ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
knwiki
https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
ಮೀಡಿಯ
ವಿಶೇಷ
ಚರ್ಚೆಪುಟ
ಸದಸ್ಯ
ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ
ಚಿತ್ರ
ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ
ಮೀಡಿಯವಿಕಿ
ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ
ಟೆಂಪ್ಲೇಟು
ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ
ಸಹಾಯ
ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ
ವರ್ಗ
ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ
ಸಂಪುಟ
ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ
ಕರಡು
ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ
TimedText
TimedText talk
ಮಾಡ್ಯೂಲ್
ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ
Event
Event talk
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು
0
1073
1433754
1430863
2026-10-18T06:28:16Z
Divyay524
102482
# 🌿 ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ Top 10 Places to Visit in Chikkamagaluru for a Heavenly Retreat in Nature Chikmagalur Coffee Estates Packages | Coffee Trail Chikmagalur Packages Baba Budan giri | Timings, History & Visitor Guide ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು, ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಜಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಊರು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಫಿ ನಾಡು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ## 📍 ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಪರಿಚಯ - ರಾಜ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕ - ಜಿಲ್ಲೆ: ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂ
1433754
wikitext
text/x-wiki
# 🌿 ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ
Top 10 Places to Visit in Chikkamagaluru for a Heavenly Retreat in Nature
Chikmagalur Coffee Estates Packages | Coffee Trail Chikmagalur Packages
Baba Budan giri | Timings, History & Visitor Guide
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು, ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಜಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಊರು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಫಿ ನಾಡು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
## 📍 ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಪರಿಚಯ
- ರಾಜ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕ
- ಜಿಲ್ಲೆ: ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು
- ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಸರು: ಕಾಫಿ ನಾಡು
- ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೆಳೆ: ಕಾಫಿ
- ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು
- ಭಾಷೆ: ಕನ್ನಡ
## 🏞️ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು
Premium Resort in Chikmagalur | Coffee Estate Stay | Coffee Grove
1. ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಾಣುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
Green hills and valleys beautiful view of the part of western ghat , Baba Budangiri Karnataka India
2. ಬಾಬಾಬುಡನ್ಗಿರಿ
ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ, ಮಂಜು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
Top Places to Visit in Chikmagalur | Scenic Spots & Nature Escapes
3. ಹೆಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತ
ಹಸಿರು ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ಈ ಜಲಪಾತ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
Some Where Over The Rainbow | Aranyakaa Farms
4. ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು
ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಲು ಮತ್ತು ತಾಜಾ ಕಾಫಿಯ ರುಚಿ ಸವಿಯಲು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಳ.
tripuntold
5. ಹಿರೇಕೊಳಲೆ ಕೆರೆ
ಬೆಟ್ಟಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಂದರ ಕೆರೆ. ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
## ☕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಏಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ?
- ಭಾರತದ ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ.
- ಚಾರಣ ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ.
- ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಮಂಜಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು.
- ಕುಟುಂಬ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗೂ ದಂಪತಿಗಳ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ತಾಣ.
## 🗓️ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ
- ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿವರೆಗೆ: ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸಮಯ.
- ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ ಮೇವರೆಗೆ: ಬೆಳಗಿನ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು.
- ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ: ಹಸಿರು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜಲಪಾತಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಮಳೆ, ಮಂಜು ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
## 🍛 ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸವಿಯಬಹುದಾದ ಆಹಾರ
- ಮಲೆನಾಡಿನ ಶೈಲಿಯ ಅಕ್ಕಿ ರೊಟ್ಟಿ
- ಕಡುಬು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಚಟ್ನಿಗಳು
- ಮಲೆನಾಡಿನ ವಿಶೇಷ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಹಾಗೂ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಖಾದ್ಯಗಳು
- ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಫಿಲ್ಟರ್ ಕಾಫಿ
## 🚗 ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪ್ರವಾಸದ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಯೋಜನೆ
ಒಂದು ದಿನದ ಪ್ರವಾಸ: ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ → ಬಾಬಾಬುಡನ್ಗಿರಿ → ಹಿರೇಕೊಳಲೆ ಕೆರೆ.
ಎರಡು ದಿನಗಳ ಪ್ರವಾಸ: ಮೊದಲ ದಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೆ; ಎರಡನೇ ದಿನ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು, ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ ಅಥವಾ ಹೆಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ.
ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯ ರಸ್ತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಪ್ರವೇಶ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಅನುಮತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. 🌱
{{ಉಲ್ಲೇಖ}}{{Infobox ಊರು|name = ಚಿಕ್ಕಮ ಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|native_name_lang = ಕನ್ನಡ|other_name = ಕಾಫಿ ನಾಡು|settlement_type = ಜಿಲ್ಲೆ|image_skyline = ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ4.jpg|image_alt =|image_caption = '''ಮುಳ್ಳಯ್ಯನ ಗಿರಿ,ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು'''|nickname = ಕಾಫಿಯ ನಾಡು|image_map = Chikmagalur in Karnataka (India).svg|map_caption = ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇರುವ ಸ್ಥಳ|pushpin_map = h
India|pushpin_label_position =left|pushpin_map_caption = ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳ.|latd = 13.32|latNS = N|longd = 75.77|longEW = E|coordinates_display = |coordinates_format = dms|subdivision_type = ದೇಶ|subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}}|subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]]|subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]]|established_title = ಊಗಮ|established_date =೧೯೪೭|established_title1 = ಕಿರಿಯ ಮುಗುಲಿ|founder =ರುಕ್ಮಾಂಗದ ರಾಜ|named_for =ಕಾಫಿ, ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ.|seat_type = ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ|seat = ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು|parts_type = [[ತಾಲ್ಲೂಕು]]ಗಳು|parts = ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, [[ಕಡೂರು]], [[ತರೀಕೆರೆ]], [[ಮೂಡಿಗೆರೆ]], [[ಶೃಂಗೇರಿ]], [[ಕೊಪ್ಪ]], [[ಕಳಸ]], ಅಜ್ಜಂಪುರ [[ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ]]|government_type =ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿ|governing_body =ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿ|leader_title = ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ|leader_name = ಷಡಕ್ಷರಿ ಸ್ವಾಮಿ ಎಸ್ ಪಿ|total_type =|unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್|area_total_km2 = 7,201|area_total_sq_mi =|area_blank1_title = ಕಾಡು|area_blank1_km2 = 2108|elevation_footnotes =|elevation_m =1926|elevation_ft = 6318|population_total = 1137961|population_as_of = ೨೦೧೧|population_footnotes =<ref name="ಜನಸಂಖ್ಯೆ">{{cite web|url=http://www.chickmagalur.nic.in/htmls/stati_population.htm|title=ಜನಸಂಖ್ಯೆ accessdate December 8, 2015|publisher=ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು|author=ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್|date=December 8, 2015|access-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 27, 2015|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305023409/http://www.chickmagalur.nic.in/htmls/stati_population.htm|url-status=dead}}</ref>|population_density_km2 = 158,19|population_rank =೪೦೮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ|population_demonym =ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗರು|demographics_type1 = ಭಾಷೆ|demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ|timezone1 = ಐ. ಎಸ್. ಟಿ|utc_offset1 = +೫:೩೦|postal_code_type = [[ಪಿನ್ ಕೋಡ್]]|postal_code = ೫೭೭೧xx|registration_plate = ಕೆ.ಏ-೧೮, ಕೆ.ಏ-೬೬|website = {{URL|http://chickmagalur.nic.in|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮಿಂಬಲೆ ತಾಣ}}|footnotes =|demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ|ಕನ್ನಡ]]}}
'''ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು''' [[ಭಾರತ]] ದೇಶದ, [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ [[ಕಾಫಿ]]ನಾಡು ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೭೦ ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕಾಫಿಯನ್ನು [[ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ಗಿರಿ|ದತ್ತಗಿರಿ/ ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಪರ್ವತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ]] ಬೆಳೆಯಲಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.chickmagalur.nic.in/htmls/about_chickmagalur.htm |title=ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕಾಫಿ ಬೆಳೆದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣದ ಇತಿಹಾಸ ಪುಟದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. |access-date=2013-11-10 |archive-date=2016-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160201111442/http://www.chickmagalur.nic.in/htmls/about_chickmagalur.htm |url-status=dead }}</ref> ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಗಿರಿಶ್ರೇಣಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, [[ತುಂಗಾ]] ಮತ್ತು [[ಭದ್ರಾ ನದಿ]]ಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರ ಶಿಖರವಾದ [[ಮುಳ್ಳಯ್ಯನ ಗಿರಿ]] ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು [[ಮಲೆನಾಡು]], [[ಅರೆಮಲೆನಾಡು]], ಹಾಗೂ [[ಬಯಲುಸೀಮೆ]]ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ, ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶ ಮಲೆನಾಡು'. ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು, ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣಕಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಫಿ, ಟೀ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಮೆಣಸು, ಅಡಿಕೆ,ಬಾಳೆ, ತೆಂಗುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ನಾಡಾಗಿದೆ. ಜಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Z Point Chikamagaluru.jpg|thumb|]] ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ತಾಣ. ಪ್ರಕುತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮಲೆನಾಡು ಯೆಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ
==ಉಗಮ==
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅದರ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರವಾದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಎಂದರೆ “ಚಿಕ್ಕ ಮಗಳ ಊರು” ಎಂದರ್ಥ. ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಸಖರಾಯ ಪಟ್ಟಣ]] ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ [[ರುಕ್ಮಾಂಗದ]], ಚಿಕ್ಕ ಮಗಳಿಗಾಗಿ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದ್ದರಿಂದ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.chickmagalur.nic.in/htmls/about_chickmagalur.htm |title=ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಹೆಸರಿನ ಉಗಮದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣದ ಇತಿಹಾಸ ಪುಟದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. |access-date=2013-11-10 |archive-date=2016-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160201111442/http://www.chickmagalur.nic.in/htmls/about_chickmagalur.htm |url-status=dead }}</ref>. ಹಾಗೆಯೇ “ಹಿರಿಯ ಮಗಳ ಊರು” ಹಿರೇಮಗಳೂರು ಎಂಬ ಊರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ೫ ಕೀ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅದಾಗ್ಯೂ ಬಹುತೇಕರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರನ್ನು ''ಚಿಕ್ಕಮಂಗಳೂರು'' ಎಂದು '''ತಪ್ಪಾಗಿ''' ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ೧೯೪೭ ರ ತನಕ [[ಕಡೂರು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು<ref>{{Cite web |url=http://www.chickmagalur.nic.in/htmls/about_chickmagalur.htm |title=ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಕಡೂರಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣದ ಪುಟದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. |access-date=2013-11-10 |archive-date=2016-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160201111442/http://www.chickmagalur.nic.in/htmls/about_chickmagalur.htm |url-status=dead }}</ref>. ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹಿರೇಮಗಳೂರುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಿರಿಯ ಮುಗುಲಿ ಮತ್ತು ಪಿರಿಯ ಮುಗುಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
== ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ ==
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆ [[ಕಾಫಿ]]. ಇಲ್ಲಿನ ರೈತರು [[ಕಾಫಿ]] ಬೆಳೆಯಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು [[ಮಳೆ]]ಯಾಗುತ್ತದೆ.ಕಾಫೀಯ ತವರೂರು [[ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ಗಿರಿ|ಬಾಬಾಬುಡನ್]] ಎ಼಼ಂಬ ಅರೇಬಿಯನ್ ಫಕೀರ್ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಎಂಬ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಎಲ್ಲಿಯ ಅರಬ್ ದೇಶ, ಎಲ್ಲಿಯ [[ಕಾಫಿ|ಕಾಫಿ]] ಬೆಳೆ ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ..ಯಾಕೆಂದರೆ ಕಾಫಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬೆಳೆ ಇದು ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅದೇನು ಪಾಪಸ್ ಕಳ್ಳಿಯೇ ಅಥವಾ ಖರ್ಜೂರ ಗಿಡವೇ...ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲೇ ನೆರಳು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಗಿಡಗಳು ಸುಟ್ಟೇ ಹೋಗುತ್ತವೆ.. ಅಂತಹುದರಲ್ಲಿ 50- 60 ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಇರೋ ಮೆಕ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ... ಕಾಫೀ ಬೆಳೆಯನ್ನೂ ಸೆಕ್ಯೂಲರ್ ಮಾಡ ಹೊರಟ ಮೂರ್ಖರ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಕಟ್ಟು ಕತೆ ಇದು. ಬೆಳೆಯುವ ಕಾಫಿಯ ತಳಿಗಳೆಂದರೆ ಅರೇಬಿಕ್ ರೋಬಸ್ಟ ಅರೇಬಿಕ್ ತಳಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಅರೇಬಿಕ್ ಕಾಫಿಯ ಮೂಲ ತಳಿಗಳ ಹೆಸರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಳಿ ಕಾಫಿ ಎಂದೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಇದು ಹೇಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದರೆ ಅರೇಬಿಯನ್ ಲೂಟಿಕೋರರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಅರೇಬಿಕ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಆಗ ಮೆಕ್ಕಾ ದೇಶದ ಆಮದು ಕೋರರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಆಗ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು. ಅರೇಬಿಕ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೆಯಿಟ್ಟರು. ಆಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಂದಾಗ ಅರೇಬಿಕ್ ಕಾಫಿ ಕೊಡಿ ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕಾಫಿ ಹೋಗಿ [[ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆ|ಅರೇಬಿಕ್]] ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕಾಫಿ ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿ.
=== ಅದಮ್ಯ ಹೋಮ್ ಸ್ಟೇ: ===
==ಇತಿಹಾಸ==
[[File:ಶ್ರೀ ಆದಿಶಕ್ತಿ ವಸಂತ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ.jpg|thumb|216x216px|right|ಶ್ರೀ ಆದಿಶಕ್ತಿ ವಸಂತ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅಂಗಡಿ]]
[[ಹೊಯ್ಸಳ|ಹೊಯ್ಸಳರ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಉಗಮವಾದ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ತಮ್ಮ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದ [[ಸೊಸೆಯೂರು]] ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸೊಸೆಯೂರು ಕಾಲನಂತರ ಹೊಯ್ಸಳರ ಪ್ರಥಮ ರಾಜಧಾನಿ [[ಶಶಕಪುರವಾಗಿ]] ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಸೊಸೆಯೂರು ಈಗ [[ಅಂಗಾಡಿ ಗ್ರಾಮ]]ವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಇದು [[ಮೂಡಿಗೆರೆ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಡಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಮುನಿಗಳ ಜ್ಞಾನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳ ಇದಾಗಿತ್ತೆಂದು, [[ಚಾಳುಕ್ಯ]] ನಾಡಿನಿಂದ [[ಮಲ್ಲಚಂದ್ರದೇವ]] ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನೆಂಬ ವಿಷಯ ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಈಗಿನ ಅಂಗಡಿ ಗ್ರಾಮದ ವಾಸಂತಿಕಾದೇವಿಯ ಗುಡಿ ಮುಂದೆ [[ಸುದತ್ತಾಚಾರ್ಯರು]] ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಪಾಠ-ಪ್ರವಚನ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹುಲಿಯೊಂದು ದಿಢೀರನೆ ಗುಡಿಯ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಶಿಷ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ಎರಗಲು ಬಂದಾಗ ಸುದತ್ತಾಚಾರ್ಯರು ಕೂಡಲೇ ಅದನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು, ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯ [[ಸಳ|ಸಳನಿಗೆ]] "ಹೊಯ್ ಸಳ" ಎಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು. ಇದೇ ಹೊಯ್ಸಳ ಶಬ್ದದ ಮೂಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೂಡಲೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಳನು ತನ್ನ ಗುರುಗಳ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಹುಲಿಯೊಂದಿಗೆ ವೀರಾವೇಶದಿಂದ ಹೋರಾಡಿ ಹುಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದನಂತೆ. ೧೧೧೭ರ [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ]]ನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈ ಕಥೆ ಮೊದಲು ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ<ref>ಹೊಯ್ಸಳ ವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ ಹುಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿರುವ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಅಂಗಡಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣವಾಗಿದೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹಿಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ವರದಿ, [http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article3063239.ece "ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು"] {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. (೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬)(ಚೆನೈ, ಭಾರತ: ಹಿಂದೂ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಂದ).</ref>. ಆದರೆ ಇದರ ತಥ್ಯ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು ಇನ್ನೂ ದಂತಕಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ತಲಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಚೋಳರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಬಹುಶಃ ಈ ಕಥೆ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಹೊಯ್ಸಳರ ಲಾಂಛನವು ಸಳನು ಹುಲಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಚೋಳರ ಲಾಂಛನವು ಹುಲಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ಈ ಊಹೆಗೆ ಕಾರಣ.ಕ್ರಿ.ಶ ೧೦೬೨ ರಲ್ಲಿ [[ವಿನಯಾದಿತ್ಯ]] ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸೊಸೆಯೂರಿನಿಂದ (ಶಶಕಪುರ-ಅಂಗಡಿ) ಬೇಲೂರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದನಂತೆ. ಅಂಗಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ವಾಸಂತಿಕ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮಕರ ಜಿನಾಲಯ, ನೇಮೀನಾಥ ಬಸದಿ, ಶಾಂತಿನಾಥ ಬಸದಿ, ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥದ ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ, ಶೈವ ಪಂಥದ ಪಾತಾಳ ರುದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ, ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಈ ಸ್ಥಳದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. [[ತರೀಕೆರೆ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ [[ಅಮೃತಪುರ|ಅಮೃತಪುರದಲ್ಲಿ]] ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ [[ಎರಡನೇ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ]] (೧೧೭೩-೧೨೨೦ ಸಿ.ಇ.) ನಿರ್ಮಿಸಿದ [[ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ವಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೭೦ ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕಾಫಿಯನ್ನು [[ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ಗಿರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಯಿತು<ref name=":0" />. ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಅವರು [[ಮೆಕ್ಕಾ]] ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ [[ಯೆಮೆನ್]]ನ [[ಮೋಕಾ]] ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ [[ಕಾಫಿ]] ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಅವರು ಏಳು ಕಾಫಿಯ ಬೀಜವನ್ನು ಹೊಕ್ಕಳಿನ ಸುತ್ತ ಆಡಗಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತಂದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಾಬಾ ಬುಡನಗಿರಿ/ದತ್ತ ಪೀಠ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ<ref name=":0" />. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾಫಿ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದ್ದು. ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಲೇ. ಡಾ. ಲೆಸ್ಲಿ. ಸಿ. ಕೊಲ್ಮನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಕಾಫಿ ಎಕ್ಸ್ಪೆರಿಮೆಂಟಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ೧೧೯.೮೬ ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಾಫಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
=== ಮಾಗಡಿ ಮತ್ತು ಮುಗುಳುವಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸ ===
[[ಚೋಳ ವಂಶ|ಚೋಳ]]ರ ರಾಜನಾಗಿದ್ದ ರಾಜ ರಾಜ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 988 ರಿಂದ ಸಾವಿರದ 1014 ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು [[ಚೋಳ ವಂಶ|ಚೋಳ]]ರ ಅದೀನದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ನೆಲದ ಕುಸ್ತಿ ಮಾಡುವ ಪೈಲ್ವಾನನು ಆ ಮಲ್ಲಯುದಕ್ಕೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದನು ನಂತರ ಆ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಗೆದ್ದು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದನು. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಜ ರಾಜ ಈಗಿನ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಗಡಿ ಮತ್ತು ಮುಗುಳುವಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಪೈಲ್ವಾನನಿಗೆ ಎರಡು ಗ್ರಾಮದ ಉಸ್ತುವಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿದನು ಎಂದು ಜನಪದ ಇತಿಹಾಸವು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
'''ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ಕಮಗಳೂರು.'''
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇದ್ದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಮಗಳೂರೂ ಇರಬೇಕಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಹಜ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ‘ಹಿರೇಮಗಳೂರು’ ‘ನಾನಿದ್ದೇನೆ’ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಇವರಿಬ್ಬರು ಯಾರ ಮಕ್ಕಳು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದಿಸಿದರೆ ಸಖರಾಯಪಟ್ಟಣದ ರುಕ್ಮಾಂಗದ ದೊರೆಯ ಮಕ್ಕಳೆಂದು ಹೇಳುವ ಪುರಾಣ ಕಥೆ ಇದೆ.
ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಶಾಸನಗಳು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆಯದೇ ಆಗಿದೆ, ತುಾ ಕುತೂಹಲಕರವೂ ಆಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಶ್ರೀ ಬಿ.ಎಲ್.ರೈಸ್ ಅವರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1900ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಂಕಲಿಸಿ, ಸಂಪಾದಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ನೋಡಿದರೆ, ಆಗಿನ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪಟ್ಟಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಕೋಟೆ, ಬಸವನಹಳ್ಳಿ ಎರಡು ಮಾತ್ರವೇ. ಈಗ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಹೃದಯಭಾಗವೇ ಆಗಿಹೋಗಿರುವ ಉಪ್ಪಳ್ಳಿ, ದಂಟರಮಕ್ಕಿ, ಹಿರೇಮಗಳೂರು ಮುಂತಾದವೂ ಆಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಾಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನೇ ಪಡೆದಿದ್ದುವು! ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಎಂದರೆ ಈಗಿನ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶ ಮಾತ್ರವೇ!
ಈಗ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಹಿರೇಮಗಳೂರಿನ ಯೂಪ ಸ್ತಂಭದ ಶಾಸನ ಕ್ರಿ.ಶ. 2-3 ನೇ ಶತಮಾನದ್ದು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಾತವಾಹನರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದ್ದುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ‘ಅಶ್ವಯೂಪ’ ಪದದ ಸುಳಿವಿನಿಂದ ಈ ಶಾಸನ ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೆಂಬುದನ್ನೂ ಊಹಿಸಬಹುದು.
ನಂತರ [[ಗಂಗ (ರಾಜಮನೆತನ)|ಗಂಗ]], [[ನೊಳಂಬ]], [[ಆಳುಪರು|ಆಳುಪ,]] ಸಾಂತರ, ತರ್ಯಲ್ಲ, ಸೇನವಾರ, [[ಚೋಳ ವಂಶ|ಚೋಳ]], [[ಚಾಲುಕ್ಯ|ಚಾಳುಕ್ಯ]], [[ಹೊಯ್ಸಳ]], ಸೇಉಣ, [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಿಜಯನಗರ]], [[ಬೇಲೂರು]] ನಾಯಕರು, [[ಮೈಸೂರು]] [[ಒಡೆಯರ್|ಒಡೆಯರು]] ಮುಂತಾದ ರಾಜ ಮನೆತನಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿ ಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಹಿರೇಮಗಳೂರಿನ [[ಪರಶುರಾಮ]] ದೇವಾಲಯದ ಮಾಳಿಗೆಯ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿರುವ ಶಾಸನ 8-9 ನೇ ಶತಮಾನಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಗಂಗರ ಕಾಲದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ಹಿರಿ ಮುಗುಳಿಯಗ್ರಹಾರ’ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಊರಿನ ಹೆಸರಿನ ಬಗೆಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕೋಟೆ ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ನೆಟ್ಟಿದ್ದ ಶಾಸನ (ಚಿ.ಮ 3) (ಈಗ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಕಣ್ಮರೆ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಹುಡುಕಾಡಬೇಕಿದೆ) ನೀತಿಮಾರ್ಗ [[ಕೊಂಕಣಿ|ಕೊಂಗಣಿ]]ವರ್ಮ ಧರ್ಮ ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಮುಗಳಿಯ ಪೆಮ್ಮಡಿಗೊಂಡನಿಗೆ ದತ್ತಿ ನೀಡಿದುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಪಿರಿಯ ಮುಗುಳಿಯ ಕೊಮರಯ್ಯ, ಪಲ್ಮಾಡಿಯ ಮೆಂದಮ್ಮ, ಬೆಣ್ಣೆಯೂರಿನ ದೇವಗಣ, ಮಳ್ಳವೂರಿನ ಮೆರ್ಪಾಡಿಗೌಡ, ಉರ್ಪವಳ್ಳಿಯ ಚಾಮಯ್ಯ, ಇನ್ದವೂರಿನ ವಿಟಿಯ್ಯ ಮುಂತಾದವರು ಈ ದತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದ್ದದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಮಾಡಿದಂತೇ ಆ ಕಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆಗಳಿಗೆ ತೋರು ಬೆರಳಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿ.ಶ. 1140ರ (ಚಿ.ಮ- 4) ಶಾಸನವು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕೋಟೆ ಕಂದಕದ ಗೋಡೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ವೀರಗಲ್ಲು, ಈ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಕಿರಿಯ ಮುಗುಳಿಯನ್ನು ‘ಚಿಕ್ಕಮುಗುಳಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಈ ಶಾಸನ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಮಹಾ ಪ್ರಭು ಚಿಕ್ಕಬಸವಯ್ಯನವರೆಂದೂ ಹೇಳುವ ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇವರ ಮಗ ಹೆಮ್ಮಾಡಿಗೌಡ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಮಸಣಿತಂಮ್ಮರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ವೀರಗಲ್ಲು ಕ್ರಿ. ಶ. 1205ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಮುಗುಳಿಯ ಕಟ್ಟಿನ ಕಾಳಗವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ ಚಿಕ್ಕಮುಗುಳಿ, ಕಿರಿಯ ಮುಗುಳಿ ಹೆಸರುಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಗ್ರಹಾರ ಬೀದಿಯ ದಿಣ್ಣೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಎರಡು ನಿಸದಿಗಲ್ಲುಗಳು ಕ್ರಿ.ಶ. 1101ರ ಅವಧಿಯವು, ಇಲ್ಲಿದ್ದ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ]] ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಿವೆ.
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಕೋಟೆ [[ವೀರಭದ್ರ]] ದೇಗುಲದ ಬಳಿ ಇರುವ ದಾನಶಾಸನವು ಕ್ರಿ.ಶ. 1257ರ ಕಾಲದ್ದು (ಚಿ.ಮ-1). ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರ ಸಮುದ್ರದ ಹೊಯ್ಸಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮೂರನೇ ವೀರನಾರಸಿಂಗ ದೇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಳಿಗೆ ನಾಡೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕಮುಗುಳಿಗೆ ನಾಡಪ್ರಭು ಆಗಿದ್ದವರು ಸೋಮಗೌಡರು. ಇವರ ಮಗ ಮಸಣಗೌಡರು. ಇವರ ಮಗ ಸೋಮಣ್ಣ ಅಥವಾ ಸೋಮಗೌಡ. ಈ ಸೋಮಣ್ಣನ ತಮ್ಮ ಕಲಿಯುಗ ವೀರಭದ್ರ, ಮಹೇಶ್ವರ ಗಣಾವತಾರ, ಶಿವ ಸಮಯವಾರ್ಧಿ ವರ್ಧನ ಸುಧಾಕರ ಎನಿಸಿದ ನಾಳಪ್ರಭು ಬಾಚಯನಾಯಕರು.
ಈ ಬಾಚಯನಾಯಕರ ಶೌರ್ಯ ಸಾಹಸ ವಿನೀತ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಕಂದ ಪದ್ಯಗಳ ಸೊಗಸು ಇದು!
ದೇವಗುರು ಚರಣ ಸರಸಿಜ
ಕೇವಲಮೇಂ ಸೈವ ಸಮೇಯ ನಿಸ್ತಾರಚ ತಾಂ|
ಭೂ ವಲಯಯದೊಳಗೆ ಬುಧನಿಧಿ
ಭಾವಿಸೆ ವೀರನೊಳಗೇಕವೀರಂ ಬಾಚಂ||
ಆಶ್ರಿತ ಜನರಿಗೆ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದಂತೆ, ಗೋತ್ರಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಶಾಶ್ವತ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಂತೆ, ನಿಜವಾಗಲು ಹಸಣಿ ಹನುಮನ ಧ್ವಜದಂತೆ, ವೀರರೊಳಗೇ ಏಕವೀರನೆಂದು ಬಾಚರಸನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನಂತೆ. ಶೈವ ಸಮೇಯ ನಿಸ್ತಾರಕನಾಗಿಯೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗದ್ದನು. ಇವನು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕೋಟೆ ಅಗ್ರಹಾರದ ಈ ಸೋಮನಾಥ ದೇವರನ್ನು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆಯುಪಾರಕ್ಕೆ ದತ್ತಿಯನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಕ್ರಿ.ಶ. 1280ರ ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಸನವು ಲಾಲ್ ಬಾಗಿನಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟಿರುವ ಕಲ್ಲು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.(ಚಿ.ಮ-2) ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಈ ಲಾಲ್ ಬಾಗ್ ಯಾವುದಿರಬಹುದೆಂಬ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಿನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ. ಈ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ಚಿಕ್ಕಮುಗುಳಿಯ ಮಸಣಗೌಡನ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಸೋಮಗೌಡನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ದೊರೆ. ಈ ಸೋಮಗೌಡನು ಈ ಹಿಂದಿನ ಶಾಸನ(ಚಿ.ಮ-1) ದಲ್ಲಿ 1257ರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವವನೇ. ಮಸಣಗೌಡನ ಮಗನೂ ಬಾಚರಸನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನೂ ಆದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಆಳಿದ ದೊರೆ. ಆ ಶಾಸನವು ಬಾಚರಸನನ್ನು ‘ಶೈವ ಸಮೇಯ ನಿಸ್ತಾರಕ’ನೆಂದು ಹೊಗಳಿದರೆ, ಆತನ ಹಿರಿಯಣ್ಣನಾದ, ಶ್ರೀ ಮೂಲಸಂಘದ ದೇಶಿಗಣ ಪುಸ್ತಕ ಗಚ್ಛ ಹನಸೋಗಿಯ ಕೊಂಡಕುಂದಾನ್ವಯದ ಶ್ರೇಯಾಂಸ ಭಟ್ಟಾರಕರ ಗುಡ್ಡ’ ಎನಿಸಿ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನಧರ್ಮ]] ಪರಿಪಾಲಕನಾಗಿ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದುದನ್ನು ಈ ಶಾಸನ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
‘ಶ್ರೀ ಮಂನಾಳು ಪ್ರಭು ಸುಚರಿತನೆನೆ ವಿನಯನಿಧಿಯು
ನಿರ್ಮಳಚಿತ್ತಂ ಪ್ರೇಮಂ ಬುಧಜನನಿಕರಕ್ಕಾಲ ವಾಸು
ನೇಮಂ ಸಕಳ ಜನಕ್ಕಾಧಾರಂ ಧಾರ್ಮಿಷ್ಟವೀರಂ ಧುರಂಧುರಂ
ಪುರುಷಾಕಾರಂ ಕಾಮರೂಪಂ ಮಸಣಗಾಉಂಡನಗ್ರತನೂಜಂ
ಸೋಮನಾಮಂ ಧರೆಯೋಳ್’
'ಜಿನ ಸಮಯ ವಾರ್ಧಿ ವರ್ಧನ,
ಅನವರತಂ ಚಾತುವರ್ಣಕ್ಕಿತ್ತುಂ ತಣಿಯನು ಘನಮಹಿಮ
ಶ್ರೇಯಾಂಸ ಮುನಿಯ ಗುಡ್ಡನು
ವಿನಯನಿಧಿ ಛಲದಂಕರಾಮನೆನಿಪಂ ಸೋಮನುಂ||
ಶ್ರೀ ಮನ್ ನಾಡಪ್ರಭು ಸುಚರಿತ, ವಿನಯನಿಧಿ, ನಿರ್ಮಳ ಚಿತ್ತ, ಪ್ರೇಮಮಯಿ, ವಿದ್ಯಾವಂತ ಕಲಾಪೂರ್ಣ ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ರಯದಾತ, ಸಕಲ ಜನರಿಗೂ ಆಧಾರ, ಧರ್ಮವೀರ, ಮಹಾನ್ ಸಾಹಸವಂತ, ಪುರುಷಾಕಾರನಾದ ಮನ್ಮಥರೂಪಿ ಸೋಮಗೌಡನು ಜಿನಸಮಯವೆಂಬ ಸಾಗರದಲ್ಲೇ ಸದಾ ಈಜಾಡಿದರೂ ಚತುರ್ವರ್ಣದ ಎಲ್ಲವಕ್ಕೂ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ದಾನ ನೀಡಿ ತಣಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಎಂದೂ ತಾನು ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಸಾಕು ಎನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ವಿನಯನಿಧಿಯೂ, ಛಲದಂಕರಾಮನೂ ಆಗಿದ್ದ ಮಹಾಮಹಿಮನು ಅಂದಿನ ಚಿಕ್ಕಮುಗುಳಿಯ ನಾಡಪ್ರಭು ಸೋಮಗೌಡನು.
ಈ ಮಹಾಮಹಿಮ ದೊರೆಯು 1280ರ ಜುಲೈ 1 ಅಥವಾ 31 ರಂದು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಮಾಧಿ ಪಡೆದು ಸುರಲೋಕ ಪ್ರಾಪ್ತನಾದಾಗ ಆತನ ಮಗ ಹೆಗ್ಗಡೆಗೌಡನು ಇಲ್ಕಿ ನಿಸದಿಯಕಲ್ಲನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿಸಿ ಅಷ್ಟವಿಧಾರ್ಚನೆಗೆ, ಪ್ರಸಾದಕ್ಕೆಂದು ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ದತ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ನಿಸದಿಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನ ನೀಡುವ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಸದಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದೆಂಬ ಊಹೆಗೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಶಾಸನಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದೇ [[ರಾಜ]] ಮನೆತನದ [[ಅಣ್ಣ]] [[ತಮ್ಮ]]ರು [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ]], ಶೈವ, [[ಧರ್ಮ]]ಗಳ ಆರಾಧಕರಾಗಿದ್ದ ಸಮನ್ವಯತೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಹಿರಿಯ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.
ದಾಖಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ನಾಲ್ಕಾರು ಶಾಸನಗಳೇ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾವೆ. ಇನ್ನು ಅಂದು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ರಾಜನ ಒಂದೊಂದು ಶಾಸನವಾದರೂ ಸಿಕ್ಕುವಂತಿದ್ದರೆ ಮತ್ತದೆಷ್ಟು ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಬಹುದಿತ್ತು ಎಂದು ಮನ ಕಲ್ಪನೆಯ ಲಹರಿಗಳ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಹೀಗೇ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಎಂಟು ಶಾಸನಗಳು ಕ್ರಿ.ಶ. 899ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ.1280 ರವರೆಗೆ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ರಾಜರು, ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಧರ್ಮ]], ಕಟ್ಟಿದ [[ದೇವಸ್ಥಾನ|ದೇವಾಲಯ]]ಗಳು, ವೀರಪರಂಪರೆಯ ಛಾತಿ ಈ ಮುಂತಾದ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಾಡಬೇಕೆಂಬ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಮನವನ್ನು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಜ್ಞರ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಮನತುಡಿಯುತ್ತದೆ.
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಬಸವನಹಳ್ಳಿ, ಉಪ್ಪಳಿ, ಹಿರೇಮಗಳೂರು, ದಂಟರಮಕ್ಕಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಶಾಸನಮೌಲ್ಯಗಳ ಅವಲೋಕನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸತ್ವವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಡುವುದನ್ನು ಪರಿಭಾವಿಸಬಹುದು.
== ಭೌಗೋಳಿಕ ==
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ೨೫೧ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ೧೨° ೫೪' ೪೨“-೧೩° ೫೩' ೫೩“ ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಹಾಗೂ ೭೫° ೦೪' ೪೫“'-೭೬° ೨೧' ೫೦'” ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೧೩೮.೪ ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೮೮.೫ ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ೧೯೨೫ ಮಿ.ಮೀ. ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಸ್ಥಳ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನ ಗಿರಿ, ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ೧೯೫೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಸ್ಥಳ ಕೂಡ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೨೧೦೮.೬೨ ಕಿ.ಮೀ<sup>೨</sup>. ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೩೦ರಷ್ಟು ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟದೆ<ref>ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರಗಳು ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿ, [http://chickmagalur.nic.in/htmls/dic_main.htm "ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405151119/http://chickmagalur.nic.in/htmls/dic_main.htm |date=2007-04-05 }} ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಅಧಿಕೃತ ಮಿಂಬಲೆ ತಾಣ. ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು.</ref>. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ತುಮಕೂರು]] ಮತ್ತು [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಹಾಸನ]] ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿಯಿಂದ]] ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಮತ್ತು [[ದಾವಣಗೆರೆ]] ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
===ಹವಾಮಾನ===
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಭಾರತದ ಎತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಎತ್ತರದ ತುದಿಯು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ
ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ.(ಎತ್ತರ ೧೯೨೯ ಮೀ. ೬೩೨೯ ಅಡಿಗಳು ) ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿವೆ. ಇದು
ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದು. ಹಲವಾರು ಕಡೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ
ಗಿರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅದಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅತಿಯಾಗಿ ಮಳೆ
ಆಗುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಗಿಡ ಮರಗಳು ಅಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
==( ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪೀಠ )==
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಇಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪೀಠ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು 1895 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 28 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಒಂದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಗುರು ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮೂರು ಸಿದ್ಧರಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾಗಿರುವವೆಂದು ನಂಬಲಾದ ಮೂರು ಗುಹೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಶೀಥಲ -ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಗುಡಿ ಮತ್ತು ಮಠಗಳೆರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಶೀಥಲ ದೇವಾಲಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಅನುಕೂಲವಾದರೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಕೇವಲ 1 ಕಿಮೀ ದೂರವಿರುವ ಮಾಣಿಕ್ಯಧಾರಾ ಜಲಪಾತವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಪರ್ವತ ಹೈಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಚಾರಣಗಳ ರೀತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಜಾಗ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಎರಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಪರ್ವತಗಳೆಂದರೆ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ (1930 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಜೊತೆ ಸೈಟ್ ಶಿಖರ) ಮತ್ತು ದತ್ತಗಿರಿ. ಅದೃಷ್ಟವಿದ್ದರೆ ಜನರು 'ಕುರುಂಜಿ' ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುವರು. ಇದು ಒಂದು ಪರ್ವತದ ಹೂವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಹಕ್ಕಿಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
==ಜನಸಂಖ್ಯೆ==
೨೦೧೧ ರ [[ಜನಗಣತಿ|ಜನಗಣತಿಯ]] ಪ್ರಕಾರ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] ೧೧,೩೭,೯೬೧<ref name=":1">[http://www.census2011.co.in/census/district/250-chikmagalur.html "ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ೨೦೧೧ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ"] Census2011.co.in</ref> ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ [[ಸೈಪ್ರಸ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದೆ ಅಥವಾ [[ಸಂಯುಕ್ತ ಅಮೆರಿಕ|ಸಂಯುಕ್ತ ಅಮೆರಿಕದ]] [[ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೪೦೮ನೇ<ref>[http://www.census2011.co.in/district.php "ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ 2011".] census2011.co.in/</ref> ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ (ಒಟ್ಟು ೬೪೦ರಲ್ಲಿ). ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಗೆ(೪೧೦/ಚದರ ಮೈಲಿ) ೧೫೮.೧೯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name=":1" /> ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು ೨೦೦೧-೨೦೧೧ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೦.೨೮ ಆಗಿತ್ತು. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪ್ರತಿ ೧೦೦೦ ಪುರುಷರಿಗೆ ೧೦೦೮ ಸ್ತ್ರೀ ಯ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಶೇಕಡ ೭೯.೨೪ ಸಾಕ್ಷರತಾ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name=":1" /> ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡ ೮೧ ಜನರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶೇಕಡ ೧೯ ಜನರು ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶೃಂಗೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಬಹುತೇಕರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜತೆಗೆ ತುಳು,ಕೊಂಕಣಿ, ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವವರನ್ನೂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
==ಆಡಳಿತ==
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯೂ ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಮೈಸೂರು]] ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಎರಡು ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಉಪ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ತರೀಕೆರೆ ಉಪ ವಿಭಾಗ. ತರೀಕೆರೆ ಉಪ ವಿಭಾಗ, ತರೀಕೆರೆ ಕಡೂರು ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಉಪ ವಿಭಾಗ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕೊಪ್ಪ, ಮೂಡಿಗೆರೆ ಮತ್ತು ಶೃಂಗೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ]] ( ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಸಹ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=District Chikkamagaluru, Government of Karnataka |url=https://chikkamagaluru.nic.in/en/ |access-date=2026-02-14 |language=en-IN}}</ref> ಪ್ರತಿ ಉಪ ವಿಭಾಗವು [[ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರು|ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು]]ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಒಬ್ಬ [[ತಹಸೀಲ್ದಾರ|ತಹಸೀಲ್ದಾರರನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಇವರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.chickmagalur.nic.in/htmls/dc_main.htm |title=ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣದ ಮುಖಪುಟ |access-date=2016-07-22 |archive-date=2018-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180828182419/http://chickmagalur.nic.in/htmls/dc_main.htm |url-status=dead }}</ref>
==ಆರ್ಥಿಕತೆ==
[[File:Coffee berries fresh.jpg|216x216px|thumb|right|ರೊಬಸ್ಟಾ ತಳಿ ಕಾಫಿ]]
[[ಕೃಷಿ|ಕೃಷಿಯು]] ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಆರ್ಥಿಕತೆ|ಆರ್ಥಿಕತೆಯ]] ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಯು ಕೃಷಿಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಮೂರು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಮುಂಗಾರು]], [[ಹಿಂಗಾರು]] ಮತ್ತು [[ಬೇಸಿಗೆ]]. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು [[ಏಕದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ಏಕದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಾದ]] [[ಅಕ್ಕಿ]], [[ರಾಗಿ]], [[ಜೋಳ]], [[ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ]] ಮತ್ತು [[ಚಿಕ್ಕ ಕಾಳುಗಳು]], [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು|ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಾದ]], [[ತೊಗರಿ]], [[ಹುರುಳಿಕಾಳು]], [[ಹೆಸರು ಕಾಳು]], [[ಅವರೆಕಾಯಿ]] (ಹಯಸಿಂತ್ ಬೀನ್ಸ್) ಮತ್ತು [[ಕಡಲೆ ಕಾಳು]] ಮತ್ತು [[ಕಡಲೆ]]. [[ತೈಲ ಬೀಜಗಳು|ತೈಲ ಬೀಜಗಳಾದ]] [[ಶೇಂಗಾ]], [[ಎಳ್ಳು,]], [[ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು|ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಾದ]] [[ಕಬ್ಬು]], [[ಹತ್ತಿ]], ಮತ್ತು [[ತಂಬಾಕು]] ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>ಕೃಷಿಯು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಆರ್ಥಿಕತೆ|ಆರ್ಥಿಕತೆಯ]] ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಎಂದು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ರವರಿಂದ ಚರ್ಚಿಸಿಲಾಗಿದೆ. [http://chickmagalur.nic.in/htmls/dept_agri.htm "ಕೃಷಿ"] ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು</ref>. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಫಿ ಬೋರ್ಡ್]], ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು ೮೫.೪೬೫ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ [[ಅರೇಬಿಕಾ]] ಎಂಬ ತಳಿಯನ್ನು ಬೆಟ್ಟೆದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ರೊಬಸ್ಟಾ]] ಎಂಬ ತಳಿಯನ್ನು ಬೆಟ್ಟೆದ ತಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೫೦೦೦ ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಗಾರರಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೯೬ ಬೆಳೆಗಾರರು ೪ ಚದರ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅಥವ ಅದಕ್ಕಿಂತಲು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಉಳುಮೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಬೆಳೆಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸರಾಸರಿ ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅರೇಬಿಕಾ ೫೫,೦೦೦:೩೫,೦೦೦ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಮತ್ತು ರೊಬಸ್ಟಾ ೨೦,೦೦೦ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಗಿದೆ. ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಅರೇಬಿಕಾ ೮೧೦ ಕೆ.ಜಿ. ಮತ್ತು ರೊಬಸ್ಟಾ ಆಫ್ ೧೧೧೦ ಕೆ.ಜಿ. ಆಗಿದೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.<ref>ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ [http://chickmagalur.nic.in/htmls/cb_main.htm ಕಾಫಿ] ಉತ್ಪಾದನೆ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ರವರಿಂದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ ಕಾಫಿ ಬೋರ್ಡ್, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>
==ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು==
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಕೊರತೆ, ಕಳಪೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಳಪೆ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕಜಾಲ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿರೋದ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ಕುಂಟಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು<ref>ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ರವರಿಂದ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. [http://chickmagalur.nic.in/htmls/dic2.htm "ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು SWOT ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸನ್ನಿವೇಶ".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070126111711/http://chickmagalur.nic.in/htmls/dic2.htm |date=2007-01-26 }} ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ. ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು.</ref><ref>ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಅಸಮತೋಲನ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಾಗೇಶ್ ಪ್ರಭುರವರ ಬರಹ. [http://www.thehindu.com/todays-paper/article3154719.ece "ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ"] {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಆವೃತ್ತಿ - ಸಂಚಿಕೆ ಭಾನುವಾರ, ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦,೨೦೦೬, ೨೦೦೬ ಹಿಂದೂ, ಹಿಂದೂ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಂದ.</ref> ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಭಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮವಿದೆ. ಅದೆ ಕುದುರೆಮುಖ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಅದಿರು ಸಂಸ್ಥೆ, ಇದು ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಕುದುರೆಮುಖ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಕೆ.ಐ.ಒ.ಸಿ.ಎಲ್ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಮುಖ ಗಣಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾರೀಕೃತ ೭.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಘಟಕವನ್ನು ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾರೀಕೃತ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೊದಲ ಸಾಗಣೆಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಉನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಫರ್ನೇಸ್ ಮತ್ತು ನೇರ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಗ್ರೇಡ್ ಅದಿರು ಉಂಡೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮೂರು ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅದಿರು ಉಂಡೆಗಳ ಘಟಕವನ್ನು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು<ref>ಕುದುರೆಮುಖ ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು ಕಂಪನಿ ನಿಯಮಿತ ಇತಿಹಾಸ ": ಕಂಪನಿಯ ವಿವರ "ಕೆ ಐ ಒ ಸಿ ಅಲ್" [http://www.kioclltd.in/history.shtml ಮಿಂಬಲೆತಾಣದಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421043708/http://www.kioclltd.in/history.shtml |date=2016-04-21 }} ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. [http://www.kioclltd.in/history.shtml ಮಿಂಬಲೆತಾಣ, ಕೆ ಐ ಒ ಸಿ ಅಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160421043708/http://www.kioclltd.in/history.shtml |date=2016-04-21 }} ಕುದುರೆಮುಖ.</ref>. ಕೆ.ಐ.ಒ.ಸಿ.ಎಲ್ ನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪರವಾನಗಿ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ೩೧ ಡಿಸೇಂಬರ್ ೨೦೦೫ ರಿಂದ ನಿಲ್ಲಿಸಿತ್ತು, ಇದರಿಂದ ಕೆ.ಐ.ಒ.ಸಿ.ಎಲ್ ಭಾರಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅನೇಕ ನೌಕರರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಿಕ ಹಿಂಬಡಿತ ಆಗಬಾರದೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಈ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೆ ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮವಿದ್ದು ಇದು ತರೀಕೆರೆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ತರೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಿಇಎಂಎಲ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ವಿಜ್ಞಾನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಉಕ್ಕಿನ ಅಚ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ, ಒಂದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರದ ಹತ್ತಿರವಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೀರೂರು ನಗರದ ಬಳಿಯಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರದ ಬಳಿಯಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ ೧೩.೨೦ ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ (೫೩.೪೦೦ ಮೀ.<sup>೨</sup>) ಮತ್ತು ಬೀರೂರು ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ ೧೧.೧ ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ (೪೫೦೦ ಮೀ<sup>೨</sup>) ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯು (ಕೆಐಎಡಿಬಿ) ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಬ್ಳೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಬಳಿ ೧೪೫ ಎಕರೆ (೦.೫೯ ಕಿ. ಮೀ<sup>೨</sup>) ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
==ಶಿಕ್ಷಣ==
೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೇಕಡಾವಾರು ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಶೇಕಡ ೭೯.೨೫ ರಷ್ಟು ಆಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೮೪.೪೧ಪುರಷರು ಮತ್ತು ಶೇಕಡ ೭೩.೧೬ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡ ೭೫.೩೬ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಶೃಂಗೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಶೇಕಡ ೯೨.೬೮ ರೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಶೇಕಡ ೭೪.೩೩ ರೊಂದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಟ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗಿದೆ.
===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ===
೨೦೦೧ರಂತೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು ೧೬೨೦ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು(೧೫೧೯೨೩ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಮತ್ತು ೨೩೫ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು(೩೪೬೦೭ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಹೊಂದಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ೪೧೪ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ(೪೨೭೭೪ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶೃಂಗೇರಿ ೮೦ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ (೫೮೨೨ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗಿದೆ. ಕಡೂರು ೭೪ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ(೯೯೯೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶೃಂಗೇರಿ ೯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ(೧೪೯೨ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗಿದೆ.
===ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ===
೨೦೦೧ ರಂತೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೪೬ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳು (೪೭೧೧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಿಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀವೆ. ಕಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ೧೨ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ (೧೩೨೪ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶೃಂಗೇರಿ ೨ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ(೧೬೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗಿದೆ
===ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ===
೨೦೦೧ ರಂತೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೩ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು (೪೬೧೫ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಿಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀವೆ. ಈ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ೪ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳೊಂದಿಗೆ (೧೬೪೮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗಿದೆ. ಕಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ೨ ಮತ್ತು ಕೊಪ್ಪ, ಮೂಡಿಗೆರೆ, ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ ಮತ್ತು ಶೃಂಗೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ತಲ ೧ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
===ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ===
* '''ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್:''' ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ (ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್), ಗಣಕ ಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ), ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್), ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ, ಪರಿಸರ (ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ) ಮತ್ತು ಸಿವಿಲ್ ವಿಭಾಗಗಳು ಇವೆ. ಈ ಕಾಲೇಜು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
* '''ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ಗಳು:''' ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ಗಳು ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀವೆ.
