> [[ರೇಖಾ]] ಅವರು ಪಾಟೀಲ್ ಅವರನ್ನು ತನಗಿಂತ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗಿಂತಲೂ "ಉತ್ತಮ ನಟ" ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref>{{Cite web |date=17 December 2017 |title=Smita Patil is a far better actor than me, says Rekha |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/smita-patil-a-far-better-actor-than-me-says-rekha/story-sE6e3iA8IQcSHUHpOeU6DO.html |access-date=30 December 2022 |website=Hindustan Times |agency=Press Trust of India}}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರ ಸಹ-ನಟ [[ಓಂ ಪುರಿ]] ಹೇಳಿದರುಃ"ಸ್ಮಿತಾಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇತ್ತು. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆ ಬಂದಿತು. ಆಕೆ ಬೋಹೀಮಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ವರ್ಗ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ತುಂಬಾ ಬಬ್ಲಿ ಜೀವನದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರು. ಆಕೆಯು ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕೀಳರಿಮೆ ಅಥವಾ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರರಾಗಿದ್ದರು". ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ರಾಬಿನ್ಸನ್ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ''ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇಃ ದಿ ಇನ್ನರ್ ಐ'' ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ರೇ ಒಮ್ಮೆ "ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref >{{Cite news |title=Smita Patil: The Woman Behind The Image |work=Rediff.com |url=https://www.rediff.com/movies/special/smita-patil-the-woman-behind-the-image/20151015.htm |url-status=live |access-date=28 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128234730/https://m.rediff.com/amp/movies/special/smita-patil-the-woman-behind-the-image/20151015.htm |archive-date=28 November 2020}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.rediff.com/movies/special/smita-patil-the-woman-behind-the-image/20151015.htm "Smita Patil: The Woman Behind The Image"]. ''Rediff.com''. [https://web.archive.org/web/20201128234730/https://m.rediff.com/amp/movies/special/smita-patil-the-woman-behind-the-image/20151015.htm Archived] from the original on 28 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 October</span> 2022</span>.</cite></ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TnkcLvYRNfMC&q=smita+patil|title=Satyajit Ray: The Inner Eye|last=Robinson|first=Andrew|date=1989|publisher=University of California Press|isbn=9780520069466|language=en|author-link=W. Andrew Robinson}}</ref> ಅರುಣಾ ವಾಸುದೇವ್ ಅವರು ಪಾಟೀಲ್ ಅವರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ "ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=F7IaAQAAIAAJ&q=The+new+Indian+cinema%0ABy+Aruna+Vasudev+%C2%B7|title=The New Indian Cinema|last=Vasudev|first=Aruna|date=1986|publisher=Macmillan India|isbn=9780333909287|language=en}}</ref> ಸುಮಿತಾ ಎಸ್. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, "ಐಡಿ1ನಲ್ಲಿ", ಹೊಸ ಸಿನೆಮಾ "ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಸಲಿಂಗಕಾಮದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮಹೇಶ್ ಭಟ್," ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ವಿಶೇಷವಾದದ್ದು ಇತ್ತು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l8T0uwJtMxkC&q=Smita+Patil+|title=National Identity in Indian Popular Cinema, 1947-1987|last=S. Chakravarty|first=Sumita|date=2011|publisher=University of Texas Press|isbn=9780292789852|language=en}}</ref> ನಾನು ಅರ್ಥ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಇಬ್ಬರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ನಟಿಯರೊಂದಿಗೆ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ನಾನು ಬಯಸಿದ್ದೆ. ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ (ಶಬಾನಾ ಅಜ್ಮಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ) ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ನನಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಇದೆ." ನಟ ನವಾಜುದ್ದೀನ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ ಅವರು ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿ," ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಒಬ್ಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾರತೀಯ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |title=Smita looked very serene and happy |work=Rediff.com |url=https://m.rediff.com/movies/report/smita-looked-very-serene-and-happy/20231017.htm |url-status=live |access-date=29 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019234730/https://m.rediff.com/movies/report/smita-looked-very-serene-and-happy/20231017.htm |archive-date=19 October 2023}}</ref> ಆದರೆ ಆಕೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗೆ ಎದುರಾದ ತಕ್ಷಣ, ಯಾರೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನವರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಶ್ಚಿಮದವರು ಅವಳ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. "<ref>{{Cite news |title=Nawazuddin Siddiqui applauds Smita Patil’s enduring beauty: The West was drawn to her |work=Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/nawazuddin-siddiqui-applauds-smita-patils-enduring-beauty-says-west-drawn/ |url-status=live |access-date=28 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240310234730/https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/features/nawazuddin-siddiqui-applauds-smita-patils-enduring-beauty-says-west-drawn/ |archive-date=10 March 2024}}</ref> == ಸ್ವಾಗತ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ == === ನಟನಾ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪರದೆಯ ಚಿತ್ರ === ಪಾಟೀಲ್ ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆ ಕಲಾಭವನ ಮತ್ತು ಸಮಾನಾಂತರ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು "ಸಮಾನಾಂತರ ಚಿತ್ರರಂಗ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತರಂಗ ಚಳುವಳಿಯ ರಾಣಿ" ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯಕ್ಕೂ ಪಾಟೀಲ್ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=Smita Patil - Finest actresses Bollywood has ever had |url=https://www.indiatoday.in/magazine/30-years-ago-on-india-today/story/20061204-smita-patil-bollwood-talented-and-art-actor-781968-2006-12-03 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816142138/https://www.indiatoday.in/magazine/30-years-ago-on-india-today/story/20061204-smita-patil-bollwood-talented-and-art-actor-781968-2006-12-03 |archive-date=16 August 2022 |access-date=28 July 2022 |website=India Today}}</ref> ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ಮೈಥಿಲಿ ರಾವ್, "ಕಲೆ ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ, ಸ್ಮಿತಾ ತನ್ನ ಪರದೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿನ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಹತಾಶೆಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಒಂದು ಆಯಸ್ಕಾಂತವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ''[[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌|ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]'' ಗಾರ್ಗಿ ನಂದ್ವಾನಾ, "ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ನಿರ್ಭೀತರಾಗಿ ಅಜ್ಞಾತ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಾದು ಹೋದವು-ಆ ಕಾಲದ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟಿಗೆ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಶಾಪವು ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀ ಅನುಭವದ ಅಂತರ್ಗತವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳು, ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲತೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ".<ref>{{Cite web |date=30 September 2015 |title=How Smita Patil put gravitas into the gravy |url=https://scroll.in/reel/758241/how-smita-patil-put-gravitas-into-the-gravy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816142138/https://amp.scroll.in/article/758241/how-smita-patil-put-gravitas-into-the-gravy |archive-date=16 August 2022 |access-date=16 September 2020 |website=Scroll.in}}</ref><ref>{{Cite web |title=Smita Patil's pathbreaking filmography that celebrated the female experience |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/feminism-through-smita-patils-lens-in-a-short-lived-career-she-prised-open-a-space-for-feminist-interventions-8986498/lite/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821142138/https://indianexpress.com/article/entertainment/feminism-through-smita-patils-lens-in-a-short-lived-career-she-prised-open-a-space-for-feminist-interventions-8986498/lite/ |archive-date=21 August 2023 |access-date=28 October 2023 |website=Indian Express}}</ref> ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಥ-ಪ್ರದರ್ಶಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ನೈತಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=15 October 2007 |title=25 Must See Bollywood Movies |url=http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-8.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015033906/http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-8.cms |archive-date=15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007 |website=Indiatimes Movies |access-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2024 |url-status=deviated |archivedate=15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071015033906/http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-8.cms }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''Indiatimes Movies''. 15 October 2007. Archived from [http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-8.cms the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071015033906/http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-8.cms |date=2007-10-15 }} on 15 October 2007.</cite></ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2021 |title=How Smita Patil has influenced the idea of cinema, identity, and the independent woman |url=https://www.firstpost.com/entertainment/how-smita-patil-has-influenced-my-idea-of-cinema-identity-and-the-independent-woman-10058261.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329142138/https://www.firstpost.com/entertainment/how-smita-patil-has-influenced-my-idea-of-cinema-identity-and-the-independent-woman-10058261.html/amp |archive-date=29 March 2023 |access-date=16 February 2023 |website=Firstpost}}</ref> ಮಂಥನದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಹುಡುಗಿಯ ಪಾತ್ರ, ''ಭೂಮಿಕಾ'' ನಟಿ, ಆಕ್ರೋಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೊಳಗಾದ ಮಹಿಳೆ, ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಗೇರಿ ನಿವಾಸಿ, ಅರ್ಥ್ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಿತ ಪುರುಷನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆ, ''ಮಂಡಿ'' ವೇಶ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿ, ಆಹಿರ್ ಕ್ಯೋನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದ ಮಹಿಳೆ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಟೀಲ್ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮತ್ತು ''ಮಿರ್ಚ್ ಮಸಾಲಾ'' ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಬಲವಾದ ಮಹಿಳೆ.<ref>{{Cite web |date=17 October 2020 |title=Smita Patil in Aakhir Kyon? is an example of how art and mainstream films aren't so far apart |url=https://theprint.in/feature/reel-take/smita-patil-in-aakhir-kyon-is-an-example-of-how-art-and-mainstream-films-arent-so-far-apart/524966 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210811142138/https://theprint.in/feature/reel-take/smita-patil-in-aakhir-kyon-is-an-example-of-how-art-and-mainstream-films-arent-so-far-apart/524966/?amp |archive-date=11 August 2021 |access-date=19 October 2022 |website=The Print}}</ref> ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ತನ್ನ ''ಮಿರ್ಚ್ ಮಸಾಲಾ'' ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯವನ್ನು "ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ 25 ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟನಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Prasad |first=Shishir |last2=Ramnath |first2=N. S. |last3=Mitter |first3=Sohini |date=27 April 2013 |title=25 Greatest Acting Performances of Indian Cinema |url=http://forbesindia.com/article/100-years-of-indian-cinema/25-greatest-acting-performances-of-indian-cinema/35125/0 |access-date=27 January 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPrasadRamnathMitter2013">Prasad, Shishir; Ramnath, N. S.; Mitter, Sohini (27 April 2013). [http://forbesindia.com/article/100-years-of-indian-cinema/25-greatest-acting-performances-of-indian-cinema/35125/0 "25 Greatest Acting Performances of Indian Cinema"]. ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್ (ಭಾರತ)|Forbes]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 January</span> 2015</span>.</cite></ref> ''[[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್|ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್]]'' ತನ್ನ ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ "80 ಐಕಾನಿಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ''ಭೂಮಿಕಾ'' ಮತ್ತು ''ಮಿರ್ಚ್ ಮಸಾಲಾ'' ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕ್ರಮವಾಗಿ 24 ಮತ್ತು 8ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಭೂಮಿಕಾ ಅವರ ಪಾತ್ರವು ಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ನಟ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಭಾಗಗಳೊಳಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ದೋಷರಹಿತವಾಗಿ ಹನ್ಸಾ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite journal|url=https://tanqeed.com/filmfare-top-80-iconic-performances-old-article-2010/|title=80 Iconic Performances|journal=Filmfare Via Tanqeed.com|date=4 June 2010|accessdate=27 November 2018}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 March 2024 |title=10 Trailblazing Women From Bollywood |url=https://www.ndtv.com/entertainment/womens-day-special-10-trailblazing-female-characters-5200044 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240310142138/https://www.ndtv.com/entertainment/womens-day-special-10-trailblazing-female-characters-5200044/amp/1 |archive-date=10 March 2024 |access-date=9 March 2024 |website=NDTV India}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == == ಪ್ರಶಂಸೆಗಳು == === ಪೌರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ === {| class="wikitable" !ವರ್ಷ. !ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ !ಕೆಲಸ. !ಫಲಿತಾಂಶ !ರೆಫ್. |- |1985 |[[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] |[[ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1980-1989)|ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ]] |<ref>{{Cite web |date=21 May 2014 |title=Padma Awards Directory (1954–2014) |url=https://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Year_Wise_main_25042017.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209002842/http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Year_Wise_main_25042017.pdf |archive-date=9 February 2018 |access-date=23 February 2018 |website=Ministry of Home Affairs - India}}</ref> |} === ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು === {| class="wikitable" !ವರ್ಷ. !ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ !ವರ್ಗ. !ಕೆಲಸ. !ಫಲಿತಾಂಶ !ರೆಫ್. |- |1977 |[[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ | rowspan="2" |''ಭೂಮಿಕಾ''| |<ref>{{Cite web |title=25th National Film Awards |url=http://dff.nic.in/images/Documents/92_25thNfacatalogue.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200103082138/https://dff.nic.in/images/Documents/92_25thNfacatalogue.pdf |archive-date=3 January 2020 |access-date=2 September 2020 |website=Directorate of Film Festivals}}</ref> |- | rowspan="2" |1978 |[[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ| |<ref>{{Cite web |title=Check out all the Filmfare Awards Winners from 1953 to 2020 |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards/winners |access-date=30 December 2021 |website=Filmfare}}</ref> |- |ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಮರಾಠಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ-ಮರಾಠಿ |''ಜೈತ್ ರೇ ಜೈತ್''| |<ref name="MarathiAwards">{{Cite web |last=Reed |first=Sir Stanley |year=1984 |title=Directory and Year Book Including Who's Who |url=https://books.google.com/books?id=xU3jAAAAMAAJ |website=The Times of India}}</ref> |- |1980 |[[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ | rowspan="2" |''ಚಕ್ರ.''| |<ref>{{Cite web |title=28th National Film Awards |url=http://dff.nic.in/images/Documents/89_28thNfacatalogue.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725172353/http://dff.nic.in/images/Documents/89_28thNfacatalogue.pdf |archive-date=25 July 2020 |access-date=2 September 2020 |website=Directorate of Film Festivals}}</ref> |- |1982 | rowspan="2" |[[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | rowspan="2" |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ| |<ref>{{Cite web |title=29th Filmfare Awards - Nominees and {{sic|nolink=1|Winner}} |url=https://archive.org/details/FilmfareAwards |access-date=10 May 2022 |website=The Times Group |via=Internet Archive}}</ref> |- | rowspan="3" |1983 |''ಬಜಾರ್''| |<ref>{{Cite journal|journal=Filmfare|title=Some things never change at the awards...Thank the lord|issue=April 2002|last=Gahlot, Deepa|url=http://downloads.movies.indiatimes.com/site/april2002/fb3.html|accessdate=2011-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070703170426/http://downloads.movies.indiatimes.com/site/april2002/fb3.html|archivedate=3 July 2007}}</ref> |- |ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಮರಾಠಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ-ಮರಾಠಿ | rowspan="2" |''ಅಂಬಾರ್ಥಾ''| | rowspan="2" |<ref name="MarathiAwards" /> |- |ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ| |- | rowspan="2" |1984 | rowspan="3" |[[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | rowspan="2" |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ |''ಆರ್ಥ್''| | rowspan="2" | |- |''ಮಂಡಿ''| |- |1985 |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |''ಆಜ್ ಕಿ ಆವಾಜ್''| |<ref name="SmitaAwards" /> |- |1987 |ಬಂಗಾಳ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ-ಹಿಂದಿ |''ಮಿರ್ಚ್ ಮಸಾಲಾ''| |<ref name="SmitaAwards">{{Cite news |title=Smita Patil - All her award winning performances |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/smita-patil-award-winning-performances/photostory/49416248.cms |access-date=15 September 2021}}</ref> |- |1989 |ಸ್ಟಾರ್ &amp;amp; ಸ್ಟೈಲ್-ಲಕ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |''ವಾರಿಸ್''| |<ref>{{Cite news |title=List of awards and nominations received by Smita Patil |work=The Times of India |url=https://m.timesofindia.com/topic/Smita-Patil/awards |access-date=29 September 2022}}</ref> |}   1986ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಟಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ನಟಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.priyadarshniacademy.com/smita-patil-memorial-awards.php |title=Official site - Smita Patil Memorial Award for Best Actress |access-date=2024-03-30 |archive-date=2024-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224231935/https://priyadarshniacademy.com/smita-patil-memorial-awards.php |url-status=dead }}</ref> 2012ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Time Out">{{Cite web |last=staff |title=Smita Patil Documentary and Short Film Festival |url=https://www.timeout.com/pune/events/smita-patil-documentary-and-short-film-festival |access-date=19 December 2015 |website=[[Time Out (magazine)|Time Out]] |archive-date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222151010/https://www.timeout.com/pune/events/smita-patil-documentary-and-short-film-festival |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=7 December 2018 |title=7th Smita Patil international film festival to be held in Pune on December 8–9 |url=https://www.hindustantimes.com/pune-news/7th-smita-patil-international-film-festival-to-be-held-in-pune-on-december-8-9/story-EiOo4iO5n1fNnfVEJhrqyN.html |website=Hindustan Times}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 September 2018 |title=Every life matters, says the man who has saved scores |work=The Times of India |location=Pune |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/every-life-matters-says-the-man-who-has-saved-scores/articleshow/65739732.cms}}</ref><ref>{{Cite web |title=Salvage army |url=https://punemirror.indiatimes.com/others/sunday-read/salvage-army/articleshow/65371969.cms |website=Pune Mirror }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=November 2023|bot=InternetArchiveBot}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cop documents work of Pune's unsung hero |url=https://punemirror.indiatimes.com/pune/civic/cop-documents-work-of-punes-unsung-hero/articleshow/64626498.cms |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525090409/https://punemirror.indiatimes.com/pune/civic/cop-documents-work-of-punes-unsung-hero/articleshow/64626498.cms |archive-date=25 May 2019 |access-date=15 February 2019 |website=Pune Mirror |archivedate=25 ಮೇ 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190525090409/https://punemirror.indiatimes.com/pune/civic/cop-documents-work-of-punes-unsung-hero/articleshow/64626498.cms }}</ref> 2015ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ಮೈಥಿಲಿ ರಾವ್ ಅವರು ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ "ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ಃ ಎ ಬ್ರೀಫ್ ಇನ್ಕಾಂಡೆಸೆನ್ಸ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, "ಸ್ಮಿತಾ-ಎ ಮೈನರ್ ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಆಫ್ ಎ ಮೇಜರ್ ನಟಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಟೀವ್ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |date=12 December 2015 |title=Maithili Rao's book on Smita Patil gives marvellous insights |url=https://www.hindustantimes.com/books/maithili-rao-s-book-on-smita-patil-gives-marvellous-insights/story-OC2kY8TxoHRR9AMG0XPblL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816142138/https://www.hindustantimes.com/books/maithili-rao-s-book-on-smita-patil-gives-marvellous-insights/story-OC2kY8TxoHRR9AMG0XPblL_amp.html |archive-date=16 August 2022 |access-date=11 August 2022 |website=Hindustan Times}}</ref><ref>{{Cite web |title=Remembering Smita Patil |url=https://www.mid-day.com/mumbai-guide/famous-personalities/article/remembering-smita-patil-16578196 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816142138/https://www.mid-day.com/amp/mumbai-guide/famous-personalities/article/remembering-smita-patil-16578196 |archive-date=16 August 2022 |access-date=27 September 2021 |website=Mid Day}}</ref> 1989ರಲ್ಲಿ, ಮೀರಾ ದಿವಾನ್, ಅವರ ಮೇಲೆ "ಸರ್ಚಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಸ್ಮಿತಾ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref name="RealSmita">{{Cite news |title=Smita Patil: The Woman Behind The Image |work=Rediff.com |url=https://www.rediff.com/movies/special/smita-patil-the-woman-behind-the-image/20151015.htm |url-status=live |access-date=28 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128234730/https://m.rediff.com/amp/movies/special/smita-patil-the-woman-behind-the-image/20151015.htm |archive-date=28 November 2020}}</ref> ಒಡಿಸ್ಸಿ ನರ್ತಕಿ ಝೇಲಂ ಪರಾಂಜಪೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ "ಸ್ಮೃತಾಲಯ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು (1989ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ). ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ಗೆ ದಿವಂಗತ ನಟಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=15 October 2015 |title=Remembering Smita Patil: Attend this tribute organised by the actor's childhood friend |url=https://www.hindustantimes.com/art-and-culture/remembering-smita-patil-attend-this-tribute-organised-by-the-actor-s-childhood-friend/story-PWreNRuHOnFhdpa0iwCi6J.html |access-date=10 September 2019 |website=Hindustan Times}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ 100 ವರ್ಷಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಸೇವೆ|ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್]] 3 ಮೇ 2013 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=3 May 2013 |title=President Pranab Mukherjee releases stamps on 50 Bollywood personalities |work=The Economic Times |agency=PTI |url=https://economictimes.indiatimes.com/president-pranab-mukherjee-releases-stamps-on-50-bollywood-personalities/articleshow/19870256.cms |access-date=3 April 2021}}</ref> ಅವರ ತಂದೆ ಶಿವಾಜಿರಾವ್ ಗಿರಿಧರ್ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು 1996ರಲ್ಲಿ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಹ-ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಧುಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=About Us |url=http://smitapatilpublicschool.org/SPPSAboutUs.aspx |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20150714043524/http://smitapatilpublicschool.org/SPPSAboutUs.aspx |archive-date=14 July 2015 |access-date=26 May 2013 |website=Smita Patil Public School |archivedate=14 ಜುಲೈ 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714043524/http://smitapatilpublicschool.org/SPPSAboutUs.aspx }}</ref> 2010ರಲ್ಲಿ, ಇಂಡೋ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ದಿವಂಗತ ನಟಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ 11 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=Restoring Smita Patil's legacy |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/opinion/views/restoring-smita-patils-legacy/articleshow/21738569.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111128142138/https://bangaloremirror.indiatimes.com/opinion/views/restoring-smita-patils-legacy/articleshow/21738569.cms |archive-date=28 November 2011 |access-date=22 January 2021 |website=Mumbai Mirror}}</ref> ಪೋಲಿಷ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು [[ವಾರ್ಸಾ]] ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯು ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ [[ಪೋಲೆಂಡ್]] "ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ ರೆಟ್ರಾಸ್ಪೆಕ್ಟ್" ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಅವರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ನಟಿಯಾದರು.<ref>{{Cite web |title=Poland pays tribute to actress Smita Patil |url=https://www.ndtv.com/entertainment/poland-pays-tribute-to-actress-smita-patil-608770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816142138/https://www.ndtv.com/entertainment/poland-pays-tribute-to-actress-smita-patil-608770/amp/1 |archive-date=16 August 2022 |access-date=11 January 2021 |website=NDTV}}</ref> 2023ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯ ಮಗ ಪ್ರತೀಕ್ ಬಬ್ಬರ್ ತನ್ನ ದಿವಂಗತ ತಾಯಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರತೀಕ್ ಪಾಟೀಲ್ ಬಬ್ಬರ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡನು. "ನನ್ನ ಹೆಸರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅದು ನನಗೆ, ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ, ಅವರ ಅಸಾಧಾರಣ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಂಪರೆಯ, ನನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ, ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಜ್ಞಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Prateik Babbar pays tribute to late mother Smita Patil; changes name to Prateik Patil Babbar |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/prateik-babbar-pays-tribute-late-mother-smita-patil-changes-name-prateik-patil-babbar/ |access-date=29 August 2023 |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref>{{Cite web |title=Prateik Babbar pays tribute to his mother actress Smita Patil, adds Patil to his name |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/prateik-babbar-pays-tribute-to-mother-smita-patil-adds-patil-to-his-name-news-292434/amp |access-date=10 September 2023 |website=Outlook India}}</ref> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == === ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ === * 2012ರಲ್ಲಿ, ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಇಂಡಿಯಾ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ತನ್ನ "ನೋಡಲೇಬೇಕಾದ 25 ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅರ್ಥ್ (1982) ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.<ref name="25 must see">{{Cite web |date=15 October 2007 |title=25 Must See Bollywood Movies |url=http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-8.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015033906/http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-8.cms |archive-date=15 October 2007 |website=Indiatimes Movies |access-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2024 |archivedate=15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071015033906/http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-8.cms |url-status=deviated }}</ref> * 2013ರಲ್ಲಿ, ''ನ್ಯೂಸ್ 18'' ತನ್ನ "100 ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ 1982ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ಉಂಬರ್ತಾ ಮತ್ತು ಅಕಲೇರ್ ಶಾಂಧನಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |date=17 April 2013 |title=100 Years of Indian Cinema: The 100 greatest Indian films of all time |url=http://www.news18.com/photogallery/movies/100-years-of-indian-cinema-the-100-greatest-indian-films-of-all-time-903065.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425234818/http://ibnlive.in.com/photogallery/13200-56.html |archive-date=25 April 2013 |access-date=29 April 2021 |website=[[News18]] |page=36}}</ref> * 2022ರಲ್ಲಿ, ನಟಿ ರಿಚಾ ಚಡ್ಡಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ನೋಟವನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Richa Chadha revisits late Smita Patil's iconic look, Prateik Babbar reacts |url=https://zeenews.india.com/people/richa-chadha-revisits-late-smita-patils-iconic-look-prateik-babbar-reacts-2444582.html |access-date=26 November 2022 |website=Zee News}}</ref> * 2023ರಲ್ಲಿ, ನಟಿ ಮಾಧುರಿ ಪವಾರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೈತ್ ರೇ ಜೈತ್ ಅವರ ನೋಟವನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |title=Madhuri Pawar pays tribute to late actress Smita Patil on her birth anniversary with iconic 'Jait Re Jait' look |work=Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/marathi/madhuri-pawar-pays-tribute-to-late-actress-smita-patil-on-her-birth-anniversary-with-iconic-jait-re-jait-look/articleshow/104497619.cms |access-date=26 October 2023}}</ref> === ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ === * 2015ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ಮೈಥಿಲಿ ರಾವ್, ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸ್ಮಿತಾ ಪಾಟೀಲ್ಃ ಎ ಬ್ರೀಫ್ ಇಂಕಾಂಡೆಸೆಬ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=iMFMDQAAQBAJ&q=smita+patil|title=Smita Patil: A Brief Incandescenceb|last=Rao|first=Maithili|date=2015|publisher=HarperCollins Publishers India|isbn=9789351775133|language=en|author-link=Maithili Rao}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೬ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್]] at4xh0xbgglbwt7mukkft2szc16xury 0 156846 1431165 1365790 2026-10-01T12:39:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431165 wikitext text/x-wiki [[File:SanchariTheater_Logo.png|thumb|ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಲೋಗೋ]] [[ಚಿತ್ರ:Sanchari_Theatre_Office.png|thumb|ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಕಛೇರಿ]] [[ಚಿತ್ರ:MangalaNDirectorSanchariTheatre.png|thumb|ಮಂಗಳಾ ಎನ್ - ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್]] '''ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್''' ಭಾರತದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ನಾಟಕದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ನಾಟಕ ತಂಡವಾಗಿದೆ. “ಸಂಚಾರಿ” ಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸಂಚಾರಿ ಭಾವಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ದಾಟುವ ಭಾವನೆಗಳ ಶಾಶ್ವತ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಸಂಚಾರಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಾಟಕಕಾರರಾದ ಎನ್.ಮಂಗಳಾ, [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]] ಮತ್ತು ಗಜಾನನ ಟಿ ನಾಯ್ಕ್ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕೂಸು. ಮಂಗಳಾ ಮತ್ತು [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]] ಸಂಚಾರಿ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು [[ರಂಗಾಯಣ|ರಂಗಾಯಣದ]] ನಿವಾಸಿ ನಟರಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಚಾರಿ ಅವರು [[ಕನ್ನಡ]] ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್|ವಿಲಿಯಂ ಶೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್]] ಮತ್ತು ಇತರ ವಿದೇಶಿ ಬರಹಗಾರರು ಬರೆದ ನಾಟಕಗಳ [[ಕನ್ನಡ]] ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. == ಇತಿಹಾಸ == ರಂಗ ಕರಕುಶಲ ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಅನ್ನು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಸಂಚಾರಿ ರಂಗಮಂದಿರದ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಎನ್.ಮಂಗಳಾ ಮತ್ತು ಗಜಾನನ ಟಿ ನಾಯ್ಕ್ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ತಂಡವು ೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಟರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ತನ್ನ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಆಸಕ್ತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ರಂಗ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಸಂಚಾರಿಯು [[ಬಿ. ವಿ. ಕಾರಂತ್|ಬಿವಿ ಕಾರಂತ್]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರೇಮಾ ಕಾರಂತ|ಪ್ರೇಮಾ ಕಾರಂತ್]] ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news |date=Dec 20, 2016 |title=Building bonds via theatre |work=Leading newspaper [[Deccan Herald]] published an article about Sanchari Theatre, Author:Mythri |publisher=[[Deccan Herald]] |url=http://www.deccanherald.com/content/587434/building-bonds-via-theatre.html |access-date=9 July 2017}}</ref><ref>{{Cite news |title=Children Theatre Workshop – Sanchari Theatre |work=A post in mycity4kids.com website about Sanchari children workshop |url=https://www.mycity4kids.com/Bangalore/Events/Children-Theatre-Workshop-Sanchari-Theatre_Hanumanth-Nagar/17554_ed |access-date=9 July 2017 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವಯೋಮಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲು: ಪೂರ್ವರಂಗ, ಆದಿರಂಗ, ಬಾಲರಂಗ ಮತ್ತು ಶಿಶುರಂಗ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳು ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ. ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಸನ್ನ]], [[ಸಿಹಿ ಕಹಿ ಚಂದ್ರು]], [[ಅರುಣ್ ಸಾಗರ್]] ಮತ್ತು [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ೧೦ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೧೦ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ೧೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು “ಸಂಚಾರಿ ಸಡಗರ” ಎಂದು ಆಚರಿಸಿತು. ಸಂಚಾರಿ ಅವರು ವರ್ಷವಿಡೀ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ೧೫ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news |date=8 Aug 2019 |title=15 years of moulding theatre |work=An article explaining 15 years of Sanchari Theatre journey in leading daily newspaper [[The Indian Express]], Author: Chetana Belagere |publisher=[[Indian Express Group]] |url=https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2019/aug/08/15-years-of-moulding-theatre-2015782.html |access-date=Nov 26, 2020}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 Aug 2020 |title=Sanchari Theatre comes up with new storytelling project |work=An article in leading daily newspaper [[The Times of India]] about Sanchari’s experiment of publishing storytelling videos in social media, Author: TNN |publisher=[[The Times Group]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/theatre/sanchari-theatre-comes-up-with-new-storytelling-project/articleshow/77747144.cms |access-date=Nov 26, 2020}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 Aug 2020 |title=Sanchari Theatre creates a video to instill hope in artistes and technicians |work=An article in leading daily newspaper [[The Times of India]] about Sanchari’s experiment of publishing storytelling videos in social media, Author: Ryan Peppin |publisher=[[The Times Group]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/theatre/sanchari-theatre-creates-a-video-to-instill-hope-in-artistes-and-technicians/articleshow/77467190.cms?from=mdr |access-date=Nov 26, 2020}}</ref> == ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು == ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ... * ''ಊರ್ಮಿಳಾ'' <ref>{{Cite news |date=6 October 2016 |title=Beneath the covers |work=An article about Sanchari play “Urmila” in leading daily newspaper [[The Hindu]] |url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/Beneath-the-covers/article15472407.ece |access-date=9 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422070826/https://www.thehindu.com/features/friday-review/Beneath-the-covers/article15472407.ece |archive-date=22 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 |url-status=dead}}</ref> * ''ಅರಹಂತ'' * ''ಕಮಲಾಮಣಿ ಕಾಮಿಡಿ ಕಲ್ಯಾಣ'' * ''ಕೈಲಾಸಂ ಕೀಚಕ'' * ''ಧರೆಯೊಳಗಿನ ರಾಜಕಾರಣ'' * ''ನರಿಗಳಿಗೇಕೆ ಕೋಡಿಲ್ಲ'' * ''ಪಿನೋಚ್ಚಿಯೋ'' <ref>{{Cite news |date=18 March 2013 |title=Parisara Preeti Manushya Sambandhada Reeti |language=Kannada |trans-title=Environmental love is the way human beings are |work=An article about Sanchari and the play “Pinocchio” published in leading daily newspaper [[Prajavani]] |url=http://www.prajavani.net/news/article/2013/03/18/157674.html |access-date=July 9, 2017 |quote='Sanchari Theatre' Bangalore is a staging effort in the development of amateur theater. For eight years, Sanchari has produced and performed tens of plays. Introducing the young generation through the regular learning of the theatre, which is especially involved in children's theater. Author:Shashidhar Bharighat }}{{Dead link|date=ಮೇ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''ವ್ಯಾನಿಟಿ ಬ್ಯಾಗ್'' <ref>{{Cite news |date=10 Aug 2013 |title=Malligeya Maleyanthaha Nataka |language=Kannada |trans-title=Play like a jasmine garland, Author:Vidyarashmi Pelathadka |work=An article about Sanchari play “Vanity Bag” published in leading daily newspaper [[Vijaya Karnataka]] |url=http://vijaykarnataka.indiatimes.com/lavalavk/culture/-/articleshow/21731013.cms |access-date=July 9, 2017 |quote=N. Mangala has succeeded in transforming and directing Vaidehi's poems. The huge vanity bag designed by art director Arun Sagar is in memory. This play is a play by Sanchari Theatre, under the sponsorship of the 'Sarvasva-Theatre team', which organizes newly opened art shows.