** '''ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು''': ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಮತ್ತು ಗಣಕ ಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ), ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀವೆ.
** '''ಡಿ ಎ ಸಿ ಜಿ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು:''' ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀವೆ.
** '''ಎಸ್ ಜೆ ಎಮ್ ಎಮ್ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್, ಬೀರೂರು:''' ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀವೆ.
*'''ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:''' ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೭ ಔದ್ಯಮಿಕ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವೆ.
**ಸರ್ಕಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕ್.
**ಸರ್ಕಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕ್.
**ಎಸ್. ಡಿ. ಎಮ್. ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮ್ಸೇ, ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕ್.
**ಎಸ್. ಜೆ. ಎಮ್. ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರು, ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕ್.
**ಎಸ್. ಜೆ. ಎಮ್. ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬೀರೂರು, ಕಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕ್.
**ಕರ್ನಾಟಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕ್.
**ಲಕ್ಷ್ಮೀಶಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ದೇವನೂರು, ಕಡೂರು ತಾಲೂಕಿನ.
**ಮಾರುತಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕ್.
**ಎಸ್. ಜೆ. ಎಮ್. ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು, ತರೀಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕ್.
===ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ===
ಹೊಸ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಲ್ಲ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲ ಕೊಪ್ಪದ ಅರೋರ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣ ರಾವ್ ಸ್ಮಾರಕ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು. ಈ ಕಾಲೇಜು ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಅಂಡ್ ಸರ್ಜರಿ (ಬಿ ಏ ಎಮ್ ಎಸ್) ಪದವಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
==ಸಾರಿಗೆ==
===ರಸ್ತೆ===
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಸ್ತೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ರಸ್ತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ದುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ರಸ್ತೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಉತ್ತಮವಾದ ರೈಲು ಸಂರ್ಪಕ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಒಟ್ಟು ೭೨೬೪ ಕೀ. ಮೀ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎನ್.ಎಚ್.-೧೩(ಶೋಲಾಪೌರದಿಂದ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ) ಕೊಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶೃಂಗೇರಿ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎನ್.ಎಚ್.-೨೦೬(ಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಹೋನ್ನವರಗೆ) ಕಡೂರು.ತರೀಕೆರೆ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಾದ ತರೀಕೆರೆ-ಬೇಲೂರು, ಶೃಂಗೇರಿ-ಹಾಸನ್ ಮತ್ತು ಕಡೂರು-ಮಂಗಳೂರು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ.
===ರೈಲು===
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕಡೂರು ಮತ್ತು ತರೀಕೆರೆ ತಾಲ್ಲುಕುಗಳು ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು ೧೩೬ ಕೀ.ಮೀ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬೀರೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಹೊಸ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರನ್ನು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಬೆಂಗಳೂರು ಟ್ರಂಕ್ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು-ಮಂಗಳೂರು ಟ್ರಂಕ್ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗದ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
===ವಿಮಾನ===
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ೧೦ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗೌಡನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಇದೆ. ಇದು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ವಿಮಾನಗಳ ಉಡವಣೆಯ ಸಮಾರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು.
== ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ==
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ, ಹೆಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತ, ದತ್ತಪೀಠ, ಕೆಮ್ಮಣ್ಗುಂಡಿ, ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಕಲ್ಹತ್ತಿ ಜಲಪಾತ, ಭದ್ರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೋಡಬಹುದಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸ್ಥಳವು ದಟ್ಟವಾದ ಶೋಲಾ ಕಾಡುಗಳ ಮನೋಹರವಾದ ನೋಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಹಸಿರು ಪೊದೆಗಳನ್ನು ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಅತ್ಯುನ್ನತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಬಹು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಅದ್ಭುತ ವಾತಾವರಣದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಹೊರಹೋಗುವ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಚಿಕ್ಮಗಳೂರು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸ್ಥಳಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಹಸ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಬಹು ಸಾಹಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುಂಪು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪೈಕಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
===ಬಿಂಡಿಗ ದೀಪೋತ್ಸವ===
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ ಸಮೀಪದ ಬಿಂಡಿಗ ದೇವಿರಮ್ಮ ದೀಪೋತ್ಸವ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಿಂಡಿಗ ದೇವಿರಮ್ಮ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುವ ಉತ್ಸವ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದು ಕಾಪಿsಯ ತವರಿನ ವಿಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲೆನಾಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ, ಆಚರಣೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ನಂಬಿಕೆಗಳು ಇವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೇವಿರಮ್ಮ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ.
ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ತಣ್ಣಗೆ ಇರುವ ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಏರಲು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಿಂದಲೇ ಭಕ್ತರು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಡಿದಾದ ಅಂಕು ಡೊಂಕಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅಬಾಲವೃದ್ಧರಾಗಿ ಸಾಲು-ಸಾಲಾಗಿ ಜನ ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತುವುದೇ ಒಂದು ರೋಮಂಚನ ಅನುಭವ.
ಮಳೆ, ಛಳಿ, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಜನ ಬೆಟ್ಟವೇರಿ, ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಧನ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವಿರಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ ಇದ್ದು ಪ್ರತಿ ದೀಪಾವಳಿ ದಿನದಂದು ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಂದು ಇಡುತ್ತಾರೆ.
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಭಕ್ತರು ದೇವಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಬೆಟ್ಟ ಏರಿದಷ್ಟೇ ಇಳಿಯುವುದೂ ಸಾಹಸದ ಕೆಲಸ. ದಣಿವು, ಆಯಸವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಇಂದು ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೃಶ್ಯ ಇರುವೆಗಳು ಸಾಲಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ವಿಶೇಷ ಬಸ್ಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪೂಜೆ ಬಳಿಕ ರಾತ್ರಿ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೀಪ ನೋಡಿ ಮನೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪ ಬೆಳಗುವುದು ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ನಡೆದು ಬಂದ ಪದ್ಧತಿ. ಮೈಸೂರು ಅರಸರೂ ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದಾದ ೨ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿರಮ್ಮ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವ ಜರುಗಿ ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನ ಕೆಂಡಾರ್ಚನೆ ನಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ದೇವಿರಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಕರ್ತಿಕೆರೆ ಗ್ರಾಮವು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ೪ ಕಿ, ಮೀ, ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಕರ್ತಿಕೆರೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜ್ರುಂಭಣೆಯಿಂದ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಮ್ಮ ನವರ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ನೆಡೆಯುತ್ತದೆ ಈ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆಗಮಿಸಿ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಧನ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ದೇವರಿಗೆ ಹರಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ದೇವರ ಕೃಪೇಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯು ಪ್ರಸ್ಸಿದ್ದವಾದ ಒಂದು ಜಾತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ರಥೋತ್ಸವ ನೆಡೆಯುತ್ತದೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ರಥದಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕೂರಿಸಿ ರಥವನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ.ಸಂಜೆ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಶನಿ ದೇವರ ನಾಟಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೆಡೆಯುತ್ತದೆ.
==ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ==
===ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳಗಳು===
ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ, ಹೆಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತ, ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ಗರಿ, ಕೆಮ್ಮಣ್ಗುಂಡಿ, ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಕಲ್ಹತ್ತಿ ಜಲಪಾತ, ಭದ್ರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೋಡಬಹುದಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸ್ಥಳವು ದಟ್ಟವಾದ ಶೋಲಾ ಕಾಡುಗಳ ಮನೋಹರವಾದ ನೋಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಹಸಿರು ಪೊದೆಗಳನ್ನು ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಅತ್ಯುನ್ನತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಬಹು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಅದ್ಭುತ ವಾತಾವರಣದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೋಗುವ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲುು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸ್ಥಳಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಹಸ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಬಹು ಸಾಹಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುಂಪು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪೈಕಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
===ಗಿರಿಧಾಮಗಳು===
[[File:Kemmangundi.jpg|thumb|213x213px|right|[[ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ]] ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ದೃಶ್ಯ.]]
[[File:Manikyadhara.JPG|thumb|right|[[ಮಾಣಿಕ್ಯಧಾರಾ ಜಲಪಾತ|ಮಾಣಿಕ್ಯಧಾರಾ]] ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪೀಠ ಅಥವಾ ಬಾಬಾಬುಡನ್ಗಿರಿಯ ಹತ್ತಿರ.]]
* [[ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ]]: ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತರೀಕೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಲಿಂಗದಹಳ್ಳಿ ಬಳಿ ಇರುವ ಒಂದು ಗಿರಿಧಾಮ. ಇದು ಬಾಬಾ ಬುಡನ್/ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸುಂದರ ಗಿರಿಧಾಮ. ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚಿನ ಬೇಸಿಗೆ ಶಿಬಿರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಕೆ.ಅರ್. ಗಿರಿಧಾಮ ಎಂದು ಸಹ ಕರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಮ್ಮಣ್ಣಗುಂಡಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೪೩೪ ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸುತ್ತ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು, ವರುಷವಿಡೀ ಹಿತಕರ ವಾತವರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುಂದರ ಬಾಬಾ ಬುಡನ್/ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಿವರೆದಿದ್ದು, ಸಮೃದ್ಧ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಅಮೋಘವಾದ ಬೆಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೫೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ೫೫ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ ಭವನದಿಂದ ಅದ್ಭುತವಾದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಸಾಹಸಿಗರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಅನೇಕ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಾಡಿನ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಗುಲಾಬಿ ಹೂವಿನ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಆಕರ್ಷಣೇಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಇವೆ. ಇಲ್ಲಿನಿಂದ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ನೆಡಿಗಯ ದೂರದಲ್ಲಿ ಝಡ್-ಪಾಯಿಂಟ್ ಎನ್ನುವ ಸ್ಥಳವಿದೆ, ಈ ಶಿಖರದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಶೋಲಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಅವರ ಪಂಚತಂತ್ರಮ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
* [[ಕುದುರೆಮುಖ]] ಮತ್ತು ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ: [[ಕುದುರೆಮುಖ]] ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರದಿಂದ ೯೫ ಕೀ.ಮೀ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಕುದರೆಮುಖದಲ್ಲಿ ಕುದರೆಯ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹೊಲುವ ಆಕಾರದ ಶಿಖರವಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕುದರೆಮುಖ ಅನ್ನುವ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಪರ್ವತಗಳು ಒಂದಕೊಂದು ಹೊಂದಿಹಕೊಂಡು ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಾತಗಳುನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೮೯೪.೩ ಮೀಟರ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕುದರೆಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಇವೆ. ಕುದರೆಮುಖ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕಂಪನಿ ಕಭ್ಭಿಣದ ಗಣಿಗಾರಿಗೆ ಮಾಡಿ, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಪಣಂಬೂರು ಬಂದರಿಗೆ ಕೊಳವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
* [[ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ]]: ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಗಿರಿಶಿಖರ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿಯು ೬೩೩೦ ಆಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ]]ದ ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಮಠವಿದೆ. ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಸ್ಥಳ. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಬಸ್ ಸೌಕರ್ಯ ಇದ್ದು, ತದನಂತರ "ಸರ್ಪನ ದಾರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕಡಿದಾದ ಕಾಲುಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿ ತಲುಪಬೇಕು. [[ಮುಳ್ಳಯ್ಯನ ಗಿರಿ|ಮುಳ್ಳಯ್ಯನ ಗಿರಿಯ]] ಮೇಲಿನಿಂದ ಸಿಗುವ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ಅತ್ಯಂತ ಆಹ್ಲಾದಕರ
* [[ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ಗಿರಿ|ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಗಿರಿ/ ದತ್ತಗಿರಿ:]] ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸುಂದರವಾದ ಬಾಬಾ ಬುಡನ್/ಚಂದ್ರದ್ರೋಣ ಶ್ರೇಣಿ ಇದೆ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಸಹ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ. ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ನೀಲಗಿರಿ ನಡುವಿನ ಅತ್ತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ೧೫೦ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಇದ್ದನೆಂದು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಗುರು ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಇದ್ದರೆಂದು ಹಿಂದೂಗಳು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ದತ್ತಗಿರಿ/ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ಗಿರಿಯು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾಗಿರುವ ಅದರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ.
* [[ದೇವರ ಮನೆ ಮೂಡಿಗೆರೆ|ದೇವರಮನೆ]]: [[ದೇವರ ಮನೆ ಮೂಡಿಗೆರೆ]] ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇವಾಲಯ. ಇಲ್ಲಿಯ ಪರಿಸರ,ಬೆಟ್ಟ,ಗುಡ್ಡಗಳು ವರ್ಣನಾತೀತ.
===ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳು===
[[File:Hanumanagundi Falls.jpg|thumb|221x221px|right|ಹನುಮಾನ ಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತ]]
[[File:Hebbe Falls.JPG|thumb|ಹೆಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತ, ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ ಬಳಿ]]
[[File:Sagir Ahmed or Dabdabe Falls.JPG|thumb|ಸಗೀರ್ ಅಹಮದ್/ದಬ್ದಬೆ ಜಲಪಾತ]]
* [[ಮಾಣಿಕ್ಯಧಾರಾ ಜಲಪಾತ|ಮಾಣಿಕ್ಯಧಾರಾ]]: ಮಾಣಿಕ್ಯಧಾರಾ ಜಲಪಾತ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪೀಠ ಅಥವಾ ಬಾಬಾಬುಡನ್ಗಿರಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳವು ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಅಡಿಗಳಿಗೂ ಮೀರಿದ ಜಲಪಾತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಮಾಣಿಕ್ಯದ ಮಣಿಗಳಂತೆ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* [[ಕಲ್ಹತ್ತಿಗಿರಿ ಜಲಪಾತ|ಕಲ್ಹತ್ತಿಗಿರಿ]]: ಮಾಣಿಕ್ಯಧಾರಾ ಜಲಪಾತ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪೀಠ ಅಥವಾ ಬಾಬಾಬುಡನ್ಗಿರಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳವು ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಅಡಿಗಳಿಗೂ ಮೀರಿದ ಜಲಪಾತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಮಾಣಿಕ್ಯದ ಮಣಿಗಳಂತೆ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಹೆಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತ: ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಢವಾದ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿಯಿಂದ ೧೦ ಕೀ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ತೊರೆಗಳು ೧೬೮ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಬೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಹೆಬ್ಬೆ ಮೂಲಕ ಕೆಳಗೆ ಬಿಳುತ್ತದೆ.
* [[ಶಾಂತಿ ಜಲಪಾತ|ಶಾಂತಿ ಜಲಪಾತ:]] ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿಯಿಂದ ಝಡ್-ಪಾಯಿಂಟ್ಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಜಲಪಾತ.
* ಹನುಮಾನ ಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತ: ಇದು ಕಳಸದಿಂದ ೩೨ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತೊರೆಗಳು ೩೦ಮೀ ಎತ್ತರದಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂಡೆಯ ಸ್ತರಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಳುತ್ತದೆ.
* ಕದಂಬಿ ಜಲಪಾತ: ಇದು ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜಲಪಾತ.
* [[ಸಿರಿಮನೆ ಜಲಪಾತ|ಸಿರಿಮನೆ ಜಲಪಾತ:]] ಇದು ಶೃಂಗೇರಿಯಿಂದ ೧೪ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಸಗೀರ್ ಅಹಮದ್/ದಬ್ದಬೆ ಜಲಪಾತ: [[ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ಗಿರಿ|ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಗಿರಿ/ ದತ್ತಗಿರಿ]] ಕಡೆ ಹೋಗುವಾಗ ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಪಾತ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
* [[ಹಿರೇಕೊಳಲೆ ಕೆರೆ|ಹಿರೇಕೊಳಲೆ ಕೆರೆ:]] ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಸುಂದರ ಕೆರೆ.
* [[ಅಯ್ಯನಕೆರೆ|ಅಯ್ಯನ ಕೆರೆ:]] ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ೨೦ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಖರಾಯ ಪಟ್ಟದ ಬಳಿ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ.
*[[ಜಾರಿ ಜಲಪಾತಗಳು|ಝರಿ ಜಲಪಾತಗಳು:]]
ಜರಿ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಮಜ್ಜಿಗೆ ಜಲಪಾತ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ಗಿರಿಯಿಂದ 12 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿಗುಂಡಿ ಬಳಿ ಇದೆ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಈ ಸಮ್ಮೋಹನಗೊಳಿಸುವ ಜಲಪಾತವು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಬುಗ್ಗೆಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
.ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಲು ಮತ್ತು ಆಟವಾಡಲು ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಜಲಪಾತದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂಲ್ ಕೂಡ ಇದೆ. ನಗರದ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಜೀವನದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಇದು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
===ಮಂದಿರ ಪಟ್ಟಣಗಳು===
* [[ಶೃಂಗೇರಿ]]: [[ಶೃಂಗೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೯೦ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ತುಂಗ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. [[ಶೃಂಗೇರಿ]] ಪಟ್ಟಣ ಬಹಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] ಕ್ರಿ.ಶ. ೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಅದ್ವೈತ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಇರುವುದು ಇಲ್ಲಿಯೇ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಖ್ಯಾತ ವಿದ್ಯಾಶಂಕರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರು ಕಟ್ಟಿದರು ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಇದನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಹನ್ನೆರಡು ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
* [[ಹೊರನಾಡು]]: ಹೊರನಾಡು ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಯಾತ್ರಸ್ತಳವಾಗಿದೆ. ಹೊರನಾಡು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರದಿಂದ 100 ಕಿಮೀ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿಯ ಪುರತಾನ ದೇವಾಲಯವಿದೆ, ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಆಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಸ್ಟಾಪನೆ ಯಾಗಿರುವ ಆದಿ-ಶಕ್ತ್ಯತ್ಮಕ ಶ್ರೀ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ಅಮ್ಮನವರ ವಿಗ್ರಹಾರದನೆ ನಡೆಯುತದೆ. ಶುಕ್ರವಾರವು ಅಮ್ಮನವರ ವಾರವೆಂದು, ಈ ದಿನ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಹೆಚ್ಚು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಊಟ್ಟ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ದೇವಾಲಯವು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಪಂಚತೀರ್ಥ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಐದು ಕೊಳಗಳು ಇವೆ.
* ಕಳಸ: ಕಳಸ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ನಗರದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ೯೨ ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಭದ್ರ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ನಗರ. ಈ ನಗರ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಎತ್ತರದ ಗಿರಿಶಿಖರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಭದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪಂಚ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳಸದ ಹತ್ತಿರ ಪಂಚ ತೀರ್ಥ ಎನ್ನುವ ಐದು ಪವಿತ್ರ ಕೊಳಗಳು ಇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಸೋಪ್ ಕಲ್ಲು ಇರುವ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಪಂಚ ತೀರ್ಥದ ಕೊಳ ಒಂದರ ಹತ್ತಿರ ಮದ್ವಚಾರ್ಯ ಬಂಡೆ ಎನ್ನುವ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದ್ವೈತ ಸಿದ್ದಾಂತ ಶಾಲೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರದ ಮದ್ವಚಾರ್ಯರು ಇರಿಸಿದರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆ ಮೇಲೆ ಆಚಾರ್ಯರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
* [[ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ಗಿರಿ|ಗುರು ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪೀಠ/ ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ದರ್ಗಾ]]: [[ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ಗಿರಿ|ಬಾಬಾ ಬುಡನ್ ಗಿರಿ/ ದತ್ತಗಿರಿ]]ಯ ಮೇಲೆ ಹಿಂದು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಇನಂ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪೀಠವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರಿವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕೆಂಪು ಅಥಾವ ಹಳದಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಗೂಹೆಯು ಸ್ವಾಮಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಮತ್ತು ಹಜರತ್ ದಾದಾ ಹಯಾತ್ ಮೀರ್ ಖಲಂದರ್ ವಾಸದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಫಕೀರ್ ಅವರು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೆಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳುತ್ತಾರೆ.
* [[ಅಮೃತಪುರ|ಅಮೃತಪುರ:]] ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ೬೭ ಕೀ.ಮೀ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಅಮೃತಪುರವಿದೆ. ಅಮೃತಪುರವು ಹೊಯ್ಸಲ ರಾಜ ಎರಡನೇ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮುಟ್ಟಲು ನಾಜೂಕದ, ಸ್ವಂತಿಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯಿಂದ ಇದು ಹೊಯ್ಸಲ ಕಾಲದ ಗಮನಾರ್ಹ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
* ಬೆಳವಾಡಿ: ಬೆಳವಾಡಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೨೯ ಕೀ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು-ಜಾವಗಲ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಳೇಬೀಡಿನ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೧೦ಕೀ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳವಾಡಿಯು ಅಲಂಕೃತವಾದ ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಬೆಳವಾಡಿ ಉದ್ಭವ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.
* [[ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ]]: ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರದ ಸಿಂಹನಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹನಗದ್ದೆ ಜ್ವಲಮಾಲಿನಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ದೇವರಾದ ಜ್ವಲಮಾಲಿನಿ ದೇವರ ಆಕರ್ಷಕ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹ ೧೫ನೇ ಮತ್ತು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಭಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ದೇಶ ವಿದೇಶದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೯೪ದರಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಲಯವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಿಂಹನಗದ್ದೆ ಜೈನ್ ಧರ್ಮದ ಎಂಟನೇಯ ತೀರ್ಥಂಕರ ಶ್ರೀ ಭಗವಾನ್ ಚಂದ್ರಪ್ರಭುರವರ ಯಕ್ಷಿಣಿ (ರಕ್ಷಕಿ ಆತ್ಮ) ಜ್ವಲಮಾಲಿನಿ ದೇವಿಯ ಅತಿಶಯಕ್ಕೆ (ಪವಾಡಗಳ ಸ್ಥಳ) ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.
===ವನ್ಯಜೀವನ===
* [[ಭದ್ರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ|ಭದ್ರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ:]] ಭದ್ರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ೪೯೫ ಚದರ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹುಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ, ಈ ಪ್ರದೇಶ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ. ಇಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಹಣೆಕಟ್ಟು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರು ಪೂರೈಕೆಯ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಡುಗಳು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಫಲವತ್ತಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಪಕ್ಶಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮಲ್ಬಾರ್ ಮತ್ತು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿದೆ.
* ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ: ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನನ್ನು ಉಷ್ಣವಲಯದ ತೇವಭರಿತ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದ್ರೇಶವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ೨೫ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಾಜ( ವೈಲ್ಡ್ಲೈಫ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ-ಡಬ್ಲೂ.ಸಿ.ಎಸ್.) ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಫಂಡ್- ಯು.ಎಸ್.ಏ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆದ್ಯತೆ-೧ ರಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
=== ಸಿರಿಮನೆ ಫಾಲ್ಸ್ ===
ಸಿರಿಮಾನೆ ಫಾಲ್ಸ್ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೩೦೦ ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಕಿಗ್ಗಾ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಂದರ ನೋಟದಿಂದ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ನೀರು ಕಾಫಿ ಎಸ್ಟೇಟುಗಳು ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು ಮತ್ತು ಭೇಟಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ, ಶೃಂಗೇರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಆಗುಂಬೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ೪೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಜಲಪಾತದ ರಸ್ತೆ ಇದೆ, ಅದು ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲುಸಾಧ್ಯವಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಕೆಳಗಡೆ ಹೋಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಲಪಾತವನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು.
ಕಿಗ್ಗಾ: ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, ಜಲಪಾತದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಹರಿ ದೇವಾಲಯ: ಈ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವು ಹರಿಹರಪುರದಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು ೪೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಶರದಾ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಇದು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಶರದಾಂಬ ದೇವತೆಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹಲವು ಭವ್ಯವಾದ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾ ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
==ಇತರ ಪಟ್ಟಣಗಳು==
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣಗಳೆಂದರೆ ಬೀರೂರು, ಕಡೂರು, ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ, ಕೊಪ್ಪ, ಮೂಡಿಗೆರೆ, ತರೀಕೆರೆ.
==ತಾಲೂಕುಗಳು==
[[File:Chikmagalur taluks map1.png|thumb|200px|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು.]]
* ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು
* [[ಕಡೂರು]]
* [[ಕೊಪ್ಪ]]
* [[ತರೀಕೆರೆ]]
* [[ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ]]
* [[ಮೂಡಿಗೆರೆ]]
* [[ಶೃಂಗೇರಿ]]
* [[ಕಳಸ]]
* [[ಅಜ್ಜಂಪುರ]]
== ಚಿತ್ರಪಟ ==
<gallery widths="350px" mode="packed-overlay" heights="250px" perrow="5" caption="ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು">
ಚಿತ್ರ:Profile of Amrutesvara Temple in Chikkamagaluru district.jpg|ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಚಿತ್ರ:A mountain stream near Sringeri, Karnataka.jpg|[[ಶೃಂಗೇರಿ]]
ಚಿತ್ರ:Fishes in the Tunga river at Sringeri.jpg|ತುಂಗಾ ನದಿ
</gallery>
==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ==
[[ಕರ್ನಾಟಕ]]
==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು==
* [http://chickmagalur.nic.in/chickmagalur.htm ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ತಾಣ]
* [http://www.travelmasti.com/domestic/karnataka/chikmagalur.htm ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಪ್ರವಾಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191027050031/http://www.travelmasti.com/domestic/karnataka/chikmagalur.htm |date=2019-10-27 }}
* [http://www.mapsofindia.com/maps/karnataka/districts/chikmagalur.htm ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ]
* [http://thatskannada.oneindia.in/search.html?topic=%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%AE%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%81 ದಟ್ಸ್ ಕನ್ನಡ.ಕಾಂನಲ್ಲಿನ ಸಮಗ್ರ ಲೇಖನಗಳು]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{commons category|Chikkamagaluru district}}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
<references/>
{{Geographic location
|Centre = ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು
|North = [[ದಾವಣಗೆರೆ]]
|Northeast = [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]]
|East = [[ತುಮಕೂರು]] (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ)
|Southeast = [[ಹಾಸನ]]
|South = [[ಹಾಸನ]]
|Southwest = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]]
|West = [[ಉಡುಪಿ]]
|Northwest = [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]]
}}
{{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು}}
{{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ]]
[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು]]
s15ke8nulh9sxdslfodglxypmfbkes7
ಶುಕ್ರ
0
2725
1433741
1379197
2026-10-17T12:56:06Z
InternetArchiveBot
69876
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1433741
wikitext
text/x-wiki
{{ಗ್ರಹ Infobox/ಶುಕ್ರ}}
'''ಶುಕ್ರ''' - ಇದು [[ಸೂರ್ಯ]]ನಿಗೆ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಸಮೀಪದ [[ಗ್ರಹ]]. ಸೂರ್ಯನನ್ನು ೨೨೪.೭ ಭೂಮಿ ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. −4.6 [[:en:apparent magnitude|ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣ]]ವಿರುವ ಶುಕ್ರವು, [[ಚಂದ್ರ]]ನ ನಂತರ ರಾತ್ರಿಯ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಾಯ. ೪೭.೮° ಗರಿಷ್ಠ [[ನೀಳತೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶುಕ್ರಗ್ರಹವು ಮುಂಜಾನೆ/ಮುಸ್ಸಂಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು "ಹಗಲು ನಕ್ಷತ್ರ" ಮತ್ತು "ಸಂಜೆ ನಕ್ಷತ್ರ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಭೂಮಿಯಷ್ಟೇ ಇದೆ.ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಬುಧ ಗ್ರಹಕ್ಕಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುತ್ತುವ ಇದರ ೧ ದಿನ ಭೂಮಿಯ ೨೪೩ ದಿನಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.ಇದು ಭೂಮಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ.ಇದರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲ.ಇದರ ಮೇಲ್ಮೈ ಸೀಸವನ್ನೂ ಕರಗಿಸಬಲ್ಲಷ್ಟು ಶಾಖದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
[[:en:terrestrial planet|ಘನರೂಪಿಯಾದ]] ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಯ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ರಚನೆಯನ್ನು ಹೋಲುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಭೂಮಿಯ "ಸಹೋದರ ಗ್ರಹ"ವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ರವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ [[:en:cloud|ಮೋಡ]]ಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿರುವಾಗ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[:en:planetary science|ಗ್ರಹ ವಿಜ್ಞಾನ]]ವು ಶುಕ್ರದ ಕೆಲವು ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ವದಂತಿಗಳು, ಅನುಮಾನಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[:en:carbon dioxide|ಇಂಗಾಲದ ಡೈ-ಆಕ್ಸೈಡನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡ ಶುಕ್ರದ [[:en:atmosphere|ವಾಯುಮಂಡಲ]]ವು ಘನರೂಪಿ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ [[:en:atmospheric pressure|ವಾಯು ಒತ್ತಡ]]ವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತ 90 ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ.
ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈನ ವಿವರವಾದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕೆಲವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿರಬಹುದು.
ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹದ ವ್ಯಾಸ ೧೨,೪೦೦ ಕಿ.ಮೀ ಅಂದರೆ ೭,೭೦೦ ಮೈಲಿಗಳು.ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಒಂದು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ ೨೨೪.೭ ದಿನಗಳು.ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦೮,೦೦೦,೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಅಂದರೆ ೬೭,೦೦೦,೦೦೦ ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
== ರಚನೆ ==
ಶುಕ್ರವು 4 [[:en:terrestrial planet|ಘನರೂಪಿ ಗ್ರಹ]]ಗಳಲ್ಲೊಂದು; ಅರ್ಥಾತ್, ಭೂಮಿಯಂತೆಯೇ ಶುಕ್ರವು ಶಿಲೆ/ಖನಿಜಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಶುಕ್ರವನ್ನು ಭೂಮಿಯ 'ಅವಳಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶುಕ್ರದ ವ್ಯಾಸವು ಭೂಮಿಯದಕ್ಕಿಂತ ಕೇವಲ 650 ಕಿ.ಮೀ. ಕಡಿಮೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಭೂಮಿಯ 81.5%ರಷ್ಟು ಇದೆ. ಆದರೆ, ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲವು ದಟ್ಟವಾದ [[:en:carbon dioxide|ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈಮೇಲೆ ಭೂಮಿಗಿಂತ ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
=== ಆಂತರಿಕ ರಚನೆ ===
ಶುಕ್ರದ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನೇರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಭೂಮಿ-ಶುಕ್ರಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮೀಪ್ಯದಿಂದ ನಾವು ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಭೂಮಿಯಂತೆ ಶುಕ್ರವೂ ಒಂದು [[:en:Planetary core|ಒಳಭಾಗ]], ಒಂದು [[:en:Mantle (geology)|ನಡುಭಾಗ]] ಮತ್ತು [[:en:Crust (geology)|ಮೇಲ್ಮೈ]]ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಭೂಮಿಯಂತೆ ಶುಕ್ರದ ಒಳಭಾಗವು ಕಡೇಪಕ್ಷ ಭಾಗಶಃವಾದರೂ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಅದರ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಗ್ರಹಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ [[:en:plate tectonics|ಭೂಭಾಗ]]ಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು. ಬಹುಶಃ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ನಡುಭಾಗಗಳು ಆರ್ದ್ರವಾಗಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು. ಶುಕ್ರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಡೆಯದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಶುಕ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಈ ಭೂಭಾಗಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳೇ ಇರಬಹುದು.<ref>Nimmo, F. (2002), ''Crustal analysis of Venus from Magellan satellite observations at Atalanta Planitia, Beta Regio, and Thetis Regio'', Geology, v. 30, p. 987-990</ref>
=== ಭೂವಿವರಣೆ ===
ಶುಕ್ರಗ್ರಹ ಸುಮಾರು ಶೇ80%ರಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ನುಣುಪಾದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸಮತಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಎರಡು ಎತ್ತರಿಸಿದ 'ಖಂಡಗಳು' ಇನ್ನುಳಿದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಖಂಡವು ಗ್ರಹದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಗೋಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಭಾಜಕದ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಸುಮಾರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ಉತ್ತರದ ಖಂಡಕ್ಕೆ [[:en:Babylon|ಬ್ಯಾಬಿಲೋನ್]] ದೇವತೆಯಾದ [[:en:Ishtar|ಇಶ್ತಾರ್]] ಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ [[:en:Ishtar Terra|ಇಶ್ತಾರ್ ಭೂಮಿ]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾದ [[:en:Maxwell Montes|ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪರ್ವತ]]ವು ಇಶ್ತಾರ್ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರವು ಶುಕ್ರದ ಸರಾಸರಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಎತ್ತರಕ್ಕಿಂತ 11 ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಮೇಲೆ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾದ [[:en:Mount Everest|ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್]] ಶಿಖರವು ಸಾಗರದ ಮಟ್ಟದಿಂದ 9ಕಿ.ಮೀ. ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು [[:en:south america|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ]]ದಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವುಳ್ಳ ದಕ್ಷಿಣದ ಖಂಡಕ್ಕೆ, ಗ್ರೀಕ್ ದೇವತೆಯಾದ [[:en:Aphrodite|ಆಫ್ರೋಡೈಟ್]] ಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ [[:en:Aphrodite Terra|ಆಫ್ರೋಡೈಟ್ ಭೂಮಿ]]ಯೆಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಖಂಡದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗಗಳು ಆಳವಾದ ಬಿರುಕುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ.<ref name="Kaufmann">Kaufmann W.J. (೧೯೯೪), ''ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ'', W.H. Freeman, New York, ಪುಟ. ೨೦೪</ref>
ಘನರೂಪಿ ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ [[:en:impact crater|ಅಪ್ಪಳಿಕೆ ಕುಳಿ]]ಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲದೆ, ಶುಕ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೆಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೂ ಇವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ: ಚಪ್ಪಟೆ ಮೇಲ್ಭಾಗವುಳ್ಳ, ಜ್ವಾಲಮುಖಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ''farra'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು (ಇವು ದಪ್ಪನಾದ ದೋಸೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ 20-50ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ 100-1000ಮೀ. ಇರುತ್ತವೆ); ''novae'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಬಿರುಕು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು; ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಏಕೆಕೇಂದ್ರೀಯ ಬಿರುಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದು (ಜೇಡನ ಬಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ) ''[[:en:arachnoid (astrogeology)|arachnoids]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಉಂಗುರಾಕಾರದ ಬಿರುಕುಗಳು (ಇವನ್ನು ''coronae'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಈ ಎಲ್ಲಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೂ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ.<ref name="Frankel">Frankel C. (೧೯೯೬), ''ಸೌರಮಂಡದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು'', Cambridge University Press, Cambridge, New York</ref>
ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುವ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಗಳಿಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ಪೌರಾಣಿಕ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.<ref>Batson R.M., Russell J.F. (1991), ''ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ನಾಮಕರಣ'', Abstracts of the Lunar and Planetary Science Conference, v. 22, ಪುಟ. 65</ref> ಇದಕ್ಕಿರುವ ಕೆಲವೇ ಅಪವಾದಗಳೆಂದರೆ, [[:en:James Clerk Maxwell|James Clerk Maxwell]] ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾದ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪರ್ವತ, [[:en:Alpha Regio|Alpha Regio]], [[:en:Beta Regio|Beta Regio]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾದ ಎರಡು ಎತ್ತರದ ವಲಯಗಳು.<ref name=jpl-magellan>{{cite book | last=Young C. (Editor)|url= http://www2.jpl.nasa.gov/magellan/guide.html| coauthors= | year=ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೦ | title=ಮೆಜೆಲನ್ ಶುಕ್ರಾನ್ವೇಷಕದ ಕೈಪಿಡಿ | edition=JPL Publication 90-24 | publisher=Jet Propulsion Laboratory| location=California | id= }}</ref>
=== ಮೇಲ್ಮೈ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ===
[[ಚಿತ್ರ:Map_of_Venus.png|thumb|left|ಎತ್ತರದ 'ಖಂಡ'ಗಳನ್ನು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಶುಕ್ರದ ನಕ್ಷೆ: ಮೇಲೆ ಇಶ್ತಾರ್ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಮಭಾಜಕದ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಕೆಳಗೆ ಬಲಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರೊಡೈಟ್ ಭೂಮಿ.]]
ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗಗಳು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಶುಕ್ರನ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಗಿಂತ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 167 ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು 100ಕಿ.ಮೀ. ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಏಕಮಾತ್ರ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ [[:en:Hawaii|ಹವಾಯಿ]]ನಲ್ಲಿರುವ [[:en:BigIsland|BigIsland]]. ಆದರೆ, ಇದರರ್ಥ ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ವಾಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗಿಂತ ತುಂಬ ಹಳೆಯದಾಗಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಭೂಭಾಗಗಳ ನಿರಂತರ ಚಲನೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯು ತನ್ನನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಸರಾಸರಿ ಆಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು 10 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳು. ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ೫೦ ಕೋಟಿ ವರ್ಷ ಹಳೆಯದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="Frankel" />
ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಈಗಲೂ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆಯೆಂದು ಹಲವಾರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ರಷ್ಯಾದ [[:en:Venera program|ವೆನೆರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]ದ ಮತ್ತು [[:en:Venera 12|ವೆನೆರಾ ೧೨]] ಶೋಧಕಗಳು ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಿಂಚನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೆನೆರಾ ೧೨ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲಿಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಬಲವಾದ ಸಿಡಿಲ ಸದ್ದನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಗುಡುಗು ಮಿಂಚುಗಳು ಮಳೆಯಿಂದುಂಟಾದರೂ, ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಗುಡುಗು/ಮಿಂಚುಗಳು ಯಾವುದೋ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಹೊರಚಿಮ್ಮಿದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ನಾವು ತರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಈ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಕ್ಷಿಯೆಂದರೆ ೧೯೭೮ ರಿಂದ ೧೯೮೬ರ ನಡುವೆ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಗಂಧಕದ ಡೈ-ಆಕ್ಸೈಡ್ನ ಪ್ರಬಲತೆಯು ೧೦ ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಬಹುಶಃ ಮುಂಚೆ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದ SO<sub>2</sub>ನ ಪ್ರಬಲತೆಯು ತದನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
[[ಚಿತ್ರ:Mgn_p39146.png|thumb|left|ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಕೆ ಕುಳಿಗಳು]]
[[:en:Venera 14|ವೆನೆರಾ 14]] ತೆಗೆದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಸಮ ಹರಡಿರುವಂಥ ಸುಮಾರು 1,000 ಅಪ್ಪಳಿಕೆ ಕುಳಿಗಳು ಶುಕ್ರನ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿ, ಚಂದ್ರ, ಮತ್ತಿತರ ಕುಳಿಗಳಿರುವ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿಗಳು ಸವೆದುಹೋದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ನಂತರದ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಗಾಳಿ, ಮಳೆಯಿಂದ ಈ ಸವೆಯುವಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಬಹುತೇಕ ಕುಳಿಗಳು ಯಾವ ಸವೆಯುವಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಹೊಸದರಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕುಳಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸುಸ್ಥಿತಿಯು, ಸುಮಾರು 50 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಶುಕ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಹೊಸ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>Strom R.G., Schaber G.G., Dawsow D.D. (1995), ''The global resurfacing of Venus'', Journal of Geophysical Research, vol. 99, p. 10,899-10,926</ref> ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈನ ಭೂಭಾಗಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಈ ರೀತಿಯ ಚಲನೆ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಗ್ರಹದ ನಡುಭಾಗದ ಶಾಖವು ಹೊರಹೋಗಲು ಅಡಚಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬದಲಿಗೆ, ಶುಕ್ರದ ನಡುಭಾಗದ ತಾಪಮಾನವು ಒಂದು ಮಿತಿಯವರೆಗೂ ಏರುತ್ತದೆ. ಏರಿದ ತಾಪವು ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ, ಸುಮಾರು 10 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೈ ನಾಶವಾಗಿ ಪುನಃ ಹೊಸ ಮೇಲ್ಮೈ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="Frankel" />
ಶುಕ್ರದ ಕುಳಿಗಳಿಗೆ 3 ರಿಂದ 280 ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹದತ್ತ ಬರುತ್ತಿರುವ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ 3ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಾಸದ ಕುಳಿಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಚಲನಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳನ್ನು ವಾಯುಮಂಡಲವು ಎಷ್ಟು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಂದರೆ, ಈ ಕಾಯಗಳು ಶುಕ್ರವನ್ನಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ ಕುಳಿಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.<ref>Herrick R.R., Phillips R.J. (1993), ''Effects of the Venusian atmosphere on incoming meteoroids and the impact crater population'', Icarus, v. 112, p. 253-281</ref>
=== ವಾಯುಮಂಡಲ ===
ಬಹಳ ದಟ್ಟವಾದ ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ-ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ವಾಯು ಒತ್ತಡವು ಭೂಮಿಯದಕ್ಕಿಂತ 90 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ 1ಕಿ.ಮೀ. ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಒತ್ತಡದಷ್ಟಿದೆ. CO<sub>2</sub> ಅತಿ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಪ್ರಬಲವಾದ [[:en:greenhouse effect|ಹರಿತ್ಗೃಹ ಪರಿಣಾಮ]]ವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ, ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವನ್ನು 400° ಸೆ. ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಶುಕ್ರನಿಗಿಂತ ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದು ಶುಕ್ರನಿಗಿಂತ 4 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು [[ಬುಧ]]ದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Venuspioneeruv.jpg|thumb|left|ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣಾವಲೋಕನದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ]] ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಭೂಮಿಯ ಈಗಿನ ವಾಯುಮಂಡಲದಂತೆಯೇ ಇತ್ತೆಂದೂ, ಅಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀರಿತ್ತೆಂದೂ, ಆದರೆ ಆ ನೀರು ಇಂಗಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹರಿತ್ಗೃಹ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಯಿತೆಂದೂ, ಮತ್ತು ಆ ಹರಿತ್ಗೃಹ ಪರಿಣಾಮವೇ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹರಿತ್ಗೃಹ ವಾಯುವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತೆಂದೂ, ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>Kasting J.F. (1988), ''ತೇವವಾದ ಹರಿತ್ಗೃಹ ವಾಯುಮಂಡಲಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ, ಶುಕ್ರಗಳ ವಿಕಸನ'', Icarus, ಸಂಪುಟ. ೭೪, ಪುಟ. ೪೭೨-೪೯೪</ref> ಇದರಿಂದ, ತೀವ್ರವಾದ [[:en:climate change|ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ]]ಗೆ ಶುಕ್ರವು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
[[:en:Thermal inertia|ಉಷ್ಣ ಜಡತ್ವ]] ಮತ್ತು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ತನ್ನ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಶುಕ್ರದ ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಗ್ರಹಭಾಗಗಳು ಸುಮಾರು ಒಂದೇ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ಮೈನ ಬಳಿ ಮಾರುತಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆಲವೇ ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರತಿ ಘಂಟೆಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದರೂ, ವಾಯು ಸಾಂದ್ರತೆ ಅದಿಕವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಈ ನಿಧಾನವಾದ ಚಲನೆಯೂ ಅಡಚಣೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಬಲವನ್ನು ಹೇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಧೂಳು, ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮೊಡನೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ.<ref>Moshkin B.E., Ekonomov A.P., Golovin Iu.M. (1979), ''ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಧೂಳು'', Kosmicheskie Issledovaniia (Cosmic Research), ಸಂಪುಟ. ೧೭, ಪುಟ.೨೮೦-೨೮೫</ref>
CO<sub>2</sub> ನ ದಟ್ಟವಾದ ಪದರದ ಮೇಲೆ [[:en:sulfur dioxide|ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ಮತ್ತು [[:en:sulfuric acid|ಗಂಧಕಾಮ್ಲ]]ದ ಹನಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದಪ್ಪನಾದ ಮೋಡಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>Krasnopolsky V.A., Parshev V.A. (೧೯೮೧), ''ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲದ ರಸಾಯನಿಕ ರಚನೆ'', Nature, ಸಂಪುಟ. 292, ಪುಟ. ೬೧೦-೬೧೩</ref> ಈ ಮೋಡಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60% ನ್ನು ಮರಳಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿರುವಾಗ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈನ ನೇರ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ. ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಗಿಂತ ಸೂರ್ಯನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಈ ಶಾಶ್ವತ ಮೋಡದ ಹೊದಿಕೆಗಳಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಶಾಖಗಳು ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. CO<sub>2</sub> ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹರಿತ್ಗೃಹ ಪರಿಣಾಮವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಬಹುಶಃ ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನದಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. 300 ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರತಿ ಘಂಟೆ ವೇಗದ ಪ್ರಬಲ ಮಾರುತಗಳು ಮೋಡದ ಪದರದ ಬಳಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಪ್ರತಿ 4-5 ಭೂದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಗ್ರಹವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.<ref>Rossow W.B., del Genio A.D., Eichler T. (1990), ''Cloud-tracked winds from Pioneer Venus OCPP images'', Journal of the Atmospheric Sciences, v. 47, p. 2053-2084</ref>
=== ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಒಳಭಾಗ ===
ಶುಕ್ರದ [[:en:magnetic field|ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ]]ವು ಭೂಮಿಯದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ದುರ್ಬಲವೂ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣದೂ (ಅರ್ಥಾತ್, ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ) ಆಗಿರುವುದೆಂದು ''[[:en:Pioneer Venus project|ಪಯೋನೀರ್ ಶುಕ್ರ ಪರಿಭ್ರಮಕ]]''ವು 1980ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿತು. ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು [[:en:Planetary core|ಒಳಭಾಗದ]] ಆಂತರಿಕ [[:en:dynamo theory|ಉತ್ಪಾದಕ]]ದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಶುಕ್ರದ ದುರ್ಬಲವಾದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು [[:en:solar wind|ಸೌರ ಮಾರುತ]] ಮತ್ತು ಶುಕ್ರದ [[:en:ionosphere|ಅಯಾನುಗೋಳ]]ದ ಪರಸ್ಪರ ಒಡನಾಟದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Kivelson G. M., Russell, C. T. ''ಅಂತರಿಕ್ಷ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ: ಒಂದು ಪರಿಚಯ'', Cambridge University Press, 1995.</ref> ಶುಕ್ರದ [[:en:magnetosphere|ಕಾಂತಗೋಳ]]ವು ಗ್ರಹದ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ವಿಕಿರಣಗಳಿಂದ ತಡೆಯಲಾರದಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ.
ಶುಕ್ರವು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಂತೆಯೇ ಇದ್ದು ಅದರ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಂತೆಯೇ [[:en:dynamo theory|ಉತ್ಪಾದಕ]]ವಿರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ಶುಕ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ಪಾದಕದ ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕೆ 3 ಅಂಶಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ: ಒಂದು [[:en:Electrical conductor|ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕ]] ದ್ರವ, ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಪರಿಭ್ರಮಣ, ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದಾಗಿ [[:en:convection|ಸಂವಹನ]]. ಶುಕ್ರದ ಒಳಭಾಗವು ವಿದ್ಯುತ್ವಾಹಕವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಹದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣವು ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಉತ್ಪಾಕವನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>Luhmann J. G., Russell C. T. ''[http://www-spc.igpp.ucla.edu/personnel/russell/papers/venus_mag/ ಶುಕ್ರ: ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಂತಗೋಳ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100714051425/http://www-spc.igpp.ucla.edu/personnel/russell/papers/venus_mag/ |date=2010-07-14 }}'' in Encyclopedia of Planetary Sciences, ed. J. H. Shirley and R. W. Fainbridge,905-907, Chapman and Hall, New York, 1997.</ref> <ref>Stevenson, D. J., (2003). ''[http://dx.doi.org/10.1016/S0012-821X(02)01126-3 ಗ್ರಹಗಳ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]'', Earth and Planetary Science Letters, 208, 1-11.</ref> ಈ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುವುದೇನೆಂದರೆ, ಉತ್ಪಾದಕವಿಲ್ಲದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಬಹುಶಃ ಶುಕ್ರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಉಂಟಾಗದಿರುವುದು. ಭೂಮಿಯ ದ್ರವೀಕೃತ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಳಪದರಗಳಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವವು ಹೊರಪದರಗಳಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸಂವಹನೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಒಳ ಶಾಖವನ್ನು ಹೊರಸೂಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ [[:en:plate tectonics|ಭೂಭಾಗ]]ಗಳೇ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಶುಕ್ರದ ಒಳಭಾಗದ ಎಲ್ಲಾ ಪದರಗಳೂ ಬಹುಶಃ ಒಂದೇ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಭವನೆಯೆಂದರೆ, ಶುಕ್ರದ ಒಳಭಾಗವು ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಘನೀಕೃತಗೊಂಡಿದೆ.
== ಕಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪರಿಭ್ರಮಣ ==
ಶುಕ್ರವು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸರಾಸರಿ 10.6 ಕೋಟಿ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 224.65 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಪರಿಭ್ರಮಣವನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಹದ ಕಕ್ಷೆಯೂ ಕೇಂದ್ರ ಚ್ಯುತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಕೇವಲ 1% ಚ್ಯುತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶುಕ್ರದ ಕಕ್ಷೆಯು ವೃತ್ತಾಕಾರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾಗಿದೆ. ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ನಡುವೆ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 4 ಕೋಟಿ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬೇರಾವುದೇ ಗ್ರಹಕ್ಕಿಂತ ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಗೆ ಅತಿ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ 584 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಶುಕ್ರ-ಭೂಮಿ ಇಷ್ಟು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ಶುಕ್ರವು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತ 243 ಭೂಮಿ ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು [[:en:sidereal day|ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ದಿನ]]ವು (243 ಭೂಮಿ ದಿನಗಳು) ಶುಕ್ರದ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ (224.7 ಭೂಮಿ ದಿನಗಳು) ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲವಿರುತ್ತದೆ!! ಆದರೆ, ಶುಕ್ರದ ಒಂದು [[:en:solar day|ಸೌರ ದಿನ]]ದ ಅವಧಿಯು ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ದಿನದ ಅವಧಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ; ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲಿರುವ ವೀಕ್ಷಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಸೂರ್ಯೋದಯದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕಾಲಾವಧಿಯು 116.75 ಭೂಮಿ ದಿನಗಳು.<ref>{{Cite web |url=http://www.planetary.org/explore/topics/compare_the_planets/terrestrial.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2006-12-19 |archive-date=2011-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110821222253/http://www.planetary.org/explore/topics/compare_the_planets/terrestrial.html |url-status=dead }}</ref> ಸೂರ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸಮಭಾಜಕದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ 6.5 ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರತಿ ಘಂಟೆಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಸಮಭಾಜಕದಲ್ಲಿ ವೇಗವು ಸುಮಾರು 1,600 ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರತಿ ಘಂಟೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸೂರ್ಯನ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಹಗಳು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತಲೂ ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರದಲ್ಲೇ ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಶುಕ್ರವು ಮಾತ್ರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ರದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾಪಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಈ ನಿಧಾನವಾದ [[:en:retrograde motion|ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ಚಲನೆ]]ಯು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಬ್ಬುಗೊಳಿಸಿತು. [[:en:solar nebula|ಸೌರ ಜ್ಯೋತಿಪಟಲ]]ದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವು ಪ್ರಾಯಶಃ ಈಗಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಗತಿಕವಾದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ರದ ದಟ್ಟ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮೇಲಾದ [[:en:tide|ಉಬ್ಬರ-ಇಳಿತ]]ಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಅದರ ಚಲನೆಯನ್ನು ಈಗಿರುವಷ್ಟು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.<ref>Correia A.C.M., Laskar J., de Surgy O.N. (2003), ''Long-term evolution of the spin of Venus: I. theory'', Icarus, v.163, p.1-23; [http://www.imcce.fr/Equipes/ASD/preprints/prep.2002/venus1.2002.pdf preprint]</ref><ref>Correia A.C.M., Laskar J. (2003), ''Long-term evolution of the spin of Venus: II. numerical simulations'',
Icarus, v.163, p.24-45; [http://www.imcce.fr/Equipes/ASD/preprints/prep.2002/venus2.2002.pdf preprint]</ref>
ಶುಕ್ರದ ವಾರ್ಷಿಕ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಚಲನೆಗಳ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಸರಾಸರಿ 584 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯು ಶುಕ್ರದ 5 ಸೌರದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಷ್ಟೇ ಇದೆ. ಕಾಲಾವಧಿಗಳ ನಡುವೆಯಿರುವ ಈ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯವೋ ಅಥವಾ ಭೂಮಿ-ಶುಕ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ತರಹದ ಉಬ್ಬರ-ಇಳಿತಗಳಿಂದಾದ ಬದ್ಧತೆಯೋ ([[:en:tidal locking|tidal locking]]) ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.<ref>Gold T., Soter S. (1969), ''Atmospheric tides and the resonant rotation of Venus'', Icarus, v. 11, p 356-366</ref>
ಶುಕ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, [[2002 VE68|2002 VE<sub>68</sub>]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ [[:en:asteroid|ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಕಾಯ]]ವು ಶುಕ್ರನ ಸುತ್ತ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿದೆ.<ref>Mikkola S., Brasser R., Wiegert P., Innanen K. ''Asteroid 2002 VE68, a quasi-satellite of Venus'', Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol 351 p L63. Jul 2004</ref>
[[:en:California Institute of Technology]]ಯ ಆಲೆಕ್ಸ್ ಅಲೇಮಿ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಟೀವನ್ಸನ್ ಅವರು ಸೌರಮಂಡಲದ ಮೊದಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಒಂದು ಮಾದರಿಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಶುಕ್ರವು, ದೊಡ್ಡದೊಂದು [[:en:impact event|ಅಪ್ಪಳಿಕೆ]]ಯಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದಕಡೇಪಕ್ಷ ಒಂದು ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>SCIENTIFIC AMERICAN.com, October 10, 2006, ''ಜೋಡಿ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಗಳು ಶುಕ್ರವು ಉಪಗ್ರಹ ರಹಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದು - ಜಾರ್ಜ್ ಮಸರ್''; [http://www.sciam.com/article.cfm?articleID=0008DCD1-0A66-152C-8A6683414B7F0000&ref=sciam]</ref><ref>SkyTonight.com, October 10, 2006, ''Why Doesn't Venus Have a Moon? by David Tytell''; [http://skytonight.com/news/home/4353026.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019195825/http://skytonight.com/news/home/4353026.html |date=2006-10-19 }}</ref> ಅಲೇಮಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವನ್ಸನ್ನರ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 1 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಇನ್ನೊಂದು ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯು ಶುಕ್ರದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಈ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಣದಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಉಪಗ್ರಹವು ನಿಧಾನವಾಗಿ [[:en:Tidal_acceleration#Tidal_deceleration|ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಗ್ರಹದತ್ತ ಬೀಳುತ್ತಾ]] ಹೋಯಿತು.<ref>Aerospaceweb.org, ''ಚಂದ್ರನ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು''; [http://www.aerospaceweb.org/question/astronomy/q0262.shtml]</ref> ಕಡೆಗೆ ಆ ಉಪಗ್ರಹವು ಶುಕ್ರವನ್ನು ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಅದರಲ್ಲೇ ವಿಲೀನವಾಯಿತು. ತದನಂತರದ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಗಳು ಬೇರಾವುದಾದರೂ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳೂ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹದಂತೆಯೇ ಶುಕ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾದವು. ಅಲೇಮಿ ಸ್ಟೀವನ್ಸನ್ ಅಧ್ಯಯನವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದಿರುವುದರಿಂದ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆಂದು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕು.
== ವೀಕ್ಷಣೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Sunset_at_Grain_Elevator_012_Cropped_more.jpg|thumb|right|ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರನ ಪಕ್ಕ ಸಂಧ್ಯಾ ನಕ್ಷತ್ರದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವ ಶುಕ್ರ]]
[[:en:apparent magnitude|ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣವು]] −3.8 ರಿಂದ −4.6ಅ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಯ ಆಕಾಶದಿಂದ ಎಲ್ಲ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಡುದಿನದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯ ದಿಗಂತದ ಬಳಿ ಇದ್ದಾಗಲಂತೂ ಶುಕ್ರವನ್ನು ಬಹು ಸುಲಭವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವಾಗ ಪ್ರತಿ 584 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಯನ್ನು 'ದಾಟಿಕೊಂಡು' ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾದಾಗ, ಶುಕ್ರವು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ಕಾಣುವ 'ಸಂಧ್ಯಾ ನಕ್ಷತ್ರ' ದಿಂದ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಕಾಣುವ 'ಉಷಾ ನಕ್ಷತ್ರ'ವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ಬುಧ]]ವನ್ನು ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಕಷ್ಟವಾದರೂ, ಶುಕ್ರವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ಎಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಗುರುತು ಹಿಡಿಯದಿರುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಕಕ್ಷೆಯ ಆಕಾರದ ಕಾರಣ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವಾದ ಹಲವು ಘಂಟೆಗಳ ನಂತರವೂ ಶುಕ್ರವು ಕತ್ತಲಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಿಂದುವಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳಿಗಿಂತ ಶುಕ್ರವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹಲವು ಬಾರಿ ಶುಕ್ರವನ್ನು ಬೇರೆಯಾವುದೋ ವಿಚಿತ್ರ ವಸ್ತುವೆಂದೋ ಅಥವಾ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಯೆಂದೋ ಅಪಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. 1969ರಲ್ಲಿ , ಮುಂದೆ [[:en:U.S. President|ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರಾಗುವವರಿದ್ದ [[:en:Jimmy Carter|ಜಿಮ್ಮಿ ಕಾರ್ಟರ್]]ಅವರು ಒಂದು ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೋಡಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ನಂತರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಂತೆ ಬಹುಶಃ ಅವರು ಸಹ ಶುಕ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ಹಾರುವ ತಟ್ಟೆಯೆಂದೇ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web| last = Krystek| first = Lee| url = http://www.unmuseum.org/ifonat.htm| title = Natural Identified Flying Objects| publisher = The Unnatural Museum| accessdate = 2006-06-20| archive-date = 2006-06-15| archive-url = https://web.archive.org/web/20060615170719/http://unmuseum.org/ifonat.htm| url-status = dead}}</ref>
ಶುಕ್ರವು ತನ್ನ ಕಕ್ಷವನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತ, [[ಚಂದ್ರ]]ನಂತೆಯೇ [[:en:planetary phase|ಪಕ್ಷ]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ: ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ನಡುವೆ ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ ಹೊಸಚಂದ್ರನಂತೆ, ಸೂರ್ಯನ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ, ಮತ್ತು ಭೂಮಿ-ಸೂರ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ರೇಖೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದಾಗ ಅರ್ಧಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಕಾಣುವ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಶುಕ್ರವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬಹಳ ದೂರವಿರುತ್ತದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Venustransit_2004-06-08_07-44.jpg|thumb|left|2004 ಜೂನ್ 8ರಂದು ಶುಕ್ರವು ಸೂರ್ಯನ ಮುಂದೆ ಹಾದುಹೋಯಿತು. [[:en:black drop effect|ಕಪ್ಪು ಹನಿ ಪರಿಣಾಮ]]ವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.]]
ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರದ ಕಕ್ಷೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಓರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಅಂದರೆ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರಗಳು ಬೇರೆ ಸಮತಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ). ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯದ ಮಧ್ಯೆ ಹಾದುಹೋದಾಗ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಂಬವು ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸುಮಾರು 120 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ, 8 ವರ್ಷಗಳ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು [[:en:transits of Venus|ಶುಕ್ರ ಸಂಕ್ರಮಣ]]ಗಳು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯ ಸಮತಳದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಸಂಕ್ರಮಣವು 2004ರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇದರ ನಂತರದ ಸಂಕ್ರಮಣವು 2012ರಲ್ಲಿ ಆಗಲಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರ ಸಂಕ್ರಮಣವಾದಾಗ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು [[:en:astronomical unit|ಖಗೋಳ ಮಾನ]]ದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು (ಮತ್ತು, ಸೌರಮಂಡಲದ ಗಾತ್ರವನ್ನು) ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಶುಕ್ರ ಸಂಕ್ರಮಣವು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. 1768ರಲ್ಲಿ [[:en:Captain Cook|ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್]]ನು ಶುಕ್ರ ಸಂಕ್ರಮಣವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲೆಂದು [[:en:Tahiti|ತಹೀತಿ]]ಗೆ ಹೊರಟ ನಂತರವೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪೂರ್ವ ತೀರವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದನು.
ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶುಕ್ರದ ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಒಂದು ನಿಗೂಢತೆಯೆಂದರೆ 'ಆಶನ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಬೆಳಕು. ಈ ಬೆಳಕು ಶುಕ್ರವು ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ಅದರ ಕತ್ತಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಂದವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆಶನ್ ಬೆಳಕು 1643ರಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿತ್ತಾದರೂ, ಇದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಿಂಚಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಈ ಬೆಳಕು ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಕೆಲವು ವೀಕ್ಷಕರು ಅನುಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ವಸ್ತುವಿನ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ವೀಕ್ಷಕರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಮಾಡಿ ದೃಷ್ಟಿಭ್ರಾಂತಿಯನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಿರಬಹುದು.<ref>Baum, R. M. (2000), ''The enigmatic ashen light of Venus: an overview'', Journal of the British Astronomical Association, v.110, p.325</ref>
== ಶುಕ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ==
=== ಮುಂಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:Phases-of-Venus.svg|thumb|right|Galileo's discovery that Venus showed phases proved that it orbits the Sun and not the Earth]]
ಭಾರತದ [[:en:Jyotisha|ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ]] ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ [[:en:Shukra|ಶುಕ್ರ]]ವನ್ನು [[:en:navagraha|ನವಗ್ರಹ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[:en:telescope|ದೂರದರ್ಶಕದ]] ಆವಿಶ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಶುಕ್ರವನ್ನು '[[:en:wandering star|ಅಲೆದಾಡುವ ನಕ್ಷತ್ರ]]' ಎಂದು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ಶುಕ್ರವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಇವೆರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಯಗಳೆಂದು ಹಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆಯೆಂದು [[:en:Pythagoras|ಪೈಥಾಗೊರಸನು]] ನಂಬಿದ್ದರೂ, ಕ್ರಿ.ಪೂ.6ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಶುಕ್ರವು ಎರಡು ಕಾಯಗಳಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ಗ್ರಹವೆಂದು ಅವನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಕ್ರಿ.ಶ. 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[:en:Galileo|ಗೆಲಿಲಿಯೋ]] ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶುಕ್ರದ ಅವಲೋಕನೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಶುಕ್ರವು ಚಂದ್ರನಂತೆಯೇ [[:en:planetary phase|ಪಕ್ಷ]]ಗಳನ್ನು, ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ, ಸಣ್ಣ ಚಂದ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು. ಶುಕ್ರವು ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಉಂಟಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಸೂರ್ಯನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸೌರಮಂಡಲದ ಗ್ರಹಗಳು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದ ಟಾಲೆಮಿಯ ವಾದವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಮಾಡಿದ ಅವಲೋಕನೆಯು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿತು.<ref>{{cite web| url = http://csep10.phys.utk.edu/astr161/lect/history/galileo.html| title = Galileo: the Telescope & the Laws of Dynamics| work = Astronomy 161; The Solar System| publisher = Dept. Physics & Astronomy, University of Tennessee| accessdate = 2006-06-20}}</ref>
1790ರಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ [[:en:Johann Schröter|ಯೋಹಾನ್ ಶ್ರಾಟರ್]] ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದನು. ಗ್ರಹವು ತೆಳುವಾದ ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅದರ ಮೊನೆಗಳು ೧೮೦° ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೋನವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆಯೆಂದು ಶ್ರಾಟರ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ದಟ್ಟವಾದ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು [[:en:scattering|ಚದುರಿಸುವುದರಿಂದ]] ಈ ರೀತಿ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ಸರಿಯಾಗಿ ತರ್ಕಿಸಿದನು. ಇದಾದ ನಂತರ, ಗ್ರಹವು [[:en:inferior conjunction|ಕೆಳ ಗ್ರಹಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅದರ ಕತ್ತಲ ಬದಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ [[:en:Chester Smith Lyman|ಚೆಸ್ಟರ್ ಸ್ಮಿತ್ ಲೈಮನ್]]ನು ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಉಂಗುರವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಇದು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನೊದಗಿಸಿತು.<ref>{{cite journal|author =Russell H.N.|year= 1899|title = The Atmosphere of Venus|url =https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1899-05_9_5/page/284| journal=Astrophysical Journal|volume= 9|pages =284}}</ref> ಗ್ರಹದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲವನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಈ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಕ್ಲಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಿತು. [[:en:Giovanni Cassini|ಕ್ಯಾಸಿನಿ]] ಮತ್ತು ಶ್ರಾಟರ್ನಂತಹ ವೀಕ್ಷಕರು ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈನಂತೆ ಕಂಡ ಪದರದ ಮೇಲಿದ್ದ ಕಲೆಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲವನ್ನು ೨೪ ಘಂಟೆಗಳೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದರು.<ref>[http://adsabs.harvard.edu/abs/1832MNRAS...2...78H ಶುಕ್ರದ ಪರಿಭ್ರಮಣೆ]</ref>
=== ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆ ===
20ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಶುಕ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ತಿಳಿದುಬರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ರೀತಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ ತೋರದೆ ಸಮವಾದ ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಂತಿದ್ದ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಹೇಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳಿವೇ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. [[:en:astronomical spectroscopy|ವರ್ಣಪಟಲಮಾಪನ]], [[:en:radar|ರೆಡಾರ್]] ಮತ್ತು [[:en:ultraviolet|ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣ]]ಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಇವುಗಳಿಂದ ಅವಲೋಕಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಶುಕ್ರದ ಹಲವು ರಹಸ್ಯಗಳು ಬಯಲಾದವು. 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[:en:Frank E. Ross|Frank E. Ross]] ಅವರು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಅವಲೋಕನದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು [[:en:infrared|ನಸುಗೆಂಪು]] ಕಿರಣಾವಲೋಕನದಿಂದ ಮತ್ತು ಗೋಚರವಾಗುವ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡಿದವು. ಎತ್ತರದ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ದಟ್ಟವಾದ ಹಳದಿ ವಾಯುಮಂಡಲವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref>{{cite journal|author = Ross F.E. |year = 1928 | title = Photographs of Venus |url = https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1928-07_68_1/page/57 |journal =Astrophysical Journal | volume = 68 | pages = 57|doi =10.1086/143130 | issn = 0004-637X }}</ref>
1900ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಪಟಲ ಅವಲೋಕನೆಗಳಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲ ಸುಳಿವುಗಳು ದೊರಕಿದವು. [[:en:Vesto Slipher]]ನು ಶುಕ್ರದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ [[:en:Doppler shift|ಡಾಪ್ಲರ್ ಸ್ಥಳಾಂತರ]]ವನ್ನು ಮಾಪಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಈ ಯತ್ನದಿಂದ, ಶುಕ್ರದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ, ಶುಕ್ರವು ಮುಂಚೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ಶಂಕಿಸಿದನು.<ref>{{cite journal|author =Slipher V.M. |year =1903|title =A Spectrographic Investigation of the Rotation Velocity of Venus|journal =Astronomische Nachrichten|volume= 163|pages=35|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1903AN....163...35S}}</ref> 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಶುಕ್ರದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣವು ಪ್ರತಿಗಾಮಿಯೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದವು. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ನಡೆಸಲಾದ ರೆಡಾರ್ ಅವಲೋಕನದಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿರುವ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲದ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite journal|author = Goldstein R.M., Carpenter R.L. |year = 1963|title = Rotation of Venus: Period Estimated from Radar Measurements|url = https://archive.org/details/sim_science_1963-03-08_139_3558/page/910 |journal = Science |volume= 139 |pages= 910-911|doi= 10.1126/science.139.3558.910}}</ref>
1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ರೆಡಾರ್ ಅವಲೋಕನಗಳಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ವಿವರಗಳು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ತಿಳಿದುಬಂದವು. [[:en:Arecibo Observatory|ಅರೆಸಿಬೊ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ]]ದಿಂದ ಶುಕ್ರದತ್ತ ಮಿಡಿಯುವ ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲನಾಂಶವುಳ್ಳ ಎರಡು ವಲಯಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಈ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಆಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಬೀಟಾ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಲೋಕನೆಗಳು ಒಂದು ಕಾಂತಿಯುತದವಾದ ಪರ್ವತವಲಯವನ್ನೂ ಹೊರಗೆಡವಿದವು. ಇದನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ವೆಲ್ ಪರ್ವತವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|author =Campbell D.B., Dyce R.B., Pettengill G.H.|year =1976)|title =New radar image of Venus|url =https://archive.org/details/sim_science_1976-09-17_193_4258/page/1123|journal =Science|volume=193|pages= 1123|doi=10.1126/science.193.4258.1123}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ತ್ರೀ ನಾಮಗಳಿಲ್ಲ.
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅವಲೋಕನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ರೆಡಾರ್ ಚಿತ್ರಗಳು 5ಕಿ.ಮೀ. ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮೇಲ್ಮೈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸಿದವು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ವಿವರವಾದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು.
== ಶುಕ್ರದ ಅನ್ವೇಷಣೆ ==
=== ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:Mariner 2.jpg|right|thumb|೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಉಡಾಯಿಸಲಾದ ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೨]]
ಶುಕ್ರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಮಾನವ ರಹಿತ ಗಗನ ಯಾತ್ರೆಯು (ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮಾನವ ರಹಿತ ಯಾತ್ರೆ) ಫೆಬ್ರವರಿ, ೧೨, ೨೦೦೬ರಂದು [[:en:Venera 1|ವೆನೆರಾ ೧]] ಶೋಧಕದ ಉಡಾವಣೆಯಿಂದ ಶುರುವಾಯಿತು. ಬಾಕಿಯಂತೆ ಬಹು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಸೋವಿಯತ್ [[:en:Venera program|ವೆನೆರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]ದ ಮೊದಲ ನೌಕೆಯಾದ ವೆನೆರಾ ೧ನ್ನು ಬುಧದತ್ತ ನೇರ ಪಥದಲ್ಲಿ ಉಡಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಉಡಾವಣೆಯ ೭ ದಿನಗಳ ನಂತರ ನೌಕೆಯು ಭೂಮಿಯಿಂದ ೨.೮ ಕೋಟಿ ಮೈಲುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅದರ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಹೋಯಿತು. ನೌಕೆಯು ಶುಕ್ರದಿಂದ ೧೦೦,೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಯಿತೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
[[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಶುಕ್ರಾನ್ವೇಷಣೆಯು ಸಹ ಉಡಾವಣೆಯಲ್ಲೇ [[:en:Mariner 1|ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧]]ರ ನಷ್ಟದಿಂದ ಶುರುವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ತದನಂತರದ [[:en:Mariner 2|ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೨]] ನೌಕೆಯು, ೧೦೯-ದಿನಗಳ ಯ ನಂತರ, ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ೩೪,೮೩೩ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾರಿಹೋಗಿ, ವಿಶ್ವದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಅಂತರಗ್ರಹ ಯಾತ್ರೆಯಾಯಿತು. ಶುಕ್ರದ ಮೋಡ ಪದರಗಳು ತಣ್ಣಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈಯು ಕಡೇಪಕ್ಷ ೪೨೫ಸೆ. ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೨ರ [[ಮೈಕ್ರೋತರಂಗ]] ಮತ್ತು [[ನಸುಗೆಂಪು]] [[ರೇಡಿಯೋಮಾಪಕ]]ಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದವು. ಈ ವಿಷಯವು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಗಳಿರಬಹುದೆಂಬ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೈ ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಈ ನೌಕೆಯು ಗ್ರಹದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಮತ್ತು [[ಖಗೋಳ ಮಾನ]]ದ ಸುಧಾರಿತ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯಿತು. ಆದರೆ, [[ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ]] ಅಥವಾ [[ವಿಕಿರಣ ಪಟ್ಟಿ]]ಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite paper | author=Jet Propulsion Laboratory | title=Mariner-Venus 1962 }}</ref>
=== ವಾಯುಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ===
ಮಾರ್ಚ್ ೧, ೧೯೬೬ರಂದು [[:en:Venera 3|ವೆನೆರಾ ೩]] ಶೋಧಕವು ಶುಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಈ ಶೋಧಕವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ವಸ್ತು. ಆದರೆ, ಶುಕ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ಅದರ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೆಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಇದರ ನಂತರದ ನೌಕೆಯಾದ [[:en:Venera 4|ವೆನೆರಾ ೪]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮, ೧೯೬೭ರಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಹಲವಾರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವಾಯುಮಂಡಲವು ೯೦-೯೫% ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೫೦೦ಸೆ. ನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೨ ಮಾಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ವೆನೆರಾ ೪ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು. ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲವು, ವೆನೆರಾ ೪ನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಅಭಿಯಂತರರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿದ ಶೋಧಕದ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶವು ಬಹು ಬೇಗನೆ ನಿಶ್ಶಕ್ತವಾಯಿತು. ೯೩ ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ, ವೆನೆರಾ ೪ರ ಕಟ್ಟ ಕೊನೆಯ ಒತ್ತಡ ಮಾಪನವು ೨೪.೯೬ಕಿ.ಮೀ. ಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ೧೮-bar ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯, ೧೯೬೭ರಂದು) [[:en:Mariner 5|ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೫]] ಶೋಧಕವು ಶುಕ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅದರ ಮೋಡದ ಪದರದಿಂದ ೪,೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಹೋಯಿತು. [[ಮಂಗಳ (ಗ್ರಹ)|ಮಂಗಳ]]ದತ್ತ ಹೊರಟಿದ್ದ [[:en:Mariner 4|ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೪]] ವಿಫಲವಾದರೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲೋಸುಗ ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೫ನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೪ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೫ನ್ನು ಶುಕ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೨ ಹೊಂದಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿಯಾದ ಉಪಕರಣಗಳು, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಅದರ ರೇಡಿಯೋ [[ಮರೆಮಾಡುವಿಕೆ]] ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲದ ರಚನೆ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದವು.<ref>{{Cite paper | author=Eshleman V, Fjeldbo G| title=The atmosphere of Venus as studied with the Mariner 5 dual radio-frequency occultation experiment | publisher=NASA | date=1969| version=SU-SEL-69-003 | url=http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19690011426_1969011426.pdf}}</ref> ವೆನೆರಾ ೪ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೫ರಿಂದ ಬಂದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾ-ಅಮೆರಿಕಾಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ತಂಡವೊಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿತು. ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ವೆನೆರಾ ೪ರಿಂದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಜನವರಿ ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ೫ ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ [[:en:Venera 5|ವೆನೆರಾ ೫]] ಮತ್ತು [[:en:Venera 6|ವೆನೆರಾ ೬]] ಅವಳಿ ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿತು. ಈ ಶೋಧಕಗಳು ಅದೇ ವರ್ಷದ ಮೇ ೧೬ ಮತ್ತು ೧೭ನೇ ತೇದಿಗಳಂದು ಶುಕ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದವು; ೨೫-ಭೂವಾಯುಮಂಡಲಗಳಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಈ ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಇಳಿಯಲು ಸಣ್ಣ ಗಾಳಿಕೊಡೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಆಗಿನ ಮಾದರಿಗಳು ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ೨೫ ರಿಂದ ೭೫-ಭೂವಾಯುಮಂಡಲದಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ಎರಡೂ ಶೋಧಕಗಳು ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆಯೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು ೫೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಇವೆರಡೂ ೨೦ ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾಗಿ, ಶುಕ್ರದ ಕತ್ತಲ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದವು.
=== ಮೇಲ್ಮೈ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ===
ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ [[:en:Venera 7|ವೆನೆರಾ ೭]] ನೌಕೆಯು ೧೮೦-bar ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಶಕ್ತವಾದ, ಬಲಪಡಿಸಲಾದ ಅವರೋಹಣ ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೩೫-ನಿಮಿಷದ ವೇಗದ ಅವರೋಹಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಗಾಳಿಕೊಡೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಘಟಕವು ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿವ ಮುನ್ನ ಅದನ್ನು ತಂಪುಮಾಡಲಾಯಿತು. ಘಟಕವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫, ೧೯೭೦ರಂದು ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಗಾಳಿಕೊಡೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಹರಿದೊಹೋಗಿತ್ತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಅಪಳಿಸಿದ ಶೋಧಕವು ೨೩ ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಶುಕ್ರದ ತಾಪಮಾನದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು. ಇದು, ಬೇರೊಂದು ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ಬಂದ ಮೊದಲ ದೂರಮಾಪಿತ ([[:en:telemetry|telemetry]]) ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿದೆ.
[[:en:Venera 8|ವೆನೆರಾ ೮]] ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ೫೦ ನಿಮಿಷಗಳ ವರೆಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದರ ಮತ್ತು [[:en:Venera 9|ವೆನೆರಾ ೯]], [[:en:Venera 10|ವೆನೆರಾ ೧೦]] ಶೋಧಕಗಳು ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವೆನೆರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ವೆನೆರಾ ೯ ಮತ್ತು ೧೦ರ ಎರಡು ಇಳಿದಾಣಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿದವು: ವೆನೆರಾ ೯, ೨೦ ಡಿಗ್ರಿ ಇಳಿಜಾರು ಮತ್ತು ೩೦-೪೦ಸೆ.ಮೀ. ದಪ್ಪವಿರುವ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೂಂದು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಳಿದಿತ್ತು; ವೆನೆರಾ ೧೦ [[:en:basalt|ಕಪ್ಪುಶಿಲೆ]]ಯಂತಹ ಚಪ್ಪಡಿ ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದ ಜಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.
[[ಚಿತ್ರ:Pioneer_Venus_orbiter.jpg|thumb|left|ಪಯೊನೀರ್ ಶುಕ್ರ ಪರಿಭ್ರಮಕ]]
ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[:en:gravitational slingshot|ಗುರುತ್ವ "ಉಯ್ಯಾಲೆ"]] ಪಥವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಬುಧದತ್ತ ಹೊರಟಿದ್ದ [[:en:Mariner 10|ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦]] ಶೋಧಕವು ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರದ ಬಳಿ ಹಾದುಹೋಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೫, ೧೯೭೪ರಂದು ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦ ಶುಕ್ರದ ೫೭೯೦ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋದಾಗ, ಸುಮಾರು ೪,೦೦೦ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು. ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಬಹು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, [[ಅತಿನೇರಳೆ]] ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕಾಣದಿದ್ದ ಹಲವು ವಿವರಗಳು ಶುಕ್ರದ ಮೋಡದ ವಿವರಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು.<ref>{{Cite paper | author=Dunne, J & Burgess E| title=ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦ರ ಯಾತ್ರೆ | publisher=NASA | date=1978 | version=SP-424 | url=http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19780019203_1978019203.pdf}}</ref>
ಅಮೆರಿಕಾದ [[:en:Pioneer Venus project|ಪಯೊನೀರ್ ಶುಕ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]ವು ಎರಡು ಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite journal | author=Colin L, Hall C | title= ಪಯೊನೀರ್ ಶುಕ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ | journal=Space Science Reviews | year=1977 | volume=20 | issue=|pages=|url=http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1977SSRv...20..283C&data_type=PDF_HIGH&type=PRINTER&filetype=.pdf |doi = 10.1007/BF02186467}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೭೮ರಂದು ಶುಕ್ರದ ಸುತ್ತ ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ [[:en:Pioneer Venus Orbiter|ಪಯೊನೀರ್ ಶುಕ್ರ ಪರಿಭ್ರಮಕ]]ವು ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿದ್ದು, ಶುಕ್ರಕ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, [[ರೆಡಾರ್]]ನಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈನ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. [[:en:Pioneer Venus Multiprobe|ಪಯೊನೀರ್ ಶುಕ್ರ ಬಹುಶೋಧಕ]]ವು ಒಟ್ಟು ೫ ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯, ೧೯೭೮ರಂದು ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಈ ಶೋಧಕಗಳು ಅದರ ರಚನೆ, ಮಾರುತಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಖ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದವು.
[[ಚಿತ್ರ:Venera13Surface.jpg|thumb|[[:en:Venera 13|ವೆನೆರಾ ೧೩]] ತೆಗೆದ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಚಿತ್ರ]]
ಮುಂದಿನ ೪ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ೪ ಯಾತ್ರೆಗಳಾದವು. [[:en:Venera 11|ವೆನೆರಾ ೧೧]] ಮತ್ತು [[:en:Venera 12|ವೆನೆರಾ ೧೨]] ನೌಕೆಗಳು ಶುಕ್ರದ [[:en:electrical storm|ವಿದ್ಯುನ್ಮಾರುತ]]ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವು. ೪ ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ [[:en:Venera 13|ವೆನೆರಾ ೧೩]] ಮತ್ತು [[:en:Venera 14|ವೆನೆರಾ ೧೪]] ನೌಕೆಗಳು ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಮೊದಲ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದವು. ಈ ೪ ಯಾತ್ರೆಗಳೂ ಮೇಲಿನ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ತಡೆಗಾಗಿ ಗಾಳಿಕೊಡೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೂ, ಸುಮಾರು ೫೦ ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಿಂದ ಕೊಡೆಗಳ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಇಳಿದವು. ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಬಹಳ ದಟ್ಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಗಾಳಿಯ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಲೇ ಈ ನೌಕೆಗಳು ನಿಧಾನಗೊಂಡು, ಮೇಲ್ಮೈನ ಮೇಲೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿದವು. ನೌಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]] [[ಪ್ರತಿದೀಪಕ]] [[ವರ್ಣಪಟಲಮಾಪಕ]]ವನ್ನು (X-Ray fluorescence spectrometer) ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ವೆನೆರಾ ೧೩ ಮತ್ತು ೧೪ಗಳು ಒಂದು ಶೋಧಕವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಕುಚಿತ್ವವನ್ನು ಮಾಪಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದವು. ನಂತರದ ದಿನದಲ್ಲಿ, ವೆನೆರಾ ೧೪ ಹೊರಚಿಮ್ಮಿದ ಅದರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮಸೂರದ ಮುಚ್ಚಳವು ತಿರುಗಿ ಬಂದು ಅದಕ್ಕೇ ಹೊಡೆದದ್ದರಿಂದ, ಮಣ್ಣಿನ ಜೊತೆ ಅದರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಹೋಯಿತು. ಸಂಶ್ಲಿಷ್ಟ ರಂಧ್ರ ರೆಡಾರನ್ನು ([[:en:Synthetic aperture radar|Synthetic aperture radar]]) ಬಳಸಿ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು [[:en:Venera 15|ವೆನೆರಾ ೧೫]] ಮತ್ತು ([[:en:Venera 16|ವೆನೆರಾ ೧೬]]ಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ ವೆನೆರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.
೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ [[:en:Comet Halley|ಹ್ಯಾಲಿ ಧೂಮಕೇತು]]ವು ಸೌರಮಂಡಲದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋದಾಗ, ಶುಕ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮುಗಿಸದ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಈ ಧೂಮಕೇತುವನ್ನು ಒಂದೇ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತಲುಪುವಂಥ ಅವಕಾಶವು ಒದಗಿಬಂತು. ಹ್ಯಾಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೯೮೫ರ ಜೂನ್ ೧೧ ಮತ್ತು ೧೫ರಂದು [[:en:Vega program|ವೇಗಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]ದ ಎರಡು ನೌಕೆಗಳು ತಲಾ ಒಂದು ಶೋಧಕವನ್ನು ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲದತ್ತ ಬಿಟ್ಟವು. ವೆನೆರಾ-ಶೈಲಿಯ ಈ ಶೋಧಕಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗಾ ೧ರ ಶೋಧಕವು ಭಾಗಶಃ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಈ ನೌಕೆಗಳು, ಬೆಲೂನಿನಿಂದ ಇಳಿಬಿದ್ದಿದ್ದ ಒಂದು ಯಂತ್ರಮಾನವನನ್ನು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ೫೩ ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ) ಇಳಿಸಿದವು. ಈ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರದ ವಾಯು ಒತ್ತಡವು ಸುಮಾರು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೪೮ ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಈ ಶೋಧಕಗಳು ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಮುಂಚೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದೂ, ಮತ್ತು ವಾಯುಮಂಡಲವು ಪ್ರಬಲವಾದ ಸಂವಹನಾ ಮಾರುತಗಳಿಂದ ([[:en:convection cells|convection cells]]) ಕೂಡಿದೆಯೆಂದೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದವು.<ref>{{cite journal | author=Linkin V, Blamont J, Preston R | title= ವೇಗಾ ಶುಕ್ರ ಬೆಲೂನು ಪ್ರಯೋಗ | journal=Bulletin of the American Astronomical Society | year=1985 | volume=17 | issue= | pages= 722 | url= }}</ref><ref>{{cite journal |title = ವೇಗಾ ಶುಕ್ರ ಬೆಲೂನು ಪ್ರಯೋಗ | author = Sagdeev, R. Z.; Linkin, V. M.; Blamont, J. E.; Preston, R. A.| journal = Science| volume = 231 | pages = 1407-1408|year = 1986|url = http://links.jstor.org/sici?sici=0036-8075%2819860321%293%3A231%3A4744%3C1407%3ATVVBE%3E2.0.CO%3B2-E |doi = 10.1126/science.231.4744.1407}}</ref>
=== ರೆಡಾರ್ ನಕ್ಷೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:Venus2_mag_big.png|thumb|right|ಶುಕ್ರದ ಮೆಜೆಲನ್ ಸ್ಥಳವರ್ಣನಾ ನಕ್ಷೆ]]
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[:en:Magellan probe|ಮೆಜೆಲನ್ ಶೋಧಕ]]ವನ್ನು ೪ ಮೇ ೧೯೮೯ರಂದು ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಯಾತ್ರೆಯು ರೆಡಾರ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಶುಕ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name=jpl-magellan/> ಇದು ೪ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮುಂಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದು, ಬೇರೆ ಗ್ರಹಗಳ ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವಂತಿದ್ದವು. ಮೆಜೆಲನ್ ನೌಕೆಯು ಶುಕ್ರದ ೯೮% ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ರೆಡಾರ್ ನಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ೯೫% ಗುರುತ್ವ ವಲಯವನ್ನು ನಕ್ಷಿಸಿತು. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆಯ ಅಂತಿಮದದಲ್ಲಿ, ಮೆಜೆಲನ್ ನೌಕೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶುಕ್ರದ ವಾಯುಮಂಡಲದತ್ತ ಹಾರಿಸಿ ನಾಶಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ವಾಯುಮಂಡಲದ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಮಾಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ನಡೆಯಿತು. ಇನ್ನೊಂದು ದಶಕದವರೆಗೆ ಶುಕ್ರಕ್ಕೆಂದೇ ಮುಡಿಪಾಗಿದ್ದ ಬೇರಾವುದೂ ಯಾತ್ರೆಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸೌರಮಂಡಲದ [[:en:Solar system#outer planets|ಹೊರ ಗ್ರಹ]]ಗಳತ್ತ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವನ್ನು [[:en:Galileo spacecraft|ಗೆಲಿಲಿಯೊ]] ಮತ್ತು [[:en:Cassini-Huygens|ಕ್ಯಾಸಿನಿ]] ಗಗನನೌಕೆಗಳು ಅವಲೋಕಿಸಿದವು.
=== ಸಧ್ಯದ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಯಾತ್ರೆಗಳು ===
ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧, ೨೦೦೬ರಂದು [[:en:Venus Express|ವೀನಸ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]] ಶೋಧಕವು ಯಶವಿಯಾಗಿ ಶುಕ್ರನ ಸುತ್ತ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. [[:en:European Space Agency|ಐರೋಪ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಈ ಶೋಧಕವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೯, ೨೦೦೫ರಂದು [[:en:Russian Federal Space Agency|ರಷ್ಯಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ಹಾರಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧ರಂದು ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನ್ನನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉರಿಸಿ ಗ್ರಹದ ಸುತ್ತ [[:en:polar orbit|ಧ್ರುವ ಕಕ್ಷೆ]]ಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು. ಗ್ರಹದ ವಾಯುಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಶೋಧಕವು [[ಪ್ಲಾಸ್ಮ|ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ]] ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನಗಳನ್ನು ನಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಯಾತ್ರೆಯು ೫೦೦ ಭೂದಿನಗಳವರೆಗೆ (ಸುಮಾರು ೨ ಶುಕ್ರ ವರ್ಷಗಳು) ನಡೆಯುವಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://sci.esa.int/science-e/www/area/index.cfm?fareaid=64 Venus Express]</ref> ವೀನಸ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ನಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವ ಮೊದಲ ಮಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗ್ರಹದ ದಕ್ಷಿಣಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಜೋಡಿ [[:en:polar vortex|ಸುಳಿ]]ಯಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಒಂದು.
ಜಪಾನ್ನ ವಾಂತರಿಕ್ಷ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[:en:JAXA|JAXA]]ವು 2010ರಲ್ಲಿ [[:en:PLANET-C|PLANET-C]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶುಕ್ರ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಭ್ರಮಕವನ್ನು ಉಡಾಯಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಬುಧ ಯಾತ್ರೆಗಳಾದ [[:en:MESSENGER|ಮೆಸೆಂಜರ್]] ಮತ್ತು [[:en:BepiColombo|ಬೆಪಿಕೊಲಂಬೊ]]ಗಳು ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರದ ಸಮೀಪ ಹಾದುಹೋಗಲಿವೆ.
== ಮಾನವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರ ==
=== ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ===
ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಾಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಶುಕ್ರವು ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೬೦೦ರಲ್ಲೇ [[:en:Babylon|ಬ್ಯಾಬಿಲೋನ್]]ನ ಶಾಸನಗಳು ಶುಕ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಬ್ಯಾಬಿಲೋನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂರ್ತೀಕರಣವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದ ದೇವತೆಯಾದ ''[[:en:Ishtar|ಇಶ್ತಾರ್]]''ಳ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟರು. ಶುಕ್ರವನ್ನು ಎರಡು ಬೇರೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೆಂದು ನಂಬಿದ್ದ [[:en:Ancient Egypt|ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್]]ನ ಜನರು ಉಷಾ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ''ಟಿಯೋಮೋಓತಿರಿ'' ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯಾ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ''ಉವಾಇತಿ'' ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದೇ ರೀತಿ, ಶುಕ್ರವು ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದ [[:en:Ancient Greece|ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್]]ನ ಜನರು ಉಷಾ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ''ಫಾಸ್ಫೊರಸ್'' (ಅರ್ಥಾತ್: "ಬೆಳಕನ್ನು ತರುವವ") ಎಂದೂ, ಸಂಧ್ಯಾ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ''ಹೆಸ್ಪೊರಸ್'' (ಅರ್ಥಾತ್: ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ನಕ್ಷತ್ರ) ವೆಂದೂ ಕರೆದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಗ್ರಹವೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಗ್ರೀಕರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಮದ ದೇವತೆಯಾದ [[:en:Aphrodite|ಆಫ್ರೊಡೈಟ್]]ಳ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದರು. ರೋಮನ್ನರು ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಮದ ದೇವತೆಯಾದ [[:en:Venus (goddess)|ವೀನಸ್]]ಳ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟರು.
[[:en:Hebrews|ಯಹೂದಿಯರು]] ಇದನ್ನು ''ನೋಗ'' ("ಹೊಳೆತ"), ''ಅಯೆಲೆತ್-ಹ-ಶಖರ್'' ("ಮುಂಜಾನೆಯ ಜಿಂಕೆ") ಮತ್ತು ''ಕೊಚವ್-ಹ-ಎರೆವ್'' ("ಸಂಜೆಯ ನಕ್ಷತ್ರ") ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಶುಕ್ರದ ಚಲನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಮಾಡಿದ [[:en:Maya|ಮಾಯ]] ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಹವು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳ ಮುನ್ನ ಗುಳಿಗ ಕಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇವರು ಶುಕ್ರದ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶುಕ್ರವನ್ನು ''[[:en:Kileken|ಕಿಲೇಕೆನ್]]'' ಎಂದು ಕರೆದ [[:en:Maasai|ಮಸಾಯ್]] ಜನರು ಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ ''ಅನಾಥ ಹುಡುಗ''ವೆಂದು ಹೆಸರಿರುವ ಒಂದು [[:en:oral tradition|ವಾಚ್ಯ ಪರಂಪರೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ [[:en:astrology|ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವು ಸ್ತ್ರೀತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ/ಪ್ರೇಮಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[:en:Vedic astrology|ವೈದಿಕ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವು ಸುಖ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆಯನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಚೀನೀ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರು ಶುಕ್ರವನ್ನು ''ತಾಯ್-ಪೇ'' (ಶ್ವೇತ ಸುಂದರಿ) ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆಧುನಿಕ [[ಚೀನಾ|ಚೈನಾ]], [[ಕೊರಿಯಾ]], [[ಜಪಾನ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಯೆತ್ನಾಮ್]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವನ್ನು ಪದಶಃ ''ಲೋಹ ನಕ್ಷತ್ರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಚೀನೀಯರ [[:en:Five elements (Chinese philosophy)|ಪಂಚಭೂತ]]ಗಳ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Venus symbol (heavy copper).svg|48px|left|]] ಶುಕ್ರದ [[:en:Astronomical symbols|ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಚಿಹ್ನೆ]]ಯು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಚಿಹ್ನೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಚಿಹ್ನೆಯು ಒಂದು ವೃತ್ತಾಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಶಿಲುಬೆಯಾಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಕೈಗನ್ನಡಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ [[ರಸವಿದ್ಯೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಿಹ್ನೆಯು [[ತಾಮ್ರ]]ವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
== ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ ==
* [[:en:Colonization of Venus|Colonization of Venus]]
*[https://www.prajavani.net/artculture/shukra-planet-608565.html ಮಂಗಳವಾಯಿತು, ಇನ್ನು ಶುಕ್ರ; ಎಂ. ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್ ಪಾಷ ;Published: 20 ಜನವರಿ 2019,]
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist|2}}
== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ==
* [http://www.mentallandscape.com/V_Venus.htm The Soviet Exploration of Venus]
* [http://www.mentallandscape.com/C_CatalogVenus.htm Catalog of Soviet Venus images]
* [http://www.nineplanets.org/venus.html The Nine Planets: Venus]
* [http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/heasarc/missions/venera1112.html NASA page about the Venera missions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150308085025/http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/heasarc/missions/venera1112.html |date=2015-03-08 }}
* [http://www2.jpl.nasa.gov/magellan/ Magellan mission home page]
* [http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/heasarc/missions/pvo.html Pioneer Venus information from NASA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150304095221/http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/heasarc/missions/pvo.html |date=2015-03-04 }}
* [https://web.archive.org/web/20080305133558/http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/transit/venus0412.html Detailed information about transits of Venus]
* [http://planetarynames.wr.usgs.gov/jsp/SystemSearch2.jsp?System=Venus USGS Gazetteer of Planetary Nomenclature: Venus]
* [https://web.archive.org/web/20150207003528/http://www.geody.com/?world=venus Geody Venus], a search engine for surface features
* [http://www.worldwindcentral.com/wiki/Venus Maps of Venus in NASA World Wind] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206160948/http://www.worldwindcentral.com/wiki/Venus |date=2015-02-06 }}
* [http://www.venustoday.com Venustoday.com] - Venus-related news
* [http://www.space.com/scienceastronomy/060911_venus_images.html Recalibrated surface images from the Venera landers]. Previously unresolved features are visible.
{{ನಮ್ಮ ಸೌರಮಂಡಲ}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಸೌರಮಂಡಲ]]
aohkcpapzibkl6ofzefanzy0k0g2bht
ವರ್ಗ:ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ
14
5751
1433750
1066337
2026-10-17T20:14:47Z
Anil Teggi
100810
1433750
wikitext
text/x-wiki
[[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]]
'''“ಮಕ್ಕಳ ಲೋಕದ ಮುಗ್ಧ ಕನ್ನಡಿ: ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸವಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ರಾಜಶೇಖರ ಕುಕ್ಕುಂದಾ ಅವರ ಕಾವ್ಯಲೋಕ”!'''
ಕನ್ನಡ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದಿಗ್ಗಜರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಸೃಜನಶೀಲ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಶ್ರೀ ರಾಜಶೇಖರ ಕುಕ್ಕುಂದಾ ಅವರು ಸಮಕಾಲೀನ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಒಲವಿನಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ಸುಂದರ ವ್ರತದಂತೆ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಂತದಿಂದಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಇವರು, ನಾಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ದು ಕವನಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆದು ಬಂದವರು. ಮಗುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾವ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಕಠಿಣ ಸವಾಲು. ಆದರೆ, ಕುಕ್ಕುಂದಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವ್ಯಾಪಾರ, ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸು, ಮುಗ್ಧ ಹುಡುಗಾಟಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆಗೂ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಐದು ಸಂಕಲನಗಳು ಅವರಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಮಗುತನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
ಕಾವ್ಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಲಯಗಾರಿಕೆ
ಕುಕ್ಕುಂದಾ ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಕವಿತೆಗಳು ಸರಳವಾದ ಭಾಷೆ, ಗೇಯ ಗುಣ, ಆದ್ಯಂತ ಪ್ರಾಸ ಹಾಗೂ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಲಯಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಪದಗಳ ಸುಂದರ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅನುಕರಣ ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಈ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು ನೀಡಿವೆ. ಕೇವಲ ಪ್ರಾಸಕ್ಕಾಗಷ್ಟೇ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪದಗಳ ಕಸರತ್ತು ಮಾಡದೆ, ಕಾವ್ಯದ ಕಣ್ಣು, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನಂತಿರುವ ಲಯ, ನಾದ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥದ ಹದವಾದ ಸಮತೊಲನವನ್ನು ಇವರ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಯಂತ್ರಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಚಲನೆಯಂತೆ ಮೂಡಿಬಂದಿರುವ ಈ ಪದ್ಯಗಳು ಓದುವಾಗ ತುದಿನಾಲಿಗೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿವೆ.
ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಕೇವಲ ಎಳೆಯರನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕಾವ್ಯಪ್ರೇಮಿ ದೊಡ್ಡವರಲ್ಲೂ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಾ ಉಲ್ಲಾಸ ತುಂಬಿ ನಗು ತರಿಸಬಲ್ಲವು. ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಗರಿಗರಿಯಾದ ರುಚಿಕರ ತಿನಿಸಿನಂತೆ, ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕವಿಯೊಬ್ಬ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸೃಜಿಸಿದ ಬೌದ್ಧಿಕ ರಚನೆಗಳಲ್ಲ ಇವು; ಬದಲಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿ, ಅವರೊಡನಾಟದ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡ ಜೀವಂತ ಕೃತಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಬರುವ ಕಾರು ಮತ್ತು ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಅಪ್ಪಟ ಸಹಜವಾಗಿ ನಡೆವ ಎಮ್ಮೆ ಇವೆರಡರ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಕವಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:
“ಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಕಾರು ಓಡಿ ಬಂತು ಜೋರು / ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಎಮ್ಮೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಕೇರು!”