}}</ref><ref>{{Cite news |date=24 May 2012 |title=A woman's secrets are let out of the bag |work=An article about Sanchari play in leading daily newspaper [[The Hindu]], Author:Madhavi Shivaprasad |publisher=[[The Hindu Group]], and Kasturi and Sons Limited |url=http://www.thehindu.com/arts/theatre/article3449305.ece |access-date=July 9, 2012}}</ref> * ''ಶ್ರೀದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ'' * ''ನೋ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಪ್ಲೀಸ್'' * ''ವೆನಿಸಿನಾ ವ್ಯಾಪಾರ'' * ''ನಿದ್ರಾನಗರಿ'' * ''ಭಗವದಾಜುಕೀಯ'' * ''ಹಳ್ಳಿಯೂರ ಹಮ್ಮೀರ'' * ''ಮಾಮಾ ಮೋಶಿ'' * ''ಮುಡಿ ದೊರೆ ಮತ್ತು ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು'' * ''ಗಿಡ್ಡು ಟೈಲರ್ ಚಡ್ಡಿ ಸ್ಪೆಷಲಿಸ್ಟ್'' * ''ಒಗಟಿನ ರಾಣಿ'' * ''ಘಮ ಘಮ ಭಾವನಾ''.<ref name="Bhavana">{{Cite news |date=29 November 2015 |title=Bengaluru in sepia |work=An article in leading newspaper [[Bangalore Mirror]]. The sub-heading “Iconic gatherings” talks about Sanchari |url=http://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others//articleshow/49972685.cms? |access-date=9 July 2017}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[http://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others//articleshow/49972685.cms? "Bengaluru in sepia"]. ''An article in leading newspaper [[ಬೆಂಗಳೂರು ಕನ್ನಡಿಗ|Bangalore Mirror]]. The sub-heading “Iconic gatherings” talks about Sanchari''. 29 November 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 July</span> 2017</span>.</cite></ref> * ''ರಂಗಜಂಗಮನ ಸ್ಥಾವರ'' <ref>{{Cite news |date=5 September 2018 |title=Play 'Rangjangam' aim to understand visionary writer |language=Hindi |work=An article about the play "Ranga Jangama" and Sanchari Theatre is published in leadeing newspaper [[The Hitavada]]. Link takes you to page 1 of 'Bhopal City Line'. Refer page 6, Author:Staff Reporter. |url=http://www.ehitavada.com/hitavadanew.aspx?lang=6&NB=2018-09-05&spage=BCpage&SB=2018-09-05#BCpage_6 |access-date=October 2, 2018 |archive-date=2018-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181002141901/http://www.ehitavada.com/hitavadanew.aspx?lang=6&NB=2018-09-05&spage=BCpage&SB=2018-09-05#BCpage_6 |url-status=dead }}</ref> * ''ಕ್ಲೀನ್ ಆಂಡ್ ಕ್ಲಿಯರ್, ಪಾಯಖಾನೆ'' == ಸಾಧನೆಗಳು == # ಸಂಚಾರಿ ನಟ [[ಸಂಚಾರಿ ವಿಜಯ್]] ಅವರು [[ನಾನು ಅವನಲ್ಲ... ಅವಳು|ನಾನು ಅವನಲ್ಲ.. ಅವಳು]] ಚಿತ್ರದ ನಟನೆಗಾಗಿ 2014 ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. # ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಅನೇಕ ನಟರನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿ, ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಟಿವಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. # ಸಂಚಾರಿ ರಂಗಭೂಮಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="Bhavana"/> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://sanchaaritheatru.wordpress.com ಸಂಚಾರಿ ಥಿಯೇಟರ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] <ref>{{Cite news |date=25 May 2012 |title=Keeping the flame alive.. |work=An article about Sanchari in leading daily newspaper [[Bangalore Mirror]], Author:Prathibha Nandakumar |publisher=[[Bennett, Coleman & Co. Ltd]] |url=http://www.bangaloremirror.com/index.aspx?page=article&sectid=31&contentid=2012052520120525202149222a42d6bf5 |access-date=July 9, 2012 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=February 2023|bot=medic}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬಿ. ವಿ. ಕಾರಂತ್|ಬಿ ವಿ ಕಾರಂತರು]] * [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]] * [[ಸಂಚಾರಿ ವಿಜಯ್]] {{Interwikineeded}} 7fjgh33kyv9xcjmzxinefchhlixbqqy 0 159879 1431171 1430279 2026-10-01T13:00:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431171 wikitext text/x-wiki '''ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್''' [[ಚೆನ್ನೈ]] ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ . <ref>{{Cite web |date=13 July 2010 |title=From cable TV to aviation biz, Maran's march continues |url=http://www.financialexpress.com/news/from-cable-tv-to-aviation-biz-marans-march-continues/645471/2 |access-date=8 August 2010 |website=The Financial Express}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 December 2004 |title=Sun, Zee remain top on profitability charts |url=http://www.rediff.com/money/2009/apr/24sun-zee-tv-top-profitability-chart.htm |access-date=8 August 2010 |website=Rediff.com}}</ref> ಇದನ್ನು ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ [[ಕಲಾನಿಧಿ ಮಾರನ್|ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್]] ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. <ref name="Forbes">{{Cite news |date=25 November 2015 |title=Kalanithi Maran: Defying the odds |work=Forbes |url=http://forbesindia.com/article/southern-titans/kalanithi-maran-defying-the-odds/41601/1}}</ref> ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್, ದೂರದರ್ಶನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ೪೮ ಎಫ್ಎಂ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು, <ref>{{Cite web |last=Ahluwalia |first=Harveen |date=2016-10-28 |title=I&B ministry allows Sun Group to launch five new FM stations |url=https://www.livemint.com/Consumer/8zGvlGq5jMUXW3YYOjODnN/IB-ministry-allows-Sun-Group-to-launch-five-new-FM-stations.html |access-date=2023-06-14 |website=mint |language=en}}</ref> ಎರಡು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಐದು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು, ಡಿಟಿಎಚ್ ಉಪಗ್ರಹ ಸೇವೆ ಮತ್ತು [[ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦|ಟಿ20 ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು == === ಕೇಬಲ್ ದೂರದರ್ಶನ === ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ, ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ''ಪೂಮಾಲೈ'' ಎಂಬ ಮಾಸಿಕ ವೀಡಿಯೊ (VHS) ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ''ಸನ್ ಟಿವಿ'' ,<ref>{{Cite web |title=Rediff India Abroad, April 28, 2006 – Kalanithi Maran: A 'Sunshine' story, by Sanjiv Shankaran and S. Bridget Leena in New Delhi |url=http://ia.rediff.com/money/2006/apr/28spec.htm |access-date=24 January 2012 |website=Rediff.com}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Karmali |first=Naazneen |date=30 November 2009 |title=Strong Signal |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/global/2009/1130/india-richest-09-maran-sun-television-strong-signal.html |access-date=8 August 2010}}</ref> ಈ ಗುಂಪಿನ <ref>{{Cite news |title=Sun TV history |publisher=Economic Times |url=http://economictimes.indiatimes.com/sun-tv-network-ltd/infocompanyhistory/companyid-17994.cms |access-date=28 November 2015}}</ref> ಮೊದಲ ಚಾನಲ್. <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Jaya |date=8 November 2005 |title=Karunanidhi pulls out stake in Sun TV |url=http://www.indianexpress.com/storyOld.php?storyId=81585 |website=[[The Indian Express]]}}</ref> ಸನ್ ಟಿವಿಯನ್ನು ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೬ ರಂದು $೧೩೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ಮುಂಬೈ ಷೇರುಪೇಟೆ|ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite news |last=Bharatan |first=Shilpa |date=27 March 2006 |title=Variety.com, Monday, April 24, 2006, 6:36pm PT – Sun TV shines on Exchange |work=Variety |url=https://www.variety.com/article/VR1117940460.html?categoryid=14&cs=1 |access-date=24 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090717060324/http://www.variety.com/article/VR1117940460.html?categoryid=14&cs=1 |archive-date=17 ಜುಲೈ 2009 |url-status=dead}}</ref> ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್, [[ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್|ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ]] ೩೭ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ]] ಭಾಷೆಗಳಾದ [[ತಮಿಳು]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಮಲಯಾಳಂ|ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ]] ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ವಿಭಾಗದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಹಂತವಾಗಿ [[ಮರಾಠಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. === ಡಿಟಿಎಚ್ ಮತ್ತು ಕೇಬಲ್ === ಸನ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ <ref>{{Cite news |date=16 February 2011 |title=Sun, Astro deny media reports of impropriety in deal |publisher=The Economic Times |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-02-16/news/28551941_1_astro-sun-direct-tv-dth-services |access-date=2024-10-04 |archive-date=2012-07-09 |archive-url=https://archive.today/20120709022238/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-02-16/news/28551941_1_astro-sun-direct-tv-dth-services |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಡಿಟಿಎಚ್ ಸೇವೆ. <ref>{{Cite news |date=17 January 2012 |title=PIL plea against Sun DTH services |work=[[The Hindu]] |url=http://www.hindu.com/2007/09/29/stories/2007092961350600.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071018015700/http://www.hindu.com/2007/09/29/stories/2007092961350600.htm |archive-date=18 October 2007}}</ref> ಇದು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ DTH ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news |title=Airtel DTH crosses 1 crore users |publisher=Economic Times |url=http://telecom.economictimes.indiatimes.com/news/industry/airtel-digital-tv-crosses-1-crore-active-users-claims-25-market-share/46758215 |access-date=28 November 2015}}</ref> === ರೇಡಿಯೋ === [[ರೆಡ್ ಎಫ್ಎಮ್(ಇಂಡಿಯಾ)|ರೆಡ್ ಎಫ್‌ಎಂ]], <ref name="Forbes"/> ಸೂರ್ಯನ್ ಎಫ್‌ಎಂ, ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಎಫ್‌ಎಂ ೧೦೬.೪ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ]] ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ೭೦ [[ಎಫ್ ಎಮ್ ರೇಡಿಯೋ|ಎಫ್‌ಎಂ ರೇಡಿಯೊ]] ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು === ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್ [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ]] ಎರಡು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ದಿನಕರನ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಕೆಪಿ ಕಂದಸಾಮಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |title=Sun acquires Dinakaran newspaper |url=http://www.rediff.com/money/2005/jun/17sun.htm |access-date=7 November 2010 |website=rediff.com}}</ref> <ref name="Robin Jeffrey">{{Cite book|title=India's newspaper revolution|last=Jeffrey|first=Robin|date=24 March 2000|publisher=C. Hurst & Co|isbn=978-1-85065-383-7|page=79,80,114,135|author-link=Robin Jeffrey}}</ref> ಇದು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ''ದಿನ ತಂತಿ''ಯ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಾರವಾದ ತಮಿಳು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.{{Fact|date=December 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> ತಮಿಳು ಮುರಸು ಒಂದು ಸಂಜೆ ಪತ್ರಿಕೆ. ಕುಂಗುಮಮ್, ಕುಮ್ಗುಮಾ ಚಿಮಿಳ್, ಕುಂಗುಮಮ್ ಥೋಳಿ, ಆಣ್ಮಿಗಮ್, ಮುತಾರಂ ಮತ್ತು ವನ್ನತಿರೈ ಎಂಬ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಹೊಂದಿದೆ. === ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ === ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಟಿವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸಿರಗುಗಲ್'' ಮತ್ತು [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಅಭಿನಯದ ''ಎಂದಿರನ್'' ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ''ಕಾದಲಿಲ್ ವಿಝುಂತೇನ್‌'' ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ 20 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು]] ವಿತರಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Sun TV bails out Endhiran |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/dec-08-03/endhiran-17-12-08.html |access-date=28 November 2015 |publisher=behindwoods.com}}</ref> <ref name="Narasimhan">{{Cite news |last=Narasimhan |first=T. E. |date=2020-11-13 |title=Sun TV to invest around Rs 600 cr in movies and content for OTT platform |work=Business Standard India |url=https://www.business-standard.com/article/entertainment/sun-tv-to-invest-around-rs-600-cr-in-movies-and-content-for-ott-platform-120111300383_1.html |access-date=2020-12-07}}</ref> === ಓಟಿಟಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ === [[ಸನ್ ಎನ್‌ಎಕ್ಸ್‌ಟಿ|ಸನ್ ನೆಕ್ಸ್ಟ್]] ಜಾಗತಿಕ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಡಿಯೋ/ವಿಡಿಯೋ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆಗಿದ್ದು, ಜೂನ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಸರ್ಕಾರ್'' , ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ''ಮಂಕಥಾ'', ಮತ್ತು ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ''ಪೆಟ್ಟಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೪೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ೨೦೨೨ ರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಮೂಲ ವೆಬ್ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಓಟಿಟಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಓಟಿಟಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್, ಸನ್ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. <ref name="Narasimhan"/> === ದೂರದರ್ಶನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿ === ''ಸನ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್'' ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ''ಸನ್ ಟಿವಿ''ಯ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಟಿವಿ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಬಜೆಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಇದು [[ಸನ್ ಎನ್‌ಎಕ್ಸ್‌ಟಿ]] ಒಟಿಟಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮುಂಬರುವ [[ಸನ್ ಎನ್‌ಎಕ್ಸ್‌ಟಿ]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ವೆಬ್‌ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನೂ ಮಾಡಿತ್ತದೆ. === ಕ್ರೀಡೆ === ''ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್'' [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] (ಐಪಿಎಲ್) ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]] ನಗರ ಮೂಲದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ಆಗಿದೆ. <ref>{{Cite news |date=18 December 2012 |title=Sun Risers to represent Hyderabad in IPL |publisher=Wisden India |url=http://www.wisdenindia.com/cricket-news/sun-risers-represent-hyderabad-ipl/40723}}</ref> ಈ ತಂಡವನ್ನು [[ಕಲಾನಿಧಿ ಮಾರನ್|ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್]] ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news |date=25 October 2012 |title=Sun TV Network win Hyderabad IPL franchise |publisher=Wisden India |url=http://www.wisdenindia.com/cricket-news/sun-tv-network-win-hyderabad-ipl-franchise/32100}}</ref> [[ಡೇನಿಯಲ್ ವೆಟ್ಟೊರಿ|ಡೇನಿಯಲ್ ವೆಟ್ಟೋರಿ]] ಮುಖ್ಯ ಕೋಚ್ ಆಗಿದ್ದು, [[ಪ್ಯಾಟ್ ಕಮ್ಮಿನ್ಸ್|ಪ್ಯಾಟ್ ಕಮಿನ್ಸ್]] ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು SA20ಯ ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕೇಪ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. === ವಿಮಾನಯಾನ === ಜೂನ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್, ಭಾರತೀಯ ಕಡಿಮೆ-ವೆಚ್ಚದ ಕ್ಯಾರಿಯರ್ [[ಸ್ಪೈಸ್ ಜೆಟ್|ಸ್ಪೈಸ್‌ಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ]] ೩೭.೭% ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. <ref>{{Cite web |date=11 June 2010 |title=Kalanithi Maran to buy 37% stake in SpiceJet |url=http://economictimes.indiatimes.com/Kalanithi-Maran-to-buy-37-stake-in-SpiceJet/articleshow/6037165.cms |access-date=30 August 2010 |website=The Economic Times}}</ref> <ref name="hindu">{{Cite news |date=13 June 2010 |title=Kalanidhi Maran buys 37.7 p.c. stake in SpiceJet |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/business/companies/article454226.ece |access-date=8 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100824055836/http://www.thehindu.com/business/companies/article454226.ece |archive-date=24 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ನಷ್ಟದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್, ಈ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web |title=Marans to pump Rs 100 cr into SpiceJet, up stake to 48.6 pc |url=http://ibnlive.in.com/news/kalanithi-maran-to-pump-rs-100-cr-into-spicejet/235608-7.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019064950/http://ibnlive.in.com/news/kalanithi-maran-to-pump-rs-100-cr-into-spicejet/235608-7.html |archive-date=19 October 2012 |access-date=3 March 2012 |publisher=CNN-IBN (India)}}</ref> ಜನವರಿ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಏರ್‌ಲೈನ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಜಯ್ ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಮಾರಿತು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |last=Mishra, Laltendu |date=15 January 2015 |title=SpiceJet changes hand |url=http://www.thehindu.com/business/Industry/kalanithi-maran-transfers-spicejet-ownership-to-founder/article6792400.ece |access-date=15 January 2015 |website=The Hindu}}</ref> == ಪಾಲುದಾರಿಕೆ == ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, [[ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ|ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್ [[ಬೆಂಗಳೂರು]] -ಮೂಲದ ವಿಸ್ಟಾ ಸ್ಪೇಸ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=2018-11-28 |title=Bengaluru-based Vista Spaces partners with Sun Group to create real estate platform |url=https://www.thenewsminute.com/article/bengaluru-based-vista-spaces-partners-sun-group-create-real-estate-platform-92378 |access-date=2023-06-14 |website=The News Minute |language=en}}</ref> == ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ == ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ಆವರ್ತಮಾರುತ|ಚಂಡಮಾರುತ]] ಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್ ₹ ೨ ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=2018-12-03 |title=Sun Group donates 2 crores for Gaja cyclone relief work |url=https://thecsrjournal.in/sun-group-donates-rs-2-crore-for-gaja-cyclone-relief-work/ |access-date=2023-06-14 |website=The CSR Journal |language=en-GB}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು|30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.sun.in/ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190412165809/http://www.sun.in/ |date=2019-04-12 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:ರೇಡಿಯೋ]] [[ವರ್ಗ:ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟೆಲಿವಿಷನ್]] [[ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶನ]] [[ವರ್ಗ:ಓಟಿಟಿ]] [[ವರ್ಗ:ಆಕಾಶವಾಣಿ]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗ]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವ್ಯವಹಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡು]] 4x50mesk5xove5i0am7rnpsz67wv4yb 0 161836 1431205 1368216 2026-10-01T15:07:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431205 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸ್ಕಂದ ಅಶೋಕ್ | image = | image_size = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1986|04|26|df=yes}} | birth_place = [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಭಾರತ | nationality = ಭಾರತೀಯ | alma_mater = | years_active = ೨೦೦೬&nbsp;– ಪ್ರಸ್ತುತ | spouse = {{marriage|ಶಿಖ ಪ್ರಸಾದ್|2018}} | website = | known_for = | occupation = [[ನಟ]] }} '''ಸ್ಕಂದ ಅಶೋಕ್''' (ಜನನ ೨೬ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೬)ರವರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ [[ನಟ]], ಇವರು [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ]], ಮಲಯಾಳಂ, [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು]] ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ''ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾ'' (೨೦೧೦) ಮತ್ತು ದ್ವಿಭಾಷಾ ಭಯಾನಕ''[[ಚಾರುಲತಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಾರುಲತಾ]]'' (೨೦೧೨) ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಮುಂಬರುವ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ''ನೋಟ್‌ಬುಕ್'' (೨೦೦೬) ನಲ್ಲಿ ಸೂರಜ್ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ==ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ನಿರ್ದೇಶಕ ರೋಶನ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಅವರು ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಸ್ಕಂದ ಅವರು ಮುಂಬರುವ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ನೋಟ್‌ಬುಕ್'' (2006) ನಲ್ಲಿ ನಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟಿಯರಾದ [[ಪಾರ್ವತಿ ತಿರುವೋತ್ತು|ಪಾರ್ವತಿ]], ರೋಮಾ ಮತ್ತು ಮರಿಯಾ ರಾಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು,ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದರವರು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾರಿಯಾ ಪಾತ್ರದ ಗೆಳೆಯನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನೋಟ್‌ಬುಕ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಹಣ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸು ಸ್ಕಂದ ಅವರನ್ನು ಮುಂಬರುವ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಸೂರಜ್ ಆಗಿ ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಪಾಸಿಟಿವ್'' (೨೦೦೮) ನಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಮೊದಲು ''ಮಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿ'' (೨೦೦೯) ಎಂಬ ತೆಲುಗು ಪ್ರಣಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-mallimalli.html|title=Malli Malli review - Telugu cinema Review - Skanda & Kalyanee|website=www.idlebrain.com}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳು ಉತ್ತಮ ಹಣ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ''ಸ್ಯಾಂಡ್ರೊಮ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/i-just-happen-to-look-like-a-malayali-skanda-ashok/articleshow/15362765.cms|title=I just happen to look like a Malayali: Skanda Ashok|website=The Times of India}}</ref> ಸ್ಕಂದ ನಂತರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಭಯಾನಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾ'' (೨೦೧೦) ನಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್,]] ಮನಿಶಾ ಕೊಯಿರಾಲಾ ಮತ್ತು [[ನಯನತಾರ|ನಯನತಾರಾ]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Unconventional-actor/article15675546.ece|title=Unconventional actor|first=Liza|last=George|newspaper=The Hindu|date=4 November 2010|via=www.thehindu.