ಅದೇ ರೀತಿ, ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ಗದರಿಸುವ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಗುವಿನ ಮುಗ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕವಿಗಳು ಕಾವ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವ ಪರಿ ಅತ್ಯಂತ ರಂಜನೀಯವಾಗಿದೆ:
“ಅಪ್ಪನು ತಪ್ಪನು ಮಾಡಲೆ ಇಲ್ಲವೆ ಸಣ್ಣವನಿರುವಾಗ? ಅಪ್ಪಗೆ ಜಬರಿಸಿ ಅಜ್ಜಿಗೆ ನೆನಪಿಸಿ ಕೇಳುವರಾರೀಗ?”
ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆ
'''ಚೆಲುವ ಚಂದಿರ (ಪ್ರಥಮ ಸಂಕಲನ)'''
ಇದು ಇವರ ಪ್ರಥಮ ಸಂಕಲನವಾಗಿದ್ದು, ಬಾಲ ಕವಿಯಾಗಿ ಬರೆದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕವನಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ. ಬಾಲಕವಿಯಾಗಿ ಕವನ ರಚಿಸಿ, ಅದೇ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಇವರು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ನೆಲೆ ಊರುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರಥಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲೇ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿರುವ ಇವರ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಕ್ಕಳ ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರಗು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ‘ಚೆಲುವ ಚಂದಿರ’ನ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಾರ ಆನಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ರಚನೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಿತಮಿತ ಮಧುರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆ.
'''ಸೋನ ಪಾಪಡಿ'''
ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಚಿತ್ರ-ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ವಿನೋದ, ನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ರಂಜಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಪ್ಪಿಟ್ಟಿನ ಕುರಿತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲ ಇರುವ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬೇಸರ, ಸ್ಕೂಲೇ ಇರಬಾರದೆಂಬ ಅವರ ಮನದ ಮುಗ್ಧ ಆಸೆ, ಅನ ಪಾಠದ ಹೊಸ ಸನ್ನಿವೇಶ, ಸೈಕಲ್ ಮೇಲಿನ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಮಳೆ-ಮೋಡ-ಗುಬ್ಬಿಯ ಮೇಲಿನ ಕುತೂಹಲಗಳನ್ನು ಈ ಕೃತಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಳವಾದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬರೆದಿರುವ ‘ಚಿಕ್ಕಾ, ಚಿಕ್ಕಾ, ಎಲ್ಲೋದಾ?’ ಪದ್ಯವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕು.
“ನೆಲವಿನ್ ಮ್ಯಾಲಿನ್ ಹಾಲ್ ಕುಡಿದು / ಕಪ್ಪುಬಸ್ಸಿಯೆಲ್ಲಾ ಒಡ್ಡು”
ಓಡಿದ ಚಿಕ್ಕಾ ಎಲ್ಲೋದನೆಂದು ಹುಡುಕುವ ಈ ಕವಿತೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೆಳೆಯಲೆಂದೇ ಕವಿಗಳು ‘ಸೋನ ಪಾಪಡಿ’ಯಂತಹ ಸವಿಯಾದ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಾಡಿನ ಪ್ರತಿ ಮಗುವನ್ನೂ ತಲುಪಬೇಕು. ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಬಹುಪಾಲು ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಆತ್ಮವಹಿಸಿ ಇಂತಹ ಒಳ್ಳೆಯ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದುವ ನಿಜವಾದ ಅಭಿರುಚಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
'''ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಬಾತು'''
ಕಾವ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವಿರುವುದು ಲಯ, ನಾದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದ ಹದವಾದ ಸಮತೊಲನದಲ್ಲಿದೆ. ‘ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಬಾತು’ ಸಂಕಲನದ ರಚನೆಗಳ ಗಮ್ಮತ್ತಿರುವುದೇ ಈ ಅಂಶದಲ್ಲ. ಕವಿಯೇ ಮಗುವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕವಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಮಕ್ಕಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಯೋಚಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಏನೆಲ್ಲ ಅದ್ಭುತಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಸಂಕಲನ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬಲ್ಲ ಗುಣದ ಈ ರಚನೆಗಳು, ಶಬ್ದ ಚಮತ್ಕಾರದ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಟದ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಪಾಠವನ್ನು ದಾಟಿಸುವಂತಿವೆ.
'''ಮುಕ್ತಾಯ'''
ಎಳೆಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಲಹರಿ ಹಾಗೂ ಮುಗ್ಧ ಕಣ್ಣುಗಳ ನೋಟವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಕವಿ ರಾಜಶೇಖರ ಕುಕ್ಕುಂದಾ ಅವರ ಪುಟಾಣಿ ಪ್ರಾಸ ಪದ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ವಿನೋದ ಹಾಗೂ ತಮಾಷೆಯಿಂದ ಮುದ್ದು ಪುಟಾಣಿಗಳನ್ನು ಅಪಾರವಾಗಿ ರಂಜಿಸಬಲ್ಲವು. ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಮಮತೆ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಕವಿಯ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಕಾವ್ಯದ ಸವಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತೀರುವಂತಹದ್ದಲ್ಲ; ಅದು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಬಿಸಿ ಆರುವಂತಹದ್ದೂ ಅಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಚೆಲುವಿಕೆಗೆ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಮಸ್ತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಸದಾಕಾಲ ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.
06c6zbsbjzk6vwo8758jo7t90o4y9xh
ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
14
9717
1433752
1384653
2026-10-18T06:02:02Z
~2026-47300-52
101451
Thank you
1433752
wikitext
text/x-wiki
[[ವರ್ಗ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]]
'''ರಾಯಚೂರು''' ಜಿಲ್ಲೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ರಾಯಚೂರು ನಗರ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ರಾಯಚೂರು ಪ್ರದೇಶವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಲವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು, '''ಕೃಷಿ''', ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ.
'''ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ :'''
ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ–ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಾದ ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ರಾಯಚೂರು ದೋಆಬ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
'''ಇತಿಹಾಸ:'''
ರಾಯಚೂರು ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೌರ್ಯರು, ಸಾತವಾಹನರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಕಾಕತೀಯರು, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜವಂಶಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ.
'''ರಾಯಚೂರು ಕೋಟೆ''' ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಬಹಮನಿ/ಬೀಜಾಪುರ ಆಡಳಿತಗಾರರ ನಡುವೆ ರಾಯಚೂರು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಸಂಘರ್ಷಗಳು ನಡೆದಿವೆ.
'''ರಾಯಚೂರು ಕೋಟೆ:'''
ರಾಯಚೂರು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ರಾಯಚೂರು ಕೋಟೆ. ಕೋಟೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
'''ಕೃಷಿ:'''
ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
'''ಕೈಗಾರಿಕೆ:'''
ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿಗಳು, ಹತ್ತಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ರಾಯಚೂರು ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
'''ವಿಶೇಷತೆ:'''
ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ, ಕೃಷಿ, ನದಿಗಳು, ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣಾ–ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಯಚೂರು ದೋಆಬ್ ಪ್ರದೇಶವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶೇಷ ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.
'''ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು:'''
ಭತ್ತ, ಹತ್ತಿ, ಜೋಳ, ತೊಗರಿ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಶೇಂಗಾ.
'''ಶಿಕ್ಷಣ:'''
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು, ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ರಾಯಚೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
'''ಸಾರಿಗೆ:'''
ರಾಯಚೂರು ನಗರವು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
Thank you
9khoycwu42gkl5zi17hdagfqzs3hpob
ಕೊಟ್ಟೂರು
0
16269
1433749
1343534
2026-10-17T18:01:27Z
~2026-55577-25
102474
/* ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು */
1433749
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫}}
{{Infobox Indian Jurisdiction |
native_name = ಕೊಟ್ಟೂರು|
type = town|
latd = 14.817 | longd = 76.217|
locator_position = right |
state_name = ಕರ್ನಾಟಕ |
district = ವಿಜಯನಗರ |
leader_title = |
leader_name = |
altitude = 586|
population_as_of = 2001 |
population_total = 22701|
population_density = 686.25|
area_magnitude= |
area_total = 33.08|
area_telephone = 08391 |
postal_code = 583 134|
vehicle_code_range = |
sex_ratio = |
unlocode = |
website = |
footnotes = |
}}
'''ಕೊಟ್ಟೂರು''' [[ವಿಜಯನಗರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಇರುವ ೨೦೧೮ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಘೋಷಣೆಯಾದ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ.
== ಇತಿಹಾಸ ==
{{Cn}}
ಇದು ಶ್ರೀ ಗುರು ಕೊಟ್ಟೂರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ನೆಲೆವೀಡು. ಶ್ರೀಗುರು ಕೊಟ್ಟೂರೇಶ್ವರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟೂರು ಬಸವೇಶ್ವರ ಎಂತಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ವಷ೯ [[ಫೆಬ್ರುವರಿ]] ಅಥವಾ [[ಮಾಚ್೯]] ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಥೋತ್ಸವ ಜರುಗುವುದು ಡಿಸೆ೦ಬರ್ ತಿ೦ಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ದೀಪೊತ್ಸ್ತ್ವವ ಜರುಗುವುದು. ಈ ಸ್ವಾಮಿಯ ಹಿರೇಮಠಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವರ ಗುಡಿಯು ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಒಂದು ಹಿರೇಮಠ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡಮಠ, ತೊಟ್ಟಿಲು ಮಠ ಮತ್ತು ಗಚ್ಚಿನ ಮಠ.ಗಚ್ಚಿನಮಠದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಚಕ್ರವತಿ೯ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿರುವ ಒಂದು ಮಂಚವೂ ಕೂಡ ಇದೆ.ಗಚ್ಚಿನ ಮಠದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿಯ ಜೀವಂತ ಸಮಾಧಿಯೂ ಇದೆ.
ಕೊಟ್ಟೂರಿಗೆ ಮೊದಲಿದ್ದ ಹೆಸರು '''ಶಿಖಾಪುರ'''. ಶ್ರೀ ಗುರು ಕೊಟ್ಟೂರೇಶ್ವರರು ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಪವಾಡ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾ, ಕೊಡುವ ಊರು ಕೊಟ್ಟೂರು ಎಂದಾಯ್ತು ನೋಡ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಹಿರಿಯರು.
ಕೊಟ್ಟೂರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಊರುಗಳಿಂದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೫೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಕ್ತರು ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಹರಿಹರ ತಾಲೂಕಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರು.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೊಟ್ಟೂರಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲುವ ಮುಂಚೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರಶ್ವೇರ ಸ್ವಾಮಿ ನೆಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಒಮ್ಮೆ ಕೊಟ್ಟೂರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯು ಊರುರು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಶಿಖಾಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ರಾತ್ರಿ ಆಯಿತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಳಿ ಬಂದು ಕೊಟ್ಟುರೇಶ್ವರರು ತಮಗೆ ತಂಗಲು ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೋರಲು ಒಪ್ಪಿದ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರರರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮಲಗಲು ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀಡಿದರು ಬೆಳಗಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣಾವಾಗಿ ಇಡಿ ಆಸ್ತಾನವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ ಕೊಟ್ಟೂರೇಶ್ವರರು ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರನಿಗೆ ಸ್ಥಳವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದರು ಈ ಕುರಿತು ವೀರಭದ್ರನು ಕೊಟ್ಟೂರೇಶ್ವರರನ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಗಿ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡಿ ನೀವು ಕೊಡದಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಅದರಂತೆ ವೀರಭದ್ರ ದೇವರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀವು ಯಾರಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು "ಕೊಡದಗುಡ್ಡ" ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಲಿ ಅಂತಯೇ ನೀವು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಈ ಶಿಖಾಪುರ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ "ಕೊಟ್ಟೂರು" ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಲಿ ಎಂದು ಹರಸಿದರು.
== ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು ==
ಈ ಊರಿನ ಮಂಡಕ್ಕಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಎಂಬ ಖಾದ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ರುಚಿಕರವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯವು ಆಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದರೂ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು ಸಮೃದ್ಡವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅನ್ನದಾತನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ೪ ಕಾಟನ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗಳು ೯ ಹತ್ತಿ ಜಿನಿಂಗ್, ಮತ್ತು ೮ ಶೇಂಗಾ ಡಿಕಾಟಿಕೆಟಿಂಗ್ ಮಿಲ್ ಗಳು ವ್ಯಾಪರದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಪೂರೈಸುವುದು. ಈ ಊರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳಂದರೆ ಜೋಳ,ರಾಗಿ,ಹತ್ತಿ, ಶೇಂಗಾ, ಸೂಯ೯ಕಾಂತಿ ಇನ್ನಿತರವು.ತೂಕ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ದೇವರಮನಿ ವೇ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಇದ್ದು ಮತ್ತು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳು (ರೇಣುಕ ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟೂರೇಶ್ವರ) ಸಾವ೯ಜನಿಕರ ಮನರಂಜನೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಪೂಣ೯ಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಯೇ ಇತ್ತಿಚ್ಚೀಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ರೈಲು ಓಡಾಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಹರಿಹರ -ಕೊಟ್ಟೂರು ಮಾರ್ಗಾದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೊಟ್ಟೂರು ಪಟ್ಟಣವು ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ನೂತನ ತಾಲೂಕು ಆಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಕೊಟ್ಟೂ ರೇಶ್ವ ರ ಕಾಲೇಜು :- ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ರುವ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾಲೇಜು.
ಈ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ.
== ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ==
* [[ಕುಂ.ವೀರಭದ್ರಪ್ಪ]] (ಸಾಹಿತಿಗಳು), ಇವರ [[ಕೋಟ್ರೇಶಿ ಕನಸು]] ಮತ್ತು [[ಬೇಲಿಯ ಹೂಗಳು]] (ಮನ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗಿ) ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
{{commons category|Kotturu, Karnataka}}
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು}}
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು]]
{{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}}
11q28zbhdxwob9q4kql07kxig4te6p1
ವೇಗವರ್ಧನೆ
0
24389
1433740
1364301
2026-10-17T12:40:37Z
InternetArchiveBot
69876
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1433740
wikitext
text/x-wiki
[[ಚಿತ್ರ:Low Temperature Oxidation Catalyst.jpeg|thumb|ಕಡಿಮೆ-ತಾಪಮಾನದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನು ಕೋಣೆಯ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ವಿಷಕರವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಫಾರ್ಮಲ್ ಡಿಹೈಡ್ ನ್ನು ಸಹ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು.]]
'''ವೇಗವರ್ಧನೆ ''' ಎಂದರೆ ವೇಗವರ್ಧಕವೆಂಬ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಇತರ ಕಾರಕಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಒಂದು ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಕ್ರಿಯೆಯು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಗವರ್ಧಕವು ಹಲವಾರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಗುಣಾತ್ಮಕ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುವ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಋಣಾತ್ಮಕ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು, ಅಥವಾ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಕಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕ ನಂಜೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೇಗವರ್ಧಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇಳಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ-ಇದು ವೇಗವರ್ಧಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಕರಣದ ಅಸಂಯುಕ್ತ ಶಕ್ತಿ(ಸಂಯೋಜನಾಶಕ್ತಿರಹಿತ)ಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅದೇ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆಯು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಬಂಧಕಗಳನ್ನು ಧ್ರುವೀಕರಿಸಲು ಕಾರಕಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾರ್ಬನಿಲ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಆಸಿಡ್ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು, ಅಥವಾ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಧ್ಯಂತರಗಳ ರಚನೆ, ಆಸ್ಮಿಯಂ ಟೆಟ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ನಿಂದ ವೇಗರ್ವರ್ಧನೆಗೊಂಡ ಆಲ್ಕೀನ್ ಗಳ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲೇಶನ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಸ್ಮೆಟ್ ಎಸ್ಟರುಗಳು, ಅಥವಾ ಇದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಕಗಳ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೇಗವರ್ಧಕ ಜಲಜನಕೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಿತಿಯ ಜಲಜನಕ.
ಚಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ವೇಗವರ್ಧಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮಾದರಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿವೆ, ಅದೆಂದರೆ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು, ಅದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಆವರ್ತನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ನಿಧಾನಗತಿಯ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣವು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಮೊತ್ತ ಹಾಗು ಅದರ "ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ"ಯಿಂದ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಭಿನ್ನಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಕಾರಕಗಳ ಪ್ರಸರಣ ಹಾಗು ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರಸರಣದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಮಜಾತಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮೇಲ್ಮೈಯ ಬಂಧಕದ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ಪನ್ನದ ವಿಭಜನೆಯು ಸದೃಶ ವೇಗವರ್ಧಕಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಸ್ವತಃಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಭಂದಿಸಬಹುದು, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ನಿರರ್ಥಕವೂ ಆಗಬಹುದು. ಭಿನ್ನಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮಾದರಿ ದ್ವಿತೀಯಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕೊಕಿಂಗ್ (ಗಾಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಾಯಿಸಿ ಆವಿಯಾಗುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯುವ ಕಾರ್ಬನ್ ರೂಪ) ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಪಾಲಿಮರ್ ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಿನ್ನಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು, ಒಂದು ಘನ-ದ್ರವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಣದೊಂದಿಗೆ ಕರಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಘನ-ಅನಿಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
== ಹಿನ್ನೆಲೆ ==
ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಯಾರಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ವೇಗವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ವೇಗವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ವೇಗವರ್ಧನೆ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಆನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಗಮಾನರ್ಹವಾದವೆಂದರೆ ಕಾರ್ಬನಿಕ-ಲೌಹಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗು ಭೌತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳು ಪ್ರಮುಖವೆನಿಸಿವೆ. ವೇಗವರ್ಧನೆಯು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಹಲವು ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಗತವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೋಟಾರು ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಗವರ್ಧನಾ ಪರಿವರ್ತಕ ಹಾಗು ಒಜೋನ್ ರಂಧ್ರದ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ. ವೇಗವರ್ಧಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಸಿರು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ರಸಗಣೀತೀಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ,<ref>{{cite web | title=The 12 Principles of Green Chemistry | work=[[United States Environmental Protection Agency]] | url=http://www.epa.gov/greenchemistry/pubs/principles.html | accessdate=2006-07-31 | archive-date=2006-09-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060923174425/http://www.epa.gov/greenchemistry/pubs/principles.html | url-status=dead }}</ref>. ಈ ರಸಗಣೀತೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾರಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧಾರಣವಾದ ವೇಗವರ್ಧಕವೆಂದರೆ ಪ್ರೋಟಾನ್ (H<sup>+</sup>). ಹಲವು ಪರಿವರ್ತನಾ ಲೋಹಗಳು ಹಾಗು ಪರಿವರ್ತನಾ ಲೋಹದ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನೂ ಸಹ ವೇಗವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿಣ್ವಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ವೇಗವರ್ಧಕವು, ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಕ್ರಿಯಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ವೇಗವರ್ಧಕಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗವು ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಸಕ್ರಿಯಕರಣ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನೀರು ಹಾಗು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ವಿಷಮ ಪ್ರಮಾಣ ದ ಕ್ರಿಯೆಯು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಬಲ ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ:
:2 H<sub>2</sub>O<sub>2</sub> → 2 H<sub>2</sub>O + O<sub>2</sub>
ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಕೂಲ ಹೊಂದಿದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಆರಂಭಿಕ ವಸ್ತುವಿಗಿಂತ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ವೇಗವರ್ಧನೆಗೆ ಒಳಪಡದ ಕ್ರಿಯೆಯು ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ವಿಭಜನೆಯು ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ದ್ರಾವಣವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮೇಲಿನ ಸಮೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಾವು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಉಕ್ಕುವಿಕೆಯಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | publisher = [[University of Minnesota]] | title = Genie in a Bottle | url = http://www.chem.umn.edu/services/lecturedemo/info/genie.htm | date = 2005-03-02}}</ref> ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದೆ ಹಾಗೆ ಮತ್ತೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅಪರಿಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮರು ಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೇ, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ''ವೇಗವರ್ಧನೆ'' ಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>ಮಸೇಲ್, ರಿಚರ್ಡ್ I. “ಕೆಮಿಕಲ್ ಕೈನೆಟಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್ " ವಿಲೇಯ್-ಇಂಟರ್ಸೈನ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 2001. ISBN 0-471-24197-0</ref>
== ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯಸೂತ್ರಗಳು ==
=== ಮಾದರಿ ವಿಧಾನ ===
ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು, ಮಧ್ಯಂತರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ನಂತರದಲ್ಲಿ, ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಇರುವುದು ಒಂದು ಮಾದರಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ಥೂಲಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ, '''''C'' ''' ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರೆ, X ಹಾಗು Y ಕಾರಕಗಳಾಗಿವೆ, ಹಾಗು Z, X ಹಾಗು Y ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ:
:X + '''''C'' ''' → X'''''C'' ''' (1)
::Y + X'''''C'' ''' → XY'''''C'' ''' (2)
:::XY'''''C'' ''' → '''''C'' ''' Z (3)
::::'''''C'' ''' Z → '''''C'' ''' + Z (4)
ಆದಾಗ್ಯೂ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಯೆ 1 ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ, ಇದನ್ನು ನಂತರ ಕ್ರಿಯೆ 4 ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ:
:X + Y → Z
ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕವು ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ, ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದುಬಾರಿ ದ್ವಿತೀಯಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.''''''' '''
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ, ಕಳೆದ 2008ರಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸಂಶೋಧಕರು ಟೈಟೇನಿಯಂ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಹಾಗು ಜಲಜನಕವು ಒಂದುಗೂಡಿ ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸೂತ್ರದ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲು ತಿಳಿಸಿದರು, (TiO<sub>2</sub>, ಅಥವಾ ''ಟೈಟಾನಿಯ'' )ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ಟೈಮ್ -ಲ್ಯಾಪ್ಸ್ ಸರಣಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಟನಲಿಂಗ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಮಾದರಿಯು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮುಂಚೆ, ಅಣುಗಳ ಹೊರಹೀರುವಿಕೆ, ವಿಭಜನೆಗೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗು ಪ್ರಸರಣಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಂತರ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳೆಂದರೆ: HO<sub>2</sub>, H<sub>2</sub>O<sub>2</sub>, ನಂತರ H<sub>3</sub>O<sub>2</sub> ಹಾಗು ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನ (ನೀರಿನ ಅಣುವಿನ ಡೈಮರ್ ಗಳು (ದ್ವಯಾಣುಗಳು), ನಂತರ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ನೀರಿನ ಅಣುವು ಹೀರಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಿಚೂಷಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ಕೆಮಿಕಲ್ & ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, 16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009, "ಮೇಕಿಂಗ್ ವಾಟರ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಬೈ ಸ್ಟೆಪ್", ಪುಟ 10</ref>
=== ವೇಗವರ್ಧನೆ ಹಾಗು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಬಲತೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:CatalysisScheme-en.svg|thumb|right|292px|ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಂಭಾವ್ಯತಾ ಶಕ್ತಿಯ ನಕ್ಷೆಯು, ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಬಹಿರುಷ್ಣಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತೋರುತ್ತಿರುವುದು X + Y ಒಂದುಗೂಡಿ Z ನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವೇಗವರ್ಧಕದ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ರಿಯಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಕ್ರೀಕರಣ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ತೆರವುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತೋರಲಾದಂತೆ).ಅಂತಿಮ ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗು ಒಟ್ಟಾರೆ ಉಷ್ಣಬಲ ವಿಜ್ಞಾನವು ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.]]
ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು, ವಿವಿಧ ಪರಿವರ್ತನಾ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಕ್ರೀಕರಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು (ಪರ್ಯಾಯ) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಣ್ವಿಕ ಸಂಘರ್ಷಣಗಳು ಪರಿವರ್ತನಾ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಅಡಚಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಚಲನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಬಂಧಕದಿಂದಾಗಿ ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವೇಗವರ್ಧಕವು ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ತರಂಗ ಗ್ರಾಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲೂ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೋಲ್ಟ್ಜ್ ವಿಭಜನೆ ಹಾಗು ಎನರ್ಜಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ ವಿವರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ವೇಗವರ್ಧನದ ಧಾತುರೂಪದ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ '''ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ''' : ಅದು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು '''ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ''' ಏಕೆಂದರೆ ಮುಂದಿನ ಹಾಗು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣಗಳೆರಡರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. (ಥರ್ಮೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ವಿಭಾಗವನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿ). ವೇಗವರ್ಧಕವು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವು ಉಷ್ಣಬಲ ವಿಜ್ಞಾನದ ಎರಡನೇ ನಿಯಮದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಸಮತೋಲನವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಒಂದು ವೇಗವರ್ಧಕವಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರೆ ಇದು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಸಮತೋಲನವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಒಂದು ಅವಶ್ಯಕ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಗಿಬ್ಬ್ಸ್ ಫ್ರೀ ಎನರ್ಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಹಜವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಬಂಧಕವಿದ್ದರೆ, ವೇಗವರ್ಧಕದ ಯಾವುದೇ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಂತರ, ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವುದೂ ಸಹ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ; ಅದೆಂದರೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಹಾಗು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದ ತೆಗೆದು ಹಾಕುವುದೂ ಎರಡೂ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಒಂದು ವೇಗವರ್ಧಕವು ಸತತ ಚಲನಾ ಯಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಉಷ್ಣಬಲ ವಿಜ್ಞಾನದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿದೆ.<ref>ರಾಬರ್ಟ್ಸನ್, A.J.B. ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಗ್ಯಾಸ್ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ಸ್ ಬೈ ಮೆಟಲ್ಸ್. ಲೋಗೊಸ್ ಪ್ರೆಸ್, ಲಂಡನ್, 1970.</ref>
ವೇಗವರ್ಧಕವು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ '''ಮಾಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ''', ನಂತರ ಇದು ಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಜೊತೆಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇದೂ ಸಹ ಒಂದು ಪ್ರತಿವರ್ತನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಸ್ಟರ್ ಗಳ ವೇಗವರ್ಧನೆ-ಆಧಾರಿತ ಜಲವಿಚ್ಚೇದನದ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಮತೋಲನದ ಕ್ರಿಯೆಯು ಜಲವಿಚ್ಛೇದನದೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ
ವೇಗವರ್ಧಕದ '''ವೇಗವರ್ಧನೆ ಕ್ರಿಯೆ''' ಯನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡುವ SI ಏಕಮಾನವನ್ನು ಕ್ಯಾಟಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಗೆ ಒಂದು ಮೋಲ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಗವರ್ಧಕದ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಟರ್ನ್ ಓವರ್ ನಂಬರ್ (ಅಥವಾ TON) ಹಾಗು ವೇಗವರ್ಧಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ''ಟರ್ನ್ ಓವರ್ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ'' (TOF)ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮಾನವೆಂದರೆ ಕಿಣ್ವ ಏಕಮಾನ. ಕಿಣ್ವಕ ವೇಗವರ್ಧನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, ಕಿಣ್ವಗಳ ಮೇಲಿನ ಲೇಖನವನ್ನು ನೋಡಿ.
ವೇಗವರ್ಧಕವು, ಮೂಲದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೂಲದ್ರವ್ಯ ಹಾಗು ಪರಿವರ್ತನಾ ಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ''ವ್ಯತ್ಯಾಸ'' ವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಚಲನೆಯ ಪ್ರತಿಬಂಧಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
=== ಮಾದರಿ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಮೂಲದ್ರವ್ಯಗಳು ===
ವೇಗವರ್ಧಕದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ವಭಾವವು ಸ್ವತಃ ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ತರಹ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಬಹುಶಃ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಲವು ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜಲವಿಚ್ಚೇದನ ಹಾಗು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಸೇರಿವೆ. ಬಹುಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಘನವಸ್ತುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಯೋಲೈಟ್ ಗಳು, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಹಾಗು ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟಿನಂತಹ ಕಾರ್ಬನ್ ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪಗಳು. ಪರಿವರ್ತನಾ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ, ಜಲಜನಕೀಕರಣ) ಹಲವು ವೇಗವರ್ಧಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಲಜನಕದ ವೇಗವರ್ಧಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಮ್ ಲೋಹಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ವೇಗವರ್ಧಕಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೆಲವು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ(ಪೂರ್ವ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು )'''ಪ್ರೀಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್''' ಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರೀಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ ಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಲ್ಕಿನ್ಸನ್ ನ ವೇಗವರ್ಧಕ RhCl (PPh<sub>3</sub>)<sub>3</sub> ಒಂದು ನಿಜವಾದ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುಂಚೆ ಟ್ರೈಫಿನೈಲ್ ಫಾಸ್ಫೈನ್ ಲಿಗಂಡ್ (ಸಂಕೀರ್ಣ ಲವಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪರಮಾಣುವಿಗೆ ಬಂಧಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪರಮಾಣು ಅಥವಾ ಅಯಾನು)ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭ, ಆದರೆ ಇದು(ಸಿತು ಇದು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಬಲದ ವೇಗವರ್ಧಕ) ಸಿತುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸಕ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಹಂತದಿಂದಾಗಿ, ಹಲವು ವೇಗವರ್ಧಕದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಂದು ಚೂಷಣಾ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ವೇಗವರ್ಧಕದ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಧಗಳನ್ನು '''ಸಹ-ವೇಗವರ್ಧಕಗಳೆಂದು''' ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. '''ಸಹಕಾರಿ ವೇಗವರ್ಧನೆ''' ಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ('''ಸಹವೇಗವರ್ಧಕಗಳು''' ) ಅಥವಾ''' ಪ್ರವರ್ತಕಗಳು'''.
== ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ==
ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ ದಲ್ಲಿ(ಆರಂಭಿಕದಲ್ಲಿ) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳು ಭಿನ್ನಜಾತಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ [[wiktionary:Homogeneous|ಸಮಜಾತಿಯಾಗಿರಬಹುದು]]. ಬಯೋಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಂಪೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
=== ಭಿನ್ನಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ===
ಭಿನ್ನಜಾತ್ಯಾ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಕಾರಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಭಿನ್ನ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಭಿನ್ನಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಗಳು ಘನರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ದ್ರಾವಣ ಅಥವಾ ಅನಿಲರೂಪದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಮಿಶ್ರಣದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಹೊರಹೀರಿಕೆಯು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. (ಲ್ಯಾಂಗ್ಮುಯಿರ್-ಹಿಂಷೆಲ್ವುಡ್, ಎಲೆಯ್-ರಿಡೀಲ್, ಹಾಗು ಮಾರ್ಸ್-ವ್ಯಾನ್ ಕ್ರೆವೆಲೆನ್).<ref>ಹೆಲ್ಮಟ್ ನೋಜಿಂಗರ್, ಕಾರ್ಲ್ ಕೊಚ್ಲೋಎಲ್ಫ್ "ಹೆಟಿರೋಜೀನಿಯಸ್ ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್ ಅಂಡ್ ಸಾಲಿಡ್ ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್" ಉಲ್ಲ್ಮನ್'ಸ್ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ ಆಫ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ 2002, ವಿಲೆಯ್-VCH, ವೆಯಿನ್ ಹೆಯಿಂ. [10]. ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಲೇಖನದ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ದಿನಾಂಕ: ಜನವರಿ 15, 2003</ref> ಘನಾಕೃತಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೇಲ್ಮೈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ತರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ವೇಗವರ್ಧಕದ ಕಣದ ಗಾತ್ರವು ಸಣ್ಣದಿದ್ದರೆ, ಕಣದ ಗುಂಪಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮೇಲ್ಮೈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಬೆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬಾಗಗೊಂಡ ಕಬ್ಬಿಣವು ಸಾರಜನಕ ಹಾಗು ಜಲಜನಕದಿಂದ ಅಮೋನಿಯಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಒದಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಅನಿಲ ಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಣಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೀರುತ್ತದೆ. ಹೊರಹೀರಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಅಣುಗಳ ನಡುವಿರುವ ಬಂಧನಗಳು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೊರಬಿದ್ದ ಚೂರುಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಹೊಸ ಬಂಧಕಗಳು ಅವುಗಳ ಸಾಮೀಪ್ಯತೆಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾರಜನಕದ ಮೂರು ಬಂಧಕಗಳು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಜಲಜನಕ ಹಾಗು ಸಾರಜನಕದ ಅಣುಗಳು ಅನಿಲದ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಗಿಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತವೆ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=September 2009}}
ಭಿನ್ನಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು "ವಿಶೇಷವಾದ ಆಧಾರವನ್ನು" ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದರರ್ಥ ವೇಗವರ್ಧಕವು ದ್ವಿತೀಯಕ ದ್ರವ್ಯದ ಮೇಲೆ ಚೆದುರಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಈ ಆಧಾರವು ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಮೈಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಲು ವೇಗವರ್ಧಕವು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಆಧಾರ ಹಾಗು ವೇಗವರ್ಧಕವು ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಣ (ಪ್ರದೇಶ)ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಆಧಾರಗಳು ಸರಂಧ್ರ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವೆಂದರೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬನ್ ನ ವಿವಿಧ ಬಗೆಗಳು. ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಟೈಟೆನಿಯಂ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೆಟ್, ಹಾಗು ಬೇರಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಗಳು ಸೇರಿವೆ.
=== ಸಮಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ===
ಸಮಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಕಾರಕಗಳ ಮಾದರಿ ಅದೇ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಭಿನ್ನಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಸಮಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ವಿಲೆಯಕದೊಂದಿಗೆ ಕರಗುತ್ತವೆ. ಸಮಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ಟರ್ ಗಳ ಎಸ್ಟರಿಫಿಕೆಶನ್ ಮೇಲೆ H<sup>+</sup>ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಸೀಟಿಕಾಮ್ಲ ಹಾಗು ಮೆತನಾಲ್ ಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಮೀತೈಲ್ ಆಸಿಟೇಟ್.<ref>ಅರ್ನೋ ಬೆಹ್ರ್ "ಆರ್ಗನೋಮೆಟಾಲಿಕ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹೊಮೊಜೀನಿಯಸ್ ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್" ಉಲ್ಲ್ಮನ್'ಸ್ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ, 2002, ವಿಲೆಯ್-VCH, ವೆಯಿನ್ ಹೆಯಿಂ. {{DOI|10.1002/14356007.a18_215}}. ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಲೇಖನದ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ದಿನಾಂಕ: ಜೂನ್ 15, 2000</ref> ಅಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ, ವೇಗವರ್ಧನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಬನಿಕ-ಲೌಹಿಕ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ.<ref>ಎಲ್ಸ್ಚೆನ್ ಬೋರಿಚ್, C. ”ಆರ್ಗನೋಮೆಟಾಲಿಕ್ಸ್" (2006) ವಿಲೇಯ್-VCH: ವೆಯಿನ್ ಹೆಯಿಂ. ISBN 978-3-29390-6</ref>
=== ವಿದ್ಯುತ್ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ===
ವಿದ್ಯುದ್ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಧನ ಕೋಶ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಲೋಹಗಳನ್ನು, ಇಂಧನ ಕೋಶದಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಅರೆ-ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಧನ ಕೋಶದ ವಿದ್ಯುತ್ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾದರಿಯು ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಮ್ ನ ನ್ಯಾನೋ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಕಣಗಳು ಆಧಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಂಧನ ಕೋಶದ ಒಂದು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಈ ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಮ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಯಾವುದಕ್ಕಾದರೂ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
=== ಕಾರ್ಬನಿಕ ವೇಗವರ್ಧನೆ ===
ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಲೋಹಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಲೋಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳು ಸಹ ವೇಗವರ್ಧಕ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪರಿವರ್ತನಾ ಲೋಹಗಳು ಹಲವು ಕಿಣ್ವ ರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಮಾದರಿಯಾಗಿ, ಲೋಹ ಆಧಾರಿತ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಜೈವಿಕ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೇರಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. (ಅಥವಾ ಕಾರಕದ ಪ್ರತಿ ಏಕಮಾನದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಮೊತ್ತವು ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ), ಆದರೆ ಈ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ, ಇದು ಅದರ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಸವಿ 2000ದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಬನಿಕ ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನು "ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ" ವೇಗವರ್ಧಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಜೊತೆಗೆ ಇವುಗಳು ಲೋಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡಿದವು. ಕಿಣ್ವಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜೈವಿಕ ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
== ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಮಹತ್ವ ==
ಸುಮಾರು 90%ನಷ್ಟು ವಾಣಿಜ್ಯಕವಾಗಿ ತಯಾರಾದ ಎಲ್ಲ ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>"ರೆಕಗ್ನೈಸಿಂಗ್ ದಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಇನ್ ಇನೋವೇಷನ್: ಬ್ರೇಕ್ ಥ್ರೂ ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್". ''R&D ಮ್ಯಾಗಜಿನ್'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005, ಪುಟಗಳು 20.</ref> ಕಳೆದ 2005ರಲ್ಲಿ, ವೇಗವರ್ಧನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು $900 ಶತಕೋಟಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.climatetechnology.gov/library/2005/tech-options/tor2005-143.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-23 |archive-date=2008-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517071700/http://www.climatetechnology.gov/library/2005/tech-options/tor2005-143.pdf |url-status=dead }}</ref> ವೇಗವರ್ಧನೆಯು ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದರ ಉಪಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
=== ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ===
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು ಆಲ್ಕಿಲೇಶನ್, ವೇಗವರ್ಧಕದ ಭಂಜನೆಗೆ (ದೀರ್ಘ-ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು), ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಹಾಗು ಜಲಕಣ ರಾಶಿಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ (ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಗಳನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಅನಿಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ದಹನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಿರ್ವಾತಕರಣವನ್ನು ಸಹ ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಮ್ ಹಾಗು ರೋಡಿಯಂನಿಂದ ರಚಿತವಾದ ವೇಗವರ್ಧಕ ಪರಿವರ್ತಕಗಳು, ಮೋಟಾರು ನಿರ್ವಾತಕರಣದ ಹಾನಿಕರ ಉಪವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತವೆ.
:2 CO + 2 NO → 2 CO<sub>2</sub> + N<sub>2</sub>
ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಇಂಧನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಹಳೆಯದಾದರೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೆಂದರೆ ಫಿಸ್ಚೆರ್-ಟ್ರೋಪ್ಸ್ಚ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಅನಿಲದಿಂದ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವತಃ ನೀರು-ಅನಿಲದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ವೇಗವರ್ಧನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. (ಜೈವಿಕ)[[ಜೈವಿಕ ಡೀಸೆಲ್|ಬಯೋಡೀಸಲ್]] ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಯೋಇಂಧನಗಳು ಅಜೈವಿಕ ಹಾಗು ಬಯೋವೇಗವರ್ಧಕ ಎರಡರ ಮೂಲಕವೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಇಂಧನ ಕೋಶಗಳು ಧನದ್ವಾರ ಹಾಗು ಋಣದ್ವಾರದ ಕ್ರಿಯೆಗಳೆರಡನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ.
=== ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ===
ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕ ಆಕ್ಸಿದೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬಳಕೆಯು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ(ಅಮೋನಿಯಾದಿಂದ), ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ (ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಲ್ಫರ್ ತ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್ ವರೆಗೂ ಚೇಂಬರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯ ಮೂಲಕ) ಪಿ-ಎಕ್ಸಲಿನ್ ನಿಂದ ಟೆರೆಫ್ಥಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಹಾಗು ಪ್ರೋಪೇನ್ ಹಾಗು ಅಮೋನಿಯಾದಿಂದ ಅಕ್ರಿಲೋನಿಟ್ರಿಲ್ ಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಇತರ ಹಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಕೊಚನದ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೈಡ್ರಾಜನೀಕರಣ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಅಮೋನಿಯ, ಇದನ್ನು ಸಾರಜನಕದಿಂದ ಹಬೆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ ನಿಂದ ಮಿತನೋಲ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಥಲಿನ್ ಹಾಗು ಪ್ರೋಪಿಲಿನ್ ನಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಭಾರಿ ಪಾಲಿಮರ್ ಗಳನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಿಗ್ಲರ್-ನಟ್ಟ ವೇಗವರ್ಧನೆ ಯ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್, ಪಾಲಿಯಾಮೈಡ್, ಹಾಗು ಐಸೊಸಯಾನೆಟ್ ಗಳು ಆಸಿಡ್-ಆಧಾರಿತ ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಲವು ಕಾರ್ಬನಿಲೆಶನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಲೋಹದ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊನ್ಸಂಟೋ ಆಸಿಟಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗು ಹೈಡ್ರೋಫಾರ್ಮಿಲೆಶನ್ ಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
=== ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ===
ಹಲವು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ದರ್ಜೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ವಿಧಾನ ಹಾಗು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ತೊಡಕಾಗುವಷ್ಟು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಲೆಫಿನ್ ಮೆಟಾಥೀಸಿಸ್ ಗ್ರುಬ್ರ್ಸ್ ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನು, ಹೆಕ್ಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಯನ್ನು, ಹಾಗು ಫ್ರಿಡೆಲ್-ಕ್ರ್ಯಾಫ್ಟ್ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಏಕೆಂದರೆ ಹಲವು ಬಯೋಆಕ್ಟಿವ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಅಸಮಮಿತ (ಕೈರಲ್)ವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹಲವು ಔಷಧಗಳನ್ನು ಇನಾನ್ಟಿಯೋಸೆಲೆಕ್ಟೀವ್ ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
=== ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ===
ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಳಕೆಯೆಂದರೆ, ನಿಕಲ್ ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಜಲಜನಕೀಕರಣ (ಜಲಜನಕ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.) ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಗರಿನ್(ಕೃತಕ ಬೆಣ್ಣೆ)ನನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು.<ref>{{cite web | publisher = Chemguide | title = Types of catalysis | url = http://www.chemguide.co.uk/physical/catalysis/introduction.html | accessdate = 2008-07-09}}</ref> ಇತರ ಹಲವು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಯೋಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ವಿವರವನ್ನು ನೋಡಿ).
=== ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ, ಉಪಪಚಾಯಿಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗು ಅಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಣ್ವಗಳು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಬಯೋಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ ಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್-ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅದೆಂದರೆ ಕಿಣ್ವಗಳು, ಆದರೆ ಬಯೋಮಾಲಿಕ್ಯೂಲ್ ಗಳ ಇತರ ವರ್ಗಗಳೂ ಸಹ ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ರಿಬೋಜೈಮ್ ಗಳು ಹಾಗು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಡಿಆಕ್ಸಿರಿಬೋಜೈಮ್ ಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>ನೆಲ್ಸನ್, D. L.; Cox, M. M. "ಲೆಹ್ ನಿಂಗರ್, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ" 3ನೇ ಸಂಪುಟ. ವರ್ತ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 2000. ISBN 1-57259-153-6</ref>
ಬಯೋಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಸಮಜಾತಿಯ ಹಾಗು ಭಿನ್ನಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ನಡುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದಾದರೆ ಕರಗಬಲ್ಲ ಕಿಣ್ವಗಳು ಸಮಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಒಳಪದರದಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾದ ಕಿಣ್ವಗಳು ಭಿನ್ನಜಾತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳು ಕಿಣ್ವಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. (ವೇಗವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ಇದರಲ್ಲಿ, ತಾಪಮಾನ, pH, ಕಿಣ್ವದ ಸಾರೀಕರಣ, ಮೇಲ್ಮೈ, ಹಾಗು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು. ಕಿಣ್ವಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾರಕವೆಂದರೆ ನೀರು, ಇದು ಹಲವು ಬಂಧಕಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ಬಂಧಕಗಳ ವಿಭಜನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾರಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಹಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ-ಫ್ರೂಕ್ಟೋಸ್ ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಧಾನ್ಯದ ದ್ರಾವಣ ಹಾಗು ಅಕ್ರಿಲಮೈಡ್
=== ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ===
ವೇಗವರ್ಧನೆಯು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವೇಗವರ್ಧನೆಯು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಸಹ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ಓಜೋನ್ ನ ವಿಘಟನೆಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ಲೋರಿನ್]] ನ ಮುಕ್ತ ರಾಡಿಕಲ್ ಗಳ ವೇಗವರ್ಧಕ ಪಾತ್ರ. ಈ ರಾಡಿಕಲ್ ಗಳು ಕ್ಲೋರೋಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್ ಗಳ(CFCs) ಮೇಲೆ ನೇರಳಾತೀತ ವಿಕಿರಣಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
:Cl<sup>'''·''' </sup> + O<sub>3</sub> → ClO<sup>'''·''' </sup> + O<sub>2</sub>
::ClO<sup>'''·''' </sup> + O<sup>·</sup> → Cl<sup>'''·''' </sup> + O<sub>2</sub>
== ಇತಿಹಾಸ ==
ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಒಂದು "ವೇಗವರ್ಧಕ"ವೆಂದು(ಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್)ಕರೆಯಬಹುದು, ಈ ಪದವು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[wikt:καταλύω|καταλύειν]], ಇದು "ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಗೊಳಿಸು" ಅಥವಾ "ಕಟ್ಟು ಬಿಚ್ಚು", ಅಥವಾ "ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ-ಕ್ರಿಯೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ''ವೇಗವರ್ಧಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ'' ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ಜೋನ್ಸ್ ಜೇಕಬ್ ಬರ್ಜೆಲಿಯಸ್ 1836ರಲ್ಲಿ <ref>K.J. ಲೈಡ್ಲರ್ ಹಾಗು J.H. ಮೆಯಿಸರ್, ಫಿಸಿಕಲ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ, ಬೆಂಜಮಿನ್/ಕಂಮಿಂಗ್ಸ್ (1982), ಪುಟ.423</ref> ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಇವರು ಅದಾದ ನಂತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಚುರುಕುಗೊಂಡ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಂತರ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗದೆ ಹಾಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ, ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಈ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವೇಗವರ್ಧನೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಇತರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೆಂದರೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮಿಟ್ಸ್ಚೇರ್ ಲಿಚ್, ಇವರು ''ಸಂಪರ್ಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ'' ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ; ಜೊತೆಗೆ ಜೊಹಾನ್ ವೊಲ್ಫ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಡೊಬೆರಿನರ್ ''ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ರಿಯೆ'' ಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇವರ ಜಲಜನಕ ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಜ್ವಾಲಕ ಹಾಗು ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಮ್ ನ ಸ್ಪಾಂಜ್ 1820ರಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. [[ಹಂಫ್ರಿ ಡೇವಿ|ಹಂಪ್ರಿ ಡೇವಿ]], ವೇಗವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇಸವಿ 1880ರಲ್ಲಿ, ಲೆಯಿಪ್ಜಿಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಲಹೆಲ್ಮ್ ಒಸ್ಟ್ವಾಲ್ಡ್, ಆಮ್ಲಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ವೇಗವರ್ಧನೆಗೊಂಡ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆಂದು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಮ್ಲಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ, ಒಸ್ಟ್ವಾಲ್ಡ್ ರಿಗೆ 1909ರಲ್ಲಿ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite journal
| author = M.W. Roberts
| title = Birth of the catalytic concept (1800-1900)
| journal = [[Catalysis Letters]]
| volume = 67
| issue = 1
| year = 2000
| doi = 10.1023/A:1016622806065
| pages = 1–4
| url = http://www.springerlink.com/content/qm3732u7x7577224/fulltext.pdf
}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು, ನಂಜುಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರವರ್ತಕಗಳು ==
ವೇಗವರ್ಧಕದ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ವೇಗವರ್ಧಕ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅದು ಅವ್ಯತ್ಯಸನೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕ ನಂಜುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೇಗವರ್ಧಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಕಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವುಗಳು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಕಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮಾಣದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ತರಂಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈಥೈನ್ ನನ್ನು ಈಥೀನ್ ಗೆ ತಗ್ಗಿಸಿದಾಗ, ಪಲೇಡಿಯಂ (Pd)ಎಂಬ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೀಸ (II)ಆಸಿಟೇಟ್(Pb(CH<sub>3</sub>COO)<sub>2</sub>)ದಿಂದ ಭಾಗಶಃ "ವಿಷಪೂರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ". ವೇಗವರ್ಧಕದ ನಿಷ್ಪಟುತ್ವವಿಲ್ಲದೆ, ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಈಥೀನ್, ಈಥೇನ್ ನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>W.P. ಜೆನ್ಕ್ಕ್ಸ್, "ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್ ಇನ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಂಡ್ ಎಂಜೈಮಾಲಜಿ" ಮ್ಯಾಕ್ ಗ್ರಾವ್-ಹಿಲ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 1969. ISBN 0-07-032305-4</ref><ref>ಮೈರೋನ್ L ಬೆಂಡರ್, ಮಕೊಟೋ ಕೊಮಿಯಾಮ, ರೇಮಂಡ್ J ಬರ್ಜರೋನ್ "ದಿ ಬಯೋಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಎಂಜೈಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್" ವಿಲೇಯ್-ಇಂಟರ್ಸೈನ್ಸ್, ಹೊಬೋಕೆನ್, U.S., 1984 ISBN 0-471-05991-9</ref>
ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಂಜುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಯಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ ಮೇಲ್ಮೈ ಜಾಮಿತಿಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಲಜನಕೀಕರಣದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಲೋಹದ ಮೇಲ್ಮೈಯ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಮತಲಗಳು ಹೈಡ್ರೋಜೆನೋಲಿಸಿಸ್ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಲ್ಲದ ಹೈಡ್ರೋಜೆನೆಶನ್ ನ ವೇಗವರ್ಧಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸಣ್ಣದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಸ್ವೇಚ್ಚೆಯಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಆವರಿಸುವ ನಂಜು, ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳದ ಹಲವಾರು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಮತಲಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ರೀತಿ ಹೈಡ್ರೋಜೆನೆಶನ್ ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜೆನೋಲಿಸಿಸ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ತರಂಗ ಗ್ರಾಹಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಹಲವು ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರವರ್ತಕಗಳು ಕೋಕಿನ ಜಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಅಂತಹ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನಮ್ ನಿಂದ ರೀನಿಯಂ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ). ಇವುಗಳು ವೇಗವರ್ಧಕ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಕಾರಕಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
== ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ==
* ಆಟೋಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್
* BIG-NSE (ಬರ್ಲಿನ್ ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೆಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್)
* ''ಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಯಾಟಲೈಸ್ಡ್ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ಸ್'' (ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆ)
* ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರಣಿಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರವರ್ತಕ
* ಕಿಣ್ವ ವೇಗವರ್ಧನೆ
* ಔಷಧ ಸಹಕಾರಿ
* ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ ಗಡಿಯ ವೇಗವರ್ಧನೆ
* ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ವೇಗವರ್ಧಕ
* ರೈಬೋಜೈಮ್ (RNA ಬಯೋಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್ )
* SUMO ಕಿಣ್ವಗಳು
* ತಾಪಮಾನ-ಯೋಜಿತ ಇಳಿಕೆ
* ಶಾಖಧಾರಕ ವಿಚೂಷಣ ರೋಹಿತ ದರ್ಶನ
* ಕೆಲ್ವಿನ್ ಪ್ರೋಬ್ ಫೋರ್ಸ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್
== ಪರಾಮರ್ಶನಗಳು ==
<references></references>
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
* [http://scienceaid.co.uk/chemistry/inorganic/catalysis.html ಸೈನ್ಸ್ ಏಡ್: ಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080530162951/http://scienceaid.co.uk/chemistry/inorganic/catalysis.html |date=2008-05-30 }} ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪುಟ
* W.A. ಹರ್ಮನ್ನ್ ಟೆಕ್ನಿಸ್ಚೆ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಾಟ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಟೆಶನ್ [http://aci.anorg.chemie.tu-muenchen.de/wah/vortraege/catalysis.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051028140531/http://aci.anorg.chemie.tu-muenchen.de/wah/vortraege/catalysis.pdf |date=2005-10-28 }}
* [https://web.archive.org/web/20090411061852/http://www.tuat.ac.jp/~kameyama/ ಅಲುಮೈಟ್ ಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್, ಕಾಮೆಯಮ-ಸಕುರೈ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ, ಜಪಾನ್ ]
* [http://www.inorganic-chemistry-and-catalysis.eu/ ಇನಾರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಂಡ್ ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್ ಗ್ರೂಪ್, ಉಟ್ರೆಚ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ದಿ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ]
* [http://www.biw.kuleuven.be/ifc/cok/home.htm ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸರ್ಫೇಸ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಂಡ್ ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081005045005/http://www.biw.kuleuven.be/ifc/cok/home.htm |date=2008-10-05 }}
* [http://www.udec.cl/~carbocat ಕಾರ್ಬನ್ಸ್ & ಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಸಿಯೋನ್, ಚಿಲಿ ]
* [http://www.nsfcentc.org ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಎನೇಬ್ಲಿಂಗ್ ನ್ಯೂ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಥ್ರೂ ಕ್ಯಾಟಲಿಸಿಸ್, ಆನ್ NSF ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಇನೋವೇಷನ್, USA]
* [http://www.sciencenews.org/view/generic/id/42507/title/Bubbles_turn_on_chemical_catalysts ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722092341/http://www.sciencenews.org/view/generic/id/42507/title/Bubbles_turn_on_chemical_catalysts |date=2012-07-22 }}"ಬಬ್ಬಲ್ಸ್ ಟರ್ನ್ ಆನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ಸ್," ಸೈನ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಆನ್ಲೈನ್, ಎಪ್ರಿಲ್ 6, 2009.
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ]]
[[ವರ್ಗ:ವೇಗವರ್ಧನೆ]]
[[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ]]
[[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]]
8k2tzkj3h5mqpa8mgx0m71djv6zcmm7
ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೈನ್ಯಪಡೆ
0
26355
1433755
1380753
2026-10-18T07:01:05Z
Kent Wang
102203
Convento de Cristo, safe inside Tomar castle (54199027283).jpg
1433755
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military unit
|unit_name= Knights Templar <br /> <small>Poor Fellow-Soldiers of Christ and of the Temple of Solomon<br />''Pauperes commilitones Christi Templique Solomonici''</small>
|image=[[File:Templarsign.jpg|165px]]
|caption=A [[Knights Templar Seal|Seal of the Knights Templar]], with their famous image of two knights on a single horse, a symbol of their early poverty. The text is in Greek and Latin characters, ''Sigillum Militum Χρisti:'' followed by a [[cross]], which means "the Seal of the Soldiers of Christ".
|dates= c. 1119–1314
|allegiance=[[Pope|Papacy]]
|type= [[Western Christianity|Western Christian]] [[military order]]
|role= Protection of Pilgrims
|size= 15,000–20,000 members at peak, 10% of whom were knights<ref name=burman-45>[[#Burman|Burman]], p. 45.</ref><ref name=quantity>Barber, in "Supplying the Crusader States" says, "By Molay's time the Grand Master was presiding over at least 970 houses, including [[Commandry (feudalism)|commanderies]] and castles in the east and west, serviced by a membership which is unlikely to have been less than 7,000, excluding employees and dependents, who must have been seven or eight times that number."</ref>
|command_structure=
|garrison=[[Temple Mount]], [[Jerusalem]]
|garrison_label=Headquarters
|nickname=Order of the Temple
|patron=St. [[Bernard of Clairvaux]]
|motto= ''Non nobis Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam'' (Not to us, Lord, but to Your Name give the glory)
|colors=White mantle with a red cross
|colors_label=Attire
|march=
|mascot= 2 Knights riding one horse
|equipment=
|equipment_label=
|battles=The [[Crusades]], including:<br /> [[Siege of Ascalon|Siege of Ascalon (1153)]],<br />[[Battle of Montgisard|Battle of Montgisard (1177)]]<br />[[Battle of Hattin|Battle of Hattin (1187)]],<br />[[Siege of Acre (1189–1191)|Siege of Acre (1190–1191)]],<br />[[Battle of Arsuf|Battle of Arsuf (1191)]],<br /> [[Siege of Acre (1291)]]<br /> [[Reconquista]]
|anniversaries=
|decorations=
|battle_honours=
<!-- Commanders -->
|commander1=[[Hugues de Payens]]
|commander1_label=First [[Grand Masters of the Knights Templar|Grand Master]]
|commander2=[[Jacques de Molay]]
|commander2_label=Last Grand Master
|commander3=
|commander3_label=
|notable_commanders=
}}
ಇವರನ್ನು '''ಸೊಲೊಮನ್ ದೇವಾಲಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಬಡ ಸೈನಿಕರ ತಂಡ''' ; {{lang-la|Pauperes commilitones Christi Templique Solomonici}}ಇವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅರಸರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೂಲದ ಸೈನಿಕರ ದಂಡು ''' ಅಥವಾ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.'''ದೇವಾಲಯದ ಆಜ್ಞೆಗ''' {{lang-fr|'''Ordre du Temple''''' or '''''Templiers'''}}ನುಗುಣವಾಗಿ ಈ '''ಸೈನಿಕರು ''' ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಡಳಿತ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ವಿಧೇಯತೆ ತೋರುತ್ತಾರೆ.<ref name="Barber">ಮಾಲ್ಕೊಲ್ಮ್ ಬಾರ್ಬರ್, ''ದಿ ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್: ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಂಪಲ್''. ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೮. ISBN ೦-೯೧೨೬೧೬-೮೭-೩.</ref> ಈ ಸಂಘಟನೆಯು ಮಧ್ಯಯುಗಗಳ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಇದು ೧೧೨೯ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲದಾದ್ಯಂತೂ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ.ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತ ನಡೆದಿವೆ. ಈ ಸೈನಿಕರ ದಂಡು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಕೇತಯುಳ್ಳ ಕೆಂಪು ಶಿಲುಬೆ ಚಿತ್ರದ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಕಾಳಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚತುರತೆಯಿಂದ ಹೋರಾಡುವ ಚಾಣಾಕ್ಷರೆಂದು ಇವರನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="HC" /> ಸಮರ ಅಥವಾ ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡದ ಸೈನಿಕ ದಂಡು ಇಡೀ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೂಲಭೂತ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತಿತ್ತು.ಇವುಗಳ ನವೀನ ಹಣಕಾಸಿನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು.ಆಗಿನ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ <ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25">[15] ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.೨೫</ref><ref>ನಿಕೊಲ್ಸನ್, p. ೪.</ref> ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಯುರೊಪ್ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ಆಜ್ಞೆಗಳ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ,ಈ ಯೋಧರ ದಂಡು ಕಾಳಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸೈನಿಕರ ದಂಡಿನ ಗುಪ್ತ ಸಮಾರಂಭವೊಂದು ಅಪನಂಬಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ಫಿಲಿಪ್ IV ನೆಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅರಸು ಈ ಆಜ್ಞೆಗೆ ತೀವ್ರ ಖಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಹಲವರು ಇದರ ದುರುಪಯೋಗ ಪಡೆದರು. ಆಗ ೧೩೦೭ ರಲ್ಲಿ ಈ ಅಜ್ಞೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಹಲವರನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ ಸುಳ್ಳು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಒತ್ತಡ ತರಲಾಯಿತು.ನಂತರ ಇಂತವರನ್ನು ಸುಡುಗಂಬಕ್ಕೆ ನೇತು ಹಾಕಿ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="Barber-trial">ಮಾಲ್ಕೊಲ್ಮ್ ಬಾರ್ಬರ್, ''ದಿ ಟ್ರಯಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸ್''. ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೮. ISBN ೦-೧೯-೨೧೧೫೭೯-೦</ref> ಅರಸು ಫಿಲಿಪ್ ಅವರ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ V ಈ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ೧೩೧೨ ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರು ಭಾಗಶಃ ಯುರೊಪಿಯನ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯದ ಸ್ಥಗಿತದಿಂದಾಗಿ ಈ "ಟೆಂಪ್ಲರ್" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
==ಇತಿಹಾಸ==
===ಏರಿಕೆ===
[[File:Jerusalem Al-Aqsa Mosque BW 2010-09-21 06-38-12.JPG|thumb|right|ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ನ ಅಲ್ ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ.ಈ ಹೋರಾಟಗಾರ ಕ್ರಾಂತಿಯೋಧರು ಇದನ್ನು ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ಸೊಲಿಮನ್ ಎಂದು ಕರೆದರು,ಇದು ಮೂಲ ದೇವಾಲಯದ ಹಾಳುಬಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇದರಿಂದ ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ನೈಟ್ಸ್ ಎಂದು ಪಡೆದರು.]]
ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ [[ಜೆರುಸಲೆಂ|ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್]] ನ್ನು ೧೦೯೯ ನಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ನಂತರ ಹಲವಾರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯಾತ್ರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನಗರ ಬಹುತೇಕ ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು.ಆದರೆ ಹೊರವಲಯದ ಕೆಲಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಕೈವಶದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ದರೋಡೆಕೋರರ ಗುಂಪು ಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಅವರ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದೋಚುತಿತ್ತು.ಯಾತ್ರಿಗಳು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ ಜಾಫಾ ದಿಂದ ಹೋಗುವಾಗ ಈ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>ಬರ್ಮನ್, pp. ೧೩, ೧೯.</ref>
ಸುಮಾರು ೧೧೧೯ ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನಿಕರಾದ ಹುಗ್ಸ್ ಡೆ ಪೆಯೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಂಬಂಧಿ ಗಾಡ್ ಫ್ರೆಯ್ ಡೆ ಸೇಂಟ್-ಒಮೆರ್ ಈ ಯಾತ್ರಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕ್ರಿಸ್ತ ಮಠ ಗಳು ಆದೇಶ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನಿಟ್ಟರು.<ref>ಓದಿ, ''ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್''.p.೯೧.</ref> ರಾಜನಾಗಿದ್ದ ಬಾಲ್ಡ್ ವಿನ್ II ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ಅಧಿಕಾರವು ಇವರ ಈ ಮನವಿ ಒಪ್ಪಿ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸೈನಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಅಲ್ ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಯಿತು. ಈ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಪವಿತ್ರತಾಣವಾಗಿತ್ತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಸೊಲೊಮೊನ್ ದೇವಾಲಯದ ಅಳಿದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.<ref name="HC">ಅದೇ ವಿಡಿಯವನ್ನು ಇವರಿಂದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದರ ದಾಖಲೆ ಯಾಯಿತು. ಮಾರ್ಸಿ ಮರ್ಜುನಿಯವರ ಈ ವಿಡಿಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಮಾಹಿತಿ ಕುರಿತ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದರು.</ref><ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''The New Knighthood'', p. ೭.</ref> ಈ ಕಾಳಗದವರು ಅಲ್ ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಸೊಲೊಮನ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ''ಕ್ರಿಸ್ತನ ಬಡ ಸೈನಿಕರ ತಂಡ ಮತ್ತು ಸೊಲೊಮನ್ ದೇವಾಲಯ'' ಎಂದು ಅಥವಾ "ಟೆಂಪ್ಲರ್"ನೈಟ್ಸ್ ಎನ್ನಲಾಗುತಿತ್ತು. ಆಜ್ಞೆ ಪ್ರಕಾರ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಇಂತಹ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಜನರು ನೀಡುವ ಕಾಣಿಕೆಗಳೇ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ಚಿನ್ಹೆಯೆಂದರೆ ಇಬ್ಬರು ಸೈನಿಕರು ಒಂದೇ ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅವರ ಬಡತನದ ಸೂಚಕ ಆಜ್ಞೆಯಾಗಿದ್ದಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
{{quote|A Templar Knight is truly a fearless knight, and secure on every side, for his soul is protected by the armour of faith, just as his body is protected by the armour of steel. He is thus doubly armed, and need fear neither demons nor men." | Bernard de Clairvaux, c. 1135, ''De Laude Novae Militae—In Praise of the New Knighthood''<ref>{{cite web | author = Stephen A. Dafoe | url = http://www.templarhistory.com/praise.html | title = In Praise of the New Knighthood | publisher = TemplarHistory.com | accessdate = March 20, 2007 | archive-date = ಮಾರ್ಚ್ 26, 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170326012543/http://www.templarhistory.com/praise.html | url-status = dead }}</ref>}}
ಆದರೆ ಸೈನಿಕರ ಈ ಬಡತನ ಸೂಚಕ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರಬಲ ಸಂತ ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ ನ ಕ್ಲೇವ್ರಾಕ್ಸ್ ಅವರ ಸಲಹೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಚರ್ಚ್ ನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಆಂಡ್ರೆ ಡೆ ಮೌಂಟ್ ಬಾರ್ಡ್ ನ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆತ ಇವರ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಅಲ್ಲದೇ ೧೧೨೯ ರಲ್ಲಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಟ್ರೊಯೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಆಜ್ಞೆ ಜಾರಿ ಮಾಡುತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ರೂಢಿಗತ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಇಡೀ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೆಡೆಗೆ ಒಲವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.ಅವರು ಹಣ,ಜಮೀನು,ವಹಿವಾಟುಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆಗೆ ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಿದ್ದರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭ ೧೧೩೯ ರಲ್ಲಿ ಬಂತು.ಯಾವಾಗ ಪೋಪ್ ಇನೊಸೆಂಟ್ II ಅವರ ಪೋಪ್ ಶಾಸನ ''ಒಮ್ನೆ ಡಾಟುಮ್ ಆಪ್ಟಿಯಮ್'' ಬಂದಿತೋ ಆಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನು ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿನಾಯತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ನೂತನ ಶಾಸನ ವಿನಾಯತಿ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಸೈನಿಕರ ದಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ತೆರೆಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.[[ಪೋಪ್]] ಅವರ ಆಜ್ಞೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಆಜ್ಞೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>ಬರ್ಮನ್, p. ೪೦.</ref>
{{Knights Templar}}
ಅದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕಳ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಆಜ್ಞೆ ವೇಗದ ಗತಿ ಪಡೆಯಿತು. ಕಾಳಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೈನಿಕ ದಂಡು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು.ಶಸ್ತ್ರ ಸನ್ನದ್ದ ಈ ಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ಯುದ್ದ ಅಶ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ವೈರಿ ಪಡೆ ಮೇಲೆ ಯುದ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಎದುರು ದಂಡವನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಈ ಉಪಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜಯವೆಂದರೆ ೧೧೭೭ ರಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಮಾಂಟಿಗಿಸಾರ್ಡ್ ಆಗಿತ್ತು.ಆಗ ಸಲಾಡಿನ್ ನ ೨೬,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಸೈನಿಕರಿದ್ದ ಪಡೆ ಸೋಲಿಸಲು ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಸೈನಿಕರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Worlds">ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನಲ್ ನಲ್ಲಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಾಕ್ಷಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು.ಇದರಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ಣಮೂಹಿತಿ ನೀಡಲು ಇವರ ಹಿಸ್ಟರಿವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರವಾಯಿತು.</ref>
ಈ ಗುರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಜ್ಞೆಯೆಂದರೆ ಮಿಲಿಟರಿಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ್ದು,ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಹೋರಾಟಗಾರರಿದ್ದರು. ಇನ್ನುಳಿದವರು ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಸಂಭಾಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸೈನಿಕ ತಂಡದ ಆಜ್ಞೆಯು ಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ಬಡತನದ ವಿರುದ್ದ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅವರು ನೇರ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಉದಾತ್ತ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಈ ಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿ-ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಈ ತೆರನಾದ ಆಸ್ತಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಕ್ರಿಶ್ಕಿಯನ್ ಯುಗ ಮತ್ತು ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ೧೧೫೦ ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟು ಆರಂಭವಾಯಿತು.ಈ ಮೂಲಕ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಲೆಟರ್ ಆಫ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.ಅವರು ಯಾತ್ರೆಗೆ ಬಂದಾಗ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ಬೆಲೆಬಾಳುವವನ್ನು ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಕ್ರಮ ಜಾರಿಯಾಯಿತು.ಅವರು ಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರ ಒಡವೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗಿತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಮುಂದೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.ಆಗ ಈ [[ಚೆಕ್]] ಗಳ ಪದ್ದತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು.ಇದು ಸಾವಿರಾರು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮೂಡಿಸಿತು.ಹೀಗಾಗಿ ದರೋಡೆಕೋರರ ಹಾವಳಿ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಜನರು ಧರ್ಮದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="HC" /><ref name="Martin" />
ಇಂತಹ ವಿವಿಧ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ವಿವಿಧೆಡೆ ಹಣಕಾಸು ಜಾಲ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಇಡೀ ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದವು. ಯುರೊಪ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಜಮೀನನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು;ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.ಹೀಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆ,ರಫ್ತು,ಆಮದುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹಡುಗಗಳ ಸಮೂಹ ಹೊಂದಿದರು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಸೈಪ್ರಸ್ ದ್ವೀಪವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ಪಡೆದರು. ಈ ಯುದ್ದ ಯೋಧರ ತಂಡವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿನ್ಹೆ ಪಡೆದದ್ದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾದ ಮೊದಲ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಆಗಿತ್ತು.<ref name="Worlds" /><ref>{{cite book|author=Ralls, Karen|title=Knights Templar Encyclopedia|url=https://archive.org/details/knightstemplaren0000rall|pages=[https://archive.org/details/knightstemplaren0000rall/page/28 28]|publisher=Career Press|year=2007|isbn=9781564149268}}</ref><ref>{{cite book|title=Inside Secret Societies|author=Benson, Michael|pages=90|publisher=Kensington Publishing Corp.|year=2005}}</ref>
[[File:Battle of Cresson.jpg|thumb|right|ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಹಾರ್ನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹ್ಯಾಟ್ಟಿನ್ ಇನ್ 1187.ದಿ ಟರ್ನಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಇನ್ ದಿ ಕ್ರುಸೇಡ್]]
===ಇಳಿಮುಖ===
ಆಗಿನ ೧೨-ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರವಾಹವು ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. ನಂತರ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಜಗತ್ತು ಸಲಾದಿನ್ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಇದರ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ,ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗಗಳ ಮಾತುಕತೆಯಾಯಿತು. ಈ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ಅಡತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಇನ್ನುಳಿದ ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ತಂಡಗಳಾದ ನೈಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯೆಟೊನಿಕ್ ನೈಟ್ಸ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು.ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ಇವರ್ತ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಈ ಸೈನಿಕ ದಂಡನ್ನು ನಿಶಕ್ತ್ಯಗೊಳಿಸಿದವು. ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೈನಿಕ ತಂಡವು ಹಲವಾರು ಅಶಸ್ವಿ ಹೋರಾಟ,ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವು.ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಹಾರ್ನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಾಟ್ಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ [[ಜೆರುಸಲೆಂ|ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್]] ನ್ನು ಸಲಾದೀನ್ ಸೈನಿಕರು ೧೧೮೭ ರಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯೋಧರು ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ೧೨೨೯ ರಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ರ ನೆರವಿಲ್ಲದೇ ಮರುವಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ೧೨೪೪ ರಲ್ಲಿ ಖಾವರೆಜ್ಮಿ ಟರ್ಕ್ಸ್ ಗಳು ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮರುವಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.ನಂತರ ೧೯೧೭ ರವರೆಗೆ ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಇದನ್ನು [[ಆಟಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಟರ್ಕ್ಸ್]] ಅವರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/>
ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ತಂಡವು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರದೆಡೆಗೆ ಬದಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಅಂದರೆ ಸಮುದ್ರ ತಟ ಪ್ರದೇಶ ಎಕ್ರೆ ಗೆ,ಇದನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದ ಕಾಲದವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ೧೨೯೧ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಡಿತಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಟೊರ್ಟೊಸಾ (ಸದ್ಯ ಇದು [[ಸಿರಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಆಟ್ಲಿಟ್ ಆಗಿದೆ. ನಂತರ ಅವರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸೈಪ್ರಸ್ <ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ದ್ವೀಪದ ಲಿಮಾಸೊಲ್ ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.ಅವರು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯ ಠಾಣೆಯನ್ನು ಟೊರ್ಟಾಸ್ ಕರಾವಳಿ ಎದುರಿಗಿನ ಸಣ್ಣದಾದ ಅರ್ವಡ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೩೦೦ ನಲ್ಲಿ ಅರ್ವದ್ ನಲ್ಲಿನ ಮಂಗೊಲ್ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಕಾರ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>ಪರ್ಶಿಯದ ಮಂಗೊಲ್ ಖಾನ್ ನಿಂದ ೧೩೯ನಾಲ್ಕುವರ್ಷಗಳನಂತರ ಪರ್ಶಿಯದ ಮಂಗೊಲ್ ಖಾನ್ ನಿಂದ.ಡಿಮರ್ಗರ್ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಮೊಲೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಂಮೊಹಗಳ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗವನ್ನು ಮರುವಶಪಡಿಸುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು</ref> ನಂತರ ೧೩೦೨ ಅಥವಾ ೧೩೦೩ ನಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಈಜಿಪ್ತಿಯನ್ ಮಮ್ಲುಕ್ಸ ಗಳಿಗೆ ಸೀಜ್ ಆಫ್ ಅರ್ವರ್ದ್ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಈ ದ್ವೀಪ ಹೋದ ನಂತರ ಈ ಕಾಳಗ ಯೋಧರು ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪಾದದಷ್ಟು ಜಾಗ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="Worlds" /><ref>ನಿಕೊಲ್ಸನ್, p. ೨೦೧. "ಆರ್ವಡ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ೧೩೦೨-೧೩೦೩ಅದರ ಮಧ್ಯದಅವಧಿಯಲ್ಲಿಮರುಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಆರ್ವಡ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಟಾರ್ಟೊಸ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಟಸ್ ಮೊದಲು ಆರ್ವಡ್ ಈದ್ವೀಪವನ್ನು ರೊಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಹೀಗೆ ಮಮ್ಲುಕ್ ಅವರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. "</ref>
ಮಿಲಿಟರಿ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರು.ಆದರೂ ಈ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಾಣಿಸಿತು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಯಿತು.ಅವರ ಎರಡು ಶತಮಾನದ ಹಳೆಯದಾದ ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುಗದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾದರು.<ref>ನಿಕೊಲ್ಸನ್, p. ೫.</ref> ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಹೌಸಿಸ್ ನೂರಾರು ಸೈನಿಕರು ಯುರೊಪಿನಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಹತ್ತಿರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರು.ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿಶಾಲತಳಹದಿಯ ಅಸ್ಥಿತ್ವ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="quantity" /> ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಹಲವಾರು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಹಲವಾರು ಯುರೊಪಿಯನ್ ರು ಈ ಸೈನಿಕ ದಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಸೈನಿಕರ ತೋಟ ಅಥವಾ ವೆನೆಯಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆದೇಶವು ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ನೆರವು ನೀಡಲು "ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿನ ರಾಜ್ಯ" ಎಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.ಅದರ ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನಿಕ ದಂಡ ಸಿದ್ದವಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ-ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿತ ಗುರಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಇದನ್ನು ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕೆಲವು ಯುರೊಪಿಯನ್ ಉದಾತ್ತ ಜನರಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.ತಮ್ಮ ಈ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠದ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತವನ್ನು ಟ್ಯುಟೊನಿಕ್ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳ ತರಹ ಪ್ರುಸಿಯಾ <ref name="Martin" /> ಮತ್ತು ನೈಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ ಅವರು ರೋಡ್ಸ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದರು.<ref>ನಿಕೊಲ್ಸನ್, p. ೨೩೭.</ref>
====ಬಂಧನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಗಳು====
ಅಗ ೧೩೦೫ ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ ನಲ್ಲಿನ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ Vಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡೆ ಮೊಲೆಯ್ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಫುಲ್ಕ್ ಡೆ ವಿಲ್ಲಾರೆಟ್ ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರೂ ಈ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಕಿವಿಗೊಡಲಿಲ್ಲ.ನಂತರ ಇಬ್ಬರೂ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ೧೩೦೬ ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯದ ಚರ್ಚೆಗಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗೆ ಕರೆಸಲಾಯಿತು. ಡೆ ಮೊಲಯ್ ೧೩೦೭ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಆದರೆ ಡೆ ವಿಲ್ಲಾರೆಟ್ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದ. ಈ ಕಾಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲ್ಲಿ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ನಂತರದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಹರ್ಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಈ ಆಪಾದನೆಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದವು.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್, ರಾಜನಾದ ಫ್ರಾನ್ಸನ ಫಿಲಿಪ್ IV ರಿಗೆ ಒಂದು ಲಿಖಿತ ಬರಹ ಕಳಿಸಿ ಈ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವಂತೆ ಕೋರಿದರು. ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್ ಈಗಾಗಲೇ ಋಣಭಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ,ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ,ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ ತನ್ನದೇ ಆದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಆತ ಹಿಂದುಳಿಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ ತನ್ನ ವಿರುದ್ದದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಚರ್ಚ್ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆಯಲು ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾರಂಭಿಸಿದ.ತನ್ನದೇ ಆದ ಋಣಭಾರದಿಂದ ಆತ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿದ.<ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸ್'', ೨ ನೆಯ ed. "ರೀಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಯೊಗ್ರಾಫಿ ಆನ್ ದಿ ಡೆಜಲುಶನ್ ಆಫ್ ಟೆಂಪಲ್." ಎರಡನೆಯ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬರ್ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಧುನಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳ ಮೇಲೆ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ನ ಸಾಂರಾಂಶಗೊಳಿಸಿದ ಉದ್ದೇಶಗಳ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.</ref>
ಶುಕ್ರವಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೩,೧೩೦೭ (ಈ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂಲ ಶುಕ್ರವಾರ ೧೩ನೆಯ ದಿನ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ<ref>{{cite web |url= http://www.snopes.com/luck/friday13.asp |title=Friday the 13th |accessdate=March 26, 2007 |work=snopes.com}}</ref><ref>{{cite web | author= David Emery | url= http://urbanlegends.about.com/cs/historical/a/friday_the_13th_4.htm | title= Why Friday the 13th is unlucky | accessdate= March 26, 2007 | work= urbanlegends.about.com | archive-date= ಡಿಸೆಂಬರ್ 18, 2003 | archive-url= https://web.archive.org/web/20031218025919/http://urbanlegends.about.com/cs/historical/a/friday_the_13th_4.htm | url-status= dead }}</ref>)ಫಿಲಿಪ್ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ಮತ್ತು ಹಲವು ಫ್ರೆಂಚ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿ ಅವರ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿದ. ಈ ಬಂಧನ ವಾರಂಟ್ ಸಮರ್ಥನೀಯ:"ಡಿಯು ಎನೆಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ ಕಂಟೆಂಟ್,ನೊಯುಸ್ ಅವೊನ್ಸ್ ಡೆಸ್ ಎನಿಮೀಸ್ ಡೆ ಲಾ ಫೊಯ್ ಡಾನ್ಸ್ ಲೆ ರೊಯೆಮೆ"(ಅನುವಾದ "ದೇವರು ತೃಪ್ತಿಕರನಾಗಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮದನಂಬುಗೆಯ ವೈರಿಗಳನ್ನು ನಾವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ.")<ref name="Science">{{cite journal|title=Les derniers jours des Templiers|journal=Science et Avenir|year=2010|month=July|pages=52–61|accessdate=2010-07-22}}</ref> ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಹಲವು ಆರೋಪದೊಂದಿಗೆ ಆಪಾದಿತರಾದರು.(ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಧರ್ಮ ತ್ಯಾಗ,ಮಿತಿಮೀರಿದ ಗೌರವ,ತತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾದುದು,ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಿಂಗರತಿ,ಹಣಕಾಸಿನ ಭ್ರಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಮೋಸ ಅಲಲ್ದೇ ಗೂಢಚರ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ)<ref>[https://books.google.com/books?id=GEu58-OIT1MC&lpg=PA80&dq=isbn%3A0521457270&pg=PA178#v=onepage&q=&f=false ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯಲ್ ಆಫ್ ದ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ '', p. 178].</ref> ಹಲವಾರು ಆಪಾದಿತರು ಒತ್ತಾಯದ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು.ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಈ ಹಗರಣ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿದಿತವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ತನಿಖಾ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಚರ್ಮದ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ "ಆರ್ಕಿವ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನೇಲ್ಸ್"ನಲ್ಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಶಿಲುಬೆ ಮೇಲೆ ಉಗಿದುದುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು."ಮೊಯಿ ರೇಮಂಡ್ ಡೆ ಲೆ ಫೆರೆ ೨೧ ಆನ್ಸ್ ರೆಕೊನೆಸ್ ಕ್ವೆ (ಜೆ ಐ)ಕ್ರಾಚ್ ಟ್ರೊಯಿ ಫೊಯಿಸ್ ಸುರ್ ಲಾ ಕ್ರೊಕ್ಸ್ ಮೇಸ್ ಡೆ ಬೌಚೆ ಎಟ್ ಪಾಸ್ ಡೆ ಕೊಯರ್"(ಇದರ ಮುಕ್ತ ಅನುವಾದ:ನಾನು ರೇಮಂಡ್ ಡೆ ಲಾ ಫೆರೆ ೨೧ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವನು,ನಾನು ಶಿಲುಬೆ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಉಗಿದಿದ್ದೇನೆ,ಕೇವಲ ನನ್ನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ,ಹೃದಯದಿಂದಲ್ಲ." ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ದವಿದ್ದರೆಂಬ ಆಪಾದನೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಚರ್ಮದ ಹಾಳೆ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಹತ್ತಿಯ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಸೈನಿಕನ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಈ ಸೈನಿಕನನ್ನು ಸೈನಿಕರ ಶ್ರದ್ದಾವಂತ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಅಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಸಮವಸ್ತ್ರದ ಶ್ರೌಡ್ ಆಗ್ ಟುರಿನ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿತ್ತು.ಆಗ ೧೩೦೭ ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಎಲ್ಲಿ-ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವುದು ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತು. ಫೊರ್ಥ್ ಕ್ರುಸೇಡ್ ಅವರಿಂದ ೧೨೦೪ ರಲ್ಲಿ ಕಾನ್ ಸ್ಟಂಟಿನೋಪಲ್ ನ ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಕಾಲ ಕಣ್ಮರೆಯಾದದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಸಣ್ಣ ನಗರದ ಭಾಗವಾದ ಲಿರೆಯ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಕಾಣಿಸಿತು.ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ ಸುಮಾರು ಜನರು ೧೩೫೩ ರಿಂದ ೧೩೫೭ ಜಾಫ್ರೊಯ್ ಡೆ ಚಾರ್ನಿ ಅವರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಚೇಂಬರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಡ್ಯುಕ್ ಆಫ್ ಸಾವೊಯ್ ನ ಆಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದರು.<ref name="Science" /><ref>ಬಾರ್ಬರೆ ಫೇಲ್, " I ಟೆಂಪ್ಲರಿಯೆ ಲಾ ಸಿಂದೊಡೆ ದಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೊ", Il ಮುಲಿನೊ, ಬೊಲೊಗ್ನಾ, ೨೦೦೯</ref>
ಫಿಲಿಪ್ ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರದ ಮಾಹಿತಿ ನಂತರ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಆಗ ಪಾಪಲ್ ಶಾಸನ ''ಪಾಸ್ಟೊರಲಿಸ್ ಪ್ರಾಯೀನೆಂಟಿಶಿಯಾ'' ವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ೧೩೦೭ ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಯುರೊಪ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಸ್ತಿಯನ್ ಮಠಗಳು ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/>
[[File:Templars on Stake.jpg|thumb|left|ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ನೇಣುಗಂಬಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟು ದಹಿಸಲಾಯಿತು.]]
ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಆಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಅದರ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.ಅಧಿಕೃತ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಹಿಂಸೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವರು ಕಾನೂನುಬದ್ದವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಅನುಭವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಆದರೆ ೧೩೧೦ ರಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪ್ ಈ ಘಟನಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದರು,ಈ ಹಿಂದಿನ ಒತ್ತಾಯದ ಆಪಾದನೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಡಜನ್ನಗಟ್ಟಲೆ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ದಹಿಸಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/><ref name="Barber-Trial3">ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯಲ್'', ೧೯೭೮, p. ೩.</ref>
[[File:Convento de Cristo, safe inside Tomar castle (54199027283).jpg|thumb|upright|ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್ ಇನ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಟೊಮಾರ್ ಪೊರ್ಚಗಲ್. ಇದನ್ನು 1160 ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.ಇದು ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿತ್ತು.ನಂತರ ಇದನ್ನು ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು 1983 ರಲ್ಲಿ,ಇದನ್ನು UNESCO ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[48]</ref>]]ಫಿಲಿಪ್ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸದಿದ್ದರೆ ಪೋಪ್ ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.ನಂತರ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ವಿಯೆನೆ ಯಲ್ಲಿ ೧೩೧೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪಾಪಲ ಶಾಸನಗಳ ಸರಣಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.ಇದರಲ್ಲಿ ''ವೊಕ್ಸ್ ಇನ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ಸೊ'',ಇದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ''ಆಡ್ ಪ್ರೊವಿಡಮ್ '' ಶಾಸನವು ಬಹಳಷ್ಟು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಆಸ್ತಿಗಳು ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ಸ್ ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಯಿತು.<ref>ಮಾರ್ಟಿನ್, pp. ೧೨೩–೧೨೪.</ref>
ಈ ಆದೇಶದ ನೇತಾರರು,ಹಿರಿಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಜಾಕೆಸ್ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ಹಿಂಸೆಗೆ ಆಪಾದನೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಅವರು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಆತನ ಸಹಚರ ಜಾಫ್ರೆಯ್ ಡೆ ಚಾರ್ನೆಯ್ ನಾರ್ಮಂಡಿ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ನ ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಅವರು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.ಅದಲ್ಲದೇ ಆತನ ಮುಗ್ದತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಧರ್ಮದ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ದವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ೧೩೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸಜೀವವಾಗಿ ದಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಆದರೆ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ಕೊನೆವರೆಗೂ ಉದ್ದಟತನದೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದರು,ಇದರಿಂದ ಆತನಿಗೆ ನೊಟ್ರೆ ಡೇಮ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಕೈಗಳರೆಡನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಒಂದು ಇತಿಹಾಸದ ದಂತಕಥೆಯಂತೆ ಆತನನ್ನು ದಹನದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಕರೆದು ಪೋಪ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ ಫಿಲಿಪ್ ಆತನನ್ನು ದೇವರ ಎದುರು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಆತನ ಶಬ್ದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಚರ್ಮದ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ:"ಡಿಯು ಸೇಟ್ ಕ್ವಿ ಎ ಟೊರ್ಟ್ ಎಟ್ ಎ ಪೆಚೆ"ಎಂದು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. Il ವಾ ಬೈಯಂಟಾಟ್ ಅರೈವರ್ ಮಾಲ್ಹೆರ್ ಎ ಸಿಯುಕ್ಸ್ ಕ್ವಿ ನೈಸ್ ಆಂಟ್ ಕೊಡೆಮ್ಸ್ ಎ ಮೊರ್ಟ್ "(ಅಂದರೆ ಅನುವಾದ: "ಯಾರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಯಾರು ಪಾಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅದನ್ನು ದೇವರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಯಾರು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಾವಿನ ವರೆಗೆ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಕೂಡಲೇ ಅವನತಿ ಬರುತ್ತದೆ.")<ref name="Science" /> ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು.ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್ ಕೂಡಾ ಬೇಟೆಯ ಸಂದರ್ಭದ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/>
ನಾಯಕರ ಕೊನೆಯ ಆದೇಶದಂತೆ ಇನ್ನುಳಿದ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು ಇಲ್ಲವೇ ಪಾಪಲ್ ಶಾಸನದಡಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾದರು.(ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ)ಇನ್ನುಳಿದ ಮೊಲಿಟರಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೈಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟ್ಟಲ್ಲರ್ ಅಥವಾ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆದು ನಂತರ ಬದುಕನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ಕಳೆಯಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು. ಕೆಲವರು ಪೋಪ್ ಶಾಸನದ ಹೊರಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು.ಅವರನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾದವರು ಸ್ಕಾಟ್ ಲೆಂಡ್ ಅತಹ್ವಾ ಸಿಜರ್ಲೆಂಡ್ ಓಡಿದರು. ಪೊರ್ಚಗಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದವು.''ನೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್'' -ನೋಡಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್.(ಪೊರ್ಚಗಲ್)<ref>ಮಾರ್ಟಿನ್, pp. ೧೪೦–೧೪೨.</ref>
===ಚಿನಾನ್ ನ ಮಾಹಿತಿಯ ಚರ್ಮದ ಹಾಳೆ ===
ಆಗ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ "ಚಿನಾನ್ ಪಾರ್ಚ್ಮೆಂಟ್ "ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯು ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಆರ್ಕಿವ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ದೊರಕಿತು.ಅದನ್ನು ೧೬೨೮ ರಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ವಿಚಾರಣಾ ದಾಖಲೆಯಾಗಿತ್ತು.ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ೧೩೦೮ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ೧೩೧೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರು.<ref name="msn-chinon">{{cite news|title=Long-lost text lifts cloud from Knights Templar|url=http://www.msnbc.msn.com/id/21267691/?GT1=10450|date=October 12, 2007|accessdate=October 12, 2007|publisher=msn.com|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021225718/http://www.msnbc.msn.com/id/21267691/?GT1=10450|url-status=dead}}</ref>
ಸದ್ಯ ಇದು ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಆಗ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.ಇದರ ಆಜ್ಞೆ ಅಥವಾ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅದು ಹೇಳಿತು.ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಗರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಒತ್ತಡ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್ IV ನ ಪ್ರಬಲ ಒತ್ತಾಯವನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2007/WORLD/europe/10/12/knights.pardon.ap/index.html | publisher=CNN | date=October 12, 2007 | accessdate=October 12, 2007 | title=Knights Templar secrets revealed| archiveurl = https://web.archive.org/web/20071013025546/http://edition.cnn.com/2007/WORLD/europe/10/12/knights.pardon.ap/index.html| archivedate = October 13, 2007}}</ref><ref>{{cite journal | first = Barbara | last = Frale | year = 2004 | title = The Chinon chart—Papal absolution to the last Templar, Master Jacques de Molay | journal = [[Journal of Medieval History]] | volume = 30 | issue = 2 | pages = 109–134 | doi = 10.1016/j.jmedhist.2004.03.004 | url = http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6VC1-4CC314K-3&_user=1589142&_handle=V-WA-A-W-Z-MsSAYWW-UUA-U-AAVADBEZEV-AABEBWUVEV-ZBZVECBYZ-Z-U&_fmt=summary&_coverdate=06%2F30%2F2004&_rdoc=2&_orig=browse&_srch=%23toc%235941%232004%23999699997%23504102!&_cdi=5941&view=c&_acct=C000053912&_version=1&_urlVersion=0&_userid=1589142&md5=cc8dc869d6bc4326929c25a42c118a60 | accessdate = April 1, 2007 | archive-date = ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 2014 | archive-url = https://archive.today/20140404115158/http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6VC1-4CC314K-3&_user=1589142&_handle=V-WA-A-W-Z-MsSAYWW-UUA-U-AAVADBEZEV-AABEBWUVEV-ZBZVECBYZ-Z-U&_fmt=summary&_coverdate=06/30/2004&_rdoc=2&_orig=browse&_srch=%23toc%235941%232004%23999699997%23504102!&_cdi=5941&view=c&_acct=C000053912&_version=1&_urlVersion=0&_userid=1589142&md5=cc8dc869d6bc4326929c25a42c118a60 | url-status = dead }}</ref>
==ಸಂಸ್ಥೆ==
[[File:Chapelletemplier.jpg|right|thumb|160px|ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಚಾಪಲ್ 12ನೆಯ C. ಮೆಟ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್. ಒಮ್ಮೆ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಕಮೆಂಡರಿ ಮೆಟ್ಜ್ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪುರಾತನ ಹೊಲಿ ರೊಮನ್ ಎಂಪೈಯರ್ ನ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟುಶನ್.]]
ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಕ್ರೈಸ್ತ್ ಮಠದ ಆದೇಶದಂತೆ ಸಂಘಟಿತರಾದರು.ಇದು ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ಸ್ ನ ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸಿಯನ್ ಆದೇಶದಂತೆ ಇದು ಯುರೊಪ್ ನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಯಾಯಿತು.<ref>ಬರ್ಮನ್, p. ೨೮.</ref> ಈ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ರಚನೆ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರದ ಸರಪಳಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಪ್ರತಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಆಂದರೆ(ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಅರಾಗಾನ್, ಪೊರ್ಚಗಲ್, ಪೊಯಿಟು, ಅಪುಲಿಯಾ, ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್, ಟ್ರಿಪೊಲಿ, ಅಂಟಿಕೋಸ್ಚ್, ಅಂಜೊ,ಹಂಗೇರಿ, ಮತ್ತು ಕ್ರೇಶಿಯಾ)<ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯಲ್'', ೧೯೭೮, p. ೧೦.</ref> ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಟೆಂಪ್ಲರಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಇದ್ದವು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ನೇಮಕವಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಗೆ ಕಾನೂನು ವಿಧೇಯರಾಗಿದ್ದರು.ಮಿಲಿಟರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಲು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಯಿತು.ಆಗ ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ ದಿಂದ ೨೦,೦೦೦ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತರಷ್ಟು ನಿಜವಾದ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="burman-45" /><ref name="quantity" />
ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ ಡೆ ಕ್ಲೇವಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹ್ಯುಗ್ಸ್ ಡೆ ಪೆಯನ್ಸ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೋಡ್ ನ್ನು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಆದೇಶ ಎಂದು ಕರೆದರು.ಇವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ''ಲ್ಯಾಟಿನ್ ರೂಲ್'' ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅದರ ೭೨ ರ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬುದರ ವಿವರ ಇತ್ತು.ಅವರ ಉಡುಪುಗಳು,ಅವರ ಎಷ್ಟು ಕುದರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಇತ್ಯಾದಿ. ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಭೋಜನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕು.ಪ್ರತಿವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರುಬಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಂಸದೂಟ ನಿಷಿದ್ದ,ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ದೈಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಬಾರದು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡಬಾರದೆಂಬ ನಿಷೇಧವಿತ್ತು. ಈ ಪಡೆಯ ಆದೇಶದ ಮಾಸ್ಟರ್ ನಿಗೆ "೪ ಅಶ್ವಗಳು"ಒಬ್ಬ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಮೂರು ಕುದರೆಗಳ ಒಬ್ಬ ಗುಮಾಸ್ತ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಭ್ಯಸ್ತ ಆತನ ಕತ್ತಿ,ಗುರಾಣಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಒಂದು ಅಶ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ.<ref>ಬರ್ಮನ್, p. ೪೩.</ref> ಈ ಮಿಲಿಟರಿ ಆದೇಶ ಅಧಿಕವಾದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.ಮೂಲ ೭೨ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ನೂರರ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/><ref>ಬರ್ಮನ್, pp. ೩೦–೩೩.</ref>
[[File:Flag of the Knights Templar.svg|left|upright|thumb|ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಹಲವು ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು.]]
ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಶ್ರೇನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರುಪಟ್ಟು ವಿಭಾಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು:ಸಿರಿವಂತ ಮೂಲದ ವೈಭವಪೂರ್ಣ ನೈಟ್ಸ್,ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ-ಜನಿಸಿದ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾದ್ರಿ ವರ್ಗದವರು. ಈ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ನೈಟ್ಲಿ ಮೂಲದವರಾಗಿರಬೇಕು.ಇವರು ಶ್ವೇತ ವರ್ಣದ ಉಡುಪಿನ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಗಳ ಧರಿಸಬೇಕು. ಅವರು ಭಾರದ ರಾವುತ ಪಡೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಕೆಲಸಗಾರರಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕೆಲಸಗಾರರು ಈ ಆಜ್ಞೆಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲ.ಆದರೆ ಇವರನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಎರವಲು ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಆದೇಶದಂತೆ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ಸ್ ಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಬಾರ್ಬರ್,''ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್'', p. ೧೯೦.</ref> ಅವರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಗುರ ಸರಂಜಾಮುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅಶ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಆದೇಶಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಚಾಪ್ಲೇನ್ಗಳು, ಟೆಂಪ್ಲರ್ ವರ್ಗದ ಮೂರನೆಯ ದರ್ಜೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು.ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆದೇಶಿತ ಪಾದ್ರಿಗಳಾಗಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{1913CE|The Knights Templars}}</ref>
[[File:Saint-Martin-des-Champs Chapelle.JPG|right|thumb|120px|ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಡೆಸ್ ಚಾಂಪ್ಸ್ ನ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಕಟ್ಟಡ]]
ಈ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ಶ್ವೇತ ಸರ್ಕೋಟ್ ಅದು ಕೆಂಪು ಶಿಲುಬೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಶ್ವೇತ ನಿಲುವಂಗಿ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ಸ್ ಗಳು ಕಪ್ಪು ನಿಲುವಂಗಿ ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಕೆಂಪು ಶಿಲುಬೆ ಧರಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ಕಂದು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.<ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್ '', p. ೧೯೧.</ref><ref name="burman-44">ಬರ್ಮನ್, p. ೪೪.</ref> ಈ ಶ್ವೇತ ನಿಲುವಂಗಿಯನ್ನು ೧೧೨೯ ರಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗೆ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಟ್ರೊಯೆಸ್ ಮೂಲಕ ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ನಂತರ ಅವರ ಉಡುಪು ಸಮವಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ೧೧೪೭ ರಲ್ಲಿನ ಎರಡನೆಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಪೋಪ್ ಎಗೆನಿಯಸ್ III ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಲುಯಿಸ್ VII ಆಫ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರಖ್ಯಾತರು ಫ್ರೆಂಚ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ,ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಬಾರ್ಬೆರ್, ''ದಿ ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್'', ಪೇಜ್ ೬೬: "ವಿಲ್ಯಮ್ ಆಫ್ ಟೈಯರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ was under ಯುಗೆನಿಯಸ್ III ಆರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣದ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲಲಾರಂಭಿಸಿದರು.ಇದು ಅವರ ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹುತಾತ್ಮತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು." (WT, ೧೨.೭, p. ೫೫೪. ಜೇಮ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಟ್ರಿ, 'ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಾ ಹೆರೊಸೊಲೊಮೆಟಾನಾ', ed. J. ars,ಗೆಸ್ಟಾ ಡೆಯ್ ಪರ್ ಫ್ರ್ಫಾಂಕೊಸ್, vol I(ii), ಹ್ಯಾನೊವರ್, ೧೬೧೧, p. ೧೦೮೩, ಇದನ್ನು ಹುತಾತ್ಮದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಸಂಕೇತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.)</ref><ref>ಮಾರ್ಟಿನ್,''ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ '',ಪೇಜ್ ೪೩:"ಪೋಪ್ ಎಗ್ಯ್ನೆಸ್ ಅವರ ಎದೆ ಮಟ್ಟ ಬರುವ ಕಡುಗೆಂಪು ಸ್ಕಾರ್ಫ್ ನ್ನು ಕತ್ತಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಹಾಕಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.ಇದು ಅವರ ಸದಿಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರು ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದರಾಗುವ ಹುತಾತ್ಮರ ಸಂಕೇತವಾಗುತ್ತದೆ."</ref><ref>ಓದಿ, ''ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ '', ಪೇಜ್ ೧೨೧: "ಪೋಪ್ ಎಗ್ಯ್ನೆಸ್ ಅವರ ಎದೆ ಮಟ್ಟ ಬರುವ ಕಡುಗೆಂಪು ಸ್ಕಾರ್ಫ್ ನ್ನು ಕತ್ತಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಹಾಕಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.ಅವರಿಗೆ ಇದು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಮನ ಹರಿಯದಂತಾಗಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅವರು ಅನೀತಿ ಕಾರ್ಯಗಳತ್ತ ಹೊರಳದಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಈ ಕೆಂಪುರಕ್ತ ಸುರಿಸಿದ ಹುತಾತ್ಮರಿದ್ದಾರೆ: ಅವರ ಎದೆ ಮೇಲಿನ ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ." (ಮೆಲ್ವಿಲೆ, ''ಲಾ ವೈಯ್ ಡೆಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸ್'', p. ೯೨.)</ref> ಅವರ ''ನಿಯಮ'' ದ ಪ್ರಕಾರ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ಶ್ವೇತ ನಿಲುವಂಗಿ ಸಮವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಧರಿಸಬೇಕು.ಇದನ್ನು ಧರಿಸಿದಾಗ ತಿನ್ನುವುದು ಅಥವಾ ಕುಡಿಯುವುದು ಇದನ್ನು ಮಾಡುವುದು ನಿಷಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಬರ್ಮನ್, p. ೪೬.</ref>
ಆರಂಭಿಕ <ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಕ್ರಮ ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕೃತ ''ರೆಸಿಪ್ಟಿಯೊ '' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.ಅವರು ಆದೇಶ ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೊಲಿಮನ್ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದ್ದತೆ ತೋರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನವರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ನಿಷಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.
ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರು ಅವರೆಲ್ಲ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆದೇಶದ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕಾಗುತಿತ್ತು.ಬಡತನ,ನೈತಿಕತೆ,ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ದೆ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯತೆಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite book|title=The Real History Behind the Templars|publisher=Berkeley Publishing|year=2007|pages=304–12|author=Newman, Sharan}}</ref> ಹಲವಾರು ಸಹೋದರ ಬಂಧುಗಳು ಜೀವಮಾನವಿಡೀಗಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕೆಲವು ವೇಳೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದರು. ವಿವಾಹಿತ ಕೂಡ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು.ಆತನ ಪತ್ನಿ ಅನುಮತಿ<ref name="burman-44" /> ಕೊಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರ,ಆದರೆ ಆತನಿಗೆ ಶ್ವೇತ ಉಡುಪು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯಲ್'', ೧೯೭೮, p. ೪.</ref>
ತಮ್ಮ ಉಡುಪಿನ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಶಿಲುಬೆ ಧರಿಸುವ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಹುತಾತ್ಮತನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಹೋರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪುವ ಅವರ ಗುರಿ ಸ್ವರ್ಗ ಸೇರುವದಾಗಿತ್ತು.<ref>ನಿಕೊಲ್ಸನ್, p. ೧೪೧.</ref> ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ರೂಢಿಗತದಂತೆ ಯೋಧರು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಧ್ವಜ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ವರೆಗೂ ಶರಣಾಗತಿ ನಿಷಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.ಅವರು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು ಅಂದರೆ ಕ್ರಿಸ್ತಿಯನ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ಸ್ ನಂತಹದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಹೋರಾಡಬಹುದು. ಎಲ್ಲಾ ಧ್ವಜಗಳು ಯುದ್ದಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಕಚ್ಚಿದನಂತರ ಅವರು ರಣರಂಗ ಬಿಡಲು ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು.<ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್'', p. ೧೯೩.</ref> ಇಂತಹ ರಾಜಿಯಾಗದ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಭಯಾನಕ ಯೋಧರ ಗುಂಪಾಗಿತ್ತು.ಅವರ ಧೈರ್ಯ,ಚಾಣಾಕ್ಷತೆ,ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಭಾರದ ಅವರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅವರನ್ನು ಇಡೀ ಸೈನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಸೈನಿಕ ತಂಡವೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref name="TR">{{cite book|author=Picknett, Lynn and Prince, Clive|title=The Templar Revelation|year=1997|isbn=0-684-84891-0|publisher=Simon & Schuster|location=New York, N.Y.}}</ref>
===ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್===
{{Main|Grand Masters of the Knights Templar}}
ಆಗಿನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹ್ಯುಗೆಸ್ ಡೆ ಪಯೆನ್ಸ್ ೧೧೧೮-೧೧೧೯ ರಲ್ಲಿ ಆದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಚೇರಿಯೆಂದರೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಅದರ ಜೀವಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾವಿಧಿಯನ್ನು ಭೋದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರರ್ಥ ಜೀವ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಹೋರಾಡುವ ವಿಧಿನಿಯಮ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಾ ಎರಡು ಜನ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಗಳು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು.ಹಲವರು ಮಿಲಿಟರಿನ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೧೧೫೩ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೀಜ್ ಆಫ್ ಅಸ್ಕಾಲೊನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ ಡೆ ಟ್ರೆಮೆಲೆಯ್ ನೇತೃತ್ವದ ೪೦ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಗುಂಪು ನಗರದ ಕೋಟೆಗೋಡೆಗಳ ಬಿರುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತೊಡಗಿತ್ತು. ಯಾವಾಗ ಶೇಷ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಇನ್ನುಳಿದವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ.ಆಗ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಅವರ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ನನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುತ್ತುವರಿದು ಯುದ್ದಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ಓದಿ, p. ೧೩೭.</ref> ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೆ ರೈಡ್ ಫೊರ್ಟ್ ೧೧೮೯ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೀಜ್ ಆಫ್ ಎಕ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಲಾದಿನ್ ನಿಂದ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
ಈ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದ್ದ.ಅಲ್ಲದೇ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲದೇ [[ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್|ಪೂರ್ವ ಯುರೊಪ್]] ನ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು[[ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್|ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೊಪಿ]]ನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಆತ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ. ಕೆಲವು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಗಳು ರಣಭೂಮಿಯ ಕಮಾಂಡರ್ ಗಳಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಜಾಣತನವಲ್ಲ:ಡೆ ರೈಡೆಫೊರ್ಟ್ ನ ಹಲವು ತಪ್ಪುಗಳು ಈ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾಠಗಳಾಗಿದ್ದವು.ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಹ್ಯಾಟ್ಟಿನ್ ನಲ್ಲಿನ ಸೋಲು ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಕೊನೆಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ೧೩೧೪ ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ IV ಆದೇಶದಂತೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೇಣುಗಂಬದ ದಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು.<ref name="Barber-Trial3" />
==ಪರಂಪರೆ==
[[File:TempleChurch-Exterior.jpg|thumb|right|ಟೆಂಪಲ್ ಚರ್ಚ್, ಲಂಡನ್. ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯದ ಚಾಪಲ್ ಆಗಿರುವ ಇದು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಇದು ಸ್ಥಳವೆನಿಸಿದೆ.ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಮಧ್ಯದ ಮತ್ತು ಇನ್ನರ್ ಟೆಂಪಲ್ ಗಳ ಪ್ಯಾರಿಶ್ ಚರ್ಚ್,ಆವರಣದಲ್ಲಿನ ಎರಡರಲ್ಲೊಂದು ಇದಾಗಿದೆ.ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆ.]]
{{See also|List of places associated with the Knights Templar}}
ಅವರ ಮಿಲಿಟರಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ ಹಣಕಾಸು ಮೂಲಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಯುರೊಪ್ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ ಸುತ್ತಲೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಹಲವು ರಚನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನಿಂತಿವೆ. ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಿಗೆ "ದೇವಾಲಯ"ಗಳೆಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇವು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿವೆ.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲಂಡನ್ ಅನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ವಕೀಲರುಗಳಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಇವು ಮುಂದೆ ಟೆಂಪಲ್ ಬಾರ್ ಗೇಟ್ ವೇ ಮತ್ತು ಟೆಂಪಲ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾದವು. ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಇನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಗಳಂತೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇವು ಇನ್ನರ್ ಟೆಂಪಲ್ ಮತ್ತು ಮಿಡಲ್ ಟೆಂಪಲ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ನ ಅಂಶಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ "ಇಬ್ಬರು ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ಒಂದೇ ಕುದರೆ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ"ಚಿತ್ರವಿದೆ.ಇದು ನೈಟ್ಸ್ ಗಳ ಬಡತನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೊಲಿ ಸ್ಪೆಚ್ಲೆರೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=April 2010}}
===ಆಧುನಿಕ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಂಘಟನೆಗಳು ===
ಪಾಪಲ್ ಶಾಸನ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಆಸ್ತಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ಸ್ ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ಹಲವಾರು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆಯು ಎರಡರ ವಿಲೀನದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url =http://www.newadvent.org/cathen/14493a.htm|title=The Knights Templars, Catholic Encyclopedia 1913|accessdate = October 13, 2007}}</ref>
ಮಧ್ಯಯುಗದ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಕಥೆಯು ಇನ್ನೂ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.ಅವರ ಮರಣದಂಡನೆ ಮತ್ತು ಹಠಾಟ್ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿವೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಹಸ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ನಿಗೂಢತೆ ಮನೆ ಮಾಡಿದೆ.ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಜೀವನ ಚಕ್ರ ಕೂಡ ವಿಚಿತ್ರ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿದೆ.
<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/7050713.stm|title=What are the Knights Templar up to now?|date=October 19, 2007|author=Finlo Rohrer|work=BBC News Magazine|accessdate=2008-04-13}}</ref> ಕೊನೆಪಕ್ಷ ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಕಟ್ಟಡಗಾರರು ಕೆಲವು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ಹಲವಾರು ಕಲ್ಲುಕುಟಿಗರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದದ್ದರ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ <ref name="HC" /> ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್,ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸೊನಿಕ್ ಟೆಂಪಲ್ ನ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತವೆ.ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನಲ್ಲಿನ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಆಫ್ ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್,ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೇನ್, ರೋಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಟಾ ಅಥವಾ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ಸಂಘಟನೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಯಾರ್ಕ್ ರೈಟ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾವರಂಟಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ಇದನ್ನು ೧೮೦೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್]] NGO ರೂಪ ಪಡೆದು ಅದು ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web | url =https://www.un.org/esa/coordination/ngo/pdf/INF_List.pdf | title= List of non-governmental organizations in consultative status with the Economic and Social Council as at 31 August 2006 | publisher = [[United Nations Economic and Social Council]] | format = PDF | date = 31 August 2006 | accessdate = April 1, 2007}}</ref>
ಆದರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಈ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಂಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ.ಇವು ೧೪ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಡೆದು ಹೋದವು.ಇಂತಹ ಹಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದವು. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗೆ ಇನ್ನೂ ಗೊಂದಲವಿದೆ,ಇದು ೪೦೦-ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಲೆಮ್ನಿಯಸ್ ಚಾರ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಕೂಡ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಮಾಸೊನಿಕ್ ಟೆಂಪ್ಲರಿಸಮ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ವಯಂ-ಘೋಷಿತ ಆದೇಶಗಳುಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
===ಪರಂಪರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳು ===
{{Main|Knights Templar legends|Knights Templar and popular culture}}
ಈ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಕೆಲವು ಪರಂಪರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂದರೆ ರಹಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಗೂಢತೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವದಂತಿಗಳಿದ್ದವು. ಫ್ರೀಮ್ಯಾಸೊನಿಕ್ ಬರಹಗಾರರು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ಊಹೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''ಐವಾನ್ಹೊಯ್'', ''ಫೌಕುಲ್ಟ್ಸ್ ಪೆಂಡ್ಯುಲುಮ್''', ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್|ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್]]'',<ref name="HC" /> ಆಧುನಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ನ್ಯಾಶನಲ್ ಟ್ರೆಜರ್'' ಮತ್ತು ''ಇಂಡಿಯನಾ ಜೋನ್ಸ್ ಮತ್ತು ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಕ್ರುಸೇಡ್'', ಅದಲ್ಲದೇ ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ಸ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಬ್ರೊಕನ್ ಸ್ವೊರ್ಡ್'', ಮತ್ತು ''ಆಸೆಸ್ಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್''.<ref>{{cite web |first=Magy Seif |last=El-Nasr |coauthors=Maha Al-Saati; Simon Niedenthal; David Milam |title=Assassin’s Creed: A Multi-Cultural Read |pages=6–7 |quote=we interviewed Jade Raymond... Jade says... Templar Treasure was ripe for exploring. What did the Templars find |url=http://journals.sfu.ca/loading/index.php/loading/article/viewPDFInterstitial/51/46 |format=PDF |accessdate=2009-10-01 |archive-date=2009-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091106113413/http://journals.sfu.ca/loading/index.php/loading/article/viewPDFInterstitial/51/46 |url-status=dead }}</ref>
[[File:Harhab mini.JPG|thumb|right|ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳ ಗುಮ್ಮಜ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಚನೆ]]
ಹಲವಾರು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಪರಂಪರೆಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ನ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸುವಿಕೆ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿವೆ.ಈ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೋಲಿ ಗ್ರೇಲ್ ಅಥವಾ ಆರ್ಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಕೊವೆನಂಟ್ ಇತ್ಯಾದಿ.<ref name="HC" /><ref name="Martin">ಸೀನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್, ''ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ : ದಿ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ & ಮಿಥ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೆಜೆಂಡ್ರಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಆರ್ಡರ್'', ೨೦೦೫. ISBN ೧-೫೫೧೩೮-೦೮೧-೧.</ref><ref name="TR" /> ಆದರೆ ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ಗಳು ಕೆಲವು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.ಹಲವು ಚರ್ಚ್ ಗಳು ಸಂತರ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಪವಿತ್ರ ಮಾನವ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಹುತಾತ್ಮನ ಬುರಡೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಮಾಡಿದ ಅದೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಟ್ರು ಕ್ರಾಸ್ ನ ತುಣುಕಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಏಕ್ರೆಯ ಬಿಶಪ್ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಯುದ್ದ ಹೊರ್ನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹ್ಯಾಟ್ಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದರು.<ref>ರೀಡ್, p. ೯೧.</ref> ಈ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಸೋಲಾಗಿ, ಸಲಾದಿನ್ ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕ್ರುಸೇಡರ್ಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ವಾಪಸು ಮಾಡುವಾಗ ಅದನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರು ಏಕ್ರೆ ನಗರವನ್ನು ೧೧೯೧ ರಲ್ಲಿ ಕರಾರಿನ ಮೇಲೆ ಮರಳಿಸಿದರು.<ref>ರೀಡ್, p. ೧೭೧.</ref> ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ರು ಸೇಂಟ್ ಯುಫೆಮಿಯಾದ ಆಫ್ ಚಾಲ್ಸೆಡಾನ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದವರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಈ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಟೆಂಪ್ಲರರ್ಸ್ ಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ.ಹಲವಾರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಲಾಯಿತು.ಈ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾರ್ಜಾಲವಾಗಿ,ಗಡ್ಡ ಇರುವ ತಲೆ-ಮುಖ ಅಥವಾ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವೇಷಭೂಷಣ ಬಾಫೊಮೆಟ್ ಕೂಡಾ ಕಾಣಿಸಿತು. ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆಯು ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ಗಳ ವಿರುದ್ದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೂ ಬಳಸಲಾಯಿತು.ಇನ್ನೂ ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ಗಳು ಮಾಯಾ-ಮಾಟಮಂತ್ರಗಳಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite book|author=Sanello, Frank|title=The Knights Templars: God's Warriors, the Devil's Bankers|url=https://archive.org/details/knightstemplarsg00sane|publisher=Taylor Trade Publishing|year=2003|isbn=0-87833-302-9|pages=[https://archive.org/details/knightstemplarsg00sane/page/208 207]–208}}</ref> ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಬಾಫೊಮೆಟ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದು ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಕ್ಷರ ಉಚ್ಚಾರ ಮೊಮೆಟ್ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ([[ಮೊಹಮ್ಮದ್|ಮುಹಮ್ಮದ್]])ಎನ್ನಬೇಕಾಗಿತ್ತು.ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.<ref name="HC" /><ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯ್ಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸ್'', ೧೯೭೮, p. ೬೨.</ref>
ಈ ಹೋಲಿ ಗ್ರೇಲ್ ಕೂಡಲೇ ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧದ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ೧೨ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಿತು. ಮೊದಲ ಗ್ರೇಲ್ ರೊಮಾಂಚಕತೆ ಅಂದರೆ ''ಲೆ ಕೊಂಟೆ ಡು ಗ್ರಾಲ್'' ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೧೮೦ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಟಿಯನ್ ಡೆ ಟ್ರೊಯೆಸ್ ಅವರು ಬರೆದರು. ಬಹುಶಃ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ''ಪರ್ಜಿವಲ್'', ವೂಲ್ಫಾರ್ಮ್ ವೊನ್ ಎಸ್ಕೆಂಬೆಚ್ಅವರ ಈ ಕಥಾವಳಿಯು ನೈಟ್ಸ್ ನ್ನು "ಟೆಂಪ್ಲ್ಸಸನ್" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಅವರು ಗ್ರೇಲ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಇನ್ನೊಬ್ಬ ನಾಯಕನ,ವಿವರಣೆಕಾರ ಸರ್ ಗಲಾಹಾಡ್ (a ೧೩ನೆಯ-ಶತಮಾನದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಬೌದ್ದ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ.ಇದು ಸೇಂಟ್. ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ಸ್' ಸಿಸ್ಟೆರಿಸಿಯನ್ ಆರ್ಡರ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.) ಇಲ್ಲಿ ಶಿಲುಬೆಯ ಗುರುತಿನೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಾತ್ರಾಣ ಹೊಂದಿದ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್, ಇದು ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು "ಹೋಲಿ" ಗ್ರೇಲ್ ನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸ್ಮಾರಕವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.. ಆದರೆ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಲ್ ದಂತ ಕಥೆ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿಲ್ಲ.ಇದು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ವಶದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Worlds" /> ನಿಜಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಒಪ್ಪುವ ಪ್ರಕಾರ ಗ್ರೇಲ್ ಕಥೆಯು ಅದೇ ತೆರನಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿದೆ.ಇದು ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಥೆಯಾಗಿ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಲಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="HC" /><ref name="Martin" />
ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಸಂಬಂಧವು ಟುರಿನ್ ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಡಗಿದೆ.ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಮೊದಲು ೧೩೫೭ ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಜಾಫ್ರೆಯ್ ಡೆ ಚಾರ್ನೆಯ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು.ಇವರನ್ನು ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ೧೩೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸಜೀವವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳ ವಿಷಯಗಳ ರಹಸ್ಯ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ೧೨೬೦ ಮತ್ತು ೧೩೯೦ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಲಲಾಯಿತು.ಇದು ಟ್ಯೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ಕಾಲಾವಧಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite journal|url=http://www.uthscsa.edu/mission/spring96/shroud.htm|title=Science and the Shroud: Microbiology meets archeology in a renewed quest for answers|journal=The Mission|date= Spring 1996|accessdate=February 13, 2009|author=Barrett, Jim}}</ref> ಇದರ ಮೌಲ್ಯದ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿಧಾನ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.ಇದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗೇ ಉಳಿಯಿತು.ಈ ಅವಧಿಯ ಕಾಲಮಾನ ಕೂಡ ಮುಸುಕಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ವಿಷಾಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.advancedchristianity.com/DatingTheShroud/DatingTheShroud.htm|title=Dating The Shroud|publisher=Advanced Christianity|accessdate=2009-08-20|archive-date=2009-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090725100350/http://www.advancedchristianity.com/DatingTheShroud/DatingTheShroud.htm|url-status=dead}}</ref><ref>ರೆಲಿಕ್, ಹ್ಯಾರಿ ಗೊವ್(೧೯೯೬) ಐಕಾನ್ ಅಥವಾ ಹೋಕ್ಸ್? ಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ದಿ ಟುರಿನ್ ಶ್ರೌಡ್ ISBN ೦೭೫೦೩೦೩೯೮೦.</ref>
==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು==
{{Reflist|colwidth=30em}}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
ಐಲೆ ಆಫ್ ಅವಲಾನ್, ಲುಂಡೆ. "ದಿ ರೂಲ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಎ ಪಾವರ್ ಫುಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್." ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್. ಮಿಸ್ಟಿಕ್ ರಿಲಮ್ಸ್, ೨೦೧೦. ಜಾಲ. ೩೦ ಮೇ ೨೦೧೦. <http://www.lundyisleofavalon.co.uk/templars/tempic09.htm>.
* <cite id="Barber1994">{{cite book | last = Barber | first = Malcolm | title = The New Knighthood: A History of the Order of the Temple | url = https://archive.org/details/newknighthoodhis0000barb | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | year = 1994 | isbn = 0521420415|authorlink=Malcolm Barber }}</cite>
* <cite id="Barber1993">{{cite book | last = Barber | first = Malcolm | title = The Trial of the Templars | url = https://archive.org/details/trialoftemplars0000barb | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | year = 1993 | isbn = 0521457270|authorlink=Malcolm Barber|edition=1 }}</cite>
* <cite id="Barber2006">{{cite book | last = Barber | first = Malcolm | title = The Trial of the Templars | url = https://archive.org/details/trialoftemplars0000barb_e6s2 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | year = 2006 | isbn = 9780521672368|authorlink=Malcolm Barber|edition=2 }}</cite>
* <cite id="Barber1992">{{cite book|chapter=Supplying the Crusader States: The Role of the Templars|title=The Horns of Hattin| last = Barber | first = Malcolm |year=1992|pages=314–326|publisher=Jerusalem and London|editor=Benjamin Z. Kedar|authorlink=Malcolm Barber}}</cite>
* <cite id="Burman">{{cite book | last = Burman | first = Edward | title = The Templars: Knights of God | url = https://archive.org/details/templarsknightso0000burm | publisher = Destiny Books | location = Rochester | year = 1990 | isbn = 0892812214|authorlink= Edward Burman}}</cite>
* {{cite journal|last=Frale|first=Barbara|year=2004|title=The Chinon chart – Papal absolution to the last Templar, Master Jacques de Molay|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-medieval-history_2004-06_30_2/page/109|journal=[[Journal of Medieval History]]|volume=30|issue=2|doi=10.1016/j.jmedhist.2004.03.004|pages=109}}
* {{cite journal|last=Hietala|first=Heikki|year=1996|title=The Knights Templar: Serving God with the Sword|journal=[[Renaissance Magazine]]|url=https://www.renaissancemagazine.com/backissues/templar.html|accessdate=2008-12-26|archive-date=2008-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20081002212952/http://www.renaissancemagazine.com/backissues/templar.html|url-status=dead}}
*{{cite video| people = Marcy Marzuni| title = Decoding the Past: The Templar Code| medium = Video documentary| publisher = [[The History Channel]]
| location = |date = 2005|url=http://www.imdb.com/title/tt0843844/}}
* {{cite video| people = Stuart Elliott| title = Lost Worlds: Knights Templar| medium = Video documentary| publisher = [[The History Channel]]
| location = |date = 2006|url=}}
* {{cite book | last = Martin | first = Sean | title = The Knights Templar: The History & Myths of the Legendary Military Order | url = https://archive.org/details/knightstemplarhi00mart | publisher = Thunder's Mouth Press | location = New York | year = 2005 | isbn = 1560256451|authorlink=Sean Martin (writer and director)}}
* {{cite journal|last=Barrett |first=Jim |title=Science and the Shroud: Microbiology meets archaeology in a renewed quest for answers|journal=The Mission|publisher=University of Texas Health Science Center|issue=Spring|url=http://www.uthscsa.edu/mission/spring96/shroud.htm|accessdate=2008-12-25|year=1996}}
* {{cite book | last = Newman | first = Sharan | title = The Real History behind the Templars | url = https://archive.org/details/realhistorybehin00newm_0 | publisher = Berkley Trade | location = New York| year = 2007 | isbn = 9780425215333 }}
* <cite id="Nicholson2001">{{cite book | last = Nicholson | first = Helen | title = The Knights Templar: A New History | publisher = Sutton | location = Stroud | year = 2001 | isbn = 0750925175 }}</cite>
* {{cite book | last = Picknett | first = Lynn | title = The Templar Revelation | url = https://archive.org/details/templarrevelatio0000pick | publisher = Touchstone | location = New York | year = 1998 | isbn = 0684848910|coauthor=Clive Prince|authorlink =Lynn Picknett}}
* {{cite book | last = Read | first = Piers | title = The Templars | url = https://archive.org/details/templars0000read_b6q2 | publisher = Da Capo Press | location = New York | year = 2001 | isbn = 0306810719 |authorlink = Piers Paul Read}}
==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ==
{{Commons category|Knights Templar}}
* ಆಂಡ್ರೆ ಡಿ'ಅಲ್ಬೊನ್, ''[http://visualiseur.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k91414v ಕಾರ್ಟುಲರೆ ಜನರಲ್ ಡೆ l'ಆರ್ಡರೆ ಡು ಟೆಂಪಲ್: 1119?–1150] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201016110113/http://visualiseur.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k91414v |date=2020-10-16 }} (೧೯೧೩–೧೯೨೨) (at ಗಲ್ಲಿಕಾ)''
* {{cite journal|last=Barber|first=Malcolm|date=2006-04-20|title=The Knights Templar – Who were they? And why do we care?|journal=Slate Magazine|url=http://www.slate.com/id/2140307/|authorlink=Malcolm Barber}} ;
* ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಲೆವಾಯೆ, ಜಿಯೊಪಾಲಿಟಿಕ್ ಡು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಸ್ಸ್ಮೆ(ಎಡಿಶನ್ಸ್ ಎಲ್ಲಿಪ್ಸಿಸ್, ೨೦೦೭) ISBN ೨೭೨೯೮೩೫೨೩೭ ;
* {{cite book| last = Brighton| first = Simon| title = In Search of the Knights Templar: A Guide to the Sites in Britain| date = 2006-06-15| url = http://www.orionbooks.co.uk/HB-38882/In-Search-of-the-Knights-Templar.htm| format = Hardback| publisher = Orion Publishing Group| location = London, England| isbn = 0-297-84433-4| access-date = 2010-11-22| archive-date = 2010-03-08| archive-url = https://web.archive.org/web/20100308041627/http://www.orionbooks.co.uk/HB-38882/In-Search-of-the-Knights-Templar.htm| url-status = dead}}
* {{cite book | last = Butler | first = Alan |coauthor= Stephen Dafoe| title = The Warriors and the Bankers: A History of the Knights Templar from 1307 to the present | url = https://archive.org/details/warriorsbankersh0000butl | publisher = Templar Books | location = Belleville | year = 1998 | isbn = 0968356729 }}
* {{cite book | last = Haag | first = Michael | title = The Templars: History and Myth | url = https://archive.org/details/templarshistorym0000haag | publisher = Profile Books Ltd | location = London | year = 2008 | isbn = 9781846681486 }}
* {{cite book | last = Hodapp | first = Christopher | coauthor = Alice Von Kannon | title = The Templar Code For Dummies | url = https://archive.org/details/templarcodefordu0000hoda | publisher = Wiley | location = Hoboken, NJ | year = 2007 | isbn = 0470127651 | authorlink=Christopher Hodapp}}
* {{cite book | last = Partner | first = Peter | title = The Knights Templar & Their Myth | url = https://archive.org/details/knightstemplarth00part | publisher = Destiny Books | location = Rochester | year = 1990 | isbn = 0892812737 }}
* {{cite book | last = Ralls | first = Karen | title = The Templars and the Grail | url = https://archive.org/details/templarsgrailkni0000rall | publisher = Quest Books | location = Wheaton| year = 2003 | isbn = 0835608077 }}
* {{cite book | last = Smart | first = George | title = The Knights Templar Chronology | url = https://archive.org/details/knightstemplarch0000smar | publisher = Authorhouse | location = Bloomington| year = 2005 | isbn = 1418498890 }}
* {{cite book | last = Upton-Ward | first = Judith Mary| title = The Rule of the Templars: The French Text of the Rule of the Order of the Knights Templar | url = https://archive.org/details/ruleoftemplarsfr0000unse | publisher = Boydell Press | location = Ipswich | year = 1992 | isbn = 0851153151 }}
* {{cite book | last = Frale | first = Barbara| title = The Templars: The secret history revealed | url = https://archive.org/details/templars0000fral | publisher = Maverick House Publishers | location = Dunboyne | year = 2009 | isbn = 978-1-905379-60-6 }}
*ಎಡಿಶನ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್. [http://www.sacred-texts.com/sro/hkt/index.htm ''ದಿ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ '' ] (೧೮೪೨)
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್]]
[[ವರ್ಗ:1922 ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2003ರ ವಿಸಂಘಟನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚಿವಲ್ರೇಕ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಮಿಲಿಟರಿ ಆರಡರ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]]
b61gr65tx2nzed19u4zc5ljxno1st0k
ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್
0
26854
1433756
1381150
2026-10-18T07:02:20Z
Kent Wang
102203
Convento de Cristo, safe inside Tomar castle (54199027283).jpg
1433756
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military unit
|unit_name= Knights Templar <br /> <small>Poor Fellow-Soldiers of Christ and of the Temple of Solomon<br />''Pauperes commilitones Christi Templique Solomonici''</small>
|image=[[File:Templarsign.jpg|165px]]
|caption=A [[Knights Templar Seal|Seal of the Knights Templar]], with their famous image of two knights on a single horse, a symbol of their early poverty. The text is in Greek and Latin characters, ''Sigillum Militum Χρisti:'' followed by a [[cross]], which means "the Seal of the Soldiers of Christ".
|dates= c. 1119–1314
|allegiance=[[Pope|Papacy]]
|type= [[Western Christianity|Western Christian]] [[military order]]
|role= Protection of Pilgrims
|size= 15,000–20,000 members at peak, 10% of whom were knights<ref name=burman-45>[[#Burman|Burman]], p. 45.</ref><ref name=quantity>Barber, in "Supplying the Crusader States" says, "By Molay's time the Grand Master was presiding over at least 970 houses, including [[Commandry (feudalism)|commanderies]] and castles in the east and west, serviced by a membership which is unlikely to have been less than 7,000, excluding employees and dependents, who must have been seven or eight times that number."</ref>
|command_structure=
|garrison=[[Temple Mount]], [[Jerusalem]]
|garrison_label=Headquarters
|nickname=Order of the Temple
|patron=St. [[Bernard of Clairvaux]]
|motto= ''Non nobis Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam'' (Not to us, Lord, but to Your Name give the glory)
|colors=White mantle with a red cross
|colors_label=Attire
|march=
|mascot= 2 Knights riding one horse
|equipment=
|equipment_label=
|battles=The [[Crusades]], including:<br /> [[Siege of Ascalon|Siege of Ascalon (1153)]],<br />[[Battle of Montgisard|Battle of Montgisard (1177)]]<br />[[Battle of Hattin|Battle of Hattin (1187)]],<br />[[Siege of Acre (1189–1191)|Siege of Acre (1190–1191)]],<br />[[Battle of Arsuf|Battle of Arsuf (1191)]],<br /> [[Siege of Acre (1291)]]<br /> [[Reconquista]]
|anniversaries=
|decorations=
|battle_honours=
<!-- Commanders -->
|commander1=[[Hugues de Payens]]
|commander1_label=First [[Grand Masters of the Knights Templar|Grand Master]]
|commander2=[[Jacques de Molay]]
|commander2_label=Last Grand Master
|commander3=
|commander3_label=
|notable_commanders=
}}
ಇವರನ್ನು '''ಸೊಲೊಮನ್ ದೇವಾಲಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಬಡ ಸೈನಿಕರ ತಂಡ''' ; {{lang-la|Pauperes commilitones Christi Templique Solomonici}} ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅರಸರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೂಲದ ಸೈನಿಕರ ದಂಡು ''' ಅಥವಾ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.'''ದೇವಾಲಯದ ಆಜ್ಞೆಗ''' {{lang-fr|'''Ordre du Temple''''' or '''''Templiers'''}}ನುಗುಣವಾಗಿ ಈ '''ಸೈನಿಕರು ''' ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಡಳಿತ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ವಿಧೇಯತೆ ತೋರುತ್ತಾರೆ.<ref name="Barber">ಮಾಲ್ಕೊಲ್ಮ್ ಬಾರ್ಬರ್, ''ದಿ ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್: ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಂಪಲ್''. ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೮. ISBN ೦-೯೧೨೬೧೬-೮೭-೩.</ref> ಈ ಸಂಘಟನೆಯು ಮಧ್ಯಯುಗಗಳ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಇದು ೧೧೨೯ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲದಾದ್ಯಂತೂ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ.ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತ ನಡೆದಿವೆ. ಈ ಸೈನಿಕರ ದಂಡು ವಿಶಿಷ್ಟ, ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಕೇತಯುಳ್ಳ ಕೆಂಪು ಶಿಲುಬೆ ಚಿತ್ರದ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಕಾಳಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚತುರತೆಯಿಂದ ಹೋರಾಡುವ ಚಾಣಾಕ್ಷರೆಂದು ಇವರನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು.<ref name="HC" /> ಸಮರ ಅಥವಾ ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡದ ಸೈನಿಕ ದಂಡು ಇಡೀ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೂಲಭೂತ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನವೀನ ಹಣಕಾಸಿನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಆಗಿನ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ <ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25">[15] ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.೨೫</ref><ref>ನಿಕೊಲ್ಸನ್, p. ೪.</ref> ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಯುರೊಪ್ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ಆಜ್ಞೆಗಳ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ,ಈ ಯೋಧರ ದಂಡು ಕಾಳಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸೈನಿಕರ ದಂಡಿನ ಗುಪ್ತ ಸಮಾರಂಭವೊಂದು ಅಪನಂಬಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ಫಿಲಿಪ್ IV ನೆಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅರಸು ಈ ಆಜ್ಞೆಗೆ ತೀವ್ರ ಖಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಹಲವರು ಇದರ ದುರುಪಯೋಗ ಪಡೆದರು. ಆಗ ೧೩೦೭ ರಲ್ಲಿ ಈ ಅಜ್ಞೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಲವರನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ ಸುಳ್ಳು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಒತ್ತಡ ತರಲಾಯಿತು.ನಂತರ ಇಂತವರನ್ನು ಸುಡುಗಂಬಕ್ಕೆ ನೇತು ಹಾಕಿ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="Barber-trial">ಮಾಲ್ಕೊಲ್ಮ್ ಬಾರ್ಬರ್, ''ದಿ ಟ್ರಯಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸ್''. ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೮. ISBN ೦-೧೯-೨೧೧೫೭೯-೦</ref> ಅರಸು ಫಿಲಿಪ್ ಅವರ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ V ಈ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ೧೩೧೨ ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರು. ಭಾಗಶಃ ಯುರೊಪಿಯನ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯದ ಸ್ಥಗಿತದಿಂದಾಗಿ ಈ "ಟೆಂಪ್ಲರ್" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
==ಇತಿಹಾಸ==
{{Main|History of the Knights Templar}}
===ಏರಿಕೆ===
[[File:Al aqsa moschee 2.jpg|thumb|right|ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ನ ಅಲ್ ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ.ಈ ಹೋರಾಟಗಾರ ಕ್ರಾಂತಿಯೋಧರು ಇದನ್ನು ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ಸೊಲೊಮನ್ ಎಂದು ಕರೆದರು,ಇದು ಮೂಲ ದೇವಾಲಯದ ಹಾಳುಬಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇದರಿಂದ ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ನೈಟ್ಸ್ ಎಂದು ಪಡೆದರು.]]
ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ [[ಜೆರುಸಲೆಂ|ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್]] ನ್ನು ೧೦೯೯ ನಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ನಂತರ ಹಲವಾರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯಾತ್ರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನಗರ ಬಹುತೇಕ ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು.ಆದರೆ ಹೊರವಲಯದ ಕೆಲಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಕೈವಶದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ದರೋಡೆಕೋರರ ಗುಂಪು ಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಅವರ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದೋಚುತ್ತಿತ್ತು.ಯಾತ್ರಿಗಳು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ ಜಾಫಾ ದಿಂದ ಹೋಗುವಾಗ ಈ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>ಬರ್ಮನ್, pp. ೧೩, ೧೯.</ref>
ಸುಮಾರು ೧೧೧೯ ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನಿಕರಾದ ಹುಗ್ಸ್ ಡೆ ಪೆಯೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಂಬಂಧಿ ಗಾಡ್ ಫ್ರೆಯ್ ಡೆ ಸೇಂಟ್-ಒಮೆರ್, ಈ ಯಾತ್ರಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕ್ರಿಸ್ತ ಮಠ ಗಳು ಆದೇಶ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನಿಟ್ಟರು.<ref>ಓದಿ, ''ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್''.p.೯೧.</ref> ರಾಜನಾಗಿದ್ದ ಬಾಲ್ಡ್ ವಿನ್ II ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ಅಧಿಕಾರವು ಇವರ ಈ ಮನವಿ ಒಪ್ಪಿ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸೈನಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಅಲ್ ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಯಿತು. ಈ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಪವಿತ್ರ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಸೊಲೊಮೊನ್ ದೇವಾಲಯದ ಅಳಿದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.<ref name="HC">ಅದೇ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚಾನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಸಿ ಮಾರ್ಜುನಿ ಇವರಿಂದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದ್ದರ ದಾಖಲೆಯಾಯಿತು. ''ಡಿಕೋಡಿಂಗ್ ದಿ ಪಾಸ್ಟ್ : ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಕೋಡ್ '' ಮಾರ್ಸಿ ಮರ್ಜುನಿಯವರ ಈ ವಿಡಿಯೊ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.</ref><ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ದಿ ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್ '', p. ೭.</ref> ಈ ಕಾಳಗದವರು ಅಲ್ ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಸೊಲೊಮನ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ''ಕ್ರಿಸ್ತನ ಬಡ ಸೈನಿಕರ ತಂಡ ಮತ್ತು ಸೊಲೊಮನ್ ದೇವಾಲಯ'' ಎಂದು ಅಥವಾ "ಟೆಂಪ್ಲರ್"ನೈಟ್ಸ್ ಎನ್ನಲಾಗುತಿತ್ತು. ಆಜ್ಞೆ ಪ್ರಕಾರ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಇಂತಹ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಜನರು ನೀಡುವ ಕಾಣಿಕೆಗಳೇ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ಚಿನ್ಹೆಯೆಂದರೆ ಇಬ್ಬರು ಸೈನಿಕರು ಒಂದೇ ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅವರ ಬಡತನದ ಸೂಚಕ ಆಜ್ಞೆಯಾಗಿದ್ದಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
{{quote|A Templar Knight is truly a fearless knight, and secure on every side, for his soul is protected by the armour of faith, just as his body is protected by the armour of steel. He is thus doubly armed, and need fear neither demons nor men." | Bernard de Clairvaux, c. 1135, ''De Laude Novae Militae—In Praise of the New Knighthood''<ref>{{cite web | author = Stephen A. Dafoe | url = http://www.templarhistory.com/praise.html | title = In Praise of the New Knighthood | publisher = TemplarHistory.com | accessdate = March 20, 2007 | archive-date = ಮಾರ್ಚ್ 26, 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170326012543/http://www.templarhistory.com/praise.html | url-status = dead }}</ref>}}
ಆದರೆ ಸೈನಿಕರ ಈ ಬಡತನ ಸೂಚಕತೆ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರಬಲ ಸಂತ ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ ನ ಕ್ಲೇವ್ರಾಕ್ಸ್ ಅವರ ಸಲಹೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಚರ್ಚ್ ನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಆಂಡ್ರೆ ಡೆ ಮೌಂಟ್ ಬಾರ್ಡ್ ನ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆತ ಇವರ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಅಲ್ಲದೇ ೧೧೨೯ ರಲ್ಲಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಟ್ರೊಯೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಆಜ್ಞೆ ಜಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ರೂಢಿಗತ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಇಡೀ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೆಡೆಗೆ ಒಲವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.ಅವರು ಹಣ,ಜಮೀನು,ವಹಿವಾಟುಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆಗೆ ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಿದ್ದರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭ ೧೧೩೯ ರಲ್ಲಿ ಬಂತು.ಯಾವಾಗ ಪೋಪ್ ಇನೊಸೆಂಟ್ II ಅವರ ಪೋಪ್ ಶಾಸನ ''ಒಮ್ನೆ ಡಾಟುಮ್ ಆಪ್ಟಿಯಮ್'' ಬಂದಿತೋ ಆಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನು ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿನಾಯತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ನೂತನ ಶಾಸನ ವಿನಾಯತಿ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಸೈನಿಕರ ದಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.[[ಪೋಪ್]] ಅವರ ಆಜ್ಞೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಆಜ್ಞೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>ಬರ್ಮನ್, p. ೪೦.</ref>
{{Knights Templar}}
ಅದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕಳ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಆಜ್ಞೆ ವೇಗದ ಗತಿ ಪಡೆಯಿತು. ಕಾಳಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೈನಿಕ ದಂಡು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು.ಶಸ್ತ್ರ ಸನ್ನದ್ದ ಈ ಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ಯುದ್ದ ಅಶ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ವೈರಿ ಪಡೆ ಮೇಲೆ ಯುದ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಎದುರು ದಂಡವನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಈ ಉಪಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜಯವೆಂದರೆ ೧೧೭೭ ರಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಮಾಂಟಿಗಿಸಾರ್ಡ್ ಆಗಿತ್ತು.ಆಗ ಸಲಾಡಿನ್ ನ ೨೬,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಸೈನಿಕರಿದ್ದ ಪಡೆ ಸೋಲಿಸಲು ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಸೈನಿಕರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Worlds">ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನಲ್ ನಲ್ಲಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು.ಇದರಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ಣಮೂಹಿತಿ ನೀಡಲು ಇದು ಹಿಸ್ಟರಿ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರವಾಯಿತು.</ref>
ಈ ಗುರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಜ್ಞೆಯೆಂದರೆ ಮಿಲಿಟರಿಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ್ದು,ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಹೋರಾಟಗಾರರಿದ್ದರು. ಇನ್ನುಳಿದವರು ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಸಂಭಾಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸೈನಿಕ ತಂಡದ ಆಜ್ಞೆಯು ಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ಬಡತನದ ವಿರುದ್ದ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅವರೇ ನೇರ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಉದಾತ್ತ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಈ ಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿ-ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಈ ತೆರನಾದ ಆಸ್ತಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುಗ ಮತ್ತು ಹೊರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧೧೫೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೊಸ ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟು ಆರಂಭವಾಯಿತು.ಈ ಮೂಲಕ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಲೆಟರ್ ಆಫ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.ಅವರು ಯಾತ್ರೆಗೆ ಬಂದಾಗ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಕ್ರಮ ಜಾರಿಯಾಯಿತು.ಅವರು ಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರ ಒಡವೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಮುಂದೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.ಆಗ ಇಂದಿನ ಈ [[ಚೆಕ್]] ಗಳ ಪದ್ದತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು.ಇದು ಸಾವಿರಾರು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮೂಡಿಸಿತು.ಹೀಗಾಗಿ ದರೋಡೆಕೋರರ ಹಾವಳಿ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಜನರು ಧರ್ಮದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="HC" /><ref name="Martin" />
ಇಂತಹ ವಿವಿಧ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ವಿವಿಧೆಡೆ ಹಣಕಾಸು ಜಾಲ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಇಡೀ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದವು. ಯುರೊಪ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಜಮೀನನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು;ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.ಹೀಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆ,ರಫ್ತು,ಆಮದುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹಡುಗಗಳ ಸಮೂಹ ಹೊಂದಿದರು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಸೈಪ್ರಸ್ ದ್ವೀಪವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ಪಡೆದರು. ಈ ಯುದ್ದ ಯೋಧರ ತಂಡವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿನ್ಹೆ ಪಡೆದದ್ದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾದ ಮೊದಲ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಆಗಿತ್ತು.<ref name="Worlds" /><ref>{{cite book|author=Ralls, Karen|title=Knights Templar Encyclopedia|url=https://archive.org/details/knightstemplaren0000rall|pages=[https://archive.org/details/knightstemplaren0000rall/page/28 28]|publisher=Career Press|year=2007|isbn=9781564149268}}</ref><ref>{{cite book|title=Inside Secret Societies|author=Benson, Michael|pages=90|publisher=Kensington Publishing Corp.|year=2005}}</ref>
[[File:Battle of Cresson.jpg|thumb|right|ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಹಾರ್ನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹ್ಯಾಟ್ಟಿನ್ ಇನ್ 1187.ದಿ ಟರ್ನಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಇನ್ ದಿ ಕ್ರುಸೇಡ್]]
===ಇಳಿಮುಖ===
ಆಗಿನ ೧೨-ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಳಗ ಪ್ರವಾಹವು ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. ನಂತರ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಜಗತ್ತು ಸಲಾದಿನ್ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಇದರ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ,ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗಗಳೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆಯಾಯಿತು. ಈ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ಅಡತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಇನ್ನುಳಿದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ತಂಡಗಳಾದ ನೈಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯೆಟೊನಿಕ್ ನೈಟ್ಸ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು.ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ಇವರ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಈ ಸೈನಿಕ ದಂಡನ್ನು ನಿಶ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಿದವು. ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೈನಿಕ ತಂಡವು ಹಲವಾರು ಅಯಶಸ್ವಿ ಹೋರಾಟ,ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವು.ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಹಾರ್ನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಾಟ್ಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ [[ಜೆರುಸಲೆಂ|ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್]] ನ್ನು ಸಲಾದೀನ್ ಸೈನಿಕರು ೧೧೮೭ ರಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯೋಧರು ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ೧೨೨೯ ರಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ರ ನೆರವಿಲ್ಲದೇ ಮರುವಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ೧೨೪೪ ರಲ್ಲಿ ಖಾವರೆಜ್ಮಿ ಟರ್ಕ್ಸ್ ಗಳು ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮರುವಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.ನಂತರ ೧೯೧೭ ರವರೆಗೆ ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಇದನ್ನು [[ಆಟಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಟರ್ಕ್ಸ್]] ಅವರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/>
ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ತಂಡವು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರದೆಡೆಗೆ ಬದಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಅಂದರೆ ಸಮುದ್ರ ತಟ ಪ್ರದೇಶ ಎಕ್ರೆ ಗೆ,ಇದನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದ ಕಾಲದವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ೧೨೯೧ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಡಿತಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಟೊರ್ಟೊಸಾ (ಸದ್ಯ ಇದು [[ಸಿರಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಆಟ್ಲಿಟ್ ಆಗಿದೆ. ನಂತರ ಅವರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸೈಪ್ರಸ್ <ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ದ್ವೀಪದ ಲಿಮಾಸೊಲ್ ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.ಅವರು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯ ಠಾಣೆಯನ್ನು ಟೊರ್ಟಾಸ್ ಕರಾವಳಿ ಎದುರಿಗಿನ ಸಣ್ಣದಾದ ಅರ್ವಡ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೩೦೦ ನಲ್ಲಿ ಅರ್ವಡ್ ನಲ್ಲಿನ ಮಂಗೊಲ್ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಕಾರ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>ಪರ್ಶಿಯದ ಮಂಗೊಲ್ ಖಾನ್ ನಿಂದ ೧೩೯(ಪು.) ನಾಲ್ಕುವರ್ಷಗಳನಂತರ ಪರ್ಶಿಯದ ಮಂಗೊಲ್ ಖಾನ್ ನಿಂದ.ಡಿಮರ್ಗರ್ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಮೂಲೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮೂಹಗಳ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗವನ್ನು ಮರುವಶಪಡಿಸುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.</ref> ನಂತರ ೧೩೦೨ ಅಥವಾ ೧೩೦೩ ನಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಈಜಿಪ್ತಿಯನ್ ಮಮ್ಲುಕ್ಸ ಗಳಿಗೆ ಸೀಜ್ ಆಫ್ ಅರ್ವರ್ದ್ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಈ ದ್ವೀಪ ಹೋದ ನಂತರ ಈ ಕಾಳಗ ಯೋಧರು ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.<ref name="Worlds" /><ref>ನಿಕೊಲ್ಸನ್, p. ೨೦೧. "ಆರ್ವಡ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ೧೩೦೨-೧೩೦೩ಅದರ ಮಧ್ಯದಅವಧಿಯಲ್ಲಿಮರುಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಆರ್ವಡ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಟಾರ್ಟೊಸ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಟಸ್ ಮೊದಲು ಆರ್ವಡ್ ಈದ್ವೀಪವನ್ನು ರೊಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಹೀಗೆ ಮಮ್ಲುಕ್ ಅವರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. "</ref>
ಮಿಲಿಟರಿ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರು.ಆದರೂ ಈ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಾಣಿಸಿತು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಯಿತು.ಅವರ ಎರಡು ಶತಮಾನದ ಹಳೆಯದಾದ ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುಗದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾದರು.<ref>ನಿಕೊಲ್ಸನ್, p. ೫.</ref> ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಹೌಸಿಸ್ ನ ನೂರಾರು ಸೈನಿಕರು ಯುರೊಪಿನಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರು.ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿಶಾಲ ತಳಹದಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="quantity" /> ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಹಲವಾರು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಹಲವಾರು ಯುರೊಪಿಯನ್ ರು ಈ ಸೈನಿಕ ದಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಸೈನಿಕರು ತೋಟ ಅಥವಾ ವೆನೆಯಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆದೇಶವು ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ನೆರವು ನೀಡಲು "ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿನ ರಾಜ್ಯ" ಎಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.ಅದರ ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನಿಕ ದಂಡ ಸಿದ್ದವಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ-ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿತ ಗುರಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಇದನ್ನು ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಯುರೊಪಿಯನ್ ಉದಾತ್ತ ಜನರೊಂದಿಗಿನ ವಿವಾದವು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ತಮ್ಮ ಈ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠದ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತವನ್ನು ಟ್ಯುಟೊನಿಕ್ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳ ತರಹ ಪ್ರುಸಿಯಾ <ref name="Martin" /> ಮತ್ತು ನೈಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ ಅವರು ರೋಡ್ಸ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದರು.<ref>ನಿಕೊಲ್ಸನ್, p. ೨೩೭.</ref>
====ಬಂಧನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಗಳು====
ಅಗ ೧೩೦೫ ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ ನಲ್ಲಿನ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ Vಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡೆ ಮೊಲೆಯ್ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಫುಲ್ಕ್ ಡೆ ವಿಲ್ಲಾರೆಟ್ ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರೂ ಈ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಕಿವಿಗೊಡಲಿಲ್ಲ.ನಂತರ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ೧೩೦೬ ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯದ ಚರ್ಚೆಗಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗೆ ಕರೆಸಲಾಯಿತು. ಡೆ ಮೊಲಯ್ ೧೩೦೭ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ. ಆದರೆ ಡೆ ವಿಲ್ಲಾರೆಟ್ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದ. ಈ ಕಾಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲ್ಲಿ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ನಂತರದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಈ ಆಪಾದನೆಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದವು.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್, ರಾಜನಾಗಿದ್ದ ಫ್ರಾನ್ಸನ ಫಿಲಿಪ್ IV ರಿಗೆ ಒಂದು ಲಿಖಿತ ಬರಹ ಕಳಿಸಿ ಈ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವಂತೆ ಕೋರಿದರು. ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್ ಈಗಾಗಲೇ ಋಣಭಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ,ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ,ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ ತನ್ನದೇ ಆದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಆತ ಹಿಂದುಳಿಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ ತನ್ನ ವಿರುದ್ದದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಚರ್ಚ್ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆಯಲು ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾರಂಭಿಸಿದ.ತನ್ನದೇ ಆದ ಋಣಭಾರದಿಂದ ಆತ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿದ.<ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸ್'', ೨ ನೆಯ ed. "ರೀಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಯೊಗ್ರಾಫಿ ಆನ್ ದಿ ಡೆಜಲುಶನ್ ಆಫ್ ಟೆಂಪಲ್." ಎರಡನೆಯ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬರ್ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಧುನಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳ ಮೇಲೆ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ನ ಸಾಂರಾಂಶಗೊಳಿಸಿದ ಉದ್ದೇಶಗಳ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.</ref>
ಶುಕ್ರವಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೩,೧೩೦೭ (ಈ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂಲ ಶುಕ್ರವಾರ ೧೩ನೆಯ ದಿನ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ<ref>{{cite web |url= http://www.snopes.com/luck/friday13.asp |title=Friday the 13th |accessdate=March 26, 2007 |work=snopes.com}}</ref><ref>{{cite web | author= David Emery | url= http://urbanlegends.about.com/cs/historical/a/friday_the_13th_4.htm | title= Why Friday the 13th is unlucky | accessdate= March 26, 2007 | work= urbanlegends.about.com | archive-date= ಡಿಸೆಂಬರ್ 18, 2003 | archive-url= https://web.archive.org/web/20031218025919/http://urbanlegends.about.com/cs/historical/a/friday_the_13th_4.htm | url-status= dead }}</ref>)ಫಿಲಿಪ್ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ಮತ್ತು ಹಲವು ಫ್ರೆಂಚ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿ ಅವರ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿದ. ಈ ಬಂಧನ ವಾರಂಟ್ ಸಮರ್ಥನೀಯ:"ಡಿಯು ಎನೆಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ ಕಂಟೆಂಟ್,ನೊಯುಸ್ ಅವೊನ್ಸ್ ಡೆಸ್ ಎನಿಮೀಸ್ ಡೆ ಲಾ ಫೊಯ್ ಡಾನ್ಸ್ ಲೆ ರೊಯೆಮೆ"(ಅನುವಾದ "ದೇವರು ತೃಪ್ತಿಕರನಾಗಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮದ ನಂಬುಗೆಯ ವೈರಿಗಳನ್ನು ನಾವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ.")<ref name="Science">{{cite journal|title=Les derniers jours des Templiers|journal=Science et Avenir|year=2010|month=July|pages=52–61|accessdate=2010-07-22}}</ref> ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಹಲವು ಆರೋಪದೊಂದಿಗೆ ಆಪಾದಿತರಾದರು.(ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಧರ್ಮ ತ್ಯಾಗ,ಮಿತಿಮೀರಿದ ಗೌರವ,ತತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾದುದು,ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಿಂಗರತಿ,ಹಣಕಾಸಿನ ಭ್ರಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಮೋಸ ಅಲ್ಲದೇ ಗೂಢಚರ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ.)<ref>[https://books.google.com/books?id=GEu58-OIT1MC&lpg=PA80&dq=isbn%3A0521457270&pg=PA178#v=onepage&q=&f=false ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯಲ್ ಆಫ್ ದ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ '', p. 178].</ref> ಹಲವಾರು ಆಪಾದಿತರು ಒತ್ತಾಯದ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು.ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಈ ಹಗರಣ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿದಿತವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ತನಿಖಾ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಚರ್ಮದ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿ"ಆರ್ಕಿವ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನೇಲ್ಸ್"ನಲ್ಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಶಿಲುಬೆ ಮೇಲೆ ಉಗಿದುದುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು."ಮೊಯಿ ರೇಮಂಡ್ ಡೆ ಲೆ ಫೆರೆ ೨೧ ಆನ್ಸ್ ರೆಕೊನೆಸ್ ಕ್ವೆ (ಜೆ ಐ)ಕ್ರಾಚ್ ಟ್ರೊಯಿ ಫೊಯಿಸ್ ಸುರ್ ಲಾ ಕ್ರೊಕ್ಸ್ ಮೇಸ್ ಡೆ ಬೌಚೆ ಎಟ್ ಪಾಸ್ ಡೆ ಕೊಯರ್"(ಇದರ ಮುಕ್ತ ಅನುವಾದ:ನಾನು ರೇಮಂಡ್ ಡೆ ಲಾ ಫೆರೆ ೨೧ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವನು,ನಾನು ಶಿಲುಬೆ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಉಗಿದಿದ್ದೇನೆ,ಕೇವಲ ನನ್ನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ,ಹೃದಯದಿಂದಲ್ಲ." ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ದವಿದ್ದರೆಂಬ ಆಪಾದನೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಚರ್ಮದ ಹಾಳೆ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಹತ್ತಿಯ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಸೈನಿಕನ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಈ ಸೈನಿಕನನ್ನು ಸೈನಿಕರ ಶ್ರದ್ದಾವಂತ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಅಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಸಮವಸ್ತ್ರದ ಶ್ರೌಡ್ ಆಗ್ ಟುರಿನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಇತ್ತು.ಆಗ ೧೩೦೭ ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಾಹಿತಿ ಎಲ್ಲಿ-ಹೇಗೆ ಎನ್ನುವುದು ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತು. ಫೊರ್ಥ್ ಕ್ರುಸೇಡ್ ಅವರಿಂದ ೧೨೦೪ ರಲ್ಲಿ ಕಾನ್ ಸ್ಟಂಟಿನೋಪಲ್ ನ ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಕಾಲ ಕಣ್ಮರೆಯಾದದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಸಣ್ಣ ನಗರದ ಭಾಗವಾದ ಲಿರೆಯ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಕಾಣಿಸಿತು.ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ ಸುಮಾರು ಜನರು ೧೩೫೩ ರಿಂದ ೧೩೫೭ ಜಾಫ್ರೊಯ್ ಡೆ ಚಾರ್ನಿ ಅವರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಚೇಂಬರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಡ್ಯುಕ್ ಆಫ್ ಸಾವೊಯ್ ನ ಆಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದರು.<ref name="Science" /><ref>ಬಾರ್ಬರೆ ಫೇಲ್, " I ಟೆಂಪ್ಲರಿಯೆ ಲಾ ಸಿಂದೊಡೆ ದಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೊ", Il ಮುಲಿನೊ, ಬೊಲೊಗ್ನಾ, ೨೦೦೯</ref>
ಫಿಲಿಪ್ ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರದ ಮಾಹಿತಿ ನಂತರ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಆಗ ಪಾಪಲ್ ಶಾಸನ ''ಪಾಸ್ಟೊರಲಿಸ್ ಪ್ರಾಯೀನೆಂಟಿಶಿಯಾ'' ವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ೧೩೦೭ ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.ಯುರೊಪ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಠಗಳು ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/>
[[File:Templars on Stake.jpg|thumb|left|ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ನೇಣುಗಂಬಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟು ದಹಿಸಲಾಯಿತು.]]
ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಆಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಅದರ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.ಅಧಿಕೃತ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಹಿಂಸೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವರು ಕಾನೂನುಬದ್ದವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಆದರೆ ೧೩೧೦ ರಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪ್,ಈ ಘಟನಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದರು,ಈ ಹಿಂದಿನ ಒತ್ತಾಯದ ಆಪಾದನೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಡಜನ್ನಗಟ್ಟಲೆ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ದಹಿಸಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/><ref name="Barber-Trial3">ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯಲ್'', ೧೯೭೮, p. ೩.</ref>
[[File:Convento de Cristo, safe inside Tomar castle (54199027283).jpg|thumb|upright|ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್ ಇನ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಟೊಮಾರ್ ಪೊರ್ಚಗಲ್. ಇದನ್ನು 1160 ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.ಇದು ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿತ್ತು.ನಂತರ ಇದನ್ನು ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು 1983 ರಲ್ಲಿ,ಇದನ್ನು UNESCO ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[48]</ref>]]ಫಿಲಿಪ್ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸದಿದ್ದರೆ ಪೋಪ್ ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.ನಂತರ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ವಿಯೆನೆ ಯಲ್ಲಿ ೧೩೧೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪಾಪಲ ಶಾಸನಗಳ ಸರಣಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.ಇದರಲ್ಲಿ ''ವೊಕ್ಸ್ ಇನ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ಸೊ'',ಇದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ''ಆಡ್ ಪ್ರೊವಿಡಮ್ '' ಶಾಸನದ ಮೂಲಕ ಬಹಳಷ್ಟು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಆಸ್ತಿಗಳು ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ಸ್ ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದವು.<ref>ಮಾರ್ಟಿನ್, pp. ೧೨೩–೧೨೪.</ref>
ಈ ಆದೇಶದ ನೇತಾರರು,ಹಿರಿಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಜಾಕೆಸ್ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ಹಿಂಸೆಗೆ ಆಪಾದನೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಅವರು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಆತನ ಸಹಚರ ಜಾಫ್ರೆಯ್ ಡೆ ಚಾರ್ನೆಯ್ ನಾರ್ಮಂಡಿ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ನ ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಅವರು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.ಅದಲ್ಲದೇ ಆತನ ಮುಗ್ದತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಧರ್ಮದ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ೧೩೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸಜೀವವಾಗಿ ದಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಆದರೆ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ಕೊನೆವರೆಗೂ ಉದ್ದಟತನದೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದರು,ಇದರಿಂದ ಅವರು ನೊಟ್ರೆ ಡೇಮ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಕೈಗಳರೆಡನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಒಂದು ಇತಿಹಾಸದ ದಂತಕಥೆಯಂತೆ ಆತನನ್ನು ದಹನದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಪೋಪ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ ಫಿಲಿಪ್ ಆತನನ್ನು ದೇವರ ಎದುರು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಆತನ ಶಬ್ದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಚರ್ಮದ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ:"ಡಿಯು ಸೇಟ್ ಕ್ವಿ ಎ ಟೊರ್ಟ್ ಎಟ್ ಎ ಪೆಚೆ"ಎಂದು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. Il ವಾ ಬೈಯಂಟಾಟ್ ಅರೈವರ್ ಮಾಲ್ಹೆರ್ ಎ ಸಿಯುಕ್ಸ್ ಕ್ವಿ ನೈಸ್ ಆಂಟ್ ಕೊಡೆಮ್ಸ್ ಎ ಮೊರ್ಟ್ "(ಅಂದರೆ ಅನುವಾದ: "ಯಾರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಯಾರು ಪಾಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅದನ್ನು ದೇವರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಯಾರು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಾವಿನ ವರೆಗಿನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಯ್ದಿದ್ದಾರಲ್ಲದೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಕೂಡಲೇ ಅವನತಿ ಬರುತ್ತದೆ.")<ref name="Science" /> ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು.ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್ ಕೂಡಾ ಬೇಟೆಯ ಸಂದರ್ಭದ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/>
ನಾಯಕರ ಕೊನೆಯ ಆದೇಶದಂತೆ ಇನ್ನುಳಿದ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು ಇಲ್ಲವೇ ಪಾಪಲ್ ಶಾಸನದಡಿ ಕೆಲವರು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾದರು.(ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ)ಇನ್ನುಳಿದ ಮಿಲಿಟರಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೈಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟ್ಟಲ್ಲರ್ ಅಥವಾ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆದು ನಂತರ ಬದುಕನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ಕಳೆಯಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು. ಕೆಲವರು ಪೋಪ್ ಶಾಸನದ ಹೊರಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು.ಅವರನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾದವರು ಎಂದು ಸ್ಕಾಟ್ ಲೆಂಡ್ ಅಥವಾ ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು. ಪೊರ್ಚಗಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದವು.''ನೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್'' -ನೋಡಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್.(ಪೊರ್ಚಗಲ್)<ref>ಮಾರ್ಟಿನ್, pp. ೧೪೦–೧೪೨.</ref>
===ಚಿನಾನ್ ನ ಮಾಹಿತಿಯ ಚರ್ಮದ ಹಾಳೆ ===
ಆಗ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ "ಚಿನಾನ್ ಪಾರ್ಚ್ಮೆಂಟ್ "ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯು ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಆರ್ಕಿವ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ದೊರಕಿತು.ಅದನ್ನು ೧೬೨೮ ರಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ವಿಚಾರಣಾ ದಾಖಲೆಯಾಗಿತ್ತು.ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ೧೩೦೮ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ೧೩೧೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರು.<ref name="msn-chinon">{{cite news|title=Long-lost text lifts cloud from Knights Templar|url=http://www.msnbc.msn.com/id/21267691/?GT1=10450|date=October 12, 2007|accessdate=October 12, 2007|publisher=msn.com|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021225718/http://www.msnbc.msn.com/id/21267691/?GT1=10450|url-status=dead}}</ref>
ಸದ್ಯ ಇದು ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಆಗ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದೆ.ಇದರ ಆಜ್ಞೆ ಅಥವಾ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅದು ಹೇಳಿತು.ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಗರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಒತ್ತಡ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್ IV ನ ಪ್ರಬಲ ಒತ್ತಾಯವನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2007/WORLD/europe/10/12/knights.pardon.ap/index.html | publisher=CNN | date=October 12, 2007 | accessdate=October 12, 2007 | title=Knights Templar secrets revealed| archiveurl = https://web.archive.org/web/20071013025546/http://edition.cnn.com/2007/WORLD/europe/10/12/knights.pardon.ap/index.html| archivedate = October 13, 2007}}</ref><ref>{{cite journal | first = Barbara | last = Frale | year = 2004 | title = The Chinon chart—Papal absolution to the last Templar, Master Jacques de Molay | journal = [[Journal of Medieval History]] | volume = 30 | issue = 2 | pages = 109–134 | doi = 10.1016/j.jmedhist.2004.03.004 | url = http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6VC1-4CC314K-3&_user=1589142&_handle=V-WA-A-W-Z-MsSAYWW-UUA-U-AAVADBEZEV-AABEBWUVEV-ZBZVECBYZ-Z-U&_fmt=summary&_coverdate=06%2F30%2F2004&_rdoc=2&_orig=browse&_srch=%23toc%235941%232004%23999699997%23504102!&_cdi=5941&view=c&_acct=C000053912&_version=1&_urlVersion=0&_userid=1589142&md5=cc8dc869d6bc4326929c25a42c118a60 | accessdate = April 1, 2007 | archive-date = ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 2014 | archive-url = https://archive.today/20140404115158/http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6VC1-4CC314K-3&_user=1589142&_handle=V-WA-A-W-Z-MsSAYWW-UUA-U-AAVADBEZEV-AABEBWUVEV-ZBZVECBYZ-Z-U&_fmt=summary&_coverdate=06/30/2004&_rdoc=2&_orig=browse&_srch=%23toc%235941%232004%23999699997%23504102!&_cdi=5941&view=c&_acct=C000053912&_version=1&_urlVersion=0&_userid=1589142&md5=cc8dc869d6bc4326929c25a42c118a60 | url-status = dead }}</ref>
==ಸಂಸ್ಥೆ(ಸಂಘಟನೆ)==
[[File:Chapelletemplier.jpg|right|thumb|160px|ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಚಾಪಲ್ 12ನೆಯ C. ಮೆಟ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್. ಒಮ್ಮೆ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಕಮೆಂಡರಿ ಮೆಟ್ಜ್ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಪುರಾತನ ಹೊಲಿ ರೊಮನ್ ಎಂಪೈಯರ್ ನ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟುಶನ್.]]
ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಕ್ರೈಸ್ತ್ ಮಠದ ಆದೇಶದಂತೆ ಸಂಘಟಿತರಾದರು.ಇದು ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ಸ್ ನ ಸೆಸ್ಟೆರ್ಸಿಯನ್ ಆದೇಶದಂತೆ ಇದು ಯುರೊಪ್ ನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಯಾಯಿತು.<ref>ಬರ್ಮನ್, p. ೨೮.</ref> ಈ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ರಚನೆ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರದ ಸರಪಳಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಪ್ರತಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಅಂದರೆ(ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್,ಅರಾಗಾನ್, ಪೊರ್ಚಗಲ್,ಪೊಯಿಟು, ಅಪುಲಿಯಾ,ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್, ಟ್ರಿಪೊಲಿ, ಅಂಟಿಕೋಸ್ಚ್,ಅಂಜೊ,ಹಂಗೇರಿ, ಮತ್ತು ಕ್ರೇಶಿಯಾ)<ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯಲ್'', ೧೯೭೮, p. ೧೦.</ref> ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಟೆಂಪ್ಲರಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಇದ್ದವು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಜೀವನವಿಡೀ ಸೇವೆಗಾಗಿ ನೇಮಕವಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಗೆ ಕಾನೂನು ವಿಧೇಯರಾಗಿದ್ದರು.ಮಿಲಿಟರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಆಜ್ಞೆ, ಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಲು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಯಿತು.ಆಗ ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ ದಿಂದ ೨೦,೦೦೦ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತರಷ್ಟು ನಿಜವಾದ ಆಜ್ಞಾಪಾಲನಾ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref name="burman-45" /><ref name="quantity" />
ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ ಡೆ ಕ್ಲೇವಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹ್ಯುಗ್ಸ್ ಡೆ ಪೆಯನ್ಸ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೋಡ್ ನ್ನು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಆದೇಶ ಎಂದು ಕರೆದರು.ಇವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ''ಲ್ಯಾಟಿನ್ ರೂಲ್'' ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅದರ ೭೨ ರ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬುದರ ವಿವರ ಇತ್ತು.ಅವರ ಉಡುಪುಗಳು,ಅವರ ಎಷ್ಟು ಕುದರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಇತ್ಯಾದಿ. ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಭೋಜನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕು.ಪ್ರತಿವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರುಬಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಂಸದೂಟ ನಿಷಿದ್ದ,ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ದೈಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಬಾರದು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡಬಾರದೆಂಬ ನಿಷೇಧವಿತ್ತು. ಈ ಪಡೆಯ ಆದೇಶದ ಮಾಸ್ಟರ್ ನಿಗೆ "೪ ಅಶ್ವಗಳು"ಒಬ್ಬ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಮೂರು ಕುದರೆಗಳ ಒಬ್ಬ ಗುಮಾಸ್ತ ಮತ್ತೊಬ್ಬ (ನಾಗರಿಕ)ಸಭ್ಯಸ್ಥ ಆತನ ಕತ್ತಿ,ಗುರಾಣಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಒಂದು ಅಶ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ.<ref>ಬರ್ಮನ್, p. ೪೩.</ref> ಈ ಮಿಲಿಟರಿ ಆದೇಶ ಅಧಿಕವಾದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.ಮೂಲ ೭೨ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ನೂರರ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/><ref>ಬರ್ಮನ್, pp. ೩೦–೩೩.</ref>
[[File:Flag of the Knights Templar.svg|left|upright|thumb|ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಹಲವು ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು.]]
ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಭಾಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು:ಸಿರಿವಂತ ಮೂಲದ ವೈಭವಪೂರ್ಣ ನೈಟ್ಸ್,ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ-ಜನಿಸಿದ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾದ್ರಿ ವರ್ಗದವರು. ಈ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ನೈಟ್ಲಿ ಮೂಲದವರಾಗಿರಬೇಕು.ಇವರು ಶ್ವೇತ ವರ್ಣದ ಉಡುಪಿನ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಭಾರದ ರಾವುತ ಪಡೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಸಹಾಯಕ ಕೆಲಸಗಾರರಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕೆಲಸಗಾರರು ಈ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲ.ಆದರೆ ಇವರನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಎರವಲು ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಆದೇಶದಂತೆ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ಸ್ ಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಬಾರ್ಬರ್,''ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್'', p. ೧೯೦.</ref> ಅವರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಗುರ ಸರಂಜಾಮುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅಶ್ವಪಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಆದೇಶಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಚಾಪ್ಲೇನ್ಗಳು, ಟೆಂಪ್ಲರ್ ವರ್ಗದ ಮೂರನೆಯ ದರ್ಜೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು.ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆದೇಶಿತ ಪಾದ್ರಿಗಳಾಗಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{1913CE|The Knights Templars}}</ref>
[[File:Saint-Martin-des-Champs Chapelle.JPG|right|thumb|120px|ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಡೆಸ್ ಚಾಂಪ್ಸ್ ನ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಕಟ್ಟಡ]]
ಈ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ಶ್ವೇತ ಸರ್ಕೋಟ್ಅದು ಕೆಂಪು ಶಿಲುಬೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಶ್ವೇತ ನಿಲುವಂಗಿ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ಸ್ ಗಳು ಕಪ್ಪು ನಿಲುವಂಗಿ ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಕೆಂಪು ಶಿಲುಬೆ ಧರಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ಕಂದು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.<ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್ '', p. ೧೯೧.</ref><ref name="burman-44">ಬರ್ಮನ್, p. ೪೪.</ref> ಈ ಶ್ವೇತ ನಿಲುವಂಗಿಯನ್ನು ೧೧೨೯ ರಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗೆ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಟ್ರೊಯೆಸ್ ಮೂಲಕ ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ನಂತರ ಅವರ ಉಡುಪು ಸಮವಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ೧೧೪೭ ರಲ್ಲಿನ ಎರಡನೆಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಪೋಪ್ ಎಗೆನಿಯಸ್ III ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಲುಯಿಸ್ VII ಆಫ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರಖ್ಯಾತರು ಫ್ರೆಂಚ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ,ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಬಾರ್ಬೆರ್, ''ದಿ ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್'', ಪೇಜ್ ೬೬: "ವಿಲ್ಯಮ್ ಆಫ್ ಟೈಯರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಯುಗೆನಿಯಸ್ III ಆರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣದ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು.ಇದು ಅವರ ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹುತಾತ್ಮತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು." (WT, ೧೨.೭, p. ೫೫೪. ಜೇಮ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಟ್ರಿ, 'ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಾ ಹೆರೊಸೊಲೊಮೆಟಾನಾ', ed. J. ars,ಗೆಸ್ಟಾ ಡೆಯ್ ಪರ್ ಫ್ರ್ಫಾಂಕೊಸ್, vol I(ii), ಹ್ಯಾನೊವರ್, ೧೬೧೧, p. ೧೦೮೩, ಇದನ್ನು ಹುತಾತ್ಮದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಸಂಕೇತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.)</ref><ref>ಮಾರ್ಟಿನ್,''ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ '',ಪೇಜ್ ೪೩:"ಪೋಪ್ ಎಗ್ಯ್ನೆಸ್ ಅವರ ಎದೆ ಮಟ್ಟ ಬರುವ ಕಡುಗೆಂಪು ಸ್ಕಾರ್ಫ್ ನ್ನು ಕತ್ತಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಹಾಕಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.ಇದು ಅವರ ಸದಿಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರು ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದರಾಗುವ ಹುತಾತ್ಮರ ಸಂಕೇತವಾಗುತ್ತದೆ."</ref><ref>ಓದಿ, ''ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ '', ಪೇಜ್ ೧೨೧: "ಪೋಪ್ ಎಗ್ಯ್ನೆಸ್ ಅವರ ಎದೆ ಮಟ್ಟ ಬರುವ ಕಡುಗೆಂಪು ಸ್ಕಾರ್ಫ್ ನ್ನು ಕತ್ತಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಹಾಕಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.ಅವರಿಗೆ ಇದು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಮನ ಹರಿಯದಂತಾಗಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅವರು ಅನೀತಿ ಕಾರ್ಯಗಳತ್ತ ಹೊರಳದಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಈ ಕೆಂಪುರಕ್ತ ಸುರಿಸಿದ ಹುತಾತ್ಮರಿದ್ದಾರೆ: ಅವರ ಎದೆ ಮೇಲಿನ ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ." (ಮೆಲ್ವಿಲೆ, ''ಲಾ ವೈಯ್ ಡೆಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸ್'', p. ೯೨.)</ref> ಅವರ ''ನಿಯಮ'' ದ ಪ್ರಕಾರ ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ಶ್ವೇತ ನಿಲುವಂಗಿ ಸಮವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಧರಿಸಬೇಕು.ಇದನ್ನು ಧರಿಸಿದಾಗ ತಿನ್ನುವುದು ಅಥವಾ ಕುಡಿಯುವುದು ಇಂತಹದನ್ನು ಮಾಡುವುದು ನಿಷಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಬರ್ಮನ್, p. ೪೬.</ref>
ಆರಂಭಿಕ <ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಕ್ರಮ ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕೃತ ''ರೆಸಿಪ್ಟಿಯೊ '' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.ಅವರು ಆದೇಶ ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೊಲಿಮನ್ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದ್ದತೆ ತೋರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನವರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ನಿಷಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.
ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರು ಅವರೆಲ್ಲ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆದೇಶದ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕಾಗುತಿತ್ತು.ಬಡತನ,ನೈತಿಕತೆ,ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ದೆ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯತೆಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite book|title=The Real History Behind the Templars|publisher=Berkeley Publishing|year=2007|pages=304–12|author=Newman, Sharan}}</ref> ಹಲವಾರು ಸಹೋದರ ಬಂಧುಗಳು ಜೀವಮಾನವಿಡೀಸಮರಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕೆಲವು ವೇಳೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದರು. ವಿವಾಹಿತ ಕೂಡ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು.ಆತನ ಪತ್ನಿ ಅನುಮತಿ<ref name="burman-44" /> ಕೊಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರ,ಆದರೆ ಆತನಿಗೆ ಶ್ವೇತ ಉಡುಪು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯಲ್'', ೧೯೭೮, p. ೪.</ref>
ತಮ್ಮ ಉಡುಪಿನ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಶಿಲುಬೆ ಧರಿಸುವ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಹುತಾತ್ಮತನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಹೋರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪುವ ಅವರ ಗುರಿ ಸ್ವರ್ಗ ಸೇರುವದಾಗಿತ್ತು.<ref>ನಿಕೊಲ್ಸನ್, p. ೧೪೧.</ref> ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ರೂಢಿಗತದಂತೆ ಯೋಧರಿಗೆ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಧ್ವಜ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ವರೆಗೂ ಶರಣಾಗತಿ ನಿಷಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.ಅವರು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು ಅಂದರೆ ಕ್ರಿಸ್ತಿಯನ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ಸ್ ನಂತಹದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಹೋರಾಡಬಹುದು. ಎಲ್ಲಾ ಸಮರ ಧ್ವಜಗಳು ಯುದ್ದಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಕಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಅವರು ರಣರಂಗ ಬಿಡಲು ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು.<ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ನಿವ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್'', p. ೧೯೩.</ref> ಇಂತಹ ರಾಜಿಯಾಗದ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಭಯಾನಕ ಯೋಧರ ಗುಂಪಾಗಿತ್ತು.ಅವರ ಧೈರ್ಯ,ಚಾಣಾಕ್ಷತೆ,ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಭಾರದ ಅವರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅವರನ್ನು ಇಡೀ ಸೈನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಸೈನಿಕ ತಂಡವೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref name="TR">{{cite book|author=Picknett, Lynn and Prince, Clive|title=The Templar Revelation|year=1997|isbn=0-684-84891-0|publisher=Simon & Schuster|location=New York, N.Y.}}</ref>
===ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್===
{{Main|Grand Masters of the Knights Templar}}
ಆಗಿನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹ್ಯುಗೆಸ್ ಡೆ ಪಯೆನ್ಸ್ ೧೧೧೮-೧೧೧೯ ರಲ್ಲಿ ಆದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಚೇರಿಯೆಂದರೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಜೀವಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾವಿಧಿಯನ್ನು ಭೋದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರರ್ಥ ಜೀವ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಹೋರಾಡುವ ವಿಧಿನಿಯಮ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಾ ಎರಡು ಜನ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಗಳು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು.ಹಲವರು ಮಿಲಿಟರಿ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ (ಪ್ರಚಾರ)ಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೧೧೫೩ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೀಜ್ ಆಫ್ ಅಸ್ಕಾಲೊನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ ಡೆ ಟ್ರೆಮೆಲೆಯ್ ನೇತೃತ್ವದ ೪೦ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಗುಂಪು ನಗರದ ಕೋಟೆಗೋಡೆಗಳ ಬಿರುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತೊಡಗಿತ್ತು. ಯಾವಾಗ ಶೇಷ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಇನ್ನುಳಿದವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ.ಆಗ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಅವರ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ನನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುತ್ತುವರಿದು ಯುದ್ದಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ಓದಿ, p. ೧೩೭.</ref> ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೆ ರೈಡ್ ಫೊರ್ಟ್ ೧೧೮೯ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೀಜ್ ಆಫ್ ಎಕ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಲಾದಿನ್ ನಿಂದ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
ಈ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್,ಆದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದ್ದ.ಅಲ್ಲದೇ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲದೇ [[ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್|ಪೂರ್ವ ಯುರೊಪ್]] ನ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು[[ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್|ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೊಪಿ]]ನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಆತ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ. ಕೆಲವು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಗಳು ರಣಭೂಮಿಯ ಕಮಾಂಡರ್ ಗಳಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಜಾಣತನವಲ್ಲ:ಡೆ ರೈಡೆಫೊರ್ಟ್ ನ ಹಲವು ತಪ್ಪುಗಳು ಈ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾಠಗಳಾಗಿದ್ದವು.ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಹ್ಯಾಟ್ಟಿನ್ ನಲ್ಲಿನ ಸೋಲು ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಕೊನೆಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ೧೩೧೪ ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ IV ಆದೇಶದಂತೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೇಣುಗಂಬದಲ್ಲಿ ದಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು.<ref name="Barber-Trial3" />
==ಪರಂಪರೆ==
[[File:TempleChurch-Exterior.jpg|thumb|right|ಟೆಂಪಲ್ ಚರ್ಚ್, ಲಂಡನ್. ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯದ ಚಾಪಲ್ ಆಗಿರುವ ಇದು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಇದು ಸ್ಥಳವೆನಿಸಿದೆ.ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಮಧ್ಯದ ಮತ್ತು ಇನ್ನರ್ ಟೆಂಪಲ್ ಗಳ ಪ್ಯಾರಿಶ್ ಚರ್ಚ್,ಆವರಣದಲ್ಲಿನ ಎರಡರಲ್ಲೊಂದು ಇದಾಗಿದೆ.ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆ.]]
{{See also|List of places associated with the Knights Templar}}
ಅವರ ಮಿಲಿಟರಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ ಹಣಕಾಸು ಮೂಲಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಯುರೊಪ್ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ ಸುತ್ತಲೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಹಲವು ರಚನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನಿಂತಿವೆ. ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಿಗೆ "ದೇವಾಲಯ"ಗಳೆಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇವು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿವೆ.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲಂಡನ್ ಅನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ವಕೀಲರುಗಳಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಇವು ಮುಂದೆ ಟೆಂಪಲ್ ಬಾರ್ ಗೇಟ್ ವೇ ಮತ್ತು ಟೆಂಪಲ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾದವು. ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಇನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಗಳಂತೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಇನ್ನರ್ ಟೆಂಪಲ್ ಮತ್ತು ಮಿಡಲ್ ಟೆಂಪಲ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ನ ಅಂಶಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ "ಇಬ್ಬರು ನೈಟ್ಸ್ ಗಳು ಒಂದೇ ಕುದರೆ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ"ಚಿತ್ರವಿದೆ.ಇದು ನೈಟ್ಸ್ ಗಳ ಬಡತನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೊಲಿ ಸ್ಪೆಚ್ಲೆರೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=April 2010}}
===ಆಧುನಿಕ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಂಘಟನೆಗಳು ===
ಪಾಪಲ್ ಶಾಸನ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಆಸ್ತಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ಸ್ ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ಹಲವಾರು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆಯು ಎರಡರ ವಿಲೀನದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url =http://www.newadvent.org/cathen/14493a.htm|title=The Knights Templars, Catholic Encyclopedia 1913|accessdate = October 13, 2007}}</ref>
ಮಧ್ಯಯುಗದ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಕಥೆಯು ಇನ್ನೂ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.ಅವರ ಮರಣದಂಡನೆ ಮತ್ತು ಹಠಾಟ್ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿವೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಹಸ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ನಿಗೂಢತೆ ಮನೆ ಮಾಡಿದೆ.ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಜೀವನ ಚಕ್ರ ಕೂಡ ವಿಚಿತ್ರ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿದೆ.
<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/7050713.stm|title=What are the Knights Templar up to now?|date=October 19, 2007|author=Finlo Rohrer|work=BBC News Magazine|accessdate=2008-04-13}}</ref> ಕೊನೆಪಕ್ಷ ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಕಟ್ಟಡಗಾರರು ಕೆಲವು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ಹಲವಾರು ಕಲ್ಲುಕುಟಿಗರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದದ್ದರ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ <ref name="HC" /> ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್,ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸೊನಿಕ್ ಟೆಂಪಲ್ ನ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತವೆ.ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನಲ್ಲಿನ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಆಫ್ ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್,ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೇನ್, ರೋಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಟಾ ಅಥವಾ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ಸಂಘಟನೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಯಾರ್ಕ್ ರೈಟ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾವರಂಟಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ಇದನ್ನು ೧೮೦೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್]] NGO ರೂಪ ಪಡೆದು ಅದು ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web | url =https://www.un.org/esa/coordination/ngo/pdf/INF_List.pdf | title= List of non-governmental organizations in consultative status with the Economic and Social Council as at 31 August 2006 | publisher = [[United Nations Economic and Social Council]] | format = PDF | date = 31 August 2006 | accessdate = April 1, 2007}}</ref>
ಆದರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಈ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಂಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ.ಇವು ೧೪ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಡೆದು ಹೋದವು.ಇಂತಹ ಹಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದವು. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಗೊಂದಲವಿದೆ,ಇದು ೪೦೦-ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಲೆಮ್ನಿಯಸ್ ಚಾರ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಕೂಡ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಮಾಸೊನಿಕ್ ಟೆಂಪ್ಲರಿಸಮ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ವಯಂ-ಘೋಷಿತ ಆದೇಶಗಳುಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
===ಪರಂಪರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳು ===
{{Main|Knights Templar legends|Knights Templar and popular culture}}
ಈ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳು ಕೆಲವು ಪರಂಪರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂದರೆ ಜೊತೆಗೆ ರಹಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಗೂಢತೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವದಂತಿಗಳಿದ್ದವು. ಫ್ರೀಮ್ಯಾಸೊನಿಕ್ ಬರಹಗಾರರು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ಊಹೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''ಐವಾನ್ಹೊಯ್'',''ಫೌಕುಲ್ಟ್ಸ್ ಪೆಂಡ್ಯುಲುಮ್''',ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್|ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್]]'',<ref name="HC" /> ಆಧುನಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ನ್ಯಾಶನಲ್ ಟ್ರೆಜರ್'' ಮತ್ತು ''ಇಂಡಿಯನಾ ಜೋನ್ಸ್ ಮತ್ತು ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಕ್ರುಸೇಡ್'',ಅದಲ್ಲದೇ ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ಸ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಬ್ರೊಕನ್ ಸ್ವೊರ್ಡ್'',ಮತ್ತು ''ಆಸೆಸ್ಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್''.<ref>{{cite web |first=Magy Seif |last=El-Nasr |coauthors=Maha Al-Saati; Simon Niedenthal; David Milam |title=Assassin’s Creed: A Multi-Cultural Read |pages=6–7 |quote=we interviewed Jade Raymond... Jade says... Templar Treasure was ripe for exploring. What did the Templars find |url=http://journals.sfu.ca/loading/index.php/loading/article/viewPDFInterstitial/51/46 |format=PDF |accessdate=2009-10-01 |archive-date=2009-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091106113413/http://journals.sfu.ca/loading/index.php/loading/article/viewPDFInterstitial/51/46 |url-status=dead }}</ref>
[[File:Harhab mini.JPG|thumb|right|ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳ ಗುಮ್ಮಜ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಚನೆ]]
ಹಲವಾರು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಪರಂಪರೆಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಟೆಂಪಲ್ ಮೌಂಟ್ ನ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸುವಿಕೆ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿವೆ.ಈ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಜೆರುಸ್ಲೇಮ್ ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೋಲಿ ಗ್ರೇಲ್ ಅಥವಾ ಆರ್ಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಕೊವೆನಂಟ್ ಇತ್ಯಾದಿ.<ref name="HC" /><ref name="Martin">ಸೀನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್, ''ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ : ದಿ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ & ಮಿಥ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೆಜೆಂಡ್ರಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಆರ್ಡರ್'', ೨೦೦೫. ISBN ೧-೫೫೧೩೮-೦೮೧-೧.</ref><ref name="TR" /> ಆದರೆ ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ಗಳು ಕೆಲವು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.ಹಲವು ಚರ್ಚ್ ಗಳು ಸಂತರ ಎಲುಬಿನಿಂದಾದ, ಪವಿತ್ರವೆನಿಸಿದ ಮಾನವ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಹುತಾತ್ಮನ ಬುರಡೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಮಾಡಿದ ಅದೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಟ್ರು ಕ್ರಾಸ್ ನ ತುಣುಕಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಏಕ್ರೆಯ ಬಿಶಪ್ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಯುದ್ದ ಹೊರ್ನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹ್ಯಾಟ್ಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದರು.<ref>ರೀಡ್, p. ೯೧.</ref> ಈ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಸೋಲಾಗಿ, ಸಲಾದಿನ್ ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕ್ರುಸೇಡರ್ಗಳಿಗೆ ವಾಪಸು ಮಾಡುವಾಗ, ಅದನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರು ಏಕ್ರೆ ನಗರವನ್ನು ೧೧೯೧ ರಲ್ಲಿ ಕರಾರಿನ ಮೇಲೆ ಮರಳಿಸಿದರು.<ref>ರೀಡ್, p. ೧೭೧.</ref> ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ರು ಸೇಂಟ್ ಯುಫೆಮಿಯಾದ ಆಫ್ ಚಾಲ್ಸೆಡಾನ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿದವರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಈ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಟೆಂಪ್ಲರರ್ಸ್ ಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ.ಹಲವಾರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಲಾಯಿತು.ಈ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾರ್ಜಾಲವಾಗಿ,ಗಡ್ಡ ಇರುವ ತಲೆ-ಮುಖ ಅಥವಾ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವೇಷಭೂಷಣ ಬಾಫೊಮೆಟ್ ಕೂಡಾ ಕಾಣಿಸಿತು. ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆಯು ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ಗಳ ವಿರುದ್ದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೂ ಬಳಸಲಾಯಿತು.ಇನ್ನೂ ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ಗಳು ಮಾಯಾ-ಮಾಟಮಂತ್ರಗಳಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite book|author=Sanello, Frank|title=The Knights Templars: God's Warriors, the Devil's Bankers|url=https://archive.org/details/knightstemplarsg00sane|publisher=Taylor Trade Publishing|year=2003|isbn=0-87833-302-9|pages=[https://archive.org/details/knightstemplarsg00sane/page/208 207]–208}}</ref> ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಬಾಫೊಮೆಟ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದು ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಕ್ಷರ ಉಚ್ಚಾರ ಮೊಮೆಟ್ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ([[ಮೊಹಮ್ಮದ್|ಮುಹಮ್ಮದ್]])ಎನ್ನಬೇಕಾಗಿತ್ತು.ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.<ref name="HC" /><ref>ಬಾರ್ಬರ್, ''ಟ್ರಯ್ಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸ್'', ೧೯೭೮, p. ೬೨.</ref>
ಈ ಹೋಲಿ ಗ್ರೇಲ್ ಕೂಡಲೇ ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧದ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ೧೨ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಿತು. ಮೊದಲ ಗ್ರೇಲ್ ರೊಮಾಂಚಕತೆ ಅಂದರೆ ''ಲೆ ಕೊಂಟೆ ಡು ಗ್ರಾಲ್'' ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೧೮೦ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಟಿಯನ್ ಡೆ ಟ್ರೊಯೆಸ್ ಅವರು ಬರೆದರು. ಬಹುಶಃ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ''ಪರ್ಜಿವಲ್'', ವೂಲ್ಫಾರ್ಮ್ ವೊನ್ ಎಸ್ಕೆಂಬೆಚ್ಅವರ ಈ ಕಥಾವಳಿಯು ನೈಟ್ಸ್ ನ್ನು "ಟೆಂಪ್ಲ್ಸಸನ್" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಅವರು ಗ್ರೇಲ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="15 ^ ಮಾರ್ಟಿನ್ |p.25"/> ಇನ್ನೊಬ್ಬ ನಾಯಕನ,ವಿವರಣೆಕಾರ ಸರ್ ಗಲಾಹಾಡ್ (ಒಂದು ೧೩ನೆಯ-ಶತಮಾನದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಬೌದ್ದ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ.ಇದು ಸೇಂಟ್. ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ಸ್' ಸಿಸ್ಟೆರಿಸಿಯನ್ ಆರ್ಡರ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆ.) ಇಲ್ಲಿ ಶಿಲುಬೆಯ ಗುರುತಿನೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಾತ್ರಾಣ ಹೊಂದಿದ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್, ಇದು ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು "ಹೋಲಿ" ಗ್ರೇಲ್ ನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸ್ಮಾರಕವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.. ಆದರೆ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಲ್ ದಂತ ಕಥೆ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿಲ್ಲ.ಇದು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ವಶದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Worlds" /> ನಿಜಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಒಪ್ಪುವ ಪ್ರಕಾರ ಗ್ರೇಲ್ ಕಥೆಯು ಅದೇ ತೆರನಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿದೆ.ಇದು ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಥೆಯಾಗಿ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಲಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="HC" /><ref name="Martin" />
ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಸಂಬಂಧವು ಟುರಿನ್ ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಡಗಿದೆ.ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಮೊದಲು ೧೩೫೭ ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಜಾಫ್ರೆಯ್ ಡೆ ಚಾರ್ನೆಯ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡೆ ಮೊಲಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ೧೩೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸಜೀವವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳ ವಿಷಯಗಳ ರಹಸ್ಯ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ೧೨೬೦ ಮತ್ತು ೧೩೯೦ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಇದು ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ಕಾಲಾವಧಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite journal|url=http://www.uthscsa.edu/mission/spring96/shroud.htm|title=Science and the Shroud: Microbiology meets archeology in a renewed quest for answers|journal=The Mission|date= Spring 1996|accessdate=February 13, 2009|author=Barrett, Jim}}</ref> ಇದರ ಮೌಲ್ಯದ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿಧಾನ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.ಇದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗೇ ಉಳಿಯಿತು.ಈ ಅವಧಿಯ ಕಾಲಮಾನ ಕೂಡ ಮುಸುಕಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.advancedchristianity.com/DatingTheShroud/DatingTheShroud.htm|title=Dating The Shroud|publisher=Advanced Christianity|accessdate=2009-08-20|archive-date=2009-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090725100350/http://www.advancedchristianity.com/DatingTheShroud/DatingTheShroud.htm|url-status=dead}}</ref><ref>ರೆಲಿಕ್, ಹ್ಯಾರಿ ಗೊವ್(೧೯೯೬) ಐಕಾನ್ ಅಥವಾ ಹೋಕ್ಸ್? ಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ದಿ ಟುರಿನ್ ಶ್ರೌಡ್ ISBN ೦೭೫೦೩೦೩೯೮೦.</ref>
==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು==
{{Reflist|colwidth=30em}}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
ಐಲೆ ಆಫ್ ಅವಲಾನ್, ಲುಂಡೆ. "ದಿ ರೂಲ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಎ ಪಾವರ್ ಫುಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್." ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್. ಮಿಸ್ಟಿಕ್ ರಿಲಮ್ಸ್, ೨೦೧೦. ಜಾಲ. ೩೦ ಮೇ ೨೦೧೦. <http://www.lundyisleofavalon.co.uk/templars/tempic09.htm>.
* <cite id="Barber1994">{{cite book | last = Barber | first = Malcolm | title = The New Knighthood: A History of the Order of the Temple | url = https://archive.org/details/newknighthoodhis0000barb | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | year = 1994 | isbn = 0521420415|authorlink=Malcolm Barber }}</cite>
* <cite id="Barber1993">{{cite book | last = Barber | first = Malcolm | title = The Trial of the Templars | url = https://archive.org/details/trialoftemplars0000barb | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | year = 1993 | isbn = 0521457270|authorlink=Malcolm Barber|edition=1 }}</cite>
* <cite id="Barber2006">{{cite book | last = Barber | first = Malcolm | title = The Trial of the Templars | url = https://archive.org/details/trialoftemplars0000barb_e6s2 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | year = 2006 | isbn = 9780521672368|authorlink=Malcolm Barber|edition=2 }}</cite>
* <cite id="Barber1992">{{cite book|chapter=Supplying the Crusader States: The Role of the Templars|title=The Horns of Hattin| last = Barber | first = Malcolm |year=1992|pages=314–326|publisher=Jerusalem and London|editor=Benjamin Z. Kedar|authorlink=Malcolm Barber}}</cite>
* <cite id="Burman">{{cite book | last = Burman | first = Edward | title = The Templars: Knights of God | url = https://archive.org/details/templarsknightso0000burm | publisher = Destiny Books | location = Rochester | year = 1990 | isbn = 0892812214|authorlink= Edward Burman}}</cite>
* {{cite journal|last=Frale|first=Barbara|year=2004|title=The Chinon chart – Papal absolution to the last Templar, Master Jacques de Molay|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-medieval-history_2004-06_30_2/page/109|journal=[[Journal of Medieval History]]|volume=30|issue=2|doi=10.1016/j.jmedhist.2004.03.004|pages=109}}
* {{cite journal|last=Hietala|first=Heikki|year=1996|title=The Knights Templar: Serving God with the Sword|journal=[[Renaissance Magazine]]|url=https://www.renaissancemagazine.com/backissues/templar.html|accessdate=2008-12-26|archive-date=2008-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20081002212952/http://www.renaissancemagazine.com/backissues/templar.html|url-status=dead}}
*{{cite video| people = Marcy Marzuni| title = Decoding the Past: The Templar Code| medium = Video documentary| publisher = [[The History Channel]]
| location = |date = 2005|url=http://www.imdb.com/title/tt0843844/}}
* {{cite video| people = Stuart Elliott| title = Lost Worlds: Knights Templar| medium = Video documentary| publisher = [[The History Channel]]
| location = |date = 2006|url=}}
* {{cite book | last = Martin | first = Sean | title = The Knights Templar: The History & Myths of the Legendary Military Order | url = https://archive.org/details/knightstemplarhi00mart | publisher = Thunder's Mouth Press | location = New York | year = 2005 | isbn = 1560256451|authorlink=Sean Martin (writer and director)}}
* {{cite journal|last=Barrett |first=Jim |title=Science and the Shroud: Microbiology meets archaeology in a renewed quest for answers|journal=The Mission|publisher=University of Texas Health Science Center|issue=Spring|url=http://www.uthscsa.edu/mission/spring96/shroud.htm|accessdate=2008-12-25|year=1996}}
* {{cite book | last = Newman | first = Sharan | title = The Real History behind the Templars | url = https://archive.org/details/realhistorybehin00newm_0 | publisher = Berkley Trade | location = New York| year = 2007 | isbn = 9780425215333 }}
* <cite id="Nicholson2001">{{cite book | last = Nicholson | first = Helen | title = The Knights Templar: A New History | publisher = Sutton | location = Stroud | year = 2001 | isbn = 0750925175 }}</cite>
* {{cite book | last = Picknett | first = Lynn | title = The Templar Revelation | url = https://archive.org/details/templarrevelatio0000pick | publisher = Touchstone | location = New York | year = 1998 | isbn = 0684848910|coauthor=Clive Prince|authorlink =Lynn Picknett}}
* {{cite book | last = Read | first = Piers | title = The Templars | url = https://archive.org/details/templars0000read_b6q2 | publisher = Da Capo Press | location = New York | year = 2001 | isbn = 0306810719 |authorlink = Piers Paul Read}}
==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ==
{{Commons category|Knights Templar}}
* ಆಂಡ್ರೆ ಡಿ'ಅಲ್ಬೊನ್, ''[http://visualiseur.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k91414v ಕಾರ್ಟುಲರೆ ಜನರಲ್ ಡೆ l'ಆರ್ಡರೆ ಡು ಟೆಂಪಲ್: 1119?–1150] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201016110113/http://visualiseur.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k91414v |date=2020-10-16 }} (೧೯೧೩–೧೯೨೨) (ಗಲ್ಲಿಕಾ)'' ದಲ್ಲಿ
* {{cite journal|last=Barber|first=Malcolm|date=2006-04-20|title=The Knights Templar – Who were they? And why do we care?|journal=Slate Magazine|url=http://www.slate.com/id/2140307/|authorlink=Malcolm Barber}}[139] ;
* ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಲೆವಾಯೆ, ಜಿಯೊಪಾಲಿಟಿಕ್ ಡು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಸ್ಸ್ಮೆ(ಎಡಿಶನ್ಸ್ ಎಲ್ಲಿಪ್ಸಿಸ್, ೨೦೦೭) ISBN ೨೭೨೯೮೩೫೨೩೭ ;
* {{cite book| last = Brighton| first = Simon| title = In Search of the Knights Templar: A Guide to the Sites in Britain| date = 2006-06-15| url = http://www.orionbooks.co.uk/HB-38882/In-Search-of-the-Knights-Templar.htm| format = Hardback| publisher = Orion Publishing Group| location = London, England| isbn = 0-297-84433-4| access-date = 2010-12-28| archive-date = 2010-03-08| archive-url = https://web.archive.org/web/20100308041627/http://www.orionbooks.co.uk/HB-38882/In-Search-of-the-Knights-Templar.htm| url-status = dead}}
* {{cite book | last = Butler | first = Alan |coauthor= Stephen Dafoe| title = The Warriors and the Bankers: A History of the Knights Templar from 1307 to the present | url = https://archive.org/details/warriorsbankersh0000butl | publisher = Templar Books | location = Belleville | year = 1998 | isbn = 0968356729 }}
* {{cite book | last = Haag | first = Michael | title = The Templars: History and Myth | url = https://archive.org/details/templarshistorym0000haag | publisher = Profile Books Ltd | location = London | year = 2008 | isbn = 9781846681486 }}
* {{cite book | last = Hodapp | first = Christopher | coauthor = Alice Von Kannon | title = The Templar Code For Dummies | url = https://archive.org/details/templarcodefordu0000hoda | publisher = Wiley | location = Hoboken, NJ | year = 2007 | isbn = 0470127651 | authorlink=Christopher Hodapp}}
* {{cite book | last = Partner | first = Peter | title = The Knights Templar & Their Myth | url = https://archive.org/details/knightstemplarth00part | publisher = Destiny Books | location = Rochester | year = 1990 | isbn = 0892812737 }}
* {{cite book | last = Ralls | first = Karen | title = The Templars and the Grail | url = https://archive.org/details/templarsgrailkni0000rall | publisher = Quest Books | location = Wheaton| year = 2003 | isbn = 0835608077 }}
* {{cite book | last = Smart | first = George | title = The Knights Templar Chronology | url = https://archive.org/details/knightstemplarch0000smar | publisher = Authorhouse | location = Bloomington| year = 2005 | isbn = 1418498890 }}
* {{cite book | last = Upton-Ward | first = Judith Mary| title = The Rule of the Templars: The French Text of the Rule of the Order of the Knights Templar | url = https://archive.org/details/ruleoftemplarsfr0000unse | publisher = Boydell Press | location = Ipswich | year = 1992 | isbn = 0851153151 }}
* {{cite book | last = Frale | first = Barbara| title = The Templars: The secret history revealed | url = https://archive.org/details/templars0000fral | publisher = Maverick House Publishers | location = Dunboyne | year = 2009 | isbn = 978-1-905379-60-6 }}
*ಎಡಿಶನ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್. [http://www.sacred-texts.com/sro/hkt/index.htm ''ದಿ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ '' ] (೧೮೪೨)
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್]]
[[ವರ್ಗ:1922 ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2003ರ ವಿಸಂಘಟನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚಿವಲ್ರೇಕ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಮಿಲಿಟರಿ ಆರಡರ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್]]
[[es:Caballeros Templarios]]
[[fa:شوالیههای هیکل]]
[[la:Pauperes commilitonum Christi Templique Salomonici]]
[[ms:Kesatria Templar]]
dxzf1anv21u55oyv1l74be5vgyt4i9m
ಅಕ್ಕಮಕ್ಕನ ಬಿಡಾರ
0
140052
1433758
1425825
2026-10-18T10:30:26Z
InternetArchiveBot
69876
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1433758
wikitext
text/x-wiki
[[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿ]]ನ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕನ ಬಿಡಾರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಹೋಟೆಲ್ <ref>[https://www.tripadvisor.in/Hotel_Review-g297630-d5826730-Reviews-Hotel_Akkamakka-Mangalore_Dakshina_Kannada_District_Karnataka.html ಅಕ್ಕಮಕ್ಕನ ಹೋಟೇಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಟ್ರಿಪ್ ಅಡ್ವೈಸರ್ ಅಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ] </ref> ತುಳುವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹೋಟೆಲ್ ಅಲ್ಲ, ಶತಮಾನದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಂಟು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಗ.