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214134228/https://www.thehindu.com/features/cinema/Unconventional-actor/article15675546.ece|archive-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024|access-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024|url-status=dead}}</ref>ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ದ್ವಿಭಾಷಾ ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರ ''[[ಚಾರುಲತಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಾರುಲತಾ]]'' (೨೦೧೨), ಕನ್ನಡ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರ ''[[ಯು-ಟರ್ನ್|ಯು ಟರ್ನ್]]'' (೨೦೧೬) ಮತ್ತು ''ಮುಪ್ಪರಿಮನಂ'' (೨೦೧೭) ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name = ti>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/skanda-ashok-on-his-television-debut/articleshow/56564715.cms|title=Skanda Ashok on his television debut|website=The Times of India|last1=Daithota |first1=Madhu }}</ref> ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ತೆರಳಿದರು. ಮೊದಲು ಅವರು ''ರಾಧಾ ರಮಣ''ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name = ti/> ==ಚಿತ್ರಕಥೆ== {| class="wikitable sortable" |- !ವರ್ಷ !ಚಲನಚಿತ್ರ !ಪಾತ್ರ !ಭಾಷೆ !class=unsortable|ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |rowspan="1" |೨೦೦೬|| ''ನೋಟ್‌ಬುಕ್ '' ||ಸೂರಜ್ ಮೆನನ್ || rowspan="2" | ಮಲಯಾಳಂ | ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಮುಖಕ್ಕಾಗಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಪುರುಷ) |- |rowspan="1" |೨೦೦೮|| ''ಪಾಸಿಟಿವ್'' || ರಾಜು|| |- |rowspan="1" |೨೦೦೯|| ''ಮಳ್ಳಿ ಮಳ್ಳಿ'' || ನಂದು|| ತೆಲಗು || |- |rowspan="1" |೨೦೧೦|| ''ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾ '' || ಎಡ್ವಿನ್|| ಮಲಯಾಳಂ|| |- |rowspan="1" |೨೦೧೨|| ''[[ಚಾರುಲತಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಾರುಲತಾ]]'' || ರವಿ || [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ]]<br>[[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು]] || |- |rowspan="1" |೨೦೧೪||''ಅಂಗುಸಮ್'' || ಶಿವ || ತಮಿಳು|| <ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2014/may/12/one-mans-fight-against-the-system-611607.html | title=One man's fight against the system | date=12 May 2014 }}</ref> |- |rowspan="1" |೨೦೧೬|| ''[[ಯು-ಟರ್ನ್]]'' || ರಿತೇಶ್|| ಕನ್ನಡ|| |- |೨೦೧೭|| ''ಮುಪ್ಪರಿಮಾನಂ'' ||Sಸಂತೋಷ್ || ತಮಿಳು|| |- | ೨೦೧೮||'' ಕಾನೂರಾಯಣ'' || || rowspan="5" | ಕನ್ನಡ || |- |೨೦೨೧ |''ಜಿಗ್ರಿ ದೋಸ್ತ್'' | |- |೨೦೨೨ |''ಫ್ಲಾಟ್ #೯'' |ಯಶವಂತ್ | |- |rowspan="2"| ೨೦೨೪ |''ಬರ್ಬರಿಕ'' | | |- |''ಭೈರಾದೇವಿ'' | | |} == ದೂರದರ್ಶನ == {| class="wikitable sortable" |- !ವರ್ಷ !ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ !ಪಾತ್ರ !ಭಾಷೆ !ಚಾನೆಲ್ !class=unsortable|ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |rowspan="1"|೨೦೦೯||''ಸೂಪರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜೆ ಎನ್''||ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಜಡ್ಜ್||ಮಲಯಾಳಂ||ಅಮೃತ ಟಿವಿ||ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ |- |rowspan="1"|೨೦೧೬||''[[ಅಗ್ನಿ ಸಾಕ್ಷಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ]] ''||ರಮಣ್<br> (ಸಿದ್ದಾರ್ಥನ ಗೆಳೆಯ) ||ಕನ್ನಡ||[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]||ಧಾರವಾಹಿ<br>(Cameo) |- |rowspan="1"|೨೦೧೭|| '' [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮಾ(ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ]] ''||ರಮಣ್<br> (ಚಂದನ್ ನ ಸ್ನೇಹಿತ) ||ಕನ್ನಡ||[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]||ಧಾರವಾಹಿl<br> (Cameo) |- |rowspan="1"|೨೦೧೭– ೨೦೧೯||''[[ರಾಧಾ ರಮಣ|ರಾಧ ರಮಣ]]''||ರಮಣ್||ಕನ್ನಡ||[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]||ಧಾರವಾಹಿl, ೨೦೧೭ರ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಅನುಬಂಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ: 1) ಶ್ವೇತಾ ಆರ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಜೊತೆ ಜನ ಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ (ಜನಪ್ರಿಯ ಕಿರುತೆರೆ ಜೋಡಿ) 2)ಮನೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗ (ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಗ) |- |೨೦೨೦- ೨೦೨೧|| ''ಸರಸು''|| ಡಾ. ಅರವಿಂದ್|| ಕನ್ನಡ|| [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] || ಧಾರಾವಾಹಿ |- |೨೦೨೧||''ಸತ್ಯ'' || ||ಕನ್ನಡ||[[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] ||ಧಾರಾವಾಹಿ |- |೨೦೨೧||''ರಾಧೆ ಶ್ಯಾಮ''||ಅಶೋಕ್||ಕನ್ನಡ||[[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] || ಧಾರಾವಾಹಿ |- |೨೦೨೩|| ''ಅವನು ಮತ್ತೆ ಶ್ರವಣಿ''|| ಅಭಿಮನ್ಯು"ಅಭಿ"|| ಕನ್ನಡ||[[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] || ಧಾರಾವಾಹಿ |} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ===ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್=== ೨೦೦೬- ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಹೊಸ ಮುಖಕ್ಕಾಗಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''ನೋಟ್‌ಬುಕ್'' ===ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ ಅನುಬಂಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== ೨೦೧೭- ಶ್ವೇತಾ ಆರ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಜೊತೆ ಜನ ಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ - ''ರಾಧಾ ರಮಣ'' ೨೦೧೭- ಮನೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗ (ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಗ) - ''ರಾಧಾ ರಮಣ'' ೨೦೧೯- ಜನ ಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''ರಾಧಾ ರಮಣ''<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/skanda-ashok-wins-jana-mecchida-nayaka-award/articleshow/71370097.cms|title=Skanda Ashok wins Jana Mecchida Nayaka award|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-12-06}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ನಟ]] [[ವರ್ಗ:ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] dh173m7digedvksu75dkxnew32ij5dw 0 172797 1431216 1369762 2026-10-01T17:01:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431216 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name =ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿ | image = Hyderabadi Chicken Biryani.jpg | image_size = 250px | caption = ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿ | country = [[ಭಾರತ]] | region = [[ಹೈದರಾಬಾದ್]] | served = | main_ingredient = {{plainlist| *ಬಾಸ್ಮತಿ ಅಕ್ಕಿ *ಮೇಕೆ ಮಾಂಸ *ಕೋಳಿ ಮಾಂಸ *ತರಕಾರಿ *ಮಸಾಲೆಗಳು }} | variations = | calories = }} '''ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿ''' ( '''ಹೈದರಾಬಾದಿ ದಮ್ ಬಿರಿಯಾನಿ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಿಂದ]] ಹುಟ್ಟಿದ ಒಂದು ಶೈಲಿಯ [[ಬಿರಿಯಾನಿ|ಬಿರಿಯಾನಿಯಾಗಿದ್ದು]], ಇದನ್ನು ಬಾಸ್ಮತಿ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು [[ಮಾಂಸ|ಮಾಂಸದಿಂದ]] (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೇಕೆ ಮಾಂಸ ) ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಇದು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮೊಘಲಾಯಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಬಿರಿಯಾನಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ೧೬೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅನ್ನು [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲರು]] ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಜಾಮರು ಆಳಿದರು. ಮೊಘಲರ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು.<ref name="Lizzie2006">{{Cite book |last=Collingham |first=Lizzie |author-link=Lizzie Collingham |url=https://archive.org/details/curry00lizz |title=Curry: A Tale of Cooks and Conquerors |publisher=Oxford University Press |year=2006 |isbn=978-0-19-988381-3 |access-date=2 March 2021}}</ref> {{Rp|92}}ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನಪದದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನಿಜಾಮ ನಿಜಾಮ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್ ಅವರ ಅಡುಗೆಯವ ಅಸಫ್ ಜಾ I ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Rao |first=Nagarjuna |date=6 May 2018 |title=Which is the world's best biryani? |url=https://gulfnews.com/uae/which-is-the-worlds-best-biryani-1.2217020 |access-date=1 March 2021 |work=Gulf News}}</ref><ref>{{Cite book |last=Colleen Taylor Sen |url=https://books.google.com/books?id=YIyV_5wrplMC&q=silver+leaf&pg=PA90 |title=Food culture in India |publisher=Greenwood Publication |year=2004 |isbn=0-313-32487-5 |page=115 |access-date=12 October 2011}}</ref> ೧೮೫೭ ರಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಪತನಗೊಂಡಾಗ, ಹೈದರಾಬಾದ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.<ref name="TOI-culture">{{Cite news |date=23 December 2012 |title=The courtesans of Hyderabad & Mehboob Ki Mehendi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/The-courtesans-of-Hyderabad-Mehboob-Ki-Mehendi/articleshow/17724790.cms?referral=PM |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150910204924/http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/The-courtesans-of-Hyderabad-Mehboob-Ki-Mehendi/articleshow/17724790.cms?referral=PM |archive-date=10 September 2015 |access-date=1 March 2021 |work=[[The Times of India]]}}</ref><ref name="Court">{{Cite book |last=Jaisi |first=sadiq |title=The Nocturnal Court: The Life of a Prince of Hyderabad |last2=Luther |first2=Narendra |publisher=Oxford University Press |year=2004 |isbn=978-0-19-566605-2 |page=xlii}}</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಬಿರಿಯಾನಿಯಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಉಂಟಾಯಿತು.<ref name="SyedTOI">{{Cite news |last=Mohammed |first=Syed |date=24 July 2011 |title=Hyderabad through the eyes of a voyager |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/Hyderabad-through-the-eyes-of-a-voyager/articleshow/9340561.cms?referral=PM |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150910211931/http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/Hyderabad-through-the-eyes-of-a-voyager/articleshow/9340561.cms?referral=PM |archive-date=10 September 2015 |access-date=27 December 2011 |work=The Times of India}}</ref><ref name="Lynton1987">{{Cite book |last=Lynton |first=Harriet Ronken |title=Days of the beloved |publisher=Orient Blackswan |year=1987 |isbn=978-0-86311-269-0}}</ref> {{Rp|viii}}<ref>{{Cite web |last=Lanzillo |first=Amanda Marie |date=8 April 2020 |title=Hyderabadi Cuisine: Tracing its History through Culinary Texts |url=https://www.sahapedia.org/hyderabadi-cuisine-tracing-its-history-through-culinary-texts |access-date=1 March 2021 |publisher=sahapedia.org}}</ref> === ಮೂಲ === ಈ ಖಾದ್ಯದ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನಿಜಾಮನ ಬಾಣಸಿಗನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬಿರಿಯಾನಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಬಿರಿಯಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ]] ತಂದ ''[[ಪುಲಾವ್|ಪಿಲಾಫ್]]'' ವಿಧಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ''[[ಪಲಾವ್]]'' ಸೈನ್ಯದ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. [[ಸೈನ್ಯ|ಸೈನ್ಯವು]] ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮಾಂಸದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ [[ಅಕ್ಕಿ|ಅನ್ನವನ್ನು]] ತಯಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾಂಸ ಹಾಕದೇ ಇದ್ದರೆ "ಪಲಾವ್" ಮತ್ತು "ಬಿರಿಯಾನಿ" ನಡುವೆ ಅಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Pratibha2009">{{Cite book |last=Karan |first=Pratibha |url=https://books.google.com/books?id=cZe-r38DYjcC |title=Biryani |publisher=Random House India |year=2009 |isbn=978-81-8400-254-6 |pages=1–12, 45}}</ref><ref name="Vir_invention">{{Cite web |last=Sanghvi |first=Vir |author-link=Vir Sanghvi |title=Biryani Nation |url=http://blogs.hindustantimes.com/rude-food/2010/03/03/biryani-nation/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817181203/http://blogs.hindustantimes.com/rude-food/2010/03/03/biryani-nation/ |archive-date=17 August 2014 |access-date=24 August 2014}}</ref> ಮಿರ್ ಉಸ್ಮಾನ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮರಿಮೊಮ್ಮಗ ಹಿಮಾಯತ್ ಅಲಿ ಮಿರ್ಜಾ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಬಿರಿಯಾನಿಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಡೆಕ್ಕನಿ ಅಥವಾ ತೆಲಂಗಾಣ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವಿಕಸನ ಅಸಫ್ ಜಾ ಅವರ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಹಿಮಾಯತ್ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Syed Akbar |date=Nov 15, 2021 |title='Wazir' Mandi strays into 'king' of Hyderabad cuisine Biryani's court {{!}} Hyderabad News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/wazir-mandi-strays-into-biryanis-court/articleshow/87704768.cms |access-date=2022-03-06 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == ಪದಾರ್ಥಗಳು == <gallery class="center" widths="180" heights="145"> ಚಿತ್ರ:India_food.jpg|alt=Hyderabadi biryani (on the left) served with other Indian dishes.| ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿ (ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ)ಯನ್ನು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಖಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರ:Mirchi_ka_salan_and_Dahi_chutney.jpg|alt=Two biryani accompaniments: mirchi ka salan and raitha/dahi chutney.| ಬಿರಿಯಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ನೆಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು: [[ಮಿರ್ಚಿ ಕಾ ಸಾಲನ್|ಮಿರ್ಚಿ ಕಾ ಸಲಾನ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಯಿತಾ]] / ದಹಿ ಚಟ್ನಿ. </gallery>ಮೂಲ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬಾಸ್ಮತಿ ಅಕ್ಕಿ, ಮೇಕೆ ಮಾಂಸ ಅಥವಾ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಕೋಳಿ]] ), [[ಮೊಸರು (ಭಾರತ)|ಮೊಸರು]], ಹುರಿದ ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು [[ತುಪ್ಪ]]. ಮಸಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ]], [[ಲವಂಗ]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], [[ಲವಂಗದ ಎಲೆ|ಲವಂಗದ ಎಲೆಗಳು]], [[ಜಾಪತ್ರೆ|ಜಾಯಿಕಾಯಿ]], [[ಪಪ್ಪಾಯಿ|ಪಪ್ಪಾಯಿ ಪೇಸ್ಟ್]], ಕ್ಯಾರೆವೇ (ಶಾಹಿ ಜೀರಾ), ಮೇಸ್ ಹೂವು (ಜಾವಿತ್ರಿ), [[ಮರಾಟಿಮೊಗ್ಗು|ಸ್ಟಾರ್ ಸೋಂಪು]] (ಬಿರಿಯಾನಿ ಹೂವು), [[ನಿಂಬೆ]] ಮತ್ತು [[ಕೇಸರಿ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="C.Taylor.S">{{Cite book |last=Colleen Taylor Sen |url=https://books.google.com/books?id=YIyV_5wrplMC&q=silver+leaf&pg=PA90 |title=Food culture in India |publisher=Greenwood Publication |year=2004 |isbn=0-313-32487-5 |page=115 |access-date=12 October 2011}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFColleen_Taylor_Sen2004">Colleen Taylor Sen (2004). [https://books.google.com/books?id=YIyV_5wrplMC&q=silver+leaf&pg=PA90 ''Food culture in India'']. Greenwood Publication. p.&nbsp;115. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-313-32487-5|<bdi>0-313-32487-5</bdi>]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 October</span> 2011</span>.</cite></ref> ಹೈದರಾಬಾದಿ ಬಿರಿಯಾನಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ: ''ಕಚ್ಚಿ'' (ಹಸಿ) ಬಿರಿಯಾನಿ ಮತ್ತು ''ಪಕ್ಕಿ'' (ಬೇಯಿಸಿದ) ಬಿರಿಯಾನಿ.<ref>{{Cite web |date=2005-06-13 |title=Metro Plus Chennai / Eating Out : Back to Biryani |url=http://www.hindu.com/mp/2005/06/13/stories/2005061300010800.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091110082107/http://www.hindu.com/mp/2005/06/13/stories/2005061300010800.htm |archive-date=2009-11-10 |access-date=2011-02-18}}</ref> === ಕಚ್ಚಾ-ಗೋಶ್ಟ್ ಕಿ ಬಿರಿಯಾನಿ === ''ಕಚ್ಚಿ'' ಬಿರಿಯಾನಿಯನ್ನು, ಹಸಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಮಸಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆನೆಸಿ, ನಂತರ ಬೇಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ (ದಹಿ) ನೆನೆಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸವನ್ನು ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಬಾಸ್ಮತಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಪದರಗಳ ನಡುವೆ ಇರಿಸಿ, ''ಹಂಡಿ'' (ಪಾತ್ರೆ)ಯನ್ನು ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಬೇಯಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಮಯ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದರಿಂದ ಇದು ಸವಾಲಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=2017-04-27 |title=There's more than just one type of Hyderabadi biryani, and here's how different they are |url=https://www.thenewsminute.com/article/there-s-more-just-one-type-hyderabadi-biryani-and-here-s-how-different-they-are-61085 |access-date=2020-12-07 |website=The News Minute |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Latif |first=Bilkees |url=https://books.google.com/books?id=QTQ4U6FzfS4C |title=Essential Andhra Cookbook |publisher=Penguin |year=2000 |isbn=9788184754339 |access-date=2 March 2021}}</ref> == ಜೊತೆ == ಬಿರಿಯಾನಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಹಿ ಚಟ್ನಿ ಮತ್ತು [[ಮಿರ್ಚಿ ಕಾ ಸಾಲನ್]] ಜೊತೆಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="hindu2005">{{Cite web |date=2005-08-18 |title=Telangana / Hyderabad News : Legendary biryani now turns 'single' |url=http://www.hindu.com/2005/08/18/stories/2005081817520200.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070329002326/http://www.hindu.com/2005/08/18/stories/2005081817520200.htm |archive-date=2007-03-29 |access-date=2011-02-18}}</ref> ಬಘರ್-ಎ-ಬೈಂಗನ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರಿಯಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸ್ಯಾಲಡ್|ಸಲಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[ಈರುಳ್ಳಿ]], [[ಕ್ಯಾರಟ್|ಕ್ಯಾರೆಟ್]], [[ಸೌತೆಕಾಯಿ]] ಮತ್ತು [[ನಿಂಬೆ]] ಹೋಳುಗಳಿರುತ್ತವೆ. * == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ಪ್ರತಿಭಾ ಕರಣ್ ಅವರಿಂದ ''ಎ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಲಿ ಲೆಗಸಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ''. [[ISBN (identifier)|ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್]]&nbsp;[[Special:BookSources/81-7223-318-3|81-7223-318-3]],  * ಅಸೆಮಾ ಮೂಸಾವಿ ಅವರಿಂದ ''ಸೊಗಸಾದ ಪೂರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ''. [[ISBN (identifier)|ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-9699523-0-9|0-9699523-0-9]] * [https://web.archive.org/web/20140415081413/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/article3487356.ece ''ದಿ ಹಿಂದೂ'' : ಹೈದರಾಬಾದ್ ಬಿರಿಯಾನಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ರೂಪಾಂತರಗಳು] * [https://www.thebetterindia.com/60553/history-biryani-india/ ಬಿರಿಯಾನಿಯ ಕಥೆ: ಈ ವಿಲಕ್ಷಣ ಖಾದ್ಯ ಭಾರತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಂತು, ನೋಡಿತು ಮತ್ತು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು!] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Commons category-inline|Hyderabadi Biryani}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಅಡುಗೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರ]] pfuxrs81mnu63d4n4l22vkalphqikld 0 175736 1431212 1430357 2026-10-01T15:58:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431212 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಹರಿಲಾಲ್ ಗಾಂಧಿ | image = Harilal Mohandas Gandhi in 1910.jpg | image_size = 250px | caption = ೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ ಹರಿಲಾಲ್ ಗಾಂಧಿ | other_names = ಹೀರಾಲಾಲ್ ಗಾಂಧಿ<br>ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಗಾಂಧಿ | birth_name = ಹೀರಾಲಾಲ್ ಮೋಹನದಾಸ ಗಾಂಧಿ | birth_date = {{Birth date|df=yes|1888|08|23}} | birth_place = [[ರಾಜ್‌ಕೋಟ್]], [[ರಾಜ್‌ಕೋಟ್ ರಾಜ್ಯ]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]] | death_date = {{death date and age|1948|06|18|1888|08|23|df=yes}} | death_place = [[ಮುಂಬೈ|ಬಾಂಬೆ]], [[ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ|ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]], [[ಭಾರತದ ಡೊಮಿನಿಯನ್|ಭಾರತ]] | nationality = | alma_mater = | occupation = | spouse = ಗುಲಾಬ್ ಗಾಂಧಿ | children = 5 | parents = {{ubl|[[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]] (ತಂದೆ)|[[ಕಸ್ತೂರಬಾ ಗಾಂಧಿ]] (ತಾಯಿ)}} | signature = }} '''ಹೀರಾಲಾಲ್ ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಗಾಂಧಿ''' (ಜನನ '''ಹರಿಲಾಲ್ ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಗಾಂಧಿ''' ; ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೮೮೮– ೧೮ ಜೂನ್ ೧೯೪೮) '''ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಗಾಂಧಿ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ]] ಮತ್ತು [[ಕಸ್ತೂರಬಾ ಗಾಂಧಿ|ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿಯವರ]] ಹಿರಿಯ ಮಗ. ಇವರಿಗೆ ಮೂವರು [[ಮಣಿಲಾಲ್ ಗಾಂಧಿ]], [[ರಾಮದಾಸ್ ಗಾಂಧಿ]] ಮತ್ತು [[ದೇವದಾಸ್ ಗಾಂಧಿ]] ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಇದ್ದರು . == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಹರಿಲಾಲ್ ೧೮೮೮ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೩ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು, ಅವರ ತಂದೆ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ]] ತೆರಳುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು. <ref name="Gandhiserve">{{Cite web |title=The Collected Works of Mahatma Gandhi |url=https://www.gandhiservefoundation.org/about-mahatma-gandhi/collected-works-of-mahatma-gandhi/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044204/https://www.gandhiservefoundation.org/about-mahatma-gandhi/collected-works-of-mahatma-gandhi/ |archive-date=6 March 2019 |access-date=4 March 2019 |website=www.gandhiservefoundation.org |publisher=Gandhiserve foundation (Berlin)}}</ref> ಹರಿಲಾಲ್ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಹರಿಲಾಲ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೧೯೦೮ ಮತ್ತು ೧೯೧೧ ರ ನಡುವೆ ಆರು ಬಾರಿ [[ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ|ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಯಾಗಿ]] ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರು <ref name=":1">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Gandhi, Rajmohan |title=Gandhi : the man, his people and the empire |url=https://archive.org/details/gandhimanhispeop0000gand_d1p1 |date=August 2015 |publisher=Arabia Books |isbn=9781910376263 |oclc=936199613}}</ref> ಈ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವರ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಅವರಿಗೆ 'ಛೋಟೆ (ಪುಟ್ಟ) ಗಾಂಧಿ' ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. <ref name=":1" /> ಅವರೂ ಸಹ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಅವರ ತಂದೆಯಂತೆ ಒಮ್ಮೆ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಆಗಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ತಂದೆ ಇದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು, ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸಹಾಯಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು, ಇದು ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನ ನಡುವೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. <ref name="Opposition">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=22 July 2007 |title=The Mahatma and his son |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/article2275430.ece |access-date=6 August 2016 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X |archive-url=https://web.archive.org/web/20161118043249/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/article2275430.ece |archive-date=18 ನವೆಂಬರ್ 2016 |url-status=dead}}</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಎದ್ದ ಹರಿಲಾಲ್ 1911 ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web |last=Desai |first=Sukrat |date=2 May 2015 |title=Mahatma Gandhi opposed son marrying young |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Mahatma-Gandhi-opposed-son-marrying-young/articleshow/47126787.cms |access-date=3 April 2019 |website=Times of India}}</ref> ಅವರು ಗುಲಾಬ್ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು, ಅವರಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು: ರಾಮಿ ಮತ್ತು ಮನು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು; ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಲಾಲ್, ರಸಿಕ್ಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಲಾಲ್ ಎಂಬ ಮೂವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು. ರಸಿಕ್ಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಲಾಲ್ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ರಾಣಿ ಮೂಲಕ ನಾಲ್ಕು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು (ಅನುಶ್ರಯ, ಪ್ರಬೋಧ್, ನೀಲಂ ಸೋಲಂಕಿ, ಮತ್ತು ನವಮಾಲಿಕಾ), ಕಾಂತಿಲಾಲ್ ಮೂಲಕ ಇಬ್ಬರು ( ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರದೀಪ್) ಮತ್ತು ಮನು ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ (ಉರ್ಮಿ) ಇದ್ದರು. ೧೯೧೮ ರ ಇನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಬ್ ನಿಧನರಾದ ನಂತರ, ಹರಿಲಾಲ್ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು. ಬಾಲ್ಯ ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಸಹೋದರಿ ಕುಮಿ ಅದಲಾಜಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅವನು ಯೋಚಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಹರಿಲಾಲ್‌ ಅವರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂತತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಕ್ರಮೇಣ ಮದ್ಯವ್ಯಸನಿಯಾದನು. ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ, ಹರಿಲಾಲ್ ಅವರು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ''ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸ್ಟೋರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ]] ಹೆಸರನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಲ್ಯಾಲ್ಪುರದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಗಿದ್ದರು, ಇದು ನಕಲಿ ಮೇಳ ಎಂದು ಅವರು ಭಯಪಟ್ಟರು. ಅವರು ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾಗೆ ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಅದರ ಸಂಪಾದಕರು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ. ಗಾಂಧಿಯವರು 'ಹರಿಲಾಲ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವರ ಮಗ ಆದರೆ ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಆದರ್ಶಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ೧೯೧೫ ರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಗಾಂಧಿಯವರು]] ಉತ್ತರಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Guha |first=Ramchandra |title=Gandhi: The Years That Changed the World |url=https://archive.org/details/gandhiyearsthatc0000guha_r7g4 |publisher=Penguin Allen Lane |year=2018 |isbn=978-0670083886 |pages=[https://archive.org/details/gandhiyearsthatc0000guha_r7g4/page/233 233]}}</ref> ಅವರು ೧೯೪೭ ರವರೆಗೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಿಚಿತ ಜನರ ಮೂಲಕ, ತಮ್ಮ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gandhi |first=Tushar |title=The truth behind news report suggesting Mahatma Gandhi accused his son Harilal of raping his own daughter: Tushar Gandhi's open letter to media |url=https://www.dnaindia.com/analysis/standpoint-the-truth-behind-news-report-suggesting-mahatma-gandhi-accused-his-son-harilal-of-raping-his-own-daughter-tushar-gandhi-s-open-letter-to-media-1988627 |access-date=4 March 2019 |publisher=DNA}}</ref> ಹರಿಲಾಲ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅವರನ್ನು ಕೆಲವರು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹರಿಲಾಲ್ ಅವರ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯವರಾದ ರಾಣಿಬೆನ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ನೀಲಂ ಪಾರಿಖ್, ನಂತರ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ''"ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕಳೆದುಹೋದ ಆಭರಣ: ಹರಿಲಾಲ್ ಗಾಂಧಿ"'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತಾಂತರಗಳು == ಮೇ ೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ, ಹರಿಲಾಲ್ ಅವರ ೪೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಂಗೆ]] ಮತಾಂತರಗೊಂಡು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಗಾಂಧಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ]] ಮತಾಂತರಗೊಂಡರು. <ref name="hg">{{Cite web |title=Watching 'Gandhi my Father' was painful: Tushar |url=http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IE420070727015933&Title=Features+-+People+%26+Lifestyle&rLink=0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080528111907/http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IE420070727015933&Title=Features%2B-%2BPeople%2B&%2BLifestyle&rLink=0 |archive-date=28 May 2008}}</ref> == ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪತ್ರಗಳು == ಜೂನ್ ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಹರಿಲಾಲ್ ಅವರಿಗೆ "ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ದುರಾಚಾರ" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಒಂದು ಪತ್ರ <ref>{{Cite web |title=The Tribune, Chandigarh, India - Main News |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20140512/main8.htm |website=www.tribuneindia.com}}</ref> ಬರೆದರು. ಆ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, <ref name="Gandhi letters">{{Cite web |title=Gandhi three autograph letters signed to his son |url=http://www.mullocksauctions.co.uk/lot-668278-gandhi_three_autograph_letters_signed_his_son.html?p=32 |access-date=19 September 2016 |website=Mullock's Auctions}}</ref> ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಂತ ಹರಿಲಾಲ್ ಅವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ತಮಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ಹರಿಲಾಲ್ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಹೊರಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="w922">{{Cite web |last=Standard |first=Business |date=2014-05-15 |title=Tushar Gandhi contradicts reports on Mahatma's letter to son |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/tushar-gandhi-contradicts-reports-on-mahatma-s-letter-to-son-114051501638_1.html |access-date=2025-08-27 |website=Business Insider}}</ref>೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ಹರಿಲಾಲ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಮೂರು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹರಾಜಿಗೆ ಇಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |last=Sinha |first=Kounteya |date=22 May 2014 |title=Gandhi's letters accusing son of raping grand daughter find no buyer |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Gandhis-letters-accusing-son-of-raping-grand-daughter-find-no-buyer/articleshow/35487219.cms |access-date=3 April 2019 |website=Times of India}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |date=15 May 2014 |title=Lost in translation, says Mahatma kin |url=https://www.telegraphindia.com/india/lost-in-translation-says-mahatma-kin/cid/182298 |access-date=3 April 2019 |website=Telegraph of India}}</ref> == ಸಾವು == ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹತ್ಯೆಯ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ೧೯೪೮ ರ ಜೂನ್ ೧೮ ರ ರಾತ್ರಿ, ಹರಿಲಾಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮ 59 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, [[ಮುಂಬಯಿ|ಮುಂಬೈನ]] ಪುರಸಭೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ (ಈಗ ಸೇವ್ರಿ ಟಿಬಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ) ಹರಿಲಾಲ್ ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ವಕೋಲಾದ ಬೃಹನ್ಮುಂಬೈ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಆರ್ಕೈವ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕಾಮಾಟಿಪುರ, ಮುಂಬೈ|ಕಾಮತಿಪುರದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹರಿಲಾಲ್ ಅವರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |last=Mishra |first=Lata |title=OLD HOSPITAL RECORDS REVEAL LONELY DEATH OF GANDHI'S SON |url=http://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/Old-hospital-records-reveal-lonely-death-of-Gandhis-son/articleshow/17863394.cms |access-date=5 February 2017 |publisher=Mumbai Mirror |archive-date=6 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170206111959/http://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/Old-hospital-records-reveal-lonely-death-of-Gandhis-son/articleshow/17863394.cms |url-status=dead }}</ref> ಹರಿಲಾಲ್ ಅವರು ಗಾಂಧಿಯವರ ಮಗ ಎಂದು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರವೇ ಅವರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. <ref>{{Cite web |last=Mishra |first=Lata |date=15 December 2012 |title=Old hospital records reveal lonely death of Gandhi's son |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/old-hospital-records-reveal-lonely-death-of-gandhis-son/articleshow/17863394.cms |access-date=3 April 2019 |website=Mumbai Mirror |archive-date=3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403153418/https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/old-hospital-records-reveal-lonely-death-of-gandhis-son/articleshow/17863394.cms |url-status=dead }}</ref> == ''ಗಾಂಧಿ, ನನ್ನ ತಂದೆ'' == ಹರಿಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆಯ ನಡುವಿನ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ಸಂಬಂಧವು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ''ಗಾಂಧಿ, ಮೈ ಫಾದರ್'' ನಾಟಕದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರವು ಆಗಸ್ಟ್ 3, 2007 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫಿರೋಜ್ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಖಾನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಅನಿಲ್ ಕಪೂರ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹರಿಲಾಲ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಕ್ಷಯ್ ಖನ್ನಾ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖಾನ್ ಅವರ ನಾಟಕ, ''ಮಹಾತ್ಮ vs. ಗಾಂಧಿ'', <ref name="Mahatma vs. Gandhi">{{Cite web |title=Feroz Khan- A Distinguished Indian Theatre Director of highly acclaimed plays |url=http://www.ferozkhan.com/fz_mahatmasynopsis.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206002842/http://www.ferozkhan.com/fz_mahatmasynopsis.htm |archive-date=6 February 2012 |access-date=2012-08-04}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಆದರೆ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ''ಗಾಂಧಿ ವಿರೋಧಿ ಗಾಂಧಿ'' ಎಂಬ [[ಮರಾಠಿ]] ನಾಟಕವೂ ಇದೆ. == ಕುಟುಂಬ == {{Ahnentafel-compact5|1. '''ಹರಿಲಾಲ್ ಗಾಂಧಿ'''|2. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮೋಹನ್‌ದಾಸ್ ಕರಮಚಂದ್ ಗಾಂಧಿ]]|3. [[ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿ|ಕಸ್ತೂರಬಾ ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಗಾಂಧಿ]]|4. [[ಕರಮಚಂದ್ ಉತ್ತಮಚಂದ್ ಗಾಂಧಿ|ಕರಮಚಂದ್ ಗಾಂಧಿ]]|5. ಪುತ್ಲಿಬಾಯಿ ಗಾಂಧಿ}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ''Harilal Gandhi: What Life''<ref name="Vedamsbooks">{{Cite web |title=Vedams eBooks |url=https://www.vedamsbooks.com/no49306.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928055510/https://www.vedamsbooks.com/no49306.htm |archive-date=28 September 2007 |access-date=22 July 2007 |website=www.vedamsbooks.com}}</ref> by Chandulal Bhagubhai Dalal * ''Gandhiji's Lost Jewel: Harilal Gandhi''<ref>{{Cite web |title=The Prodigal Who Didn't Return |url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/the-prodigal-who-didnt-return/235415 |access-date=6 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160807162938/http://www.outlookindia.com/magazine/story/the-prodigal-who-didnt-return/235415 |archive-date=7 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 |url-status=dead}}</ref> by Nilam Parikh, grand daughter of Harilal Gandhi * {{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Dinkar Joshi |author-link=Dinkar Joshi |url=https://books.google.com/books?id=_Py65JgGBLQC |title=Mahatma Vs Gandhi |date=1 January 2007 |publisher=Jaico Publishing House |isbn=978-81-7992-700-7}} * {{Cite journal|last=Gandhi|first=Gopalkrishna|title=Review: A Son's Story: Harilal Gandhi: A Life|journal=Economic and Political Weekly|date=28 April 2007|volume=42|issue=17|page=1501<!--|pages=3-->|jstor=4419514}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:೧೮೮೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು]] 7uijat5fv8tol2xl4tfjf39qokdozd6 0 179131 1431186 1373500 2026-10-01T14:16:44Z CommonsDelinker 768 KeralaKumudi.png ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Krdರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1431186 wikitext text/x-wiki {{Infobox newspaper | name = Kerala Kaumudi | logo = | image = | caption = | type = Daily newspaper<ref>[[Registrar of Newspapers for India|RNI]] | Reg. No.3052/1957 | Name: KERALA KAUMUDI | Publication City: THIRUVANANTHAPURAM | Link: http://rni.nic.in/registerdtitle_search/registeredtitle_ser.aspx</ref> | format = [[Broadsheet]] | owners = | editor = | chief_editor = Deepu Ravi | publisher = Darshan Ravi | associate_editor = | managing_editor = | news_editor = | campus_editor = | campus_chief = | opinion_editor = | photo_editor = | staff_writers = | founded = {{Start date and age|1911||}} | political_position = | language = [[Malayalam]] | ceased_publication = | headquarters = Kaumudi Buildings,<br />[[Thiruvananthapuram]] – 695 024,<br />India | circulation = | sister_newspapers = | ISSN = | oclc = | website = {{URL|http://www.keralakaumudi.com/}} | free = {{URL|http://www.keralakaumudi.com/news/print/index.htm}} }} '''ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ''' 1911 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ದಿನಪತ್ರಿಕೆ . 