==ಕುಡ್ಲದ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆನ ಬುಡಾರ==
[[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಹಲವಾರು ಐಷಾರಾಮಿ ಫೈವ್ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಟೆಲ್ ತಲೆ ಎತ್ತಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ 130 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಹೊಟೇಲ್ ಇತ್ತು. ಅದು ಈಗಲೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ ನಂಬಲೇಬೇಕು. ಅದುವೇ '''ಅಕ್ಕಮಕ್ಕ ಹೊಟೇಲ್'''. ಈ ಹೆಸರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿಗರಿಗೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅವಿಭಜಿತ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವರಿಗೂ ಚಿರಪರಿಚಿತ, ಆದರೆ ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
==ಇತಿಹಾಸ==
'''ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆ''' ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ ಮೂಲತಃ ತಲಪಾಡಿಯವರು. ಮದುವೆಯಾದ ಅವರ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಗಂಡ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ತಲಪಾಡಿ ಊರನ್ನು ತೊರೆದು ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಐತಪ್ಪ ಮಾಡ ಅವರ ಜೊತೆ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.
ಈ ಹೋಟೆಲ್ ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ 120 ರಿಂದ 130 ವರ್ಷ ಆಯಿತು ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆಯ ನಂತರ ಮಗಳು ಚಂದ್ರಾವತಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಕಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಈ ಹೋಟೆಲಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೋಡಿದರು. ಈಗ ಸತ್ಯವತಿ ಅವರು ಹೊಟೇಲು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ವೇಳೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಏಟು ತಿಂದವರಿಗೆ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಉಪಚರಿಸಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುವುದನ್ನು ಕೆಲವರು ಈಗಲೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
==ಬೆಳವಣಿಗೆ==
ಈ ವೇಳೆ ಇವರ ಸಣ್ಣ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು. ಮುಂದೆ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಮೂರು ಹೊತ್ತು ಊಟ ನೀಡುವುದೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕರಾವಳಿ ಶೈಲಿಯ ಗಂಜಿ ಊಟ, ಎಟ್ಟಿದ ಚಟ್ನಿ ಅಂದರೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಮೆಣಸು ಚಟ್ನಿಗೆ ಹುರಿದ ಹುಡಿ ಸಿಗಡಿ ಮೀನು ಬೆರಸಿ ರುಚಿಕಟ್ಟಾದ ವಿಶೇಷ ಚಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸುವುದು, ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆ ಬುಡಾರ ಹೊಟೇಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಮೀನಿನ ಊಟ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಅಕ್ಕಮಕ್ಕೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಹಸಿದವರಿಗೆ ಒಪ್ಪತ್ತಿನ ಊಟ ನೀಡುವುದು. ಆಗ ಊಟಕ್ಕೆ ಹಣ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಾಳೆ ಕೊಡಿ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ದೂರದ ಊರಿನಿಂದ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿಮಿತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ್ದವರು ಅಕ್ಕಮಕ್ಕನ ಹೋಟೇಲಿಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ದೂರದ ಊರಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಅಥವಾ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ದಣಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಊಟಮಾಡಿ ಅಲ್ಲೇ ಜಗುಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ದಣಿವಾರಿಸಿ ಒಂದು ಅಡಿಕೆ ಎಲೆ ಜಗಿದು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ ಊರುಗಳಿಗೆ ವಾಪಾಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಬೆಂಚು, ಮೇಜು, ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಸವಲತ್ತು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಇವರ ಹೋಟೇಲಿನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮಣೆ ಹಾಕಿ ಊಟ ಬಡಿಸುವುದು ಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಸುಧಾರಿಕೆ, ಯೋಗ ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸುವ ರೀತಿ ತುಂಬಾ ಜನರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತಿತ್ತು.
==ಹೊಟೇಲು ಇರುವ ಜಾಗ==
[[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿ]]ನ ಹೃದಯಭಾಗದ ಕೆ.ಎಸ್ ರಾವ್ ರಸ್ತೆಯ ಹಂಪನಕಟ್ಟೆಯ ಸಿಗ್ನಲ್ ಬಳಿ ಈ ಹೊಟೇಲ್ ಇದೆ. <ref>{{Cite web |url=https://www.indiamart.com/akkamakka-hotel/ |title=ಅಕ್ಕಮಕ್ಕನ ಹೋಟೇಲ್ ವಿಳಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಇಂಡಿಯಾ ಮಾರ್ಟ್ ತಾಣದಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ |access-date=2021-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210930124418/https://www.indiamart.com/akkamakka-hotel/ |archive-date=2021-09-30 |url-status=dead}}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ಬಾಳೆ ಎಲೆ ಹಾಕಿ ಊಟ ಬಡಿಸುವುದು. ಕುಡಿಯಲು ಬಿಸಿನೀರು, ಕುಚ್ಚಲು ಅಕ್ಕಿಯ ಅನ್ನ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಒಂದು ಬಗೆ ತರಕಾರಿ ಪಲ್ಯ, ಆಮೇಲೆ ಮೀನಿನ ಪದಾರ್ಥ ಇರುತ್ತದೆ.
==ವಿಶೇಷತೆ==
ವಿಶೇಷ ಅಂದರೆ ಈಗಲೂ ಗ್ಯಾಸ್ ಬಳಸದೇ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ [[ಮೀನು|ಮೀನೂ]]ಟ ಬಿಟ್ಟರೆ [[ಕೋಳಿ]] ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಬೇರೆ ಪದಾರ್ಥ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. <ref> [https://www.youtube.com/watch?v=Mphyo83KOKc ಅಕ್ಕಮಕ್ಕನ ಹೋಟೇಲ್ ಊಟದ ಬಗ್ಗೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ]</ref> ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ [[ಮೀನು]] ಫ್ರೈ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12.30ರಿಂದ 3.30ರವರೆಗೆ ರಾತ್ರಿ ರಾತ್ರಿ 7ರಿಂದ 10ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಈಗಲೂ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಊಟದ ಟೇಬಲ್ ಬಳಿ ತಂದಿಟ್ಟು ಗೆರಟೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸೌಟಿನಿಂದ ಘಮಘಮ ಪರಿಮಳದ ಮೀನಿನೂಟ ಬಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೋಟೇಲಿನ ಮೇಲೆ ಮರವೊಂದು ಬಿದ್ದು ಹೋಟೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=https://m.dailyhunt.in/news/india/english/megamedia+news+english-epaper-megameng/akka+makka+hotel+building+in+hampankatta+partially+collapsed-newsid-89823817 |title=ಮಳೆಯಿಂದ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕನ ಹೋಟೇಲಿಗೆ ಹಾನಿಯಾದ ಬಗ್ಗೆ ಡೈಲಿಹಂಟ್ ತಾಣದಲ್ಲಿನ ವರದಿ{{!}} ಜೂನ್ ೧೧, ೨೦೧೮ |access-date=2021-09-30 |archive-date=2021-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210930124422/https://m.dailyhunt.in/news/india/english/megamedia+news+english-epaper-megameng/akka+makka+hotel+building+in+hampankatta+partially+collapsed-newsid-89823817 |url-status=dead }}</ref>
<ref>{{Cite web |url=https://megamedianews.com/index.php/192048/akka-makka/ |title=ಮಳೆಯಿಂದ ಅಕ್ಕಮಕ್ಕನ ಹೋಟೇಲಿಗೆ ಹಾನಿಯಾದ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಗಾಮೀಡಿಯಾ ನ್ಯೂಸ್ ತಾಣದಲ್ಲಿನ ವರದಿ{{!}} ಜೂನ್ ೧೧, ೨೦೧೮ |access-date=2021-09-30 |archive-date=2021-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210930124420/https://megamedianews.com/index.php/192048/akka-makka/ |url-status=dead }}</ref>
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{reflist}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]]
[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]
[[ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು]]
[[ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿಯ ಆಹಾರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ತುಳು ಜನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಹೊಟೆಲ್ ಗಳು]]
sfu6i2gyl1dxygw0x17lqlgmecxz2cs
ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shantavva
3
154807
1433748
1206531
2026-10-17T17:09:50Z
~2026-55881-68
102472
/* Ekatha. */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ
1433748
wikitext
text/x-wiki
{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Shantavva}}
-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೧೬, ೩೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೪ (IST)
== Ekatha. ==
Ekatha
[[ವಿಶೇಷ:Contributions/~2026-55881-68|~2026-55881-68]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2026-55881-68|talk]]) ೨೨:೩೯, ೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)
ew09f8a97kpo2mndvbj8nra9t46gbky
ಸದ್ಯ
0
179871
1433743
1431170
2026-10-17T13:14:33Z
InternetArchiveBot
69876
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
1433743
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food
| name = ಸದ್ಯ
| image = Sadhya DSW.jpg
| image_size = 300px
| caption =
| country = [[ಭಾರತ]]
| region = [[ಕೇರಳ]]
| creator =
| course =
| type =
| served =
| main_ingredient =
| variations =
| calories =
| other = [[ಕಮಯಾನ್]]
}}
[[File:Sadya 2019.jpg|thumb|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೇರಳ ಸದ್ಯ]]
'''ಸದ್ಯ''' ({{langx|ml|സദ്യ}}, {{ipa|ml|sɐd̪jɐ|ipa}}), ಇದನ್ನು '''ಸಾಧ್ಯ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೇರಳ ಮೂಲದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಲಯಾಳಿಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಊಟವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬಾಳೆ]] ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುವ ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>Kerala's Slow Food; The Indian banana leaf banquet that tastes like home by Shahnaz Habib AFAR March/ April 2014 page 49</ref> ಸದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಓಣಂ]] ಮತ್ತು [[ವಿಷು]]<ref name="Iyer 2018">{{cite web |last=Iyer |first=Meenakshi |title=Onam 2018, here's why Sadya is the most balanced meal, full of nutritional value – more lifestyle |website=[[Hindustan Times]] |date=25 August 2018 |url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/onam-2018-here-s-why-sadya-is-the-most-balanced-meal-full-of-nutritional-value/story-2gwLfWrIj9L3VSnBVFxUfK.html |access-date=20 September 2018 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920234525/https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/onam-2018-here-s-why-sadya-is-the-most-balanced-meal-full-of-nutritional-value/story-2gwLfWrIj9L3VSnBVFxUfK.html |url-status=dead }}</ref> ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಜನ್ಮದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಮದುವೆಗಳಂತಹ ಇತರ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔತಣವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ==
ಮಲಯಾಳಂ ಪದ ''ಸದ್ಯ'' ({{wikt-lang|ml|സദ്യ}}) ಸಂಸ್ಕೃತ ''ಸಗ್ಧಿ-'' ({{wikt-lang|sa|सग्धि}}) ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಔತಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news |date=2016-09-09 |title=How Onasadya traditions differ across Kerala |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/Food/Onam-on-a-leaf/article14630774.ece |access-date=2024-12-07 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref>
==ಅವಲೋಕನ==
[[File:Valla Sadya.JPG|thumb|left|ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ]]
ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸದ್ಯವು ಸುಮಾರು 24–28 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಹಂತವಾಗಿ ಬಡಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web |title=Happy Onam 2020: 26 dishes in the Onam Sadhya feast, what they’re called |url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/happy-onam-2020-26-dishes-in-the-onam-sadhya-feast-what-they-re-called/story-Ox35zUre2YkHzMjzOcSHTN.html |publisher=Hindustan Times |access-date=26 June 2024}}</ref> ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅದು 64 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರನ್ಮುಳ ವಲ್ಲಂಕಳಿಗೆ ([[ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ]]) ಸದ್ಯ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸದ್ಯ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಮೆತ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ [[ಅಡ್ಡಕಾಲುಗಳ]] ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Vasu Kumar 2017">{{cite book | last1=Vasu | first1=S.S.L. | last2=Kumar | first2=R. | title=Morning Glory Blossoms | publisher=Partridge Publishing Singapore | year=2017 | isbn=978-1-5437-4244-2 | url=https://books.google.com/books?id=8aJEDwAAQBAJ&pg=PT21 | access-date=20 September 2018 | page=21}}</ref> ಆಹಾರವನ್ನು ಚಮಚಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬಲಗೈಯಿಂದ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Vasu Kumar 2017"/> ಬೆರಳುಗಳನ್ನು [[ಹಿಡಿ (ಚಮಚ)|ಹಿಡಿ]]ಯಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Vasu Kumar 2017"/>
ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯವು ಸರಳವಾದ ಬೇಯಿಸಿದ [[ಅಕ್ಕಿ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಇತರ ತರಕಾರಿ ಸಾರುಗಳು/''ಕೂಟ್ಟಾನ್'' ({{wikt-lang|ml|കൂട്ടാന്}}) ಜೊತೆಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಪರಿಪ್ಪು]], [[ಸಾಂಬಾರ್]], [[ರಸಂ]], ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ ಮತ್ತು [[ಕಾಲನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ತೋರನ್]], [[ಓಲನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯ)|ಓಲನ್]], [[ಪಚಡಿ]], [[ಕಿಚಡಿ]], [[ಕೂಟ್ಟುಕರಿ]], [[ಎರಿಸ್ಸೇರಿ]], [[ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]], [[ಇಂಜಿಪುಳಿ]], [[ಮೆಝುಕ್ಕುಪುರಟ್ಟಿ]], [[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ನಾರಂಗ ಆಚಾರ್ (ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ)]], ಜೊತೆಗೆ [[ಪಪ್ಪಡಂ]], [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್]], ಶರ್ಕರ ಉಪ್ಪೇರಿ, [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು]], ಸರಳ [[ಮೊಸರು]] ಮತ್ತು [[ಮಜ್ಜಿಗೆ]] ಸೇರಿವೆ.<ref name="NDTV Food 2017">{{cite web | title=Happy Vishu 2017: Vishu Sadhya, Kerala's Grand New Year Feast | publisher=[[NDTV]] Food | date=13 April 2017 | url=https://food.ndtv.com/food-drinks/happy-vishu-2017-vishu-sadhya-keralas-grand-new-year-feast-1680747 | access-date=20 September 2018 | archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180920234420/https://food.ndtv.com/food-drinks/happy-vishu-2017-vishu-sadhya-keralas-grand-new-year-feast-1680747 | url-status=dead }}</ref><ref name="Rai">{{cite book | last=Rai | first=J. | title=Curry Cookbook – Keralan Cuisine – Jay Rai's Indian Kitchen: करी व्यंजनों | publisher=Springwood media | isbn=978-1-4761-2308-0 | url=https://books.google.com/books?id=5zDWhOU-I04C&pg=PT4 | access-date=20 September 2018 | page=pt4-5}}</ref><ref>{{cite book | last=Brien | first=C.O. | title=The Penguin Food Guide to India | publisher=Penguin Books Limited | year=2013 | isbn=978-93-5118-575-8 | url=https://books.google.com/books?id=BGhBAgAAQBAJ&pg=PT422 | access-date=20 September 2018 | page=pt422}}</ref><ref name="Punit 2015">{{cite web |last=Punit |first=27 lip-smacking, vegetarian dishes to try during Kerala’s grandest feast |date=28 August 2015 |title=Quartz India |url=https://qz.com/india/489554/27-lip-smacking-vegetarian-dishes-to-try-during-keralas-grandest-feast/ |access-date=20 September 2018 |website=Quartz India}}</ref> ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ಊಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯವಾದ [[ಪಾಯಸಂ]] ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿದೆ<ref name="NDTV Food 2017"/> ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ ಪಾಲಡಾ ಪ್ರಧಮನ್, [[ಅಡ ಪ್ರಧಮನ್]], ಪರಿಪ್ಪು ಪ್ರಧಮನ್, ಚಕ್ಕ ಪ್ರಧಮನ್, ಗೋತಂಪು ಪಾಯಸಂ, ಪಾಲ್ ಪಾಯಸಂ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಬಹು ತರಕಾರಿ ಸಾರುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ತರಕಾರಿ ಸಾರುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯವು ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
[[File:Onam Sadya (15164960372).jpg|thumb|[[ಓಣಂ]] ಗಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾದ ಸದ್ಯ]]
ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Kannampilly 2003"/> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಮೇಲಿನ ಎಡ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಎಡ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸೇವಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ ತೆಂಗು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕೆಲವು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹುರಿಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸದ್ಯ ಮೆನುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೇರಳ ಅಥವಾ ಭಾರತದ ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಕ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಅನಾನಸ್, ಮತ್ತು ಹುರುಳಿಕಾಯಿಗಳಂತಹ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಸದ್ಯದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಊಟದ ನಂತರ ''ವೆಟ್ಟಿಲ ಮುರುಕ್ಕಾನ್'', [[ವೀಳ್ಯದೆಲೆ]]<ref name="India.com 2017">{{cite web | title=Onam Sadya Items That Make the Traditional Recipe of Kerala Festival a Hit | website=India.com | date=3 September 2017 | url=http://www.india.com/festivals-events/onam-sadhya-items-that-make-the-traditional-recipe-of-kerala-festival-a-hit-2445898/ | access-date=20 September 2018}}</ref> ಅನ್ನು ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಗಿಯಬಹುದು. ಇದು ಊಟದ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರುಚಿ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="India.com 2017"/>
==ಭೇದಗಳು==
*[[ತಿರುವನಂತಪುರ ಸದ್ಯ]]
*[[ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ]]
==ತಯಾರಿ==
[[File:Kichadi Sadhya.jpg|thumb|left|[[ಪಚಡಿ]]ಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]]
ಸದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>{{cite book | last=Basu | first=M. | title=Masala: Indian Cooking for Modern Living | publisher=Bloomsbury Publishing | year=2018 | isbn=978-1-4088-8687-8 | url=https://books.google.com/books?id=WDNWDwAAQBAJ&pg=PT268 | access-date=20 September 2018 | page=pt268}}</ref> ಆದರೂ ಹಗುರವಾದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಊಟಕ್ಕೂ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಯಾರಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಆಚರಣೆಯ ದಿನದಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸದ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳು/ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದು ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ನಂತರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿದ [[ನಿಲವಿಳಕ್ಕು]] ಮುಂದೆ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಗಣೇಶ|ಗಣಪತಿಗೆ]] ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಊಟವನ್ನು [[ಬಾಳೆ]] ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/> ಊಟ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಎಲೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="The Hans India 2016">{{cite web | title=The festive feast | website=The Hans India | date=11 September 2016 | url=http://www.thehansindia.com/posts/index/Sunday-Hans/2016-09-11/The-festive-feast/253227 | access-date=20 September 2018}}</ref> ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಮಡಚುವುದು ಊಟದ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಮಡಚುವುದು ಊಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="The Hans India 2016"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲೆಯನ್ನು ಮಡಚುವ ದಿಕ್ಕು ಕೇರಳದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು.<ref>{{cite web | last=Pillai | first=Pooja | title=God's Own Platter | website=The Indian Express | date=14 September 2016 | url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/gods-kerala-onam-meal-food-feast-own-platter-3029921/ | access-date=20 September 2018}}</ref>
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಶೈಲಿಯ ಸದ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Hindu2016b">{{cite web |author=N. Satyendran |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/onam-on-a-leaf/article9092190.ece |title=Onam on a leaf |work=The Hindu |date=2010-08-10 |access-date=2016-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822103623/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/Onam-on-a-leaf/article14631217.ece |archive-date=2023-08-22 |url-status=dead}}</ref> ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಬಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮೊದಲು ಚಿಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.<ref name="Kannampilly 2003" /><ref name="Punit 2015" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಕೇರಳದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಡಿಸುವ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. [[ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ|ಅರನ್ಮುಳ ವಲ್ಲ-ಸದ್ಯ]]ವು 64 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಡಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸದ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |date=22 August 2015 |title=Sing out loud for a 64-dish sadya |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Sing-out-loud-for-a-64-dish-sadya/articleshow/48620396.cms |access-date=20 September 2018 |website=The Times of India}}</ref>
==ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥಗಳು==
ಐಟಂಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:<ref name="Hindu2016b"/><ref name="Indianexpress">{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/onam-special-heres-what-a-traditional-onam-sadhya-consists-of-3028642/ |title=Onam special: Here's what a traditional Onam sadhya consists of |website=The Indian Express|date=2016-09-13 |access-date=2016-09-13}}</ref>
[[File:Sadhya Items.jpg|thumb|250px|ಸದ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ: [[ಪಾಯಸಂ]] (ಲೋಟದಲ್ಲಿ), [[ಕಹಿ ಸೋರೆಕಾಯಿ]] [[ತೋರನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ಕಾಲನ್]], [[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]], [[ಸಾಂಬಾರ್]], [[ಮಜ್ಜಿಗೆ]], ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ]]
* ಅಕ್ಕಿ: ಇದು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇರಳದ ಕೆಂಪು ಅಕ್ಕಿ (ಅರೆ-ಹೊಳಪು ಬೇಯಿಸಿದ ಕಂದು<ref name="Hindu2016b"/><ref name=ctsadhya>{{cite web|author1=Ramya Menon|title=God's Own Feast-ival!|url=http://www.cucumbertown.com/gods-own-feast-ival-onam|archive-url=https://web.archive.org/web/20140904212725/http://www.cucumbertown.com/gods-own-feast-ival-onam|url-status=dead|archive-date=2014-09-04|website=Cucumbertown}}</ref>) ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ [[ಮಟ್ಟ ಅಕ್ಕಿ|ಕೇರಳ ಮಟ್ಟ]] ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last=Tiwari | first=Nimisha | title=Flavours of India: Here's a look at a plethora of dishes that make festivals fun | website=The Economic Times | date=19 July 2018 | url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/travel/flavours-of-india-heres-a-look-at-a-plethora-of-dishes-that-make-festivals-fun/articleshow/65039593.cms | access-date=20 September 2018}}</ref>
* [[ಪರಿಪ್ಪು]]: ದಪ್ಪವಾದ ತರಕಾರಿ ಸಾರು [[ದ್ವಿದಳ]] ಭಕ್ಷ್ಯ.
* [[ಸಾಂಬಾರ್]]: [[ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]], [[ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು]], [[ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ]], [[ಟೊಮೆಟೊ]], ಸುರನ್ ಗೆಡ್ಡೆ ಮುಂತಾದ ತರಕಾರಿಗಳು, ಮತ್ತು [[ಇಂಗು]]ದಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಲಾದ ದಪ್ಪವಾದ ಮಸಾಲೆ ಸಾರು.
* [[ರಸಂ]]: ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು,<ref name="Firstpost 2017"/> ಟೊಮೆಟೊಗಳು, ಮತ್ತು [[ಕರಿಮೆಣಸು]], [[ಇಂಗು]], [[ಕೊತ್ತಂಬರಿ]], [[ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ]] ಮುಂತಾದ ಮಸಾಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ನೀರಿನಂಶದ ಭಕ್ಷ್ಯ. ಇದು ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಖಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸಂ ಅನ್ನು ಸದ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
* [[ಅವಿಯಲ್]]: ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ದಟ್ಟವಾದ ಮಿಶ್ರಣ, ಇದನ್ನು [[ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪು]] ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Punit 2015"/>
* [[ಕಾಲನ್]]: [[ಮೊಸರು]], ತೆಂಗು, ಮತ್ತು "ನೇಂದ್ರನ್" ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಗೆಡ್ಡೆಯಂತಹ [[ಸುರನ್ ಗೆಡ್ಡೆ]] ಯಾವುದೇ ಒಂದು ತರಕಾರಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹುಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು.<ref name="Indianexpress"/>
* [[ಓಲನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯ)|ಓಲನ್]]: [[ಬೂದು ಸೋರೆಕಾಯಿ]] ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಟಾಣಿ, ತೆಂಗಿನ ಹಾಲು, ಮತ್ತು [[ಶುಂಠಿ]]ಯನ್ನು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಹಗುರವಾದ ಭಕ್ಷ್ಯ.<ref name="Punit 2015"/><ref name="Hindu2016b"/>
* [[ಕೂಟ್ಟುಕರಿ]]: ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸುರನ್ ಗೆಡ್ಡೆಯಂತಹ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು [[ಕಡಲೆಕಾಯಿ]], ತೆಂಗು ಮತ್ತು ಕರಿಮೆಣಸಿನೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|date=2020-08-09|title=Onam Sadya: Know Everything About It|url=https://www.caringlyyours.com/everything-about-onam-sadya/|access-date=2020-08-13|website=Caringly Yours|language=en-US|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624123722/https://www.caringlyyours.com/everything-about-onam-sadya/|url-status=dead}}</ref>
* [[ಎರಿಸ್ಸೇರಿ]]: ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, [[ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಿನ ಬಟಾಣಿ]] ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ದಪ್ಪವಾದ ತರಕಾರಿ ಸಾರು.<ref>{{cite web | title=When kanji used to be the special item on wedding menu | website=OnManorama | date=29 August 2018 | url=https://food.manoramaonline.com/food/foodie/2018/08/29/when-kanji-used-to-be-the-special-item-wedding-menu.html | access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite book | last=Kannan | first=A. | title=From the South Delectable Home Cooking | publisher=DC Books | year=2011 | isbn=978-81-921926-2-8 | url=https://books.google.com/books?id=ne6vDQAAQBAJ&pg=PA1 | access-date=20 September 2018 | page=1}}</ref>
* [[ಪಚಡಿ]]: ಮೊಸರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹುಳಿ ತರಕಾರಿ ಸಾರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸೌತೆಕಾಯಿ]] ಅಥವಾ ಚೂರು ಮಾಡಿದ ಬೂದು ಸೋರೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರೆದ ತೆಂಗಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ, ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುರಿದು ಪರಿಮಳಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Indianexpress"/><ref name="Tastycircle">{{cite web |author=N. Satyendran |url=http://www.tastycircle.com/recipe/pachadi/ |title=Pachadi |date=6 July 2012 |access-date=2016-09-14}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* ಸಿಹಿ [[ಪಚಡಿ#ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ|ಪಚಡಿ]]: ಪಚಡಿಯ ಸಿಹಿ ರೂಪ, ಅನಾನಸ್, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಅಥವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Punit 2015"/> ಮಸಾಲಾ ತರಕಾರಿ ಸಾರು ಜೀರಿಗೆ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರೆದ ತೆಂಗನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Indianexpress"/><ref name="Tastycircle"/>
* ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ: ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಳಿಯಾದ [[ಮೊಸರು]] ಮತ್ತು ಸೌತೆಕಾಯಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹುಳಿ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ತೆಳುವಾದ ತರಕಾರಿ ಸಾರು.<ref name="Kannampilly 2003">{{cite book | last=Kannampilly | first=V. | title=The Essential Kerala Cookbook | publisher=Penguin Books | year=2003 | isbn=978-0-14-302950-2 | url=https://books.google.com/books?id=pYfOCaAPb3sC&pg=PA9 | access-date=20 September 2018 | page=9}}</ref> ಮಾಂಪಳ-ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ ಎಂಬ ಸಿಹಿ ಪ್ರಭೇದವು ಸೌತೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಮಾಗಿದ ಮಾವಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಬೆಲ್ಲ]]ದ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
* [[ಇಂಜಿಪುಳಿ]]: ಶುಂಠಿ, ಹುಣಸೆಹಣ್ಣು, ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು, ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಿಹಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಇದನ್ನು ಪುಳಿ-ಇಂಜಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=Onam 2018: All the delicacies that make up the very vast Onam sadhya feast | website=The Indian Express | date=24 August 2018 | url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/onam-2018-dishes-onam-sadhya-5322737/ | access-date=20 September 2018}}</ref>
* [[ತೋರನ್]]: [[ಬಟಾಣಿ]], [[ಹಸಿರು ಬೀನ್ಸ್]], ಕಚ್ಚಾ [[ಹಲಸಿನಹಣ್ಣು]], ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಅಥವಾ [[ಎಲೆಕೋಸು]] (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ) ನಂತಹ [[ಸಾಟೆಡ್]] ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ತುರಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಭಕ್ಷ್ಯ.
* [[ಮೆಝುಕ್ಕುಪುರಟ್ಟಿ]]: ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭಕ್ಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಒಂದು ಶೈಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಮಸಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕತ್ತರಿಸಿದ ಈರುಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಈರುಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.
* [[ಆಚಾರ್]]: ಕಚ್ಚಾ [[ಮಾವು]] ([[ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]]),<ref name="NDTV Food 2017"/> [[ನಿಂಬೆ]],<ref name="Firstpost 2017">{{cite web | title=Watch: Essential parts of an Onam Sadhya | website=Firstpost | date=4 September 2017 | url=https://www.firstpost.com/india/watch-breaking-down-the-onam-sadhya-4007925.html | access-date=20 September 2018}}</ref> [[ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು]], ([[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ನಾರಂಗಕಾರಿ]]) ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಖಾರದ [[ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳು]].
* [[ಪಪ್ಪಡಂ]]: ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಹಸಿವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ತಿಂಡಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಬಹುದು.
* [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್#ಭಾರತ|ಶರ್ಕರ ಉಪ್ಪೇರಿ]]: ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್]].<ref name="Punit 2015"/>
* [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್#ಭಾರತ|ಕಾಯ ವರುತತು]]: ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್.<ref name="NDTV Food 2017"/>
* [[ಬಾಳೆಹಣ್ಣು]]: ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯವಾದ ಪಾಯಸಂನೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ಹಣ್ಣಾದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* [[ಚಮ್ಮಂತಿ ಪೊಡಿ]]: ಒಣ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಚಟ್ನಿಯಾಗಿ ಬಡಿಸುವ ತೆಂಗಿನ ಪುಡಿ.
* [[ಮಜ್ಜಿಗೆ|ಸಾಂಭಾರಂ]], ಇದನ್ನು ಮೋರು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ: ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಶುಂಠಿ, ಮತ್ತು ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಉಪ್ಪಿನ ಮಜ್ಜಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾನೀಯ, ಇದನ್ನು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕುಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/><ref name="Firstpost 2017"/>
*[[ಕಡುಮಂಗ]]: ಚೂರು ಮಾಡಿದ ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸದ್ಯದ ಮೂರನೇ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಉಪ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಧಮನ್ ಮತ್ತು ಪಾಯಸಂಗಳಂತಹ ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.<ref name="NDTV Food 2017"/>
==ಪ್ರಧಮನ್==
''ಪ್ರಧಮನ್'' ಎಂಬುದು ದಪ್ಪ ದ್ರವದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ; [[ಪಾಯಸಂ]] ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಳಿ [[ಸಕ್ಕರೆ]] ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ತೆಂಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಮನ್ ಮತ್ತು ಪಾಯಸಂ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನದು ತೆಂಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪಾಯಸಂನ ದ್ರವ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಹಸುವಿನ ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
* [[ಅಡ ಪ್ರಧಮನ್|ಪಾಲಡ ಪ್ರಧಮನ್]] ಅನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ ಅಡ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಚಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | last=Kannampilly | first=V. | title=The Essential Kerala Cookbook | publisher=Penguin Books | year=2003 | isbn=978-0-14-302950-2 | url=https://books.google.com/books?id=pYfOCaAPb3sC&pg=PA232 | access-date=20 September 2018 | page=232}}</ref>
* ಪಳ ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು "ನೇಂದ್ರ" ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last=James | first=Merin | title=It's sadhya time, let's feast! | website=The Asian Age | date=31 August 2017 | url=https://www.asianage.com/life/food/310817/its-sadhya-time-lets-feast.html | access-date=20 September 2018}}</ref><ref>{{cite book | last=Varghese | first=T. | title=Stark World Kerala | publisher=Stark World Pub. | year=2006 | isbn=978-81-902505-1-1 | url=https://books.google.com/books?id=lDhuAAAAMAAJ | access-date=20 September 2018 | page=107}}</ref>
* ಗೋತಂಬು ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು ಮುರಿದ [[ಗೋಧಿ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Rai"/>
* ಪರಿಪ್ಪು ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು [[ಹೆಸರುಬೇಳೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | last=Abram | first=D. | title=The Rough Guide to Kerala | publisher=Rough Guides | year=2010 | isbn=978-1-4053-8806-1 | url=https://books.google.com/books?id=NqjHz7n3Un0C&pg=PT86 | access-date=20 September 2018 | page=pt86}}</ref>
* [[ಚಕ್ಕ ಪ್ರಧಮನ್]] ಅನ್ನು ಹಲಸಿನಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=Chakka Maholsavam to feature jackfruit delicacies | website=The Hindu | date=10 May 2018 | url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/chakka-maholsavam-to-feature-jackfruit-delicacies/article23829437.ece | access-date=20 September 2018}}</ref>
* [[ಅಡ ಪ್ರಧಮನ್]] ಅನ್ನು ಅಕ್ಕಿ-ಅಡ (ಅಕ್ಕಿ ಚಕ್ಕೆಗಳು) ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news | url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/kerala-celebrates-onam-with-payasam-fetes/article36014401.ece | title=Payasam fetes usher in the sweet notes of Onam in Kerala | newspaper=The Hindu | date=20 August 2021 | last1=Nagarajan | first1=Saraswathy }}</ref>
* ಕಡಲ ಪ್ರಧಮನ್ ಅನ್ನು ಸಂಪುಲಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book | author=India Ministry of Tourism | title=Explore India: The Official Newsletter of the Ministry of Tourism | publisher=Durga Das Publications Pvt. Limited | issue=v. 3 | year=2001 | url=https://books.google.com/books?id=Qk0sAQAAMAAJ | access-date=20 September 2018 }}</ref>
==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ==
{{portal|Food|India}}
* [[ಕೇರಳದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]]
* [[ಕಮಯಾನ್]] (ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ನಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಊಟ)
* [[ಓಣಂ#ಓಣಂ ಸದ್ಯ|ಓಣಂ ಸದ್ಯ]]
*[[ತಿರುವನಂತಪುರ ಸದ್ಯ]]
*[[ತಿರುವನಂತಪುರ ಬೋಳಿ]]
* [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]]
* [[ತಾಳಿ]]
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{reflist}}
==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
* {{commons category-inline|Sadya}}
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]]
[[ವರ್ಗ:ಕೇರಳ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]]
[[ವರ್ಗ:ಓಣಂ]]
ibmumba8v4af44vspnr2hhceb8w0vsj
ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kannada notes
3
187775
1433742
2026-10-17T13:07:47Z
ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ
44987
ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ
1433742
wikitext
text/x-wiki
{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Kannada notes}}
-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೩೭, ೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)
fbgs3kha11154cndrk2qt7bwp493b17
ಹೊಹ್ ಕ್ಸಿಲ್
0
187776
1433744
2026-10-17T15:16:42Z
Reema Jalihal
87461
ಹೊಸ ಪುಟ: {| class="infobox" style="float:right; clear:right; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background-color:#f8f9fa; font-size:90%; border-collapse:collapse;" |+ style="font-weight:bold; font-size:110%; padding:0.4em;" | ಕ್ವಿಂಘೈ ಹೊಹ್ ಕ್ಸಿಲ್<br /><small>(可可西里)</small> |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.4em;" | [[File:Jewel-Toned Lakes of the Qinghai-Tibet Plateau.jpg|250px]]<br /><small>ಕ್...
1433744
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="float:right; clear:right; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background-color:#f8f9fa; font-size:90%; border-collapse:collapse;"
|+ style="font-weight:bold; font-size:110%; padding:0.4em;" | ಕ್ವಿಂಘೈ ಹೊಹ್ ಕ್ಸಿಲ್<br /><small>(可可西里)</small>
|-
| colspan="2" style="text-align:center; padding:0.4em;" | [[File:Jewel-Toned Lakes of the Qinghai-Tibet Plateau.jpg|250px]]<br /><small>ಕ್ವಿಂಘೈ–ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಸರೋವರಗಳು</small>
|-
! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು
| style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | Qinghai Hoh Xil
|-
! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಸ್ಥಳ
| style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಕ್ವಿಂಘೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಚೀನಾ
|-
! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಮಾನದಂಡ
| style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ನೈಸರ್ಗಿಕ: (vii), (x)
|-
! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರ್ಪಡೆ
| style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ೨೦೧೭
|-
! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
| style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ೩೭,೩೫,೬೩೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (ಬಫರ್ ವಲಯ ೨೨,೯೦,೯೦೪ ಹೆಕ್ಟೇರ್)
|-
! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಎತ್ತರ
| style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ೪,೫೦೦ ಮೀಟರ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು
|-
! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ದೇಶ
| style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಚೀನಾ
|}
'''ಹೊಹ್ ಕ್ಸಿಲ್''' (ಕೆಕೆಕ್ಸಿಲಿ) ಚೀನಾದ ಕ್ವಿಂಘೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿಂಘೈ–ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ, ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಎಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಇದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದೆ.<ref name="unesco">{{cite web |title=Qinghai Hoh Xil |url=https://whc.unesco.org/en/list/1540/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=2026-10-17}}</ref> ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿತು.<ref name="unesco"/>
== ಭೂಗೋಳ ==
ತಾಣ ೩೭,೩೫,೬೩೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದ್ದು, ೨೨,೯೦,೯೦೪ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಬಫರ್ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೪,೫೦೦ ಮೀಟರ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿರುತ್ತದೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೈನಸ್ ೪೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ವರೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.<ref name="unesco"/> ಇದು ಮರಗಳಿಲ್ಲದ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಬಯಲು; ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಕರಗಿ ಹರಿದು ರಸ್ತೆಯ ಚರಂಡಿಗಳನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದೂ ಉಂಟು.<ref name="nwhs">{{cite web |title=Qinghai Hoh Xil |url=https://www.naturalworldheritagesites.org/sites/qinghai-hoh-xil |website=Natural World Heritage Sites |access-date=2026-10-17}}</ref> ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಹೊಹ್ ಕ್ಸಿಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾನ್ಜಿಯಾಂಗ್ಯುವಾನ್ ಮೀಸಲಿನ ಉಪವಲಯ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ; ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಫರ್ ವಲಯವಿಲ್ಲ.<ref name="c2c"/>
[[File:Kunlun mountain.jpg|thumb|ಕುನ್ಲುನ್ ಪರ್ವತ]]
== ಸರೋವರಗಳು ==
ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸರೋವರಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಇದು; ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಸರೋವರಗಳು ವಿವಿಧ ಹಂತದ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="unesco"/> ಹಿಮನದಿ ನೀರಿನಿಂದ ಪೋಷಿತ ಈ ಸರೋವರ ಜಲಾನಯನಗಳು ಯಾಂಗ್ಟ್ಜಿ ನದಿಯ ಮೂಲದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿವೆ.<ref name="c2c">{{cite web |title=Qinghai Hoh Xil |url=https://c2c.wii.gov.in/qinghai-hoh-xil |website=Cultural to Natural (Wildlife Institute of India) |access-date=2026-10-17}}</ref>
== ಟಿಬೆಟನ್ ಹರಿಣದ ವಲಸೆ ==
ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಹೆಣ್ಣು ಟಿಬೆಟನ್ ಹರಿಣಗಳು ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಚಳಿಗಾಲದ ನೆಲೆಗಳಿಂದ ಹೊಹ್ ಕ್ಸಿಲ್ನ ಸರೋವರ ಜಲಾನಯನಗಳಿಗೆ ಮರಿ ಹಾಕಲು ವಲಸೆ ಬರುತ್ತವೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ೩೦,೦೦೦ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈ ಮರಿ ಹಾಕುವ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ; ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ ೨೦ರಿಂದ ೪೦.<ref name="unesco"/> ಸಾನ್ಜಿಯಾಂಗ್ಯುವಾನ್ನಿಂದ ಬರುವ ಇಡೀ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗ ತಾಣದೊಳಗೇ ಇದೆ.<ref name="c2c"/>
[[File:Tibetan antelope or chiru.svg|thumb|left|ಟಿಬೆಟನ್ ಹರಿಣ (ಚಿತ್ರ)]]
== ಇತರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ==
ಇಲ್ಲಿ ೭೪ ಕಶೇರುಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ: ೧೯ ಸಸ್ತನಿ, ೪೮ ಪಕ್ಷಿ, ೬ ಮೀನು ಮತ್ತು ೧ ಸರೀಸೃಪ. ಉನ್ನತ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗೇ ಸ್ಥಾನಿಕ.<ref name="unesco"/> ಕಾಡು ಯಾಕ್, ಟಿಬೆಟನ್ ಕಾಡುಕತ್ತೆ, ಟಿಬೆಟನ್ ಗಸೆಲ್, ತೋಳ ಮತ್ತು ಕಂದು ಕರಡಿಯೂ ಇವೆ; ವಿಶ್ವದ ಕಾಡು ಯಾಕ್ಗಳ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಈ ತಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="c2c"/> ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಶೇಕಡಾ ೪೫ರಷ್ಟು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು; ''Stipa purpurea'' ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ.<ref name="c2c"/><ref name="iucn">{{cite web |title=Qinghai Hoh Xil |url=https://worldheritageoutlook.iucn.org/node/1707 |website=IUCN World Heritage Outlook |access-date=2026-10-17}}</ref>
== ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ==
೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಹುಡುಕಿ ಬಂದ ಗಣಿಗಾರರು ಹರಿಣದ ಚರ್ಮ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಒಂದು ಶಹತೂಷ್ ಶಾಲಿಗೆ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ಚರ್ಮ ಬೇಕಿತ್ತು. ಬೇಟೆಗಾರರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಸೋನಮ್ ದರ್ಗ್ಯೆ ೧೯೯೪ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಆಯಿತು; ೨೦೦೯ರ ನಂತರ ಬೇಟೆಯ ಗುಂಡಿನ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಲ್ಲ, ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ ಸಾನ್ಜಿಯಾಂಗ್ಯುವಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name="bjreview">{{cite web |title=How UNESCO-listed Hoh Xil transforms from poaching hotspot to model for wildlife protection |url=https://www.bjreview.com/China/202502/t20250214_800392182.html |website=Beijing Review |access-date=2026-10-17}}</ref> ಹರಿಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೦,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿಂದ ೨೦೨೧ರ ವೇಳೆಗೆ ೭೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.<ref name="iucn"/> ಗಸ್ತು ತಂಡಗಳು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡ ಗಸ್ತು ಮತ್ತು ಮೂರು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ಗಸ್ತು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ ೫ಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಆರಂಭವಾಗಿ ನೈಜ ಸಮಯದ ನಿಗಾ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಟಿಬೆಟನ್ ಹರಿಣದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಐಯುಸಿಎನ್ 'ಅಪಾಯದಂಚು'ನಿಂದ 'ಬಹುತೇಕ ಅಪಾಯದಂಚು'ಗೆ ಇಳಿಸಿದೆ.<ref name="bjreview"/>
== ಬೆದರಿಕೆಗಳು ==
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರಿ ಹಾಕುವ ನೆಲೆಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವ ಸಾಹಸ ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವಿಂಘೈ–ಟಿಬೆಟ್ ಹೆದ್ದಾರಿ, ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಬೆದರಿಕೆಗಳು. ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತುಂಡರಿಸುತ್ತದೆ; ಕೆಳದಾರಿಗಳು ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಬೇಲಿಗಳು ಸಹ ಹರಿಣಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಜಾನುವಾರು ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="iucn"/><ref name="c2c"/> ೨೦೨೫ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು "ಕೆಲವು ಕಳವಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ" ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ.<ref name="iucn"/>
[[File:Qinghai–Tibet Railway (Qingzang Railway) (37148431070).jpg|thumb|ಕ್ವಿಂಘೈ–ಟಿಬೆಟ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ]]
[[File:The Tibetan Plateau.jpg|thumb|left|ಟಿಬೆಟನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]]
== ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಹತ್ವ ==
ಈ ತಾಣ ಮಾನದಂಡಗಳು (vii) ಮತ್ತು (x) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರದೇಶ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಇಡೀ ಭೂಮಿ ರಾಜ್ಯ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಟಿಬೆಟನ್ ಪಶುಪಾಲಕರೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ವಿಂಘೈ–ಟಿಬೆಟ್ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ತಾಣದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವನ್ನು ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ದಾಟುತ್ತವೆ; ವಲಸೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಅಡಚಣೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಗತ್ಯ.<ref name="unesco"/>
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
<references />
1udadsmirytekdtp05i88gya0uszial
ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ankitha jogi
3
187777
1433745
2026-10-17T15:25:59Z
ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ
44987
ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ
1433745
wikitext
text/x-wiki
{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Ankitha jogi}}
-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೫೫, ೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)
iy1o4d1sgq2t04q1fahjh1k20yw639f
ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Yuvraja m
3
187778
1433746
2026-10-17T16:06:14Z
ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ
44987
ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ
1433746
wikitext
text/x-wiki
{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Yuvraja m}}
-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೩೬, ೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)
tqn7cc9fjh0jugop2i52xezpu0q8jbo
ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Veeresh Gudlamani
3
187779
1433747
2026-10-17T16:24:08Z
ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ
44987
ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ
1433747
wikitext
text/x-wiki
{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Veeresh Gudlamani}}
-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)
097xn8hlxwth5ihoar0zqw5ceekqbav
ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shreedhar Kattimani
3
187780
1433751
2026-10-18T03:08:29Z
ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ
44987
ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ
1433751
wikitext
text/x-wiki
{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Shreedhar Kattimani}}
-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೩೮, ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)
5m6i01h34v703hn66ovkwqx98fexcz7
ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Divyay524
3
187781
1433753
2026-10-18T06:15:32Z
ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ
44987
ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ
1433753
wikitext
text/x-wiki
{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Divyay524}}
-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೫, ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)
1li1tz16dhlfymye41j21cw0b7jsh0r
ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Jeeshswini
3
187782
1433757
2026-10-18T07:23:05Z
ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ
44987
ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ
1433757
wikitext
text/x-wiki
{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Jeeshswini}}
-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೩, ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)
5f6nq2q8dzd8yoypzvj8blp6st7af55