1911 ರಲ್ಲಿ, ಸಿ.ವಿ.ಕುಂಜುರಾಮನ್ ಮತ್ತು ಕೆ.ಸುಕುಮಾರನ್, ಬಿ.ಎ., ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆ.ಸುಕುಮಾರನ್ ಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] , [[ಕೊಲ್ಲಂ]] , [[ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ|ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ]] , [[ಆಲಪುಳ|ಆಲಪ್ಪುಳ]] , [[ಕೊಟ್ಟಾಯಂ]] , [[ಕೊಚ್ಚಿ]] , [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ತ್ರಿಶೂರ್]] , [[ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ|ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್]] , [[ಕಣ್ಣೂರು]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ . ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ ಪ್ರಸರಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಕೌಮುದಿಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಿಡಿಎಫ್ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ತಿರುವನಂತಪುರಂನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು [[ಲಂಡನ್]] , [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ಮತ್ತು [[ಸಿಂಗಾಪುರ]]ದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿಯ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆವೃತ್ತಿಯು ಈಗ [[ಯುನಿಕೋಡ್|ಯೂನಿಕೋಡ್‌]]ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೌಮುದಿ ಫಾಂಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ , ಇದು GNU ಜನರಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ . ರಾಹುಲ್ ವಿಜಯ್ ಯೂನಿಕೋಡ್ 6.1 ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ಫಾಂಟ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುದ್ರಣ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯೂನಿಕೋಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಪತ್ರಿಕೆ ಇದು. ಕೌಮುದಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯೂನಿಕೋಡ್-ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಫಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. 2012 ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಮೂವೀಸ್ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ಕೌಮುದಿ ದೂರದರ್ಶನವು ಮೇ 5, 2012 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. == ಕೌಮುದಿಯ ಇತಿಹಾಸ == ನೂರ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿಗೂ, ೧೯೫೬ರ ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಜನಿಸಿದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವು ಹಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ ೧೯೧೧ ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿಯ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮಯ್ಯನಾಡ್ ವರ್ಣ ಪ್ರಕಾಶಂ ಪ್ರೆಸ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧, ೧೯೧೧ ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯ ಕೇರಳಂ ರಚನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸಿ.ವಿ. ಕುಂಜುರಾಮನ್ ಅವರು ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಗುರುದೇವರ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಸಿ.ವಿ. ಕುಂಜುರಾಮನ್, ಆ ಕಾಲದ ಮಹಾನ್ ಗುರುವಿನ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗುರುದೇವರ ಕೃತಿಗಳು, [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಅಪಾರ. ಸಿ.ವಿ. ಕುಂಜುರಾಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದರು. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ, ವ್ಯಾಸ ಭಾರತಂ ಮತ್ತು ಪಂಚವಾದಿಗಳು ಸಿ.ವಿ. ಅವರ ಸರಳ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿ.ವಿ. ಅವರ ಲೇಖನಿ ಬಲವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿತು. ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಆ ಲೇಖನಿಯೇ. ವೈಕಂ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅವರು ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯಗಳು ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳು ಭಾರಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಅವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಗಾಂಧೀಜಿ]]ಯವರ ಹರಿಜನ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದವರು ಸಿ.ವಿ.. [[ಶ್ರೀ. ನಾರಾಯಣ ಗುರು|ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು]]ಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಿ.ವಿ.ಯವರ ದೀರ್ಘ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮೊದಲ 'ಸಂದರ್ಶನ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿ.ವಿ.ಯವರ ಪತ್ನಿ ಕೊಚಿಕಾ ಬೇಗನೆ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ ವಸಂತಿ. ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಕೆ. ದಾಮೋದರನ್. ಕಿರಿಯ ಮಗ ಕೆ. ಸುಕುಮಾರನ್. ವಸಂತಿಯವರ ಪತಿ ತಿರುಕೊಚ್ಚಿಯ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿ. ಕೇಶವನ್. ಸಿ.ವಿ.ಯವರು ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೂ, ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರು ಸಂಪಾದಕ ಕೆ. ಸುಕುಮಾರನ್. ==== ಸಂಪಾದಕ ಕೆ. ಸುಕುಮಾರನ್ ==== ಕೆ. ಸುಕುಮಾರನ್ ಅವರನ್ನು ಶೂನ್ಯದಿಂದ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಲ್ಲಂನಿಂದ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಸುಕುಮಾರನ್ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಮಯ್ಯನಾಡ್ ಮಿಡಲ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಸಿ.ವಿ. ಕುಂಜುರಾಮನ್ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಿರು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ (ಆಗ ತಿರು. ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು) ಬಿ.ಎ. ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವರು ಸಬ್-ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಸಿ.ವಿ. ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿಗೆ ಅವರು ಹೋಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕೆ. ಸುಕುಮಾರನ್ ಅವರು ತಾವು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬರೆದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಗೂ ಜಾಗ ನೀಡಿದರು. ಮಲಯಾಳಂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಹೊಸ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು. ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಸುದ್ದಿಗಳು ಸತ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯು ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಯಿತು. ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಯಾವುದೇ ನಡೆಯನ್ನು [[ಸಂಪಾದನೆ|ಸಂಪಾದಕ]]ರು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಟೀಕಿಸಿದರು. ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇರಳವು ಸಂಪಾದಕ ಕೆ. ಸುಕುಮಾರನ್ ಅವರ ಕುಲತ್ತೂರ್ ಭಾಷಣದ ಮೂಲಕ ಅವರ ಸಿಂಹ ಘರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿತು. ತಿರುವನಂತಪುರದ ಕುಲತ್ತೂರ್ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು ಸ್ಮಾರಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರು ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಘರ್ಜನೆ ಇತ್ತು. ಅದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಇ.ಎಂ.ಎಸ್. ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ. ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ ಆ ಮಹಾನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. * ಮಲಯಾಳಂ ಆವೃತ್ತಿ * ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿ == ಚಾನೆಲ್ == ಕೌಮುದಿ ಟಿವಿ . ಕೇರಳ ಕೌಮುದಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಮನರಂಜನಾ ಚಾನೆಲ್. ಈ ಚಾನೆಲ್ ಮೇ 5, 2013 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೆಗಳು]] amvxuqpjjuot2wnr40xbf4n131id4fe 3 179539 1431234 1376090 2026-10-02T11:55:57Z ~2026-53072-22 102107 /* ಕವಿತೆ */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1431234 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೨೪, ೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) == ಕವಿತೆ == ಕೊಳಕಿನ ಮನಸಿಗ ಕಥೆಯನು ಬರೆದರೆ ನೀತಿ ಇರಲುಂಟೇನು ಅಲ್ಲಿ ತೋಳನ ಬಾಯಲಿ ಮಂತ್ರವ ಹೇಳಿಸಿರೆ ಪ್ರೀತಿ ಬಹುದೇನು ಮಲ್ಲಿ ತೋರಿಕೆ ನುಡಿಗಟ್ಟಿನ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ತೋರೆ ಸಾಮನ್ಯನ ಕಷ್ಟ ಕುರುಡಲ್ಲಿ ಕೋರಿಕೆ ಕೇಳದೆ ಅಧಿಕಾರದಿ ಮೆರೆದರೆ ಅಮಾಯಕರ ಉಳಿವೆಲ್ಲಿ ಮನದಲಿ ಕಹಿ ಬೇವಿನ ಬೀಜವ ಬಿತ್ತಿರೆ ಮಾವು ಬೇಕೆನಲು ಫಲವೆಲ್ಲಿ ಬನಕೆ ಬೆಂಕಿಯನು ಹಚ್ಚಿದ ದುರುಳರೆ ಹೂವಿನ ಘಮವು ಇನ್ನೆಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿ ಎದುರು ನಕ್ಕರೆ ನಗುವು ಅತ್ತರೆ ಅಳದೆ ಸಂತೋಷಕೆ ಉಳಿವೆಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಹಿರಿವ ಹಿತಶತ್ರುಗಳೆ ತುಂಬಿರೆ ಪಾಪಪುಣ್ಯದ ಕಥೆಯೆಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರೆ ಕಾಲೆಳೆಯುವ ಸಭ್ಯರ ಎದುರೆ ಬದುಕಿನ ಆಟ ನೋಡಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರೆ ಹೆಗಲುಗೊಟ್ಟ ಹೊಗಳು ಭಟ್ಟರೆ ಉಘೇ ಎನುವರು ನೀನಿರುವಲ್ಲಿ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ ರಚನೆಯ ಕವಿತೆ [[ವಿಶೇಷ:Contributions/~2026-53072-22|~2026-53072-22]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2026-53072-22|talk]]) ೧೭:೨೫, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) nemdmbq88nl0ysuw4iilw52awt55l02 0 179871 1431170 1377500 2026-10-01T13:00:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431170 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = ಸದ್ಯ | image = Sadhya DSW.jpg | image_size = 300px | caption = | country = [[ಭಾರತ]] | region = [[ಕೇರಳ]] | creator = | course = | type = | served = | main_ingredient = | variations = | calories = | other = [[ಕಮಯಾನ್]] }} [[File:Sadya 2019.jpg|thumb|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೇರಳ ಸದ್ಯ]] '''ಸದ್ಯ''' ({{langx|ml|സദ്യ}}, {{ipa|ml|sɐd̪jɐ|ipa}}), ಇದನ್ನು '''ಸಾಧ್ಯ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೇರಳ ಮೂಲದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಿಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಊಟವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬಾಳೆ]] ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುವ ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>Kerala's Slow Food; The Indian banana leaf banquet that tastes like home by Shahnaz Habib AFAR March/ April 2014 page 49</ref> ಸದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಓಣಂ]] ಮತ್ತು [[ವಿಷು]]<ref name="Iyer 2018">{{cite web |last=Iyer |first=Meenakshi |title=Onam 2018, here's why Sadya is the most balanced meal, full of nutritional value – more lifestyle |website=[[Hindustan Times]] |date=25 August 2018 |url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/onam-2018-here-s-why-sadya-is-the-most-balanced-meal-full-of-nutritional-value/story-2gwLfWrIj9L3VSnBVFxUfK.html |access-date=20 September 2018 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920234525/https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/onam-2018-here-s-why-sadya-is-the-most-balanced-meal-full-of-nutritional-value/story-2gwLfWrIj9L3VSnBVFxUfK.html |url-status=dead }}</ref> ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಜನ್ಮದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಮದುವೆಗಳಂತಹ ಇತರ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔತಣವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಮಲಯಾಳಂ ಪದ ''ಸದ್ಯ'' ({{wikt-lang|ml|സദ്യ}}) ಸಂಸ್ಕೃತ ''ಸಗ್ಧಿ-'' ({{wikt-lang|sa|सग्धि}}) ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಔತಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news |date=2016-09-09 |title=How Onasadya traditions differ across Kerala |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/Food/Onam-on-a-leaf/article14630774.ece |access-date=2024-12-07 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ==ಅವಲೋಕನ== [[File:Valla Sadya.JPG|thumb|left|ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ]] ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸದ್ಯವು ಸುಮಾರು 24–28 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಹಂತವಾಗಿ ಬಡಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web |title=Happy Onam 2020: 26 dishes in the Onam Sadhya feast, what they’re called |url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/happy-onam-2020-26-dishes-in-the-onam-sadhya-feast-what-they-re-called/story-Ox35zUre2YkHzMjzOcSHTN.html |publisher=Hindustan Times |access-date=26 June 2024}}</ref> ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅದು 64 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರನ್ಮುಳ ವಲ್ಲಂಕಳಿಗೆ ([[ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ]]) ಸದ್ಯ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸದ್ಯ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಮೆತ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ [[ಅಡ್ಡಕಾಲುಗಳ]] ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Vasu Kumar 2017">{{cite book | last1=Vasu | first1=S.S.L. | last2=Kumar | first2=R. | title=Morning Glory Blossoms | publisher=Partridge Publishing Singapore | year=2017 | isbn=978-1-5437-4244-2 | url=https://books.google.com/books?id=8aJEDwAAQBAJ&pg=PT21 | access-date=20 September 2018 | page=21}}</ref> ಆಹಾರವನ್ನು ಚಮಚಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬಲಗೈಯಿಂದ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Vasu Kumar 2017"/> ಬೆರಳುಗಳನ್ನು [[ಹಿಡಿ (ಚಮಚ)|ಹಿಡಿ]]ಯಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Vasu Kumar 2017"/> ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವು ಸರಳವಾದ ಬೇಯಿಸಿದ [[ಅಕ್ಕಿ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಇತರ ತರಕಾರಿ ಸಾರುಗಳು/''ಕೂಟ್ಟಾನ್'' ({{wikt-lang|ml|കൂട്ടാന്‍}}) ಜೊತೆಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಪರಿಪ್ಪು]], [[ಸಾಂಬಾರ್]], [[ರಸಂ]], ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ ಮತ್ತು [[ಕಾಲನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ತೋರನ್]], [[ಓಲನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯ)|ಓಲನ್]], [[ಪಚಡಿ]], [[ಕಿಚಡಿ]], [[ಕೂಟ್ಟುಕರಿ]], [[ಎರಿಸ್ಸೇರಿ]], [[ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]], [[ಇಂಜಿಪುಳಿ]], [[ಮೆಝುಕ್ಕುಪುರಟ್ಟಿ]], [[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ನಾರಂಗ ಆಚಾರ್ (ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ)]], ಜೊತೆಗೆ [[ಪಪ್ಪಡಂ]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್]], ಶರ್ಕರ ಉಪ್ಪೇರಿ, [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು]], ಸರಳ [[ಮೊಸರು]] ಮತ್ತು [[ಮಜ್ಜಿಗೆ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="NDTV Food 2017">{{cite web | title=Happy Vishu 2017: Vishu Sadhya, Kerala's Grand New Year Feast | publisher=[[NDTV]] Food | date=13 April 2017 | url=https://food.ndtv.com/food-drinks/happy-vishu-2017-vishu-sadhya-keralas-grand-new-year-feast-1680747 | access-date=20 September 2018 | archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180920234420/https://food.ndtv.com/food-drinks/happy-vishu-2017-vishu-sadhya-keralas-grand-new-year-feast-1680747 | url-status=dead }}</ref><ref name="Rai">{{cite book | last=Rai | first=J. | title=Curry Cookbook – Keralan Cuisine – Jay Rai's Indian Kitchen: करी व्यंजनों | publisher=Springwood media | isbn=978-1-4761-2308-0 | url=https://books.google.com/books?id=5zDWhOU-I04C&pg=PT4 | access-date=20 September 2018 | page=pt4-5}}</ref><ref>{{cite book | last=Brien | first=C.O. | title=The Penguin Food Guide to India | publisher=Penguin Books Limited | year=2013 | isbn=978-93-5118-575-8 | url=https://books.google.com/books?id=BGhBAgAAQBAJ&pg=PT422 | access-date=20 September 2018 | page=pt422}}</ref><ref name="Punit 2015">{{cite web |last=Punit |first=27 lip-smacking, vegetarian dishes to try during Kerala’s grandest feast |date=28 August 2015 |title=Quartz India |url=https://qz.com/india/489554/27-lip-smacking-vegetarian-dishes-to-try-during-keralas-grandest-feast/ |access-date=20 September 2018 |website=Quartz India}}</ref> ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ಊಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯವಾದ [[ಪಾಯಸಂ]] ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿದೆ<ref name="NDTV Food 2017"/> ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ ಪಾಲಡಾ ಪ್ರಧಮನ್, [[ಅಡ ಪ್ರಧಮನ್]], ಪರಿಪ್ಪು ಪ್ರಧಮನ್, ಚಕ್ಕ ಪ್ರಧಮನ್, ಗೋತಂಪು ಪಾಯಸಂ, ಪಾಲ್ ಪಾಯಸಂ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಬಹು ತರಕಾರಿ ಸಾರುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ತರಕಾರಿ ಸಾರುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯವು ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. [[File:Onam Sadya (15164960372).jpg|thumb|[[ಓಣಂ]] ಗಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾದ ಸದ್ಯ]] ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Kannampilly 2003"/> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಮೇಲಿನ ಎಡ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಎಡ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸೇವಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ ತೆಂಗು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕೆಲವು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹುರಿಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ ಮೆನುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳ ಅಥವಾ ಭಾರತದ ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಕ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಅನಾನಸ್, ಮತ್ತು ಹುರುಳಿಕಾಯಿಗಳಂತಹ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಸದ್ಯದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಊಟದ ನಂತರ ''ವೆಟ್ಟಿಲ ಮುರುಕ್ಕಾನ್'', [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]<ref name="India.com 2017">{{cite web | title=Onam Sadya Items That Make the Traditional Recipe of Kerala Festival a Hit | website=India.com | date=3 September 2017 | url=http://www.india.com/festivals-events/onam-sadhya-items-that-make-the-traditional-recipe-of-kerala-festival-a-hit-2445898/ | access-date=20 September 2018}}</ref> ಅನ್ನು ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಗಿಯಬಹುದು. ಇದು ಊಟದ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರುಚಿ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="India.com 2017"/> ==ಭೇದಗಳು== *[[ತಿರುವನಂತಪುರ ಸದ್ಯ]] *[[ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ]] ==ತಯಾರಿ== [[File:Kichadi Sadhya.jpg|thumb|left|[[ಪಚಡಿ]]ಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ಸದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>{{cite book | last=Basu | first=M. | title=Masala: Indian Cooking for Modern Living | publisher=Bloomsbury Publishing | year=2018 | isbn=978-1-4088-8687-8 | url=https://books.google.com/books?id=WDNWDwAAQBAJ&pg=PT268 | access-date=20 September 2018 | page=pt268}}</ref> ಆದರೂ ಹಗುರವಾದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಊಟಕ್ಕೂ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಯಾರಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಆಚರಣೆಯ ದಿನದಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸದ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳು/ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದು ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ನಂತರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿದ [[ನಿಲವಿಳಕ್ಕು]] ಮುಂದೆ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಗಣೇಶ|ಗಣಪತಿಗೆ]] ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಊಟವನ್ನು [[ಬಾಳೆ]] ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ಊಟ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಎಲೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="The Hans India 2016">{{cite web | title=The festive feast | website=The Hans India | date=11 September 2016 | url=http://www.thehansindia.com/posts/index/Sunday-Hans/2016-09-11/The-festive-feast/253227 | access-date=20 September 2018}}</ref> ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಮಡಚುವುದು ಊಟದ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಮಡಚುವುದು ಊಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="The Hans India 2016"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲೆಯನ್ನು ಮಡಚುವ ದಿಕ್ಕು ಕೇರಳದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು.<ref>{{cite web | last=Pillai | first=Pooja | title=God's Own Platter | website=The Indian Express | date=14 September 2016 | url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/gods-kerala-onam-meal-food-feast-own-platter-3029921/ | access-date=20 September 2018}}</ref> ಸೆಂಟ್ರಲ್ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಶೈಲಿಯ ಸದ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Hindu2016b">{{cite web |author=N. Satyendran |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/onam-on-a-leaf/article9092190.ece |title=Onam on a leaf |work=The Hindu |date=2010-08-10 |access-date=2016-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822103623/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/Onam-on-a-leaf/article14631217.ece |archive-date=2023-08-22 |url-status=dead}}</ref> ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಬಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮೊದಲು ಚಿಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.<ref name="Kannampilly 2003" /><ref name="Punit 2015" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಕೇರಳದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಡಿಸುವ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. [[ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ|ಅರನ್ಮುಳ ವಲ್ಲ-ಸದ್ಯ]]ವು 64 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಡಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸದ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |date=22 August 2015 |title=Sing out loud for a 64-dish sadya |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Sing-out-loud-for-a-64-dish-sadya/articleshow/48620396.cms |access-date=20 September 2018 |website=The Times of India}}</ref> ==ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥಗಳು== ಐಟಂಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:<ref name="Hindu2016b"/><ref name="Indianexpress">{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/onam-special-heres-what-a-traditional-onam-sadhya-consists-of-3028642/ |title=Onam special: Here's what a traditional Onam sadhya consists of |website=The Indian Express|date=2016-09-13 |access-date=2016-09-13}}</ref> [[File:Sadhya Items.jpg|thumb|250px|ಸದ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ: [[ಪಾಯಸಂ]] (ಲೋಟದಲ್ಲಿ), [[ಕಹಿ ಸೋರೆಕಾಯಿ]] [[ತೋರನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ಕಾಲನ್]], [[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]], [[ಸಾಂಬಾರ್]], [[ಮಜ್ಜಿಗೆ]], ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ]] * ಅಕ್ಕಿ: ಇದು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇರಳದ ಕೆಂಪು ಅಕ್ಕಿ (ಅರೆ-ಹೊಳಪು ಬೇಯಿಸಿದ ಕಂದು<ref name="Hindu2016b"/><ref name=ctsadhya>{{cite web|author1=Ramya Menon|title=God's Own Feast-ival!|url=http://www.cucumbertown.com/gods-own-feast-ival-onam|archive-url=https://web.archive.org/web/20140904212725/http://www.cucumbertown.com/gods-own-feast-ival-onam|url-status=dead|archive-date=2014-09-04|website=Cucumbertown}}</ref>) ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ [[ಮಟ್ಟ ಅಕ್ಕಿ|ಕೇರಳ ಮಟ್ಟ]] ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last=Tiwari | first=Nimisha | title=Flavours of India: Here's a look at a plethora of dishes that make festivals fun | website=The Economic Times | date=19 July 2018 | url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/travel/flavours-of-india-heres-a-look-at-a-plethora-of-dishes-that-make-festivals-fun/articleshow/65039593.cms | access-date=20 September 2018}}</ref> * [[ಪರಿಪ್ಪು]]: ದಪ್ಪವಾದ ತರಕಾರಿ ಸಾರು [[ದ್ವಿದಳ]] ಭಕ್ಷ್ಯ. * [[ಸಾಂಬಾರ್]]: [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು]], [[ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ]], [[ಟೊಮೆಟೊ]], ಸುರನ್ ಗೆಡ್ಡೆ ಮುಂತಾದ ತರಕಾರಿಗಳು, ಮತ್ತು [[ಇಂಗು]]ದಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಲಾದ ದಪ್ಪವಾದ ಮಸಾಲೆ ಸಾರು. * [[ರಸಂ]]: ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು,<ref name="Firstpost 2017"/> ಟೊಮೆಟೊಗಳು, ಮತ್ತು [[ಕರಿಮೆಣಸು]], [[ಇಂಗು]], [[ಕೊತ್ತಂಬರಿ]], [[ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ]] ಮುಂತಾದ ಮಸಾಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ನೀರಿನಂಶದ ಭಕ್ಷ್ಯ. ಇದು ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಖಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸಂ ಅನ್ನು ಸದ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. * [[ಅವಿಯಲ್]]: ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ದಟ್ಟವಾದ ಮಿಶ್ರಣ, ಇದನ್ನು [[ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪು]] ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Punit 2015"/> * [[ಕಾಲನ್]]: [[ಮೊಸರು]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು "ನೇಂದ್ರನ್" ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಗೆಡ್ಡೆಯಂತಹ [[ಸುರನ್ ಗೆಡ್ಡೆ]] ಯಾವುದೇ ಒಂದು ತರಕಾರಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹುಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು.<ref name="Indianexpress"/> * [[ಓಲನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯ)|ಓಲನ್]]: [[ಬೂದು ಸೋರೆಕಾಯಿ]] ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಟಾಣಿ, ತೆಂಗಿನ ಹಾಲು, ಮತ್ತು [[ಶುಂಠಿ]]ಯನ್ನು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಹಗುರವಾದ ಭಕ್ಷ್ಯ.<ref name="Punit 2015"/><ref name="Hindu2016b"/> * [[ಕೂಟ್ಟುಕರಿ]]: ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸುರನ್ ಗೆಡ್ಡೆಯಂತಹ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು [[ಕಡಲೆಕಾಯಿ]], ತೆಂಗು ಮತ್ತು ಕರಿಮೆಣಸಿನೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|date=2020-08-09|title=Onam Sadya: Know Everything About It|url=https://www.caringlyyours.com/everything-about-onam-sadya/|access-date=2020-08-13|website=Caringly Yours|language=en-US|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624123722/https://www.caringlyyours.com/everything-about-onam-sadya/|url-status=dead}}</ref> * [[ಎರಿಸ್ಸೇರಿ]]: ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, [[ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಿನ ಬಟಾಣಿ]] ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ದಪ್ಪವಾದ ತರಕಾರಿ ಸಾರು.<ref>{{cite web | title=When kanji used to be the special item on wedding menu | website=OnManorama | date=29 August 2018 | url=https://food.manoramaonline.com/food/foodie/2018/08/29/when-kanji-used-to-be-the-special-item-wedding-menu.html | access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite book | last=Kannan | first=A. | title=From the South Delectable Home Cooking | publisher=DC Books | year=2011 | isbn=978-81-921926-2-8 | url=https://books.google.com/books?id=ne6vDQAAQBAJ&pg=PA1 | access-date=20 September 2018 | page=1}}</ref> * [[ಪಚಡಿ]]: ಮೊಸರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹುಳಿ ತರಕಾರಿ ಸಾರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸೌತೆಕಾಯಿ]] ಅಥವಾ ಚೂರು ಮಾಡಿದ ಬೂದು ಸೋರೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರೆದ ತೆಂಗಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ, ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುರಿದು ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Indianexpress"/><ref name="Tastycircle">{{cite web|author=N. Satyendran |url=http://www.tastycircle.com/recipe/pachadi/ |title=Pachadi|date=6 July 2012 |access-date=2016-09-14}}</ref> * ಸಿಹಿ [[ಪಚಡಿ#ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ|ಪಚಡಿ]]: ಪಚಡಿಯ ಸಿಹಿ ರೂಪ, ಅನಾನಸ್, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಅಥವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Punit 2015"/> ಮಸಾಲಾ ತರಕಾರಿ ಸಾರು ಜೀರಿಗೆ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರೆದ ತೆಂಗನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Indianexpress"/><ref name="Tastycircle"/> * ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ: ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಳಿಯಾದ [[ಮೊಸರು]] ಮತ್ತು ಸೌತೆಕಾಯಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹುಳಿ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ತೆಳುವಾದ ತರಕಾರಿ ಸಾರು.<ref name="Kannampilly 2003">{{cite book | last=Kannampilly | first=V. | title=The Essential Kerala Cookbook | publisher=Penguin Books | year=2003 | isbn=978-0-14-302950-2 | url=https://books.google.com/books?id=pYfOCaAPb3sC&pg=PA9 | access-date=20 September 2018 | page=9}}</ref> ಮಾಂಪಳ-ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ ಎಂಬ ಸಿಹಿ ಪ್ರಭೇದವು ಸೌತೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಮಾಗಿದ ಮಾವಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಬೆಲ್ಲ]]ದ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. * [[ಇಂಜಿಪುಳಿ]]: ಶುಂಠಿ, ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು, ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು, ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಿಹಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಇದನ್ನು ಪುಳಿ-ಇಂಜಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=Onam 2018: All the delicacies that make up the very vast Onam sadhya feast | website=The Indian Express | date=24 August 2018 | url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/onam-2018-dishes-onam-sadhya-5322737/ | access-date=20 September 2018}}</ref> * [[ತೋರನ್]]: [[ಬಟಾಣಿ]], [[ಹಸಿರು ಬೀನ್ಸ್]], ಕಚ್ಚಾ [[ಹಲಸಿನಹಣ್ಣು]], ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಅಥವಾ [[ಎಲೆಕೋಸು]] (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ) ನಂತಹ [[ಸಾಟೆಡ್]] ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ತುರಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಭಕ್ಷ್ಯ. * [[ಮೆಝುಕ್ಕುಪುರಟ್ಟಿ]]: ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭಕ್ಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಒಂದು ಶೈಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಮಸಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕತ್ತರಿಸಿದ ಈರುಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಈರುಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು. * [[ಆಚಾರ್]]: ಕಚ್ಚಾ [[ಮಾವು]] ([[ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]]),<ref name="NDTV Food 2017"/> [[ನಿಂಬೆ]],<ref name="Firstpost 2017">{{cite web | title=Watch: Essential parts of an Onam Sadhya | website=Firstpost | date=4 September 2017 | url=https://www.firstpost.com/india/watch-breaking-down-the-onam-sadhya-4007925.html | access-date=20 September 2018}}</ref> [[ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು]], ([[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ನಾರಂಗಕಾರಿ]]) ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಖಾರದ [[ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳು]]. * [[ಪಪ್ಪಡಂ]]: ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಹಸಿವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ತಿಂಡಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಬಹುದು. * [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್#ಭಾರತ|ಶರ್ಕರ ಉಪ್ಪೇರಿ]]: ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್]].<ref name="Punit 2015"/> * [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್#ಭಾರತ|ಕಾಯ ವರುತತು]]: ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್.<ref name="NDTV Food 2017"/> * [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು]]: ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯವಾದ ಪಾಯಸಂನೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ಹಣ್ಣಾದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಚಮ್ಮಂತಿ ಪೊಡಿ]]: ಒಣ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಚಟ್ನಿಯಾಗಿ ಬಡಿಸುವ ತೆಂಗಿನ ಪುಡಿ. * [[ಮಜ್ಜಿಗೆ|ಸಾಂಭಾರಂ]], ಇದನ್ನು ಮೋರು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ: ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಶುಂಠಿ, ಮತ್ತು ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಉಪ್ಪಿನ ಮಜ್ಜಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾನೀಯ, ಇದನ್ನು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕುಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/><ref name="Firstpost 2017"/> *[[ಕಡುಮಂಗ]]: ಚೂರು ಮಾಡಿದ ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸದ್ಯದ ಮೂರನೇ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಧಮನ್ ಮತ್ತು ಪಾಯಸಂಗಳಂತಹ ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ==ಪ್ರಧಮನ್== ''ಪ್ರಧಮನ್'' ಎಂಬುದು ದಪ್ಪ ದ್ರವದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ; [[ಪಾಯಸಂ]] ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಳಿ [[ಸಕ್ಕರೆ]] ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ತೆಂಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಮನ್ ಮತ್ತು ಪಾಯಸಂ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನದು ತೆಂಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪಾಯಸಂನ ದ್ರವ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಹಸುವಿನ ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. * [[ಅಡ ಪ್ರಧಮನ್|ಪಾಲಡ ಪ್ರಧಮನ್]] ಅನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ ಅಡ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಚಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | last=Kannampilly | first=V. | title=The Essential Kerala Cookbook | publisher=Penguin Books | year=2003 | isbn=978-0-14-302950-2 | url=https://books.google.com/books?id=pYfOCaAPb3sC&pg=PA232 | access-date=20 September 2018 | page=232}}</ref> * ಪಳ ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು "ನೇಂದ್ರ" ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last=James | first=Merin | title=It's sadhya time, let's feast! | website=The Asian Age | date=31 August 2017 | url=https://www.asianage.com/life/food/310817/its-sadhya-time-lets-feast.html | access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite book | last=Varghese | first=T. | title=Stark World Kerala | publisher=Stark World Pub. | year=2006 | isbn=978-81-902505-1-1 | url=https://books.google.com/books?id=lDhuAAAAMAAJ | access-date=20 September 2018 | page=107}}</ref> * ಗೋತಂಬು ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು ಮುರಿದ [[ಗೋಧಿ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Rai"/> * ಪರಿಪ್ಪು ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು [[ಹೆಸರುಬೇಳೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | last=Abram | first=D. | title=The Rough Guide to Kerala | publisher=Rough Guides | year=2010 | isbn=978-1-4053-8806-1 | url=https://books.google.com/books?id=NqjHz7n3Un0C&pg=PT86 | access-date=20 September 2018 | page=pt86}}</ref> * [[ಚಕ್ಕ ಪ್ರಧಮನ್]] ಅನ್ನು ಹಲಸಿನಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=Chakka Maholsavam to feature jackfruit delicacies | website=The Hindu | date=10 May 2018 | url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/chakka-maholsavam-to-feature-jackfruit-delicacies/article23829437.ece | access-date=20 September 2018}}</ref> * [[ಅಡ ಪ್ರಧಮನ್]] ಅನ್ನು ಅಕ್ಕಿ-ಅಡ (ಅಕ್ಕಿ ಚಕ್ಕೆಗಳು) ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news | url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/kerala-celebrates-onam-with-payasam-fetes/article36014401.ece | title=Payasam fetes usher in the sweet notes of Onam in Kerala | newspaper=The Hindu | date=20 August 2021 | last1=Nagarajan | first1=Saraswathy }}</ref> * ಕಡಲ ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು ಸಂಪುಲಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | author=India Ministry of Tourism | title=Explore India: The Official Newsletter of the Ministry of Tourism | publisher=Durga Das Publications Pvt. Limited | issue=v. 3 | year=2001 | url=https://books.google.com/books?id=Qk0sAQAAMAAJ | access-date=20 September 2018 }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{portal|Food|India}} * [[ಕೇರಳದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]] * [[ಕಮಯಾನ್]] (ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ನಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಊಟ) * [[ಓಣಂ#ಓಣಂ ಸದ್ಯ|ಓಣಂ ಸದ್ಯ]] *[[ತಿರುವನಂತಪುರ ಸದ್ಯ]] *[[ತಿರುವನಂತಪುರ ಬೋಳಿ]] * [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]] * [[ತಾಳಿ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{commons category-inline|Sadya}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಓಣಂ]] imeiht79wrrpydladl6d72z0234eh8h 0 180063 1431202 1378496 2026-10-01T14:52:53Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431202 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ಎ. ಸೇತುಮಾಧವನ್|image=Malayalam writer Sethu.jpg|pseudonym=ಸೇತು|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1942|6|5}}|birth_place=[[ಚೆಂದಮಂಗಲಂ]], [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ|death_date=|death_place=|occupation=ಲೇಖಕರು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಧ್ಯೋಗಿ|nationality=ಭಾರತೀಯ|alma_mater=[[ಯೂನಿಯನ್ ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜು, ಅಲುವ|ಯುಸಿ ಕಾಲೇಜು, ಅಲುವ]]|period=1956–1960|genre=[[ಕಾದಂಬರಿ]], [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]], [[ಪ್ರಬಂಧಗಳು]]|subject=|movement=|signature=|website={{URL|http://www.sethu.org/|Sethu.org}}|image_size=}} '''ಸೇತು''' ಎಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ '''ಎ. ಸೇತುಮಾಧವನ್''' 5 ಜೂನ್, 1942 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. [[ಮಲಯಾಳಂ|ಇವರು ಮಲಯಾಳಂ]] ಕಾದಂಬರಿಕಾರು. ಅವರು 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=6 August 2011 |title=Recreating Muziris |url=http://www.thehindu.com/opinion/interview/article2324893.ece |work=[[The Hindu]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105005900/http://www.thehindu.com/opinion/interview/article2324893.ece |archive-date=5 ನವೆಂಬರ್ 2013 |access-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 |url-status=dead}}</ref> ಅವರು ೨೦೦೭ ರ ''"ಅದಯಲಂಗಲ್"'' ಕೃತಿಗಾಗಿ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ''<nowiki/>'ಪಾಂಡವಪುರಂ'<nowiki/>'' ಮತ್ತು ''<nowiki/>'ಪೆಡಿಸ್ವಪ್ನಂಗಳ್'<nowiki/>'' ಕೃತಿಗಳಿಗೆ 1982 ಮತ್ತು 1978 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು; ಮತ್ತು 2006 ರಲ್ಲಿ ''<nowiki/>'ಆದ್ಯಲಂಗಲ್''' ಕೃತಿಗಾಗಿ ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು .ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿ ''ಮರುಪಿರವಿಗಾಗಿ ಒಡಕ್ಕುಝಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದರು.'' ಅವರು [[ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್|ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=28 May 2005 |title=Writers never retire, says Sethu |url=http://www.hindu.com/2005/05/28/stories/2005052807090300.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070111124541/http://www.hindu.com/2005/05/28/stories/2005052807090300.htm |archive-date=11 January 2007 |work=[[The Hindu]]}}</ref> 2022 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವವಾದ ಎಝುತಾಚನ್ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web |date=November 2022 |title=Novelist Sethu wins Ezhuthachan Puraskaram 2022 |url=https://english.mathrubhumi.com/features/books/novelist-sethu-wins-ezhuthachan-puraskaram-2022-1.8008335 |access-date=2022-11-03 |website=English.Mathrubhumi}}</ref> == ಜೀವನ == ಸೇತು 1942 ರಲ್ಲಿ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ|ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಚೆಂದಮಂಗಲಂ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಚೆಂದಮಂಗಲಂನ ಪಲಿಯಮ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು 18 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಲುವಾದ ಯೂನಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಪರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು. ಅವರ ಜೀವನದ ಈ ಹಂತವು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮನೋಬಾವನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತ್ತು ಹಾಗೇ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿತ್ತು. 1962 ರಲ್ಲಿ [[ಮುಂಬಯಿ|ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ]] ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರಕ್ಕೆ]] ವರ್ಗಾವಣೆ ಪಡೆದು ಥುಂಬಾ ಈಕ್ವಟೋರಿಯಲ್ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ಹವಾಮಾನ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ತರುವಾಯ, ಅವರನ್ನು [[ಪುಣೆ|ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ]] ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 1968 ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನವದೆಹಲಿಯ ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್|ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರೊಬೇಷನರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದರು. [[ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್|ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ]] ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ, ತದನಂತರ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದ [[ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್|ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು 1999 ರಿಂದ 2005 ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೆ SIB ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರು [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಟ್ರ್ಯಾವಂಕೂರು|ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾವಂಕೂರಿನ]] ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಅವರು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಎರಡರಲ್ಲೂ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾಗಿದ್ದ ಬಿಪನ್ ಚಂದ್ರ ಅವರ ತರುವಾಯ ನವದೆಹಲಿಯ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. == ಬರವಣಿಗೆ == ಅವರು 1967 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಕರೋಲ್ ಬಾಗ್ ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ "ಈ [ಕಥೆ] ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲದ ಬಗ್ಗೆ. ಅತ್ಯಂತ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಬರವಣಿಗೆಯ ಕರಕುಶಲತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯದೆ ನಾನು ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು <nowiki><i id="mwUA">ಮಾತೃಭೂಮಿ</i></nowiki> ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ [[ಎಂ.ಟಿ.ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್|ಎಂ.ಟಿ. ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=22 February 2015 |title=How story-telling is trumping over political analysis |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/how-story-telling-is-trumping-over-political-analysis/articleshow/46331906.cms |access-date=23 February 2015 |work=The Economic Times |location=[[New Delhi]] |agency=[[Press Trust of India]]}}</ref> ಅರವತ್ತರ ದಶಕ ಮತ್ತು ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದ ಸೇತು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯಾಳಂ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಸುಮಾರು ಆರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಸೇತು 22 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, 20 ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅನೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಪಾಂಡವಪುರಂ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಒರಿಯಾ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಶ್ ಸೇರಿದಂತೆ 10 ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ''ಪಾಂಡವಪುರಂ, ನಿಯೋಗಂ, ಕೈಮುದ್ರಕಲ್, ವಿಲಾಯಟ್ಟಂ, ಆಟಯಾಲಂಗಳು, ಕಿಲಿಮೊಳಿಕಲ್ಕಪ್ಪುರಂ, ಅರಾಮತೆ ಪೆಂಕುಟ್ಟಿ, ಮರುಪಿರವಿ, ಅಳಿಯ, ಕಿಲಿಕ್ಕೂಡು ಮತ್ತು ಅಂತಕವಲ್ಲಿಕಲ್'' (ಕಾದಂಬರಿಗಳು), ''ಪೇಟಿಸ್ವಪ್ನಂಗಳ್, ದೂತ್ತು, ಚಿಲಕಲಂಗಳಿಲ್ ಚಿಲ ಗಾಯತ್ರೀಮಾರ್,'' ''ಅರುಂಧತಿ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳು'' ಮತ್ತು ''ಸನಿದಾಸ, ಯಾತ್ರಾಕಿದಾಯಿಲ್'' (ಪ್ರಬಂಧಗಳು). ಯಹೂದಿಗಳ ವಲಸೆಯ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ''ಅಲಿಯಾ'' (2013) ಮಲಯಾಳಂನ ಹೊಸ ಹಾದಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅವರ ನಂತರದ ಕಾದಂಬರಿ ''ದಿ ಕೋಗಿಸ್ ನೆಸ್ಟ್'', ಮಾಜಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯಾಗಿದ್ದ ಮೇಡಂ ಅಗಾಥಾ ಅವರ ಕಥೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾದಂಬರಿ ''<nowiki/>'ಅಂಥಕವಲ್ಲಿಕಲ್' (ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಬಳ್ಳಿಗಳು)'' ''ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ'' ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ಅವರು ''ಇಲಕಲುಮ್ ಪೂಕಲುಮ್ (ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳು) ಎಂಬ'' ಮಕ್ಕಳ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸೇತು ಅವರು ಎಳುತಚ್ಚನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಾಗಿ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಒಡಕುಝಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುತ್ತತು ವರ್ಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಕೃತಿಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ''ಪಾಂಡವಪುರಂ'' ಕೂಡ ಒಂದು, ಇದನ್ನು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ನಿರಾಕರ್ ಛಾಯಾ'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. == ಕೃತಿಗಳು == <templatestyles src="Div col/styles.css" />  '''<big>ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳು</big>''' * ಪಾಂಡವಪುರಂ * ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ * ಮುಜಿರಿಸ್‌ನ ಸಾಹಸಗಾಥೆ * ಆಲಿಯಾ, ಹಳ್ಳಿಯ ಕೊನೆಯ ಯಹೂದಿ. * ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು (ಕಥೆಗಳು) * ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ * ಅರುಂಧತಿಗೆ ಅತಿಥಿ (ಕಥೆಗಳು) * ಹೂವಿನ ಹುಡುಗಿ, ಕಾದಂಬರಿ * ಜಲಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು (ಕಥೆಗಳು) == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * ೧೯೭೮: ಕಥೆಗಾಗಿ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''ಪೇಟಿಸ್ವಪ್ನಂಗಲ್'' * 1982: ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಪಾಂಡವಪುರಂ'' * 1989: ವಿಶ್ವದೀಪಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''ನಿಯೋಗಂ'' * 1994: ಪದ್ಮರಾಜನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''ಉಯರಂಗಲಿಲ್'' * 1999: ಮಲಯತ್ತೂರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಕೈಮುದ್ರಕಲ್'' * 1997: ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥೆಗಾಗಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಪೂತಿರುವತಿರ ರವಿಲ್'' ( ''ನಂಜಲ್ ಆದಿಮಕಲ್'' ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ) * 2006: ವಯಲಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಆಟಯಾಲಂಗಲ್'' * 2003: ಮುತ್ತತು ವರ್ಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಪಾಂಡವಪುರಂ'' * 2006: ಪ್ರವಾಸಿ ಕೈರಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ * 2007: [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] – ''ಆಟಯಾಲಂಗಲ್'' * ೨೦೦೯: ಕ್ರಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರು – ''ದಿ ವಿಂಡ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಹಿಲ್ಸ್'' ( ''ನಿಯೋಗಂ'' ಕಾದಂಬರಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ) * 2011: ಬಹ್ರೇನ್ ಕೇರಳೀಯ ಸಮಾಜಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ೨೦೧೨: ತ್ರಿಶೂರ್ ಸೌಹೃದವೇದಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2013: ಒಡಕ್ಕುಝಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''ಮರುಪಿರವಿ'' * ೨೦೨೦: ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last= |first= |last2= |last3= |first3= |date=18 August 2021 |title=Kerala Sahitya Academy fellowships for Sethu and Perumbadavam Sreedharan {{!}} Kochi News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/kerala-sahitya-academy-fellowships-for-sethu-and-perumbadavam-sreedharan/articleshow/85417938.cms |access-date=2021-08-18 |work=The Times of India |language=en}}</ref> * 2020: ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಬುಧಾಬಿ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಅಪ್ಪುವಮ್ ಅಚ್ಚುವುಮ್'' <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=9 March 2022 |title=എം കെ സാനുവിനും പി രാജീവിനും സി എൽ ജോസിനും അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്‌ |url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/abu-dhabi-sakthi-award/1006252 |access-date=3 January 2023 |work=[[Deshabhimani]]}}</ref> * 2021 ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರ * 2022: ಎಳುಥಚ್ಚನ್ ಪುರಸ್ಕಾರಂ * 2022: ಮಾತೃಭೂಮಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="Mathrubhumi Award 2022 for writer Sethu">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2023-04-19 |title=Mathrubhumi Award 2022 for writer Sethu |url=https://english.mathrubhumi.com/features/books/mathrubhumi-award-2022-for-writer-sethu-1.8491138 |access-date=2023-04-19 |language=en}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{YouTube|uVDihPv7REo|Interview with Sethu}} {{Vayalar Awards}}{{Sahitya Akademi Award For Malayalam}}{{Kerala Sahitya Akademi Fellowship}}{{Ezhuthachan Puraskaram}}{{Malayalam Literature|state=collapsed}}{{Authority control}} [[ವರ್ಗ:೧೯೪೨ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] 3fe8770of04qycy843n0ttb0dzgnnv7 0 180367 1431200 1384322 2026-10-01T14:50:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1431200 wikitext text/x-wiki   '''ಫೋರ್ಟ್ ಥಾಮಸ್''' ಅಥವಾ '''ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ''' ಅಥವಾ '''ಫೋರ್ಟಲೆಜಾ ಡಿ ಸಾವೊ ಟೋಮ್''', ಇದನ್ನು '''ತಂಗಸ್ಸೇರಿ ಕೋಟೆ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಭಾರತದ [[ಕೇರಳಂ|ಕೇರಳದ]] [[ಕೊಲ್ಲಂ]] ನಗರದ [[ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ|ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ]] ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ತಂಗಸ್ಸೇರಿಯ ಕಡಲತೀರ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಾಳುಬಿದ್ದ [[ಕೋಟೆ|ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ]] . <ref>{{Cite web |title=Thangassery Fort - Ruins of a Legacy {{!}} Forts of Kerala {{!}} Kollam {{!}} Heritage Tourism |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/2020/thangassery-fort-ruins-legacy/1026 |access-date=2026-08-04 |website=Kerala Tourism |language=en}}</ref>[[ಕೊಲ್ಲಂ]] ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಇದು ಸುಮಾರು 5 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. <ref>{{Cite web |last=QResorts Admin |date=2021-02-03 |title=St. Thomas Fort Tangasseri, Kollam |url=https://qresorts.in/blog/tourist-attractions-kollam/st-thomas-fort-tangasseri/190/ |access-date=2026-08-04 |website=Quilon Beach Hotel |language=en-US}}</ref> ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರಂ]] ನಿಂದ ೭೧ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=1 February 2007 |title=Kollam Mayor inspects Tangasseri Fort |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/kollam-mayor-inspects-tangasseri-fort/article1790645.ece |access-date=23 November 2016 |website=The Hindu |archive-url=https://web.archive.org/web/20211121233620/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/Kollam-Mayor-inspects-Tangasseri-Fort/article14714132.ece |archive-date=21 ನವೆಂಬರ್ 2021 |url-status=dead}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Quilon_1505_verbessert.jpg|left|thumb|200x200px| ೧೫೦೫ ರ ತಂಗಶೇರಿಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ತೀರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.]] ಮೊದಲ ಸಹಸ್ರಮಾನದಿಂದಲೂ ತಂಗಸ್ಸೇರಿ ಚೀನೀ ವ್ಯಾಪಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು, ಡಚ್ಚರು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ವಸಾಹತುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು "ಚಿನ್ನದ ಗ್ರಾಮ"ವಾಯಿತು. ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಕ್ವಿಲನ್‌ಗೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ರಾಣಿಯ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ನಾಯಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಸಂತ ಥೋಮಸ್ ಫೋರ್ಟ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು [[ಆಫೊನ್ಸೊ ಡಿ ಆಲ್ಬುಕರ್ಕ್|ಅಫೊನ್ಸೊ ಡಿ ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಾಪಾರದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ೧೫೦೫ ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬಂದರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ೧೫೧೮ ರಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಂತರ 1661 ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಡಚ್ಚರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು, ಅವರು ಅದನ್ನು ಡಚ್ ಮಲಬಾರ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಡಚ್ಚರು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೭೯೫ ರಲ್ಲಿ, [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]] ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೧೮೨೩ ರಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಟ್ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು|ಟ್ರಾವಂಕೂರ್‌ನಿಂದ]] ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. <ref name="Diocese of Quilon">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=Parishes – Roman Catholic Diocese of Quilon |url=http://quilondiocese.com/quilon.php?ytopt=parish_details&listId=6 |access-date=2 December 2014 |location=Kollam, India |quote=Parishes of the Roman Catholic Diocese of Quilon |archive-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214153913/http://quilondiocese.com/quilon.php?ytopt=parish_details&listId=6 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=St Thomas Fort in Tangasseri – Kollam |url=http://www.colonialvoyage.com/st-thomas-fort-tangasseri-or-thangassery-kerala-india/ |access-date=23 November 2016 |publisher=Colonial Voyage |archive-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161102100903/http://www.colonialvoyage.com/st-thomas-fort-tangasseri-or-thangassery-kerala-india/ |url-status=dead }}</ref> ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ ಮೂಲತಃ ಸುಮಾರು ೨೦ ಫೀಟ್ ಎತ್ತರ. ಇಂದು, "ತಂಗಸ್ಸೇರಿ ಕೋಟೆ" ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೋಟೆಯ ಸಣ್ಣ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಡಲತೀರದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಕೋಟೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ASI) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |date=30 January 2007 |title=Mining rampant at Tangasseri Fort |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/mining-rampant-at-tangasseri-fort/article1789624.ece |access-date=23 November 2016 |website=The Hindu |archive-url=https://web.archive.org/web/20161123133709/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/mining-rampant-at-tangasseri-fort/article1789624.ece |archive-date=23 ನವೆಂಬರ್ 2016 |url-status=dead}}</ref> == ಗ್ಯಾಲರಿ == <gallery class="center" mode="packed-overlay"> ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Right_view.jpeg|alt=Old – St.Thomas Fort – Right-view| ಹಳೆಯದು – ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ – ಬಲ ನೋಟ ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam2.jpg|alt=Right View| ಬಲ ನೋಟ ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam1.jpg|alt=Renovated St.Thomas Fort – Front-view| ನವೀಕರಿಸಿದ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಕೋಟೆ - ಮುಂಭಾಗದ ನೋಟ ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03142.jpg|alt=Back Side Entrance| ಹಿಂಭಾಗದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03149.jpg|alt=Inside View| ಒಳ ನೋಟ ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03144.jpg|alt=Main Wall| ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆ ಚಿತ್ರ:Thangassery_Fort_Kollam_-_DSC03145.jpg|alt=The Windows| ಕಿಟಕಿಗಳು </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles> * [https://web.archive.org/web/20131123175425/http://www.hindu.com/2007/01/30/stories/2007013006640300.htm "ತಂಗಸ್ಸೇರಿ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ"] * [https://web.archive.org/web/20131122170529/http://rotarytangasseri.org/history.html "ತಂಗಸೇರಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ"] {{Forts and fortresses of the Portuguese empire|state=collapsed}}{{Forts in India|state=expanded}}{{ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ}} qrwonsbfkax8w8v6skmz00xhrp749np 3 187539 1431211 2026-10-01T15:58:11Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1431211 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=ಚಿಂತನೆ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೮, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) fg3j29dfid06wy40nu8uqndinafrwlr 3 187540 1431219 2026-10-01T17:54:03Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1431219 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Kannadavarta}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೨೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 0uucqxq76vwgn4l3ysv1zbxxp064vzv 3 187541 1431224 2026-10-02T06:17:36Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1431224 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Vishal Gasti}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೭, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 10v2qy5sug8io1wh9a23h9coqtotuzh 1 187542 1431225 2026-10-02T06:36:39Z ~2026-52979-66 102098 /* Keladi Ediga Timmanna nayaka who ruled keladi,as Chief General */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1431225 wikitext text/x-wiki == Keladi Ediga Timmanna nayaka who ruled keladi,as Chief General == Keladi Ediga Timmanna Nayaka ,who is decedent Palegara from from the great Vijayanagara empire,later served as Chief General of Shivappa nayaka and keladi Rani Chenamma [[ವಿಶೇಷ:Contributions/~2026-52979-66|~2026-52979-66]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2026-52979-66|talk]]) ೧೨:೦೬, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) oxqpz92mz6di2nzq9cjtaiorw2f9yqk 3 187543 1431226 2026-10-02T06:37:12Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1431226 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Greatedits98}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೦೭, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 2znq16gfsbt91ygq0jya9qhn75zmq75 3 187544 1431229 2026-10-02T06:51:16Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1431229 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=N. V. Salgond}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೨೧, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) i6i551onvvo4epwamfxzsc8a60dincr 3 187545 1431231 2026-10-02T09:44:58Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1431231 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=ಎಮ್ ಎಸ್ ಗೌಡರ್}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೧೪, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) dkhc29rebvgi71hwp1f8f5yxdg7ngdj 2 187546 1431232 2026-10-02T09:49:12Z ಎಮ್ ಎಸ್ ಗೌಡರ್ 102103 /* */ ಕತ್ತಲ ಹಾದಿಯ ಕಂದೀಲು ಕವನ ಸಂಕಲನ ಬರೆದ ಎಮ್ ಎಸ್ ಗೌಡರ್ ಅವರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಅಪ್ಪಟ ಕನ್ನಡ ಯುವ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಕವಿ, ಸಾಹಿತಿ.. ಆಗಿದ್ದಾರೆ.. ಇವರು ಮೂಲತಃ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೂಪ್ಪಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಟಣಕನಕಲ್ ಗ್ರಾಮದವರು ಇವರ ತಂದೆ ಶಿವಶಾಂತಗೌಡ ಶಿವಮೂರ್ತಿಗೌಡ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿ.. 1431232 wikitext text/x-wiki ಕತ್ತಲ ಹಾದಿಯ ಕಂದೀಲು ಕವನ ಸಂಕಲನ 01556peoyx3h82fw0ye8k796q2hncbi 3 187547 1431233 2026-10-02T10:35:09Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1431233 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=M. S. Goudar}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೦೫, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 6zu56hscvwebd7mtq6u8w5lxmd0bnf5