ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 921 1433852 1431539 2026-10-20T07:13:08Z ~2026-56275-45 102524 /* */ 1433852 wikitext text/x-wiki [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ]]ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ [[ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು|ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಬಳಗ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಭಾಷೆಯೂ ಹೌದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಭಾಷಾ ಸೌಹಾರ್ದತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ರಾವ್ ಸಾಹೇಬರ ಗ್ರಾಮಾಯಣ, ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವರ ಬರಹಗಳು, ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ 'ಭಾರತ ಸಿಂಹಾಸನ ರಶ್ಮಿ' "ವಂದೇ ಮಾತರಂ-ಸಲೀಂ" ದಂತಹ ಬರೆಹಗಳು ಓದುಗರನ್ನು ಹೊಸ ಲೋಕಕ್ಕೆ ವಯುತ್ತವೆ[[ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ]] (ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪಭಾಷೆಗಳಾದ ಪ್ರಾಕೃತ ಇತ್ಯಾದಿ). [[ಚಿತ್ರ:kannada-saahithya.png|right|thumb]] [[File:kavi_file2.jpg|thumb|220px|right|ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿರುವ ಪರಿ]] ==ಇತಿವೃತ್ತ== * ಕನ್ನಡ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಉದಾಹರಣೆ ದೊರಕಿರುವುದು [https://kn.wikipedia.org/s/h5q ತಾಳಗುಂದದ ಸಿಂಹಕಟಾಂಜನ ಶಾಸನ] ದಲ್ಲಿ (ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ೩೭೦ ರಿಂದ೪೫೦). ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ [[ಬಾದಾಮಿ]] ಶಾಸನಗಳು ಪುರಾತನ ಕನ್ನಡ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಉಪಲಬ್ಧವಾಗಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕವೆಂದರೆ ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಮೊದಲನೇ ಅಮೋಘವರ್ಷ|ಅಮೋಘವರ್ಷ]] ನೃಪತುಂಗನ [[ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ]] ನೃಪತುಂಗನ ಆಸ್ಥಾನದ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀವಿಜಯನ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ, ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾರಾಂಶವೆನ್ನಬಹುದು. * ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲವು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉಗಮ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೬-೭ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆದದ್ದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದ ಹಿಂದಿನ ಯಾವ ಕೃತಿಗಳೂ ಇದುವರೆಗೆ ದೊರಕಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸ ಬಹುದು: '''ಹಳೆಗನ್ನಡ''', '''ನಡುಗನ್ನಡ''' ಹಾಗೂ '''ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ.''' == ಹಳೆಗನ್ನಡ == *ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ವರೆಗಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟವನ್ನು '''ಹಳೆಗನ್ನಡ''' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು]] ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. [[ಕನ್ನಡ]] ಚರಿತ್ರೆಯ ಈ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ '''ಆದಿ-ಕಾವ್ಯ''' ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಬಹುದು. ಈ ಕಾಲದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಯೆಂದರೆ [[ಪಂಪ]] (ಕ್ರಿ.ಶ. [[೯೦೨]]-[[೯೭೫]]). * ಪಂಪನ [[ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ]] ಅಥವಾ '''ಪಂಪ ಭಾರತ''' ಇಂದಿಗೂ ಮೇರು ಕೃತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಪಂಪ ಭಾರತ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯಕೃತಿಯಾದ '''ಆದಿಪುರಾಣ'''ದ ಮೂಲಕ ಪಂಪ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಪರಂಪರೆಯ ದಿಗ್ಗಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪ ಭಾರತ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದ]] ಕನ್ನಡ ರೂಪಾಂತರ. ತನ್ನ ಮಾನವತಾವಾದ ಹಾಗೂ ಗಂಭೀರ ಲೇಖನಶೈಲಿಯ ಮೂಲಕ [[ಕನ್ನಡ]]ದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ [[ಲೇಖಕ]]ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದಾನೆ.' [[ಮಾನವ]] ಕುಲ ತಾನೊಂದೇ ವಲಂ' ಎಂದು [[ವಿಶ್ವ]][[ಮಾನವ]] ತತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿದ ಜಗದ ಕವಿ ಪಂಪ. * ಇದೇ ಕಾಲದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕನೆಂದರೆ '''ಶಾಂತಿನಾಥ ಪುರಾಣ'''ವನ್ನು ರಚಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನ]] (೯೩೯-೯೬೬). ಈ ಕಾಲದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಹೆಸರಾಂತ ಕವಿ '''ರನ್ನ''' (೯೪೯-?). ರನ್ನನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಜೈನ ಧರ್ಮೀಯವಾದ '''ಅಜಿತ ತೀರ್ಥಂಕರ ಪುರಾಣ''' ಮತ್ತು [[ಗದಾಯುದ್ಧಂ]] ಅಥವಾ '''ಸಾಹಸಭೀಮ ವಿಜಯ'''. * ಇದು ಇಡೀ ಮಹಾಭಾರತದ ಒಂದು ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ದೃಷ್ಟಿ. [[ಮಹಾಭಾರತ]] ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇಡಿಯ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ಛಂದಸ್ಸು|ಛಂದಸ್ಸಿನ]] ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಕಾಲದ ಕಾವ್ಯ [[ಚಂಪೂ]] ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ (ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗದ್ಯ ಮಿಶ್ರಿತ ಪದ್ಯ) == ನಡುಗನ್ನಡ == * ನಡುಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು [[ರಗಳೆ]], [[ಸಾಂಗತ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ದೇಸಿ]]. ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಹಾಗೂ ಜಾತ್ಯತೀತ ಬೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೆಂದರೆ [[ಹರಿಹರ]] ಮತ್ತು [[ರಾಘವಾಂಕ]]. ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿದವರು. * ಹರಿಹರ ರಗಳೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದನು, ತನ್ನ ಶೈವ ಮತ್ತು ವೀರಶೈವ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ. ರಾಘವಾಂಕ ತನ್ನ ಆರು ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಷಟ್ಪದಿ ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿ '''ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯ''', ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರವಾದ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು. ಈ ಕೃತಿ ಸಹ ತನ್ನ ತೀವ್ರವಾದ ಮಾನವತಾವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. * ಇದೇ ಕಾಲದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೈನ ಕವಿ [[ಜನ್ನ]]. ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಾದ '''ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ''' ಮತ್ತು '''ಅನಂಥನಾಥ ಪುರಾಣ'''ಗಳ ಮೂಲಕ ಜೈನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದನು. ಇದೇ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಬಗೆಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿ [[ಕೇಶಿರಾಜ|ಕೇಶಿರಾಜನ]] '''[[ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ]]'''. === ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ === * '''ವಚನ'''ಗಳು ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಲಿಂಗಾಯತ ಶರಣರ ವಚನಗಳು ಮುಕ್ತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿವೆ. ಬಸವೇಶ್ವರ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮೊದಲಾದವರ ವಚನಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನಸೂರ ಮೊದಲಾದ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರರು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಶರಣರ ನಂತರದ ಕವಿಯಾದ [[ಸರ್ವಜ್ಞ|ಸರ್ವಜ್ಞರ]] ವಚನಗಳು ಮಾತ್ರ ತ್ರಿಪದಿಯಲ್ಲಿವೆ. * ವಚನಗಳು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಯೋಚನಾಧಾರೆಗಳು. ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಕ್ರಾಂತಿ ಜಾತಿ, ಮತ, ಧರ್ಮಗಳ ಯೋಚನೆಗಳ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮರು-ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. * ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಬಂದ ಮುಖ್ಯ ಬೋಧನೆಗಳೆಂದರೆ '''ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ''' ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ನೋಟ. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಹರಿಕಾರರೆಂದರೆ [[ಬಸವೇಶ್ವರ]] (೧೧೩೪-೧೧೯೬), [[ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭು|ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು]] ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯಾದ [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ|ಅಕ್ಕ ಮಹಾದೇವಿ]] (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ). ಇವರಲ್ಲದೆ [[ದೇವರ ದಾಸಿಮಯ್ಯ]], ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ ಇನ್ನೂ ಮೊದಲಾದ ವಚನಕಾರರು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. === ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ === * [[ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ]] ಪ್ರಾಯಶಃ ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕವಿ ಎಂದರೂ ಸರಿ. ಅವನ ಜೀವನಕೃತಿ '''[[ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ]]'''. ಇದು [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದ]] ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಪರ್ವಗಳನ್ನು ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದು ಕೇವಲ ರೂಪಾಂತರವಲ್ಲ ; ಅನೇಕ ಕವಿ ಸಮಯ ದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಯೆಂಬಂತೆ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. * ಈ ಕೃತಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಕೃತಿಯಿದ್ದೀತು. ಇದರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಇದು ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಜನರಿಗೂ ಸಹ ಅವರವರ ಶಕ್ತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ನಿಲುಕಿದೆ. ಇಡೀ ಕಾವ್ಯ '''[[ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿ]]''' ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಹುಡುಕಿ ನೋಡುವ ಮಾನವ ಭಾವಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಆತನ ಕಾವ್ಯದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಭಂಡಾರ ಓದುಗರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. * ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತನ್ನ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ ಚಮತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ '''ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ''' ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗೂ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಾಯಣನ ಭಕ್ತ, ಅವನನ್ನು ಗದುಗಿನ ನಾರಣಪ್ಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈತನ ಮೊದಲಿನ ಹೆಸರು ನಾರಯಣಪ್ಪ. ಕುವೆಂಪುರವರು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನನ್ನು ಕುರಿತು, <poem> ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ಹಾಡಿದನೆಂದರೆ ಕಲಿಯುಗ ದ್ವಾಪರವಾಗುವುದು ಭಾರತ ಕಣ್ಣಲಿ ಕುಣಿಯುವುದು. ಮೈಯಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಹೊಳೆ ತುಳುಕಾಡುವುದು... ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. </poem> ಪಂಪ ಕಲಿತವರ ಪಾಲಿನ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ ವಾದರೆ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಕಲಿಯದವರ ಪಾಲಿನ ಕಾಮಧೇನು. === ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ === *ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ([[ಭಕ್ತಿ]] ಸಾಹಿತ್ಯ) ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಭಕ್ತಿ ಪಂಥದ ಹರಿದಾಸರಿಂದ ವಿರಚಿತವಾದದ್ದು. ಈ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಪದ' ಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಇವು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗ ಬಯಸುವ ಭಕ್ತನ ಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೂ ನಿಲುಕಿದೆ. *ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ]] ಬುನಾದಿಯಾಗಿದೆ. ದಾಸರ ಪದಗಳಿಗೆ ದೇವರನಾಮಗಳೆಂದೂ ಹೆಸರು. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳೆಂದರೆ [[ಪುರಂದರದಾಸರು|ಪುರಂದರದಾಸ]] (೧೪೯೪-೧೫೬೪) ಮತ್ತು [[ಕನಕದಾಸರು|ಕನಕದಾಸ]](೧೫೦೯-೧೬೦೯). ಇವರನ್ನು ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಶ್ವಿನಿದೇವತೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. == ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ == === ಕನ್ನಡದ ನವೋದಯ === * ನವೋದಯ ಎಂದರೆ '''ಹೊಸ ಹುಟ್ಟು'''/'''ಹೊಸದು'''. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು ಕಾಣದೆ ಇದ್ದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ಹಾಗು ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯಿತು. [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ [[ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ|ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ]], [[ಕುವೆಂಪು]], [[ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ|ಬೇಂದ್ರೆ]], [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]] ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೇಖಕರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದರು. * ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾವ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್]] ರುದ್ರನಾಟಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. ಈ ಘಟ್ಟದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಂದವರು [[ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ|ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ]], ತಮ್ಮ '''ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೀತಗಳ''' ಪುಸ್ತಕ ದೊಂದಿಗೆ. ಅನೇಕ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಕನ್ನಡಿಗರು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು, ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಂಡು ಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನೊದಗಿಸಿದರು. * ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಕುವೆಂಪು - ತಮ್ಮ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೂಲದವರು) ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಮುಂದೆ '''[[ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ]]''' ಬಿರುದಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಅವರ ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರೇಮ, ಮಾನವನ ಉನ್ನತಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೇವರ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕಾಣುವ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಉಚ್ಚ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ಅವರ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾವ್ಯಕೃತಿ '''[[ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ]]'''. * ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]] - ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ, ಆಳವಾದ ಆದರ್ಶಗಳುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಳವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯಿದ್ದ ಲೇಖಕರು. ಅವರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು-ಚೋಮನ ದುಡಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ, ಮೈಮನಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ, '''[[ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ]]''' ಮತ್ತು '''[[ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು]]''' ಈ ಕಾಲದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನೆಂದರೆ ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರು. ಅವರ "ಭಾರತ ಸಿಹಾಸನ ರಶ್ಮಿ"ಯಾಗಲಿ "ಕ್ವಾಟಿ ಜಕ್ಕವ್ವ" "ಕೆಂಪು ಹುಡುಗಿ ಕಪ್ಪ ಕಾಲ್ಮರಿ" ಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ನಾವು ಆ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ * ಭಾರತ ಸಿಂಹಾಸನ ರಶ್ಮಿಯು ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಸ್ವತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಕಥನವಾಗಿದೆ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಯಾಗಿದ್ದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಯ ವ ಜನರ ಕೆಟ್ಟ ಚಟಗಳಾದ ಬೀಡ ಸೆಡುವುದು ತಂಬಾಕು ತಿನ್ನುವುದರ ಮಧ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವುದು ಚಟಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವದು ಹಾಗೂ ಇದರ ಸಪಲತೆಗಾಗಿ ಅಂತನರಿಗೆ ಖಾದಿ ತೊಡಿರಿ ನೂಲು ತೆಗೆದು ಬಡತನ ಅಳಿಸಿರಿ ಎ೦ದು ಹೇಳುವುದಾಗಿತ್ತು ಇದಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಿ ಬಟ್ಟೆ ಸುಡಿರಿ ಸಿಂಧಿ ಗಿಡಗಳ ನಾಶ ಮಾಡಿರಿ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರ ಹಾಳು ಮಾಡಿರಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು ಈ ಎಲ್ಲ ಯೋಜನೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ಹರ್ಡ ಕರ ಮಂಜಪ್ಪ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಲಿಂಗಾಯತ ಸ್ವಮಗಳ ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರ ಮೇರೂ ವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಸಬಿನಾಳದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಗಾಂಧೀಜಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು. ಇದು ಭರತ ಸಿಂಹಾಸನರಶ್ಮಿಕದಂಬರಿಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ * ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜನಜೀವನ ಹೇಳುವ ಒಳಗೊಂಡ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ ===ಈ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳು=== # [[ಕುವೆಂಪು]], # [[ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ|ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ]], # [[ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ]], # [[ಪು.ತಿ.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್|ಪು ತಿ ನ]], # [[ಕೆ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ|ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ]], # [[ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ|ಎಂ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ]], # [[ಕೆ.ಎಸ್.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್|ಪ್ರೊ‌.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್]] # [[ಚನ್ನವೀರ ಕಣವಿ|ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ]] ಮೊದಲಾದವರು. # [[ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ|ಡಾ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಕಂಬಾರ]]-ಕವಿ- ನಾಟಕಕಾರ - ಕಾದಂಬರಿಕಾರ- ಸಂಶೋಧಕ # ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ- ಲೇಖಕರು- ಕಥೆಗಾರರು- ನಟ- (ನಿರ್ದೇಶಕರು) # [[ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ|ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.]] ===ಈ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು=== # [[ಕುವೆಂಪು]], # [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]], # [[ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್|ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಐಯ್ಯಂಗಾರ್]], # [[ಅ.ನ.ಕೃಷ್ಣರಾಯ|ಅ.ನ.ಕೃ]], # [[ಯು.ಆರ್.ಅನಂತಮೂರ್ತಿ]], # [[ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ|ವಿ. ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್]] # [[ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ]] # [[ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] # [[ಕೆ.ವಿ.ಅಯ್ಯರ್]] # [[ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ]] # [[ತೀ ನಂ ಶ್ರೀ]] # [[ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ|ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ]] # [[ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ|ಕೆ.ಪಿ.ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ]]. # ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್. # ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ===ಈ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಕಾರರು=== # [[ಟಿ.ಪಿ.ಕೈಲಾಸಂ]], # [[ಶ್ರೀರಂಗ]], # [[ಕುವೆಂಪು]], # [[ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ|ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ]], # [[ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತ]] ಮೊದಲಾದವರು. === ನವ್ಯ === ೧೯೪೭ ರ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಉಗಮವಾಯಿತು: '''[[ನವ್ಯ]]'''. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಪಿತಾಮಹರೆಂದರೆ '''[[ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ]]ರು'''. ನವ್ಯ ಕವಿಗಳು ನಿರಾಶಾವಾದಿ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ನಿರಾಶಾ ವಾದಿ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಂತೆ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದರು. ಭಾಷಾಪ್ರಯೋಗದ ಚಮತ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯತಂತ್ರ ಹೊಸ ಎತ್ತರವನ್ನು ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿತು. === ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳು === ಕಳೆದ ಐದು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಾರಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. ಜಾತಿಪದ್ಧತಿಯ ತಾರತಮ್ಯಗಳಿಂದ '''[[ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ|ಬಂಡಾಯ]]''' ಮತ್ತು '''[[ದಲಿತ]]''' ಕಾವ್ಯ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀ-ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಗಳು ಸ್ತ್ರೀ-ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾದಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾವಗಿತೆಗಳು ಸಹ ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಹಲವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಾಳಾಸಾಹೇಬ ಲೋಕಾಪುರ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಲೋಕೇಶ ಅಗಸನಕಟ್ಟೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶಕ್ತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಇದುವರೆಗೆ ಎಂಟು [[ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಜ್ಞಾನಪೀಠ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೪ ರ ವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೪೬ ಕನ್ನಡ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಜನಸಂಪರ್ಕ == ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತ ಜನರಿಂದೆ ಪಡೆದ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾವ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತಿಳಿದು ಬರುವುದು ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ನಲಿದಾಗ. ಯಾವುದೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೂ ಸರ್ವಜನಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಇಂತಹ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. [[ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ|ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ]] ಭಾರತ ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿವೆ. == ಹಳೆ ಕನ್ನಡದ ಗದ್ಯ/ಕವಿಗಳು == # ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ - ಶ್ರೀವಿಜಯ # ಛಂದೊಂಬುಧಿ - ನಾಗವರ್ಮ-1 # ಕವಿಜೀಹ್ವಾಬಂಧನ - ಈಶ್ವರಕವಿ # ಛಂದಸ್ಸಾರ - ಗುಣವರ್ಮ # ನಂದಿಛಂದಸ್ಸು - ವೀರಭದ್ರ # ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ -ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ ===ನಾಗವರ್ಮ-೨=== # ಉದಯಾದಿತ್ಯಾಲಂಕಾರ - ಉದಯಾದಿತ್ಯ # ಶೃಂಗಾರ ರತ್ನಾಕರ - ಕಾಮದೇವ # ಮಾಧವಾಲಂಕಾರ - ಮಾಧವ # ರಸರತ್ನಾಕರ - ಸಾಳ್ವ # ನರಪತಿಚರಿತೆ - ಲಿಂಗರಾಜ # ಅಪ್ರತಿಮವೀರಚರಿತೆ - ತಿರುಮಲರಾಯ # [[ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ]] - ಕೇಶಿರಾಜ == ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು == {{wikisource|ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ|ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ}} * [[ಕನ್ನಡ]] * [[ಕರ್ನಾಟಕ]] * [[ಭಾರತ]] * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು]]| * [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] * (ಭಾರತ ಸಿಂಹಾಸನ ರಶ್ಮಿ) ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ *[[ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ]] *[[ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತ]] *[[ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನವರಸಗಳು]] *[[ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಗಳು]] *[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] ==ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ== *[http://www.prajavani.net/news/article/2017/01/17/466379.html ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ;800 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯ;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ;17 Jan, 2017] *ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಭಾರತ ಸಿಂಹಾಸನರಶ್ಮಿ == ಬಾಹ್ಯ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳು == *[http://chilume.com 'ಚಿಲುಮೆ' - ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ತಾಣ] *[http://www.kamat.com/kalranga/kar/literature/history1.htm History of Kannada Literature-ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆ] *[http://www.ourkarnataka.com/literature.htm ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆ (ಕನ್ನಡ ಪುಟ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041011195106/http://www.ourkarnataka.com/literature.htm |date=2004-10-11 }} *[http://www.kamat.com/kalranga/kannada/sahiti.htm ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು] *[http://kannadarasayana.com ಕನ್ನಡ ರಸಾಯನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180331135529/http://www.kannadarasayana.com/ |date=2018-03-31 }} *[http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10307.htm#kannada ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211010650/http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10307.htm#kannada |date=2007-12-11 }} *[http://www.meadev.nic.in/earthquake/culture/literature/jnanpith.htm ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040809025023/http://www.meadev.nic.in/earthquake/culture/literature/jnanpith.htm |date=2004-08-09 }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] nfvqiwtmdbb83ypssoz0q4fe9ekn2no 1433854 1433852 2026-10-20T07:17:08Z ~2026-56275-45 102524 /* */ 1433854 wikitext text/x-wiki [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ]]ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ [[ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು|ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಬಳಗ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಭಾಷೆಯೂ ಹೌದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಭಾಷಾ ಸೌಹಾರ್ದತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ರಾವ್ ಸಾಹೇಬರ ಗ್ರಾಮಾಯಣ, ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವರ ಬರಹಗಳು, ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ 'ಭಾರತ ಸಿಂಹಾಸನ ರಶ್ಮಿ' "ವಂದೇ ಮಾತರಂ-ಸಲೀಂ" ದಂತಹ ಬರೆಹಗಳು ಓದುಗರನ್ನು ಹೊಸ ಲೋಕಕ್ಕೆ ವಯುತ್ತವೆ[[ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ]] (ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪಭಾಷೆಗಳಾದ ಪ್ರಾಕೃತ ಇತ್ಯಾದಿ). [[ಚಿತ್ರ:kannada-saahithya.png|right|thumb]] [[File:kavi_file2.jpg|thumb|220px|right|ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿರುವ ಪರಿ]] ==ಇತಿವೃತ್ತ== * ಕನ್ನಡ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಉದಾಹರಣೆ ದೊರಕಿರುವುದು [https://kn.wikipedia.org/s/h5q ತಾಳಗುಂದದ ಸಿಂಹಕಟಾಂಜನ ಶಾಸನ] ದಲ್ಲಿ (ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ೩೭೦ ರಿಂದ೪೫೦). ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ [[ಬಾದಾಮಿ]] ಶಾಸನಗಳು ಪುರಾತನ ಕನ್ನಡ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಉಪಲಬ್ಧವಾಗಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕವೆಂದರೆ ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಮೊದಲನೇ ಅಮೋಘವರ್ಷ|ಅಮೋಘವರ್ಷ]] ನೃಪತುಂಗನ [[ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ]] ನೃಪತುಂಗನ ಆಸ್ಥಾನದ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀವಿಜಯನ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ, ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾರಾಂಶವೆನ್ನಬಹುದು. * ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲವು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉಗಮ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೬-೭ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆದದ್ದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದ ಹಿಂದಿನ ಯಾವ ಕೃತಿಗಳೂ ಇದುವರೆಗೆ ದೊರಕಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸ ಬಹುದು: '''ಹಳೆಗನ್ನಡ''', '''ನಡುಗನ್ನಡ''' ಹಾಗೂ '''ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ.''' == ಹಳೆಗನ್ನಡ == *ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ವರೆಗಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟವನ್ನು '''ಹಳೆಗನ್ನಡ''' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು]] ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. [[ಕನ್ನಡ]] ಚರಿತ್ರೆಯ ಈ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ '''ಆದಿ-ಕಾವ್ಯ''' ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಬಹುದು. ಈ ಕಾಲದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಯೆಂದರೆ [[ಪಂಪ]] (ಕ್ರಿ.ಶ. [[೯೦೨]]-[[೯೭೫]]). * ಪಂಪನ [[ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ]] ಅಥವಾ '''ಪಂಪ ಭಾರತ''' ಇಂದಿಗೂ ಮೇರು ಕೃತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಪಂಪ ಭಾರತ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯಕೃತಿಯಾದ '''ಆದಿಪುರಾಣ'''ದ ಮೂಲಕ ಪಂಪ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಪರಂಪರೆಯ ದಿಗ್ಗಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪ ಭಾರತ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದ]] ಕನ್ನಡ ರೂಪಾಂತರ. ತನ್ನ ಮಾನವತಾವಾದ ಹಾಗೂ ಗಂಭೀರ ಲೇಖನಶೈಲಿಯ ಮೂಲಕ [[ಕನ್ನಡ]]ದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ [[ಲೇಖಕ]]ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದಾನೆ.' [[ಮಾನವ]] ಕುಲ ತಾನೊಂದೇ ವಲಂ' ಎಂದು [[ವಿಶ್ವ]][[ಮಾನವ]] ತತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿದ ಜಗದ ಕವಿ ಪಂಪ. * ಇದೇ ಕಾಲದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕನೆಂದರೆ '''ಶಾಂತಿನಾಥ ಪುರಾಣ'''ವನ್ನು ರಚಿಸಿದ [[ಪೊನ್ನ]] (೯೩೯-೯೬೬). ಈ ಕಾಲದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಹೆಸರಾಂತ ಕವಿ '''ರನ್ನ''' (೯೪೯-?). ರನ್ನನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಜೈನ ಧರ್ಮೀಯವಾದ '''ಅಜಿತ ತೀರ್ಥಂಕರ ಪುರಾಣ''' ಮತ್ತು [[ಗದಾಯುದ್ಧಂ]] ಅಥವಾ '''ಸಾಹಸಭೀಮ ವಿಜಯ'''. * ಇದು ಇಡೀ ಮಹಾಭಾರತದ ಒಂದು ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ದೃಷ್ಟಿ. [[ಮಹಾಭಾರತ]] ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇಡಿಯ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. [[ಛಂದಸ್ಸು|ಛಂದಸ್ಸಿನ]] ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಕಾಲದ ಕಾವ್ಯ [[ಚಂಪೂ]] ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ (ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗದ್ಯ ಮಿಶ್ರಿತ ಪದ್ಯ) == ನಡುಗನ್ನಡ == * ನಡುಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು [[ರಗಳೆ]], [[ಸಾಂಗತ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ದೇಸಿ]]. ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ]], [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಹಾಗೂ ಜಾತ್ಯತೀತ ಬೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೆಂದರೆ [[ಹರಿಹರ]] ಮತ್ತು [[ರಾಘವಾಂಕ]]. ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿದವರು. * ಹರಿಹರ ರಗಳೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದನು, ತನ್ನ ಶೈವ ಮತ್ತು ವೀರಶೈವ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ. ರಾಘವಾಂಕ ತನ್ನ ಆರು ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಷಟ್ಪದಿ ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿ '''ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯ''', ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರವಾದ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು. ಈ ಕೃತಿ ಸಹ ತನ್ನ ತೀವ್ರವಾದ ಮಾನವತಾವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. * ಇದೇ ಕಾಲದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೈನ ಕವಿ [[ಜನ್ನ]]. ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಾದ '''ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ''' ಮತ್ತು '''ಅನಂಥನಾಥ ಪುರಾಣ'''ಗಳ ಮೂಲಕ ಜೈನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದನು. ಇದೇ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಬಗೆಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿ [[ಕೇಶಿರಾಜ|ಕೇಶಿರಾಜನ]] '''[[ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ]]'''. === ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ === * '''ವಚನ'''ಗಳು ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಲಿಂಗಾಯತ ಶರಣರ ವಚನಗಳು ಮುಕ್ತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿವೆ. ಬಸವೇಶ್ವರ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮೊದಲಾದವರ ವಚನಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನಸೂರ ಮೊದಲಾದ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರರು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಶರಣರ ನಂತರದ ಕವಿಯಾದ [[ಸರ್ವಜ್ಞ|ಸರ್ವಜ್ಞರ]] ವಚನಗಳು ಮಾತ್ರ ತ್ರಿಪದಿಯಲ್ಲಿವೆ. * ವಚನಗಳು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಯೋಚನಾಧಾರೆಗಳು. ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಕ್ರಾಂತಿ ಜಾತಿ, ಮತ, ಧರ್ಮಗಳ ಯೋಚನೆಗಳ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮರು-ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. * ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಬಂದ ಮುಖ್ಯ ಬೋಧನೆಗಳೆಂದರೆ '''ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ''' ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ನೋಟ. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಹರಿಕಾರರೆಂದರೆ [[ಬಸವೇಶ್ವರ]] (೧೧೩೪-೧೧೯೬), [[ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭು|ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು]] ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯಾದ [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ|ಅಕ್ಕ ಮಹಾದೇವಿ]] (೧೨ನೇ ಶತಮಾನ). ಇವರಲ್ಲದೆ [[ದೇವರ ದಾಸಿಮಯ್ಯ]], ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ ಇನ್ನೂ ಮೊದಲಾದ ವಚನಕಾರರು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. === ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ === * [[ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ]] ಪ್ರಾಯಶಃ ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕವಿ ಎಂದರೂ ಸರಿ. ಅವನ ಜೀವನಕೃತಿ '''[[ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ]]'''. ಇದು [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದ]] ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಪರ್ವಗಳನ್ನು ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದು ಕೇವಲ ರೂಪಾಂತರವಲ್ಲ ; ಅನೇಕ ಕವಿ ಸಮಯ ದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಯೆಂಬಂತೆ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. * ಈ ಕೃತಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಕೃತಿಯಿದ್ದೀತು. ಇದರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಇದು ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಜನರಿಗೂ ಸಹ ಅವರವರ ಶಕ್ತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ನಿಲುಕಿದೆ. ಇಡೀ ಕಾವ್ಯ '''[[ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿ]]''' ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಹುಡುಕಿ ನೋಡುವ ಮಾನವ ಭಾವಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಆತನ ಕಾವ್ಯದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಭಂಡಾರ ಓದುಗರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. * ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತನ್ನ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ ಚಮತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ '''ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ''' ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗೂ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಾಯಣನ ಭಕ್ತ, ಅವನನ್ನು ಗದುಗಿನ ನಾರಣಪ್ಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈತನ ಮೊದಲಿನ ಹೆಸರು ನಾರಯಣಪ್ಪ. ಕುವೆಂಪುರವರು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನನ್ನು ಕುರಿತು, <poem> ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ಹಾಡಿದನೆಂದರೆ ಕಲಿಯುಗ ದ್ವಾಪರವಾಗುವುದು ಭಾರತ ಕಣ್ಣಲಿ ಕುಣಿಯುವುದು. ಮೈಯಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಹೊಳೆ ತುಳುಕಾಡುವುದು... ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. </poem> ಪಂಪ ಕಲಿತವರ ಪಾಲಿನ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ ವಾದರೆ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಕಲಿಯದವರ ಪಾಲಿನ ಕಾಮಧೇನು. === ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ === *ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ([[ಭಕ್ತಿ]] ಸಾಹಿತ್ಯ) ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಭಕ್ತಿ ಪಂಥದ ಹರಿದಾಸರಿಂದ ವಿರಚಿತವಾದದ್ದು. ಈ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಪದ' ಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಇವು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗ ಬಯಸುವ ಭಕ್ತನ ಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೂ ನಿಲುಕಿದೆ. *ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ]] ಬುನಾದಿಯಾಗಿದೆ. ದಾಸರ ಪದಗಳಿಗೆ ದೇವರನಾಮಗಳೆಂದೂ ಹೆಸರು. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳೆಂದರೆ [[ಪುರಂದರದಾಸರು|ಪುರಂದರದಾಸ]] (೧೪೯೪-೧೫೬೪) ಮತ್ತು [[ಕನಕದಾಸರು|ಕನಕದಾಸ]](೧೫೦೯-೧೬೦೯). ಇವರನ್ನು ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಶ್ವಿನಿದೇವತೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. == ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ == === ಕನ್ನಡದ ನವೋದಯ === * ನವೋದಯ ಎಂದರೆ '''ಹೊಸ ಹುಟ್ಟು'''/'''ಹೊಸದು'''. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು ಕಾಣದೆ ಇದ್ದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ಹಾಗು ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯಿತು. [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ [[ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ|ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ]], [[ಕುವೆಂಪು]], [[ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ|ಬೇಂದ್ರೆ]], [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]] ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೇಖಕರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದರು. * ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾವ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್]] ರುದ್ರನಾಟಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. ಈ ಘಟ್ಟದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಂದವರು [[ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ|ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ]], ತಮ್ಮ '''ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೀತಗಳ''' ಪುಸ್ತಕ ದೊಂದಿಗೆ. ಅನೇಕ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಕನ್ನಡಿಗರು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು, ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಂಡು ಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನೊದಗಿಸಿದರು. * ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಕುವೆಂಪು - ತಮ್ಮ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೂಲದವರು) ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಮುಂದೆ '''[[ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ]]''' ಬಿರುದಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಅವರ ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರೇಮ, ಮಾನವನ ಉನ್ನತಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೇವರ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕಾಣುವ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಉಚ್ಚ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ಅವರ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾವ್ಯಕೃತಿ '''[[ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ]]'''. * ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]] - ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ, ಆಳವಾದ ಆದರ್ಶಗಳುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಳವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯಿದ್ದ ಲೇಖಕರು. ಅವರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು-ಚೋಮನ ದುಡಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ, ಮೈಮನಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ, '''[[ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ]]''' ಮತ್ತು '''[[ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು]]''' ಈ ಕಾಲದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನೆಂದರೆ ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರು. ಅವರ "ಭಾರತ ಸಿಹಾಸನ ರಶ್ಮಿ"ಯಾಗಲಿ "ಕ್ವಾಟಿ ಜಕ್ಕವ್ವ" "ಕೆಂಪು ಹುಡುಗಿ ಕಪ್ಪ ಕಾಲ್ಮರಿ" ಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ನಾವು ಆ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ * ಭಾರತ ಸಿಂಹಾಸನ ರಶ್ಮಿಯು ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಸ್ವತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಕಥನವಾಗಿದೆ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಯಾಗಿದ್ದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಯ ವ ಜನರ ಕೆಟ್ಟ ಚಟಗಳಾದ ಬೀಡ ಸೆಡುವುದು ತಂಬಾಕು ತಿನ್ನುವುದರ ಮಧ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವುದು ಚಟಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವದು ಹಾಗೂ ಇದರ ಸಪಲತೆಗಾಗಿ ಅಂತನರಿಗೆ ಖಾದಿ ತೊಡಿರಿ ನೂಲು ತೆಗೆದು ಬಡತನ ಅಳಿಸಿರಿ ಎ೦ದು ಹೇಳುವುದಾಗಿತ್ತು ಇದಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಿ ಬಟ್ಟೆ ಸುಡಿರಿ ಸಿಂಧಿ ಗಿಡಗಳ ನಾಶ ಮಾಡಿರಿ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರ ಹಾಳು ಮಾಡಿರಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು ಈ ಎಲ್ಲ ಯೋಜನೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ಹರ್ಡ ಕರ ಮಂಜಪ್ಪ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಲಿಂಗಾಯತ ಸ್ವಮಗಳ ಪಟ್ಟಾಧಿಕಾರ ಮೇರೂ ವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಸಬಿನಾಳದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಗಾಂಧೀಜಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು. ಇದು ಭರತ ಸಿಂಹಾಸನರಶ್ಮಿಕದಂಬರಿಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ * ಭಾರತ ಸಿಂಧು ರಶ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜನಜೀವನ ಹೇಳುವ ಒಳಗೊಂಡ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ ===ಈ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳು=== # [[ಕುವೆಂಪು]], # [[ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ|ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ]], # [[ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ]], # [[ಪು.ತಿ.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್|ಪು ತಿ ನ]], # [[ಕೆ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ|ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ]], # [[ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ|ಎಂ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ]], # [[ಕೆ.ಎಸ್.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್|ಪ್ರೊ‌.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್]] # [[ಚನ್ನವೀರ ಕಣವಿ|ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ]] ಮೊದಲಾದವರು. # [[ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ|ಡಾ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಕಂಬಾರ]]-ಕವಿ- ನಾಟಕಕಾರ - ಕಾದಂಬರಿಕಾರ- ಸಂಶೋಧಕ # ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ- ಲೇಖಕರು- ಕಥೆಗಾರರು- ನಟ- (ನಿರ್ದೇಶಕರು) # [[ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ|ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.]] ===ಈ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು=== # [[ಕುವೆಂಪು]], # [[ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ]], # [[ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್|ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಐಯ್ಯಂಗಾರ್]], # [[ಅ.ನ.ಕೃಷ್ಣರಾಯ|ಅ.ನ.ಕೃ]], # [[ಯು.ಆರ್.ಅನಂತಮೂರ್ತಿ]], # [[ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ|ವಿ. ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್]] # [[ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ]] # [[ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] # [[ಕೆ.ವಿ.ಅಯ್ಯರ್]] # [[ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ]] # [[ತೀ ನಂ ಶ್ರೀ]] # [[ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ|ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ]] # [[ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ|ಕೆ.ಪಿ.ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ]]. # ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್. # ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಮುಂತಾದವರು ===ಈ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಕಾರರು=== # [[ಟಿ.ಪಿ.ಕೈಲಾಸಂ]], # [[ಶ್ರೀರಂಗ]], # [[ಕುವೆಂಪು]], # [[ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ|ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ]], # [[ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತ]] ಮೊದಲಾದವರು. === ನವ್ಯ === ೧೯೪೭ ರ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಉಗಮವಾಯಿತು: '''[[ನವ್ಯ]]'''. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಪಿತಾಮಹರೆಂದರೆ '''[[ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ]]ರು'''. ನವ್ಯ ಕವಿಗಳು ನಿರಾಶಾವಾದಿ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ನಿರಾಶಾ ವಾದಿ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಂತೆ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದರು. ಭಾಷಾಪ್ರಯೋಗದ ಚಮತ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯತಂತ್ರ ಹೊಸ ಎತ್ತರವನ್ನು ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿತು. === ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳು === ಕಳೆದ ಐದು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಾರಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. ಜಾತಿಪದ್ಧತಿಯ ತಾರತಮ್ಯಗಳಿಂದ '''[[ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ|ಬಂಡಾಯ]]''' ಮತ್ತು '''[[ದಲಿತ]]''' ಕಾವ್ಯ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀ-ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಗಳು ಸ್ತ್ರೀ-ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾದಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾವಗಿತೆಗಳು ಸಹ ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಹಲವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಾಳಾಸಾಹೇಬ ಲೋಕಾಪುರ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಲೋಕೇಶ ಅಗಸನಕಟ್ಟೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶಕ್ತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಇದುವರೆಗೆ ಎಂಟು [[ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಜ್ಞಾನಪೀಠ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೪ ರ ವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೪೬ ಕನ್ನಡ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಜನಸಂಪರ್ಕ == ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತ ಜನರಿಂದೆ ಪಡೆದ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾವ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತಿಳಿದು ಬರುವುದು ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ನಲಿದಾಗ. ಯಾವುದೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೂ ಸರ್ವಜನಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಇಂತಹ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. [[ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ|ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ]] ಭಾರತ ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿವೆ. == ಹಳೆ ಕನ್ನಡದ ಗದ್ಯ/ಕವಿಗಳು == # ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ - ಶ್ರೀವಿಜಯ # ಛಂದೊಂಬುಧಿ - ನಾಗವರ್ಮ-1 # ಕವಿಜೀಹ್ವಾಬಂಧನ - ಈಶ್ವರಕವಿ # ಛಂದಸ್ಸಾರ - ಗುಣವರ್ಮ # ನಂದಿಛಂದಸ್ಸು - ವೀರಭದ್ರ # ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ -ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ ===ನಾಗವರ್ಮ-೨=== # ಉದಯಾದಿತ್ಯಾಲಂಕಾರ - ಉದಯಾದಿತ್ಯ # ಶೃಂಗಾರ ರತ್ನಾಕರ - ಕಾಮದೇವ # ಮಾಧವಾಲಂಕಾರ - ಮಾಧವ # ರಸರತ್ನಾಕರ - ಸಾಳ್ವ # ನರಪತಿಚರಿತೆ - ಲಿಂಗರಾಜ # ಅಪ್ರತಿಮವೀರಚರಿತೆ - ತಿರುಮಲರಾಯ # [[ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ]] - ಕೇಶಿರಾಜ == ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು == {{wikisource|ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ|ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ}} * [[ಕನ್ನಡ]] * [[ಕರ್ನಾಟಕ]] * [[ಭಾರತ]] * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು]]| * [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] * (ಭಾರತ ಸಿಂಹಾಸನ ರಶ್ಮಿ) ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ *[[ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ]] *[[ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತ]] *[[ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನವರಸಗಳು]] *[[ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಗಳು]] *[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] ==ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ== *[http://www.prajavani.net/news/article/2017/01/17/466379.html ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ;800 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯ;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ;17 Jan, 2017] *ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಭಾರತ ಸಿಂಹಾಸನರಶ್ಮಿ == ಬಾಹ್ಯ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳು == *[http://chilume.com 'ಚಿಲುಮೆ' - ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ತಾಣ] *[http://www.kamat.com/kalranga/kar/literature/history1.htm History of Kannada Literature-ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆ] *[http://www.ourkarnataka.com/literature.htm ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆ (ಕನ್ನಡ ಪುಟ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041011195106/http://www.ourkarnataka.com/literature.htm |date=2004-10-11 }} *[http://www.kamat.com/kalranga/kannada/sahiti.htm ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು] *[http://kannadarasayana.com ಕನ್ನಡ ರಸಾಯನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180331135529/http://www.kannadarasayana.com/ |date=2018-03-31 }} *[http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10307.htm#kannada ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211010650/http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10307.htm#kannada |date=2007-12-11 }} *[http://www.meadev.nic.in/earthquake/culture/literature/jnanpith.htm ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040809025023/http://www.meadev.nic.in/earthquake/culture/literature/jnanpith.htm |date=2004-08-09 }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] nqwxa07itzyeceffqbhkom87y3bj49k 0 1930 1433856 1340722 2026-10-20T07:36:07Z ~2026-56275-45 102524 /* ಕಾವ್ಯ */ 1433856 wikitext text/x-wiki ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ(nature), ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕು. == ಕಾವ್ಯ == *(ನೋಡಿ:[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]--*[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ]]) *ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ( ಬಿತ್ತಿರೋ ಬೆಳೆಯಿರೋ ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ ನೆಚ್ಚಿನಾನಂದದ ಭತ್ತ ರಾಗಿ ಜೋಳ) *[[ಮಹಾಕಾವ್ಯ]], [[ಕಾವ್ಯ]], *[[ಕವನ]] | [[ಗೀತೆ]] [[ಭಾವಗೀತೆ]] | [[ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] | [[ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] *[[ಗದ್ಯ ಕಾವ್ಯ]]-ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧ, *[[ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯ]] ಪಂಪನ :-ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ *[[ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ]] -[https://kn.wikisource.org/s/92v ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ] *[[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ]]|[[ನವ್ಯ]] |[[ನವ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ದಲಿತ ಕಾವ್ಯ]]- [×] [[ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ‎ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ರಮ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ]]-[https://kn.wikisource.org/s/1cf ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ] *[[ತಾತ್ವಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯ]]|[[ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವ್ಯ]] *೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ|ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗ]] *ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ(ಬರೆದಿಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ ಕಲಮಲ ಗೊಂಡು ಜಲಹೊರಸೂಸದಿರಿ) === <big>ವಚನ</big> === ---- ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮಾತು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವಿದೆ, ಶರಣನಾದವನು ಶಿವಾನುಭವದಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಮನದಿಂದ ನುಡಿಯುವ ಪ್ರತಿಮಾತುಗಳು, ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ರೂಪತಳೆದಿವೆ. ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮೀರಲಾಗದ ಮಾತು, ಭಾಷೆಯರೂಪದ ಮಾತು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಚನಕಾರರು- # [[ಬಸವಣ್ಣ]] # [[ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು]] # [[ಜೇಡರ ದಾಸಿಮಯ್ಯ]] # [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ]] === ಕಗ್ಗ === ---- [[ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಯವರ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ " === ಹನಿಗವನ === ---- *[[ಭಾವಗೀತೆ]] (ಲೇರ್) ಎಂಬ ತಂತಿ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಹಾಡಲು ಬರುವಂತೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಕಿರುಗವನ.->[https://kn.wikisource.org/s/58e ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾವಗೀತೆ] === ಕೀರ್ತನೆ === ದೇವರ ಹಾಡು ಮತ್ತು ವಚನಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ. ಉದಾಹರಣೆ ಪುರಂದರದಾಸರ, ಕನಕದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು. == ಕಾದಂಬರಿ == ಒಂದು ವಸ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪ್ರಕಾರ. ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ===ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಧಗಳು=== # ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾದಂಬರಿ *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ]] == ಕಥೆ == === ಸಣ್ಣಕಥೆ === ---- * Bulleted list item ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ, ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. === ನೀಳ್ಗಥೆ === ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾದ ಉದ್ದವಾದ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಥೆ. == [[ನಾಟಕ]] == ---- *ನಟನಾ ಪ್ರದಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. (ಪ್ರಾಕಾರ ಎಂದರೆ ಗೋಡೆ) # ಸುಖಾಂತ ನಾಟಕಗಳು # ದುರಂತ ನಾಟಕಗಳು.- # ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು. # ಗೀತ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ಪದ್ಯ ಮಿಶ್ರವಾದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕಗಳು. # ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂಕಗಳಿರುವ ನಾಟಕಗಳು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಣೆಗಳಿವೆ == ಹಾಸ್ಯ == *[https://kn.wikisource.org/s/2igಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ] *[https://kn.wikisource.org/s/1yr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆ ಸಾಹಿತ್ಯ] ಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ : # [[ಕಟಕಿ]]- ಬಿರುನುಡಿ, ಕಿರುನುಡಿ, # [[ವ್ಯಂಗ್ಯ]], # [[ಲಘುಹಾಸ್ಯ]], # [[ಸರಸ]], #[[ವಕ್ರೋಕ್ತಿ]], # [[ಜಾಣ್ನುಡಿ]], # [[ಪರಿಹಾಸ]] ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. # ವಿಡಂಬನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಕೂಡ ಹಾಸ್ಯದ ಪರಿಧಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |title=ನಗೆಗೆ ಬೇಕಿದೆ ನೈಜ ಚಿಕಿತ್ಸೆ;ಬಿಂಡಿಗನವಿಲೆ ಭಗವಾನ್;3 Apr, 2017 |access-date=2017-04-03 |archive-date=2017-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170402222850/http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |url-status=dead }}</ref> === [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- *[[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ನಿದ್ದೆಯ ಬಹುರೂಪಗಳು ಮತ್ತು # ಪುರುಷ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಯ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ. == ಪ್ರಬಂಧಗಳು== # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಲಘು ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರಬಂಧ]] (ನ್ಯರೇಟಿವ್ ಎಸ್ಸೇಸ್) [[ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ]] - ಪ್ರಬಂಧಗಳ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು. == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು == *ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು *ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು === [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ಮರೆಗುಳಿತನದ ಇತಿಹಾಸ ==ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ== # [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ]] - ಕಾಗಕ್ಕ ಗುಬ್ಬಕ್ಕನ ಕಥೆ # [[ಚುಟುಕು]] | [[ಚುಟುಕು ಕವನ]] # [[ಮಕ್ಕಳ ಕವನ]]- ಊಟದ ಆಟ, ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು, ಬಣ್ಣದ ತಗಡಿನ ತುತ್ತೂರಿ 'ನಾಗರ ಹಾವೆ, ನಮ್ಮ ಮನೆಲೊಂದು ಪಾಪನಿರುಉದು, ಕಂದನು ಬಂದ - ಗೋವಿನ ಹಾಡು (ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಯ ಕಥೆ ) # [[ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ]] # [[ಒಗಟು]] == ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳು (ಅಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ- ಕೋಶಿ ಕಾರಂತ ) ==<ref name=":0" /> ಜಾನಪದ== * ಜಾನಪದ ಹಾಡು == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ]], [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ, ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಸೇರಬಹದು /ಸೇರಬೇಕು. == ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಅಂದರೆ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಟನೆಯನ್ನು, ಮನಕ್ಕೆ ನೋವು ಕೊಡುವಂತಹ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರವೆ ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ.<ref>ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ - ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತುಕೋಟಿ</ref> == ವಿಮರ್ಶೆ/ಸಂಶೋಧನೆ == ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಉದ್ಭವವಾದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಒರೆ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡುವುದು; ಅದರ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಕೊರತೆಗಳನ್ನೂ, ಮಿತಿಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿ]], ಸಿ. ಎನ್. ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವಿ. ನಂಗಲಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಜಾನಪದ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವ ಪ್ರಕಾರವೂ ಆಗಿದೆ. ಜೀ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯ, ಟಿ. ವಿ. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಹಾ. ಮಾ. ನಾಯಕ, ದೇಜಗೌ, ಹಂ. ಪ. ನಾಗರಾಜಯ್ಯ ಮುಂತಾದವರು ಪರಿಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದು [[ಕುಪ್ನಳ್ಳಿ ಎಂ. ಬೈರಪ್ಪ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು 1) ಎಂ.ಎಂ. ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ :- "ಕವಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರನ್ನನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ " 2) ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ :-" ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ ಪುರಾಣ "(1931) 3) ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ :- "ಶ್ರೀ ಕವಿ ಪಂಪ 1931" 4) ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ :-"ನಾಡೋಜ ಪಂಪ 1938" 5) ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ :- "ಪಂಪ 1939" 6) ವಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ :-"ಮಹಾಕವಿ ಪಂಪ 1975" ಮತ್ತು "ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ 1943" 7) ಎಸ್ ವಿ ರಂಗಣ್ಣ :- "ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ 1962" ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] |[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] neap4j66jbkb780a5ene2xvp74iseoy 1433859 1433856 2026-10-20T07:44:14Z ~2026-56275-45 102524 /* ಕಾದಂಬರಿ */ 1433859 wikitext text/x-wiki ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ(nature), ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕು. == ಕಾವ್ಯ == *(ನೋಡಿ:[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]--*[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ]]) *ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ( ಬಿತ್ತಿರೋ ಬೆಳೆಯಿರೋ ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ ನೆಚ್ಚಿನಾನಂದದ ಭತ್ತ ರಾಗಿ ಜೋಳ) *[[ಮಹಾಕಾವ್ಯ]], [[ಕಾವ್ಯ]], *[[ಕವನ]] | [[ಗೀತೆ]] [[ಭಾವಗೀತೆ]] | [[ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] | [[ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] *[[ಗದ್ಯ ಕಾವ್ಯ]]-ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧ, *[[ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯ]] ಪಂಪನ :-ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ *[[ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ]] -[https://kn.wikisource.org/s/92v ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ] *[[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ]]|[[ನವ್ಯ]] |[[ನವ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ದಲಿತ ಕಾವ್ಯ]]- [×] [[ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ‎ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ರಮ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ]]-[https://kn.wikisource.org/s/1cf ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ] *[[ತಾತ್ವಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯ]]|[[ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವ್ಯ]] *೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ|ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗ]] *ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ(ಬರೆದಿಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ ಕಲಮಲ ಗೊಂಡು ಜಲಹೊರಸೂಸದಿರಿ) === <big>ವಚನ</big> === ---- ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮಾತು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವಿದೆ, ಶರಣನಾದವನು ಶಿವಾನುಭವದಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಮನದಿಂದ ನುಡಿಯುವ ಪ್ರತಿಮಾತುಗಳು, ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ರೂಪತಳೆದಿವೆ. ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮೀರಲಾಗದ ಮಾತು, ಭಾಷೆಯರೂಪದ ಮಾತು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಚನಕಾರರು- # [[ಬಸವಣ್ಣ]] # [[ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು]] # [[ಜೇಡರ ದಾಸಿಮಯ್ಯ]] # [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ]] === ಕಗ್ಗ === ---- [[ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಯವರ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ " === ಹನಿಗವನ === ---- *[[ಭಾವಗೀತೆ]] (ಲೇರ್) ಎಂಬ ತಂತಿ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಹಾಡಲು ಬರುವಂತೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಕಿರುಗವನ.->[https://kn.wikisource.org/s/58e ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾವಗೀತೆ] === ಕೀರ್ತನೆ === ದೇವರ ಹಾಡು ಮತ್ತು ವಚನಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ. ಉದಾಹರಣೆ ಪುರಂದರದಾಸರ, ಕನಕದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು. == ಕಾದಂಬರಿ == ಒಂದು ವಸ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪ್ರಕಾರ. ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ===ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಧಗಳು=== # ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾದಂಬರಿ *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ]] == ಕಥೆ == === ಸಣ್ಣಕಥೆ === ---- * Bulleted list item ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ, ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. === ನೀಳ್ಗಥೆ === ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾದ ಉದ್ದವಾದ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಥೆ. == [[ನಾಟಕ]] == ---- *ನಟನಾ ಪ್ರದಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. (ಪ್ರಾಕಾರ ಎಂದರೆ ಗೋಡೆ) # ಸುಖಾಂತ ನಾಟಕಗಳು # ದುರಂತ ನಾಟಕಗಳು.- # ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು. # ಗೀತ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ಪದ್ಯ ಮಿಶ್ರವಾದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕಗಳು. # ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂಕಗಳಿರುವ ನಾಟಕಗಳು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಣೆಗಳಿವೆ # ರೇಡಿಯೊ ನಾಟಕಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಬಿ.ಆರ್. ಪಾಟೀಲ ಪ್ರಕಾಶ ಖಾಡೆ ಮುಂತಾದವರು .ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಒಂದು ನಾಟಕ ಕಟಗಗ ಒಯ್ದು ಕೊಡಬ್ಯಾಡ ,ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಕಂಬಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ರಶ್ಮಿಕೃ ಷಿ ಬದುಕಿಗೆ ಖುಷಿ == ಹಾಸ್ಯ == *[https://kn.wikisource.org/s/2igಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ] *[https://kn.wikisource.org/s/1yr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆ ಸಾಹಿತ್ಯ] ಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ : # [[ಕಟಕಿ]]- ಬಿರುನುಡಿ, ಕಿರುನುಡಿ, # [[ವ್ಯಂಗ್ಯ]], # [[ಲಘುಹಾಸ್ಯ]], # [[ಸರಸ]], #[[ವಕ್ರೋಕ್ತಿ]], # [[ಜಾಣ್ನುಡಿ]], # [[ಪರಿಹಾಸ]] ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. # ವಿಡಂಬನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಕೂಡ ಹಾಸ್ಯದ ಪರಿಧಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |title=ನಗೆಗೆ ಬೇಕಿದೆ ನೈಜ ಚಿಕಿತ್ಸೆ;ಬಿಂಡಿಗನವಿಲೆ ಭಗವಾನ್;3 Apr, 2017 |access-date=2017-04-03 |archive-date=2017-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170402222850/http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |url-status=dead }}</ref> === [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- *[[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ನಿದ್ದೆಯ ಬಹುರೂಪಗಳು ಮತ್ತು # ಪುರುಷ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಯ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ. == ಪ್ರಬಂಧಗಳು== # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಲಘು ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರಬಂಧ]] (ನ್ಯರೇಟಿವ್ ಎಸ್ಸೇಸ್) [[ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ]] - ಪ್ರಬಂಧಗಳ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು. == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು == *ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು *ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು === [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ಮರೆಗುಳಿತನದ ಇತಿಹಾಸ ==ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ== # [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ]] - ಕಾಗಕ್ಕ ಗುಬ್ಬಕ್ಕನ ಕಥೆ # [[ಚುಟುಕು]] | [[ಚುಟುಕು ಕವನ]] # [[ಮಕ್ಕಳ ಕವನ]]- ಊಟದ ಆಟ, ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು, ಬಣ್ಣದ ತಗಡಿನ ತುತ್ತೂರಿ 'ನಾಗರ ಹಾವೆ, ನಮ್ಮ ಮನೆಲೊಂದು ಪಾಪನಿರುಉದು, ಕಂದನು ಬಂದ - ಗೋವಿನ ಹಾಡು (ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಯ ಕಥೆ ) # [[ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ]] # [[ಒಗಟು]] == ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳು (ಅಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ- ಕೋಶಿ ಕಾರಂತ ) ==<ref name=":0" /> ಜಾನಪದ== * ಜಾನಪದ ಹಾಡು == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ]], [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ, ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಸೇರಬಹದು /ಸೇರಬೇಕು. == ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಅಂದರೆ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಟನೆಯನ್ನು, ಮನಕ್ಕೆ ನೋವು ಕೊಡುವಂತಹ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರವೆ ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ.<ref>ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ - ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತುಕೋಟಿ</ref> == ವಿಮರ್ಶೆ/ಸಂಶೋಧನೆ == ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಉದ್ಭವವಾದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಒರೆ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡುವುದು; ಅದರ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಕೊರತೆಗಳನ್ನೂ, ಮಿತಿಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿ]], ಸಿ. ಎನ್. ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವಿ. ನಂಗಲಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಜಾನಪದ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವ ಪ್ರಕಾರವೂ ಆಗಿದೆ. ಜೀ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯ, ಟಿ. ವಿ. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಹಾ. ಮಾ. ನಾಯಕ, ದೇಜಗೌ, ಹಂ. ಪ. ನಾಗರಾಜಯ್ಯ ಮುಂತಾದವರು ಪರಿಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದು [[ಕುಪ್ನಳ್ಳಿ ಎಂ. ಬೈರಪ್ಪ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು 1) ಎಂ.ಎಂ. ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ :- "ಕವಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರನ್ನನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ " 2) ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ :-" ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ ಪುರಾಣ "(1931) 3) ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ :- "ಶ್ರೀ ಕವಿ ಪಂಪ 1931" 4) ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ :-"ನಾಡೋಜ ಪಂಪ 1938" 5) ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ :- "ಪಂಪ 1939" 6) ವಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ :-"ಮಹಾಕವಿ ಪಂಪ 1975" ಮತ್ತು "ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ 1943" 7) ಎಸ್ ವಿ ರಂಗಣ್ಣ :- "ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ 1962" ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] |[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] aqxoueay3gg51dgee9muc8k3cxqvnbo 1433860 1433859 2026-10-20T07:49:06Z ~2026-56275-45 102524 /* ಹನಿಗವನ */ 1433860 wikitext text/x-wiki ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ(nature), ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕು. == ಕಾವ್ಯ == *(ನೋಡಿ:[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]--*[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ]]) *ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ( ಬಿತ್ತಿರೋ ಬೆಳೆಯಿರೋ ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ ನೆಚ್ಚಿನಾನಂದದ ಭತ್ತ ರಾಗಿ ಜೋಳ) *[[ಮಹಾಕಾವ್ಯ]], [[ಕಾವ್ಯ]], *[[ಕವನ]] | [[ಗೀತೆ]] [[ಭಾವಗೀತೆ]] | [[ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] | [[ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] *[[ಗದ್ಯ ಕಾವ್ಯ]]-ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧ, *[[ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯ]] ಪಂಪನ :-ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ *[[ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ]] -[https://kn.wikisource.org/s/92v ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ] *[[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ]]|[[ನವ್ಯ]] |[[ನವ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ದಲಿತ ಕಾವ್ಯ]]- [×] [[ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ‎ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ರಮ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ]]-[https://kn.wikisource.org/s/1cf ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ] *[[ತಾತ್ವಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯ]]|[[ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವ್ಯ]] *೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ|ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗ]] *ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ(ಬರೆದಿಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ ಕಲಮಲ ಗೊಂಡು ಜಲಹೊರಸೂಸದಿರಿ) === <big>ವಚನ</big> === ---- ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮಾತು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವಿದೆ, ಶರಣನಾದವನು ಶಿವಾನುಭವದಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಮನದಿಂದ ನುಡಿಯುವ ಪ್ರತಿಮಾತುಗಳು, ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ರೂಪತಳೆದಿವೆ. ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮೀರಲಾಗದ ಮಾತು, ಭಾಷೆಯರೂಪದ ಮಾತು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಚನಕಾರರು- # [[ಬಸವಣ್ಣ]] # [[ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು]] # [[ಜೇಡರ ದಾಸಿಮಯ್ಯ]] # [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ]] === ಕಗ್ಗ === ---- [[ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಯವರ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ " === ಹನಿಗವನ === ---- *[[ಭಾವಗೀತೆ]] (ಲೇರ್) ಎಂಬ ತಂತಿ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಹಾಡಲು ಬರುವಂತೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಕಿರುಗವನ.->[https://kn.wikisource.org/s/58e ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾವಗೀತ]ಧಮ್ಜಾತಿ ಎಲ್ಲಾರ ಎದ್ಯಾಗ ಇದ್ರ ದೇಶ ಚಿದ್ರ ವಂದೇ ಮಾತರಂ- ಸಲೀಂ ಒಂದ ಇದ್ರ ದೇಶ ಬದ್ರ === ಕೀರ್ತನೆ === ದೇವರ ಹಾಡು ಮತ್ತು ವಚನಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ. ಉದಾಹರಣೆ ಪುರಂದರದಾಸರ, ಕನಕದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು. == ಕಾದಂಬರಿ == ಒಂದು ವಸ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪ್ರಕಾರ. ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ===ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಧಗಳು=== # ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾದಂಬರಿ *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ]] == ಕಥೆ == === ಸಣ್ಣಕಥೆ === ---- * Bulleted list item ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ, ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. === ನೀಳ್ಗಥೆ === ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾದ ಉದ್ದವಾದ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಥೆ. == [[ನಾಟಕ]] == ---- *ನಟನಾ ಪ್ರದಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. (ಪ್ರಾಕಾರ ಎಂದರೆ ಗೋಡೆ) # ಸುಖಾಂತ ನಾಟಕಗಳು # ದುರಂತ ನಾಟಕಗಳು.- # ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು. # ಗೀತ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ಪದ್ಯ ಮಿಶ್ರವಾದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕಗಳು. # ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂಕಗಳಿರುವ ನಾಟಕಗಳು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಣೆಗಳಿವೆ # ರೇಡಿಯೊ ನಾಟಕಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಬಿ.ಆರ್. ಪಾಟೀಲ ಪ್ರಕಾಶ ಖಾಡೆ ಮುಂತಾದವರು .ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಒಂದು ನಾಟಕ ಕಟಗಗ ಒಯ್ದು ಕೊಡಬ್ಯಾಡ ,ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಕಂಬಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ರಶ್ಮಿಕೃ ಷಿ ಬದುಕಿಗೆ ಖುಷಿ == ಹಾಸ್ಯ == *[https://kn.wikisource.org/s/2igಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ] *[https://kn.wikisource.org/s/1yr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆ ಸಾಹಿತ್ಯ] ಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ : # [[ಕಟಕಿ]]- ಬಿರುನುಡಿ, ಕಿರುನುಡಿ, # [[ವ್ಯಂಗ್ಯ]], # [[ಲಘುಹಾಸ್ಯ]], # [[ಸರಸ]], #[[ವಕ್ರೋಕ್ತಿ]], # [[ಜಾಣ್ನುಡಿ]], # [[ಪರಿಹಾಸ]] ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. # ವಿಡಂಬನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಕೂಡ ಹಾಸ್ಯದ ಪರಿಧಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |title=ನಗೆಗೆ ಬೇಕಿದೆ ನೈಜ ಚಿಕಿತ್ಸೆ;ಬಿಂಡಿಗನವಿಲೆ ಭಗವಾನ್;3 Apr, 2017 |access-date=2017-04-03 |archive-date=2017-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170402222850/http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |url-status=dead }}</ref> === [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- *[[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ನಿದ್ದೆಯ ಬಹುರೂಪಗಳು ಮತ್ತು # ಪುರುಷ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಯ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ. == ಪ್ರಬಂಧಗಳು== # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಲಘು ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರಬಂಧ]] (ನ್ಯರೇಟಿವ್ ಎಸ್ಸೇಸ್) [[ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ]] - ಪ್ರಬಂಧಗಳ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು. == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು == *ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು *ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು === [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ಮರೆಗುಳಿತನದ ಇತಿಹಾಸ ==ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ== # [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ]] - ಕಾಗಕ್ಕ ಗುಬ್ಬಕ್ಕನ ಕಥೆ # [[ಚುಟುಕು]] | [[ಚುಟುಕು ಕವನ]] # [[ಮಕ್ಕಳ ಕವನ]]- ಊಟದ ಆಟ, ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು, ಬಣ್ಣದ ತಗಡಿನ ತುತ್ತೂರಿ 'ನಾಗರ ಹಾವೆ, ನಮ್ಮ ಮನೆಲೊಂದು ಪಾಪನಿರುಉದು, ಕಂದನು ಬಂದ - ಗೋವಿನ ಹಾಡು (ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಯ ಕಥೆ ) # [[ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ]] # [[ಒಗಟು]] == ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳು (ಅಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ- ಕೋಶಿ ಕಾರಂತ ) ==<ref name=":0" /> ಜಾನಪದ== * ಜಾನಪದ ಹಾಡು == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ]], [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ, ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಸೇರಬಹದು /ಸೇರಬೇಕು. == ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಅಂದರೆ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಟನೆಯನ್ನು, ಮನಕ್ಕೆ ನೋವು ಕೊಡುವಂತಹ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರವೆ ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ.<ref>ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ - ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತುಕೋಟಿ</ref> == ವಿಮರ್ಶೆ/ಸಂಶೋಧನೆ == ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಉದ್ಭವವಾದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಒರೆ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡುವುದು; ಅದರ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಕೊರತೆಗಳನ್ನೂ, ಮಿತಿಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿ]], ಸಿ. ಎನ್. ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವಿ. ನಂಗಲಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಜಾನಪದ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವ ಪ್ರಕಾರವೂ ಆಗಿದೆ. ಜೀ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯ, ಟಿ. ವಿ. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಹಾ. ಮಾ. ನಾಯಕ, ದೇಜಗೌ, ಹಂ. ಪ. ನಾಗರಾಜಯ್ಯ ಮುಂತಾದವರು ಪರಿಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದು [[ಕುಪ್ನಳ್ಳಿ ಎಂ. ಬೈರಪ್ಪ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು 1) ಎಂ.ಎಂ. ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ :- "ಕವಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರನ್ನನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ " 2) ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ :-" ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ ಪುರಾಣ "(1931) 3) ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ :- "ಶ್ರೀ ಕವಿ ಪಂಪ 1931" 4) ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ :-"ನಾಡೋಜ ಪಂಪ 1938" 5) ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ :- "ಪಂಪ 1939" 6) ವಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ :-"ಮಹಾಕವಿ ಪಂಪ 1975" ಮತ್ತು "ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ 1943" 7) ಎಸ್ ವಿ ರಂಗಣ್ಣ :- "ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ 1962" ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] |[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] njb1fnbl1ovbo326rv4a20hkoi1l3ud 1433861 1433860 2026-10-20T07:52:27Z ~2026-56275-45 102524 /* ಹನಿಗವನ */ 1433861 wikitext text/x-wiki ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ(nature), ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕು. == ಕಾವ್ಯ == *(ನೋಡಿ:[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]--*[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ]]) *ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ( ಬಿತ್ತಿರೋ ಬೆಳೆಯಿರೋ ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ ನೆಚ್ಚಿನಾನಂದದ ಭತ್ತ ರಾಗಿ ಜೋಳ) *[[ಮಹಾಕಾವ್ಯ]], [[ಕಾವ್ಯ]], *[[ಕವನ]] | [[ಗೀತೆ]] [[ಭಾವಗೀತೆ]] | [[ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] | [[ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] *[[ಗದ್ಯ ಕಾವ್ಯ]]-ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧ, *[[ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯ]] ಪಂಪನ :-ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ *[[ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ]] -[https://kn.wikisource.org/s/92v ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ] *[[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ]]|[[ನವ್ಯ]] |[[ನವ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ದಲಿತ ಕಾವ್ಯ]]- [×] [[ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ‎ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ರಮ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ]]-[https://kn.wikisource.org/s/1cf ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ] *[[ತಾತ್ವಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯ]]|[[ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವ್ಯ]] *೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ|ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗ]] *ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ(ಬರೆದಿಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ ಕಲಮಲ ಗೊಂಡು ಜಲಹೊರಸೂಸದಿರಿ) === <big>ವಚನ</big> === ---- ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮಾತು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವಿದೆ, ಶರಣನಾದವನು ಶಿವಾನುಭವದಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಮನದಿಂದ ನುಡಿಯುವ ಪ್ರತಿಮಾತುಗಳು, ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ರೂಪತಳೆದಿವೆ. ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮೀರಲಾಗದ ಮಾತು, ಭಾಷೆಯರೂಪದ ಮಾತು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಚನಕಾರರು- # [[ಬಸವಣ್ಣ]] # [[ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು]] # [[ಜೇಡರ ದಾಸಿಮಯ್ಯ]] # [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ]] === ಕಗ್ಗ === ---- [[ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಯವರ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ " === ಹನಿಗವನ === ---- *[[ಭಾವಗೀತೆ]] (ಲೇರ್) ಎಂಬ ತಂತಿ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಹಾಡಲು ಬರುವಂತೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಕಿರುಗವನ.->[https://kn.wikisource.org/s/58e ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾವಗೀತ] ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳರ ಧರ್ಮ ಜಾತಿ ಎಲ್ಲಾರ ಎದ್ಯಾಗ ಇದ್ರ ದೇಶ ಚಿದ್ರ ವಂದೇ ಮಾತರಂ- ಸಲೀಂ ಒಂದ ಇದ್ರ ದೇಶ ಬದ್ರ === ಕೀರ್ತನೆ === ದೇವರ ಹಾಡು ಮತ್ತು ವಚನಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ. ಉದಾಹರಣೆ ಪುರಂದರದಾಸರ, ಕನಕದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು. == ಕಾದಂಬರಿ == ಒಂದು ವಸ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪ್ರಕಾರ. ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ===ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಧಗಳು=== # ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾದಂಬರಿ *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ]] == ಕಥೆ == === ಸಣ್ಣಕಥೆ === ---- * Bulleted list item ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ, ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. === ನೀಳ್ಗಥೆ === ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾದ ಉದ್ದವಾದ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಥೆ. == [[ನಾಟಕ]] == ---- *ನಟನಾ ಪ್ರದಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. (ಪ್ರಾಕಾರ ಎಂದರೆ ಗೋಡೆ) # ಸುಖಾಂತ ನಾಟಕಗಳು # ದುರಂತ ನಾಟಕಗಳು.- # ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು. # ಗೀತ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ಪದ್ಯ ಮಿಶ್ರವಾದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕಗಳು. # ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂಕಗಳಿರುವ ನಾಟಕಗಳು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಣೆಗಳಿವೆ # ರೇಡಿಯೊ ನಾಟಕಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಬಿ.ಆರ್. ಪಾಟೀಲ ಪ್ರಕಾಶ ಖಾಡೆ ಮುಂತಾದವರು .ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಒಂದು ನಾಟಕ ಕಟಗಗ ಒಯ್ದು ಕೊಡಬ್ಯಾಡ ,ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಕಂಬಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ರಶ್ಮಿಕೃ ಷಿ ಬದುಕಿಗೆ ಖುಷಿ == ಹಾಸ್ಯ == *[https://kn.wikisource.org/s/2igಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ] *[https://kn.wikisource.org/s/1yr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆ ಸಾಹಿತ್ಯ] ಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ : # [[ಕಟಕಿ]]- ಬಿರುನುಡಿ, ಕಿರುನುಡಿ, # [[ವ್ಯಂಗ್ಯ]], # [[ಲಘುಹಾಸ್ಯ]], # [[ಸರಸ]], #[[ವಕ್ರೋಕ್ತಿ]], # [[ಜಾಣ್ನುಡಿ]], # [[ಪರಿಹಾಸ]] ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. # ವಿಡಂಬನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಕೂಡ ಹಾಸ್ಯದ ಪರಿಧಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |title=ನಗೆಗೆ ಬೇಕಿದೆ ನೈಜ ಚಿಕಿತ್ಸೆ;ಬಿಂಡಿಗನವಿಲೆ ಭಗವಾನ್;3 Apr, 2017 |access-date=2017-04-03 |archive-date=2017-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170402222850/http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |url-status=dead }}</ref> === [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- *[[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ನಿದ್ದೆಯ ಬಹುರೂಪಗಳು ಮತ್ತು # ಪುರುಷ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಯ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ. == ಪ್ರಬಂಧಗಳು== # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಲಘು ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರಬಂಧ]] (ನ್ಯರೇಟಿವ್ ಎಸ್ಸೇಸ್) [[ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ]] - ಪ್ರಬಂಧಗಳ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು. == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು == *ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು *ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು === [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ಮರೆಗುಳಿತನದ ಇತಿಹಾಸ ==ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ== # [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ]] - ಕಾಗಕ್ಕ ಗುಬ್ಬಕ್ಕನ ಕಥೆ # [[ಚುಟುಕು]] | [[ಚುಟುಕು ಕವನ]] # [[ಮಕ್ಕಳ ಕವನ]]- ಊಟದ ಆಟ, ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು, ಬಣ್ಣದ ತಗಡಿನ ತುತ್ತೂರಿ 'ನಾಗರ ಹಾವೆ, ನಮ್ಮ ಮನೆಲೊಂದು ಪಾಪನಿರುಉದು, ಕಂದನು ಬಂದ - ಗೋವಿನ ಹಾಡು (ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಯ ಕಥೆ ) # [[ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ]] # [[ಒಗಟು]] == ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳು (ಅಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ- ಕೋಶಿ ಕಾರಂತ ) ==<ref name=":0" /> ಜಾನಪದ== * ಜಾನಪದ ಹಾಡು == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ]], [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ, ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಸೇರಬಹದು /ಸೇರಬೇಕು. == ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಅಂದರೆ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಟನೆಯನ್ನು, ಮನಕ್ಕೆ ನೋವು ಕೊಡುವಂತಹ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರವೆ ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ.<ref>ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ - ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತುಕೋಟಿ</ref> == ವಿಮರ್ಶೆ/ಸಂಶೋಧನೆ == ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಉದ್ಭವವಾದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಒರೆ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡುವುದು; ಅದರ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಕೊರತೆಗಳನ್ನೂ, ಮಿತಿಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿ]], ಸಿ. ಎನ್. ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವಿ. ನಂಗಲಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಜಾನಪದ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವ ಪ್ರಕಾರವೂ ಆಗಿದೆ. ಜೀ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯ, ಟಿ. ವಿ. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಹಾ. ಮಾ. ನಾಯಕ, ದೇಜಗೌ, ಹಂ. ಪ. ನಾಗರಾಜಯ್ಯ ಮುಂತಾದವರು ಪರಿಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದು [[ಕುಪ್ನಳ್ಳಿ ಎಂ. ಬೈರಪ್ಪ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು 1) ಎಂ.ಎಂ. ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ :- "ಕವಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರನ್ನನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ " 2) ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ :-" ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ ಪುರಾಣ "(1931) 3) ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ :- "ಶ್ರೀ ಕವಿ ಪಂಪ 1931" 4) ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ :-"ನಾಡೋಜ ಪಂಪ 1938" 5) ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ :- "ಪಂಪ 1939" 6) ವಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ :-"ಮಹಾಕವಿ ಪಂಪ 1975" ಮತ್ತು "ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ 1943" 7) ಎಸ್ ವಿ ರಂಗಣ್ಣ :- "ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ 1962" ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] |[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] qhbyjo5ssoo5u0z9tmm3kih5fc0dwnc 1433862 1433861 2026-10-20T07:59:28Z ~2026-56275-45 102524 /* ಹಾಸ್ಯ */ 1433862 wikitext text/x-wiki ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ(nature), ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕು. == ಕಾವ್ಯ == *(ನೋಡಿ:[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]--*[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ]]) *ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ( ಬಿತ್ತಿರೋ ಬೆಳೆಯಿರೋ ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ ನೆಚ್ಚಿನಾನಂದದ ಭತ್ತ ರಾಗಿ ಜೋಳ) *[[ಮಹಾಕಾವ್ಯ]], [[ಕಾವ್ಯ]], *[[ಕವನ]] | [[ಗೀತೆ]] [[ಭಾವಗೀತೆ]] | [[ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] | [[ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] *[[ಗದ್ಯ ಕಾವ್ಯ]]-ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧ, *[[ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯ]] ಪಂಪನ :-ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ *[[ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ]] -[https://kn.wikisource.org/s/92v ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ] *[[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ]]|[[ನವ್ಯ]] |[[ನವ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ದಲಿತ ಕಾವ್ಯ]]- [×] [[ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ‎ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ರಮ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ]]-[https://kn.wikisource.org/s/1cf ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ] *[[ತಾತ್ವಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯ]]|[[ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವ್ಯ]] *೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ|ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗ]] *ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ(ಬರೆದಿಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ ಕಲಮಲ ಗೊಂಡು ಜಲಹೊರಸೂಸದಿರಿ) === <big>ವಚನ</big> === ---- ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮಾತು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವಿದೆ, ಶರಣನಾದವನು ಶಿವಾನುಭವದಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಮನದಿಂದ ನುಡಿಯುವ ಪ್ರತಿಮಾತುಗಳು, ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ರೂಪತಳೆದಿವೆ. ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮೀರಲಾಗದ ಮಾತು, ಭಾಷೆಯರೂಪದ ಮಾತು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಚನಕಾರರು- # [[ಬಸವಣ್ಣ]] # [[ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು]] # [[ಜೇಡರ ದಾಸಿಮಯ್ಯ]] # [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ]] === ಕಗ್ಗ === ---- [[ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಯವರ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ " === ಹನಿಗವನ === ---- *[[ಭಾವಗೀತೆ]] (ಲೇರ್) ಎಂಬ ತಂತಿ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಹಾಡಲು ಬರುವಂತೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಕಿರುಗವನ.->[https://kn.wikisource.org/s/58e ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾವಗೀತ] ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳರ ಧರ್ಮ ಜಾತಿ ಎಲ್ಲಾರ ಎದ್ಯಾಗ ಇದ್ರ ದೇಶ ಚಿದ್ರ ವಂದೇ ಮಾತರಂ- ಸಲೀಂ ಒಂದ ಇದ್ರ ದೇಶ ಬದ್ರ === ಕೀರ್ತನೆ === ದೇವರ ಹಾಡು ಮತ್ತು ವಚನಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ. ಉದಾಹರಣೆ ಪುರಂದರದಾಸರ, ಕನಕದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು. == ಕಾದಂಬರಿ == ಒಂದು ವಸ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪ್ರಕಾರ. ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ===ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಧಗಳು=== # ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾದಂಬರಿ *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ]] == ಕಥೆ == === ಸಣ್ಣಕಥೆ === ---- * Bulleted list item ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ, ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. === ನೀಳ್ಗಥೆ === ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾದ ಉದ್ದವಾದ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಥೆ. == [[ನಾಟಕ]] == ---- *ನಟನಾ ಪ್ರದಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. (ಪ್ರಾಕಾರ ಎಂದರೆ ಗೋಡೆ) # ಸುಖಾಂತ ನಾಟಕಗಳು # ದುರಂತ ನಾಟಕಗಳು.- # ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು. # ಗೀತ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ಪದ್ಯ ಮಿಶ್ರವಾದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕಗಳು. # ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂಕಗಳಿರುವ ನಾಟಕಗಳು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಣೆಗಳಿವೆ # ರೇಡಿಯೊ ನಾಟಕಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಬಿ.ಆರ್. ಪಾಟೀಲ ಪ್ರಕಾಶ ಖಾಡೆ ಮುಂತಾದವರು .ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಒಂದು ನಾಟಕ ಕಟಗಗ ಒಯ್ದು ಕೊಡಬ್ಯಾಡ ,ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಕಂಬಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ರಶ್ಮಿಕೃ ಷಿ ಬದುಕಿಗೆ ಖುಷಿ == ಹಾಸ್ಯ == *[https://kn.wikisource.org/s/2igಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ] *[https://kn.wikisource.org/s/1yr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆ ಸಾಹಿತ್ಯ] ಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ : # [[ಕಟಕಿ]]- ಬಿರುನುಡಿ, ಕಿರುನುಡಿ, # [[ವ್ಯಂಗ್ಯ]], # [[ಲಘುಹಾಸ್ಯ]], # [[ಸರಸ]], #[[ವಕ್ರೋಕ್ತಿ]], # [[ಜಾಣ್ನುಡಿ]], # [[ಪರಿಹಾಸ]] ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. # ವಿಡಂಬನ ಸಾಹಿತ್ಯ # ಪ್ರ ಪ್ರಿಪೆ ಟೈ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಖನ ಪ್ರಚಾರ ಪ್ರೀಯ ಪೇಪರ್ ಟೈಗರ್ ಸಂತಸ ಅರಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಕೂಡ ಹಾಸ್ಯದ ಪರಿಧಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |title=ನಗೆಗೆ ಬೇಕಿದೆ ನೈಜ ಚಿಕಿತ್ಸೆ;ಬಿಂಡಿಗನವಿಲೆ ಭಗವಾನ್;3 Apr, 2017 |access-date=2017-04-03 |archive-date=2017-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170402222850/http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |url-status=dead }}</ref> === [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- *[[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ನಿದ್ದೆಯ ಬಹುರೂಪಗಳು ಮತ್ತು # ಪುರುಷ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಯ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ. == ಪ್ರಬಂಧಗಳು== # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಲಘು ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರಬಂಧ]] (ನ್ಯರೇಟಿವ್ ಎಸ್ಸೇಸ್) [[ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ]] - ಪ್ರಬಂಧಗಳ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು. == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು == *ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು *ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು === [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ಮರೆಗುಳಿತನದ ಇತಿಹಾಸ ==ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ== # [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ]] - ಕಾಗಕ್ಕ ಗುಬ್ಬಕ್ಕನ ಕಥೆ # [[ಚುಟುಕು]] | [[ಚುಟುಕು ಕವನ]] # [[ಮಕ್ಕಳ ಕವನ]]- ಊಟದ ಆಟ, ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು, ಬಣ್ಣದ ತಗಡಿನ ತುತ್ತೂರಿ 'ನಾಗರ ಹಾವೆ, ನಮ್ಮ ಮನೆಲೊಂದು ಪಾಪನಿರುಉದು, ಕಂದನು ಬಂದ - ಗೋವಿನ ಹಾಡು (ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಯ ಕಥೆ ) # [[ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ]] # [[ಒಗಟು]] == ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳು (ಅಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ- ಕೋಶಿ ಕಾರಂತ ) ==<ref name=":0" /> ಜಾನಪದ== * ಜಾನಪದ ಹಾಡು == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ]], [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ, ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಸೇರಬಹದು /ಸೇರಬೇಕು. == ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಅಂದರೆ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಟನೆಯನ್ನು, ಮನಕ್ಕೆ ನೋವು ಕೊಡುವಂತಹ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರವೆ ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ.<ref>ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ - ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತುಕೋಟಿ</ref> == ವಿಮರ್ಶೆ/ಸಂಶೋಧನೆ == ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಉದ್ಭವವಾದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಒರೆ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡುವುದು; ಅದರ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಕೊರತೆಗಳನ್ನೂ, ಮಿತಿಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿ]], ಸಿ. ಎನ್. ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವಿ. ನಂಗಲಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಜಾನಪದ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವ ಪ್ರಕಾರವೂ ಆಗಿದೆ. ಜೀ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯ, ಟಿ. ವಿ. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಹಾ. ಮಾ. ನಾಯಕ, ದೇಜಗೌ, ಹಂ. ಪ. ನಾಗರಾಜಯ್ಯ ಮುಂತಾದವರು ಪರಿಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದು [[ಕುಪ್ನಳ್ಳಿ ಎಂ. ಬೈರಪ್ಪ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು 1) ಎಂ.ಎಂ. ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ :- "ಕವಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರನ್ನನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ " 2) ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ :-" ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ ಪುರಾಣ "(1931) 3) ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ :- "ಶ್ರೀ ಕವಿ ಪಂಪ 1931" 4) ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ :-"ನಾಡೋಜ ಪಂಪ 1938" 5) ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ :- "ಪಂಪ 1939" 6) ವಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ :-"ಮಹಾಕವಿ ಪಂಪ 1975" ಮತ್ತು "ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ 1943" 7) ಎಸ್ ವಿ ರಂಗಣ್ಣ :- "ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ 1962" ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] |[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] 7ydaxw4l8pbi6sfq2o5vwzu0etstriz 1433863 1433862 2026-10-20T08:11:29Z ~2026-56275-45 102524 /* ಪ್ರಬಂಧಗಳು */ 1433863 wikitext text/x-wiki ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ(nature), ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕು. == ಕಾವ್ಯ == *(ನೋಡಿ:[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]--*[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ]]) *ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ( ಬಿತ್ತಿರೋ ಬೆಳೆಯಿರೋ ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ ನೆಚ್ಚಿನಾನಂದದ ಭತ್ತ ರಾಗಿ ಜೋಳ) *[[ಮಹಾಕಾವ್ಯ]], [[ಕಾವ್ಯ]], *[[ಕವನ]] | [[ಗೀತೆ]] [[ಭಾವಗೀತೆ]] | [[ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] | [[ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] *[[ಗದ್ಯ ಕಾವ್ಯ]]-ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧ, *[[ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯ]] ಪಂಪನ :-ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ *[[ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ]] -[https://kn.wikisource.org/s/92v ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ] *[[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ]]|[[ನವ್ಯ]] |[[ನವ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ದಲಿತ ಕಾವ್ಯ]]- [×] [[ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ‎ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ರಮ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ]]-[https://kn.wikisource.org/s/1cf ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ] *[[ತಾತ್ವಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯ]]|[[ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವ್ಯ]] *೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ|ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗ]] *ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ(ಬರೆದಿಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ ಕಲಮಲ ಗೊಂಡು ಜಲಹೊರಸೂಸದಿರಿ) === <big>ವಚನ</big> === ---- ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮಾತು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವಿದೆ, ಶರಣನಾದವನು ಶಿವಾನುಭವದಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಮನದಿಂದ ನುಡಿಯುವ ಪ್ರತಿಮಾತುಗಳು, ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ರೂಪತಳೆದಿವೆ. ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮೀರಲಾಗದ ಮಾತು, ಭಾಷೆಯರೂಪದ ಮಾತು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಚನಕಾರರು- # [[ಬಸವಣ್ಣ]] # [[ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು]] # [[ಜೇಡರ ದಾಸಿಮಯ್ಯ]] # [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ]] === ಕಗ್ಗ === ---- [[ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಯವರ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ " === ಹನಿಗವನ === ---- *[[ಭಾವಗೀತೆ]] (ಲೇರ್) ಎಂಬ ತಂತಿ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಹಾಡಲು ಬರುವಂತೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಕಿರುಗವನ.->[https://kn.wikisource.org/s/58e ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾವಗೀತ] ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳರ ಧರ್ಮ ಜಾತಿ ಎಲ್ಲಾರ ಎದ್ಯಾಗ ಇದ್ರ ದೇಶ ಚಿದ್ರ ವಂದೇ ಮಾತರಂ- ಸಲೀಂ ಒಂದ ಇದ್ರ ದೇಶ ಬದ್ರ === ಕೀರ್ತನೆ === ದೇವರ ಹಾಡು ಮತ್ತು ವಚನಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ. ಉದಾಹರಣೆ ಪುರಂದರದಾಸರ, ಕನಕದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು. == ಕಾದಂಬರಿ == ಒಂದು ವಸ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪ್ರಕಾರ. ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ===ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಧಗಳು=== # ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾದಂಬರಿ *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ]] == ಕಥೆ == === ಸಣ್ಣಕಥೆ === ---- * Bulleted list item ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ, ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. === ನೀಳ್ಗಥೆ === ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾದ ಉದ್ದವಾದ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಥೆ. == [[ನಾಟಕ]] == ---- *ನಟನಾ ಪ್ರದಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. (ಪ್ರಾಕಾರ ಎಂದರೆ ಗೋಡೆ) # ಸುಖಾಂತ ನಾಟಕಗಳು # ದುರಂತ ನಾಟಕಗಳು.- # ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು. # ಗೀತ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ಪದ್ಯ ಮಿಶ್ರವಾದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕಗಳು. # ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂಕಗಳಿರುವ ನಾಟಕಗಳು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಣೆಗಳಿವೆ # ರೇಡಿಯೊ ನಾಟಕಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಬಿ.ಆರ್. ಪಾಟೀಲ ಪ್ರಕಾಶ ಖಾಡೆ ಮುಂತಾದವರು .ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಒಂದು ನಾಟಕ ಕಟಗಗ ಒಯ್ದು ಕೊಡಬ್ಯಾಡ ,ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಕಂಬಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ರಶ್ಮಿಕೃ ಷಿ ಬದುಕಿಗೆ ಖುಷಿ == ಹಾಸ್ಯ == *[https://kn.wikisource.org/s/2igಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ] *[https://kn.wikisource.org/s/1yr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆ ಸಾಹಿತ್ಯ] ಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ : # [[ಕಟಕಿ]]- ಬಿರುನುಡಿ, ಕಿರುನುಡಿ, # [[ವ್ಯಂಗ್ಯ]], # [[ಲಘುಹಾಸ್ಯ]], # [[ಸರಸ]], #[[ವಕ್ರೋಕ್ತಿ]], # [[ಜಾಣ್ನುಡಿ]], # [[ಪರಿಹಾಸ]] ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. # ವಿಡಂಬನ ಸಾಹಿತ್ಯ # ಪ್ರ ಪ್ರಿಪೆ ಟೈ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಖನ ಪ್ರಚಾರ ಪ್ರೀಯ ಪೇಪರ್ ಟೈಗರ್ ಸಂತಸ ಅರಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಕೂಡ ಹಾಸ್ಯದ ಪರಿಧಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |title=ನಗೆಗೆ ಬೇಕಿದೆ ನೈಜ ಚಿಕಿತ್ಸೆ;ಬಿಂಡಿಗನವಿಲೆ ಭಗವಾನ್;3 Apr, 2017 |access-date=2017-04-03 |archive-date=2017-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170402222850/http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |url-status=dead }}</ref> === [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- *[[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ನಿದ್ದೆಯ ಬಹುರೂಪಗಳು ಮತ್ತು # ಪುರುಷ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಯ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ. == ಪ್ರಬಂಧಗಳು== # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಲಘು ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರಬಂಧ]] (ನ್ಯರೇಟಿವ್ ಎಸ್ಸೇಸ್) [[ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ]] - ಪ್ರಬಂಧಗಳ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು. # ಮಸಬಿನಾಳ- ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ: ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಇಲ್ಲಿ ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆಚರಣೆ, ಊರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ,ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟ ,ದೋಣಿ ನದಿದಂಡೆಯ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳು, ಊರಿನ ಗಳು ಹಳ್ಳಿಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಚಾರ ಹಾಗೂ" ಮಸಬಿನಾಳ ಸುದ್ದಿ ಮಹಾದೇವ ಬಲ್ಲ" ಗಾದೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟದ ಬೆಳಕು ಮಸಬಿನಾಳ ವಿರಕ್ತ ಮಠದ ವೈಚಾರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಆಗಿವೆ == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು == *ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು *ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು === [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ಮರೆಗುಳಿತನದ ಇತಿಹಾಸ ==ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ== # [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ]] - ಕಾಗಕ್ಕ ಗುಬ್ಬಕ್ಕನ ಕಥೆ # [[ಚುಟುಕು]] | [[ಚುಟುಕು ಕವನ]] # [[ಮಕ್ಕಳ ಕವನ]]- ಊಟದ ಆಟ, ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು, ಬಣ್ಣದ ತಗಡಿನ ತುತ್ತೂರಿ 'ನಾಗರ ಹಾವೆ, ನಮ್ಮ ಮನೆಲೊಂದು ಪಾಪನಿರುಉದು, ಕಂದನು ಬಂದ - ಗೋವಿನ ಹಾಡು (ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಯ ಕಥೆ ) # [[ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ]] # [[ಒಗಟು]] == ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳು (ಅಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ- ಕೋಶಿ ಕಾರಂತ ) ==<ref name=":0" /> ಜಾನಪದ== * ಜಾನಪದ ಹಾಡು == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ]], [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ, ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಸೇರಬಹದು /ಸೇರಬೇಕು. == ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಅಂದರೆ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಟನೆಯನ್ನು, ಮನಕ್ಕೆ ನೋವು ಕೊಡುವಂತಹ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರವೆ ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ.<ref>ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ - ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತುಕೋಟಿ</ref> == ವಿಮರ್ಶೆ/ಸಂಶೋಧನೆ == ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಉದ್ಭವವಾದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಒರೆ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡುವುದು; ಅದರ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಕೊರತೆಗಳನ್ನೂ, ಮಿತಿಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿ]], ಸಿ. ಎನ್. ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವಿ. ನಂಗಲಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಜಾನಪದ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವ ಪ್ರಕಾರವೂ ಆಗಿದೆ. ಜೀ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯ, ಟಿ. ವಿ. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಹಾ. ಮಾ. ನಾಯಕ, ದೇಜಗೌ, ಹಂ. ಪ. ನಾಗರಾಜಯ್ಯ ಮುಂತಾದವರು ಪರಿಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದು [[ಕುಪ್ನಳ್ಳಿ ಎಂ. ಬೈರಪ್ಪ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು 1) ಎಂ.ಎಂ. ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ :- "ಕವಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರನ್ನನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ " 2) ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ :-" ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ ಪುರಾಣ "(1931) 3) ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ :- "ಶ್ರೀ ಕವಿ ಪಂಪ 1931" 4) ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ :-"ನಾಡೋಜ ಪಂಪ 1938" 5) ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ :- "ಪಂಪ 1939" 6) ವಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ :-"ಮಹಾಕವಿ ಪಂಪ 1975" ಮತ್ತು "ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ 1943" 7) ಎಸ್ ವಿ ರಂಗಣ್ಣ :- "ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ 1962" ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] |[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] 90p20nfem41ye1m9kvtt7ssp8md2pa7 1433865 1433863 2026-10-20T08:18:17Z ~2026-56275-45 102524 /* ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ */ 1433865 wikitext text/x-wiki ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ(nature), ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕು. == ಕಾವ್ಯ == *(ನೋಡಿ:[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]--*[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ]]) *ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ( ಬಿತ್ತಿರೋ ಬೆಳೆಯಿರೋ ಕನ್ನಡದ ಕಾಳ ನೆಚ್ಚಿನಾನಂದದ ಭತ್ತ ರಾಗಿ ಜೋಳ) *[[ಮಹಾಕಾವ್ಯ]], [[ಕಾವ್ಯ]], *[[ಕವನ]] | [[ಗೀತೆ]] [[ಭಾವಗೀತೆ]] | [[ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] | [[ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ]] *[[ಗದ್ಯ ಕಾವ್ಯ]]-ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧ, *[[ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯ]] ಪಂಪನ :-ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ *[[ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ]] -[https://kn.wikisource.org/s/92v ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನವ್ಯಕಾವ್ಯ] *[[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯ]]|[[ನವ್ಯ]] |[[ನವ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ಬಂಡಾಯ ಕಾವ್ಯ]] | [[ದಲಿತ ಕಾವ್ಯ]]- [×] [[ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ‎ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ರಮ್ಯ ಕಾವ್ಯ]] - [[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ]]-[https://kn.wikisource.org/s/1cf ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ] *[[ತಾತ್ವಿಕ ಕಾವ್ಯ]] *[[ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯ]]|[[ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ]] *[[ನವ್ಯ]] *೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ|ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗ]] *ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ(ಬರೆದಿಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸ ಸತ್ಯವಲ್ಲ ಕಲಮಲ ಗೊಂಡು ಜಲಹೊರಸೂಸದಿರಿ) === <big>ವಚನ</big> === ---- ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮಾತು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವಿದೆ, ಶರಣನಾದವನು ಶಿವಾನುಭವದಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಮನದಿಂದ ನುಡಿಯುವ ಪ್ರತಿಮಾತುಗಳು, ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ರೂಪತಳೆದಿವೆ. ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಚನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಮೀರಲಾಗದ ಮಾತು, ಭಾಷೆಯರೂಪದ ಮಾತು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಚನಕಾರರು- # [[ಬಸವಣ್ಣ]] # [[ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು]] # [[ಜೇಡರ ದಾಸಿಮಯ್ಯ]] # [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ]] === ಕಗ್ಗ === ---- [[ಡಿ.ವಿ.ಜಿ ಯವರ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ " === ಹನಿಗವನ === ---- *[[ಭಾವಗೀತೆ]] (ಲೇರ್) ಎಂಬ ತಂತಿ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾದ್ಯದೊಡನೆ ಹಾಡಲು ಬರುವಂತೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಕಿರುಗವನ.->[https://kn.wikisource.org/s/58e ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾವಗೀತ] ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳರ ಧರ್ಮ ಜಾತಿ ಎಲ್ಲಾರ ಎದ್ಯಾಗ ಇದ್ರ ದೇಶ ಚಿದ್ರ ವಂದೇ ಮಾತರಂ- ಸಲೀಂ ಒಂದ ಇದ್ರ ದೇಶ ಬದ್ರ === ಕೀರ್ತನೆ === ದೇವರ ಹಾಡು ಮತ್ತು ವಚನಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ. ಉದಾಹರಣೆ ಪುರಂದರದಾಸರ, ಕನಕದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು. == ಕಾದಂಬರಿ == ಒಂದು ವಸ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪ್ರಕಾರ. ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ===ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿಧಗಳು=== # ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ # ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾದಂಬರಿ *[[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ]] == ಕಥೆ == === ಸಣ್ಣಕಥೆ === ---- * Bulleted list item ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ, ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. === ನೀಳ್ಗಥೆ === ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾದ ಉದ್ದವಾದ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಥೆ. == [[ನಾಟಕ]] == ---- *ನಟನಾ ಪ್ರದಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. (ಪ್ರಾಕಾರ ಎಂದರೆ ಗೋಡೆ) # ಸುಖಾಂತ ನಾಟಕಗಳು # ದುರಂತ ನಾಟಕಗಳು.- # ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳು; # ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು. # ಗೀತ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ನಾಟಕಗಳು, # ಗದ್ಯ ಪದ್ಯ ಮಿಶ್ರವಾದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕಗಳು. # ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂಕಗಳಿರುವ ನಾಟಕಗಳು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಣೆಗಳಿವೆ # ರೇಡಿಯೊ ನಾಟಕಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಬಿ.ಆರ್. ಪಾಟೀಲ ಪ್ರಕಾಶ ಖಾಡೆ ಮುಂತಾದವರು .ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಒಂದು ನಾಟಕ ಕಟಗಗ ಒಯ್ದು ಕೊಡಬ್ಯಾಡ ,ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಕಂಬಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ರಶ್ಮಿಕೃ ಷಿ ಬದುಕಿಗೆ ಖುಷಿ == ಹಾಸ್ಯ == *[https://kn.wikisource.org/s/2igಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ] *[https://kn.wikisource.org/s/1yr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆ ಸಾಹಿತ್ಯ] ಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ : # [[ಕಟಕಿ]]- ಬಿರುನುಡಿ, ಕಿರುನುಡಿ, # [[ವ್ಯಂಗ್ಯ]], # [[ಲಘುಹಾಸ್ಯ]], # [[ಸರಸ]], #[[ವಕ್ರೋಕ್ತಿ]], # [[ಜಾಣ್ನುಡಿ]], # [[ಪರಿಹಾಸ]] ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. # ವಿಡಂಬನ ಸಾಹಿತ್ಯ # ಪ್ರ ಪ್ರಿಪೆ ಟೈ- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಅವರ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಖನ ಪ್ರಚಾರ ಪ್ರೀಯ ಪೇಪರ್ ಟೈಗರ್ ಸಂತಸ ಅರಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಕೂಡ ಹಾಸ್ಯದ ಪರಿಧಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |title=ನಗೆಗೆ ಬೇಕಿದೆ ನೈಜ ಚಿಕಿತ್ಸೆ;ಬಿಂಡಿಗನವಿಲೆ ಭಗವಾನ್;3 Apr, 2017 |access-date=2017-04-03 |archive-date=2017-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170402222850/http://www.prajavani.net/news/article/2017/04/03/481434.html |url-status=dead }}</ref> === [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- *[[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ನಿದ್ದೆಯ ಬಹುರೂಪಗಳು ಮತ್ತು # ಪುರುಷ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳುವಳಿಯ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ. == ಪ್ರಬಂಧಗಳು== # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಲಘು ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], # [[ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # [[ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರಬಂಧ]] (ನ್ಯರೇಟಿವ್ ಎಸ್ಸೇಸ್) [[ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ]] - ಪ್ರಬಂಧಗಳ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು. # ಮಸಬಿನಾಳ- ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ: ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಇಲ್ಲಿ ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆಚರಣೆ, ಊರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ,ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟ ,ದೋಣಿ ನದಿದಂಡೆಯ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳು, ಊರಿನ ಗಳು ಹಳ್ಳಿಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಚಾರ ಹಾಗೂ" ಮಸಬಿನಾಳ ಸುದ್ದಿ ಮಹಾದೇವ ಬಲ್ಲ" ಗಾದೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟದ ಬೆಳಕು ಮಸಬಿನಾಳ ವಿರಕ್ತ ಮಠದ ವೈಚಾರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಆಗಿವೆ == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು == *ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು *ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು === [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] === ---- # [[ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] # ಮರೆಗುಳಿತನದ ಇತಿಹಾಸ ==ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ== # [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ]] - ಕಾಗಕ್ಕ ಗುಬ್ಬಕ್ಕನ ಕಥೆ # [[ಚುಟುಕು]] | [[ಚುಟುಕು ಕವನ]] # [[ಮಕ್ಕಳ ಕವನ]]- ಊಟದ ಆಟ, ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು, ಬಣ್ಣದ ತಗಡಿನ ತುತ್ತೂರಿ 'ನಾಗರ ಹಾವೆ, ನಮ್ಮ ಮನೆಲೊಂದು ಪಾಪನಿರುಉದು, ಕಂದನು ಬಂದ - ಗೋವಿನ ಹಾಡು (ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಯ ಕಥೆ ) # [[ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ]] # ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಆಟಗಳು- ಶಂಕರ ಬೈಚಬಾಳ ಇಲ್ಲಿಯ ಜಾನಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಆಟಗಳು ಭಾಲವಿಕಾ ಶಅಕಾಡೆಮಿ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ ಬೆಂದೆ ಸರಕ್ಕ ಸರಗಿ ಗೋದಿ ಮುರುಗಿ ಬಳೆಚೂರು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು ಬುಗುರಿ ದಡಂ ದುಡುಕಿ ಸರಮಣಿ ಮುಂತಾದವು # [[ಒಗಟು]] == ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳು (ಅಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ- ಕೋಶಿ ಕಾರಂತ ) ==<ref name=":0" /> ಜಾನಪದ== * ಜಾನಪದ ಹಾಡು == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ]], [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ, ರಚನೆ(structure) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಬೇರೆ -ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೇ ಬೇರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯ ದೊಡ್ಡದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ -ಅದರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ವಿವರಣೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಿಲ್ಲದ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಸೇರಬಹದು /ಸೇರಬೇಕು. == ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಅಂದರೆ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಘಟನೆಯನ್ನು, ಮನಕ್ಕೆ ನೋವು ಕೊಡುವಂತಹ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರವೆ ದುರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ.<ref>ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ - ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತುಕೋಟಿ</ref> == ವಿಮರ್ಶೆ/ಸಂಶೋಧನೆ == ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಉದ್ಭವವಾದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಒರೆ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡುವುದು; ಅದರ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಕೊರತೆಗಳನ್ನೂ, ಮಿತಿಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ವಿಮರ್ಶಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿ]], ಸಿ. ಎನ್. ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವಿ. ನಂಗಲಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಜಾನಪದ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವ ಪ್ರಕಾರವೂ ಆಗಿದೆ. ಜೀ. ಶಂ. ಪರಮಶಿವಯ್ಯ, ಟಿ. ವಿ. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಹಾ. ಮಾ. ನಾಯಕ, ದೇಜಗೌ, ಹಂ. ಪ. ನಾಗರಾಜಯ್ಯ ಮುಂತಾದವರು ಪರಿಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದು [[ಕುಪ್ನಳ್ಳಿ ಎಂ. ಬೈರಪ್ಪ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು 1) ಎಂ.ಎಂ. ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ :- "ಕವಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರನ್ನನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ " 2) ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ :-" ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ ಪುರಾಣ "(1931) 3) ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ :- "ಶ್ರೀ ಕವಿ ಪಂಪ 1931" 4) ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ :-"ನಾಡೋಜ ಪಂಪ 1938" 5) ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ :- "ಪಂಪ 1939" 6) ವಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ :-"ಮಹಾಕವಿ ಪಂಪ 1975" ಮತ್ತು "ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ 1943" 7) ಎಸ್ ವಿ ರಂಗಣ್ಣ :- "ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ 1962" ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] |[[ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಲಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] rkdy8mswcm2r3qwdlxlzthwq4yhxke4 0 8226 1433841 1371793 2026-10-19T19:16:35Z Rotondus 68124 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ ವರ್ಗ 1433841 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | image = File:Sita in exile.jpg | caption = Sita in exile by [[Raja Ravi Varma]]. | name = ಸೀತೆ | Devanagari = सीता | Sanskrit_transliteration = ಸೀತಾ | affiliation = [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]], [[ದೇವಿ]], [[ಪಂಚಕನ್ಯಾ]] ಅವತಾರ |dynasty =[[Kingdom of the Videhas|ವಿದೇಶ]] ''(by birth)''<br />[[ರಘುವಂಶಿ]]-[[Ikshvaku dynasty|ಇಕ್ಷ್ವಾಕು]]-[[Suryavansha|ಸೂರ್ಯವಂಶಿ]] ''(by marriage)'' | consort = [[ರಾಮ]] | children = [[Lava (Ramayana)|ಲವ]] (son) <br /> [[Kusha (Ramayana)|ಕುಶ]] (son) | father = [[ಜನಕ]] | mother= ಸುನೈನ | siblings = [[ಊರ್ಮಿಳೆ]] (sister)<br> [[ಮಾಂಡೇವಿ]] <br> [[ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ]] (cousins) | texts = ''[[ರಾಮಾಯಣ]]'' | festivals = ಸೀತಾ ನವಮಿ, ಜಾನಕಿ ಜಯಂತಿ, [[ವಿವಾಹ ಪಂಚಮಿ]], [[ದೀಪಾವಳಿ]], | birth_place = [[Mithila (region)|ಮಿಥಿಲೆ]]{{efn|Either present-day [[Sitamarhi district]], [[Bihar]], [[ಭಾರತ]] <ref>{{Cite web |url=https://m.telegraphindia.com/states/bihar/rs-48-5-crore-for-sita-s-birthplace/cid/1440819 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-03-20 |archive-date=2019-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191016023030/https://m.telegraphindia.com/states/bihar/rs-48-5-crore-for-sita-s-birthplace/cid/1440819 |url-status=dead }}</ref><ref name="telegraphindia.com">{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/bihar/hot-spring-hot-spot-fair-begins-on-magh-full-moon-s-day/cid/1544104|title=Hot spring hot spot - Fair begins on Magh full moon's day|website=www.telegraphindia.com|accessdate=22 December 2018}}</ref><ref name="Sitamarhi">{{cite encyclopedia | url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/546790/Sitamarhi | title=Sitamarhi | encyclopedia=Britannica | accessdate=30 January 2015}}</ref><ref name="History of Sitamarhi">{{cite web | url=http://sitamarhi.bih.nic.in/profile/index.htm | title=History of Sitamarhi | publisher=Official site of Sitamarhi district | accessdate=30 January 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141220171523/http://sitamarhi.bih.nic.in/profile/index.htm | archive-date=20 December 2014 | url-status=dead | df=dmy-all }}</ref> or Present-day [[Janakpur]], [[Province No. 2]], [[Nepal]]<ref>http://sacredsites.com/asia/nepal/janakpur.html</ref>}}}} {{Vaishnavism}} [[File:Rama placed a flower crown on head of sita.jpg|thumb|right|ಸೀತಾ ಕಲ್ಯಾಣ]] '''ಸೀತೆ'''ಯು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾದ [[ರಾಮಾಯಣ]]ದಲ್ಲಿನ [[ರಾಮ|ಶ್ರೀ ರಾಮನ]] ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲೆಯ ರಾಜನಾದ [[ಜನಕರಾಜ|ಜನಕನ]] ಮಗಳು. ಸೀತೆಯು ಸ್ತ್ರೀ ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದ್ದವಳು. ಸೀತೆಯು ರಾಮನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ [[ರಾವಣ|ರಾವಣನಿಂದ]] ಅಪಹರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ. ರಾವಣನು ಸೀತೆಯನ್ನು [[ಲಂಕಾ|ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ]] ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ರಾಮ ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದು ಅವನ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಮಯಣ ಮೂಲವನ್ನ ಅರಸುತ್ತ ಹೋದರೆ ಸೀತೆಯು [[ಜನಕ]] ರಾಜನ ಮಗಳಾದುದರಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು '''ಜಾನಕಿ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೀತೆಯು ಪತಿವ್ರತೆ. ಸೀತಾ ತನ್ನ ಸಮರ್ಪಣೆ, ಸ್ವಯಂ ತ್ಯಾಗ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಮನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಮದುವೆಯ ನಂತರ, ಪತಿ ಮತ್ತು ಭಾವ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಜೊತೆ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಸೀತಾ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ವಿವಾದಗಳಿವೆ. ಮಿತಿಲದ ಜನಕಪುರ ಮತ್ತು ಸೀತಾಮರ್ಹಿ ಸೀತೆಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು== ಈ ದೇವತೆ "ಸೀತಾ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ ಸಿತಾ, ಫರೋನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಜನಕನು ಯಜ್ಞದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಸಿತಾ ಎಂಬ ಪದವು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಚಿತ್ರಣವು ಮೃದುತ್ವವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೆಲೆಸಿದ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಬರುವ ಅನೇಕ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು. ರಾಮಾಯಣದ ಸೀತೆಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರಾತನ ವೈದಿಕ ದೇವತೆಯಾದ ಸೀತೆಯ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ, ಇವರು ಒಮ್ಮೆ ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ [[ಭೂಮಿ]] ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೇದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಫಲವತ್ತತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೇವತೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ವೈದಿಕ ಸ್ತುತಿಗೀತೆ (ಋಗ್ವೇದ ೪:೫೭) ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಕೌಸೀಕ್-ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶ-ಸೂತ್ರವನ್ನು ಪರದನ್ಯಾದ (ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ದೇವರು) ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಳ ಪತ್ನಿಯೆಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೀತಾವನ್ನು ಅನೇಕ ಎಪಿಥೆಟ್ಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾನಕಿ ಅವರನ್ನು ಜನಕ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿಯ ಮಗಳಾದ ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜಕುಮಾರಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ರಾಮನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ಅವಳು ರಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು. ದೇಹ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರ [[ತಂದೆ]] ಜನಕ ಅವರು ವೀಡಾಹಾ ಎಂಬುವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು ವೈಧಿ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ದಂತಕಥೆ== '''ಜನನ''' ಸೀತಾಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಸಿಟಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೀತಾ ಕುಂಡ್ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳ, ಬಿಹಾರ, ಭಾರತವನ್ನು ಸೀತೆಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಟಮಾರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇಂದಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ನಂ.೨, ನೇಪಾಳ, ದಲ್ಲಿ ಜನಕ್ಪುರ್ ಸೀತಾ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.[[File:Rama, Sita, Lakshmana.jpg|thumb|ರಾಮ, ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ]]<ref>{{cite web |title=Temples of Mithila, Janakpur also is the birthplace of Sita Devi, a Hindu goddess (also called Janaki), Janakpur, Dhanusha District, southern Terai, Nepal, Kathmandu, Indian border, ancient Maithili culture, language and script, Sita Devi, Hindu goddess, Janaki, Ramayana epos, King Janak, Sitamadhi, Maryada Purushottam Rama, Nageshwar temple, Hajipur, Patna, Muzaffarpur district, Ucchaitha, Benipatti, Madhubani Bihar, Goddess Devi Bhagwati, hindu festivals, festivity, indian culture, religion, society |url=http://www.biharlokmanch.org/indian_festivals_culture_aid_24.html |website=web.archive.org |accessdate=20 March 2020 |date=19 October 2014 |archive-date=19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141019153403/http://www.biharlokmanch.org/indian_festivals_culture_aid_24.html |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>{{cite web |last1=Nov 20 |first1=PTI | Updated: |title=Modi's visit to Sita's birthplace in Nepal cancelled {{!}} India News - Times of India |url=https://m.timesofindia.com/india/Modis-visit-to-Sitas-birthplace-in-Nepal-cancelled/articleshow/45220742.cms |website=The Times of India |accessdate=20 March 2020 |language=en}}</ref> #ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣ: ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಕಂಬನ್ರ ತಮಿಳು ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾವತಾರಂನಲ್ಲಿ ಸೀತಾ ಇಂದಿನ ಬಿಹಾರದ ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಟಮಾರಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಭೂಮಿ ದೇವಿ (ದೇವತೆ ಭೂಮಿ). ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜ ಮತ್ತು ಜನ ಪತ್ನಿ ಸುನಿನಾ ಅವರು ಜನಕನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಬೆಳೆಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=University of Malaya |url=https://en.wikipedia.org/wiki/University_of_Malaya |website=Wikipedia |accessdate=20 March 2020 |language=en |date=11 March 2020}}</ref> #ರಾಮಾಯಣ ಮಂಜರಿ: ರಾಮಾಯಣ ಮಂಜರಿ (೩೪೪-೩೬೬ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ), [[ವಾಲ್ಮೀಕಿ]] ರಾಮಾಯಣದ ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮನಕನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಜನಕನು ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಅವನು ಮಗು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮಿನಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಿಶು ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಗು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅದೇ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. #ಜಂಕಾ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಮಗಳು: ಮಹಾಭಾರತದ ರಾಮೋಪ್ಕ್ಷ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾಲಾ ಸೂರಿನ ಪೌಮಾಚರಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಜನಕನ ನಿಜವಾದ ಮಗಳು ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೆವ್. ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ ಬುಲ್ಕೆ, ಸೀತಾ ಜನಕನ ನಿಜವಾದ ಮಗಳು ಎಂದು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ, ರಾಮೋಪ್ಕಾದ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಅಧಿಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ನಂತರ ಸೀತಾ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಥೆಯನ್ನು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. #ವೇದಾವತಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ: ರಾಮಾಯಣದ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಸೀತಾ ವೇದಾವತಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ರಾವಣನು ವೇದಾವತಿಯನ್ನು ಕಿರುಕುಳ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಲು ತಾನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರಾವಣನ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಮೀರಿದ ಆಕೆಯ ಪವಿತ್ರತೆಯು ದುರ್ಬಲವಾಯಿತು. ವೇದವತಿ [[ರಾವಣ]]ನ ಕಾಮವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಪೈರ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಹಾಳುಮಾಡಿ, ಮತ್ತೊಂದು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಳಲು ಮತ್ತು ರಾವಣನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಅವಳು ಸೀತೆಯಂತೆ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಳು. #ಮಣಿವತಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ: ಕ್ರಿ.ಪೂ ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಗುನಾಭದ್ರನ ಉತ್ತರ ಪುರಾಣ ಪ್ರಕಾರ, ರಾವಣನು ಅಲ್ಕಪುರಿಯ ಅಮಿತವೆಗಳ ಮಗಳಾದ ಮಣಿವತಿಯ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಕಳವಳಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಣಿವತಿ ನಂತರ ರಾವಣ ಮತ್ತು ಮಂಡೋದರಿಯ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ, ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಈ ಮಗುವಿನ ಕಾರಣ ರಾವಣನ ನಾಶವನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾವಣನು ಮಗುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಣಿವತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲಾ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ರೈತರಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾದ ಜಂಕಾ ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. #ಮಣಿವತಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ: ಕ್ರಿ.ಪೂ ೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಗುನಾಭದ್ರನ ಉತ್ತರ ಪುರಾಣ ಪ್ರಕಾರ, ರಾವಣನು ಅಲ್ಕಪುರಿಯ ಅಮಿತವೆಗಳ ಮಗಳಾದ ಮಣಿವತಿಯ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಕಳವಳಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಮಣಿವತಿ ನಂತರ ರಾವಣ ಮತ್ತು ಮಂಡೋದರಿಯ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ, ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಈ ಮಗುವಿನ ಕಾರಣ ರಾವಣನ ನಾಶವನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾವಣನು ಮಗುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಣಿವತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲಾ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ರೈತರಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾದ ಜಂಕಾ ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. #ರಾವಣನ ಮಗಳು: ರಾಮಾಯಣದ ಸಂಘದಾಸನ ಜೈನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದ್ಬುತ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಸೀಸು, ವಾಸುದೇವಹಿಂಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾವಣನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿದ್ಯಾರಾಧರ ಮಾಯಾ (ರಾವಣನ ಪತ್ನಿ) ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗು ತನ್ನ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ರಾವಣ ಅವಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶಿಶುವನ್ನು ದೂರದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜನಕದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ==ಮದುವೆ== ಸೀತಾ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಜನಕನು ಜನಕುಪುರ್ಧಮ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸೀತಾ ದೇವರನ್ನು ಶಿವನ ದೇವತೆಯಾದ ಪಿನಕಾಗೆ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜನಕನಿಗೆ ಶಿವದ ಬಿಲ್ಲು ಎತ್ತುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದಿತ್ತು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಧೈರ್ಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಿ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಜನಕನು ಸೀತಾಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪತಿ ಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web |last1=Parmeshwaranand |first1=Swami |title=Encyclopaedic Dictionary of Puranas |url=https://books.google.co.in/books?id=FdIkaccgneAC&pg=PA1210&redir_esc=y |publisher=Sarup & Sons |accessdate=20 March 2020 |language=en |date=2001}}</ref> [[File:Rama breaking the bow to win Sita as wife.jpg|thumb|ರಾಮ ಸೀತಾಳನ್ನು ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿಯುತ್ತಾನೆ]] ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ರಾಮ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ತ್ಯಾಗದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದ. ಈ ಸ್ವಯಂವಾರದ ಕುರಿತು ಕೇಳುತ್ತಾ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ರಾಮನನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಜನಕಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಕನ ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದಶರಥನ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ಜನಕನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ರಾಮನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ರಾಮನನ್ನು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಶಿವನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾನೆ, ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅಂಟಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿಲ್ಲು ಒಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಅವತಾರವಾದ ಪರಶುರಾಮನು ಶಿವನ ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಮನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರನೆಂಬುದನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಬಂದ ನಂತರ, ಕೋಪಗೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಮನು ಸೀತನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಜನಕನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ. ವಿವಾಹಾ ಪಂಚಮಿ ನಂತರ, ಸೈತಾನದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮನು ಸೀತಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಭರತನು ಮಾಂದವಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣಳು ಉರ್ಮಿಳಾ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಶ್ರುತಕ್ಕರ್ತಿ. ==ಗಡಿಪಾರು ಮತ್ತು ಅಪಹರಣ== ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ರಾಮನ ಮಲತಾಯಿಯಾದ ಕೈಕೇಯಿ, ಭರತನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ದಶರಥವನ್ನು ಬಲವಂತಪಡಿಸಿದನು, ಅವಳ ಸಹಾಯಕಿ ಮಂಥಾರನ ಏಕಾಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ಮತ್ತು ರಾಮನನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯಾವನ್ನು ಬಿಡಲು ಮತ್ತು ದಂಡಕ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಂಚವಟಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡುವ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಸೀತಾ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಅವರು ಅರಮನೆಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ರಾಮನನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಿದರು. ಲಂಕಾ ರಾಜ ರಾವಣನು ಸೀತಾ ಅವರ ಅಪಹರಣಕ್ಕೆ ಪಂಚವಟಿ ಅರಣ್ಯವು ಆಯಿತು. ರಾವಣನು ಸೀತಾಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಒಬ್ಬ ವೇಶ್ಯೆಯನ್ನಾಗಿ ಮರೆಮಾಚುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ರಾಮನು ಅವಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಗೋಲ್ಡನ್ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದ. ರಾಮಾಯಣದ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳು [[File:Ravi Varma-Ravana Sita Jathayu.jpg|thumb|ರಾವಣ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ]]ಸೀತಾ ಅಗ್ನಿ ದೇವತೆ ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಮಾಯಾ ಸೀತಾ ತನ್ನ ಭ್ರಾಂತಿಯ ದ್ವಿಗುಣವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜನಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಟಾಯು, ರಣಹದ್ದು-ರಾಜನು ಸೀತಾಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು ಆದರೆ ರಾವಣನು ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಜಟಾಯು ಸಂಭವಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಬದುಕುಳಿದರು. ರಾವಣನು ತನ್ನನ್ನು ಲಾಂಕಾದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು ಮತ್ತು ಸೀತೆಯು ಅವನ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾದಳು. ಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ರಾವಣ ಅವಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಯಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು; ಹೇಗಾದರೂ, ಸೀತಾ ತನ್ನ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಾಡಿದಳು. ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ರಾಮನಿಂದ ಹನುಮಾನ್ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೀತಾಳ ಆಸುಪಾಸನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು. ಸೀತಾ ಹನುಮಾನ್ಗೆ ಆಭರಣವನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಕೊಡಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡಳು. ಹನುಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದಾದ್ಯಂತ ರಾಮನಲ್ಲಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. [[File:Hanuman Encounters Sita in Ashokavana.jpg|thumb|ಅಶೋಕವನದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತ ಸೀತೆಯನ್ನು ಬೇಟಿಮಾಡಿದ]] ರಾವಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದ ರಾಮನಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ಮೇಲೆ, ರಾಮನು ಸೀತಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ರಾಮಾಯಣದ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿ-ದೇವತೆ ಅಗ್ನಿ ರಾಮದ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ಶುದ್ಧತೆಗೆ ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ನಿಜವಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಾವಣನಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಯಾ ಸೀತಾ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಮಾಯಣದ ಥಾಯ್ ಆವೃತ್ತಿಯು, ಸೀತಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವರು ಸುಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲುಗಳು ಲಾಟ್ಯೂಸ್ಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ''' ಪರಿತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಜೀವನ''' ದಂಪತಿಗಳು ಅಯೋಧ್ಯಾಗೆ ಮರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಪಟ್ಟಿದರು. ರಾಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ-ಕಂಡದ ಸಿಟ ರಾಮನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೀತೆಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ರಾವಣನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೀತಾಳನ್ನು ಸುದೀರ್ಘ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ರಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಿಪರೀತ ತೊಳೆಯುವವನು, ತನ್ನ ದಾರಿಹೋದ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು "ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಹೇಳಿಕೆ ರಾಮನಿಗೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಸೀತಾ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪವು ಆಧಾರರಹಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಹೇಗಾದರೂ, ಅವರು ಸುಳ್ಳುಸುದ್ದಿ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸೀತಾ ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ತನ್ನ ಸಹಾಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಸೀತಾಳಿಗೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕುಶ ಮತ್ತು ಲವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಸೀತೆಯು ಏಕಮಾತ್ರ ತಾಯಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಳು.<ref>{{cite web |last1=Nov 12 |first1=Kautilya Singh | TNN | Updated: |title=Uttarakhand set to come up with a massive Sita temple {{!}} Dehradun News - Times of India |url=https://m.timesofindia.com/city/dehradun/uttarakhand-set-to-come-up-with-a-massive-sita-temple/articleshow/72012205.cms |website=The Times of India |accessdate=20 March 2020 |language=en}}</ref> ಅವರು ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಾಮನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಸೀತಾ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಭುಮಿ ಅವರ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬಯಸಿದನು. ಅನ್ಯಾಯದ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಜೀವನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಅವರ ಮನವಿ ಕೇಳಿದ ಭೂಮಿಯು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ; ಭೂಮಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಸೀತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ==ರಾಮಾಯಣದ ಭಾಷಣಗಳು== ರಾಮಾಯಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವಾಗ ಸೀತೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಥೆಯನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ರಾಮನು ಸೀತಾಳಿಗೆ ಯಾರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ. ರಾವಣನಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಸೀತಾ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾವಣನು ತನ್ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಸೀತಾಳು ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಲಂಕಾಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಹನುಮಂತ ಅವರ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣಗಳು. ರಾಮನ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ತಕ್ಷಣದ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕೆಂದು ಹನುಮಾನ್ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಸೀತಾಗೆ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಲು ಅವನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಳ್ಳನಂತೆ ಓಡಿಹೋಗಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸೀತಾ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಬದಲಾಗಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಪತಿ ರಾಮನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ರಾವಣನನ್ನು ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{ರಾಮಾಯಣ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣದ ಪಾತ್ರಗಳು]] 7y6z78xn3kkdd3kw2xmwj9q7g5ip8lf 0 8230 1433842 1356719 2026-10-19T19:30:03Z Rotondus 68124 ವರ್ಗ 1433842 wikitext text/x-wiki [[File:Rama-Bharata-Paduka.jpg|thumb|ರಾಮನ ಪಾದುಕೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿರುವ ಭರತ]] [[ರಾಮಾಯಣ|ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ]] ಬರುವ ಆದರ್ಶಮಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಭರತನು [[ದಶರಥ|ದಶರಥನ]] ಎರಡನೆಯ ಮಗ. [[ರಾಮ|ರಾಮನು ]] [[ಸೀತಾ]] ಮತ್ತು [[ಲಕ್ಷ್ಮಣ|ಲಕ್ಶ್ಮಣರೊಡನೆ]] ವನವಾಸ ಹೊರಟಾಗ ಭರತ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ತಾಯಿಯೇ ರಾಮನನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ತನ್ನ ತಂದೆ ದಶರಥನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣಳಾದ ವಿಷಯ ಭರತನಿಗೆ ನಂತರ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ತಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ರಾಮನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಭರತ ಎಷ್ಟೇ ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪ್ಪಲು ಒಪ್ಪದ ರಾಮ ಭರತನೊಡನೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಭರತ ರಾಮನ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳದೆ, ಅಣ್ಣನ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನೇ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲಿಟ್ಟು, ರಾಮನ ಪರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. {{ಚುಟುಕು}} {{ರಾಮಾಯಣ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣದ ಪಾತ್ರಗಳು]] gdc1ctaobyce132i3hxziw8aaegvr4j 0 10397 1433866 1362059 2026-10-20T09:10:36Z A826 72368 1433866 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್ ಕಿಟೆಲ್ | image = File:Kittel, Ferdinand (1832-1903).jpg |caption=ರೆವರೆಂಡ್ ಫರ್ಡಿನ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ (1854) | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೮. ೧೮೩೨ | birth_place = ರಾಸ್ಟರ್ ಹಾಫ್, ಜರ್ಮನಿ | death_date = ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮, ೧೯೦೩ | occupation = ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿಗಳು, ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಬರಹಗಾರರು | citizenship = ಜರ್ಮನಿ | subject = ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು, ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ |language=ಕನ್ನಡ, ಜರ್ಮನ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಗ್ರೀಕ್, ಹಿಬ್ರೂ, ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಿ |parents=ಗಾಜ್ ಫ್ರೀಟ್ ಕಿಟೆಲ್ & ಟ್ಯುಡೋವ್ ಹೆಲೇನ್ ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್ |death_place=ಟುಬಿನೆನ್, ಜರ್ಮನಿ }} '''ರೆವರೆಂಡ್ ಫರ್ಡಿನ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ (೧೮೩೨-೧೯೦೩)'''<ref>[[iarchive:reverendfkittel0000drsh x3h1/page/n45/mode/2up|''"ರೆವರೆಂಡ್ ಎಫ್. ಕಿಟೆಲ್"'', ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರ]]</ref>,ಜರ್ಮನ್ ಸಂಜಾತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ. ಇವರ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ ಪ್ರಚಾರವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. [[ಕನ್ನಡ]]-[[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] [[ನಿಘಂಟು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ರಚಿಸಿದ ನಿಘಂಟೇ ಮೊದಲನೇಯದಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ, ವ್ಯಾಕರಣ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://books.google.co.in/books?id=XCHZ_pDUnVAC&pg=PA112&lpg=PA112&dq=reverend+f.+kittel&source=bl&ots=I7JKanFQxF&sig=U6ELeNwvjK0c8n5vIHGySadDjnA&hl=kn&sa=X&ei=0jXoU9XoKIvl8AXI5IFY&ved=0CGIQ6AEwBw#v=onepage&q=reverend%20f.%20kittel&f=false 'An Indian to the Indians ? : On the initial Failure and the Popsthumous Success.. 'Kittel's journey to India in 1853', P.112]</ref> ==ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಇವರು ಜನಿಸಿದ್ದು, ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] ಈಶಾನ್ಯ ಸಾಗರದ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೀಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ. ಇದು ಹ್ಯಾನೋವರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ತಂದೆ '''''ಗಾಜ್ ಫ್ರೀಟ್''''', ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ '''''ಟ್ಯುಡೋವ್ ಹೆಲೇನ್ ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್,''''' ಇವರ ೬ ಜನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ ಹಿರಿಯವರು.೧೮೪೧ ರಿಂದ ೧೮೪೯ ರವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಬಳಿಕ ೧೮೪೯, ಆಗಸ್ಟ್, ೩೦ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್|ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯ, ಮಿಶನರಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕಿಟೆಲ್ಲರ ಪರವಾಗಿ ಅವರ ತಂದೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ೧೮೫೦ ರಲ್ಲಿ ಮಿಶನರಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಇವರು [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, [[ಹೀಬ್ರೂ]], [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್]], [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]], [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಕಲಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಿಟ್ಟೆಲ್‌ರು, [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] ಪಾಲಿನ್ ಐತ್, ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ೨ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಕೇವಲ ೪ ವರ್ಷದ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಆಕೆ ಮೃತರಾದರು. ಎರಡನೇ ಮದುವೆ ಪಾಲಿನ್ ಐತ್ ರ ತಂಗಿ ಜ್ಯೂಲಿಯವರ ಜೊತೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ಇವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಾಯಿತು. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಿಟೆಲ್ ೧೮೫೪ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦ರಂದು ಮಂಗಳೂರನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಅವರು [[ಧಾರವಾಡ]]ಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ೧೮೫೬ರ ವರೆಗೆ [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮತಪ್ರಚಾರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರೀಟೀಶ್ ಅಧಿಕಾರಿ, ಕೆ. ಮೋರಿಕ್ ರ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು ರೆ.ವೀಗಲ್ ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೂಡ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ ಆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಸಂವಹಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಿಟ್ಟೇಲ್ ಅವರು ಧಾರವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ, ದೇಸಿ ಭಾಶೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಕಾಲುನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಹಳ್ಳಿಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಗಮ ಕಾಡು-ಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಊರೂರು ಅಲೆದು, ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡುಭಾಷೆಯ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಿಟೆಲರು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿತ ಕೇವಲ ೧೩ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ, ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೮೩-೮೪ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಕಿಟ್ಟೆಲರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಶಾಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ೧೮೩೧ ರಲ್ಲೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲು, ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಆಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಬಗ್ಗೆ ಒಲವಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ, ರಸೆಲ್, ಫ್ಲೀಟ್, ಮತ್ತು ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖರು ಕಿಟೆಲ್ಲರ ಭಾಷಾ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದರು. ೧೮೮೬ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೩ರಂದು ಅವರು ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಹೋದರು. == ಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಲೇಖನಗಳು == ೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಹೊಸಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದರು. ೧೮೬೩ ರಲ್ಲಿ,ಏಸುವಿನ ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತದ ಕಥನವಾಗಿರುವ ಕಥಾಮಾಲಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ೨೮೦ ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ, ೭೫ ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿ ಹಾಗೂ ೧೭೫ ಪೂರ್ವೀರಾಗದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ೧೮೬೫ ರಲ್ಲಿ, "ಸಂಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ" ಪದ್ಯಸಂಗ್ರಹ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು. ಇದೇ ಮುಂದೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು ಹಲವಾರು ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ‘ಬಸವ ಪುರಾಣ’, ‘ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ’, ‘ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ’, ‘ಭಾಗವತ’, ‘ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಪದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕವನಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಈ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಸ್ತೃತ ಪದಕೋಶವನ್ನೂ ಕೂಡಿಸಿದ್ದರು. ‘ಸಂಸಾರ ಕ್ರಮ’, ‘ಉಭಯ ಮಾರ್ಗ’, ‘ನಂಬಿ ಜೀವಿಸಿರಿ’, ‘ಡೇನಿಯಲನೂ ಅವನ ಜತೆಗಾರರೂ’ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕತಿಟಿಸಿದರಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದರು. ಹೆನ್ರಿ ಮೊರಿಸ್ ಬರೆದ ‘History of England’ ಎಂಬ ಚರಿತ್ರೆಯ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ೧೮೬೪ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರ ‘ಪಂಚತಂತ್ರ’ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು.೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ‘Coorg Superstitions’ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿಯ ಭೂತಾರಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ಗುಳಿಗ, ಕುಟ್ಟಿಚಾತ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಕರಿಂಗಾಳಿ ಮೊದಲಾದ ಭೂತಗಳ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕಿಟೆಲ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಶ್ರಮ ಚರಿತ್ರೆ’ಯಲ್ಲಿ ಯೇಸು ಅನ್ಯರಿಗಾಗಿ ಪಟ್ಟ ಶ್ರಮದ ಕಥೆ ಇದೆ. ಇದು ಸರಳ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯಶೈಲಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ಲರಿಂದ ‘ಕನ್ನಡ ಸಂಗೀತಗಳು’ ಎಂಬ ಸಂಕಲನ ರಚಿತವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ದೇಶಿಯ ಕವಿಗಳ ಪದ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕವನಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಆ ವರ್ಷ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ‘ವೃತ್ತಾಂತ ಬೋಧಿನಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಿಟೆಲರು ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ‘ಸಂಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಾಕರಣ’ ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಆ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ‘ಹಳೆಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು’ ಎಂಬುದಾಗಿ ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡ ‘ಸಂಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ’ ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ೧೮೬೮ರ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ವಾಗ್ವಿಧಾಯಿನಿ’ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರೈಸ್, ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸನ್ ಮೊದಲಾದವರೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೨ರಿಂದ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ೨೪ ಅಮೂಲ್ಯ ಲೇಖನಗಳು ‘Indian Antiquery’ ಎಂಬ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕಗಳಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ದ್ರಾವಿಡ ಪದಗಳ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತೂ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಇತರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೩ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರಕಟಣಾಲಯದವರು ಕಿಟೆಲರು ಅನುವಾದಿಸಿದ ‘ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ’ಯನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ಇದು ಅವರ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಬೈಬಲ್ ಕೃತಿ. ಅದೇ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕದ ವೈಷ್ಣವ ದಾಸರ ಬಗೆಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯಿಸುತ್ತಾ ಪುರಂದರ, ಕನಕ, ಮಾಧವ, ವಿಠ್ಠಲ, ವಿಜಯದಾಸ, ವೆಂಕಟದಾಸ ಮೊದಲಾದವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅವರು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. ೧೮೭೫ರಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ’ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ನಾಗವರ್ಮನ ‘ಛಂದೋಬುಧಿ’ಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯತನಕ ತಾಳೆಯಗರಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂಥಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕಿಟೆಲರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯ ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ ಕಿಟೆಲ್ ಅವರಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾದುದರಿಂದ ಅವರೇ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಿತಾಮಹರು. ೧೮೭೫ರಲ್ಲಿ “Lingayat Lengends’ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಸುದೀರ್ಘ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮ, ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ವರ್ಷ “Jaina, Vaishnava and Shaiva Literature” ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಸ್ಥೂಲ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ನಿಜಗುಣ ಶಿವಯೋಗಿ ವೀರಶೈವನೆಂದು ಆಧಾರಸಮೇತವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೬ರಲ್ಲಿ Washerman Virasena ಎಂಬ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ವೀರಶೈವ ಪುರಾಣದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಕಿಟೆಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೭ರಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಂಜರಿ’ಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಳಗನ್ನಡದ ಸೊಗಸಾದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು, ಸ್ವಕವನಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರಲ್ಲದೆ, ಟೀಕೆ, ಶಬ್ದಕೋಶ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೭ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಹವೆಯ ಅನಾನುಕೂಲತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಿಟೆಲ್ ತಮ್ಮ ಶಬ್ದಕೋಶದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜರ್ಮನಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೮೭೭ರಲ್ಲಿ ‘The Kongu Inscriptions’ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನೂ, ೧೮೭೮ರಲ್ಲಿ ‘ಕೆನರೀಸ್ – ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಾಯಲಾಗ್’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಬರೆದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಕಲಿಸುವ ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೮೦ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಕರಣ ಎಂಬ ಕಿರುಹೊತ್ತಗೆಯನ್ನು ಬರೆದರು. ಅದು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರ ೪೮೩ಪುಟದ ೨೮ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಬೃಹತ್ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥ ‘A Grammar of Kannada Language’ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಳಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿವಿಧ ಘಟ್ಟಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆಯಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೇಶಿರಾಜನು ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ [[ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ]] ವೆಂಬ ಗ್ರಂಥದ ಸಂಪಾದನೆ, ಮತ್ತು ಪುನರ್‌ಪ್ರಕಟಣೆ ಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಕಿಟೆಲರು [[ಕೇಶಿರಾಜ|ಕೇಶಿರಾಜನ]] ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪ್ರಥಮ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಲೇಖನ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆಗಲೇ ಜೆ. ಗ್ಯಾರೆಟ್, ಎಂಬುವರು ೧೮೬೮ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ರೆ.ಎಫ್. ಕಿಟೆಲ್ಲರು [[ಪಂಚತಂತ್ರ|ಪಂಚತಂತ್ರದ]] ಬಗ್ಗೆಯೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲದೆ, ಮನುಕುಲದ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅವರು ಮುಂದಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡಕಾವ್ಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪುನರ್ರಚನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ೧೪ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ನಾಗವರ್ಮ|ನಾಗವರ್ಮನ]], ಛಂದೋಂಬುಧಿ ಸಂಗ್ರಹ ೧೮೭೫ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಅವರು ಗದಗ, ಧಾರವಾಡ, ಮೈಸೂರು, ಕೊಡಗು, ಮಡಿಕೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಬಿ. ಎಲ್.ರೈಸ್ ಮತ್ತು ತಿರುಮಲೆ ಶಾಮಣ್ಣನವರ ಸಹಾಯವೂ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಕಿಟೆಲರ ಕೊನೆಯ ಗ್ರಂಥವಾದ A Grammar of the Kannada Language (೧೯೦೩) ಕೃತಿ ತಮ್ಮ ಕೈ ಸೇರಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯, ೧೯೦೩ರಂದು ಕಿಟೆಲರು ನಿಧನರಾದರು. ==ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದನೆ== *ಆಗಿನ ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪರವಾಗಿ, " ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತಮಾನ ಸಂಗ್ರಹ" ವೆಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [ತಿಂಗಳಿಗೆ ೨ ಬಾರಿ] ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ, ಕಿಟೆಲ್ಲರೂ, ೧೮೬೩ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಜೆ. ಮ್ಯಾಕ್ ರವರೂ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. *ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್ ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ‘ಅರುಣೋದಯ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸಹಾ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. *೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪಾಠಗಳ ೩ನೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಚರಿತ್ರೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿದರು. *೧೮೬೭ ರಲ್ಲಿ, ತಾಯ್ನಾಡಿನಿಂದ ಮರಳಿ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಆಗಮನ. ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಂಟಿಕ್ವಿಟಿ, ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ, ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನ. ==ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಘಂಟಿನ ರಚನೆ== *ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ರು ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕಿಟೆಲ್ಲರು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯರಾಗಿರುವುದು ಅವರ ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಘಂಟುವಿನಿಂದ<ref>{{Cite web |url=http://www.indiabookstore.net/isbn/9788120600492 |title=Kannada-English Dictionary &#91;Hardcover&#93; |access-date=2014-08-11 |archive-date=2016-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314105949/https://www.indiabookstore.net/isbn/9788120600492 |url-status=dead }}</ref> ಅದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ರೀವ್ ಮತ್ತು ಗಿಲ್‌ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ -ಬೇರೆ-ಬೇರೆಯಾಗಿಯೇ ಕನ್ನಡ- ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳ ರಚನೆಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಬರಹಕ್ಕೆ ಕಿಟೆಲ್ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅದರ ರೂಪರೇಷೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಅನವರತ ಅಭ್ಯಾಸ, ಪರಿಶ್ರಮಗಳಿಂದ ಮುಂದಿನ ೨೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ, ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ೭೦,೦೦೦ ಪದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು.<ref>[https://books.google.co.in/books?id=E1C3dvguL3YC&pg=PR26&lpg=PR26&dq=moat+kannada+meaning&source=bl&ots=NBxvl3gS3R&sig=GISaxsb_SXBXpRGFQ0FbiygUm0U&hl=kn&sa=X&ei=aYAfVY7mPI6OuASOyYGIDg&ved=0CDkQ6AEwBQ#v=onepage&q=moat%20kannada%20meaning&f=false 'ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ರ, ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು']</ref> *ಕನ್ನಡಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಬಹಳವಾಗಿ ಹಿಡಿಸಿತು. ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಘಂಟನ್ನು ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. [[ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಎಲಿಯಟ್]] ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿ, ಹಣದ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಆಶ್ವಾಸನೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, [[ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ|ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನವರು]], ಎಲಿಯಟ್ ರವರನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು, ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿಟ್ಟರು. ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ, ಅವರು ಧಾರವಾಡದ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆದರು. *೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕನ್ನಡ –ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶದ ರಚನಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ‘ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು’ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಧಾರವಾಡದ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಯಿಸಿ ‘ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ’ದ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಅದು ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕನ್ನಡದಲಿ ಶಬ್ಧಕೋಶದ ರಚನೆಯ ಪರಂಪರೆಯೇ ಇದ್ದು, ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ 'ರನ್ನ ಕಂದ' ದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಲವಾರು ಶಬ್ಧಕೋಶಗಳು ಲಭ್ಯ ಇವೆ. ಇದು ಮೊದಲ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ಧ ಒದಗಿಸಿದ ಕೋಶ. ಕಿಟೆಲ್ಲರ ‘ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ’ ಕನ್ನಡದ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧವಾದ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ವಸಂಗ್ರಾಹಕ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಶಬ್ದಕೋಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೇರುಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ೧೭೬೨ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಪುಟಗಳಿವೆಯಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು ೭೦,೦೦೦ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕೋಶದ ಪುಟ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರ ಅಪಾರ ವಿದ್ವತ್ತು ಪುಟಿದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ೧೮೮೯ರಿಂದ ಅದರ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಅದು ಮುಗಿದಾಗ ಕಿಟೆಲರು ಕಣ್ಣುನೋವು ಮತ್ತು ತಲೆನೋವುಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಶಬ್ದಕೋಶ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರಲ್ಲದೆ ಬಹು ಉಪಯುಕ್ತ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದು ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರ ಪರಮೋಚ್ಚವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಅಪಾರವಾದ ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತು, ಕನ್ನಡದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಉಪಭಾಷೆಗಳ ಮಾತುಗಳು; ಗಾದೆ ನಾಣ್ಣುಡಿಗಳು; ಹಳಗನ್ನಡ, ಹೊಸಗನ್ನಡ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕಿಟೆಲರ ಪರಿಶ್ರಮ, ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟುತನ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆ, ವಿದ್ವತ್ತುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. *೧೮೭೧ರವೇಳೆಗೆ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಿಟೆಲರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಪ್ರಭುತ್ವ ಹಾಗೂ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ೧೮೭೨ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರು ಕೇಶೀರಾಜನ ‘ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ’ವನ್ನು ೯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. == ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನಗಳು == * ಕಿಟೆಲರ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯ ಕೃತಿಯಾದ ಕನ್ನಡ –ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ (೧೮೯೪)ಯನ್ನು ಅಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಗಮನಿಸದಿದ್ದರೂ ಜರ್ಮನಿಯ ಟ್ಯುಬಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕಿಟೆಲರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನಿತ್ತು ಕೃತಾರ್ಥಗೊಂಡಿತು. ಕನ್ನಡದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯಿದು. * ಧಾರವಾಡದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ]] ಸಂಸ್ಥೆ ಯ ವತಿಯಿಂದ ಗೌರವ [೧೮೯೦] ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಒಬ್ಬ ವಿದೇಶಿ ಪಾದ್ರಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆ, ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ==ಸ್ಮರಣೆ== ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ, ರೆವರೆಂಡ್ ಎಫ್.ಕಿಟೆಲ್ ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನಾಡಿನಲ್ಲೆ ದೈವಾಧೀನರಾದರು. ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮರಣ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ದಿನವನ್ನು ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಿಟೆಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಜೀವನವಿಡೀ ತಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಆ ದಿನ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು, ರೆ.ಎಫ್. ಕಿಟೆಲ್ ರವರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಮನಸಾರೆ ನೆನೆಯಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಯೋಹಾಲ್ ಬಳಿ, ರೆ.ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ರವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಸ್ಟಿನ್ ಟೌನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು "ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟೆಲ್ ನಗರ" ವೆಂದು ಹೊಸದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾನುಭಾವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. 'ಇವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನತೆ, ಕಿಟೆಲ್ ರವರ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಅನುಪಮ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಗಳು'. ವರಕವಿ, [[ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ|ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯವರ]] ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, '''ಕನ್ನಡಕೆ ಕನ್ನಡಿಯ ಹಿಡಿದು, ದುಡಿದವ ನೀನು''' ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. “ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿದ್ವತ್ತು ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಿಟೆಲ್ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವರು ಕನ್ನಡಿಗರಾಗಿ ಮೆರೆದರು. ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದಂತೆ ಪುಣ್ಯಕರವಾದದ್ದು.” ಸಂಶೋದಕ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಾದ ಡಿ. ಎಲ್. ಎನ್ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ == ಕಿಟೆಲ್ ವಿರಚಿತ "ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ" ಯಿಂದ ಆಯ್ದ ಪದ್ಯಗಳು == ೧. ನಾಂದಿ ಪದ್ಯ <blockquote>ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ಚಿತ ಸತ್ಯಸಾಕ್ಷಿಯೆ<br> ಭೂಜನೈಕೊ ಗುರುವೆ, ದೇವಜ<br> ರಾಜಿಪವನೀ ರವಿಯೆ, ಸುಪಥವೆ, ಜೀವದಧಿಪತಿಯೆ<br> ತೇಜದುದಯವೇ, ದೇವಕಾಂತಿಯೆ<br> ಮೂಜಗನ್ನಾಥೇಸೊ, ನಿನ್ಮುಖ<br> ಮಾಜಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಮೂಡು ಭಕ್ತರ ಹೃದಯಕಮಲದೊಳು</blockquote> ೨.ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲೇಸು ತನ್ನೊಡ ಬಂದ ಶಿಷ್ಯರ ಸಹಿತ ಹಡಗವ ನೆಂದಿನಂದದಿಯೇರಿ ಹೋಗಲಕಾಸಮಯದೊಳಗೇ ಸುಂದರಾನಿಲ ಶಾಂತಿಯಿದ್ದೆಡೆ ಮುಂದಘೋರದ ಕಂಪವೇಳಲ್ ಕಂದದಿಂದಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತಲೇಸು ಮಲಗಿಹನೂ ಜ್ಯೋತಿ -ಮಂಡಲವಡಗಿ ಬಿರ್ರನೆ ವಾತ ಬೀಸಲು ಕಡಲಿನಲ್ಲಲೆ ಘಾತವಾಗುತ ಥೋರಥೋರದ ತೆರೆಗಳುಕ್ಕುತಲೆ ಘಾತ ಪೊದಗುವ ಹಾಗೆ ಹಡಗವ ಜಾತಕಾತರದಲೆಗಳದರಿಸ- ಲಾತನಡಿಗಡೆ ಶಿಷ್ಯರೋಡುತ ಬಂದು ಕೂಗಿದರೂ ಒಡೆಯ ಈ ಪರಿ ತೆರೆಯು ಹಡಗವ ಹೊಡೆಯೆ ಚಿಂತೆಯು ನಿಂಗೆ ಹತ್ತದೆ ಯೊಡೆದು ಹೋದೀತೀಗ ಯೆಲ್ಲರು ನಶಿಸಿಯೇವೆನ್ನೇ ಮಡಿವ ಭಯದವರನ್ನು ತನ್ನಯ ದಡಿಯಲೆಚ್ಚತ್ತಿಕ್ಷಿಸೇಸುವು ನುಡಿದ ಪವನವ ಕಡಲ ಬೆದರಿಸಿ ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಿದನೂ ಶಾಂತಿಯಾಯಿತು ಘಾಳಿ ನಿಂತುವಿ ಕಾಂತಿ ಪಸರಿಸಿತೆಳೆಯ ಬಿಸಿಲಿಂ ಕ್ರಾಂತಿ ಕರ್ತನು ಬಳಿಕ ಶಿಷ್ಯರಿಗೊರೆದನಿಂತೆಂದೂ ಭ್ರಾಂತರಾದಿರಿ ಹೇಡಿಗಳೆ ಯಾ ಕಾಂತುಕೊಳ್ಳದೆ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷಾಂತಿ ಮಾಡುವದೆಷ್ಟೊ ಸತ್ಯಾವೆ ನಿಮ್ಮಪನಂಬಿಕೆಯಾ ಪಾಪಸಾಗರ ದಾಟಿ ಸಗ್ಗಕೆ ಪೋಪ ಹಡಗವನೇಸುವೊಡೆಯನು ಕಾಪು ಕಾಯ್ವುದು; ಕಾಯದಿದ್ದರೆ ಕೇಳಿರಾಳುಗಳೇ ದೀಪವಿಲ್ಲದ ಗಾಢದಿರುಳಲಿ ಶಾಪದಲೆಗಳು ಹೊಡೆದು ಬಡೆಯಲು ತಾಪದಿಂ ನೀವಲೆಗಳೊಳ್ ಮುಳುಮುಳುಗಿ ಹೋಗುವಿರಿ. ೩.ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಬಂಧನ ನುಡಿಯಲೆಂತು ದಯೆಯ ಪತಿಯು ತಡೆಯದಖಿಲ ಕಳ್ಳರೆದ್ದು ಹಿಡಿದರವನ ಶುಚಿ ಕರದಿ ಯಡನೆ ಯಡನೇ ಬಂಧಿಸೀದರು ಒಡನೇ ಪೇತ್ರನೆಂಬ ಶಿಷ್ಯ ತಡೆಯಲಾರ -ದೊರೆಯೊಳಿಂದ ಖಡುಗ ಹಿಡಿದು ಪೆಟ್ಟು ಹೊಡೆಯೆ ಎಡಿದು ಹರಿಯಿತೊಂದು ಕಿವಿಯು ಉಗುಳು ನೆತ್ತರವುಳ್ಳ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜಗುಲಿಯಲ್ನಿಲಿಸಧಿಪನೆಂದನು ಮಿಗಿಲು ಬಾಧಿಸಿ ತಪ್ಪು ಸಿಗದೀ ನರನ ದೃಷ್ಟಿಸಿರಿ ಜಗದ ಕರ್ತಗೆ ಮುಳ್ಳುಮುಕುಟವು ರಗುತ ಬಣ್ಣದ್ದಂಗಿಯಿದ್ದುದು ಮಗಳಿಯಧಿಪನು ನೋಡಿರೆಂಥಾ ನರನೆಯೆಂದೊರೆದಾ ೪.ಯೇಸುವನ್ನು ವಧಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವಾಗ ವೈದರಾತನ ದಂಡಿನಾಳ್ಗಳು ಹೊಯಿದರಾತನ ಬಾರು ಹಗ್ಗದಿ ಗೈದರಾತಗೆ ಹಾಸ್ಯ, ರಾಜನ ಸೋಗ ತೊಡಿಸುತಲೆ ಕೊಯ್ದರಾತನ ತಲೆಯ ಮುಳ್ಳಿಂ ಬೈಯ್ದರಾತನ ರಾಜ ಎನುತಲಿ ಕೈದುವೆನುತಲೆ ಕೊಟ್ಟ ಬೆತ್ತದಿ ಹೊಡೆದರಾತನಿಗೆ ನರರೆ ಕೇಳಿರಿ, ದೇವರಾಜ್ಯದ ಮರುಮ ದೇವಜ ತಾನೆಯೊರೆದುದ ಮರೆಯದಿರ್ರೀ ರಾಜ್ಯಗಡಿಯೋಳ್ ಶೇರಬೇಕೆಂದೂ ಅರಸಿಕೊಳ್ವರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುತ್ತನು ಧರೆಯ ವರ್ತಕ ಜನರಲೊಬ್ಬನು ಹೊರಟುಹೋದನು ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಸರಾಗದಲೇ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * ಕಿಟೆಲರ ನಿಘಂಟಿನ [http://shastriyakannada.org/CIIL_Kittel.asp ಪದಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದಾದ (searchable) ವೆಬ್ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920221928/https://shastriyakannada.org/CIIL_Kittel.asp |date=2020-09-20 }} * archive.orgನಲ್ಲಿರುವ [[iarchive:dli.CiXIV80a|ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿ]] *[http://www.prajavani.net/news/article/2017/08/13/513066.html ಮುದ್ರಣದ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಕೃತಿ;ಎ ಗ್ರಾಮರ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ -ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಲಿಯಂ ಕೇರಿ;ಪ್ರೊ. ಎ.ವಿ. ನಾವಡ;13 Aug, 20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170816044439/http://www.prajavani.net/news/article/2017/08/13/513066.html |date=2017-08-16 }} *[[ವರದರಾಜ ಹುಯಿಲಗೋಳ]], ಡಾ. ಎಲ್. ಎಸ್. ಎಸ್. ಪುಸ್ತಕ ಮಾಲೆಯ ಜನವರಿ, ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕರು|ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿ]] [[ವರ್ಗ:೧೮೩೨ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೦೩ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]] bapwi5a5ioxhxx4f4c167oz96fw2uxg 1433867 1433866 2026-10-20T09:12:54Z A826 72368 1433867 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್ ಕಿಟೆಲ್ | image = File:Kittel, Ferdinand (1832-1903).jpg |caption=ರೆವರೆಂಡ್ ಫರ್ಡಿನ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ (1854) | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೮. ೧೮೩೨ | birth_place = ರಾಸ್ಟರ್ ಹಾಫ್, ಜರ್ಮನಿ | death_date = ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮, ೧೯೦೩ | occupation = ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿಗಳು, ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಬರಹಗಾರರು | citizenship = ಜರ್ಮನಿ | subject = ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು, ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ |language=ಕನ್ನಡ, ಜರ್ಮನ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಗ್ರೀಕ್, ಹಿಬ್ರೂ, ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಿ |parents=ಗಾಜ್ ಫ್ರೀಟ್ ಕಿಟೆಲ್ & ಟ್ಯುಡೋವ್ ಹೆಲೇನ್ ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್ |death_place=ಟುಬಿನೆನ್, ಜರ್ಮನಿ }} '''ರೆವರೆಂಡ್ ಫರ್ಡಿನ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ (೧೮೩೨-೧೯೦೩)'''<ref>[[iarchive:reverendfkittel0000drsh x3h1/page/n45/mode/2up|''"ರೆವರೆಂಡ್ ಎಫ್. ಕಿಟೆಲ್"'', ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರ]]</ref>,ಜರ್ಮನ್ ಸಂಜಾತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ. ಇವರ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ ಪ್ರಚಾರವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. [[ಕನ್ನಡ]]-[[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] [[ನಿಘಂಟು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ರಚಿಸಿದ ನಿಘಂಟೇ ಮೊದಲನೇಯದಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ, ವ್ಯಾಕರಣ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://books.google.co.in/books?id=XCHZ_pDUnVAC&pg=PA112&lpg=PA112&dq=reverend+f.+kittel&source=bl&ots=I7JKanFQxF&sig=U6ELeNwvjK0c8n5vIHGySadDjnA&hl=kn&sa=X&ei=0jXoU9XoKIvl8AXI5IFY&ved=0CGIQ6AEwBw#v=onepage&q=reverend%20f.%20kittel&f=false 'An Indian to the Indians ? : On the initial Failure and the Popsthumous Success.. 'Kittel's journey to India in 1853', P.112]</ref> ==ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಇವರು ಜನಿಸಿದ್ದು, ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] ಈಶಾನ್ಯ ಸಾಗರದ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೀಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ. ಇದು ಹ್ಯಾನೋವರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ತಂದೆ '''''ಗಾಜ್ ಫ್ರೀಟ್''''', ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ '''''ಟ್ಯುಡೋವ್ ಹೆಲೇನ್ ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್,''''' ಇವರ ೬ ಜನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ ಹಿರಿಯವರು.೧೮೪೧ ರಿಂದ ೧೮೪೯ ರವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಬಳಿಕ ೧೮೪೯, ಆಗಸ್ಟ್, ೩೦ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್|ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯ, ಮಿಶನರಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕಿಟೆಲ್ಲರ ಪರವಾಗಿ ಅವರ ತಂದೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ೧೮೫೦ ರಲ್ಲಿ ಮಿಶನರಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಇವರು [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, [[ಹೀಬ್ರೂ]], [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್]], [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]], [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಕಲಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಿಟ್ಟೆಲ್‌ರು, [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] ಪಾಲಿನ್ ಐತ್, ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ೨ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಕೇವಲ ೪ ವರ್ಷದ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಆಕೆ ಮೃತರಾದರು. ಎರಡನೇ ಮದುವೆ ಪಾಲಿನ್ ಐತ್ ರ ತಂಗಿ ಜ್ಯೂಲಿಯವರ ಜೊತೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ಇವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಾಯಿತು. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಿಟೆಲ್ ೧೮೫೪ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦ರಂದು ಮಂಗಳೂರನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಅವರು [[ಧಾರವಾಡ]]ಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ೧೮೫೬ರ ವರೆಗೆ [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮತಪ್ರಚಾರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರೀಟೀಶ್ ಅಧಿಕಾರಿ, ಕೆ. ಮೋರಿಕ್ ರ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು ರೆ.ವೀಗಲ್ ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೂಡ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ ಆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಸಂವಹಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಿಟ್ಟೇಲ್ ಅವರು ಧಾರವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ, ದೇಸಿ ಭಾಶೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಕಾಲುನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಹಳ್ಳಿಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಗಮ ಕಾಡು-ಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಊರೂರು ಅಲೆದು, ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡುಭಾಷೆಯ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಿಟೆಲರು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿತ ಕೇವಲ ೧೩ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ, ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೮೩-೮೪ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಕಿಟ್ಟೆಲರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಶಾಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ೧೮೩೧ ರಲ್ಲೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲು, ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಆಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಬಗ್ಗೆ ಒಲವಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ, ರಸೆಲ್, ಫ್ಲೀಟ್, ಮತ್ತು ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖರು ಕಿಟೆಲ್ಲರ ಭಾಷಾ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದರು. ೧೮೮೬ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೩ರಂದು ಅವರು ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಹೋದರು. == ಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಲೇಖನಗಳು == ೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಹೊಸಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದರು. ೧೮೬೩ ರಲ್ಲಿ,ಏಸುವಿನ ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತದ ಕಥನವಾಗಿರುವ ಕಥಾಮಾಲಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ೨೮೦ ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ, ೭೫ ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿ ಹಾಗೂ ೧೭೫ ಪೂರ್ವೀರಾಗದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ೧೮೬೫ ರಲ್ಲಿ, "ಸಂಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ" ಪದ್ಯಸಂಗ್ರಹ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು. ಇದೇ ಮುಂದೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು ಹಲವಾರು ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ‘ಬಸವ ಪುರಾಣ’, ‘ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ’, ‘ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ’, ‘ಭಾಗವತ’, ‘ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಪದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕವನಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಈ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಸ್ತೃತ ಪದಕೋಶವನ್ನೂ ಕೂಡಿಸಿದ್ದರು. ‘ಸಂಸಾರ ಕ್ರಮ’, ‘ಉಭಯ ಮಾರ್ಗ’, ‘ನಂಬಿ ಜೀವಿಸಿರಿ’, ‘ಡೇನಿಯಲನೂ ಅವನ ಜತೆಗಾರರೂ’ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕತಿಟಿಸಿದರಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದರು. ಹೆನ್ರಿ ಮೊರಿಸ್ ಬರೆದ ‘History of England’ ಎಂಬ ಚರಿತ್ರೆಯ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ೧೮೬೪ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರ ‘ಪಂಚತಂತ್ರ’ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು.೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ‘Coorg Superstitions’ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿಯ ಭೂತಾರಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ಗುಳಿಗ, ಕುಟ್ಟಿಚಾತ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಕರಿಂಗಾಳಿ ಮೊದಲಾದ ಭೂತಗಳ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕಿಟೆಲ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಶ್ರಮ ಚರಿತ್ರೆ’ಯಲ್ಲಿ ಯೇಸು ಅನ್ಯರಿಗಾಗಿ ಪಟ್ಟ ಶ್ರಮದ ಕಥೆ ಇದೆ. ಇದು ಸರಳ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯಶೈಲಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ಲರಿಂದ ‘ಕನ್ನಡ ಸಂಗೀತಗಳು’ ಎಂಬ ಸಂಕಲನ ರಚಿತವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ದೇಶಿಯ ಕವಿಗಳ ಪದ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕವನಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಆ ವರ್ಷ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ‘ವೃತ್ತಾಂತ ಬೋಧಿನಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಿಟೆಲರು ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ‘ಸಂಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಾಕರಣ’ ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಆ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ‘ಹಳೆಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು’ ಎಂಬುದಾಗಿ ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡ ‘ಸಂಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ’ ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ೧೮೬೮ರ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ವಾಗ್ವಿಧಾಯಿನಿ’ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರೈಸ್, ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸನ್ ಮೊದಲಾದವರೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೨ರಿಂದ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ೨೪ ಅಮೂಲ್ಯ ಲೇಖನಗಳು ‘Indian Antiquery’ ಎಂಬ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕಗಳಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ದ್ರಾವಿಡ ಪದಗಳ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತೂ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಇತರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೩ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರಕಟಣಾಲಯದವರು ಕಿಟೆಲರು ಅನುವಾದಿಸಿದ ‘ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ’ಯನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ಇದು ಅವರ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಬೈಬಲ್ ಕೃತಿ. ಅದೇ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕದ ವೈಷ್ಣವ ದಾಸರ ಬಗೆಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯಿಸುತ್ತಾ ಪುರಂದರ, ಕನಕ, ಮಾಧವ, ವಿಠ್ಠಲ, ವಿಜಯದಾಸ, ವೆಂಕಟದಾಸ ಮೊದಲಾದವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅವರು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. ೧೮೭೫ರಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ’ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ನಾಗವರ್ಮನ ‘ಛಂದೋಬುಧಿ’ಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯತನಕ ತಾಳೆಯಗರಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂಥಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕಿಟೆಲರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯ ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ ಕಿಟೆಲ್ ಅವರಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾದುದರಿಂದ ಅವರೇ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಿತಾಮಹರು. ೧೮೭೫ರಲ್ಲಿ “Lingayat Lengends’ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಸುದೀರ್ಘ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮ, ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ವರ್ಷ “Jaina, Vaishnava and Shaiva Literature” ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಸ್ಥೂಲ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ನಿಜಗುಣ ಶಿವಯೋಗಿ ವೀರಶೈವನೆಂದು ಆಧಾರಸಮೇತವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೬ರಲ್ಲಿ Washerman Virasena ಎಂಬ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ವೀರಶೈವ ಪುರಾಣದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಕಿಟೆಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೭ರಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಂಜರಿ’ಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಳಗನ್ನಡದ ಸೊಗಸಾದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು, ಸ್ವಕವನಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರಲ್ಲದೆ, ಟೀಕೆ, ಶಬ್ದಕೋಶ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೭ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಹವೆಯ ಅನಾನುಕೂಲತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಿಟೆಲ್ ತಮ್ಮ ಶಬ್ದಕೋಶದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜರ್ಮನಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೮೭೭ರಲ್ಲಿ ‘The Kongu Inscriptions’ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನೂ, ೧೮೭೮ರಲ್ಲಿ ‘ಕೆನರೀಸ್ – ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಾಯಲಾಗ್’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಬರೆದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಕಲಿಸುವ ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೮೦ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಕರಣ ಎಂಬ ಕಿರುಹೊತ್ತಗೆಯನ್ನು ಬರೆದರು. ಅದು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರ ೪೮೩ಪುಟದ ೨೮ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಬೃಹತ್ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥ ‘A Grammar of Kannada Language’ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಳಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿವಿಧ ಘಟ್ಟಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆಯಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೇಶಿರಾಜನು ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ [[ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ]] ವೆಂಬ ಗ್ರಂಥದ ಸಂಪಾದನೆ, ಮತ್ತು ಪುನರ್‌ಪ್ರಕಟಣೆ ಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಕಿಟೆಲರು [[ಕೇಶಿರಾಜ|ಕೇಶಿರಾಜನ]] ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪ್ರಥಮ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಲೇಖನ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆಗಲೇ ಜೆ. ಗ್ಯಾರೆಟ್, ಎಂಬುವರು ೧೮೬೮ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ರೆ.ಎಫ್. ಕಿಟೆಲ್ಲರು [[ಪಂಚತಂತ್ರ|ಪಂಚತಂತ್ರದ]] ಬಗ್ಗೆಯೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲದೆ, ಮನುಕುಲದ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅವರು ಮುಂದಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡಕಾವ್ಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪುನರ್ರಚನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ೧೪ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ನಾಗವರ್ಮ|ನಾಗವರ್ಮನ]], ಛಂದೋಂಬುಧಿ ಸಂಗ್ರಹ ೧೮೭೫ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಅವರು ಗದಗ, ಧಾರವಾಡ, ಮೈಸೂರು, ಕೊಡಗು, ಮಡಿಕೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಬಿ. ಎಲ್.ರೈಸ್ ಮತ್ತು ತಿರುಮಲೆ ಶಾಮಣ್ಣನವರ ಸಹಾಯವೂ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಕಿಟೆಲರ ಕೊನೆಯ ಗ್ರಂಥವಾದ A Grammar of the Kannada Language (೧೯೦೩) ಕೃತಿ ತಮ್ಮ ಕೈ ಸೇರಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯, ೧೯೦೩ರಂದು ಕಿಟೆಲರು ನಿಧನರಾದರು. ==ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದನೆ== *ಆಗಿನ ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪರವಾಗಿ, " ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತಮಾನ ಸಂಗ್ರಹ" ವೆಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [ತಿಂಗಳಿಗೆ ೨ ಬಾರಿ] ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ, ಕಿಟೆಲ್ಲರೂ, ೧೮೬೩ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಜೆ. ಮ್ಯಾಕ್ ರವರೂ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. *ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್ ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ‘ಅರುಣೋದಯ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸಹಾ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. *೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪಾಠಗಳ ೩ನೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಚರಿತ್ರೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿದರು. *೧೮೬೭ ರಲ್ಲಿ, ತಾಯ್ನಾಡಿನಿಂದ ಮರಳಿ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಆಗಮನ. ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಂಟಿಕ್ವಿಟಿ, ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ, ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನ. ==ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಘಂಟಿನ ರಚನೆ== *ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ರು ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕಿಟೆಲ್ಲರು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯರಾಗಿರುವುದು ಅವರ ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಘಂಟುವಿನಿಂದ<ref>{{Cite web |url=http://www.indiabookstore.net/isbn/9788120600492 |title=Kannada-English Dictionary &#91;Hardcover&#93; |access-date=2014-08-11 |archive-date=2016-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314105949/https://www.indiabookstore.net/isbn/9788120600492 |url-status=dead }}</ref> ಅದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ರೀವ್ ಮತ್ತು ಗಿಲ್‌ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ -ಬೇರೆ-ಬೇರೆಯಾಗಿಯೇ ಕನ್ನಡ- ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳ ರಚನೆಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಬರಹಕ್ಕೆ ಕಿಟೆಲ್ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅದರ ರೂಪರೇಷೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಅನವರತ ಅಭ್ಯಾಸ, ಪರಿಶ್ರಮಗಳಿಂದ ಮುಂದಿನ ೨೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ, ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ೭೦,೦೦೦ ಪದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು.<ref>[https://books.google.co.in/books?id=E1C3dvguL3YC&pg=PR26&lpg=PR26&dq=moat+kannada+meaning&source=bl&ots=NBxvl3gS3R&sig=GISaxsb_SXBXpRGFQ0FbiygUm0U&hl=kn&sa=X&ei=aYAfVY7mPI6OuASOyYGIDg&ved=0CDkQ6AEwBQ#v=onepage&q=moat%20kannada%20meaning&f=false 'ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ರ, ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು']</ref> *ಕನ್ನಡಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಬಹಳವಾಗಿ ಹಿಡಿಸಿತು. ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಘಂಟನ್ನು ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. [[ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಎಲಿಯಟ್]] ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿ, ಹಣದ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಆಶ್ವಾಸನೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, [[ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ|ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನವರು]], ಎಲಿಯಟ್ ರವರನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು, ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿಟ್ಟರು. ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ, ಅವರು ಧಾರವಾಡದ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆದರು. *೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕನ್ನಡ –ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶದ ರಚನಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ‘ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು’ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಧಾರವಾಡದ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಯಿಸಿ ‘ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ’ದ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಅದು ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕನ್ನಡದಲಿ ಶಬ್ಧಕೋಶದ ರಚನೆಯ ಪರಂಪರೆಯೇ ಇದ್ದು, ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ 'ರನ್ನ ಕಂದ' ದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಲವಾರು ಶಬ್ಧಕೋಶಗಳು ಲಭ್ಯ ಇವೆ. ಇದು ಮೊದಲ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ಧ ಒದಗಿಸಿದ ಕೋಶ. ಕಿಟೆಲ್ಲರ ‘ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ’ ಕನ್ನಡದ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧವಾದ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ವಸಂಗ್ರಾಹಕ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಶಬ್ದಕೋಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೇರುಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ೧೭೬೨ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಪುಟಗಳಿವೆಯಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು ೭೦,೦೦೦ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕೋಶದ ಪುಟ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರ ಅಪಾರ ವಿದ್ವತ್ತು ಪುಟಿದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ೧೮೮೯ರಿಂದ ಅದರ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಅದು ಮುಗಿದಾಗ ಕಿಟೆಲರು ಕಣ್ಣುನೋವು ಮತ್ತು ತಲೆನೋವುಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಶಬ್ದಕೋಶ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರಲ್ಲದೆ ಬಹು ಉಪಯುಕ್ತ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದು ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರ ಪರಮೋಚ್ಚವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಅಪಾರವಾದ ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತು, ಕನ್ನಡದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಉಪಭಾಷೆಗಳ ಮಾತುಗಳು; ಗಾದೆ ನಾಣ್ಣುಡಿಗಳು; ಹಳಗನ್ನಡ, ಹೊಸಗನ್ನಡ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕಿಟೆಲರ ಪರಿಶ್ರಮ, ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟುತನ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆ, ವಿದ್ವತ್ತುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. *೧೮೭೧ರವೇಳೆಗೆ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಿಟೆಲರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಪ್ರಭುತ್ವ ಹಾಗೂ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ೧೮೭೨ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರು ಕೇಶೀರಾಜನ ‘ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ’ವನ್ನು ೯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. == ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನಗಳು == * ಕಿಟೆಲರ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯ ಕೃತಿಯಾದ ಕನ್ನಡ –ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ (೧೮೯೪)ಯನ್ನು ಅಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಗಮನಿಸದಿದ್ದರೂ ಜರ್ಮನಿಯ ಟ್ಯುಬಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕಿಟೆಲರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನಿತ್ತು ಕೃತಾರ್ಥಗೊಂಡಿತು. ಕನ್ನಡದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯಿದು. * ಧಾರವಾಡದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ]] ಸಂಸ್ಥೆ ಯ ವತಿಯಿಂದ ಗೌರವ [೧೮೯೦] ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಒಬ್ಬ ವಿದೇಶಿ ಪಾದ್ರಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆ, ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ==ಸ್ಮರಣೆ== ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ, ರೆವರೆಂಡ್ ಎಫ್.ಕಿಟೆಲ್ ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನಾಡಿನಲ್ಲೆ ದೈವಾಧೀನರಾದರು. ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮರಣ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ದಿನವನ್ನು ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಿಟೆಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಜೀವನವಿಡೀ ತಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಆ ದಿನ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು, ರೆ.ಎಫ್. ಕಿಟೆಲ್ ರವರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಮನಸಾರೆ ನೆನೆಯಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಯೋಹಾಲ್ ಬಳಿ, ರೆ.ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ರವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಸ್ಟಿನ್ ಟೌನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು "ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟೆಲ್ ನಗರ" ವೆಂದು ಹೊಸದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾನುಭಾವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. 'ಇವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನತೆ, ಕಿಟೆಲ್ ರವರ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಅನುಪಮ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಗಳು'. ವರಕವಿ, [[ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ|ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯವರ]] ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, '''ಕನ್ನಡಕೆ ಕನ್ನಡಿಯ ಹಿಡಿದು, ದುಡಿದವ ನೀನು''' ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. “ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿದ್ವತ್ತು ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಿಟೆಲ್ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವರು ಕನ್ನಡಿಗರಾಗಿ ಮೆರೆದರು. ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದಂತೆ ಪುಣ್ಯಕರವಾದದ್ದು.” ಸಂಶೋದಕ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಾದ ಡಿ. ಎಲ್. ಎನ್ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ == ಕಿಟೆಲ್ ವಿರಚಿತ "ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ" ಯಿಂದ ಆಯ್ದ ಪದ್ಯಗಳು == == ೧. ನಾಂದಿ ಪದ್ಯ == <poem> ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ಚಿತ ಸತ್ಯಸಾಕ್ಷಿಯೆ ಭೂಜನೈಕೊ ಗುರುವೆ, ದೇವಜ ರಾಜಿಪವನೀ ರವಿಯೆ, ಸುಪಥವೆ, ಜೀವದಧಿಪತಿಯೆ ತೇಜದುದಯವೇ, ದೇವಕಾಂತಿಯೆ ಮೂಜಗನ್ನಾಥೇಸೊ, ನಿನ್ಮುಖ ಮಾಜಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಮೂಡು ಭಕ್ತರ ಹೃದಯಕಮಲದೊಳು </poem> == ೨. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ == <poem> ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲೇಸು ತನ್ನೊಡ ಬಂದ ಶಿಷ್ಯರ ಸಹಿತ ಹಡಗವ ನೆಂದಿನಂದದಿಯೇರಿ ಹೋಗಲಕಾಸಮಯದೊಳಗೇ ಸುಂದರಾನಿಲ ಶಾಂತಿಯಿದ್ದೆಡೆ ಮುಂದಘೋರದ ಕಂಪವೇಳಲ್ ಕಂದದಿಂದಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತಲೇಸು ಮಲಗಿಹನೂ ಜ್ಯೋತಿ-ಮಂಡಲವಡಗಿ ಬಿರ್ರನೆ ವಾತ ಬೀಸಲು ಕಡಲಿನಲ್ಲಲೆ ಘಾತವಾಗುತ ಥೋರಥೋರದ ತೆರೆಗಳುಕ್ಕುತಲೆ ಘಾತ ಪೊದಗುವ ಹಾಗೆ ಹಡಗವ ಜಾತಕಾತರದಲೆಗಳದರಿಸ- ಲಾತನಡಿಗಡೆ ಶಿಷ್ಯರೋಡುತ ಬಂದು ಕೂಗಿದರೂ ಒಡೆಯ ಈ ಪರಿ ತೆರೆಯು ಹಡಗವ ಹೊಡೆಯೆ ಚಿಂತೆಯು ನಿಂಗೆ ಹತ್ತದೆ ಯೊಡೆದು ಹೋದೀತೀಗ ಯೆಲ್ಲರು ನಶಿಸಿಯೇವೆನ್ನೇ ಮಡಿವ ಭಯದವರನ್ನು ತನ್ನಯ ದಡಿಯಲೆಚ್ಚತ್ತಿಕ್ಷಿಸೇಸುವು ನುಡಿದ ಪವನವ ಕಡಲ ಬೆದರಿಸಿ ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಿದನೂ ಶಾಂತಿಯಾಯಿತು ಘಾಳಿ ನಿಂತುವಿ ಕಾಂತಿ ಪಸರಿಸಿತೆಳೆಯ ಬಿಸಿಲಿಂ ಕ್ರಾಂತಿ ಕರ್ತನು ಬಳಿಕ ಶಿಷ್ಯರಿಗೊರೆದನಿಂತೆಂದೂ ಭ್ರಾಂತರಾದಿರಿ ಹೇಡಿಗಳೆ ಯಾ ಕಾಂತುಕೊಳ್ಳದೆ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷಾಂತಿ ಮಾಡುವದೆಷ್ಟೊ ಸತ್ಯಾವೆ ನಿಮ್ಮಪನಂಬಿಕೆಯಾ ಪಾಪಸಾಗರ ದಾಟಿ ಸಗ್ಗಕೆ ಪೋಪ ಹಡಗವನೇಸುವೊಡೆಯನು ಕಾಪು ಕಾಯ್ವುದು; ಕಾಯದಿದ್ದರೆ ಕೇಳಿರಾಳುಗಳೇ ದೀಪವಿಲ್ಲದ ಗಾಢದಿರುಳಲಿ ಶಾಪದಲೆಗಳು ಹೊಡೆದು ಬಡೆಯಲು ತಾಪದಿಂ ನೀವಲೆಗಳೊಳ್ ಮುಳುಮುಳುಗಿ ಹೋಗುವಿರಿ. </poem> == ೩. ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಬಂಧನ == <poem> ನುಡಿಯಲೆಂತು ದಯೆಯ ಪತಿಯು ತಡೆಯದಖಿಲ ಕಳ್ಳರೆದ್ದು ಹಿಡಿದರವನ ಶುಚಿ ಕರದಿ ಯಡನೆ ಯಡನೇ ಬಂಧಿಸೀದರು ಒಡನೇ ಪೇತ್ರನೆಂಬ ಶಿಷ್ಯ ತಡೆಯಲಾರ-ದೊರೆಯೊಳಿಂದ ಖಡುಗ ಹಿಡಿದು ಪೆಟ್ಟು ಹೊಡೆಯೆ ಎಡಿದು ಹರಿಯಿತೊಂದು ಕಿವಿಯು ಉಗುಳು ನೆತ್ತರವುಳ್ಳ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜಗುಲಿಯಲ್ನಿಲಿಸಧಿಪನೆಂದನು ಮಿಗಿಲು ಬಾಧಿಸಿ ತಪ್ಪು ಸಿಗದೀ ನರನ ದೃಷ್ಟಿಸಿರಿ ಜಗದ ಕರ್ತಗೆ ಮುಳ್ಳುಮುಕುಟವು ರಗುತ ಬಣ್ಣದ್ದಂಗಿಯಿದ್ದುದು ಮಗಳಿಯಧಿಪನು ನೋಡಿರೆಂಥಾ ನರನೆಯೆಂದೊರೆದಾ </poem> == ೪. ಯೇಸುವನ್ನು ವಧಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವಾಗ == <poem> ವೈದರಾತನ ದಂಡಿನಾಳ್ಗಳು ಹೊಯಿದರಾತನ ಬಾರು ಹಗ್ಗದಿ ಗೈದರಾತಗೆ ಹಾಸ್ಯ, ರಾಜನ ಸೋಗ ತೊಡಿಸುತಲೆ ಕೊಯ್ದರಾತನ ತಲೆಯ ಮುಳ್ಳಿಂ ಬೈಯ್ದರಾತನ ರಾಜ ಎನುತಲಿ ಕೈದುವೆನುತಲೆ ಕೊಟ್ಟ ಬೆತ್ತದಿ ಹೊಡೆದರಾತನಿಗೆ ನರರೆ ಕೇಳಿರಿ, ದೇವರಾಜ್ಯದ ಮರುಮ ದೇವಜ ತಾನೆಯೊರೆದುದ ಮರೆಯದಿರ್ರೀ ರಾಜ್ಯಗಡಿಯೋಳ್ ಶೇರಬೇಕೆಂದೂ ಅರಸಿಕೊಳ್ವರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುತ್ತನು ಧರೆಯ ವರ್ತಕ ಜನರಲೊಬ್ಬನು ಹೊರಟುಹೋದನು ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಸರಾಗದಲೇ </poem> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * ಕಿಟೆಲರ ನಿಘಂಟಿನ [http://shastriyakannada.org/CIIL_Kittel.asp ಪದಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದಾದ (searchable) ವೆಬ್ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920221928/https://shastriyakannada.org/CIIL_Kittel.asp |date=2020-09-20 }} * archive.orgನಲ್ಲಿರುವ [[iarchive:dli.CiXIV80a|ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿ]] *[http://www.prajavani.net/news/article/2017/08/13/513066.html ಮುದ್ರಣದ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಕೃತಿ;ಎ ಗ್ರಾಮರ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ -ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಲಿಯಂ ಕೇರಿ;ಪ್ರೊ. ಎ.ವಿ. ನಾವಡ;13 Aug, 20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170816044439/http://www.prajavani.net/news/article/2017/08/13/513066.html |date=2017-08-16 }} *[[ವರದರಾಜ ಹುಯಿಲಗೋಳ]], ಡಾ. ಎಲ್. ಎಸ್. ಎಸ್. ಪುಸ್ತಕ ಮಾಲೆಯ ಜನವರಿ, ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <References /> [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕರು|ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿ]] [[ವರ್ಗ:೧೮೩೨ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೦೩ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]] 9cgkq2jf13s6ardnrk6kvwyu65mb08n 1433868 1433867 2026-10-20T09:13:31Z A826 72368 1433868 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್ ಕಿಟೆಲ್ | image = File:Kittel, Ferdinand (1832-1903).jpg |caption=ರೆವರೆಂಡ್ ಫರ್ಡಿನ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ (1854) | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೮. ೧೮೩೨ | birth_place = ರಾಸ್ಟರ್ ಹಾಫ್, ಜರ್ಮನಿ | death_date = ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮, ೧೯೦೩ | occupation = ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿಗಳು, ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಬರಹಗಾರರು | citizenship = ಜರ್ಮನಿ | subject = ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು, ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ |language=ಕನ್ನಡ, ಜರ್ಮನ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಗ್ರೀಕ್, ಹಿಬ್ರೂ, ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಿ |parents=ಗಾಜ್ ಫ್ರೀಟ್ ಕಿಟೆಲ್ & ಟ್ಯುಡೋವ್ ಹೆಲೇನ್ ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್ |death_place=ಟುಬಿನೆನ್, ಜರ್ಮನಿ }} '''ರೆವರೆಂಡ್ ಫರ್ಡಿನ್ಯಾಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ (೧೮೩೨-೧೯೦೩)'''<ref>[[iarchive:reverendfkittel0000drsh x3h1/page/n45/mode/2up|''"ರೆವರೆಂಡ್ ಎಫ್. ಕಿಟೆಲ್"'', ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರ]]</ref>,ಜರ್ಮನ್ ಸಂಜಾತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ. ಇವರ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ ಪ್ರಚಾರವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. [[ಕನ್ನಡ]]-[[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] [[ನಿಘಂಟು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ರಚಿಸಿದ ನಿಘಂಟೇ ಮೊದಲನೇಯದಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ, ವ್ಯಾಕರಣ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://books.google.co.in/books?id=XCHZ_pDUnVAC&pg=PA112&lpg=PA112&dq=reverend+f.+kittel&source=bl&ots=I7JKanFQxF&sig=U6ELeNwvjK0c8n5vIHGySadDjnA&hl=kn&sa=X&ei=0jXoU9XoKIvl8AXI5IFY&ved=0CGIQ6AEwBw#v=onepage&q=reverend%20f.%20kittel&f=false 'An Indian to the Indians ? : On the initial Failure and the Popsthumous Success.. 'Kittel's journey to India in 1853', P.112]</ref> ==ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಇವರು ಜನಿಸಿದ್ದು, ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ. [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] ಈಶಾನ್ಯ ಸಾಗರದ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೀಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ. ಇದು ಹ್ಯಾನೋವರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ತಂದೆ '''''ಗಾಜ್ ಫ್ರೀಟ್''''', ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ '''''ಟ್ಯುಡೋವ್ ಹೆಲೇನ್ ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್,''''' ಇವರ ೬ ಜನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ ಹಿರಿಯವರು.೧೮೪೧ ರಿಂದ ೧೮೪೯ ರವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಬಳಿಕ ೧೮೪೯, ಆಗಸ್ಟ್, ೩೦ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್|ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯ, ಮಿಶನರಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕಿಟೆಲ್ಲರ ಪರವಾಗಿ ಅವರ ತಂದೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ೧೮೫೦ ರಲ್ಲಿ ಮಿಶನರಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಇವರು [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, [[ಹೀಬ್ರೂ]], [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್]], [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]], [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಕಲಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಿಟ್ಟೆಲ್‌ರು, [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] ಪಾಲಿನ್ ಐತ್, ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ೨ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಕೇವಲ ೪ ವರ್ಷದ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಆಕೆ ಮೃತರಾದರು. ಎರಡನೇ ಮದುವೆ ಪಾಲಿನ್ ಐತ್ ರ ತಂಗಿ ಜ್ಯೂಲಿಯವರ ಜೊತೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ಇವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಾಯಿತು. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಿಟೆಲ್ ೧೮೫೪ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦ರಂದು ಮಂಗಳೂರನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಅವರು [[ಧಾರವಾಡ]]ಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ೧೮೫೬ರ ವರೆಗೆ [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮತಪ್ರಚಾರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರೀಟೀಶ್ ಅಧಿಕಾರಿ, ಕೆ. ಮೋರಿಕ್ ರ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು ರೆ.ವೀಗಲ್ ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೂಡ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ ಆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಸಂವಹಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಿಟ್ಟೇಲ್ ಅವರು ಧಾರವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ, ದೇಸಿ ಭಾಶೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಕಾಲುನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಹಳ್ಳಿಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಗಮ ಕಾಡು-ಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಊರೂರು ಅಲೆದು, ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡುಭಾಷೆಯ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಿಟೆಲರು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿತ ಕೇವಲ ೧೩ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ, ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೮೩-೮೪ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಕಿಟ್ಟೆಲರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಶಾಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ೧೮೩೧ ರಲ್ಲೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲು, ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಆಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಬಗ್ಗೆ ಒಲವಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ, ರಸೆಲ್, ಫ್ಲೀಟ್, ಮತ್ತು ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖರು ಕಿಟೆಲ್ಲರ ಭಾಷಾ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದರು. ೧೮೮೬ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೩ರಂದು ಅವರು ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಹೋದರು. == ಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಲೇಖನಗಳು == ೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಹೊಸಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದರು. ೧೮೬೩ ರಲ್ಲಿ,ಏಸುವಿನ ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತದ ಕಥನವಾಗಿರುವ ಕಥಾಮಾಲಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ೨೮೦ ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ, ೭೫ ವಾರ್ಧಕ ಷಟ್ಪದಿ ಹಾಗೂ ೧೭೫ ಪೂರ್ವೀರಾಗದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ೧೮೬೫ ರಲ್ಲಿ, "ಸಂಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ" ಪದ್ಯಸಂಗ್ರಹ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು. ಇದೇ ಮುಂದೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು ಹಲವಾರು ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ‘ಬಸವ ಪುರಾಣ’, ‘ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ’, ‘ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ’, ‘ಭಾಗವತ’, ‘ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಪದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕವನಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಈ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಸ್ತೃತ ಪದಕೋಶವನ್ನೂ ಕೂಡಿಸಿದ್ದರು. ‘ಸಂಸಾರ ಕ್ರಮ’, ‘ಉಭಯ ಮಾರ್ಗ’, ‘ನಂಬಿ ಜೀವಿಸಿರಿ’, ‘ಡೇನಿಯಲನೂ ಅವನ ಜತೆಗಾರರೂ’ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕತಿಟಿಸಿದರಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದರು. ಹೆನ್ರಿ ಮೊರಿಸ್ ಬರೆದ ‘History of England’ ಎಂಬ ಚರಿತ್ರೆಯ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ೧೮೬೪ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರ ‘ಪಂಚತಂತ್ರ’ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು.೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ‘Coorg Superstitions’ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿಯ ಭೂತಾರಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ಗುಳಿಗ, ಕುಟ್ಟಿಚಾತ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಕರಿಂಗಾಳಿ ಮೊದಲಾದ ಭೂತಗಳ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕಿಟೆಲ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಶ್ರಮ ಚರಿತ್ರೆ’ಯಲ್ಲಿ ಯೇಸು ಅನ್ಯರಿಗಾಗಿ ಪಟ್ಟ ಶ್ರಮದ ಕಥೆ ಇದೆ. ಇದು ಸರಳ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯಶೈಲಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ಲರಿಂದ ‘ಕನ್ನಡ ಸಂಗೀತಗಳು’ ಎಂಬ ಸಂಕಲನ ರಚಿತವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ದೇಶಿಯ ಕವಿಗಳ ಪದ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕವನಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಆ ವರ್ಷ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ‘ವೃತ್ತಾಂತ ಬೋಧಿನಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಿಟೆಲರು ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ‘ಸಂಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಾಕರಣ’ ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಆ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ‘ಹಳೆಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು’ ಎಂಬುದಾಗಿ ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡ ‘ಸಂಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ’ ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ೧೮೬೮ರ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ವಾಗ್ವಿಧಾಯಿನಿ’ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರೈಸ್, ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸನ್ ಮೊದಲಾದವರೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೨ರಿಂದ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ೨೪ ಅಮೂಲ್ಯ ಲೇಖನಗಳು ‘Indian Antiquery’ ಎಂಬ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕಗಳಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ದ್ರಾವಿಡ ಪದಗಳ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತೂ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಇತರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೩ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರಕಟಣಾಲಯದವರು ಕಿಟೆಲರು ಅನುವಾದಿಸಿದ ‘ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ’ಯನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ಇದು ಅವರ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಬೈಬಲ್ ಕೃತಿ. ಅದೇ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕದ ವೈಷ್ಣವ ದಾಸರ ಬಗೆಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯಿಸುತ್ತಾ ಪುರಂದರ, ಕನಕ, ಮಾಧವ, ವಿಠ್ಠಲ, ವಿಜಯದಾಸ, ವೆಂಕಟದಾಸ ಮೊದಲಾದವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅವರು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. ೧೮೭೫ರಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ’ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ನಾಗವರ್ಮನ ‘ಛಂದೋಬುಧಿ’ಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯತನಕ ತಾಳೆಯಗರಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂಥಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕಿಟೆಲರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯ ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ ಕಿಟೆಲ್ ಅವರಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾದುದರಿಂದ ಅವರೇ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಿತಾಮಹರು. ೧೮೭೫ರಲ್ಲಿ “Lingayat Lengends’ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಸುದೀರ್ಘ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮ, ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ವರ್ಷ “Jaina, Vaishnava and Shaiva Literature” ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಸ್ಥೂಲ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ನಿಜಗುಣ ಶಿವಯೋಗಿ ವೀರಶೈವನೆಂದು ಆಧಾರಸಮೇತವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೬ರಲ್ಲಿ Washerman Virasena ಎಂಬ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ವೀರಶೈವ ಪುರಾಣದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಕಿಟೆಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೭ರಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾವ್ಯಮಂಜರಿ’ಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಳಗನ್ನಡದ ಸೊಗಸಾದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು, ಸ್ವಕವನಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರಲ್ಲದೆ, ಟೀಕೆ, ಶಬ್ದಕೋಶ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೭ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಹವೆಯ ಅನಾನುಕೂಲತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಿಟೆಲ್ ತಮ್ಮ ಶಬ್ದಕೋಶದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜರ್ಮನಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೮೭೭ರಲ್ಲಿ ‘The Kongu Inscriptions’ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನೂ, ೧೮೭೮ರಲ್ಲಿ ‘ಕೆನರೀಸ್ – ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಾಯಲಾಗ್’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಬರೆದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಕಲಿಸುವ ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೮೦ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಕರಣ ಎಂಬ ಕಿರುಹೊತ್ತಗೆಯನ್ನು ಬರೆದರು. ಅದು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರ ೪೮೩ಪುಟದ ೨೮ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಬೃಹತ್ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥ ‘A Grammar of Kannada Language’ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಳಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿವಿಧ ಘಟ್ಟಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆಯಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೇಶಿರಾಜನು ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ [[ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ]] ವೆಂಬ ಗ್ರಂಥದ ಸಂಪಾದನೆ, ಮತ್ತು ಪುನರ್‌ಪ್ರಕಟಣೆ ಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಕಿಟೆಲರು [[ಕೇಶಿರಾಜ|ಕೇಶಿರಾಜನ]] ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪ್ರಥಮ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಲೇಖನ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆಗಲೇ ಜೆ. ಗ್ಯಾರೆಟ್, ಎಂಬುವರು ೧೮೬೮ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ರೆ.ಎಫ್. ಕಿಟೆಲ್ಲರು [[ಪಂಚತಂತ್ರ|ಪಂಚತಂತ್ರದ]] ಬಗ್ಗೆಯೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲದೆ, ಮನುಕುಲದ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅವರು ಮುಂದಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡಕಾವ್ಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪುನರ್ರಚನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ೧೪ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ನಾಗವರ್ಮ|ನಾಗವರ್ಮನ]], ಛಂದೋಂಬುಧಿ ಸಂಗ್ರಹ ೧೮೭೫ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಅವರು ಗದಗ, ಧಾರವಾಡ, ಮೈಸೂರು, ಕೊಡಗು, ಮಡಿಕೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಬಿ. ಎಲ್.ರೈಸ್ ಮತ್ತು ತಿರುಮಲೆ ಶಾಮಣ್ಣನವರ ಸಹಾಯವೂ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಕಿಟೆಲರ ಕೊನೆಯ ಗ್ರಂಥವಾದ A Grammar of the Kannada Language (೧೯೦೩) ಕೃತಿ ತಮ್ಮ ಕೈ ಸೇರಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯, ೧೯೦೩ರಂದು ಕಿಟೆಲರು ನಿಧನರಾದರು. ==ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದನೆ== *ಆಗಿನ ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪರವಾಗಿ, " ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತಮಾನ ಸಂಗ್ರಹ" ವೆಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [ತಿಂಗಳಿಗೆ ೨ ಬಾರಿ] ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ, ಕಿಟೆಲ್ಲರೂ, ೧೮೬೩ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಜೆ. ಮ್ಯಾಕ್ ರವರೂ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. *ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್ ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ‘ಅರುಣೋದಯ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸಹಾ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. *೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪಾಠಗಳ ೩ನೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಚರಿತ್ರೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿದರು. *೧೮೬೭ ರಲ್ಲಿ, ತಾಯ್ನಾಡಿನಿಂದ ಮರಳಿ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಆಗಮನ. ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಂಟಿಕ್ವಿಟಿ, ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ, ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನ. ==ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಘಂಟಿನ ರಚನೆ== *ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ರು ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕಿಟೆಲ್ಲರು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯರಾಗಿರುವುದು ಅವರ ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಘಂಟುವಿನಿಂದ<ref>{{Cite web |url=http://www.indiabookstore.net/isbn/9788120600492 |title=Kannada-English Dictionary &#91;Hardcover&#93; |access-date=2014-08-11 |archive-date=2016-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314105949/https://www.indiabookstore.net/isbn/9788120600492 |url-status=dead }}</ref> ಅದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ರೀವ್ ಮತ್ತು ಗಿಲ್‌ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ -ಬೇರೆ-ಬೇರೆಯಾಗಿಯೇ ಕನ್ನಡ- ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳ ರಚನೆಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಬರಹಕ್ಕೆ ಕಿಟೆಲ್ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅದರ ರೂಪರೇಷೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಅನವರತ ಅಭ್ಯಾಸ, ಪರಿಶ್ರಮಗಳಿಂದ ಮುಂದಿನ ೨೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ, ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ೭೦,೦೦೦ ಪದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು.<ref>[https://books.google.co.in/books?id=E1C3dvguL3YC&pg=PR26&lpg=PR26&dq=moat+kannada+meaning&source=bl&ots=NBxvl3gS3R&sig=GISaxsb_SXBXpRGFQ0FbiygUm0U&hl=kn&sa=X&ei=aYAfVY7mPI6OuASOyYGIDg&ved=0CDkQ6AEwBQ#v=onepage&q=moat%20kannada%20meaning&f=false 'ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ರ, ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು']</ref> *ಕನ್ನಡಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಬಹಳವಾಗಿ ಹಿಡಿಸಿತು. ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಘಂಟನ್ನು ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. [[ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಎಲಿಯಟ್]] ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿ, ಹಣದ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಆಶ್ವಾಸನೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, [[ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ|ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನವರು]], ಎಲಿಯಟ್ ರವರನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು, ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿಟ್ಟರು. ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ, ಅವರು ಧಾರವಾಡದ ಸಹಾಯಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆದರು. *೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕನ್ನಡ –ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶದ ರಚನಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ‘ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳು’ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಧಾರವಾಡದ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ನಡೆಯಿಸಿ ‘ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ’ದ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಅದು ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕನ್ನಡದಲಿ ಶಬ್ಧಕೋಶದ ರಚನೆಯ ಪರಂಪರೆಯೇ ಇದ್ದು, ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ 'ರನ್ನ ಕಂದ' ದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಲವಾರು ಶಬ್ಧಕೋಶಗಳು ಲಭ್ಯ ಇವೆ. ಇದು ಮೊದಲ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ಧ ಒದಗಿಸಿದ ಕೋಶ. ಕಿಟೆಲ್ಲರ ‘ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ’ ಕನ್ನಡದ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧವಾದ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ವಸಂಗ್ರಾಹಕ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಶಬ್ದಕೋಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೇರುಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ೧೭೬೨ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಪುಟಗಳಿವೆಯಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು ೭೦,೦೦೦ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕೋಶದ ಪುಟ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರ ಅಪಾರ ವಿದ್ವತ್ತು ಪುಟಿದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ೧೮೮೯ರಿಂದ ಅದರ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಅದು ಮುಗಿದಾಗ ಕಿಟೆಲರು ಕಣ್ಣುನೋವು ಮತ್ತು ತಲೆನೋವುಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಶಬ್ದಕೋಶ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರಲ್ಲದೆ ಬಹು ಉಪಯುಕ್ತ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದು ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರ ಪರಮೋಚ್ಚವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಅಪಾರವಾದ ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತು, ಕನ್ನಡದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಉಪಭಾಷೆಗಳ ಮಾತುಗಳು; ಗಾದೆ ನಾಣ್ಣುಡಿಗಳು; ಹಳಗನ್ನಡ, ಹೊಸಗನ್ನಡ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕಿಟೆಲರ ಪರಿಶ್ರಮ, ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟುತನ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆ, ವಿದ್ವತ್ತುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. *೧೮೭೧ರವೇಳೆಗೆ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಿಟೆಲರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಪ್ರಭುತ್ವ ಹಾಗೂ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ೧೮೭೨ರಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲರು ಕೇಶೀರಾಜನ ‘ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ’ವನ್ನು ೯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. == ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನಗಳು == * ಕಿಟೆಲರ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯ ಕೃತಿಯಾದ ಕನ್ನಡ –ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ (೧೮೯೪)ಯನ್ನು ಅಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಗಮನಿಸದಿದ್ದರೂ ಜರ್ಮನಿಯ ಟ್ಯುಬಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕಿಟೆಲರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನಿತ್ತು ಕೃತಾರ್ಥಗೊಂಡಿತು. ಕನ್ನಡದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯಿದು. * ಧಾರವಾಡದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ]] ಸಂಸ್ಥೆ ಯ ವತಿಯಿಂದ ಗೌರವ [೧೮೯೦] ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಒಬ್ಬ ವಿದೇಶಿ ಪಾದ್ರಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆ, ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ==ಸ್ಮರಣೆ== ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ, ರೆವರೆಂಡ್ ಎಫ್.ಕಿಟೆಲ್ ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನಾಡಿನಲ್ಲೆ ದೈವಾಧೀನರಾದರು. ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮರಣ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ದಿನವನ್ನು ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಿಟೆಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಜೀವನವಿಡೀ ತಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಆ ದಿನ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು, ರೆ.ಎಫ್. ಕಿಟೆಲ್ ರವರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಮನಸಾರೆ ನೆನೆಯಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಯೋಹಾಲ್ ಬಳಿ, ರೆ.ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ರವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಸ್ಟಿನ್ ಟೌನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು "ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟೆಲ್ ನಗರ" ವೆಂದು ಹೊಸದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾನುಭಾವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. 'ಇವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನತೆ, ಕಿಟೆಲ್ ರವರ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಅನುಪಮ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಗಳು'. ವರಕವಿ, [[ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ|ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯವರ]] ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, '''ಕನ್ನಡಕೆ ಕನ್ನಡಿಯ ಹಿಡಿದು, ದುಡಿದವ ನೀನು''' ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. “ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿದ್ವತ್ತು ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಿಟೆಲ್ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವರು ಕನ್ನಡಿಗರಾಗಿ ಮೆರೆದರು. ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದಂತೆ ಪುಣ್ಯಕರವಾದದ್ದು.” ಸಂಶೋದಕ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಾದ ಡಿ. ಎಲ್. ಎನ್ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ == ಕಿಟೆಲ್ ವಿರಚಿತ "ಕಾವ್ಯಮಾಲೆ" ಯಿಂದ ಆಯ್ದ ಪದ್ಯಗಳು == === ೧. ನಾಂದಿ ಪದ್ಯ === <poem> ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ಚಿತ ಸತ್ಯಸಾಕ್ಷಿಯೆ ಭೂಜನೈಕೊ ಗುರುವೆ, ದೇವಜ ರಾಜಿಪವನೀ ರವಿಯೆ, ಸುಪಥವೆ, ಜೀವದಧಿಪತಿಯೆ ತೇಜದುದಯವೇ, ದೇವಕಾಂತಿಯೆ ಮೂಜಗನ್ನಾಥೇಸೊ, ನಿನ್ಮುಖ ಮಾಜಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಮೂಡು ಭಕ್ತರ ಹೃದಯಕಮಲದೊಳು </poem> === ೨. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ === <poem> ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲೇಸು ತನ್ನೊಡ ಬಂದ ಶಿಷ್ಯರ ಸಹಿತ ಹಡಗವ ನೆಂದಿನಂದದಿಯೇರಿ ಹೋಗಲಕಾಸಮಯದೊಳಗೇ ಸುಂದರಾನಿಲ ಶಾಂತಿಯಿದ್ದೆಡೆ ಮುಂದಘೋರದ ಕಂಪವೇಳಲ್ ಕಂದದಿಂದಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತಲೇಸು ಮಲಗಿಹನೂ ಜ್ಯೋತಿ-ಮಂಡಲವಡಗಿ ಬಿರ್ರನೆ ವಾತ ಬೀಸಲು ಕಡಲಿನಲ್ಲಲೆ ಘಾತವಾಗುತ ಥೋರಥೋರದ ತೆರೆಗಳುಕ್ಕುತಲೆ ಘಾತ ಪೊದಗುವ ಹಾಗೆ ಹಡಗವ ಜಾತಕಾತರದಲೆಗಳದರಿಸ- ಲಾತನಡಿಗಡೆ ಶಿಷ್ಯರೋಡುತ ಬಂದು ಕೂಗಿದರೂ ಒಡೆಯ ಈ ಪರಿ ತೆರೆಯು ಹಡಗವ ಹೊಡೆಯೆ ಚಿಂತೆಯು ನಿಂಗೆ ಹತ್ತದೆ ಯೊಡೆದು ಹೋದೀತೀಗ ಯೆಲ್ಲರು ನಶಿಸಿಯೇವೆನ್ನೇ ಮಡಿವ ಭಯದವರನ್ನು ತನ್ನಯ ದಡಿಯಲೆಚ್ಚತ್ತಿಕ್ಷಿಸೇಸುವು ನುಡಿದ ಪವನವ ಕಡಲ ಬೆದರಿಸಿ ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಿದನೂ ಶಾಂತಿಯಾಯಿತು ಘಾಳಿ ನಿಂತುವಿ ಕಾಂತಿ ಪಸರಿಸಿತೆಳೆಯ ಬಿಸಿಲಿಂ ಕ್ರಾಂತಿ ಕರ್ತನು ಬಳಿಕ ಶಿಷ್ಯರಿಗೊರೆದನಿಂತೆಂದೂ ಭ್ರಾಂತರಾದಿರಿ ಹೇಡಿಗಳೆ ಯಾ ಕಾಂತುಕೊಳ್ಳದೆ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷಾಂತಿ ಮಾಡುವದೆಷ್ಟೊ ಸತ್ಯಾವೆ ನಿಮ್ಮಪನಂಬಿಕೆಯಾ ಪಾಪಸಾಗರ ದಾಟಿ ಸಗ್ಗಕೆ ಪೋಪ ಹಡಗವನೇಸುವೊಡೆಯನು ಕಾಪು ಕಾಯ್ವುದು; ಕಾಯದಿದ್ದರೆ ಕೇಳಿರಾಳುಗಳೇ ದೀಪವಿಲ್ಲದ ಗಾಢದಿರುಳಲಿ ಶಾಪದಲೆಗಳು ಹೊಡೆದು ಬಡೆಯಲು ತಾಪದಿಂ ನೀವಲೆಗಳೊಳ್ ಮುಳುಮುಳುಗಿ ಹೋಗುವಿರಿ. </poem> === ೩. ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಬಂಧನ === <poem> ನುಡಿಯಲೆಂತು ದಯೆಯ ಪತಿಯು ತಡೆಯದಖಿಲ ಕಳ್ಳರೆದ್ದು ಹಿಡಿದರವನ ಶುಚಿ ಕರದಿ ಯಡನೆ ಯಡನೇ ಬಂಧಿಸೀದರು ಒಡನೇ ಪೇತ್ರನೆಂಬ ಶಿಷ್ಯ ತಡೆಯಲಾರ-ದೊರೆಯೊಳಿಂದ ಖಡುಗ ಹಿಡಿದು ಪೆಟ್ಟು ಹೊಡೆಯೆ ಎಡಿದು ಹರಿಯಿತೊಂದು ಕಿವಿಯು ಉಗುಳು ನೆತ್ತರವುಳ್ಳ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜಗುಲಿಯಲ್ನಿಲಿಸಧಿಪನೆಂದನು ಮಿಗಿಲು ಬಾಧಿಸಿ ತಪ್ಪು ಸಿಗದೀ ನರನ ದೃಷ್ಟಿಸಿರಿ ಜಗದ ಕರ್ತಗೆ ಮುಳ್ಳುಮುಕುಟವು ರಗುತ ಬಣ್ಣದ್ದಂಗಿಯಿದ್ದುದು ಮಗಳಿಯಧಿಪನು ನೋಡಿರೆಂಥಾ ನರನೆಯೆಂದೊರೆದಾ </poem> === ೪. ಯೇಸುವನ್ನು ವಧಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವಾಗ === <poem> ವೈದರಾತನ ದಂಡಿನಾಳ್ಗಳು ಹೊಯಿದರಾತನ ಬಾರು ಹಗ್ಗದಿ ಗೈದರಾತಗೆ ಹಾಸ್ಯ, ರಾಜನ ಸೋಗ ತೊಡಿಸುತಲೆ ಕೊಯ್ದರಾತನ ತಲೆಯ ಮುಳ್ಳಿಂ ಬೈಯ್ದರಾತನ ರಾಜ ಎನುತಲಿ ಕೈದುವೆನುತಲೆ ಕೊಟ್ಟ ಬೆತ್ತದಿ ಹೊಡೆದರಾತನಿಗೆ ನರರೆ ಕೇಳಿರಿ, ದೇವರಾಜ್ಯದ ಮರುಮ ದೇವಜ ತಾನೆಯೊರೆದುದ ಮರೆಯದಿರ್ರೀ ರಾಜ್ಯಗಡಿಯೋಳ್ ಶೇರಬೇಕೆಂದೂ ಅರಸಿಕೊಳ್ವರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುತ್ತನು ಧರೆಯ ವರ್ತಕ ಜನರಲೊಬ್ಬನು ಹೊರಟುಹೋದನು ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಸರಾಗದಲೇ </poem> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * ಕಿಟೆಲರ ನಿಘಂಟಿನ [http://shastriyakannada.org/CIIL_Kittel.asp ಪದಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದಾದ (searchable) ವೆಬ್ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920221928/https://shastriyakannada.org/CIIL_Kittel.asp |date=2020-09-20 }} * archive.orgನಲ್ಲಿರುವ [[iarchive:dli.CiXIV80a|ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿ]] *[http://www.prajavani.net/news/article/2017/08/13/513066.html ಮುದ್ರಣದ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಕೃತಿ;ಎ ಗ್ರಾಮರ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ -ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಲಿಯಂ ಕೇರಿ;ಪ್ರೊ. ಎ.ವಿ. ನಾವಡ;13 Aug, 20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170816044439/http://www.prajavani.net/news/article/2017/08/13/513066.html |date=2017-08-16 }} *[[ವರದರಾಜ ಹುಯಿಲಗೋಳ]], ಡಾ. ಎಲ್. ಎಸ್. ಎಸ್. ಪುಸ್ತಕ ಮಾಲೆಯ ಜನವರಿ, ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <References /> [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕರು|ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿ]] [[ವರ್ಗ:೧೮೩೨ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೦೩ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]] 9fsrqhzbpma1dk0wl5qzy5cnmjvnfv8 0 11313 1433853 1433825 2026-10-20T07:16:35Z Channupatil220 102522 /* ಮುಂಡರಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಮಾಹಿತಿ */ 1433853 wikitext text/x-wiki {{cn}} {{Infobox ಭಾರತದ ಭೂಪಟ | native_name = ದೇವದುರ್ಗ | type = city | latd = | longd = | locator_position = right | state_name = ಕರ್ನಾಟಕ | district = [[ರಾಯಚೂರು]] | leader_title = | leader_name = | altitude = 398| population_as_of = 2001 | population_total = 21,994| population_density = 2,960.16 | area_magnitude= sq. km | area_total = 7.43 | area_telephone = 91-08531| postal_code = 584111| vehicle_code_range = KA-36| sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} '''ದೇವದುರ್ಗ'''ವು [[ರಾಯಚೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಲಿಂಗಸೂಗೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ]] ([[ಗುಲ್ಬರ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆ), ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಮಾನ್ವಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಗಡಿಗಳಾಗಿವೆ. ಡಿ.ಎಂ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇವದುರ್ಗವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಶೇ. 43 ಆಗಿದ್ದು, ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಶೇ. 50 ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಕೇವಲ ಶೇ. 36 ಇದೆ. ದೇವದುರ್ಗ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆ ಇದೆ. ತಾಲೂಕ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 6 ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ದೇವರಗುಡ್ಡ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವಿದೆ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವನಾದ ಶ್ರೀ ಶರಣ ಅಮಾತೇಶ್ವರರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶರಣ ಅಮಾತೇಶ್ವರರು ಮಾಡಿದ ಪವಾಡಗಳು ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಜನಪರಿಚಿತವಾದುದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಮುಖಾಂತರ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಭಕ್ತರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದಸರಾ ಮತ್ತು ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ಅನೇಕ ಜನರು ಬಂದು ದೇವರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಲೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡು ತೆರಳುತ್ತಾ == ಬಿ. ಗಣೇಕಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಮಾಹಿತಿ == ಬಿ. ಗಣೇಕಲ್ (B. Ganekal) ಗ್ರಾಮವು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ.<ref group="Artificial intelligence ">ನೈಜ ಮಾಹಿತಿ</ref> ಈ ಗ್ರಾಮದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ರಾಯಚೂರು ದೋಆಬ್ (ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಪ್ರದೇಶ) ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>Artificial Intelligence </ref> '''ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಾಲ''' <nowiki>*</nowiki> ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಕುರುಹುಗಳು: ರಾಯಚೂರು ಹಾಗೂ ದೇವದುರ್ಗ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗ (Neolithic) ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ನೆಲೆಯ ಕುರುಹುಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಲಾಯುಗದ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref>Artificial intelligence </ref> '''ಗ್ರಾಮದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ''' <nowiki>*</nowiki> ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಕಲ್ಲು" ಅಥವಾ "ಕಲ್" ಎಂಬ ಪದವು ಬಂಡೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟ-ಬಂಡೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ 'ಗಣೇಕಲ್' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಒಂದೇ ಹೆಸರಿನ ಹತ್ತಿರದ ಇತರ ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಥವಾ ನಿಜಾಮರ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಬಿ' (B) ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಬಿ ಎಂದರೆ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಬೇಡರ ಗಣೇಕಲ್ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>AI</ref> '''ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು''' ಶ್ರೀ ಮಾರುತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀ ದ್ಯಾವಮ್ಮ ದೇವಿ, ಮಸೀದಿ ಹಾಗೂ ದರ್ಗಾ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು. ಶ್ರೀ ಮಾರುತೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಎಳ್ಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಸುಮಾರು 5 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ರಥೋತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಹಾಲುಗಂಬ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>AI</ref> '''ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀವನಶೈಲಿ''' ಪ್ರಧಾನ ಕಸುಬು ಕೃಷಿ: ಗ್ರಾಮದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕೂಲಿ. ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಒಣ ಹಾಗೂ ಅರೆ ನೀರಾವರಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ರೈತರು ಬೇಸಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿ, ತೊಗರಿ, ಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಶೇಂಗಾ (ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ.ಆಧುನಿಕತೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ಸರಳ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಂಜಾನೆ ದನಕರುಗಳ ಸದ್ದು, ರೈತರು ಹಗಲಿರುಳು ಗದ್ದೆ-ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ನಿತ್ಯ ದೃಶ್ಯ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ, ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ಅನ್ಯೂನ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜೀವನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳು ಅಥವಾ ಕಷ್ಟ-ಸುಖ ಬಂದಾಗ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.<ref>Ai</ref> '''ಭಾಷೆ''' ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡ ಶೈಲಿ: ಬಿ. ಗಣೇಕಲ್‌ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲ್ಪಡುವ ಕನ್ನಡವು ಹೈದರಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಅಥವಾ ರಾಯಚೂರು ಭಾಗದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಉಪಭಾಷಾ ಶೈಲಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೊಗಡು, ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಬರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>AI</ref> '''ಜನಸಂಖ್ಯೆ''' ಬಿ.ಗಣೇಕಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿದ್ದು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಊರಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು ಈ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. <ref>AI</ref> == ಹೋಬಳಿಗಳು == # ಗಬ್ಬೂರು # ಜಾಲಹಳ್ಳಿ : #ಅರಕೇರ == ಊಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ == ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೆನೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮುಂದೆ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಎಂದು ಬರಲು ಕಾರಣ ಏನೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಏಕೈಕ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾದ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯ ಒಂದು ಉಪವಿಭಾಗ ಆದುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ {ಕಪ್ಪುಕಲ್ಲು ಮರಳು} ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು ಇದು ಈ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನ ಇತಿಹಾಸ === ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು === #ಇದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶವಾದುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಜಾಸ್ತಿ ಮಳೆಯು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ ಎಂದರೆ ಶ್ರೀದುರ್ಗಾದೇವಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಜಾತ್ರೆಯು ಎಳ್ಳ ಅಮಿವಾಸ್ಯೆ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಈ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಸುತ್ತಲಿನ ತಾಲೂಕು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ ತಾವು ಬೇಡಿಕೊಂಡ ಹರಕೆಯನ್ನು ತೀರಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೆ ಮೋಹರಂ ದೀಪಾವಳಿ ದಸರಾ ಅನೇಕ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ === ಗೂಗಲ್ === ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾವಿದೆ. ಇದು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಶರಣ ವೈರಾಗ್ಯ ಮೂರ್ತಿ ಶೂನ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನಾಧೀಶ ಶ್ರೀ ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭು ತಪೋಗೈದ ಪುಣ್ಯ ಭೂಮಿ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ನಂತರ ಬರುವ ಪಂಚಮಿಯಂದು ಬೃಹತ್ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದನದ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರಾವಣದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸೋಮವಾರ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ಕೃಷ್ಣ ನದಿಯಲ್ಲಿ ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ಎರಡು ಕಣ್ಣು ಸಾಲದು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಗಾಳಿಯು ನಿನ್ನದೆ ದೀಪವು ನಿನ್ನದೆ ಆರದಿರಲಿ ಬೇಳಕು ಎನ್ನುವ ಕವಿ ಸಾಲು ನೇನಪಾಗುತ್ತದೆ. ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರನ ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುವದು ನೋಡಿದಾಗ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲೂ ದೈವ ಶಕ್ತಿ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೆ ಜನವರಿ ೧೪ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಭಾಗದ ಜನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩ ಬಾರಿ ವೈಭವಯುತ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಚನೆ;ಪ್ರಭುರಾಯ ದೊರೆ === ವಿಶೇಷತೆ === ಈ ಊರಿನ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯನ್ನು ನೀವು ಕಾಣಬಹುದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಜನರು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೆಯೆ ಮೂರೂ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು bridge ಮಾದರಿಯ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು === ಆರ್ಥಿಕತೆ === #ಇಲ್ಲಿ ಬಡವರ್ಗ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಕೃಷಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾದದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳೆಂದರೆ ಸಜ್ಜೆ ಜೋಳ ಹತ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಶೇಂಗಾ ಈರುಳ್ಳಿ ತೋಗರಿ ಮುಂತಾದವು ಬೆಳೆಗಳನ್ನ ಕಾಣಬಹುದು === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === #ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 300 ಮನೆಗಳು ಇವೆ 1500 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು === ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತಿ === #ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದವರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ಬೇರೆ ಧರ್ಮದವರು ಯಾರು ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನಾಯಕ ಮಾದಿಗ ಕುರುಬ ಜಾತಿಗಳನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ === ನೆರೆಹೊರೆಯ ಊರುಗಳು === #ಮೂಡಲಗುಂಡ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ ಯಲಾಗಟ್ಟ ಗಾಣಧಾಳ === ದೇವಾಲಯಗಳು === #ಶ್ರೀದುರ್ಗಾದೇವಿ ಆಂಜನೇಯ್ಯ ಬಸವಣ್ಣ ಹಸೇನ್ಸಾಬ್ ದರ್ಗಾ ಕೆಂಚಮ್ಮ ದ್ಯಾವಮ್ಮ === ಶಿಕ್ಷಣ === #ಇಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಎಂಟನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಸ ಹಿ ಪ್ರಾ ಶಾಲೆ ತಮ್ಮ ಊರಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾರೆ ನಂತರ ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ಎಂದರೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. == '''ಮಲದಕಲ್''' == ಶ್ರೀ ಪರಮಾನಂದ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಲದಕಲ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ ಮಲದಕಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಲದಕಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಳೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಮಳೆರಾಯನ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಕಾರ್ಯ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಭಜನೆಯನ್ನು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ರಚನೆಗೊಂಡಿದ್ದು ಮಲದಕಲ್ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮಲದಕಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ದೇವರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನವಾದಂತಹ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ರಚನೆಗೊಂಡಿದ್ದು ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಲದಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿದೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಸವೇಶ್ವರ ಒಂದು ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ, ಆ ಮೂರ್ತಿಯು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ == '''ಮುಂಡರಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಮಾಹಿತಿ''' == ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುವ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇವದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹುಲಿಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಯ ದೇವರು ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಅದೇ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂಡರಗಿ ಗ್ರಾಮದ ನರಸಣ್ಣ ತಾತನವರು ಶಿವರಾಯ ದೇವರನ್ನು ಹುಲಿಗುಡ್ಡದಿಂದ ಮುಂಡರಗಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನರಸಣ್ಣ ತಾತನವರು ಗ್ರಾಮದ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅವರು ಕಾಲವಾದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ದೇವರ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite journal|title=ವಿಜಯವಾಣಿ ನಂಬರ್ ಒನ್|date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015}}</ref> [[ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} ibkpkcqea4jtwi27c6mwktg0w90etek 1433855 1433853 2026-10-20T07:21:36Z Channupatil220 102522 1433855 wikitext text/x-wiki {{cn}} {{Infobox ಭಾರತದ ಭೂಪಟ | native_name = ದೇವದುರ್ಗ | type = city | latd = | longd = | locator_position = right | state_name = ಕರ್ನಾಟಕ | district = [[ರಾಯಚೂರು]] | leader_title = | leader_name = | altitude = 398| population_as_of = 2001 | population_total = 21,994| population_density = 2,960.16 | area_magnitude= sq. km | area_total = 7.43 | area_telephone = 91-08531| postal_code = 584111| vehicle_code_range = KA-36| sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} '''ದೇವದುರ್ಗ'''ವು [[ರಾಯಚೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಲಿಂಗಸೂಗೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ]] ([[ಗುಲ್ಬರ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆ), ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಮಾನ್ವಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಗಡಿಗಳಾಗಿವೆ. ಡಿ.ಎಂ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇವದುರ್ಗವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಶೇ. 43 ಆಗಿದ್ದು, ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಶೇ. 50 ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಕೇವಲ ಶೇ. 36 ಇದೆ. ದೇವದುರ್ಗ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಪುರಸಭೆ ಇದೆ. ತಾಲೂಕ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 6 ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ದೇವರಗುಡ್ಡ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವಿದೆ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವನಾದ ಶ್ರೀ ಶರಣ ಅಮಾತೇಶ್ವರರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶರಣ ಅಮಾತೇಶ್ವರರು ಮಾಡಿದ ಪವಾಡಗಳು ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಜನಪರಿಚಿತವಾದುದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಮುಖಾಂತರ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಭಕ್ತರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದಸರಾ ಮತ್ತು ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ಅನೇಕ ಜನರು ಬಂದು ದೇವರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಲೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡು ತೆರಳುತ್ತಾ == ಬಿ. ಗಣೇಕಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಮಾಹಿತಿ == ಬಿ. ಗಣೇಕಲ್ (B. Ganekal) ಗ್ರಾಮವು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ.<ref group="Artificial intelligence ">ನೈಜ ಮಾಹಿತಿ</ref> ಈ ಗ್ರಾಮದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ರಾಯಚೂರು ದೋಆಬ್ (ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಪ್ರದೇಶ) ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>Artificial Intelligence </ref> '''ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಾಲ''' <nowiki>*</nowiki> ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಕುರುಹುಗಳು: ರಾಯಚೂರು ಹಾಗೂ ದೇವದುರ್ಗ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗ (Neolithic) ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ನೆಲೆಯ ಕುರುಹುಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಲಾಯುಗದ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref>Artificial intelligence </ref> '''ಗ್ರಾಮದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ''' <nowiki>*</nowiki> ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಕಲ್ಲು" ಅಥವಾ "ಕಲ್" ಎಂಬ ಪದವು ಬಂಡೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟ-ಬಂಡೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ 'ಗಣೇಕಲ್' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಒಂದೇ ಹೆಸರಿನ ಹತ್ತಿರದ ಇತರ ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಥವಾ ನಿಜಾಮರ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಬಿ' (B) ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಬಿ ಎಂದರೆ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಬೇಡರ ಗಣೇಕಲ್ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>AI</ref> '''ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು''' ಶ್ರೀ ಮಾರುತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀ ದ್ಯಾವಮ್ಮ ದೇವಿ, ಮಸೀದಿ ಹಾಗೂ ದರ್ಗಾ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು. ಶ್ರೀ ಮಾರುತೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಎಳ್ಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಸುಮಾರು 5 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ರಥೋತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಹಾಲುಗಂಬ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>AI</ref> '''ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀವನಶೈಲಿ''' ಪ್ರಧಾನ ಕಸುಬು ಕೃಷಿ: ಗ್ರಾಮದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕೂಲಿ. ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಒಣ ಹಾಗೂ ಅರೆ ನೀರಾವರಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ರೈತರು ಬೇಸಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿ, ತೊಗರಿ, ಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಶೇಂಗಾ (ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ.ಆಧುನಿಕತೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ಸರಳ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಂಜಾನೆ ದನಕರುಗಳ ಸದ್ದು, ರೈತರು ಹಗಲಿರುಳು ಗದ್ದೆ-ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ನಿತ್ಯ ದೃಶ್ಯ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ, ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ಅನ್ಯೂನ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜೀವನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳು ಅಥವಾ ಕಷ್ಟ-ಸುಖ ಬಂದಾಗ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.<ref>Ai</ref> '''ಭಾಷೆ''' ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡ ಶೈಲಿ: ಬಿ. ಗಣೇಕಲ್‌ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲ್ಪಡುವ ಕನ್ನಡವು ಹೈದರಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಅಥವಾ ರಾಯಚೂರು ಭಾಗದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಉಪಭಾಷಾ ಶೈಲಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೊಗಡು, ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಬರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>AI</ref> '''ಜನಸಂಖ್ಯೆ''' ಬಿ.ಗಣೇಕಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿದ್ದು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಊರಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು ಈ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. <ref>AI</ref> == ಹೋಬಳಿಗಳು == # ಗಬ್ಬೂರು # ಜಾಲಹಳ್ಳಿ : #ಅರಕೇರ == ಊಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ == ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೆನೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮುಂದೆ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಎಂದು ಬರಲು ಕಾರಣ ಏನೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಏಕೈಕ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾದ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯ ಒಂದು ಉಪವಿಭಾಗ ಆದುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ {ಕಪ್ಪುಕಲ್ಲು ಮರಳು} ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು ಇದು ಈ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನ ಇತಿಹಾಸ === ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು === #ಇದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶವಾದುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಜಾಸ್ತಿ ಮಳೆಯು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ ಎಂದರೆ ಶ್ರೀದುರ್ಗಾದೇವಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಜಾತ್ರೆಯು ಎಳ್ಳ ಅಮಿವಾಸ್ಯೆ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಈ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಸುತ್ತಲಿನ ತಾಲೂಕು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ ತಾವು ಬೇಡಿಕೊಂಡ ಹರಕೆಯನ್ನು ತೀರಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೆ ಮೋಹರಂ ದೀಪಾವಳಿ ದಸರಾ ಅನೇಕ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ === ಗೂಗಲ್ === ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾವಿದೆ. ಇದು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಶರಣ ವೈರಾಗ್ಯ ಮೂರ್ತಿ ಶೂನ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನಾಧೀಶ ಶ್ರೀ ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭು ತಪೋಗೈದ ಪುಣ್ಯ ಭೂಮಿ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ನಂತರ ಬರುವ ಪಂಚಮಿಯಂದು ಬೃಹತ್ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದನದ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರಾವಣದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸೋಮವಾರ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ಕೃಷ್ಣ ನದಿಯಲ್ಲಿ ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ಎರಡು ಕಣ್ಣು ಸಾಲದು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಗಾಳಿಯು ನಿನ್ನದೆ ದೀಪವು ನಿನ್ನದೆ ಆರದಿರಲಿ ಬೇಳಕು ಎನ್ನುವ ಕವಿ ಸಾಲು ನೇನಪಾಗುತ್ತದೆ. ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರನ ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುವದು ನೋಡಿದಾಗ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲೂ ದೈವ ಶಕ್ತಿ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೆ ಜನವರಿ ೧೪ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಭಾಗದ ಜನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩ ಬಾರಿ ವೈಭವಯುತ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಚನೆ;ಪ್ರಭುರಾಯ ದೊರೆ === ವಿಶೇಷತೆ === ಈ ಊರಿನ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯನ್ನು ನೀವು ಕಾಣಬಹುದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಜನರು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೆಯೆ ಮೂರೂ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು bridge ಮಾದರಿಯ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು === ಆರ್ಥಿಕತೆ === #ಇಲ್ಲಿ ಬಡವರ್ಗ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಕೃಷಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾದದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳೆಂದರೆ ಸಜ್ಜೆ ಜೋಳ ಹತ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಶೇಂಗಾ ಈರುಳ್ಳಿ ತೋಗರಿ ಮುಂತಾದವು ಬೆಳೆಗಳನ್ನ ಕಾಣಬಹುದು === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === #ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 300 ಮನೆಗಳು ಇವೆ 1500 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು === ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತಿ === #ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದವರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ಬೇರೆ ಧರ್ಮದವರು ಯಾರು ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನಾಯಕ ಮಾದಿಗ ಕುರುಬ ಜಾತಿಗಳನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ === ನೆರೆಹೊರೆಯ ಊರುಗಳು === #ಮೂಡಲಗುಂಡ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ ಯಲಾಗಟ್ಟ ಗಾಣಧಾಳ === ದೇವಾಲಯಗಳು === #ಶ್ರೀದುರ್ಗಾದೇವಿ ಆಂಜನೇಯ್ಯ ಬಸವಣ್ಣ ಹಸೇನ್ಸಾಬ್ ದರ್ಗಾ ಕೆಂಚಮ್ಮ ದ್ಯಾವಮ್ಮ === ಶಿಕ್ಷಣ === #ಇಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಎಂಟನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಸ ಹಿ ಪ್ರಾ ಶಾಲೆ ತಮ್ಮ ಊರಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾರೆ ನಂತರ ಬೇರೆ ಕಡೆಗೆ ಎಂದರೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. == '''ಮಲದಕಲ್''' == ಶ್ರೀ ಪರಮಾನಂದ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಲದಕಲ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ ಮಲದಕಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಲದಕಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಳೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಮಳೆರಾಯನ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಕಾರ್ಯ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಭಜನೆಯನ್ನು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ರಚನೆಗೊಂಡಿದ್ದು ಮಲದಕಲ್ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮಲದಕಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ದೇವರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನವಾದಂತಹ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ರಚನೆಗೊಂಡಿದ್ದು ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಲದಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿದೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಸವೇಶ್ವರ ಒಂದು ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ, ಆ ಮೂರ್ತಿಯು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ [[ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} 432s05qwigylxif69cc7ythh14lg0qc 0 11322 1433848 1346548 2026-10-20T05:19:18Z VASANTH S.N. 728 ವಿಕೀಕರಣ,ವಿಸ್ತರಣೆ 1433848 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ ದಂತಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] 1ktq39zl184dti4u30hafqcox33we8c 1433849 1433848 2026-10-20T06:14:37Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ 1433849 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ;{{esd}} ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC {{esd}}; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC {{esd}}) ಲೋಹದ ಯುಗದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ {{esd}}, ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು {{esd}}, ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ{{esd}} ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]]{{esd}} ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == [[https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Maler_der_Grabkammer_des_Amenemhêt_001.jpg|thumb|18 ನೇ ರಾಜವಂಶದ ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15 ನೇ ಶತಮಾನ {{siglo|XV|a|s}}ಹೊಸ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಮೆನೆಮ್ಹೆಟ್‌ನ ಸಮಾಧಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಗೋಡೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ .{{siglo|XV|a|s}}]] === ಈಜಿಪ್ಟ್ === {{AP|Pintura del antiguo Egipto}} ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್{{esd}} ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು , ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === {{AP|Pintura de la Antigua Grecia}} ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರೀಸ್ , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) {{siglo|VI|a|s}}" ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ {{siglo|VI|a|s}} . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. {{siglo|VI|a|s}} === ರೋಮ್ === [[https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Pompejanischer_Maler_um_70_001.jpg|thumb|250x250px|ಪೊಂಪೈನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಸಿಚಿತ್ರ .]] {{AP|Pintura de la Antigua Roma}} ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ ಯುರೋಪ್ , ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಪೊಂಪೈನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == [[https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Meister_aus_Tahull_001.jpg|thumb|282x282px|ಕ್ಯಾಟಲೋನಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ , ಸಂತ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟೌಲ್ ಅವರ ಮಠಾಧೀಶರ ''ಪ್ಯಾಂಟೊಕ್ರೇಟರ್'' .]] {{AP|Pintura medieval}} ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು , ಆದರೆ ಹೊಸ ಧರ್ಮವಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲಾತ್ಮಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === [[https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:P2145202.jpg|thumb|267x267px|''ಸ್ಯಾನ್ ಮಿಲನ್‌ನ ಬೀಟಸ್'' , ಸ್ಯಾನ್ ಮಿಲನ್‌ನ ಮಠದಿಂದ ವಿವರಣೆ .]] {{AP|Arte prerrománico}} ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === {{AP|Pintura bizantina}} [[https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Byzantinischer_Maler_des_10._Jahrhunderts_001.jpg|left|thumb|192x192px|ಚರ್ಮಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( 10 ನೇ {{siglo|X||s}} ).]] ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ತುರ್ಕರು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ {{siglo|VI||s}}ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಯಿತು ; ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ {{siglo|IX||s}}ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ {{siglo|XIV||s}} , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . {{siglo|VI||s}}{{siglo|IX||s}}{{siglo|XIV||s}} ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, ಸೈಪ್ರಸ್ , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , ಕ್ರೀಟ್ , ವೆನಿಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಕೋ ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Meister_des_Hildegardis-Codex_004.jpg|thumb|194x194px|''ಸೇಂಟ್ ಹಿಲ್ಡೆಗಾರ್ಡ್‌ನ ಕೋಡೆಕ್ಸ್'' (1165), ಸೇಂಟ್ ಹಿಲ್ಡೆಗಾರ್ಡ್ ಅಬ್ಬೆ, ಐಬಿಂಗೆನ್ ( ಜರ್ಮನಿ ).]] {{AP|Pintura románica}} ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ {{siglo|XI||s}} ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ {{siglo|XII||s}} ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.{{siglo|XI||s}}{{siglo|XII||s}} ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ , ಅವರ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ತೀರ್ಪು ಇದೆ . ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === [[https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Van_Eyck_-_Arnolfini_Portrait.jpg|thumb|274x274px|ಲಂಡನ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ ಅವರಿಂದ ''ಅರ್ನಾಲ್ಫಿನಿ ಭಾವಚಿತ್ರ'' (1434).]] {{AP|Pintura gótica}} {{Siglo|XII}} ಮತ್ತು {{Siglo|XVI}} ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು.{{Siglo|XII}}{{Siglo|XVI}} ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : {{siglo|XIII||s}}ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ ಗಾಜು ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ {{siglo|XIII||s}} ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ {{siglo|XIV||s}}ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ {{siglo|XV||s}} ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ ದಂತಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] gch1m0x1z90a8w9iy2kdzni48lmdw80 1433857 1433849 2026-10-20T07:36:30Z VASANTH S.N. 728 ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1433857 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ ದಂತಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] ajaozh792ubuyk3u51o646l1xtux9jl 1433858 1433857 2026-10-20T07:39:28Z VASANTH S.N. 728 /* ಬರೋಕ್ ೨ */ ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1433858 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ ದಂತಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] 1v1vfojmkcdo2q2mb5a3c7to78gm6bw 1433869 1433858 2026-10-20T09:24:59Z VASANTH S.N. 728 /* ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ */ ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1433869 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ ದಂತಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] 6cmi9v6krlpgrn4zd4l1nfdkybs8wkv 1433870 1433869 2026-10-20T09:27:33Z VASANTH S.N. 728 /* ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು */ 1433870 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ [[ದಂತಗೋಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] bzsdpx17wpqr2g8y2nv8v6q2skcw8zp 1433871 1433870 2026-10-20T09:28:41Z VASANTH S.N. 728 /* ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) */ ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1433871 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> Image:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg|[[Jacques-Louis David]] 1787 Image:Watsonandtheshark-original.jpg|[[John Singleton Copley]] 1778 Image:Constable DeadhamVale.jpg|''[[Dedham Vale (painting)|Dedham Vale]]'', [[John Constable]] 1802 File:Antoine-Jean Gros - Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa.jpeg|[[Antoine-Jean Gros]], 1804 Image:Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Oedipus_and_the_Sphinx_-_Walters_379.jpg|[[Jean Auguste Dominique Ingres]] 1814 File:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|[[Francisco de Goya]] 1814 JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|[[Théodore Géricault]] 1819 Image:Caspar_David_Friedrich_-_Mondaufgang_am_Meer_-_Google_Art_Project.jpg|[[Caspar David Friedrich]] c.1822 Image:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|[[Eugène Delacroix]] 1830 Image:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|[[J. M. W. Turner]] 1838 File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project.jpg|[[Gustave Courbet]] 1849–1850 File:Hovhannes Aivazovsky - The Ninth Wave - Google Art Project.jpg|[[Ivan Aivazovsky]] 1850 Image:Albert Bierstadt - A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie - Google Art Project.jpg|[[Albert Bierstadt]] 1866 Image:corot.villedavray.750pix.jpg|[[Jean-Baptiste-Camille Corot|Camille Corot]] c.1867 File:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|[[Ilya Repin]] 1870–1873 File:Road_to_Versailles_at_Louveciennes_1869_Camille_Pissarro.jpg|[[Camille Pissarro]] 1872 Image:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|[[Claude Monet]] 1872 File:Renoir, Pierre-Auguste - Dance at Le Moulin de la Galette, 1876.jpg | [[Pierre-Auguste Renoir]] 1876 File:Edgar Degas - In a Café - Google Art Project 2.jpg|[[Edgar Degas]] 1876 Image:Edouard Manet, A Bar at the Folies-Bergère.jpg|[[Édouard Manet]] 1882 Image:Swimming hole.jpg|[[Thomas Eakins]] 1884–1885 File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|[[Georges Seurat]] 1884–1886 Image:Valentin Serov - Девочка с персиками. Портрет В.С.Мамонтовой - Google Art Project.jpg|[[Valentin Serov]] 1887 Image:Van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|[[Vincent van Gogh]] 1889 File:Albert Pinkham Ryder - Moonlit Cove - Google Art Project.jpg|[[Albert Pinkham Ryder]] 1890 Image:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|[[Paul Gauguin]] 1897–1898 File:Winslow Homer - After the Hurricane, Bahamas.jpg|[[Winslow Homer]] 1899 Image:Paul Cézanne 047.jpg|[[Paul Cézanne]] 1906 </gallery> ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ [[ದಂತಗೋಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] bpikyf9cc6v0nksn6h7e0esf7rleto7 1433872 1433871 2026-10-20T09:31:56Z VASANTH S.N. 728 /* ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ */ ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1433872 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == [[File:Pablo Picasso, 1910, Girl with a Mandolin (Fanny Tellier), oil on canvas, 100.3 x 73.6 cm, Museum of Modern Art New York..jpg|thumb|upright=1.15|[[Pablo Picasso]], 1910, ''[[Girl with a Mandolin|Girl with a Mandolin (Fanny Tellier)]]'', oil on canvas, 100.3 × 73.6&nbsp;cm, [[Museum of Modern Art]], New York]] ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> Image:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg|[[Jacques-Louis David]] 1787 Image:Watsonandtheshark-original.jpg|[[John Singleton Copley]] 1778 Image:Constable DeadhamVale.jpg|''[[Dedham Vale (painting)|Dedham Vale]]'', [[John Constable]] 1802 File:Antoine-Jean Gros - Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa.jpeg|[[Antoine-Jean Gros]], 1804 Image:Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Oedipus_and_the_Sphinx_-_Walters_379.jpg|[[Jean Auguste Dominique Ingres]] 1814 File:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|[[Francisco de Goya]] 1814 JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|[[Théodore Géricault]] 1819 Image:Caspar_David_Friedrich_-_Mondaufgang_am_Meer_-_Google_Art_Project.jpg|[[Caspar David Friedrich]] c.1822 Image:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|[[Eugène Delacroix]] 1830 Image:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|[[J. M. W. Turner]] 1838 File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project.jpg|[[Gustave Courbet]] 1849–1850 File:Hovhannes Aivazovsky - The Ninth Wave - Google Art Project.jpg|[[Ivan Aivazovsky]] 1850 Image:Albert Bierstadt - A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie - Google Art Project.jpg|[[Albert Bierstadt]] 1866 Image:corot.villedavray.750pix.jpg|[[Jean-Baptiste-Camille Corot|Camille Corot]] c.1867 File:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|[[Ilya Repin]] 1870–1873 File:Road_to_Versailles_at_Louveciennes_1869_Camille_Pissarro.jpg|[[Camille Pissarro]] 1872 Image:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|[[Claude Monet]] 1872 File:Renoir, Pierre-Auguste - Dance at Le Moulin de la Galette, 1876.jpg | [[Pierre-Auguste Renoir]] 1876 File:Edgar Degas - In a Café - Google Art Project 2.jpg|[[Edgar Degas]] 1876 Image:Edouard Manet, A Bar at the Folies-Bergère.jpg|[[Édouard Manet]] 1882 Image:Swimming hole.jpg|[[Thomas Eakins]] 1884–1885 File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|[[Georges Seurat]] 1884–1886 Image:Valentin Serov - Девочка с персиками. Портрет В.С.Мамонтовой - Google Art Project.jpg|[[Valentin Serov]] 1887 Image:Van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|[[Vincent van Gogh]] 1889 File:Albert Pinkham Ryder - Moonlit Cove - Google Art Project.jpg|[[Albert Pinkham Ryder]] 1890 Image:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|[[Paul Gauguin]] 1897–1898 File:Winslow Homer - After the Hurricane, Bahamas.jpg|[[Winslow Homer]] 1899 Image:Paul Cézanne 047.jpg|[[Paul Cézanne]] 1906 </gallery> ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ [[ದಂತಗೋಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] nmvres6j5kqbpoooq75oo6eqkmxbutg 1433873 1433872 2026-10-20T09:34:53Z VASANTH S.N. 728 /* ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ */ ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1433873 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == [[File:Albert Gleizes, l'Homme au Balcon, 1912, oil on canvas, 195.6 x 114.9 cm, Philadelphia Museum of Art.jpg|thumb|right|upright=0.9|[[Albert Gleizes]], ''[[Man on a Balcony (Gleizes)|L'Homme au Balcon, Man on a Balcony (Portrait of Dr. Théo Morinaud)]]'', 1912, oil on canvas, 195.6 × 114.9 cm (77 × 45 1/4 in.), [[Philadelphia Museum of Art]]. Completed the same year that Albert Gleizes co-authored the book ''Du "Cubisme"'' with Jean Metzinger. Exhibited at {{lang|fr|Salon d'Automne|italic=no}}, Paris, 1912, [[Armory Show]], New York, Chicago, Boston, 1913.]] ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> Image:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg|[[Jacques-Louis David]] 1787 Image:Watsonandtheshark-original.jpg|[[John Singleton Copley]] 1778 Image:Constable DeadhamVale.jpg|''[[Dedham Vale (painting)|Dedham Vale]]'', [[John Constable]] 1802 File:Antoine-Jean Gros - Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa.jpeg|[[Antoine-Jean Gros]], 1804 Image:Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Oedipus_and_the_Sphinx_-_Walters_379.jpg|[[Jean Auguste Dominique Ingres]] 1814 File:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|[[Francisco de Goya]] 1814 JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|[[Théodore Géricault]] 1819 Image:Caspar_David_Friedrich_-_Mondaufgang_am_Meer_-_Google_Art_Project.jpg|[[Caspar David Friedrich]] c.1822 Image:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|[[Eugène Delacroix]] 1830 Image:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|[[J. M. W. Turner]] 1838 File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project.jpg|[[Gustave Courbet]] 1849–1850 File:Hovhannes Aivazovsky - The Ninth Wave - Google Art Project.jpg|[[Ivan Aivazovsky]] 1850 Image:Albert Bierstadt - A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie - Google Art Project.jpg|[[Albert Bierstadt]] 1866 Image:corot.villedavray.750pix.jpg|[[Jean-Baptiste-Camille Corot|Camille Corot]] c.1867 File:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|[[Ilya Repin]] 1870–1873 File:Road_to_Versailles_at_Louveciennes_1869_Camille_Pissarro.jpg|[[Camille Pissarro]] 1872 Image:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|[[Claude Monet]] 1872 File:Renoir, Pierre-Auguste - Dance at Le Moulin de la Galette, 1876.jpg | [[Pierre-Auguste Renoir]] 1876 File:Edgar Degas - In a Café - Google Art Project 2.jpg|[[Edgar Degas]] 1876 Image:Edouard Manet, A Bar at the Folies-Bergère.jpg|[[Édouard Manet]] 1882 Image:Swimming hole.jpg|[[Thomas Eakins]] 1884–1885 File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|[[Georges Seurat]] 1884–1886 Image:Valentin Serov - Девочка с персиками. Портрет В.С.Мамонтовой - Google Art Project.jpg|[[Valentin Serov]] 1887 Image:Van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|[[Vincent van Gogh]] 1889 File:Albert Pinkham Ryder - Moonlit Cove - Google Art Project.jpg|[[Albert Pinkham Ryder]] 1890 Image:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|[[Paul Gauguin]] 1897–1898 File:Winslow Homer - After the Hurricane, Bahamas.jpg|[[Winslow Homer]] 1899 Image:Paul Cézanne 047.jpg|[[Paul Cézanne]] 1906 </gallery> ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ [[ದಂತಗೋಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] 4j4pnuifsznrwzmdysvnvdveat9n9lo 1433874 1433873 2026-10-20T09:39:54Z VASANTH S.N. 728 /* ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ */ ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1433874 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == [[File:Albert Gleizes, l'Homme au Balcon, 1912, oil on canvas, 195.6 x 114.9 cm, Philadelphia Museum of Art.jpg|thumb|right|upright=0.9|[[Albert Gleizes]], ''[[Man on a Balcony (Gleizes)|L'Homme au Balcon, Man on a Balcony (Portrait of Dr. Théo Morinaud)]]'', 1912, oil on canvas, 195.6 × 114.9 cm (77 × 45 1/4 in.), [[Philadelphia Museum of Art]]. Completed the same year that Albert Gleizes co-authored the book ''Du "Cubisme"'' with Jean Metzinger. Exhibited at {{lang|fr|Salon d'Automne|italic=no}}, Paris, 1912, [[Armory Show]], New York, Chicago, Boston, 1913.]] ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== [[File:DenHaag23.JPG|thumb|''Scrutant l'horizon'' (The Hague, 1967)]] ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> Image:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg|[[Jacques-Louis David]] 1787 Image:Watsonandtheshark-original.jpg|[[John Singleton Copley]] 1778 Image:Constable DeadhamVale.jpg|''[[Dedham Vale (painting)|Dedham Vale]]'', [[John Constable]] 1802 File:Antoine-Jean Gros - Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa.jpeg|[[Antoine-Jean Gros]], 1804 Image:Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Oedipus_and_the_Sphinx_-_Walters_379.jpg|[[Jean Auguste Dominique Ingres]] 1814 File:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|[[Francisco de Goya]] 1814 JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|[[Théodore Géricault]] 1819 Image:Caspar_David_Friedrich_-_Mondaufgang_am_Meer_-_Google_Art_Project.jpg|[[Caspar David Friedrich]] c.1822 Image:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|[[Eugène Delacroix]] 1830 Image:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|[[J. M. W. Turner]] 1838 File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project.jpg|[[Gustave Courbet]] 1849–1850 File:Hovhannes Aivazovsky - The Ninth Wave - Google Art Project.jpg|[[Ivan Aivazovsky]] 1850 Image:Albert Bierstadt - A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie - Google Art Project.jpg|[[Albert Bierstadt]] 1866 Image:corot.villedavray.750pix.jpg|[[Jean-Baptiste-Camille Corot|Camille Corot]] c.1867 File:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|[[Ilya Repin]] 1870–1873 File:Road_to_Versailles_at_Louveciennes_1869_Camille_Pissarro.jpg|[[Camille Pissarro]] 1872 Image:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|[[Claude Monet]] 1872 File:Renoir, Pierre-Auguste - Dance at Le Moulin de la Galette, 1876.jpg | [[Pierre-Auguste Renoir]] 1876 File:Edgar Degas - In a Café - Google Art Project 2.jpg|[[Edgar Degas]] 1876 Image:Edouard Manet, A Bar at the Folies-Bergère.jpg|[[Édouard Manet]] 1882 Image:Swimming hole.jpg|[[Thomas Eakins]] 1884–1885 File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|[[Georges Seurat]] 1884–1886 Image:Valentin Serov - Девочка с персиками. Портрет В.С.Мамонтовой - Google Art Project.jpg|[[Valentin Serov]] 1887 Image:Van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|[[Vincent van Gogh]] 1889 File:Albert Pinkham Ryder - Moonlit Cove - Google Art Project.jpg|[[Albert Pinkham Ryder]] 1890 Image:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|[[Paul Gauguin]] 1897–1898 File:Winslow Homer - After the Hurricane, Bahamas.jpg|[[Winslow Homer]] 1899 Image:Paul Cézanne 047.jpg|[[Paul Cézanne]] 1906 </gallery> ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ [[ದಂತಗೋಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] cfqzejf4gvf168pbmsqarbedy08mhmk 1433875 1433874 2026-10-20T09:43:16Z VASANTH S.N. 728 /* ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) */ ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1433875 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == [[File:Albert Gleizes, l'Homme au Balcon, 1912, oil on canvas, 195.6 x 114.9 cm, Philadelphia Museum of Art.jpg|thumb|right|upright=0.9|[[Albert Gleizes]], ''[[Man on a Balcony (Gleizes)|L'Homme au Balcon, Man on a Balcony (Portrait of Dr. Théo Morinaud)]]'', 1912, oil on canvas, 195.6 × 114.9 cm (77 × 45 1/4 in.), [[Philadelphia Museum of Art]]. Completed the same year that Albert Gleizes co-authored the book ''Du "Cubisme"'' with Jean Metzinger. Exhibited at {{lang|fr|Salon d'Automne|italic=no}}, Paris, 1912, [[Armory Show]], New York, Chicago, Boston, 1913.]] ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== [[File:DenHaag23.JPG|thumb|''Scrutant l'horizon'' (The Hague, 1967)]] ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == [[File:The Elephant Celebes.jpg|thumb|[[Max Ernst]], ''[[The Elephant Celebes]]'', 1921|left]] 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> Image:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg|[[Jacques-Louis David]] 1787 Image:Watsonandtheshark-original.jpg|[[John Singleton Copley]] 1778 Image:Constable DeadhamVale.jpg|''[[Dedham Vale (painting)|Dedham Vale]]'', [[John Constable]] 1802 File:Antoine-Jean Gros - Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa.jpeg|[[Antoine-Jean Gros]], 1804 Image:Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Oedipus_and_the_Sphinx_-_Walters_379.jpg|[[Jean Auguste Dominique Ingres]] 1814 File:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|[[Francisco de Goya]] 1814 JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|[[Théodore Géricault]] 1819 Image:Caspar_David_Friedrich_-_Mondaufgang_am_Meer_-_Google_Art_Project.jpg|[[Caspar David Friedrich]] c.1822 Image:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|[[Eugène Delacroix]] 1830 Image:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|[[J. M. W. Turner]] 1838 File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project.jpg|[[Gustave Courbet]] 1849–1850 File:Hovhannes Aivazovsky - The Ninth Wave - Google Art Project.jpg|[[Ivan Aivazovsky]] 1850 Image:Albert Bierstadt - A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie - Google Art Project.jpg|[[Albert Bierstadt]] 1866 Image:corot.villedavray.750pix.jpg|[[Jean-Baptiste-Camille Corot|Camille Corot]] c.1867 File:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|[[Ilya Repin]] 1870–1873 File:Road_to_Versailles_at_Louveciennes_1869_Camille_Pissarro.jpg|[[Camille Pissarro]] 1872 Image:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|[[Claude Monet]] 1872 File:Renoir, Pierre-Auguste - Dance at Le Moulin de la Galette, 1876.jpg | [[Pierre-Auguste Renoir]] 1876 File:Edgar Degas - In a Café - Google Art Project 2.jpg|[[Edgar Degas]] 1876 Image:Edouard Manet, A Bar at the Folies-Bergère.jpg|[[Édouard Manet]] 1882 Image:Swimming hole.jpg|[[Thomas Eakins]] 1884–1885 File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|[[Georges Seurat]] 1884–1886 Image:Valentin Serov - Девочка с персиками. Портрет В.С.Мамонтовой - Google Art Project.jpg|[[Valentin Serov]] 1887 Image:Van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|[[Vincent van Gogh]] 1889 File:Albert Pinkham Ryder - Moonlit Cove - Google Art Project.jpg|[[Albert Pinkham Ryder]] 1890 Image:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|[[Paul Gauguin]] 1897–1898 File:Winslow Homer - After the Hurricane, Bahamas.jpg|[[Winslow Homer]] 1899 Image:Paul Cézanne 047.jpg|[[Paul Cézanne]] 1906 </gallery> ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ [[ದಂತಗೋಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] f9q2x1r7ohmy277mviknah6ly5efn5v 1433876 1433875 2026-10-20T09:57:08Z VASANTH S.N. 728 /* ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) */ 1433876 wikitext text/x-wiki {{wikify}} [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == [[File:Albert Gleizes, l'Homme au Balcon, 1912, oil on canvas, 195.6 x 114.9 cm, Philadelphia Museum of Art.jpg|thumb|right|upright=0.9|[[Albert Gleizes]], ''[[Man on a Balcony (Gleizes)|L'Homme au Balcon, Man on a Balcony (Portrait of Dr. Théo Morinaud)]]'', 1912, oil on canvas, 195.6 × 114.9 cm (77 × 45 1/4 in.), [[Philadelphia Museum of Art]]. Completed the same year that Albert Gleizes co-authored the book ''Du "Cubisme"'' with Jean Metzinger. Exhibited at {{lang|fr|Salon d'Automne|italic=no}}, Paris, 1912, [[Armory Show]], New York, Chicago, Boston, 1913.]] ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== [[File:DenHaag23.JPG|thumb|''Scrutant l'horizon'' (The Hague, 1967)]] ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> Image:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg|[[Jacques-Louis David]] 1787 Image:Watsonandtheshark-original.jpg|[[John Singleton Copley]] 1778 Image:Constable DeadhamVale.jpg|''[[Dedham Vale (painting)|Dedham Vale]]'', [[John Constable]] 1802 File:Antoine-Jean Gros - Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa.jpeg|[[Antoine-Jean Gros]], 1804 Image:Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Oedipus_and_the_Sphinx_-_Walters_379.jpg|[[Jean Auguste Dominique Ingres]] 1814 File:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|[[Francisco de Goya]] 1814 JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|[[Théodore Géricault]] 1819 Image:Caspar_David_Friedrich_-_Mondaufgang_am_Meer_-_Google_Art_Project.jpg|[[Caspar David Friedrich]] c.1822 Image:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|[[Eugène Delacroix]] 1830 Image:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|[[J. M. W. Turner]] 1838 File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project.jpg|[[Gustave Courbet]] 1849–1850 File:Hovhannes Aivazovsky - The Ninth Wave - Google Art Project.jpg|[[Ivan Aivazovsky]] 1850 Image:Albert Bierstadt - A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie - Google Art Project.jpg|[[Albert Bierstadt]] 1866 Image:corot.villedavray.750pix.jpg|[[Jean-Baptiste-Camille Corot|Camille Corot]] c.1867 File:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|[[Ilya Repin]] 1870–1873 File:Road_to_Versailles_at_Louveciennes_1869_Camille_Pissarro.jpg|[[Camille Pissarro]] 1872 Image:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|[[Claude Monet]] 1872 File:Renoir, Pierre-Auguste - Dance at Le Moulin de la Galette, 1876.jpg | [[Pierre-Auguste Renoir]] 1876 File:Edgar Degas - In a Café - Google Art Project 2.jpg|[[Edgar Degas]] 1876 Image:Edouard Manet, A Bar at the Folies-Bergère.jpg|[[Édouard Manet]] 1882 Image:Swimming hole.jpg|[[Thomas Eakins]] 1884–1885 File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|[[Georges Seurat]] 1884–1886 Image:Valentin Serov - Девочка с персиками. Портрет В.С.Мамонтовой - Google Art Project.jpg|[[Valentin Serov]] 1887 Image:Van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|[[Vincent van Gogh]] 1889 File:Albert Pinkham Ryder - Moonlit Cove - Google Art Project.jpg|[[Albert Pinkham Ryder]] 1890 Image:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|[[Paul Gauguin]] 1897–1898 File:Winslow Homer - After the Hurricane, Bahamas.jpg|[[Winslow Homer]] 1899 Image:Paul Cézanne 047.jpg|[[Paul Cézanne]] 1906 </gallery> ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ [[ದಂತಗೋಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] 7oi9hg0f2bzxrcvqylkstbx8qf9n17g 1433877 1433876 2026-10-20T09:57:51Z VASANTH S.N. 728 1433877 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು{{esd}} ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == [[File:Albert Gleizes, l'Homme au Balcon, 1912, oil on canvas, 195.6 x 114.9 cm, Philadelphia Museum of Art.jpg|thumb|right|upright=0.9|[[Albert Gleizes]], ''[[Man on a Balcony (Gleizes)|L'Homme au Balcon, Man on a Balcony (Portrait of Dr. Théo Morinaud)]]'', 1912, oil on canvas, 195.6 × 114.9 cm (77 × 45 1/4 in.), [[Philadelphia Museum of Art]]. Completed the same year that Albert Gleizes co-authored the book ''Du "Cubisme"'' with Jean Metzinger. Exhibited at {{lang|fr|Salon d'Automne|italic=no}}, Paris, 1912, [[Armory Show]], New York, Chicago, Boston, 1913.]] ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== [[File:DenHaag23.JPG|thumb|''Scrutant l'horizon'' (The Hague, 1967)]] ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> Image:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg|[[Jacques-Louis David]] 1787 Image:Watsonandtheshark-original.jpg|[[John Singleton Copley]] 1778 Image:Constable DeadhamVale.jpg|''[[Dedham Vale (painting)|Dedham Vale]]'', [[John Constable]] 1802 File:Antoine-Jean Gros - Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa.jpeg|[[Antoine-Jean Gros]], 1804 Image:Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Oedipus_and_the_Sphinx_-_Walters_379.jpg|[[Jean Auguste Dominique Ingres]] 1814 File:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|[[Francisco de Goya]] 1814 JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|[[Théodore Géricault]] 1819 Image:Caspar_David_Friedrich_-_Mondaufgang_am_Meer_-_Google_Art_Project.jpg|[[Caspar David Friedrich]] c.1822 Image:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|[[Eugène Delacroix]] 1830 Image:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|[[J. M. W. Turner]] 1838 File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project.jpg|[[Gustave Courbet]] 1849–1850 File:Hovhannes Aivazovsky - The Ninth Wave - Google Art Project.jpg|[[Ivan Aivazovsky]] 1850 Image:Albert Bierstadt - A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie - Google Art Project.jpg|[[Albert Bierstadt]] 1866 Image:corot.villedavray.750pix.jpg|[[Jean-Baptiste-Camille Corot|Camille Corot]] c.1867 File:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|[[Ilya Repin]] 1870–1873 File:Road_to_Versailles_at_Louveciennes_1869_Camille_Pissarro.jpg|[[Camille Pissarro]] 1872 Image:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|[[Claude Monet]] 1872 File:Renoir, Pierre-Auguste - Dance at Le Moulin de la Galette, 1876.jpg | [[Pierre-Auguste Renoir]] 1876 File:Edgar Degas - In a Café - Google Art Project 2.jpg|[[Edgar Degas]] 1876 Image:Edouard Manet, A Bar at the Folies-Bergère.jpg|[[Édouard Manet]] 1882 Image:Swimming hole.jpg|[[Thomas Eakins]] 1884–1885 File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|[[Georges Seurat]] 1884–1886 Image:Valentin Serov - Девочка с персиками. Портрет В.С.Мамонтовой - Google Art Project.jpg|[[Valentin Serov]] 1887 Image:Van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|[[Vincent van Gogh]] 1889 File:Albert Pinkham Ryder - Moonlit Cove - Google Art Project.jpg|[[Albert Pinkham Ryder]] 1890 Image:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|[[Paul Gauguin]] 1897–1898 File:Winslow Homer - After the Hurricane, Bahamas.jpg|[[Winslow Homer]] 1899 Image:Paul Cézanne 047.jpg|[[Paul Cézanne]] 1906 </gallery> ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ [[ದಂತಗೋಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] senp1e4kfd1iesjyksjc0lkivne3p12 1433878 1433877 2026-10-20T09:58:20Z VASANTH S.N. 728 /* ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ */ 1433878 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == [[File:Albert Gleizes, l'Homme au Balcon, 1912, oil on canvas, 195.6 x 114.9 cm, Philadelphia Museum of Art.jpg|thumb|right|upright=0.9|[[Albert Gleizes]], ''[[Man on a Balcony (Gleizes)|L'Homme au Balcon, Man on a Balcony (Portrait of Dr. Théo Morinaud)]]'', 1912, oil on canvas, 195.6 × 114.9 cm (77 × 45 1/4 in.), [[Philadelphia Museum of Art]]. Completed the same year that Albert Gleizes co-authored the book ''Du "Cubisme"'' with Jean Metzinger. Exhibited at {{lang|fr|Salon d'Automne|italic=no}}, Paris, 1912, [[Armory Show]], New York, Chicago, Boston, 1913.]] ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== [[File:DenHaag23.JPG|thumb|''Scrutant l'horizon'' (The Hague, 1967)]] ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> Image:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg|[[Jacques-Louis David]] 1787 Image:Watsonandtheshark-original.jpg|[[John Singleton Copley]] 1778 Image:Constable DeadhamVale.jpg|''[[Dedham Vale (painting)|Dedham Vale]]'', [[John Constable]] 1802 File:Antoine-Jean Gros - Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa.jpeg|[[Antoine-Jean Gros]], 1804 Image:Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Oedipus_and_the_Sphinx_-_Walters_379.jpg|[[Jean Auguste Dominique Ingres]] 1814 File:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|[[Francisco de Goya]] 1814 JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|[[Théodore Géricault]] 1819 Image:Caspar_David_Friedrich_-_Mondaufgang_am_Meer_-_Google_Art_Project.jpg|[[Caspar David Friedrich]] c.1822 Image:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|[[Eugène Delacroix]] 1830 Image:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|[[J. M. W. Turner]] 1838 File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project.jpg|[[Gustave Courbet]] 1849–1850 File:Hovhannes Aivazovsky - The Ninth Wave - Google Art Project.jpg|[[Ivan Aivazovsky]] 1850 Image:Albert Bierstadt - A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie - Google Art Project.jpg|[[Albert Bierstadt]] 1866 Image:corot.villedavray.750pix.jpg|[[Jean-Baptiste-Camille Corot|Camille Corot]] c.1867 File:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|[[Ilya Repin]] 1870–1873 File:Road_to_Versailles_at_Louveciennes_1869_Camille_Pissarro.jpg|[[Camille Pissarro]] 1872 Image:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|[[Claude Monet]] 1872 File:Renoir, Pierre-Auguste - Dance at Le Moulin de la Galette, 1876.jpg | [[Pierre-Auguste Renoir]] 1876 File:Edgar Degas - In a Café - Google Art Project 2.jpg|[[Edgar Degas]] 1876 Image:Edouard Manet, A Bar at the Folies-Bergère.jpg|[[Édouard Manet]] 1882 Image:Swimming hole.jpg|[[Thomas Eakins]] 1884–1885 File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|[[Georges Seurat]] 1884–1886 Image:Valentin Serov - Девочка с персиками. Портрет В.С.Мамонтовой - Google Art Project.jpg|[[Valentin Serov]] 1887 Image:Van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|[[Vincent van Gogh]] 1889 File:Albert Pinkham Ryder - Moonlit Cove - Google Art Project.jpg|[[Albert Pinkham Ryder]] 1890 Image:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|[[Paul Gauguin]] 1897–1898 File:Winslow Homer - After the Hurricane, Bahamas.jpg|[[Winslow Homer]] 1899 Image:Paul Cézanne 047.jpg|[[Paul Cézanne]] 1906 </gallery> ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ [[ದಂತಗೋಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] ppcw76utwon46cunpydrk2b2omtz7gg 1433879 1433878 2026-10-20T10:06:04Z VASANTH S.N. 728 /* ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ */ ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1433879 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg | thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]]]] '''ಚಿತ್ರಕಲೆ''' [[ಬಣ್ಣ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ [[ಕಲೆ|ಕಲಾತ್ಮಕ]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತು [[ಶಿಲ್ಪ]]ಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದು.ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ದೃಶ್ಯಕಲೆ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, [[ಕಾಗದ]] ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/02/18/388086.html ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯು ಉಳಿದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ , ಆದರೂ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ - [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ,ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ, ಅದು ಕಾಗದ , ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ , [[ಮರ]] , [[ಗೋಡೆ]] , ಇತ್ಯಾದಿ . ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಫ್ರೆಸ್ಕೊ , ಟೆಂಪೆರಾ ) ಅಥವಾ ಈಸೆಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ( ಟೆಂಪೆರಾ , ಎಣ್ಣೆ , ನೀಲಿಬಣ್ಣ ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]] , [[ಭೂದೃಶ್ಯ]] , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ , ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು . ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬದಲಾಗಿದೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು : ಉದಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ , ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡುಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ - ಇದು ಟ್ರಿವಿಯಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು - ಮತ್ತು [[ಅಂಕಗಣಿತ]] , [[ರೇಖಾಗಣಿತ]] , [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] - ಇದು ಕ್ವಾಡ್ರಿವಿಯಂ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ; ಅಸಭ್ಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] , ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ , ಆದರೆ ಈಗ ಕರಕುಶಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. 16 ನೇ ಶತಮಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಕಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನವೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಟಿ ಡೆಲ್ ಡಿಸೆಗ್ನೋ'' ( ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಲೆಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ - ವಿನ್ಯಾಸ - ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1746 ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಬೆನೆಸ್ ಆರ್ಟೆಸ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ''ಏಕ ತತ್ವವನ್ನು'' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು , ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಲಾವಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಗುಣವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ : ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರವು ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಭಾವಚಿತ್ರ , ನಗ್ನ , ಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ , ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ದೃಶ್ಯ , ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಇತಿಹಾಸ ಚಿತ್ರಕಲೆ , ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಚಿತ್ರಕಲೆ . ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ: * [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್]] , ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೈಂಡರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತಂತ್ರ; * '''ಜಲವರ್ಣ''' , ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಥವಾ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ , ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರ ; * '''ಗೌಚೆ''' , ಜಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತ್ರ, ದಪ್ಪ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಜೇನುತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಅಂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಫ್ರೆಸ್ಕೊ''' , ಒದ್ದೆಯಾದ ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟೆಡ್ ಮಾಡಿದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಚಿಕಣಿ,''' ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]], ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾದ ಬಣ್ಣದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು; * '''ಎಣ್ಣೆ''' , ಎಣ್ಣೆ ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ( ಲಿನ್ಸೆಡ್ , ವಾಲ್ನಟ್ , ಬಾದಾಮಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಝೆಲ್ನಟ್ ಎಣ್ಣೆ ; ಪ್ರಾಣಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ) , ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟರ್ಪಂಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು; * '''ಪಾಸ್ಟಲ್''' , ವಿವಿಧ ಖನಿಜ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಬೈಂಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಕಾಯೋಲಿನ್ , ಜಿಪ್ಸಮ್ , ಗಮ್ ಅರೇಬಿಕ್ , ಅಂಜೂರ ಲ್ಯಾಟೆಕ್ಸ್ , ಮೀನಿನ ಅಂಟು , ರಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಇತ್ಯಾದಿ) , ಮೇಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ ಸೋಪಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿ ಕೋಲುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; * '''ಟೆಂಪೆರಾ''' , ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅಂಟು-ಆಧಾರಿತ ಬೈಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ, ಕ್ಯಾಸೀನ್ , ಅಂಜೂರ , ಚೆರ್ರಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಮ್ ಅಂಟು ) ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ == {{multiple image | footer_align = left | image2 = Maros_hunting_scene.png | width2 = 180 | caption2 = Redrawing of hunting scene from the Caves in the Maros-Pangkep karst | image1 = Pig-deer print paintings in Pettakere Cave, Maros.jpg | width1 = 200 | caption1 = Cave paintings depicting a wild boar hunt in the [[Caves in the Maros-Pangkep karst|Maros-Pangkep karst]] of Sulawesi are estimated to be at least 43,900 years old (2014). This finding was recognized as "the oldest known depiction of [[storytelling]] and the earliest instance of figurative art in human history." }} ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ ಎಂದರೆ ಮಾನವರು ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ( ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ , 25000-8000 BC ; ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ , 8000-6000 BC; ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ , 6000-3000 BC [[ಲೋಹದ ಯುಗ]]ದವರೆಗೆ (3000-1000 BC ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲೆ , ಮಾನವರು ಕಲಾತ್ಮಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅವಧಿಗಳು. === ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ === ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲಿಥಿಕ್ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 25,000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು , ಇದು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೇನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000–8,000 ) ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕೃತಿ]]ಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ]] - ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ - ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೆಂಪು , ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಓಚರ್ . ಗುಹೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕೊ-ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು: ಮಾಂತ್ರಿಕ - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟಮಿರಾ , ಟಿಟೊ ಬುಸ್ಟಿಲ್ಲೊ , ಟ್ರಾಯ್ಸ್ ಫ್ರೆರೆಸ್ , ಚೌವೆಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಕಾಕ್ಸ್ ಗುಹೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ನವಶಿಲಾಯುಗ === ಕ್ರಿ.ಪೂ 8000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅವಧಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತಂದಿತು, ಅವರು ಜಡ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ]]ದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಲೆವಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕೃತ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಎಲ್ ಕೊಗುಲ್ , ವಾಲ್ಟೋರ್ಟಾ , ಅಲ್ಪೆರಾ ಮತ್ತು ಮಿನೇಟಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ . ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ( ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪರ್ವತಗಳು , ಸಹಾರಾ ) ಮತ್ತು ಇಂದಿನ [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮೂಲಭೂತ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ( ಶಿಲುಬೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ , ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿನ]] ಪಿಂಟುರಾಸ್ ನದಿಯ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೧== <gallery widths="140" heights="100"> File:Bhimbetka.JPG|[[Rock Shelters of Bhimbetka]], [[rock painting]], [[Stone Age]], India File:Lascaux2.jpg|[[Lascaux]], ''Horse'' File:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|''[[Common Eland|Eland]]'', [[rock painting]], [[Drakensberg]], South Africa File:Lascaux painting.jpg|[[Lascaux]], ''Bulls and Horses'' File:Rock art bull.jpg|Spanish cave painting of ''[[Cattle|Bulls]]'' File:Haljesta.jpg|[[Petroglyphs]], from Sweden, [[Nordic Bronze Age]] (painted) File:Lascaux 04.jpg|[[Lascaux]], [[Aurochs]] (''Bos primigenius primigenius'') File:GreatGalleryedit.jpg|[[Pictograph]]s from the Great Gallery, Canyonlands National Park, [[Horseshoe Canyon (Utah)|Horseshoe Canyon]], [[Utah]], c. 1500 BCE File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|[[Cueva de las Manos]] (Spanish for Cave of the Hands) in the Santa Cruz province in Argentina, c. 7300 BC File:Bradshaw rock paintings.jpg|[[Gwion Gwion rock paintings]] found in the north-west [[Kimberley region of Western Australia]] c. 15,000 BC<ref name="date">{{Citation|last1 = Tacon|first1 = Paul|last2 = Mulvaney|first2 = Ken|last3 = Fullagar|first3 = Richard|last4 = Head|first4 = Lesley|title = Bradshaws' – an eastern province?|journal = Rock Art Research|volume = 16|issue = 2|pages = 127–129|year = 1999}}</ref> </gallery> == ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ == === ಈಜಿಪ್ಟ್ === [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು , ಕಲಾವಿದ/ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಅವರ ಕಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಅಮರತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 3000 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ವಿಜಯದವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು . ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಮತಲಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫೇರೋನನ್ನು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು , ಇದು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. === ಗ್ರೀಸ್ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ವಿಕಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಗ್ರೀಸ್]] , ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ , ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ (" ಮಿಮೆಸಿಸ್ ") ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು . ಮಿನೋವನ್ ಮತ್ತು ಮೈಸಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ , ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆ ಮೂರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು: ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ . ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕುಂಬಾರಿಕೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು , ದೈನಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಆಕೃತಿ" ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ) " ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಆಕೃತಿ" . ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳು ಜ್ಯೂಕ್ಸಿಸ್ , ಅಪೆಲ್ಲೆಸ್ , ಪಾರ್ಹಸಿಯಸ್ , ಯುಫ್ರನಾರ್ , ಪಾಲಿಗ್ನೋಟಸ್ , ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರೀಕ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. === ರೋಮ್ === ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ , ರೋಮನ್ ಕಲೆಯು ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಕಲೆ [[ಯುರೋಪ್]] , [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಸಮೀಪದ ಪೂರ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು , ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಲೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. [[ಪೊಂಪೈ]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರೋಮನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು: * [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ''ಇಂಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್'' ಶೈಲಿ ; * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕಾರಣ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ'' ; * ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶೈಲಿ'' ; * ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ''ಅದ್ಭುತ ಶೈಲಿ .'' == ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಲೆ == ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು , ಇದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವನತಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು . ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮೂಲದ ಹೊಸ ಪ್ರಬಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆ === ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯು ಈ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಮೊದಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ . ನಂತರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ , ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಶೈಲಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ವಾಹನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಗಳ ವಿಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಪೂರ್ವ ಕಲೆ === ಈ ಪದವು ಚಾರ್ಲೆಮ್ಯಾಗ್ನೆ (800 AD) ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುಮಾರು 1000 AD ವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬಹು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ , ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವವು ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ, ಏಕೀಕೃತ ಶೈಲಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಲಿಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಏಕೈಕ ಏಕೀಕರಣದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ. * ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಕಲೆ : ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹದಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ಯಾಲಟೈನ್ ಶಾಲೆ, ಪ್ರವಾಸ ಶಾಲೆ, ರೀಮ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್-ಡೆನಿಸ್ ಶಾಲೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದವು . * ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಕಲೆ : ಇದು ಒಟ್ಟೋ I , ಒಟ್ಟೋ II ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೋ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ . ಒಟ್ಟೋನಿಯನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನ ಥಿಯೋಫಾನೊ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟೋ II ರ ವಿವಾಹದಿಂದಾಗಿ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬರ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ . * ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆ : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುವಾರ್ತಾಬೋಧನೆಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ , ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯು ವೈಭವದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕ್ಯಾರೊಲಿಂಗಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಚಿಕಣಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ , ಇದಕ್ಕೆ ''ಸೇಂಟ್ ಏಥೆಲ್ವೋಲ್ಡ್‌ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್'' ಸೇರಿದೆ ( ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ). * ಮೊಜರಾಬಿಕ್ ಕಲೆ : ಮೊಜರಾಬ್‌ಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಲವಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 10 ನೇ {{siglo|X||s}}ಡ್ಯುರೊ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ , ಮೇಲಿನ ಎಬ್ರೊ ಕಣಿವೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಗಲಿಷಿಯಾ , ಕ್ಯಾಂಟಾಬ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೈರಿನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಬೀಟಸ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು'' , ಬೀಟಸ್ ಆಫ್ ಲೀಬಾನಾ ಅವರ ''ಅಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ'' ವಿವರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆ === ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು - [[ಬೈಝೆಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - 1453 ರಲ್ಲಿ [[ಆಟೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] ತುರ್ಕರು [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇತ್ತು . ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯು ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು "ಸುವರ್ಣಯುಗಗಳು" ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: * ಮೊದಲನೆಯದು 6 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದೆ ; * ಎರಡನೆಯದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರುಸೇಡರ್‌ಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವರೆಗೆ ; * ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ , ಪ್ಯಾಲಿಯೊಲೊಗಸ್ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ . ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋ-ಅಟಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಥೆಸಲೋನಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ರಾವೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ವಿಟಾಲೆಯ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಮೇಳಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಎರಡನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಕಾನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ , ಬಲವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆವೇಶ, ಶೈಲೀಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಆಕೃತಿಯ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ). ಮೂರನೇ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲಕ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, [[ಸೈಪ್ರಸ್]] , ಥೆಸಲೋನಿಕಿ , [[ಕ್ರೀಟ್]] , [[ವೆನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ( ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೆವ್ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ) ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. === ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆ === [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ . ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಕಲೆಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು , ಅದರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು ಹೊಸ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಅವಧಿಯು ಪೂರ್ವ-ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಯುಗದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೊಳಿಸಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಮನೆಸ್ಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆಯೇ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಲೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟೈನ್ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹರಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು , ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಸ್ತಲರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಂಟೋಕ್ರೇಟರ್‌ನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಚನೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫಾರ್ಮಿಸ್ ( ಕ್ಯಾಪುವಾ ) ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಟ್'ಏಂಜೆಲೊ, ಸ್ಯಾಂಟ್ ಕ್ಲೈಮೆಂಟ್ ಡಿ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡೊರೊ ಡಿ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು . ಟೆಂಪೆರಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಿಗಾಗಿ ; ಚಿಕಣಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಿದವು. === ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ === ೧೨ ಮತ್ತು ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಥಿಕ್ ಕಲೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು , ಇದು ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ನಗರಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಉದಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ , ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಂದಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಗೋಥಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು , ನಂತರ ಚರ್ಚ್ ಬಲಿಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಬಲಿಪೀಠದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟೆಂಪೆರಾ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು . ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಬಂದವು: * ಲೀನಿಯರ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗೋಥಿಕ್ : ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ , ರೇಖೀಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಬಲವಾದ ಬಣ್ಣಗಳು , ಸರಳ ರೇಖೆಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಆದರ್ಶೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜು]] ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. * ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗೋಥಿಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊ : 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇದು, ಆಳದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - ಇದು ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ನಾದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ( ಸಿಮಾಬ್ಯೂ , ಗಿಯೊಟ್ಟೊ , ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಓರ್ಕಾಗ್ನಾ ) ಮತ್ತು ಸಿಯೆನೀಸ್ ( ಡುಸಿಯೊ , ಸಿಮೋನ್ ಮಾರ್ಟಿನಿ , ಆಂಬ್ರೊಗಿಯೊ ಲೊರೆನ್ಜೆಟ್ಟಿ ). * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಥಿಕ್ : 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಾಲ್ ಡಿ ಲಿಂಬರ್ಗ್ , ಸ್ಟೀಫನ್ ಲೋಚ್ನರ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ಸೋಸ್ಟ್ , ಬರ್ನಾಟ್ ಮಾರ್ಟೊರೆಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಬೊರಾಸ್ಸಾ ಅವರ ರಚನೆಗಳು. * ಫ್ಲೆಮಿಶ್ ಗೋಥಿಕ್ : ಇದು 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು , ಆ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತು - ಇಟಲಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನವೋದಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ಐಕ್ , ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಿನ್ , ರೋಗಿಯರ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ವೀಡೆನ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಮ್ಲಿಂಗ್ , ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಡ್ , ಹ್ಯೂಗೋ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗೋಸ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋನಿಮಸ್ ಬಾಷ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ; ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀನ್ ಫೌಕೆಟ್ , ಕಾನ್ರಾಡ್ ವಿಟ್ಜ್ , ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೋಂಗೌರ್ , ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೋಲ್ಬೀನ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ , ನುನೊ ಗೊನ್ಕಾಲ್ವೆಸ್, ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಡಾಲ್ಮೌ , ಜೌಮ್ ಹುಗೆಟ್ , ಬಾರ್ಟೋಲೋಮ್ ಬೆರ್ಮೆಜೊ , ಫರ್ನಾಂಡೊ ಗ್ಯಾಲೆಗೊ , ಇತ್ಯಾದಿ. ==ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗ== ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ (ಹೊಸಹುಟ್ಟು ; ಪುನರುಜ್ಜೀವನ) ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದವ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದವನಾದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ವಸಾರಿ. ಈತ ಇಟಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ'' ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇಮಸ್ ಪೇಂಟರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲಾವಿದ ಜಾಟೋನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ]] ವರೆಗಿನ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಸಾರಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಪರಂಪರೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು-ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನಂತರ ಬಂದ ಮಿಚಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್, ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್, ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್, ವಾಲ್ಪರ್ ಪೇಟರ್ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಮಾನವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸಕಾರರು]] ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ರೋಮನ್ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೂóಕ್ಸಿಸ್, ಅಪೆಲಿಸ್ ಮುಂತಾದವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿಷಯ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪ್ಲಿನಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಮೋಘ ವರ್ಣನೆಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು. ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶಗಳು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆದವು. ಆದರೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಬೈಜಾಂಟಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಹೊಸ ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ತೆರನ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ನಶಿಸಿಹೋಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿದವ ಅವನೇ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಮತ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇವನ ಪೂರ್ವಜರ ಪೈಕಿ ದಾಂಟೆಯ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚಿಮಾಬೂನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವ ಜಾಟೋ. ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ (ತ್ರಿ-ಡಿ) ಶೈಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದು ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಅವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ, ವಸಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ. ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಮೈಕಲೇಂಜಲೋವಿನ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಟೋವಿನ ಅನುಪಮ ಕೃತಿಗಳು, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆನ್ನಾಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿ, ಆಂಬ್ರೊಜಿಯೋ ಲೊರೆಂಜೆóಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. [[ಗಾತಿಕ್ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ|ಗಾತಿಕ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಹೊಸಪದ್ಧತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡುದೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಇಟಲಿಯ ಗಾತಿಕ್ ಶೈಲಿ ಸಮಗ್ರ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ನ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಾಗಲು ಸಿಮೋನಿ ಮಾರ್ಟಿನಿಯೇ ಕಾರಣಕರ್ತ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸತಿರುವು ದೊರೆತದ್ದು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಾಸಾಬೋವಿನ (ಜನನ-1425) ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರ ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಡೊನಾಟೆಲ್ಲೋವಿನ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡದ್ದು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಎಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಬ್ರೂನಲೆಸ್ಕಿಯ ಅನನ್ಯ [[ಗಣಿತ]] ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಸ್ತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ನೆಲೆ ತಂತ್ರವನ್ನು (ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್) ರೂಪಿಸಿದವ ಮಾಸಾಜೋ. ಇವನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ನೂತನ ವಿಧಾನ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ವರೆಗೆ ಕಲಾಕಾರರು ಕೇವಲ ಉದ್ದ ಅಗಲಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸಾಜೋ ಘನಾಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟೇ ಹೊಸ ಲೋಕವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಕಿಟಕಿ]]ಯಾಯಿತು. ಆ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ, ಅಸೀಮ ಬೃಹತ್ ಲೋಕವೇ ಎದ್ದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸದಾದ ತಂತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪರ್ಸ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು [[ರೇಖಾಗಣಿತ]]ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಮಾನವ [[ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಸಾಚೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ [[ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಂಟೆನಾನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ''ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ಸೀಸರ್'' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ರೋಮನ್ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಳೆದುಹೋದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಜೀವನವನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಮಾನವತಾವಾದಗಳ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಪುರಾತನ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೌಲ್ಯಗಳತ್ತ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವಾಸ್ತು-ಶೈಲಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಸೊನಿ ಓವಿಡ್ ಕವಿಯ ಮೆಟಮಾರ್ಫಸಿಸ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ, ಬಾಟಿಚೆಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಜನನ, ''ದಿ ಪ್ರೈಮವೇರ'' (ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಮುಂತಾದ ಅನ್ಯಾದೃಶ ಮಹಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಜೋವನಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (ಮೂಡ್) ಸೊಗಸಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ''ಆಂಟೊನೆಲ್ಲಾ ಡ ಮೆಸ್ಸಿನ ''ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ತೈಲವರ್ಣ]]ವನ್ನೂ ಟೆಂಪರಾ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಅದ್ಭುತವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆನಿಸ್ ನಗರ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಕಣ್ಣು ಎನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ವಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದ ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡ ವಿಂಚಿ]], ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ರಾಫೆಲ್, ಟಿಷನ್ ಮುಂತಾದ ಲೋಕ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ನಿಖರತೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಸಾವಯವ ಸಮಗ್ರೀಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಜಾಟೋವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರೂ ಕಲೆಯ ಯಾವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೋ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಹದವಾದ, ಪರಿಪಕ್ವವಾದ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಮಹಾಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹಿಂದಿನ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಒರಟಾದ, ಶಿಲ್ಪಸದೃಶವಾದ, ರಚನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಮ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಮಾದರಿ ರಚನೆ ಇದೆ. ರಾಫೆಲ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೂ ಆದ ಉನ್ನತಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವಿನ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಚಿತ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದೆ ಆತ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಮಹೋನ್ನತಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂಥ ಮೇರುಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಂಥವು. ಜೌರ್ಜೌನಿಯ ದಿವ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ==ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ == ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಆ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಸ್ಕನಿ ಪಂಥದವರ ರಚನಾಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಹಾಗೂ ರೇಖನ ಶೈಲಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಂಪರೆಯ ಬ್ರಾಂಸಿನೋ, ವಸಾóರಿ ಮೊದಲಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ವಸಾóರಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ನಗ್ನತೆ|ನಗ್ನ]] ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನೂ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಯೀ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಮಾರ್ದವತೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಸುಕಾದವು. ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿಷನ್ನರಂಥ ವೆನಿಸ್ಸಿನ ಕಲಾವಿದರು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದರು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ, ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯ ಕರೆಜೋ ಮುಂತಾದವರು ಉಜ್ಜಲವಾದ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರೋನಾ, ಟಸ್ಕನಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ತರುಣ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪಾರ್ಮಜಾóನ್ ಟೆಂಟರೆಟೌ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಎನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿಯಿಂದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‍ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಡ್ಯೂರರ್‍ನಂಥ ಕೆಲವರು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಇಟಲಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಪರ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ತಂತ್ರ ರೇಖಾವಿಧಾನ ಪರಿಮಾಣಸಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಡ್ಯೂರರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಟಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತ. ಇಟಲಿಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ (ಅಭಿಜಾತ) ಸೌಂದರ್ಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆತ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವನು ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ತೀರ ವಿರಳ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಫೋರ್ ಅಪಾಸಲ್ಸ್'', ಆತ್ಮಚಿತ್ರಣ (ಸೆಲ್ಫ್ ಪೋರ್ಟ್‍ರೇಟ್), [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ''ದಿ ಅಡೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ''-ಇವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಿನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾಕ್ಸನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಾನಾಖ್ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ನಗ್ನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ (ಕಿರಿಯ) ಹಾಲೆಬೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಥಕ್ಕೇ ಮಾರುಹೋದ. ಅವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಚ್ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪಂಡಿತ ಇರಾಸ್ಮಸ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ [[ತಾಮಸ್ ಮೂರ್|ತಾಮಸ್ ಮೋರ್]] ಮುಂತಾದವರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದವ ಅವನೇ. ಆತ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆಂದು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆಂದು ರೂಪಸಿದ [[ರೇಖಾಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನುಗಳಲ್ಲಿ, ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೂಕಾಸ್‍ವಾನ್ ಲೈಡನ್ ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‍ಲೆಂಡ್ಸ್]] ಚಿತ್ರಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೨== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Robert Campin - L' Annonciation - 1425.jpg|[[Robert Campin]], c. 1425 File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|[[Jan van Eyck]], 1434 File:Weyden_Deposition.jpg|[[Rogier van der Weyden]], c. 1435 File:Hugo van der Goes (Gand, 1440 circa – Auderghem, 1482) Altare Monforte - Adorazione dei Magi (1470 circa) - Tecnica olio su tavola Dimensioni 147×242 cm - Gemäldegalerie, Berlin.jpg|[[Hugo van der Goes]], c.&nbsp;1470 File:Dieric Bouts - The Last Supper.jpg|[[Dieric Bouts]], 1464–1467 File:Das_Jüngste_Gericht_%28Memling%29.jpg|[[Hans Memling]], c.&nbsp;1466–1473 File:Petrus_Christus_-_Portrait_of_a_Young_Woman_-_Google_Art_Project.jpg|[[Petrus Christus]], c. 1470 File:The Garden of Earthly Delights by Bosch High Resolution.jpg|[[Hieronymus Bosch]], c.&nbsp;1480–1505 File:La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], 1425–1428 File:Paolo Uccello 047b.jpg|[[Paolo Uccello]], c. 1470 File:Masaccio_expulsion-1427.jpg|[[Masaccio]], 1426–1427 File:Fouquet Madonna.jpg|[[Jean Fouquet]], 1450 File:Mantegna, Andrea - Agony in the Garden - National Gallery, London.jpg|[[Andrea Mantegna]], c. 1458–1460 File:Piero della Francesca - Resurrection - WGA17609.jpg|[[Piero della Francesca]], 1463–1465 File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1483–1485 File:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|[[Leonardo da Vinci]], 1503–1506 File:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|[[Raphael]], 1505–1506 File:Michelangelo - Creation of Adam.jpg|[[Michelangelo]], c. 1511 File:1530 Cranach Judith mit dem Haupt des Holofernes anagoria.JPG|[[Lucas Cranach the Elder]], c.&nbsp;1530 File:Dürer Alte Pinakothek.jpg|[[Albrecht Dürer]], 1500 File:Matthias Grünewald - Isenheim Altarpiece, first opening‎.jpg|[[Matthias Grünewald]], 1512–1516 File:Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|[[Giovanni Bellini]], c. 1480 File:Giorgione tempest.jpg|[[Giorgione]], c. 1505 File:Titian Bacchus and Ariadne.jpg|[[Titian]], 1520–1523 File:Scuola di fontainebleau, presunti ritratti di gabrielle d'estrées sua sorella la duchessa di villars, 1594 ca. 04.jpg|[[School of Fontainebleau|École de Fontainebleau]], 1530 File:Angelo Bronzino - Venus, Cupid, Folly and Time - National Gallery, London.jpg|[[Bronzino]], 1540–1545 File:Pieter Bruegel the Elder- The Harvesters - Google Art Project.jpg|[[Pieter Bruegel the Elder|Pieter Bruegel]], 1565 File:Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|[[Hans Holbein the Younger]], 1527 File:Jacopo Tintoretto - The Origin of the Milky Way - Google Art Project.jpg|[[Jacopo Tintoretto]], 1582 File:Paolo_Veronese_008.jpg|[[Paolo Veronese]], 1562–1563 File:1595 Wtewael Die Sintflut anagoria.JPG|[[Joachim Wtewael]], 1595 File:El Greco View of Toledo.jpg|[[El Greco]], 1596–1600 </gallery> ==ಬರೋಕ್ ೨== ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಕ್‍ಹಾಡ್ರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಫ್‍ಲಿನ್ ಎಂಬ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೂರು ತೆರನಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಪಂಥ ಮತ್ತು ರೊಕೊಕೊ ಯುಗದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಶತಮಾನವನ್ನೇ ಬರೋಕ್ ಯುಗವೆನ್ನುವುದುಂಟು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬರೋಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ, ವಕ್ರ, ವಿಕೃತ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ, ಅತ್ಯಲಂಕಾರದ, ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಈಗ ಸಮಂಜಸವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾತನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು, ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೇಳೈಸಿ ಸಮರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಬರೋಕ್ ಕಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬೀಳುವುದು ಅದರ ಸಮರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಸಮ್ಮಿಳನಗೊಂಡು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗುವುದು ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಹೈ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾದುದೇನಲ್ಲ. ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡುವವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನೋಡುವವನಿಗೆ ಕಲೆಯ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜದ ತೋರ್ಕೆಯೇ ಅದರ ಜೀವಾಳ, ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ವಸ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲುವಂಥ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರಚನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದ ಭವ್ಯಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ನೋಡುವವರ ನಡುವೆ ಭಾವುಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ತುರ್ತುಗತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಬರೋಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ನೆಳಲು ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವಾದ ಕರ್ಣರೇಖೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವೈದೃಶ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನುವುದು ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ. 1580ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಜಡವಾದಾಗ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಬಯಕೆ ಮೂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಹಾಗೂ ಬರೋಕ್ ವಿಧಾನಗಳು ಒಂದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥವೆನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. * ಅದರಲ್ಲಿ ಕರೆವಾಜೋ (ಸು. 1591-2) ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶದ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ನಾನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಲು ಕರೆವಾಜೋ ಬೆಳಕು ನೆರಳುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. * ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಹೈ-ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಯುಗದತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಫಲ್, ಮೈಕಲ್ ಏಂಜಲೋ, ಮುಂತಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‍]]ನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿ]]ನ ಅಭಿಜಾತ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಡೊಮೆನಿಚಿನೋ ಪ್ರಮುಖರು. ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇರೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯನ್ನು ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದ ಟಿಷನ್ನನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಕಲೆ ವೆನಿಸ್ ಪಂಥದಿಂದ, ಕರೆವಾಜೋವಿನ ಕಲೆಯಿಂದ ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಉಜ್ಜಲ ಆಡಂಬರಯುತ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು (1608ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಿಂದ ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್‍ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ) ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, 1620ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಬರೋಕ್ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1565-1625ರ ನಡುವಣ ಪ್ರಾರಂಭಯುಗ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣಯುಗ, 1625-1675ರ ಸುಮಾರಿನ ಹೈ (ಉಜ್ಜಲ) ಬರೋಕ್‍ಯುಗ 1675-1715 ಅವಧಿಯ ಅಂತಿಮ ಬರೋಕ್‍ಯುಗ. '''ಸಂಕ್ರಮಣ ಯುಗ'''ದ ಬರೋಕ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಲಡೊವಿಕೊ ಕರಾಷಿಯನ ''ದಿ ಕನ್‍ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ನಿಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಬಾಲೆ ಕರಾಷಿ ಮಾಡಿದ ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಬನ್ಸನ ''ಗ್ರಿಗರಿ ಅಂಡ್ ಡಾಮಿಟೆಲ್ಲಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಬೆನೋವಿನ ''ಲಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೆರೋಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ವೈಭವ, ಮಾನವದುರಂತದ ಮಾರ್ದವ ಕಲ್ಪನೆ, ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಇವು ಚೇತೋ ಹಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ರೋಮಿನಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಲೂಡೋವಿಚಿ ಮಂದಿರದ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ಗರ್‍ಸಿನೋ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿಯ ಮಂದಿರದ ಗುಮ್ಮಟದೊಳಗೆ ಲಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯುತ್ಕøಷ್ಟ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂದರೆ ಕೌರ್ಟೌನಾ. ಅವನ ''ದಿ ರೇಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಯಾಬೈನ್ಸ್'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ (1629ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ಕೃತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿದೆ) ಸಂಯಮಪೂರ್ಣ ರೋಮನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರವಾದ ವೆನೀಷಿಯನ್, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನು ವೆನಿಸ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಚಾವಣಿ ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಇಟಲಿಯ ಹಲವು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಕ್ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದರೂ ಅದರ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುವುದು ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ|ಬೆಲ್ಜಿಯಮಿ]]ನ ರೂಬನ್ಸ್‍ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಮತ್ತು ಯೌರ್ಡೌನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರುಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಬನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ, ರೋಮಿನಿಂದಾಚೆ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿ]]ನ ವೆಲಾಸ್‍ಕ್ವಸ್ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಇವನ ''ದಿ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಆನರ್'', ''ಸರೆಂಡರ್ ಆಫ್ ಬ್ರೆಡಾ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಉನ್ನತ ಕೃತಿಗಳು. ಹಾಲೆಂಡಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರ ರೆಮ್‍ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅವನ ''ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್'', ''ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಎಟ್ ದಿ ಕಾಲಮ್'' ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿಂತನೆಯೂ ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾವುಕತೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೋಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅತ್ಯಾಡಂಬರದಿಂದಾಗಿ ಅವನತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದು ರೊಕೊಕೊ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> File:Baco, por Caravaggio.jpg|[[Caravaggio]], 1595–1597 File:Judit decapitando a Holofernes, por Artemisia Gentileschi.jpg|[[Artemisia Gentileschi]], 1614–1620 File:Rubens_-_Judgement_of_Paris.jpg|[[Peter Paul Rubens]], 1632–1635 File:Cavalier_soldier_Hals-1624x.jpg|[[Frans Hals]], 1624 File:Judith_Leyster_A_Game_of_Tric_Trac.jpg|[[Judith Leyster]], 1630 File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|[[Rembrandt|Rembrandt van Rijn]], 1642 File:Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg|[[Pieter de Hooch]], 1658 File:Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]], c.&nbsp;1660 File:The_way_you_hear_it.jpg|[[Jan Steen]], c. 1665 File:The_Windmill_at_Wijk_bij_Duurstede_1670_Ruisdael.jpg|[[Jacob van Ruisdael]], 1670 File:Willem_Clasz._Heda_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_Google_Art_Project.jpg|[[Willem Claesz. Heda]], 1631 File:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|[[Diego Velázquez]], 1656–1657 File:Jusepe de Ribera - Martyrdom of St Lawrence - Google Art Project.jpg|[[Jusepe de Ribera]], 1620–1624 File:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|[[Nicolas Poussin]], c. 1637–1638 File:Georges de La Tour - Newlyborn infant - Musée des Beaux-Arts de Rennes.jpg|[[Georges de La Tour]], 1640s File:Consegna delle chiavi - Reni.jpg|[[Guido Reni]], 1625 File:Self-portrait_by_Salvator_Rosa.jpg|[[Salvator Rosa]], c. 1645 File:Bartolomé Esteban Murillo - Saint Peter in Tears - Google Art Project.jpg|[[Bartolomé Esteban Murillo]], c.&nbsp;1650–1655 File:Claude Lorrain 008.jpg|[[Claude Lorrain]], 1648 File:Sir Anthony Van Dyck - Charles I (1600-49) - Google Art Project.jpg|[[Anthony van Dyck]], 1635–1636 File:Canaletto - Piazza di San Marco, em Veneza.jpg|[[Canaletto]], 1723 File:Gimbattiasta Tiepolo - La morte di Giacinto (1752-53) - Museo Nacional Thyssen-Bornemisza Madrid.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]], c.&nbsp;1752–1753 File:Antoine Watteau - The Italian Comedians - Google Art Project.jpg|[[Antoine Watteau]], c. 1720 File:Fragonard, The Swing.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], c.&nbsp;1767–1768 File:François Boucher, Ruhendes Mädchen (1751, Wallraf-Richartz Museum).jpg|[[François Boucher]], 1751 File:Self-portrait_in_a_Straw_Hat_by_Elisabeth-Louise_Vigée-Lebrun.jpg|[[Élisabeth Louise Vigée-Le Brun]], after&nbsp;1782 File:Maurice-Quentin de La Tour - Pierre-Louis Laideguive - Google Art Project.jpg|[[Maurice Quentin de La Tour]], c.&nbsp;1761 File:The Blue Boy.jpg|[[Thomas Gainsborough]], c.&nbsp;1770 File:Sir Joshua Reynolds - Colonel Acland and Lord Sydney- The Archers - Google Art Project.jpg|[[Joshua Reynolds]], 1769 File:Jean-Baptiste Siméon Chardin 029.jpg|[[Jean-Baptiste-Siméon Chardin]], c.&nbsp;1728 File:William Hogarth by William Hogarth.jpg|[[William Hogarth]], c. 1757 File:Sleepingnymph.jpg|[[Angelica Kauffman]], c.&nbsp;1780 </gallery> == ಪೋಸ್ಟ್-ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ == ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಪಂಥಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು, ಹಲವಾರು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಜಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ವಿರೋಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗಳು ಇಂದು ಮೈದೋರುತ್ತಿವೆ. ಇವತ್ತಿನ ಹಲವೆಂಟು ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪುಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರವಂತೂ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಎಂಬ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೊಸಚಳವಳಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾóನ್, ಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಇವರು ಪರಿಣಾಮವಿಧಾನದ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಭದ್ರವಾದ ರೂಪ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾಜ್ರ್ಸ್ ಸ್ವೈರ ಪಾಯಿಂಟೆಲಿಸಂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿತ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಗೀಟುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ. ಚುಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಗೀಟುಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಸಿ ಬರೆದ ಅವನ ''ದಿ ಸರ್ಕಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಪರಿಷ್ಕಾರವೂ ಅದ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೆದರ್‍ಲೆಂಡಿನ ವಾನ್ ಗೋ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾದವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉಜ್ವಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ. ತಿರಿಚಿಹೋದ ಸೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಇವನ ಕುಂಚ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಇವನು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಹಿಡಿತವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವನ ''ಸನ್‍ಫ್ಲವರ್'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚ್ಯವೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವೂ ಆದ ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚಸ್'' ಎಂಬುದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ತಾಹಿತಿ ದ್ವೀಪದ ಜೀವನದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಪ್ರಮುಖನೆಂದರೆ ಪಾಲ್ ಸಿಜಾನ್. ಇವನದು ಭವ್ಯವೂ ಉನ್ನತವೂ ಆದ ಕಲ್ಪನೆ. ಉಜ್ವಲ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವೂ ಚಿಂತನಶೀಲವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ (ಅಮೂರ್ತವಾದ) ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪದರಪದರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಮೂರ್ತವಾದ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವನ ತತ್ತ್ವ. ನೇರವಾದ, ಸರಾಗವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ ಅಂಥ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಅವನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಶಿಷ್ಯನಾದ ಎಮಿಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; ಸಿಲಿಂಡರು, [[ಗೋಳ]], [[ಶಂಕು]]-ಇವುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡು; ವಸ್ತುಗಳ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕವೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನೆಡೆಗೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶಸೂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡರೂ ಸಿಜಾನ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಲಂಬರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೃಶ್ಯದ ಅರ್ಥಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಆಳ ಅಗಾಧತೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಇವನ ತಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ನೂತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು, ಸ್ತಬ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದುನಿಕ ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿಗೆ ಸಿಜಾನನೇ ಮೂಲ ಪುರಷನೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಜಾóನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಚಳವಳಿಯೇ ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಹೊಸ ನೆಲಬೆಲೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ==ಇಂಟಿಮಿಸಮ್== ಈ ಹೋಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದರೂ ಆದ ಬೌನಾ ಹಾಗೂ ವೀಯಾರ್ ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಉಜ್ಜ್ವಲವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅವರ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೂ ರಸಬಿರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಹೂವುಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳೂ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಚನಾತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಮಧುರವಾದ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಗುವ ಒಳಮನೆಯ (ಇನ್‍ಡೋರ್) ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. [[ತೋಟ]], [[ದಿವಾನಖಾನೆ]] ಮುಂತಾದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪರಿಸರಗಳನ್ನು ರಾಗರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನವರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಾಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ==ಫಾವಿಸಮ್== 1905ರಲ್ಲಿ ನವ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಮುಖಂಡತ್ವ ನಾಬಿಸ್ ಗುಂಪಿನವರಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನವರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆದರೂ ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟೀಸ್‍ರಂಥ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳಿದ್ದರು. (ಇವರು ಸಿಜಾóನ್ ವಾನ್ ಗೋ, ಗಾಗಿ-ಇವರಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು) ಈ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಬೇಕು. ಅದು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಆದಷ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಉಜ್ಜ್ವಲ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ರೂಪಿಕೆ (ಪ್ಯಾಟರ್ನ್)ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ಮಾದರಿ ರಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಣ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಕೃತಕವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದು ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳು. ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ, ನೋಡುವ ಕಣ್ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಫಾವಿಸ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿರಳ, ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಾಗಿ ತಿರಿಚಿ, ವಕ್ರರೂಪಣಗಳಿಂದಲೇ ಪರಿಣಾಮ ಸಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಸೊಟ್ಟಾದ ಆಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಗುರುತಿಸ ಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಡರಾನ್ ಮತ್ತು ವ್ಲಾಮಂಕ್ ಎಂಬುವರ ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅತಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಈ ನವ್ಯ ಪಂಥದವರು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ (ಸಹಜ ವಿಧಾನ)ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1910ರಿಂದ 1919ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಪ್ರಭಾವ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಡರಾನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲೆಂದೋ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದರು. ==ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ == [[File:Albert Gleizes, l'Homme au Balcon, 1912, oil on canvas, 195.6 x 114.9 cm, Philadelphia Museum of Art.jpg|thumb|right|upright=0.9|[[Albert Gleizes]], ''[[Man on a Balcony (Gleizes)|L'Homme au Balcon, Man on a Balcony (Portrait of Dr. Théo Morinaud)]]'', 1912, oil on canvas, 195.6 × 114.9 cm (77 × 45 1/4 in.), [[Philadelphia Museum of Art]]. Completed the same year that Albert Gleizes co-authored the book ''Du "Cubisme"'' with Jean Metzinger. Exhibited at {{lang|fr|Salon d'Automne|italic=no}}, Paris, 1912, [[Armory Show]], New York, Chicago, Boston, 1913.]] ಸಿಜಾóನನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ|ಆಫ್ರಿಕದ]] ನೀಗ್ರೋ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ [[ಪ್ಯಾಬ್ಲೋ ಪಿಕಾಸೊ|ಪಿಕಾಸೊ]] ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಆಕಾರಗಳ ವಿಧಾನ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿಗಳ ಮುಖಚಹರೆ ಹಾಗೂ ಅವಯವಗಳು ಅತಿ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಅವರು ಸಿಜಾನನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಘನಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಭಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಎನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಆಕಾರ|ಆಕೃತಿ]]ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಅವುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮುಂತಾದವು [[ಜ್ಯಾಮಿತಿ|ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ]] ರೂಪಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಅರೆಯುಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಫಾವಿಸ್ ಪಂಥದವರಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಬೂದು, ಕಂದು, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನವಾದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಯಿತು. ಕಠಿಣವಾದ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ, ಚಿತ್ರದೊಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಮೂರ್ತವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗೊಂಡು ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದುವು. 1913ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಂಡು ಪಿಕಾಸೊ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಕೊಲೇಜಸ್) ಅಂದರೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ತುಂಡುಗಳು, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದ ಚೂರುಗಳು, ಸಿಗರೇಟು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-14ರ ನಡುವೆ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸದಸ್ಯರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೈನಿಕವೃತ್ತಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿಕಾಸೋನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1914-19ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ ಅಮೂರ್ತ ರಚನೆಯ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರನೆಯ ಆಯಾಮವಿಲ್ಲದ ತೀರ ಅಸಹಜವಾದ ಮಟ್ಟಸ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕೆಲವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಹೊರಗಡೆಯೇ. [[ಹಾಲೆಂಡ್ (Holland)|ಹಾಲೆಂಡಿ]]ನ ಮಾವಂದ್ರೀಆನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಯೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಆಯಾಕಾರದ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ. ಪರಸ್ಪರ ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಸರಳರೇಖೆಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯನ್]] ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಕರವಾದ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಬಿಳಿಯ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕವನ್ನು ಬಳಿದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರವೆಂದು ಕರೆದ. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಥವಾ ಮುಖದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಫಕ್ಕನೆ, ಒಮ್ಮೆಲೆ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಾವು ಪಿಕಾಸೋನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರ [[ದಿ ಲೇಡಿಸ್ ಆಫ್ ಅವಿಗ್ನಾನ್]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಡೂಷಾಂಪ್‍ನ ಮಹಡಿ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಆಕೃತಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂತ್ರ ಸಚೇತನ [[ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ==ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್== ಈ ಶತಮಾನದ (ಇಪ್ಪತ್ತನೇ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದೇ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಪಂಥ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಈ ಪಂಥ ಇಟಲಿಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಪಂಥದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾರಿನೆಟ್ಟಿ (1876-1914) ಮತ್ತು ರುಸೊಲೊ (1865-1947), ಬಲ್ಲ, ಸೆವೆರೆನಿ-ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಅಶಾಂತಿ, ವಿಪ್ಲವ, [[ಯುದ್ಧ]] ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವೈಚಾರಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ [[ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ]]ಗಳು, [[ಅಕೆಡಮಿಗಳು|ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗಳು, [[ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೂ ಕಲಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕು. ಕಲೆ ಹೊಸಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ತ್ವರಿತಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎನ್ನವುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ವಾದ. ಆ ಪಂಥದ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ಧಡೂತಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತಾದ ವೇಗ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಲ್ಲಾ ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಯಿಯ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವನ್ನು ಅದು ಚಲಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್ ಪಟ್ಟಿಕೆಯಂತೆ) ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್‍ವಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಭುಗಳ ಕೃಪೆಗೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾರ್ವಲೌಕಿಕವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ವಸ್ತುಗಳ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು-ಎಂಬುದು ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇಷ್ಟಾದರೂ ಈ ಚಳವಳಿ 1918ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವನತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ನವ್ಯತರ ವಾದಗಳು ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು. ==ಆರ್ಫಿಸಮ್== 1912ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಡೆಲಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಹೊಸ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರ್ಫಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆರ್ಫಿಯಸನ [[ಸಂಗೀತ]]ದಂತೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಶೈಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೈಮಲ್ಟೇನಿಯಸ್‍ನೆಸ್ ಅಥವಾ ಎಕಕಾಲಿಕತ್ವ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಡಲಾನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವನು ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾದ ಪರಸ್ಪರ ವೈದೃಶ್ಯ ಬೀರುವ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುಳಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಚುಗಳನ್ನು ಬಳಿದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತ್ವೇತರ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಆಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೇವಲ ವರ್ಣಪ್ರಧಾನವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ ಡಲಾನೆಯೇ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಕೆ. ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಆಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ವಿಮರ್ಶಕರು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ, ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಎಂದೆಲ್ಲ ಬಣ್ಣಿಸುವುದುಂಟು.1914ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಂಡ್‍ಹ್ಯಾಮ್ ಲೂಯಿಸ್, ವಾರ್ಟಿಸಿಸಮ್ ಎಂಬ (ಜರ್ಮನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡ), ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಕಲಬೆರಕೆಯ ಶೈಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡರೂ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಈ ಪಂಥ ಬಹು ಬೇಗ ನಶಿಸಿತು. ==ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದ== [[File:The Scream.jpg|thumb|upright|[[Edvard Munch]], 1893, early example of [[Expressionism]]]] (ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷೆನಿಸಮ್) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಚರಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದವೆಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಯಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದಾಚೆಯೂ ಈ ಚಳವಳಿ ತನ್ನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೀವನದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪುಷ್ಕಳತೆಗಳು ಬುದ್ಧಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಯಂತ್ರಯುಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವುಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ, ಕಲೆ ಯಥಾರ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪಡಿಮೂಡಿಸಬಾರದು- ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್|ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ನರ ತತ್ತ್ವಗಳು ಈ ವಿಚಾರ ಧಾರಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊಟ್ಟವು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ, ಫ್ರಾಂಸ್ ಮಾರ್ಕ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಂಕ್ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅಂತರಂಗದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ವರ್ಣರೇಖೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೌಕಿಕ ಸೆಳವುಗಳ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಪಂಥದ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದವರು ಅನುಸರಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇವರು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ತುಡಿತ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಪಡಿಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಬಾಗು ಮತ್ತು ವಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರೆ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್ ಕಲೆಗಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ-ವಸ್ತುವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅನಂತರ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 1930ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಸೆಲೆ ಬತ್ತಿಹೋಗಿ, ಆ ಪಂಥದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[ಅಡೋಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್|ಹಿಟ್ಕರನ]] ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಂಥವರು ಏನೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ==ವಸ್ತುಶೂನ್ಯ (ನಾನ್ ಆಬ್ಜ್‍ಕ್ಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳು== ಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ಪಂಥ ಆವಿರ್ಭಾವವಾದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಣ ರೀತಿಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾದವು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬೌಹೌಸ್ ಪಂಥದವರ ಗಂಭೀರ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಕ್ಯೂಬಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುವು. 1910ರಿಂದ 1912ರ ವರೆಗಿನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಯಾನಿಸಮ್, ನೂಪ್ರಿಯ್ಯಾಟಿಸಮ್, ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಮ್ ಎಂದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ವಸ್ತುವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಃ ಪಾಲಿಸಿದವ ರಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಾಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ. ಅವನು ಅಮೂರ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ. ರೆಯಾನಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಲ್ಯಾರಿಯೊನಾವ್ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿರಳಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಸೂಪ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಷ್ಯದ ಪೋಲಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಾರ ಮಾಲೆವಿಚ್ ಕೇವಲ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ವೈಟ್ ಆನ್ ವೈಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚೌಕದೊಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿಯ ಚೌಕವಿದೆ. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಧವಿಧವಾದ ಡಿಸೈನುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್‍ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರೀತಿಯನ್ನು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರ, ತಂತಿ, ಲೋಹದ ರೇಕು, ಗಾಜು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳೆನ್ನಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವು ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಡಾಡಾಯಿಸಮ್== [[File:DenHaag23.JPG|thumb|''Scrutant l'horizon'' (The Hague, 1967)]] ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ವಿಧಾನದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡ ಮೂನಿಕ್ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಗುಂಪು ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಕರಗುತ್ತ ಬಂತು. ಕಾಂಡಿನ್‍ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ. ಮಾಕ್ರ್ಸ್ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಆರ್ಪ್, [[ಜ್ಯೂರಿಕ್‍|ಜ್ಯೂರಿಕ್‍ಗೆ]] ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಚಳವಳಿಯ ನೇತಾರನಾದ. ಡಾಡಾ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳು, ಹವ್ಯಾಸ, ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ತನಗೆ ಖುಷಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗೀಳಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೊಂದು ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪ್ರಚೋದನೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಉಂಟಾದ ಮನೋವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಪ್ಲವ. ಡಾಡಾ ಪಂಥೀಯವರು ಪರಂಪರಾನುಗತವಾದ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಕಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು. ವಿವೇಚನೆಗೆ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಚಿತ್ತಲಹರಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಅವರ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿವೆ; 'ನಮಗೆ ಏನೂ ಬೇಡ, ಏನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಡಾಷಾಂಪ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಮೋನಾ ಲೀಸಾ ಆಕೃತಿಗೆ ಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕೆಳಗಡೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಆಲೇಖ್ಯ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನುಡಿದಂತೆ, ಕಲಾವಿದ ಉಗುಳಿದ್ದೇ ಕಲೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲಬಂತು. ಡಾಡಾಯಿಸಮ್ ಪಂಥ, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಚಳವಳಿ ಖಿಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಅಥವಾ ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟರು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆಗಿಂತ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಡಾಡಾ ಪಂಥದವರು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಏನೂ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು ಗತಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚಿಂತಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರು ಇದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೪== <gallery widths="160px" heights="160px"> Image:Picabia Machine Turn.jpg|[[Francis Picabia]] 1916, Dada Image:DasUndbild.jpg|[[Kurt Schwitters]], 1919, [[collage|painted collage]], [[Dada]] </gallery> ==ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತವಾದ (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್) == 1922ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡಾಡಾಯಿಸಮ್, ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪಿಕಾಸೋವಿನ ಅತಿಕ್ಯೂಬಿಸ್ಟ್ ತತ್ತ್ವ. ಜಿರಿಕೋವಿನ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರಣ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಕಲಬೆರಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ-ಅದು ಬದುಕಿನ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‍ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸರ್ರಯಲಿಸಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1922ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ವಕ್ತಾರನಾದ ಆಂದ್ರೆ ಬ್ರೆಟನ್ ಪಂಥದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ. ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಾರೂ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬ್ರೆಟನ್ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ವಿಚಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಲವಶೇಷವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಚಿತ್ತವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳ ಶುದ್ಧ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಕತೆಯೇ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾವಾದ. ಈ ಪಂಥದವರು ಸುಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ, ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥತೆಯ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಾನೆಯ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಬಲವಾದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು, ಬಾಸ್ಕ್, ಗೋಯ, ಬ್ಲೇಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಪುರುಷರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾಯ್ಡನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಪ್ತ ಚೇತನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರೂ ರೂಪಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ನಾವು ಈ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[ಸಾಲ್ವಡರ್ ಡಾಲಿ|ಸಾಲ್ವಡಾರೊ ಡಾಲಿ]], ಜೊನ್ ಮಿರೋ ಮುಂತಾದವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವರು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿ ನಮಗೆ ಷಾಕ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಸಾಧಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಾಲಿಯ ''ದಿ ಪರ್‍ಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಜೋಲಾಡುವ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತತೆ ಹಾಗೂ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ [[ಗಡಿಯಾರ]]ದ ದ್ರವರೂಪ-ಇವು ಕನಸಿನ ಷಾಕ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ. 1939ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಹಳತಾಗಿ ಹೋದರೂ ಪಿಕಾಸೊನಂಥ ಅನನ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ-೩== <gallery widths="140px" heights="140px"> Image:David_-_The_Death_of_Socrates.jpg|[[Jacques-Louis David]] 1787 Image:Watsonandtheshark-original.jpg|[[John Singleton Copley]] 1778 Image:Constable DeadhamVale.jpg|''[[Dedham Vale (painting)|Dedham Vale]]'', [[John Constable]] 1802 File:Antoine-Jean Gros - Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa.jpeg|[[Antoine-Jean Gros]], 1804 Image:Jean-Auguste-Dominique_Ingres_-_Oedipus_and_the_Sphinx_-_Walters_379.jpg|[[Jean Auguste Dominique Ingres]] 1814 File:El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado thin black margin.jpg|[[Francisco de Goya]] 1814 JEAN LOUIS THÉODORE GÉRICAULT - La Balsa de la Medusa (Museo del Louvre, 1818-19).jpg|[[Théodore Géricault]] 1819 Image:Caspar_David_Friedrich_-_Mondaufgang_am_Meer_-_Google_Art_Project.jpg|[[Caspar David Friedrich]] c.1822 Image:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|[[Eugène Delacroix]] 1830 Image:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|[[J. M. W. Turner]] 1838 File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project.jpg|[[Gustave Courbet]] 1849–1850 File:Hovhannes Aivazovsky - The Ninth Wave - Google Art Project.jpg|[[Ivan Aivazovsky]] 1850 Image:Albert Bierstadt - A Storm in the Rocky Mountains, Mt. Rosalie - Google Art Project.jpg|[[Albert Bierstadt]] 1866 Image:corot.villedavray.750pix.jpg|[[Jean-Baptiste-Camille Corot|Camille Corot]] c.1867 File:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|[[Ilya Repin]] 1870–1873 File:Road_to_Versailles_at_Louveciennes_1869_Camille_Pissarro.jpg|[[Camille Pissarro]] 1872 Image:Claude Monet, Impression, soleil levant.jpg|[[Claude Monet]] 1872 File:Renoir, Pierre-Auguste - Dance at Le Moulin de la Galette, 1876.jpg | [[Pierre-Auguste Renoir]] 1876 File:Edgar Degas - In a Café - Google Art Project 2.jpg|[[Edgar Degas]] 1876 Image:Edouard Manet, A Bar at the Folies-Bergère.jpg|[[Édouard Manet]] 1882 Image:Swimming hole.jpg|[[Thomas Eakins]] 1884–1885 File:A Sunday on La Grande Jatte, Georges Seurat, 1884.png|[[Georges Seurat]] 1884–1886 Image:Valentin Serov - Девочка с персиками. Портрет В.С.Мамонтовой - Google Art Project.jpg|[[Valentin Serov]] 1887 Image:Van Gogh - Starry Night - Google Art Project.jpg|[[Vincent van Gogh]] 1889 File:Albert Pinkham Ryder - Moonlit Cove - Google Art Project.jpg|[[Albert Pinkham Ryder]] 1890 Image:Gauguin - Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897-98).jpg|[[Paul Gauguin]] 1897–1898 File:Winslow Homer - After the Hurricane, Bahamas.jpg|[[Winslow Homer]] 1899 Image:Paul Cézanne 047.jpg|[[Paul Cézanne]] 1906 </gallery> ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು== ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಫ್ಯೂಚರಿಸಮ್ ವಿಧಾನ ಬೆರೆಸಿದ ವಾಸ್ತವ (ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್) ಶೈಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗ ಧೋರಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಜಿ ಫ್ರಭುಗಳು ನವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವನತಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಟ್ವಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನವ್ಯ ಕಲೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಎಟುಕದೆ ನಿತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೂರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯಶೈಲಿ ತನ್ನ ಜಟಿಲತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾದರಣೆ ಗಳಿಸುವಂತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಮೂರ್ತ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕವೂ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವೂ ಆದ ಶೈಲಿಯ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ [[ದಂತಗೋಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇನೂ ಆದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮೂಲಭೂತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಲು ಕಲಾವಿದರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಲೆ}} {{Refimprove}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ|*]] [[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]] 8yo1acuceniz3nylbvr7li9lmhdm7nt 10 21873 1433832 1433610 2026-10-19T12:09:53Z EmausBot 5480 Fixing double redirect from [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Infobox officeholder]] to [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] 1433832 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] {{Rcat shell| {{R from move}} {{R from miscapitalization}} {{R from template shortcut}} }} r0bm6hy7u7xaapxw38joeg13j6e3n14 0 37152 1433843 1430197 2026-10-20T02:29:47Z Mallikarjunasj 11080 /* ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು */ 1433843 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} {{Infobox ಭಾರತದ ಭೂಪಟ | native_name = ವಿಜಯಪುರ| type = town| latd = 16.83 | longd = 75.71| locator_position = right | state_name = ಕರ್ನಾಟಕ | district = ವಿಜಯಪುರ | leader_title = | leader_name = | altitude = 553| population_as_of = 2011| population_total = 3,27,427| population_density = 265| area_magnitude= sq. km | area_total = 33.05| area_telephone = 08352 | postal_code = 586101| vehicle_code_range = KA-28| sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} [[File:ವಿಜಯಪುರ.svg|thumb|ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ, ಹೊಸ ತಾಲೂಕುಗಳ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ]] [[Image:basaveshvara.jpg|thumb|ವಿಶ್ವಗುರು ಮಹಾತ್ಮ ಬಸವಣ್ಣನವರು]] [[File:Shiva Bijapur.jpg|thumb|ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹ]] [[Image:GolGumbaz2.jpg|thumbnail|ಗೋಲ ಗುಂಬಜ್]] [[Image:BasavaOnStamp.jpg|thumb|ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಮೇಲೆ ಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಭಾವಚಿತ್ರ]] [[File:BarakamanDSC03712.JPG|thumb|ಬಾರಾ ಕಮಾನ್]] [[File:Ibrahim Rauza, Bijapur.jpg|thumb|ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ರೋಜಾ]] [[File:Malik-e-Maidan Bijapur.JPG|thumb|ಮಲಿಕ್- ಎ - ಮೈದಾನ ತೋಪು]] [[File:TAJ BAWDI, BIJAPUR 05.jpg|thumb|ತಾಜ್ ಬೌಡಿ]] ವಿಜಯಪುರವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಿಲ್ಲಾಡಾಳಿತ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿದೆ . '''ವಿಜಯಪುರ''' ನಗರವು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] ಉತ್ತರ - ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 520 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಚರಿತ್ರೆ== [[File:Basavanna on coin.jpg|thumb|ನಾಣ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮಹಾತ್ಮ ಬಸವಣ್ಣ]] ವಿಜಯಪುರದ ಪುರಾತನ ಹೆಸರು ಬಿಜ್ಜನಹಳ್ಳಿ, [[ಬಿಜಾಪುರ ನಗರ|ವಿಜಾಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಬಿಜಾಪುರ]]. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ೧೦-೧೧ ನೆ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ [[ಚಾಲುಕ್ಯ|ಚಾಲುಕ್ಯರಿಂದ]] ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ದೆಹಲಿ]]ಯ ಖಿಲ್ಜಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಬಂದ ವಿಜಯಪುರ, ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೪೭ರಲ್ಲಿ [[ಬೀದರ]]ನ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೧೮ ರಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಒಡೆದು ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಯಿತು. ಆಗ ರೂಪುಗೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರವೂ ಒಂದು. ಇದು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರ ರಾಜ್ಯ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೮೬ ರಲ್ಲಿ ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ [[ಔರಂಗಜೇಬ್]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೨೪ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ [[ಹೈದರಾಬಾದ]]ನ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೭೬೦ ರಲ್ಲಿ ಮರಾಠರಿಂದ ನಿಜಾಮರು ಸೋಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಿಜಯಪುರ ನಿಜಾಮರಿಂದ ಮರಾಠ ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಅಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೧೮ ರ ೩ನೆ ಆಂಗ್ಲ-ಮರಾಠಾ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಮರಾಠರು ಸೋಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಿಜಯಪುರ ಮರಾಠರಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂತರ ವಿಜಯಪುರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಸಾತಾರಾ ರಾಜರಿಗೆ ಓಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೪೮ ರಲ್ಲಿ ಸಾತಾರಾ ಮತ್ತು ವಿಜಯಪುರನ್ನು [[ಮುಂಬಯಿ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಕಲಾದಗಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಈಗಿನ ವಿಜಯಪುರ ಮತ್ತು [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. [[ಕಲಾದಗಿ]] ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ತದನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ [[ಮೈಸೂರು]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ (ಈಗಿನ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ) ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ 9ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ನಗರವನ್ನು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಅದು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೬೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೇರಳವಾದ ಅಂತರ್ಜಲದ ಲಭ್ಯತೆ ಇದೆ. ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಇವೆರಡೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಗಳು. ಈ ನಗರವು ಇಷ್ಟೊಂದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ, ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಜಯಪುರವು ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ವೈಭವಯುತವಾಗಿತ್ತೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು, ಅಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಒಂದು ಶಿಲಾಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಆಧಾರಗಳು ಬಹಳ ನೆರವು ನೀಡಿವೆ. ಆದರೆ, ಆ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ವೈಭವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಯಾವ ಕುರುಹೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ ಷಾ, ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆದು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದನು. ಹೊಸ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅವನು ವಿಜಯಪುರವನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕ ರಾಜರುಗಳು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣರಾದರು. ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ ಷಾ, ಇಸ್ಮೈಲ್ ಆಲಿ ಷಾ, ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆಲಿ ಷಾ-1, ಆಲಿ ಅದಿಲ್ ಷಾ, ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆಲಿ ಷಾ-2 ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅದಿಲ್ ಷಾ ಅವರು ಆ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. [[ವಿಜಯನಗರ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಇತರ ಸುಲ್ತಾನರೊಂದಿಗಿನ ನಿರಂತರವಾದ ಕಲಹವು, ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಯ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕುಂದಿಸಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿಜಾಮರು ವಿಜಯಪುರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅದರ ಒಡೆಯರಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಜಯಪುರ ಒಳ್ಳೆಯ ನಿದರ್ಶನ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಮಸೀದಿಗಳು, ಸಮಾಧಿಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಟೆ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪು ತಳೆದಿರುವ ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ, ಕಲೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿಲ್ಲ. ಈ ಕಿರು ಬರಹದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯಪುರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಬರಹವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಒದಗಿಸಿರುವ ಪುರಕ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಿಜಯಪುರದ ಕೋಟೆಯು ಭಾರತದ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಾಕಾರದ(ಎಲಿಪ್ಟಿಕಲ್) ಈ ಕೋಟೆಯ ಪರಿಧಿಯು ಆರು ಮೈಲಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಐವತ್ತು ಅಡಿ ದಪ್ಪವಾಗಿವೆ. ಅದರ ಎತ್ತರ ೨೦-೩೦ಅಡಿಗಳು. ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಮೂವತ್ತರಿಂದ ಐವತ್ತು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಕಂದಕವಿದೆ. ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ೯೬ ಒರಗುಗಂಬಗಳಿಂದ (ಬ್ಯಾಸ್ಟಿಯನ್) (ಒತ್ತು ಅಟ್ಟಾಲಕ) ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ಕೋಟೆಯ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಒರಗುಗಂಬಗಳಿವೆ. ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಐದು ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಮೆಕ್ಕಾ ದರ್ವಾಜಾ, ಶಾಹಪುರ ದರ್ವಾಜಾ, ಬಹಮನೀ ದರ್ವಾಜಾ, ಆಲಿಪುರ ದರ್ವಾಜಾ ಮತ್ತು ಮನಗೋಳೀ ದರ್ವಾಜಾ(ಫತೇ ದರ್ವಾಜಾ) ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಇದನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಒಳನುಗ್ಗಲು ಯಾವ ಶತ್ರುವಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ವಿಶಾಲವಾದ ನಗರವೊಂದರ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗೋರಿಗಳು, ಮಸೀದಿಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು, ಈ ನಗರದ ಗತವೈಭವಕ್ಕೆ ವಿಪುಲವಾದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ವಿಜಯಪುರದ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಸ್ಮಾರಕ. ಇದನ್ನು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ,(೧೬೨೭-೫೬) ತನ್ನ ಸಮಾಧಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅದರ ಕಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತವನು, ದಾಬುಲನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಯಾದ ಯಾಕುತ್. ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ನ ತಳಹದಿಯು 205 ಅಡಿಗಳ ಚಚ್ಚೌಕ. ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಗೋಡೆಗಳು ೧೯೮ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿವೆ. ಈ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಬಜವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಯಾವುದೇ ಆಸರೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಂತಿದೆ. ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಗುಂಬಜದ ಕೆಳಗಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಹಾಲಿನ(ಹಾಲ್) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು 1833767 ಚದುರಡಿಗಳು. ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜನ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಳಾಕೃತಿಯ ಶಿಖರವು ಯಾವುದೇ ಕಂಬ ಅಥವಾ ರಚನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ರೋಮ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಬ್ಯಾಸಿಲಿಕಾದ ಡೋಮನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗುಮ್ಮಟ. ಈ ಡೋಮ್ ನಿಂತಿರುವುದು ಪೆಂಡಾಂಟಿವ್ ಎಂಬ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ. ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಾಸ್ ಆಗುವ ಕಮಾನುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಈ ಡೋಮಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಬಗೆಯ ರಚನೆಯಿಲ್ಲ. ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಕಾರ್ಡೋಬಾದಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಎತ್ತರದ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುವ ಎಂಟು ಕಮಾನುಗಳು, ನಿಯತ ವಾದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಅರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಗುಂಬಜ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗುಣವು ಅದರ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮಾತು ಅಥವಾ ಮಾಡಿದ ಶಬ್ದವು ಹನ್ನೊಂದು ಬಾರಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಮೂವತ್ತೇಳು ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳ ದೂರದಿಂದ ಕೇಳಬಹುದು. ಹಾಲ್ ನಿಂದ ೩೩.೨೨ ಮೀಟರುಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರೂಕಾಲು ಅಡಿ ಅಗಲದ ಗ್ಯಾಲರಿಯಿದೆ. ಇದು ಗುಂಬಜಿನ ಒಳ ಪರಿಧಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವ ಗ್ಯಾಲರಿ(ವಿಷ್ಪರಿಂಗ್ ಗ್ಯಾಲರಿ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಲುದನಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮಾತನ್ನು ಕೂಡ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ಒಂದು ತುದಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯವರೆಗೂ ಕೇಳಬಹುದು. ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಾರಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದರೆ, ಅದು ಏಳ ಸಲ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಗುಂಬಜಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಹೊರ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಪಾರಿವಾಳಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕಮಲ ದಳಗಳು, ಮತ್ತು ಕಂಠಹಾರಗಳ ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಹಾಲಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ ಮತ್ತು ಅವನ ಬಂಧುಗಳ ಕೃತಕವಾದ ಸಮಾಧಿಗಳಿವೆ. ನಿಜವಾದ ಸಮಾಧಿಗಳು ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ. ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ವೆಬ್ ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ವಿಜಯಪುರವು ಸೂಫಿಸಂತರು ಹಾಗೂ ಅವರು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮನ್ವಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮೌಲ್ಯವಿರುವ ಕಾವ್ಯವೂ ಅವರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅದು ತನ್ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವಗಳಿಗೋಸ್ಕರ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1489 ರಿಂದ 1686 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಿದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ರಾಜವಂಶದ ಉನ್ನತಿಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ನಗರವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಅದರ ಚರಿತ್ರೆಯು ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆಗ, ಆ ಊರನ್ನು ವಿಜಯಪುರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗಲೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ವಿಜಯಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಘಟನೆಗಳು== * ೧೬೫೦ - ವಿಶ್ವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗೋಲ ಗುಂಬಜ್ ನಿರ್ಮಾಣ. * ೧೮೮೪ - ರೈಲು ಚಾಲನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. * ೧೮೮೪ - ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ [[ಕಲಾದಗಿ]]ಯನ್ನು ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. * ೧೯೧೦ - [[ಬಿಜಾಪುರ ಉದಾರ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. * ೧೯೨೫ - ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು ವಿದ್ಯುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. * ೧೯೬೩ - ಸರಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. * ೧೯೬೩ - ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೧೯೬೪ - [[ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು]]ಯ ಅಡಿಗಲ್ಲನ್ನು ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವರಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. * ೧೯೮೨ - [[ವಚನ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ.ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. * ೧೯೮೪ - [[ಅಲ್ - ಅಮೀನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಪ ತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೧೯೮೬ - [[ಶ್ರೀ ಬಿ.ಎಮ್.ಪಾಟೀಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಪ ತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೧೯೮೭ - [[ಆಲಮಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜವಾಹರ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಯ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೧೯೯೧ - [[ಹಿಟ್ಟಿನಹಳ್ಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೧೯೯೭ - ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. * ೧೯೯೭ - ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ|ಬಾಗಲಕೋಟ]] ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. * ೧೯೯೯ - [[ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. * ೨೦೦೩ - [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. * ೨೦೦೪ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶರಣಪ್ಪ ಈಜೇರಿ ಪ್ರಥಮ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ. * ೨೦೦೪ - [[ಅಮೇರಿಕಾ]]ದ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಪ್ಟ್]] ಕಂಪನಿಯ ಒಡೆಯ [[ಬೀಲ್ ಗೇಟ್]]ರವರ ತಂದೆಯವರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೇಟಿ. * ೨೦೦೫ - ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ [[ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ]] ಅವರಿಂದ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ. * ೨೦೦೬ - ವಿಜಯಪುರ - [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] ರೈಲನ್ನು ಮೀಟರ್ ಗೇಜದಿಂದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ. * ೨೦೦೮ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುನಿಲ ಬಾದಾಮಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ. * ೨೦೧೦ - ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಉದ್ಘಾಟನೆ. * ೨೦೧೦ - ವಿಜಯಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ. * ೨೦೧೦ - ಬಿ.ಎಲ್.ಡಿ.ಈ. ಡೀಮ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾರಂಭ. * ೨೦೧೦ - ಕೂಡಗಿ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೨೦೧೨ - ಎನ್.ಎಚ್. - ೧೩ ರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ದ್ವಿಪಥದಿಂದ ಚತುಷ್ಪಥವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆ. * ೨೦೧೩ - ನಗರ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. * ೨೦೧೩ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ೭ ಹೊಸ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ರಚನೆ. * ೨೦೧೩ - ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆಯ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆ. * ೨೦೧೩ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಿಜಯಪುರ ನಗರಸಭೆಯನ್ನು ವಿಜಯಪುರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯಾಗಿ ರಚನೆ. * ೨೦೧೮ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಧರ ದೊಡ್ಡಮನಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ==ಹವಾಮಾನ== * <big>ಬೇಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲ</big> - ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 42.7 ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. * <big>ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ</big> - 35&nbsp;°C - 42&nbsp;°C. * <big>ಚಳಿಗಾಲ</big> ಮತ್ತು <big>ಮಳೆಗಾಲ</big> - 18&nbsp;°C - 32&nbsp;°C. * <big>ಮಳೆಗಾಲ</big> - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ 300 - 600ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ. * <big>ಗಾಳಿ</big> - ಗಾಳಿ ವೇಗ 18 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), 19 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ) ಹಾಗೂ 17 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ;ವಿಜಯಪುರದ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೊಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. {| class="wikitable" <hiddentext>generated with [[:de:Wikipedia:Helferlein/VBA-Macro for EXCEL tableconversion]] V14<\hiddentext> |- style="background-color:#969696;font-weight:bold" valign="center" | width="100" style = "text-align:center"| ತಿಂಗಳು | width="30" style = "text-align:center"| ಜನವರಿ | width="30" style = "text-align:center"| ಫೆಬ್ರುವರಿ | width="30" style = "text-align:center"| ಮಾರ್ಚ | width="30" style = "text-align:center"| ಏಪ್ರಿಲ್ | width="30" style = "text-align:center"| ಮೇ | width="30" style = "text-align:center"| ಜೂನ್ | width="30" style = "text-align:center"| ಜೂಲೈ | width="30" style = "text-align:center"| ಆಗಷ್ಟ | width="30" style = "text-align:center"| ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ | width="30" style = "text-align:center"| ಅಕ್ಟೋಬರ | width="30" style = "text-align:center"| ನವೆಂಬರ | width="30" style = "text-align:center"| ಡಿಸೆಂಬರ | width="30" style = "text-align:center"| ಸರಾಸರಿ |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="15" |ಸರಾಸರಿ ಹೆಚ್ಚು *C (*F) | 30 (87) | 34 (93) | 37 (100) | 39 (103) | 39 (103) | 34 (93) | 31 (88) | 31 (88) | 32 (89) | 32 (89) | 31 (88) | 30 (87) | 33 (92) |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="15" |ಸರಾಸರಿ ಕಡಿಮೆ *C (*F) | 16 (61) | 18 (64) | 22 (72) | 25 (77) | 25 (77) | 23 (73) | 22 (72) | 21 (71) | 22 (72) | 20 (69) | 18 (65) | 16 (61) | 21 (71) |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="15" |ಮಳೆ ಮಿಮಿ (Inches) | 8.6 (0.3) | 3.1 (0.1) | 6.1 (0.2) | 10.1 (0.3) | 16.2 (0.6) | 61.1 (2.4) | 77.1 (3.1) | 74.5 (2.9) | 62.1 (2.4) | 51.6 (2.1) | 27.2 (1.1) | 3.5 (0.1) | 400.5 (15.78) |} ==ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ== ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ <big>ಕನ್ನಡ</big>. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ [[ಉರ್ದು]], [[ಮರಾಠಿ]] ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ ವಿಜಯಪುರ ಕನ್ನಡವೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಒಕ್ಕಲುತನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ (ಚಡಚಣ, ತಾಂಬಾ, ವಂದಾಲ ಮುಂ.)ನೇಕಾರಿಕೆ ಇದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು: [[ಜೋಳ]], [[ಸಜ್ಜೆ]], [[ಕಡಲೇಕಾಯಿ|ಶೇಂಗಾ]],[[ಸಪೋಟ|ಚಿಕ್ಕು]], [[ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ]], [[ಈರುಳ್ಳಿ|ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ)]]. ವಿಜಯಪುರದ [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ]], [[ದಾಳಿಂಬೆ]], [[ನಿಂಬೆ]] ಹಣ್ಣುಗಳು ಪರರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಪರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಆಗುತ್ತವೆ. ==ಆಹಾರ== ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ [[ಜೋಳ]]. ಜೊತೆಗೆ [[ಗೋಧಿ]], [[ಅಕ್ಕಿ]], [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ]] [[ಬೇಳೆ|ಬೇಳೆಕಾಳು]]ಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ವಿಜಯಪುರದ [[ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ]] , [[ಶೇಂಗಾ|ಸೇಂಗಾ]] ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣೆ [[ಬದನೆ|ಬದನೆಕಾಯಿ]] ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರುಗಳು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ==ಸಾಕ್ಷರತೆ== ವಿಜಯಪುರದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ೨೦೧೧ ವರ್ಷದ ಪ್ರಕಾರ ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೭% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 56% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೭ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ೧೨ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. {| class="wikitable" <hiddentext>generated with [[:de:Wikipedia:Helferlein/VBA-Macro for EXCEL tableconversion]] V14<\hiddentext> |- style="background-color:#969696;font-weight:bold" valign="bottom" | width="30" Height="30" style = "text-align:center" | ಕ್ರ.ಸಂ. | width="200" style = "text-align:center" | ವಿವರಣೆ | width="80" style = "text-align:center" | 2011 | width="80" style = "text-align:center" | 2001 |- valign="bottom" |1 |ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ |21,77,331 |18,06,918 |- valign="bottom" |2 |ಪುರುಷರು |11,11,022 |9,26,424 |- valign="bottom" |3 |ಮಹಿಳೆಯರು |10,66,309 |8,80,494 |- valign="bottom" |4 |ಪ್ರದೇಶ (ಚ. ಕಿ.ಮೀ) |10,498 |10,498 |- valign="bottom" |5 |ಜನಸಾಂದ್ರತೆ /(ಚ. ಕಿ.ಮೀ) |207 |172 |- valign="bottom" |6 |ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ(ಶೇಕಡ) |3.56% |3.42% |- valign="bottom" |7 |ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ |67.15% |57.01% |- valign="bottom" |8 |ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ |77.21% |69.94% |- valign="bottom" |9 |ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆ |56.72% |43.47% |- valign="bottom" |10 |ಅಕ್ಷರಸ್ಥರು |12,48,268 |8,66,561 |- valign="bottom" |11 |ಪುರುಷ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರು |7,30,566 |5,43,869 |- valign="bottom" |12 |ಮಹಿಳಾ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರು |5,17,702 |3,22,692 |} ==ಪ್ರವಾಸ== [[File:North Karnataka Tourism map 10.11.2008.JPG|thumb|ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[File:Basava cropped.jpg|thumb| [[ಬಸವಣ್ಣ]]]] ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ [ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ]ಅನೇಕ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ವಿಜಯಪುರ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಹೆಸರಾದ ನಮ್ಮ ನಾಡು ದೇಶ - ವಿದೇಶಗಳ ಪ್ರವಾಸಿರನ್ನೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಲಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಗೋಲ ಗುಮ್ಮಟ]]. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವೈಭವದ ಭವ್ಯಸ್ಮಾರಕಗಳಾದ ಅರಮನೆಗಳು, ಮಸೀದಿಗಳು, ಕೋಟೆ, ಗಗನ ಮಹಲ್, ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ರೋಜಾ, ಬಾರಾ ಕಮಾನ್, ಸಂಗೀತ ಮಹಲ್, ಆಸರ್ ಮಹಲ್, ಆನಂದ ಮಹಲ್, ಮೆಹತರ ಮಹಲ್, ಜೋಡ ಗುಮ್ಮಟ, ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ, ಮಲಿಕ್ - ಎ - ಮೈದಾನ ತೋಪು, ಉಪ್ಪಲಿ ಬುರುಜ್, ತಾಜ್ ಬೌಡಿ, ಚಾಂದ ಬೌಡಿ, ಜಲ ಮಂಜಿಲ್. ಹೀಗೆ ಒಂದಲ್ಲ ಎರಡಲ್ಲ ಹತ್ತು ಹಲವು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ೭೭೦ ಲಿಂಗಗಳ ಗುಡಿ, ಶಿವಗಿರಿ, ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಪಂಡಿತರ ಸಮಾಧಿ, ತೊರವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನರಶಿಂಹ ದೇವಾಲಯ, ಸಹಸ್ರಫಣಿ ಪಾಶ್ವನಾಥಮೂರ್ತಿ ದೇವಾಲಯ ಮುಂತಾದವುಗಳು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಂಟು. ;ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು: ;*[[ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್]]: ಇದು ಮಹಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ (ಆಳ್ವಿಕೆ: ೧೬೨೭-೧೬೫೭)ನ ಗೋರಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಸ್ಮಾರಕ. ಇದನ್ನು 1659ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾದ ದಾಬೋಲ್ನ ಯಾಕುತ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲ 50 ಮೀ, ಹೊರಗಡೆ ಎತ್ತರ ೧೯೮ ಅಡಿ ಮತ್ತು ಒಳಗಡೆ ಎತ್ತರ ೧೭೫ ಅಡಿ ಇದ್ದು ಮೇಲಿನ ಗೋಲಾಕಾರದ ಗುಂಬಜ್ 39 ಮೀ (೧೨೪ ಅಡಿ) ವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಂತೆ ೮ ಅಂತಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಗುಂಬಜ್ (ಇಟಲಿಯ [[ರೋಮ್]] ನಗರದ ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಚರ್ಚ್ - ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಗುಂಬಜ್). ಇದರ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಇದರೊಳಗಿನ ಪ್ರಧಾನ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶಬ್ದವೂ ಏಳು ಬಾರಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತವಾಗುತ್ತದೆ! ಹಾಗೆಯೆ ಇಲ್ಲಿರುವ "ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವ ಶಾಲೆ"ಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದವೂ ೩೭ ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹತ್ತಿರ ವಿಜಯಪುರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಹಾಲಯವು ಇದೆ. ವಿಜಯಪುರದ ಗೋಲಗುಂಬಜ್ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶೀಷ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ರಚನೆಯನ್ನು 'ಗೋಲಗುಮ್ಮಟ'ವೆಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುವರು. [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಮಹಮ್ಮದ್ [[ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ವಂಶ|ಆದಿಲ್ ಶಾಹ]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಗುಮ್ಮಟವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡದಾದ ಗುಮ್ಮಟವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರದ ಸುಲ್ತಾನನಾಗಿದ್ದ ಮಹಮ್ಮದ್ ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೯೦ ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೯೬ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಮೊಘಲರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಯಾಕೂತ್ ಎಂಬುವನು ಈ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದನು. ೪೪ ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಈ ಗುಮ್ಮಟವು ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೇ ಈ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವುದು ಇಂದಿಗೂ ಹಲವರ ಹುಬ್ಬೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಮ್ಮಟದ ಕಟ್ಟಡದೊಳಗೆ ಹೋದರೆ ಏನೇ ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಏಳು ಬಾರಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವಾದರೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಯೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ಮೊಘಲರ ರಾಜ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ಮತ್ತು ಆತನ ರಾಣಿ ಈ ಗುಮ್ಮಟದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಲು ಈ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಆಗಮಿಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದಲು ಕೇಳುವಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಸೀದಿಯು ೮ ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗೋಪುರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ವಿಶೀಷ್ಠ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಂದರವಾದ ಹೂದೋಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಈ ಗೋಲಗುಮ್ಮಟ ಕಟ್ಟಡವು ೧೭೦೦ ಸೆ.ಮೀ.ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ೫೧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿದೆ. ;ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ರೋಜಾ: ಇದು ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ (ಆಳ್ವಿಕೆ: ೧೫೮೦-೧೬೨೭) ಮತ್ತು ಆತನ ರಾಣಿಯಾದ ತಾಜ್ ಸುಲ್ತಾನಳ ಗೋರಿ. ಇದನ್ನು ೧೬೨೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೇ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ರೋಜಾ ತನ್ನ ಉದ್ದಳತೆಯ ಸಮರೂಪತೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದರ ಶಿಲ್ಪಿ ಮಲಿಕ್ ಸಂದಾಲ್ ಇರಾನ್ ದೇಶದವನಾಗಿದ್ದು, ಶಿಲ್ಪಿಯ ಗೋರಿಯೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ತಾಜ್ ಮಹಲ್]] ನ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ, ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೋಜಾ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಮ್ಮಡಿ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ ಷಾನ ಸಮಾಧಿಯಿದೆ. ಅದರ ಸಂಗಡವೇ ಒಂದು ಮಸೀದಿಯಿದೆ. ತಾಜಮಹಲಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಸ್ಮಾರಕದಲ್ಲಿ, ತಾಜಮಹಲಿನ ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೮೦ರಿಂದ ಕ್ರಿ.೧೬೨೭ ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರ ದೊರೆ ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಂಡತಿಯ ಸಮಾಧಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಮಲಿಕ್ ಸಂದಾಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣದ [[ತಾಜ್ ಮಹಲ್]] ಎಂದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊರೆ ಇಬ್ರಾಹಿಂನ ಗೋರಿಯು ನಾಲ್ಕು ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಒಳಗಡೆ ಐದು ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರವಿದೆ. ಒಳಾಂಗಣವು ಸುಂದರ ಹೂವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಸುಂದರ ಹೂತೋಟದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೌಂದರ್ಯ ಕೂಡ ಸವಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ;ಮಲಿಕ್-ಎ-ಮೈದಾನ್ ಫಿರಂಗಿ (ಮಲಿಕ್ ತೋಪ್): ಮಲಿಕ್-ಎ-ಮೈದಾನ್ ಫಿರಂಗಿ (ಮಲಿಕ್ ತೋಪ್)ನ್ನು ಮಹಮದ್ ಬಿನ್ ಹುಸ್ಸೇನ್ ರುಮಿವು ೧೬೩೨ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಫಿರಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ೧೪ ೪.೨ ಮೀಟರ) ಅಡಿ ಉದ್ದ , ೧.೫ ಮೀಟರ ವ್ಯಾಸ, ೫೫ ಟನ್ ತೂಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮದ ನಗರದಿಂದ ೧೦ ಆನೆಗಳು, ೪೦೦ ಎತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಮನುಷ್ಯರು ಎಳೆದು ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಫಿರಂಗಿಯನ್ನು ಯುದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾಲಿಕ್ ಎ ಮೈದಾನ್ ಕಂಚಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಫಿರಂಗಿ. ಇದರ ತೂಕ ೫೫ ಟನ್ನುಗಳು. ಇದರ ಹೊರ ದ್ವಾರವು ಸಿಂಹದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಬಹಳ ನುಣುಪಾದ ಇದರ ಹೊರ ಮೇಲ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಶಿಯನ್ ಮತ್ತ ಅರಾಬಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಿಂದ ೩ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಲಿಕ್ ಎ ಮೈದಾನವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಮೈದಾನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮೈದಾನದ ಬಳಿ ಇರುವ ಶೇರಝಾ ಬುರ್ಜ್ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಫಿರಂಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಫಿರಂಗಿಯು ಆ ಕಾಲದ ಮಹತ್ವದ ಕುರುಹಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ಫಿರಂಗಿಯ ತುದಿಯು ಸಿಂಹದ ಮುಖದಂತಿದ್ದು, ಬಾಯಿ ತೆರೆದು ದವಡೆಯಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳು ತೋರಿಸುವಂತಿದೆ. ಈ ದವಡೆ ಹಲ್ಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ಆನೆಮರಿಯೊಂದು ಇದ್ದು ಅದನ್ನು ಸಿಂಹವು ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಫಿರಂಗಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಔರಂಗಜೇಬನ ಕುರಿತು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ೫೫ ಟನ್ ಗಳಷ್ಟು ತೂಕ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಫಿರಂಗಿಯು ೧.೫ ಮೀ.ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ೪.೪೫ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದೆ. ಈ ಫಿರಂಗಿ ಎಂತಹ ಬಿಸಿಲಿದ್ದರೂ ಶಾಖವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳದೇ ತಂಪಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಫಿರಂಗಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಜೋರಾಗಿ ತಟ್ಟಿದರೆ ಗಂಟೆಯ ಶಬ್ದ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ;ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ: ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ೧೫೭೬ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೦,೮೦೦ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಮೀಟರ್ ಇದ್ದು ಒಂದೆ ಬಾರಿಗೆ ೨೫೦೦ ಜನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡ ಬಹು ದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಮಸೀದಿ ಯಲ್ಲಿ ಕುರಾನಿನ ಬಂಗಾರದ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಿದೆ. ಮೊಘಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಒಂದನೇ ಆದಿಲ್ ಶಾಹನು ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೫೭-೧೫೮೦ ರಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. [[ತಾಳಿಕೋಟೆ]]ಯ ಕದನವನ್ನು ಗೆದ್ದ ಸಂಭ್ರಮಾಚ ರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಸುಮಾರು ೧೦.೮೧೦ ಸೆ. ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಬೃಹತ್ತಾದ ಮಸೀದಿಯು ಸುಂದರವಾದ ಗುಮ್ಮಟದೊಂದಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 2250 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿ ಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 45 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತೊಲೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಈರುಳ್ಳಿ ಆಕಾರದ ಗುಮ್ಮಟವಿರುವ ಈ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕುರಾನ್ ನನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೩೩ ಗುಮ್ಮಟಗಳಿದ್ದು ಮಧ್ಯದ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆ ಇದೆ. ಒಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ 12 ಕಮಾನುಗಳಿದ್ದು, ನಂತರ ಮೊಘಲ ದೊರೆ ಔರಂಗಜೇಬನು ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ದ್ವಾರಬಾಗಿಲನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ;ಬಾರಾ ಕಮಾನ್: ಬಾರಾ ಕಮಾನ್ನನ್ನು ಅಲಿ ರೋಜಾ 1672 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಉದ್ದ , ಹನ್ನೆರಡು ಅಗಲ ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ಎತ್ತರದ ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಮಾನುಗಳುಳ್ಳ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಹನ್ನೆರಡು ಕಮಾನುಗಳುಳ್ಳ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಈಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ದಲ್ಲಿರುವ ವಿಜಯಪುರ ಪಟ್ಟಣವು ಈಗ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಮೊಘಲರ್ ದೊರೆ ಎರಡನೇ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಾರಾಕಮಾನ್ ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಅರ್ಧ ಕಾಮಗಾರಿಯಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಬಾರಾಕಮಾನ್ 12 ಕಮಾನ್ ನನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ನ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ 12 ಕಮಾನ್ ಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಇದಕ್ಕೆ ಬಾರಾಕಮಾನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡದ ನೆರಳು ಗೋಲ ಗುಂಬಜ್ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಟ್ಟಡ ಕಾಮಗಾರಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಬಾರಾಕಮಾನ್ ನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ;ಅಸರ ಮಹಲ್: ಅಸರ ಮಹಲ್ನ್ನು 1646ರಲ್ಲಿ ಮಹಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಒಳಗೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ. ಸುತ್ತಲೂ 3 ಸಣ್ಣ ಕೆರೆಗಳಿವೆ. ವಿಜಯಪುರ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ಮಿಠಾರಿ ಮತ್ತು ಅಸಾರ ಮಹಲ್ ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಸುಂದರ ಮಹಲ್ ಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡಿಯೇ ಸವಿಯಬೇಕು. ಈ ಸುಂದರ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪರ್ಶಿಯನ್ ರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಕೂಡ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೃಹತ್ತಾದ ನಾಲ್ಕುಗೋಡೆಗಳಿರುವ ಈ ಮಹಲ್ ಗಳಿಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದವರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಗಡೆ ಮೂರು ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿದ್ದು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಗಿರುವ ಒಂದು ಟ್ಯಾಂಕ್ 15 ಅಡಿ ಆಳವಿದೆ. ಉಳಿದೆರಡೂ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಳ ಹೊಂದಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ಉರುಸ್ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ;ಗಗನ್ ಮಹಲ್: ಗಗನ್ ಮಹಲ್ನ್ನು 1560 ರಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದ ಅರಮನೆ ಅಥವಾ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಕಮಾನು 20 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು , 17 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಾದ ಮತ್ತು ಎರಡು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿನ ಅರಮನೆ ಗಗನ ಮಹಲ್ ನೋಡಲೇಬೇಕು. ವಿಜಯಪುರ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರಮನೆ. ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಒಂದನೇ ಆದಿಲ ಶಾಹನು ಕ್ರಿ.ಶ.1561 ರಲ್ಲಿ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಎರಡು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆಂದು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಒಂದನೇ ಆದಿಲ ಶಾಹನು ತನ್ನ ಆರಾಮದ ಇರುವಿಕೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಇದೇ ಗಗನ ಮಹಲ್ ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ 21 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಬೃಹತ್ತಾದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಅರಮನೆಯ ಆವರಣವು ಆದಿಲ ಶಾಹನ ಆಸ್ತಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅರಮನೆಯ ಮೊದಲನೇ ಮಹಡಿಯು ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆಂದು ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಿದ್ದನೆಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಕಮಾನುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಮಾನು ಅತೀ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾದ ಅಗಲವಾದ ಕಮಾನು ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಈ ಕಮಾನ್ ಹೆಚ್ಚುಕಮ್ಮಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಂತಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಉದ್ಯಾನವನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗಗನ ಮಹಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಆಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅರಮನೆ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನಿಂದಲೂ ಕೂಡ ವೀಕ್ಷಕರು ನೋಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಈ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅರಮನೆ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಕಂಬಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಆ ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಲಿವೆ. ;ಸಂಗೀತ ಮಹಲ್: ಸಂಗೀತ ಮಹಲ್ವು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ಹೊರ ವಲಯದ ತೊರವಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಮಾನ ದ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡದ ಅವಶೇಷಗಳಿರುವ ಮಹಲ್. ಇದನ್ನು ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ಆದಿಲ್ಶಾಹಿಯು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ. ಈಗಲೂ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ನವರಸಪುರ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವ ಎಂಬ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಬಿಜಾಪುರಿನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 8 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ [[ತೊರವಿ]] ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಈ ಸಂಗೀತ ಮಹಲ್. ಹಿಂದೆ ಇದೊಂದು ಸಂಗೀತ ಹಾಗು ನೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ ಅರಮನೆಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ (ಜನವರಿ/ಫೆಬ್ರುವರಿ) ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನವರಸಪುರ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತೊರವಿಯ ಈ ಸಂಗೀತ್ ಮಹಲ್ ಬಳಿಯಲ್ಲೆ ಭೂಗತವಾದ ನರಸಿಂಹನ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ವಿಜಯಪುರದ ಜನರು ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಈ ಎರಡೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ರೂಢಿ. ;ಉಪ್ಪಲಿ ಬುರಜ್: ಉಪ್ಪಲಿ ಬುರಜ್ನ್ನು 1584 ರಲ್ಲಿ ಹೈದರ ಖಾನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು 24 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಮೇಲೆ 9 ಅಡಿ ಮತ್ತು 8.5 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಎರಡು ಫಿರಂಗಿಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೈದರ ಬುರಜ್ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು 80 ಪುಟ್ ಎತ್ತರವಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಮಿನಾರ್ ಆಗಿದೆ. ಬೃಹದಾಕಾರದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಉಪಲಿ ಬುರ್ಜ್ ನ್ನು ಹಳೆಯ ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಮೊಘಲರು ಇಲ್ಲಿ ಗುಂಡು, ಮದ್ದು, ತೋಪು, ತುಪಾಕಿ ಮತ್ತಿತರ ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉಪಲಿ ಬುರ್ಜ್ ಹತ್ತಲು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿದ್ದು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಇಡೀ ವಿಜಯಪುರ ಪಟ್ಟಣದ ಸುಂದರ ನೋಟ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮೊಘಲರು ಹಿಂದೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಬರುವ ವೈರಿಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಲು ಉಪಲಿ ಬುರ್ಜನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ;ಚಾಂದ್ (ತಾಜ್) ಬೌಡಿ: ಇದು 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಪುರೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಚಾಂದ ಬೇಬಿಯ ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಚಾಂದ ಬಾವಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸುಂದರ ನೀರಿನ ಬಾವಿ ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ರಿ.ಶ.1557 -1580 ರ ಮೊಘಲ ದೊರೆ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಈ ನೀರಿನ ಬಾವಿ ವಿಜಯಪುರ ಪಟ್ಟಣದ ಪುರ್ವಕ್ಕಿದೆ. ಆದಿಲ್ ಶಾಹನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಚಾಂದ್ ಬೀಬಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ನೀರಿನ ಬಾವಿ ಸುಂದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜೆಗಳು ಭಾರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಆಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ವಲಸಿಗರ ವಸತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಆದಲಿ ಶಾಹನು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟನು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 200 ಲಕ್ಷ ಮಿ.ಲೀ. ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಜನರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು 200 ಲಕ್ಷ ಮಿ.ಲೀ. ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ದೊಡ್ಡದಾದ ನೀರಿನ ಬಾವಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಈ ನೀರನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಹಲವಾರು ಆಳುಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವಸತಿಗೆ ಕೂಡ ಬಾವಿ ಹತ್ತಿರವೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಕುರುಹುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ತರಹದ ಹಲವಾರು ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಾಂದ ಬಾವಡಿ ಹಲವಾರು ಗಣ್ಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸುಂದರ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ;ಜೋಡ ಗುಮ್ಮಟ: ಇವು ಎರಡು ಅವಳಿ ಗುಮ್ಮಟದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕೃತಿಯ ಸಮಾಧಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಖಾನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಲಹೆಗಾರನಾದ ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ ಖಾದ್ರಿ ನಿನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ;ಮೆಹತರ ಮಹಲ್: ಈ ಮಹಲನ್ನು 1620ರಲ್ಲಿ ಮಹಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾನು ಕಸಗೂಡಿಸುವರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು. ಈ ಮಹಲನ್ನು ಇಂಡೋ - ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ;ಸಾತ್ ಮಂಜಿಲ್: ಹೆಸರೆ ಹೇಳವಂತೆ ಏಳು ಅಂತಸ್ತುಗಳ್ಳುಳ್ಳ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ;ಜಲ ಮಂಜಿಲ್: ಜಲ ಮಂಜಿಲ್ನ್ನು ರಾಣಿಯರ ಸ್ನಾನದ ಗೃಹವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ;ಆನಂದ ಮಹಲ್: ಆನಂದ ಮಹಲ್ನ್ನು ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ಆದಿಲ್ ಷಾರವರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ;ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ, ಕುಮಟಗಿ: ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಿಂದ 20 ಕಿಮೀ ದೂರದ [[ಕುಮಟಗಿ]] ಗ್ರಾಮದ ಕೆರೆಯ ಸಮೀಪ ಎರಡು ಮತ್ತು ಕೆರೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆಯಿದೆ. ;ವಿಜಯಪುರ ಕೋಟೆ: ವಿಜಯಪುರದ ಕೋಟೆ ಬಹುಶಃ ಭಾರತದ ಬೃಹತ್ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯ ಹೊರಸುತ್ತಿನ ಗೋಡೆಯ ಸುತ್ತಳತೆ ಸುಮಾರು 10 ಕಿ.ಮೀ. ಎಂದರೆ ಇದರ ವಿಸ್ತಾರದ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕೋಟೆ ಕೆಲವೆಡೆ 50 ಅಡಿ ಗಳಷ್ಟು ದಪ್ಪವಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತ 50 ಅಡಿ ಅಗಲದ ಕಂದಕವಿದೆ. ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಕೋಟೆ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ.ಸುಂದರ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಜನರು ಅರಕಿಲ್ಲಾ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1556 ರಲ್ಲಿ ಯೂಸೂಫ್ ಆದಿಲ್ ಶಾಹನು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಈ ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ 100 ಯಾರ್ಡ್ ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಾದ ಕಂದಕವೊಂದು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈರಿಗಳ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಲಾದ ಈ ಕಂದಕವು ಸದ್ಯ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ದಾಳಿಯಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಕೋಟೆ ಗೋಡೆಯ ಎತ್ತರವು 30ರಿಂದ 50 ಅಡಿ ಇದೆ. ಕೋಟೆಗುಂಟ ದೊಡ್ಡದಾದ 96 ಬುರ್ಜ್ ಗಳಿವೆ. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ 10 ಮುಖ್ಯದ್ವಾರಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು 25 ಅಡಿ ಅಗಲವಾಗಿವೆ. ವೈರಿಗಳ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರದ ಮೊಘಲರು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವಾರು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ವೈಭವವನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರಿಸುತ್ತವೆ. [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ವಿಜಯಪುರ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿನ ಗಗನ ಮಹಲ್ ಅರಮನೆ, ಸಾತ ಮಂಜಿಲ್, ಬಾರಾ ಕಮಾನ್ ಮತ್ತು ಜಲ ಮಂಜಿಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಿತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ;ನೋಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳು: ಒಳಕೋಟೆಯಾದ ಅರಕಿಲ್ಲಾ, ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹೀಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ 1589ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಅರಮನೆ ಆನಂದಮಹಲ್, ಹಳೆಯ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಪ್ಪಡಿ, ಕಂಬ ಬಳಸಿ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತು ರೀತ್ಯ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಕರೀಮುದ್ದೀನನ ಮಸೀದಿ, ರಾಜಸಭಾ ಸದನ ಗಗನ್ಮಹಲ್, ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡಗಳಾದ ಸಾತ್ ಮಂಜಿಲ್, ಜಲಮಂಜಿಲ್, ಅಸಾರ್ ಮಹಲ್, ನಗರ್ಖಾನಾ, ಜಹಾಜ್ ಮಹಲ್, ಜಾಮಿ ಮಸೀದಿ, ಚಾಂದ ಬೌಡಿ, ತಾಜ್ ಬೌಡಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೋಜಾ. ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೋಜಾದ ವಾಸ್ತುವೇ ತಾಜಮಹಲಿಗೆ ಬುನಾದಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ;ಹಿಂದೂ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು / ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು: ;ಶಿವಗಿರಿ (ಶಿವನ ಬೃಹತ ಪ್ರತಿಮೆ): [[Image:BijapurShivaMonument.jpg|thumb|300px|ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹ]] ಭಾರತ ದೇಶದ ಮೂರನೇಯ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶಿವಗಿರಿ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಮೆಯು 85(26 ಮೀಟರ್) ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು 1500 ಟನ್ ತೂಕ ಇದ್ದು ಟಿ.ಕೆ.ಪಾಟೀಲ ಬೆನಕಟ್ಟಿ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ವಿಜಯಪುರ ವತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಮೂಲದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಾದ ಪ್ರಶಾಂತ, ಆಚಾರ್ಯ, ರಾಜಶೇಖರ ರಾಜುರವರು ನೀಲನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಕೇವಲ 13 ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಮೆಯ ಕೆಳಗಡೆ ಚಿಕ್ಕ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಒಳಗಡೆ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಶಿವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಸಲಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ 18 ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾಥಾಲಯ, ವಸತಿ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಬಸಂತ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟ್ರಸ್ಟನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಶ್ರೀ ಬಸಂತಕುಮಾರ ಪಾಟೀಲರು ಅವರ ತಾಯಿಯ ತುಲಾಭಾರವನ್ನು ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ(55 ಕೆ.ಜಿ ಚಿನ್ನವು 4.5 ಕೋಟಿ ಬೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು) ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಬೃಹತ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ;ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ: ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು ಪವಿತ್ರ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಿನದಂದು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದನಗಳ ಜಾತ್ರೆಯು ಕೂಡ ಜರಗುತ್ತದೆ. ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ರಾತ್ರಿಯಂದು ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮದ್ದು ಸುಡುವುದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸೋಲ್ಲಾಪುರದ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರ (ಬಸವಾದಿ ಶರಣರು) ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ;ತೊರವಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯ: ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ಹೊರಭಾಗದ [[ತೊರವಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತೊರವಿ ನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು ಇದೇ ದೇವಾಲಯ ದಲ್ಲಿ ತೊರವಿ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತೊರವಿ ರಾಮಾಯಣ ಕೃತಿಯನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗಿದ್ದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಒಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. <big>ತೊರವಿ</big> ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 6 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಅಥಣಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ನರಸಿಂಹ ವಿಗ್ರಹ ಗಮನ ಸೆಳೆ ಯುತ್ತದೆ. 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನರಹರಿ ಎಂಬ ಕವಿ, <big>ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿ</big> ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತು <big>ತೊರವಿ ರಾಮಾಯಣ</big>ವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ;ಸಹಸ್ರ ಫಣಿ ಜೈನಮಂದಿರ: ಕೇಂದ್ರ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 5 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 5ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ <big>ಸಹಸ್ರಫಣಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಬಸದಿ</big> ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಚೌಕಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅರೆಮೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಆಯತಾಕಾರದ ಸಭಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಅದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಡೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲುಗಳವರೆಗೂ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಜಿನ ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಸಹಸ್ರಫಣಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥರದಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ತುದಿಯ ಹೆಡೆಗೆ ಹಾಲು ಎರೆದರೆ ಆ ಹಾಲು 1008 ಹೆಡೆಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಹರಿದು ಬಂದು, ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಮಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ರೀತಿ ವಿಸ್ಮಯವಾಗಿದೆ. ;ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಪಂಡಿತರ ಸಮಾಧಿ ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಪಂಡಿತರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವು ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಅಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ೪ ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಇದೆ. ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಪಂಡಿತರು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ರಾಜನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ;ಸಮೀಪದ ಪ್ರವಾಸಿ / ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು: {{col-begin}} {{col-break}} * [[ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು]] * [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ]] {{col-break}} * [[ಕೂಡಲಸಂಗಮ]] * [[ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು]] {{col-break}} * [[ಬಾದಾಮಿ]] * [[ಐಹೊಳೆ]] {{col-break}} * [[ಮಹಾಕೂಟ]] * [[ಕಾಖಂಡಕಿ]] {{col-break}} * [[ಯಲಗೂರ]] * [[ಬಸರಕೋಡ]] {{col-break}} * [[ಇಂಗಳೇಶ್ವರ]] * [[ಕುಮಟಗಿ]] {{col-end}} [[File:Uttar Karnataka food.JPG|thumb|ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊಟ]] [[ಚಿತ್ರ:scan0038.jpg|thumb|ಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲ ಜೋಶಿ]] ==ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿ== ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆ ಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಂಬಾಣಿ ಜನಾಂಗವು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ==ಕಲೆ== ಲಾವಣಿ ಪದಗಳು, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಗೀಗೀ ಪದಗಳು, ಹಂತಿ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಹರಮ್ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಈ ನಾಡಿನ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹಣಕಾಸು== ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ]] ರಸ್ತೆಯ ಇಬ್ರಾಹಿಮಪುರ ಗೇಟಿನ ಬಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಚೇರಿಯಿದೆ. ==ವ್ಯಾಪಾರ== ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಡಚಣ ಪಟ್ಟಣವು ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ==ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು== [[ಚಿತ್ರ:Gv2 08072008.jpg|thumb|right|ಡಾ.ಜಿ.ವಿ.ಕುಲಕರ್ಣಿ]] ಸರ್ಕಾರಿ ರಾಷ್ತ್ರೀಕೃತ, ಸಹಕಾರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕಾರ್ಯಾನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ==ಆಡಳಿತ== ವಿಜಯಪುರವು ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಬೆಳಗಾವಿ]] ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಎರಡು ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಉಪವಿಭಾಗವು ವಿಜಯಪುರ, ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂಡಿ ಉಪವಿಭಾಗವು ಇಂಡಿ ಮತ್ತು ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ( ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಸಹ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಉಪ ವಿಭಾಗವು ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಒಬ್ಬ ತಹಸೀಲ್ದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು== [[File:Bijapur-district-kn.svg|thumb|ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕಾಶೆ]] [[Image:BijapurDistrict Map 2006.JPG|thumb|200px|ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳ ನಕ್ಷೆ]] [[File:Map of Biajpur.JPG|thumb|ವಿಜಯಪುರ ನಕಾಶೆ]] * [[ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [http://www.bijapurcity.mrc.gov.in/ ವಿಜಯಪುರ ನಗರಸಭೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160422132943/http://www.bijapurcity.mrc.gov.in/ |date=2016-04-22 }} * [[ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [http://www.inditown.mrc.gov.in/ ಇಂಡಿ ಪುರಸಭೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160407100138/http://www.inditown.mrc.gov.in/ |date=2016-04-07 }} * [[ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [https://web.archive.org/web/20170422181102/http://www.sindagitown.mrc.gov.in/ ಸಿಂದಗಿ ಪುರಸಭೆ] * [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [http://www.basavanabagewaditown.mrc.gov.in/ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ಪುರಸಭೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160110145737/http://www.basavanabagewaditown.mrc.gov.in/ |date=2016-01-10 }} * [[ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [http://www.muddebihaltown.mrc.gov.in/tourism ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಪುರಸಭೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಫೆಬ್ರುವರಿ 8, 2013 ರಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ಹೊಸ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. <big>ಹೊಸ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು</big> * [[ತಾಳಿಕೋಟಿ]] [http://www.talikotetown.mrc.gov.in/ ತಾಳಿಕೋಟ ಪುರಸಭೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160423000514/http://www.talikotetown.mrc.gov.in/ |date=2016-04-23 }} * [[ಬಬಲೇಶ್ವರ]] * [[ಚಡಚಣ]] * [[ತಿಕೋಟಾ]] * [[ನಿಡಗುಂದಿ]] * [[ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ]] * [[ಕೊಲ್ಹಾರ]] * [[ಆಲಮೇಲ]] ==ಬೀಜ ಉತ್ಪಾದಕ ಕಂಪನಿಗಳು== * ಮೆ. ಗ್ರೇನ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅಗ್ರಿ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಪ್ರೈ.ಲಿ., ವಿಜಯಪುರ. * ಮಿತ್ರ ಅಗ್ರೊ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್, ವಿಜಯಪುರ * ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ನಿಗಮ ಶೀತಲಿಕರಣ ಘಟಕ, ವಿಜಯಪುರ ==ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಮಾರಾಟ ಮಹಾಮಂಡಳ ನಿಯಮಿತ== ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಮಹಾಮಂಡಳ ನಿಯಮಿತದ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯು ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದೆ. ==ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ== ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ, ವಿಜಯಪುರ. ==ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೮ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಇವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ # ಜಮಖಂಡಿ ಶುಗರ್ಸ್ # ನಿರಾಣಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ <ref>https://www.anekantprakashan.com/sugar-factories-in-vijayapura/district</ref> <big>ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು</big> ==ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು== ಕರ್ನಾಟಕ ವಸತಿ ಇಲಾಖೆಯು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. <big>ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು</big> * ಅಲಿಯಾಬಾದ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ ಹಂತ - 1 * ಅಲಿಯಾಬಾದ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ ಹಂತ - 2 * ಮಹಲ ಬಾಗಾಯತ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ <big>ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟುಗಳು</big> {{col-begin}} {{col-break}} * ಮಹಲ ಬಾಗಾಯತ್, ವಿಜಯಪುರ * ಕಸಬಾ, ವಿಜಯಪುರ {{col-break}} * ವಿಜಯಪುರ * ಸಿಂದಗಿ {{col-break}} * ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ * ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ {{col-break}} * ಇಂಡಿ * ತಾಳಿಕೋಟ {{col-break}} * ಬಬಲೇಶ್ವರ {{col-end}} ==ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸರಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. <br /> ==ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರ== ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ [[ಅಥಣಿ]] ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. 101.8 ಮೆಗಾ ಹರ್ಟ್ಸ್ ತರಂಗಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ವೃತ್ತದಿಂದ 4 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ [[ಅಥಣಿ]]ಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಡಕ್ಕೆ ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ 'ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ’ಯ ಮೊದಲ ಮಗುವಾಗಿ ದಿನಾಂಕ : 18-09-1997 ರಂದು ಎಫ್.ಎಮ್. ಬ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸ್ವಂತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ [[ದೆಹಲಿ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಮುಂಬಯಿ]] ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ ಕೆಂದ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮರು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 2x*3 ಕಿ.ವ್ಯಾ. ಪ್ರಸಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಇದರ ಪ್ರಸಾರವು ಸುಮಾರು 80. ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದವರೆಗೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೃಷಿ, ಜಾನಪದ ಕಲೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಮನರಂಜನೆ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ==ವಾಹನ ಸಾರಿಗೆ== ವಿಜಯಪುರ ಪಟ್ಟಣವು ನಗರ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾರಿಗೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ 9 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2013 ರಂದು ಅತ್ಯ್ಯಾಧುನಿಕ ಈಶಾನ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳು ಪ್ರಾರಭವಾಗಿ ನಗರದ ಜನತೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನ ಗಳಿಗೆ ವಿಜಯಪುರ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ (ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಕ್ಟರಿ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದಿನದ ಪಾಸನ್ನು ಪಡೆದು ನಗರದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸರಕಾರೇತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳು ರಾಜ್ಯ, ಅಂತರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಜಯಪುರದಿಂದ [[ಮುಂಬಯಿ]], [[ಪುಣೆ|ಪುನಾ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಹೈದರಾಬಾದು]]ಗಳಿಗೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಇತರೆ ನಿಗಮದ ಬಸ್ಸುಗಳು,ಅಂತರರಾಜ್ಯ ([[ಗೋವಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]) ವಾಹನಗಳು ಕೂಡ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಹನ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ - <big>ಕೆ ಎ - 28</big> ಆಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ [[ಬಾಗಲಕೋಟ]] ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <big>ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು</big> ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ {{col-begin}} {{col-break}} * [[ಆಲಮಟ್ಟಿ]] * [[ಬೇನಾಳ]] {{col-break}} * [[ವಂದಾಲ]] * [[ಅಂಗಡಗೇರಿ]] {{col-break}} * [[ತೆಲಗಿ]] * [[ಕೂಡಗಿ]] {{col-break}} * [[ಕಲಗುರ್ಕಿ]] * [[ಮುಳವಾಡ]] {{col-break}} * [[ಹೊನಗನಹಳ್ಳಿ]] * [[ಜುಮನಾಳ]] {{col-break}} * [[ಇಬ್ರಾಹಿಂಪುರ]] * ವಿಜಯಪುರ {{col-break}} * [[ಅಲಿಬಾದ್]] * [[ಮಿಂಚನಾಳ]] {{col-break}} * [[ಕ್ಯಾತನಕೇರಿ]] * [[ನಿಂಬಾಳ]] {{col-break}} * [[ಚೋರಗಿ]] * [[ಇಂಡಿ]] {{col-break}} * [[ಲಚ್ಯಾಣ]] * [[ಪಡನೂರ]] {{col-end}} ==ವಿಮಾನಯಾನ ಸಾರಿಗೆ== <big>ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ</big> ವಿಜಯಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 5ಕಿ.ಮೀ ಮಧಬಾವಿ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ದೂರವಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರವು 725 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ. ==ಜಲಸಾರಿಗೆ== <big>ಬಂದರು</big> ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ [[ಕಾರವಾರ]] ಹಾಗೂ [[ಗೋವಾ]] ಬಂದರುಗಳಿವೆ. ==ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಿಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಇರುವ ದೂರ== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಿಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಇರುವ ದೂರವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೊಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. {| class="wikitable" <hiddentext>generated with [[:de:Wikipedia:Helferlein/VBA-Macro for EXCEL tableconversion]] V14<\hiddentext> |- style="background-color:#969696;font-weight:bold" valign="bottom" | width="30" Height="30" style = "text-align:center"| ಕ್ರ.ಸಂ. | width="100" style = "text-align:center"| ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು | width="150" style = "text-align:center"| ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ | width="100" style = "text-align:center"| ವಿಜಯಪುರ | width="100" style = "text-align:center"| ಇಂಡಿ | width="100" style = "text-align:center"| ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ | width="100" style = "text-align:center"| ಸಿಂದಗಿ |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="12.75" |1 | ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ | 0 | 45 | 85 | 37 | 57 |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="12.75" | 2 | ವಿಜಯಪುರ | 45 | 0 | 55 | 82 | 60 |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="12.75" | 3 | ಇಂಡಿ | 85 | 55 | 0 | 100 | 50 |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="12.75" | 4 | ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ | 37 | 82 | 100 | 0 | 80 |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="12.75" | 5 | ಸಿಂದಗಿ | 57 | 60 | 50 | 80 | 0 |} * ==ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಡಾ|| ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು 1982ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್, ಜಿಮ್, ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಮೈದಾನ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮೈದಾನ, ಸ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮೈದಾನ ಮತ್ತು ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಇದೆ. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ==ಕ್ರೀಡೆ== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟಗಳ ಕಣಜ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರೇಮಲತಾ ಸುರೇಬಾನ, ಯಲಗುರೇಶ ಗಡ್ಡಿ, ಲಕ್ಕಪ್ಪ ಕುರಣಿ, ಸಂತೋಷ್ ಕುರಣಿ, ರಾಜು ಭಾಟಿ, ಆರತಿ ಭಾಟಿ, ಆನಂದ ದಂಡಿನ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಕುರಣಿ, ಗೀತಾಂಜಲಿ ಜ್ಯೋತೆಪ್ಪನ್ನವರ, ಆಸೀಫ್ ಅತ್ತಾರ, ಶಹೀರಾ ಅತ್ತಾರ, ಮೇಘಾ ಗೂಗಾಡ, ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಡೊಳ್ಳಿ, ಗಂಗೂ ಬಿರಾದಾರ, ಸೀಮಾ ಅಡಗಲ್ಲ, ಸಂಜು ನಾಯಕ,ಶಾಹಿರಾಬಾನು ಲೋಧಿ,ಸಾವಿತ್ರಿ ಹೆಬ್ಬಾಳಟ್ಟಿ, ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ಯಳಮೇಲಿ,ಮಲಿಕ್ ಅತ್ತಾರ ಮತ್ತು ನೀಲಮ್ಮ ಮಲ್ಲಿಗವಾಡ ಮುಂತಾದವರು. ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ರಾಜ್ಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯವರಾದ ಕಿರಣ ಕಟ್ಟಿಮನಿಯವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನ ವಿಜಯಪುರ ಬುಲ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * ಕ್ರೀಡಾ ನಿಲಯ, ವಿಜಯಪುರ ==ರಾಜಕೀಯ== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ 8 ಜನ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ (ಕೆಳಮನೆ), ಒಬ್ಬರು ಲೋಕಸಭೆಗೆ (ಸಂಸದರು) ಮತ್ತು 5 ಜನ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ ಗೆ(ಮೇಲ್ಮನೆ) ಶಾಸಕರು ಆಯ್ಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. <big>ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು</big> * [[ವಿಜಯಪುರ ನಗರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ಬಬಲೇಶ್ವರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ಇಂಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ಸಿಂದಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ನಾಗಠಾಣ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] ==ನಗರಾಡಳಿತ== ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು ವಿಜಯಪುರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಅಭಿವೃಧ್ದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ವಿಜಯಪುರ ನಗರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. * ಜನಸಂಖ್ಯೆ - 3,26,368 (2011) * ವಿಸ್ತೀರ್ಣ - 93.5 ಸ್ಕ್ವರ್ ಮೀಟರ್ * ವಾರ್ಡಗಳು - 35 * ನಗರದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದ - 600 ಕಿ.ಮೀ. ==ಶಿಕ್ಷಣ== ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕಾನೇಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ, ಸ್ನಾತಕ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಸಂಸ್ಠೆಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಾನೂನು, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಆಡಳಿತ, ಗಣಕವಿಜ್ಞಾನ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಆಯುರ್ವೇದ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಹಿಳಾ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕಮಾತ್ರ [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ. [[File:BLDEA's Dr.P.G.Halakatti College of Engineering and Technology. Bijapur - 586101, Karnataka , India..jpg|thumb|ವಚನ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ.ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ,ವಿಜಯಪುರ]] [[File:Anjuman college bijapur.JPG|thumb|ಅಂಜುಮನ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ]] [[File:Banjara bijapur.JPG|thumb|ಬಂಜಾರಾ ಸಂಘ, ವಿಜಯಪುರ]] ==ಸಾಹಿತ್ಯ== [[File:S S Maharaj.jpg|thumb|250px|right| ಸ.ಸ. ಗಣಪತರಾವ ಮಹಾರಜ, ಶಾಂತಿ ಕುಟೀರ ಆಶ್ರಮ, ಕನ್ನೂರ]] ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮೃದ್ದವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ [[ಅಣ್ಣ ಬಸವಣ್ಣ]], [[ಅಭಿನವ ಪಂಪ ನಾಗಚಂದ್ರ]], [[ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿ]], [[ಅಗ್ಗಳ]], [[ಗೋಪಕವಿ]], [[ಕಾಖಂಡಕಿ ಮಹಿಪತಿದಾಸರು]], ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಪಂಡಿತರು, [[ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ]], [[ಬಂಥನಾಳ ಶಿವಯೋಗಿಗಳು]], [[ಶಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ]], [[ಹಲಸಂಗಿ ಮಧುರ ಚೆನ್ನ]], [[ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪ]], ಕಾಪಸೆ ರೇವಪ್ಪ, [[ಶ್ರೀರಂಗ]], [[ರಂ. ಶ್ರೀ. ಮುಗಳಿ]], [[ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಚಾಂದಕವಟೆ]], ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ಯಡ್ರಾಮಿ, ಪ್ರೊ. ಎ.ಎಸ್.ಹಿಪ್ಪರಗಿ, [[ಬಿ. ಬಿ. ಹೆಂಡಿ|ಡಾ.ಬಿ.ಬಿ.ಹೆಂಡಿ]], ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಮಹಾ ಸ್ವಾಮಿಜಿಗಳು, [[ಎಮ್.ಎಮ್.ಕಲಬುರ್ಗಿ]], [[ಶಂ.ಗು.ಬಿರಾದಾರ]], ಶರಣಪ್ಪ ಕಂಚಾಣಿ, [[ಕುಮಾರ ಕಕ್ಕಯ್ಯ]], [[ಸಿಸು ಸಂಗಮೇಶ]], ಸಂಗಮನಾಥ ಹಂಡಿ, [[ರಂಜಾನ ದರ್ಗಾ]], [[ಸ. ಜ. ನಾಗಲೋಟಿಮಠ|ಸ.ಜ.ನಾಗಲೋಟಿ ಮಠ]], [[ಎಚ್ ಬಿ ವಾಲೀಕಾರ]], [[ಆರ್. ಆರ್. ಹಂಚಿನಾಳ]], [[ಕೃಷ್ಣ ಕೊಲ್ಹಾರ ಕುಲಕರ್ಣಿ]], [[ಜಿ.ವಿ.ಕುಲಕರ್ಣಿ]], [[ಪಿ.ಬಿ.ಧುತ್ತರಗಿ]], [[ಬಸವರಾಜ ಡೋಣೂರ]], [[ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಪುರಾಣಿಕ]], [[ರಾಮಚಂದ್ರ ಕೊಟ್ಟಲಗಿ]], [[ಕೆ.ಎನ್.ಸಾಳುಂಕೆ]], [[ಶಾಂತಾ ಇಮ್ರಾಪುರ]], ಪ್ರೊ.ಬಿ.ಆರ್.ಪೋಲೀಸಪಾಟೀಲ, ಪ್ರೊ.ಶಿವರುದ್ರ ಕಲ್ಲೋಳಕರ್, ಶಿವನಗೌಡ ಕೋಟಿ, [[ಪ್ರೊ.ಎನ್.ಜಿ.ಕರೂರ]], ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲ ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ ನಾಯಕ, [[ಜಂಬುನಾಥ ಕಲ್ಯಾಣಿ]], [[ಡಾ. ವಿಜಾಯಾ ದೇವಿ]], [[ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಬಿ.ಸಜ್ಜನ]] ಮುಂತಾದ ಕವಿಗಳು, ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಕಾಂದಬರಿಕಾರರು, ವಿಮರ್ಶಕರು, ಚಿಂತಕರು, ಕಲಾವಿದರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ನಾಟಕಕಾರರು, ಸಂಶೋಧಕರು, ವಿದ್ವಾಂಸರು, ವಾಗ್ಮಿಗಳು, ಲೇಖಕರು ಮೊದಲಾದ ಹಿರಿಯ - ಕಿರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಇಂಡಿ]] ತಾಲೂಕಿನ [[ಹಲಸಂಗಿ]]ಯ ಗೆಳೆಯರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ, ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದ ರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಲೋಕದೊಳಗೆ ದೇಸೀಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದರು. ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಮೂವತ್ತರ ದಶಕದ ಅರ್ಧಭಾಗವು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವರ್ಷಗಳಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದುದು. ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಒಂದರಂತೆ ಒಂದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜನಪದ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ‘ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರು’ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ದೇಸೀಕಾವ್ಯದ ಅಪುರ್ವ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸಾರಿದರು. ಗರತಿಯ ಹಾಡು(1931), ಜೀವನ ಸಂಗೀತ(1933)ಗಳಂತೆ 'ಮಲ್ಲಿಗೆ ದಂಡೆ'(1935) ಕೃತಿಯೂ ಜನಪದ ಗೀತ ಸಂಕಲನವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಅಪರೂಪದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಈ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಾವಣಿಕಾರರ, ಗರತಿಯರ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದ ಮಧುರಚೆನ್ನ, ಪಿ.ಧೂಲಾ, ಕಾಪಸೆ ರೇವಪ್ಪ, ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣನವರು ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆ ಅಪುರ್ವವಾದುದು. ಹಲಸಂಗಿ, ಚಡಚಣ, ಇಂಡಿ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಈ ಹಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ 1923ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 9 ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿ ಈ ಹಾಡುಗಳ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಸಾರಿದರು. ಡಾ.ಗುರುಲಿಂಗ ಕಾಪಸೆಯವರು 'ಹಲಸಂಗಿ ಹಾಡು'(2000) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ [[ಹಲಸಂಗಿ]] ಭಾಗದ ಲಾವಣಿಕಾರರು ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿಕೊಂಡ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. “[[ಹಲಸಂಗಿ]]ಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಲಾವಣಿಕಾರನಾಗಿದ್ದ ಖಾಜಾಭಾಯಿ. ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಮದಭಾವಿ ಅವರ ಬಬಲಾದಿ ಚಿಕ್ಕಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಈ ಮೊದಲಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಕನ್ನಡ ವಚನ ಪರಂಪರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಸಾಧಕರ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿವೆ. ಜೀವನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿತವಾದ ಲಾವಣಿಗಳು ಮೂಲ ಕವಿಗಳಿಂದಲೇ ಪಡೆದವುಗಳಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಾಡುಗಾರರಿಂದ ದೊರಕಿಸಿದಂತಹವು. ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಲಾವಣಿಕಾರ ಕುಬ್ಬಣ್ಣನವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ವೀರಭದ್ರಪ್ಪನವರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಲಸಂಗಿಯವರೇ ಆದ ಓಲೇಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪನವರು ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಓಲೇಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪನವರು ಆ ಕಾಲದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಹಾಡುಗಾರರು. ಈತನ ಕಂಚಿನ ಕಂಠ ಎಂಥವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತಲಿತ್ತು. 1936 ರಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಹಲಸಂಗಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಓಲೇಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರನಿಂದ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಮರೆತರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಆತನನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ತೂರಿಗೂ ಕರಿಸಿ, ಹಾಡಿಸಿ, ಕೇಳಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಾರಂತರೇ ತಮ್ಮ ‘ಹುಚ್ಚು ಮನಸ್ಸಿನ ಹತ್ತು ಮುಖಗಳು’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಆ ದಿನ ಕಲೆತ ಹಿಂದೂ - ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಒಕ್ಕೂಟವು ನನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಾಲ ಇತ್ತು. ನಾನು ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮ ಊರಿಗೂ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಡಿಸಿ ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅವನಿಂದ ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ಹುಡುಗರಿಗೂ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಇದು ಅಂದಿನ ಹಲಸಂಗಿ ಲಾವಣಿ ಹಾಡುಗಾರನ ಅಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಓಲೇಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರನಂತೆ ಓಲೇಕಾರ ಮಾದಣ್ಣನೂ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಧುರಚೆನ್ನರ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯನಾದ ಈತನಿಂದ ಆ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನವರು ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಲಸಂಗಿಯ ಗಾಢ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ವರಕವಿ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ‘ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ’ ದಂಥ ಕವಿತೆಗಳು ಲಾವಣಿಯ ಲಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.” [[ಹಲಸಂಗಿ]] ಗೆಳೆಯರು ಕೈಗೊಂಡ ಆ ಸಂದರ್ಭದ ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹ, ಸಂಪಾದನೆ ಪ್ರಚಾರ ಕಾರ್ಯ ಜನಮುಖಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕತೆ ತಂದಿತು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಾನ್ ಫೇತ್ವುನಲ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ಆಯ್ದ ಲಾವಣಿಗಳು ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಎಂಟಿಕ್ವೆರಿ’ 1885-1888ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಸಾಧನೆ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಪಿ.ಧೂಲಾ ಸಾಹೇಬ ಮತ್ತು ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣನವರ ‘ಜೀವನ ಸಂಗೀತ’ ಲಾವಣಿಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. 1919ರಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ 5 ನೆಯ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತಗೌಡರು ‘ಲಾವಣಿಗಳು’ ಎಂಬ ವಿಷಯವಾಗಿ ಒಂದು ಲೇಖನ ಓದಿ ‘ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಲಾವಣಿ ಪದ’ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುಟಗಳ ಲಾವಣಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅನಂತರ 1923ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ‘ಹಳ್ಳಿಯ ಹಾಡುಗಳು’ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನೋದಿದ ಮಧುರಚೆನ್ನರು ಆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಾವಣಿಯನ್ನೇ ಉದಾಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪಿ.ಧೂಲಾ ಸಾಹೇಬರು ‘ಲಾವಣಿಯ ಲಾವಣ್ಯ’ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನೋದಿದ್ದುದು ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 1925ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿಯವರು ‘ಕನ್ನಡ ಲಾವಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಹೀಗೆ ‘ಲಾವಣಿ’ಗಳ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೇನೋ ನಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಯಾರೂ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಕೊಡುವ ಸಾಹಸ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಮಾಡಿದವರೆಂದರೆ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರು. ಈ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಹಲಸಂಗಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಡೆದ ಈ ಕೆಲಸ ಕನ್ನಡದ ಹೊಸಕಾವ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಗೀತ ಸಂಕಲನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾದ ‘ಗರತಿಯ ಹಾಡು’,ಇದರಂಥದು ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲವೆನ್ನುವಷ್ಟು ಅದ್ವಿತೀಯವಾದುದು. ಇದು ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿದ ತೀವ್ರತರವಾದ ಸೆಳೆತ ದಾಖಲಾರ್ಹವಾದುದು. ಹಲಸಂಗಿ, ಚಡಚಣ, ಸಾಲೋಟಗಿ, ಇಂಡಿ ಮೊದಲಾದ ಈ ಪರಿಸರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ದಣಿವಿಲ್ಲದೆ ಹಾಡುವ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರು ಹಾಡಿಸಿ ಬರೆದುಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ರೂಪಿತವಾದುದೇ ‘ಗರತಿಯ ಹಾಡು.’ ಇದರ ಸಂಗ್ರಾಹಕರು ಹಲಸಂಗಿಯ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಪ್ಪ, ಲಿಂಗಪ್ಪ, ರೇವಪ್ಪ ಮೊದಲಾದ ಗೆಳೆಯರು. ಅಂದರೆ ಮಧುರಚೆನ್ನ, ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ, ರೇವಪ್ಪ ಕಾಪಸೆ ಅವರು. ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಜನಪದ ಕಾರ್ಯವೇ ಒಂದು ಮಾದರಿಯದು. ಆ ಗೆಳೆಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಕಾಪಸೆ ರೇವಪ್ಪನವರ ಈ ಕಾರ್ಯ ಇನ್ನೂ ವಿಶೇಷವಾದುದು. ಈ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬರೆದ ಮಧುರಚೆನ್ನರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಕೂಡ ಅಭ್ಯಾಸ ಪುರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸಕಾವ್ಯ ರಚನಾಕಾರರಿಗೆ ಅಪರೂಪದ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ‘ಮಲ್ಲಿಗೆ ದಂಡೆ’ಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಂತೂ ಛಂದೋವೈವಿಧ್ಯ ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ. ತ್ರಿಪದಿಯ ಹಲವಾರು ರೂಪ ಭೇದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಗಳೆ ಸಾಂಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಹಾಗೂ ದ್ವಿಪದಿ, ಚೌಪದಿ ಭೋಗ ಷಟ್ಪದಿಯಂಥ ಶಿಷ್ಟ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕ ಛಂದೋ ರೂಪಗಳ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಾವುದನ್ನೂ ಜನಪದ ಕವಿಗಳು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡದೇ ಬರೆದರೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಯ ತತ್ವಕ್ಕೇ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಬರುವ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಅವುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ‘ಹಳ್ಳಿಗರ ಹಾಡು ಗಳು ಎಷ್ಟು ಮನೋಹರವಾಗಿರಬಲ್ಲವು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವರೆಲ್ಲ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯುಳ್ಳವರೆಂದಾಗಲಿ, ಸತತವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವರೆಂದಾಗಲಿ ಯಾರು ಹೇಳಬಲ್ಲರು? ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ತೀನಂಶ್ರೀ ಅವರು ಜನಪದರ ಕಾವ್ಯದ ಹುಟ್ಟಿನ ಸಹಜತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗದ ಕವಿಗಳು ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಮೃದ್ಧತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ==ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು== ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ (90 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ) 1923ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ 9ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಸಿದ್ದಾಂತಿ ಶಿವಶಂಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತ್ತು. ನಂತರ ದ್ವೀತಿಯವಾಗಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ 79ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಕೊ.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ]]ರವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ 9, 10, 11 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2013ರಂದು ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. <big>ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ</big> {| class="wikitable" <hiddentext>generated with [[:de:Wikipedia:Helferlein/VBA-Macro for EXCEL tableconversion]] V14<\hiddentext> |- style="background-color:#969696;font-weight:bold" valign="bottom" | width="30" Height="30" | ಕ್ರ.ಸಂ. | width="50" | ವರ್ಷ | width="150" | ಸ್ಥಳ | width="200" | ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ |- valign="bottom" |9 |1923 |ವಿಜಯಪುರ |[[ಸಿದ್ಧಾಂತಿ ಶಿವಶಂಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] |- valign="bottom" |79 |2013 |ವಿಜಯಪುರ |[[ಕೊ. ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ]] |} ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಬೇರೆ ಸ್ಠಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ]], [[ಶ್ರೀರಂಗ]] ಮತ್ತು [[ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ]]. {| class="wikitable" <hiddentext>generated with [[:de:Wikipedia:Helferlein/VBA-Macro for EXCEL tableconversion]] V14<\hiddentext> |- style="background-color:#969696;font-weight:bold" valign="bottom" | width="30" Height="30" | ಕ್ರ.ಸಂ. | width="50" | ವರ್ಷ | width="150" | ಸ್ಥಳ | width="200" | ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ |- valign="bottom" |12 |1926 |[[ಬಳ್ಳಾರಿ]] |[[ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ]] |- valign="bottom" |38 |1956 |[[ರಾಯಚೂರು]] |[[ಶ್ರೀರಂಗ]] |- valign="bottom" |62 |1993 |[[ಕೊಪ್ಪ್ಪಳ]] |[[ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ]] |} ==ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಲಯಗಳು== * ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಲಯ, ಗೊಳ್ ಗುಂಬಜ್ ಆವರಣ, ವಿಜಯಪುರ. * ರೈಲ್ವೆ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ * ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ * ಗೊಂಬೆಗಳ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ ==ವಿಜ್ಞಾನ== [[ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಣಿತಜ್ಞರು. [[ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಬಳಿ ಬಿಜ್ಜಡಬೀಡ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಕ್ರಿ ಶ 1114. ತಂದೆ ಮಹೇಶ್ವರೋಪಾಧ್ಯಾಯ. ತಂದೆಯೂ ಗಣಿತಜ್ಞ. ಅವರಿಂದಲೇ ಮೊದಲ ಪಾಠ. ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದನು. ಅಲ್ಲಿ [[ವರಾಹಮಿಹಿರ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತ|ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತರ]] ಗಣಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು. ದಶಮಾನ ಪದ್ದತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ [[ಬೀಜಗಣಿತ]]ದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದವರು ಇವರು. ಇವರು ಒಟ್ಟು ಆರು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶರೋಮಣಿ ಎಂಬುದು ಖಗೋ-ಗಣಿತದ ಗ್ರಂಥ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಹಾಗು ಗ್ರಹಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 'ಲೀಲಾವತಿ' ಎಂಬುದು ತನ್ನ ಮಗಳ ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆದುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ ಅಂಕ ಗಣಿತವೇ ಇದರ ಜೀವಾಳ. ಈಗಿನ ಕ್ಯಾಲಕುಲಸ್ ಗಣಿತದ ಮೂಲ ತತ್ವ. ದಶಮಾಂಶ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಈತನೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ ಶ 1185ರಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದ. ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ (1114 - 1185), ಅಥವಾ ಎರಡನೆಯ ಭಾಸ್ಕರ, ಭಾರತದ ಗಣಿತಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ವಿಜಯಪುರದ ಬಳಿ ಬಿಜ್ಜಡ ಬೀಡ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದನು. ಅಲ್ಲಿ ವರಾಹಮಿಹಿರ ಮತ್ತು [[ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತ|ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತರ]] ಗಣಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು. ದಶಮಾನ ಪದ್ದತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ [[ಬೀಜಗಣಿತ]]ದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದವರು ಇವರು. <big>ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯನ ಮುಖ್ಯಕೃತಿಗಳು:</big> * <big>ಲೀಲಾವತಿ</big> (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಂಕಗಣಿತದ ಬಗ್ಗೆ, ತನ್ನ ಮಗಳ ಮನೋರಂಜನೆಗಾಗಿ ಬರೆದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ). * <big>ಬೀಜಗಣಿತ</big> * <big>ಸಿದ್ಧಾಂತಶಿರೋಮಣಿ</big> ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ: * <big>ಗೋಳಾಧ್ಯಾಯ</big> * <big>ಗ್ರಹಗಣಿತ</big> <big>ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಷತ್ತು</big> ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಉಪ ಕಚೇರಿಯು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ==ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ== <big>ವಿಜಯಪುರ ಕೃಷಿ ಹವಾಮಾನ ಸೇವೆಗಳು</big> ಇದು ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣವಾಗಿದ್ದು ಕೃಷಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ಹವಾಮಾನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <big>ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಂಡಳಿ</big> ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಂಡಳಿಯ ಉಪ ಕಚೇರಿಯು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. '''ಬಿಜಾಪುರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ *ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಅಥವಾ ರಕ್ಕಸ ತಂಗಡಗಿ ಎಂಬ ಯುದ್ಧ ನಡೆದ ಭೂಮಿ ಇದೆ. ಈ ಕದನವು 1565 ಜನವರಿ 26 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಈ ಕದನವು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಮತ್ತು ವಿಜಯನರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಕದನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅರಸ ಸದಾಶಿವರಾಯ ಇದ್ದನು. *ಈ ಯುದ್ಧದ ನಾಯಕತ್ವವವನು ಅಳಿಯರಾಮರಾಯ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನು *ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗೋಳಗುಮ್ಮಟಾ ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿದೆ *ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೋಜವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಎಂದು ಕರೆವುತ್ತಾರೆ. *ಬಿಜಾಪುರದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿಯು ಜಗತ್ತ ಜ್ಯೋತಿ ಬಸವಣ್ಣ ಜನಿಸಿದ ಸ್ಥಳ. *ಬಿಜಾಪುರವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಂಜಾಬ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು "ಮಲಪ್ರಭಾ ==ದಿಕ್ಕುಗಳು== {{geographic location |Center=ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ |Southwest= [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ]] |Southeast= [[ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]] |West= [[ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |Northwest=[[ಸಾಂಗಲಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |Northeast=[[ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |East=[[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |North=[[ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] |South=[[ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ]] }} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://vijayapura.nic.in/ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * [http://www.bijapurcity.mrc.gov.in/ ವಿಜಯಪುರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160422132943/http://www.bijapurcity.mrc.gov.in/ |date=2016-04-22 }} * [http://rcbijapur.ignou.ac.in/ ವಿಜಯಪುರ ಇಗ್ನೋ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * [http://kswu.ac.in/ ವಿಜಯಪುರ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * [http://164.100.80.171/zpportal/displayDistInfo.aspx?context=districtMap&distCode=1507&talCode=&mod=1 ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170620091727/http://164.100.80.171/zpportal/displayDistInfo.aspx?context=districtMap&distCode=1507&talCode=&mod=1 |date=2017-06-20 }} * [http://164.100.80.171/tpportal/displayDistTal.aspx?context=districtMap&distCode=1507&talCode=# ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ ತಾಲ್ಲೂಕ ಪಂಚಾಯತಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170620091833/http://164.100.80.171/tpportal/displayDistTal.aspx?context=districtMap&distCode=1507&talCode= |date=2017-06-20 }} * [https://districts.ecourts.gov.in/vijayapura ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * [http://maps.google.co.in/maps?hl=en&psj=1&bav=on.2,or.r_qf.&bvm=bv.43287494,d.bmk&biw=1024&bih=677&q=bijapur&um=1&ie=UTF-8&hq=&hnear=0x3bc6557d98aa706f:0xedd4a1794e8fe8d2,Bijapur,+Karnataka&gl=in&sa=X&ei=PeA9Ue6gB8HXrQewrYGIBw&ved=0CKIBELY ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೂಗಲ್ ನಕಾಶೆ] * [http://wikimapia.org/#lang=en&lat=16.835022&lon=75.717087&z=13&m=w ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಕಿಮ್ಯಾಪಿಯ ನಕಾಶೆ] {{ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು}} {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} ocfa79lymi84alnxy378p6va89tp7yw 1433844 1433843 2026-10-20T02:30:46Z Mallikarjunasj 11080 /* ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು */ 1433844 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} {{Infobox ಭಾರತದ ಭೂಪಟ | native_name = ವಿಜಯಪುರ| type = town| latd = 16.83 | longd = 75.71| locator_position = right | state_name = ಕರ್ನಾಟಕ | district = ವಿಜಯಪುರ | leader_title = | leader_name = | altitude = 553| population_as_of = 2011| population_total = 3,27,427| population_density = 265| area_magnitude= sq. km | area_total = 33.05| area_telephone = 08352 | postal_code = 586101| vehicle_code_range = KA-28| sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} [[File:ವಿಜಯಪುರ.svg|thumb|ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕ್ಷೆ, ಹೊಸ ತಾಲೂಕುಗಳ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ]] [[Image:basaveshvara.jpg|thumb|ವಿಶ್ವಗುರು ಮಹಾತ್ಮ ಬಸವಣ್ಣನವರು]] [[File:Shiva Bijapur.jpg|thumb|ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹ]] [[Image:GolGumbaz2.jpg|thumbnail|ಗೋಲ ಗುಂಬಜ್]] [[Image:BasavaOnStamp.jpg|thumb|ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಮೇಲೆ ಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಭಾವಚಿತ್ರ]] [[File:BarakamanDSC03712.JPG|thumb|ಬಾರಾ ಕಮಾನ್]] [[File:Ibrahim Rauza, Bijapur.jpg|thumb|ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ರೋಜಾ]] [[File:Malik-e-Maidan Bijapur.JPG|thumb|ಮಲಿಕ್- ಎ - ಮೈದಾನ ತೋಪು]] [[File:TAJ BAWDI, BIJAPUR 05.jpg|thumb|ತಾಜ್ ಬೌಡಿ]] ವಿಜಯಪುರವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಜಿಲ್ಲಾಡಾಳಿತ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿದೆ . '''ವಿಜಯಪುರ''' ನಗರವು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] ಉತ್ತರ - ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 520 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಚರಿತ್ರೆ== [[File:Basavanna on coin.jpg|thumb|ನಾಣ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮಹಾತ್ಮ ಬಸವಣ್ಣ]] ವಿಜಯಪುರದ ಪುರಾತನ ಹೆಸರು ಬಿಜ್ಜನಹಳ್ಳಿ, [[ಬಿಜಾಪುರ ನಗರ|ವಿಜಾಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಬಿಜಾಪುರ]]. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ೧೦-೧೧ ನೆ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ [[ಚಾಲುಕ್ಯ|ಚಾಲುಕ್ಯರಿಂದ]] ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ದೆಹಲಿ]]ಯ ಖಿಲ್ಜಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಬಂದ ವಿಜಯಪುರ, ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೪೭ರಲ್ಲಿ [[ಬೀದರ]]ನ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೧೮ ರಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಒಡೆದು ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಯಿತು. ಆಗ ರೂಪುಗೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರವೂ ಒಂದು. ಇದು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರ ರಾಜ್ಯ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೮೬ ರಲ್ಲಿ ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ [[ಔರಂಗಜೇಬ್]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೨೪ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ [[ಹೈದರಾಬಾದ]]ನ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೭೬೦ ರಲ್ಲಿ ಮರಾಠರಿಂದ ನಿಜಾಮರು ಸೋಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಿಜಯಪುರ ನಿಜಾಮರಿಂದ ಮರಾಠ ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಅಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೧೮ ರ ೩ನೆ ಆಂಗ್ಲ-ಮರಾಠಾ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಮರಾಠರು ಸೋಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಿಜಯಪುರ ಮರಾಠರಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂತರ ವಿಜಯಪುರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಸಾತಾರಾ ರಾಜರಿಗೆ ಓಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೪೮ ರಲ್ಲಿ ಸಾತಾರಾ ಮತ್ತು ವಿಜಯಪುರನ್ನು [[ಮುಂಬಯಿ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಕಲಾದಗಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಈಗಿನ ವಿಜಯಪುರ ಮತ್ತು [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. [[ಕಲಾದಗಿ]] ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ತದನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ [[ಮೈಸೂರು]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ (ಈಗಿನ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ) ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ 9ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ನಗರವನ್ನು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಅದು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೬೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೇರಳವಾದ ಅಂತರ್ಜಲದ ಲಭ್ಯತೆ ಇದೆ. ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಇವೆರಡೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಗಳು. ಈ ನಗರವು ಇಷ್ಟೊಂದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ, ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಜಯಪುರವು ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ವೈಭವಯುತವಾಗಿತ್ತೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು, ಅಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಒಂದು ಶಿಲಾಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಆಧಾರಗಳು ಬಹಳ ನೆರವು ನೀಡಿವೆ. ಆದರೆ, ಆ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ವೈಭವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಯಾವ ಕುರುಹೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ ಷಾ, ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆದು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದನು. ಹೊಸ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅವನು ವಿಜಯಪುರವನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕ ರಾಜರುಗಳು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣರಾದರು. ಯೂಸುಫ್ ಆಲಿ ಷಾ, ಇಸ್ಮೈಲ್ ಆಲಿ ಷಾ, ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆಲಿ ಷಾ-1, ಆಲಿ ಅದಿಲ್ ಷಾ, ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆಲಿ ಷಾ-2 ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅದಿಲ್ ಷಾ ಅವರು ಆ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. [[ವಿಜಯನಗರ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಇತರ ಸುಲ್ತಾನರೊಂದಿಗಿನ ನಿರಂತರವಾದ ಕಲಹವು, ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಯ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕುಂದಿಸಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿಜಾಮರು ವಿಜಯಪುರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅದರ ಒಡೆಯರಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಜಯಪುರ ಒಳ್ಳೆಯ ನಿದರ್ಶನ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಮಸೀದಿಗಳು, ಸಮಾಧಿಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಟೆ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪು ತಳೆದಿರುವ ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ, ಕಲೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿಲ್ಲ. ಈ ಕಿರು ಬರಹದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯಪುರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಬರಹವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಒದಗಿಸಿರುವ ಪುರಕ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಿಜಯಪುರದ ಕೋಟೆಯು ಭಾರತದ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಾಕಾರದ(ಎಲಿಪ್ಟಿಕಲ್) ಈ ಕೋಟೆಯ ಪರಿಧಿಯು ಆರು ಮೈಲಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಐವತ್ತು ಅಡಿ ದಪ್ಪವಾಗಿವೆ. ಅದರ ಎತ್ತರ ೨೦-೩೦ಅಡಿಗಳು. ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಮೂವತ್ತರಿಂದ ಐವತ್ತು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಕಂದಕವಿದೆ. ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ೯೬ ಒರಗುಗಂಬಗಳಿಂದ (ಬ್ಯಾಸ್ಟಿಯನ್) (ಒತ್ತು ಅಟ್ಟಾಲಕ) ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ಕೋಟೆಯ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಒರಗುಗಂಬಗಳಿವೆ. ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಐದು ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಮೆಕ್ಕಾ ದರ್ವಾಜಾ, ಶಾಹಪುರ ದರ್ವಾಜಾ, ಬಹಮನೀ ದರ್ವಾಜಾ, ಆಲಿಪುರ ದರ್ವಾಜಾ ಮತ್ತು ಮನಗೋಳೀ ದರ್ವಾಜಾ(ಫತೇ ದರ್ವಾಜಾ) ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಇದನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಒಳನುಗ್ಗಲು ಯಾವ ಶತ್ರುವಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ವಿಶಾಲವಾದ ನಗರವೊಂದರ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗೋರಿಗಳು, ಮಸೀದಿಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು, ಈ ನಗರದ ಗತವೈಭವಕ್ಕೆ ವಿಪುಲವಾದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ವಿಜಯಪುರದ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಸ್ಮಾರಕ. ಇದನ್ನು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ,(೧೬೨೭-೫೬) ತನ್ನ ಸಮಾಧಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅದರ ಕಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತವನು, ದಾಬುಲನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಯಾದ ಯಾಕುತ್. ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ನ ತಳಹದಿಯು 205 ಅಡಿಗಳ ಚಚ್ಚೌಕ. ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಗೋಡೆಗಳು ೧೯೮ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿವೆ. ಈ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಬಜವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಯಾವುದೇ ಆಸರೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಂತಿದೆ. ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಗುಂಬಜದ ಕೆಳಗಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಹಾಲಿನ(ಹಾಲ್) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು 1833767 ಚದುರಡಿಗಳು. ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜನ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಳಾಕೃತಿಯ ಶಿಖರವು ಯಾವುದೇ ಕಂಬ ಅಥವಾ ರಚನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ರೋಮ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಬ್ಯಾಸಿಲಿಕಾದ ಡೋಮನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗುಮ್ಮಟ. ಈ ಡೋಮ್ ನಿಂತಿರುವುದು ಪೆಂಡಾಂಟಿವ್ ಎಂಬ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ. ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಾಸ್ ಆಗುವ ಕಮಾನುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಈ ಡೋಮಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಬಗೆಯ ರಚನೆಯಿಲ್ಲ. ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಕಾರ್ಡೋಬಾದಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಎತ್ತರದ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುವ ಎಂಟು ಕಮಾನುಗಳು, ನಿಯತ ವಾದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಅರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಗುಂಬಜ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗುಣವು ಅದರ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮಾತು ಅಥವಾ ಮಾಡಿದ ಶಬ್ದವು ಹನ್ನೊಂದು ಬಾರಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಮೂವತ್ತೇಳು ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳ ದೂರದಿಂದ ಕೇಳಬಹುದು. ಹಾಲ್ ನಿಂದ ೩೩.೨೨ ಮೀಟರುಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರೂಕಾಲು ಅಡಿ ಅಗಲದ ಗ್ಯಾಲರಿಯಿದೆ. ಇದು ಗುಂಬಜಿನ ಒಳ ಪರಿಧಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವ ಗ್ಯಾಲರಿ(ವಿಷ್ಪರಿಂಗ್ ಗ್ಯಾಲರಿ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಲುದನಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮಾತನ್ನು ಕೂಡ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ಒಂದು ತುದಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯವರೆಗೂ ಕೇಳಬಹುದು. ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಾರಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದರೆ, ಅದು ಏಳ ಸಲ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಗುಂಬಜಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಹೊರ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಪಾರಿವಾಳಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕಮಲ ದಳಗಳು, ಮತ್ತು ಕಂಠಹಾರಗಳ ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಹಾಲಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ ಮತ್ತು ಅವನ ಬಂಧುಗಳ ಕೃತಕವಾದ ಸಮಾಧಿಗಳಿವೆ. ನಿಜವಾದ ಸಮಾಧಿಗಳು ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ. ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ವೆಬ್ ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ವಿಜಯಪುರವು ಸೂಫಿಸಂತರು ಹಾಗೂ ಅವರು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮನ್ವಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮೌಲ್ಯವಿರುವ ಕಾವ್ಯವೂ ಅವರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅದು ತನ್ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವಗಳಿಗೋಸ್ಕರ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1489 ರಿಂದ 1686 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಿದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ರಾಜವಂಶದ ಉನ್ನತಿಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ನಗರವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಅದರ ಚರಿತ್ರೆಯು ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆಗ, ಆ ಊರನ್ನು ವಿಜಯಪುರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗಲೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ವಿಜಯಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಘಟನೆಗಳು== * ೧೬೫೦ - ವಿಶ್ವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗೋಲ ಗುಂಬಜ್ ನಿರ್ಮಾಣ. * ೧೮೮೪ - ರೈಲು ಚಾಲನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. * ೧೮೮೪ - ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ [[ಕಲಾದಗಿ]]ಯನ್ನು ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. * ೧೯೧೦ - [[ಬಿಜಾಪುರ ಉದಾರ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. * ೧೯೨೫ - ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು ವಿದ್ಯುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. * ೧೯೬೩ - ಸರಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. * ೧೯೬೩ - ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೧೯೬೪ - [[ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು]]ಯ ಅಡಿಗಲ್ಲನ್ನು ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವರಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. * ೧೯೮೨ - [[ವಚನ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ.ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. * ೧೯೮೪ - [[ಅಲ್ - ಅಮೀನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಪ ತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೧೯೮೬ - [[ಶ್ರೀ ಬಿ.ಎಮ್.ಪಾಟೀಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಪ ತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೧೯೮೭ - [[ಆಲಮಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜವಾಹರ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಯ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೧೯೯೧ - [[ಹಿಟ್ಟಿನಹಳ್ಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೧೯೯೭ - ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. * ೧೯೯೭ - ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ|ಬಾಗಲಕೋಟ]] ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. * ೧೯೯೯ - [[ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. * ೨೦೦೩ - [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. * ೨೦೦೪ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶರಣಪ್ಪ ಈಜೇರಿ ಪ್ರಥಮ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ. * ೨೦೦೪ - [[ಅಮೇರಿಕಾ]]ದ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಪ್ಟ್]] ಕಂಪನಿಯ ಒಡೆಯ [[ಬೀಲ್ ಗೇಟ್]]ರವರ ತಂದೆಯವರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೇಟಿ. * ೨೦೦೫ - ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ [[ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ]] ಅವರಿಂದ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ. * ೨೦೦೬ - ವಿಜಯಪುರ - [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] ರೈಲನ್ನು ಮೀಟರ್ ಗೇಜದಿಂದ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ. * ೨೦೦೮ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುನಿಲ ಬಾದಾಮಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ. * ೨೦೧೦ - ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಉದ್ಘಾಟನೆ. * ೨೦೧೦ - ವಿಜಯಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ. * ೨೦೧೦ - ಬಿ.ಎಲ್.ಡಿ.ಈ. ಡೀಮ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾರಂಭ. * ೨೦೧೦ - ಕೂಡಗಿ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದ ಸ್ಥಾಪನೆ. * ೨೦೧೨ - ಎನ್.ಎಚ್. - ೧೩ ರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ದ್ವಿಪಥದಿಂದ ಚತುಷ್ಪಥವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆ. * ೨೦೧೩ - ನಗರ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. * ೨೦೧೩ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ೭ ಹೊಸ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ರಚನೆ. * ೨೦೧೩ - ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆಯ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆ. * ೨೦೧೩ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಿಜಯಪುರ ನಗರಸಭೆಯನ್ನು ವಿಜಯಪುರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯಾಗಿ ರಚನೆ. * ೨೦೧೮ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಧರ ದೊಡ್ಡಮನಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ==ಹವಾಮಾನ== * <big>ಬೇಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲ</big> - ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 42.7 ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. * <big>ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ</big> - 35&nbsp;°C - 42&nbsp;°C. * <big>ಚಳಿಗಾಲ</big> ಮತ್ತು <big>ಮಳೆಗಾಲ</big> - 18&nbsp;°C - 32&nbsp;°C. * <big>ಮಳೆಗಾಲ</big> - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ 300 - 600ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ. * <big>ಗಾಳಿ</big> - ಗಾಳಿ ವೇಗ 18 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), 19 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ) ಹಾಗೂ 17 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ;ವಿಜಯಪುರದ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೊಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. {| class="wikitable" <hiddentext>generated with [[:de:Wikipedia:Helferlein/VBA-Macro for EXCEL tableconversion]] V14<\hiddentext> |- style="background-color:#969696;font-weight:bold" valign="center" | width="100" style = "text-align:center"| ತಿಂಗಳು | width="30" style = "text-align:center"| ಜನವರಿ | width="30" style = "text-align:center"| ಫೆಬ್ರುವರಿ | width="30" style = "text-align:center"| ಮಾರ್ಚ | width="30" style = "text-align:center"| ಏಪ್ರಿಲ್ | width="30" style = "text-align:center"| ಮೇ | width="30" style = "text-align:center"| ಜೂನ್ | width="30" style = "text-align:center"| ಜೂಲೈ | width="30" style = "text-align:center"| ಆಗಷ್ಟ | width="30" style = "text-align:center"| ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ | width="30" style = "text-align:center"| ಅಕ್ಟೋಬರ | width="30" style = "text-align:center"| ನವೆಂಬರ | width="30" style = "text-align:center"| ಡಿಸೆಂಬರ | width="30" style = "text-align:center"| ಸರಾಸರಿ |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="15" |ಸರಾಸರಿ ಹೆಚ್ಚು *C (*F) | 30 (87) | 34 (93) | 37 (100) | 39 (103) | 39 (103) | 34 (93) | 31 (88) | 31 (88) | 32 (89) | 32 (89) | 31 (88) | 30 (87) | 33 (92) |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="15" |ಸರಾಸರಿ ಕಡಿಮೆ *C (*F) | 16 (61) | 18 (64) | 22 (72) | 25 (77) | 25 (77) | 23 (73) | 22 (72) | 21 (71) | 22 (72) | 20 (69) | 18 (65) | 16 (61) | 21 (71) |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="15" |ಮಳೆ ಮಿಮಿ (Inches) | 8.6 (0.3) | 3.1 (0.1) | 6.1 (0.2) | 10.1 (0.3) | 16.2 (0.6) | 61.1 (2.4) | 77.1 (3.1) | 74.5 (2.9) | 62.1 (2.4) | 51.6 (2.1) | 27.2 (1.1) | 3.5 (0.1) | 400.5 (15.78) |} ==ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ== ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ <big>ಕನ್ನಡ</big>. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ [[ಉರ್ದು]], [[ಮರಾಠಿ]] ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ ವಿಜಯಪುರ ಕನ್ನಡವೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಒಕ್ಕಲುತನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ (ಚಡಚಣ, ತಾಂಬಾ, ವಂದಾಲ ಮುಂ.)ನೇಕಾರಿಕೆ ಇದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು: [[ಜೋಳ]], [[ಸಜ್ಜೆ]], [[ಕಡಲೇಕಾಯಿ|ಶೇಂಗಾ]],[[ಸಪೋಟ|ಚಿಕ್ಕು]], [[ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ]], [[ಈರುಳ್ಳಿ|ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ)]]. ವಿಜಯಪುರದ [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ]], [[ದಾಳಿಂಬೆ]], [[ನಿಂಬೆ]] ಹಣ್ಣುಗಳು ಪರರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಪರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಆಗುತ್ತವೆ. ==ಆಹಾರ== ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ [[ಜೋಳ]]. ಜೊತೆಗೆ [[ಗೋಧಿ]], [[ಅಕ್ಕಿ]], [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ]] [[ಬೇಳೆ|ಬೇಳೆಕಾಳು]]ಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ವಿಜಯಪುರದ [[ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ]] , [[ಶೇಂಗಾ|ಸೇಂಗಾ]] ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣೆ [[ಬದನೆ|ಬದನೆಕಾಯಿ]] ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರುಗಳು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ==ಸಾಕ್ಷರತೆ== ವಿಜಯಪುರದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ೨೦೧೧ ವರ್ಷದ ಪ್ರಕಾರ ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೭% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 56% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೭ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ೧೨ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. {| class="wikitable" <hiddentext>generated with [[:de:Wikipedia:Helferlein/VBA-Macro for EXCEL tableconversion]] V14<\hiddentext> |- style="background-color:#969696;font-weight:bold" valign="bottom" | width="30" Height="30" style = "text-align:center" | ಕ್ರ.ಸಂ. | width="200" style = "text-align:center" | ವಿವರಣೆ | width="80" style = "text-align:center" | 2011 | width="80" style = "text-align:center" | 2001 |- valign="bottom" |1 |ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ |21,77,331 |18,06,918 |- valign="bottom" |2 |ಪುರುಷರು |11,11,022 |9,26,424 |- valign="bottom" |3 |ಮಹಿಳೆಯರು |10,66,309 |8,80,494 |- valign="bottom" |4 |ಪ್ರದೇಶ (ಚ. ಕಿ.ಮೀ) |10,498 |10,498 |- valign="bottom" |5 |ಜನಸಾಂದ್ರತೆ /(ಚ. ಕಿ.ಮೀ) |207 |172 |- valign="bottom" |6 |ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ(ಶೇಕಡ) |3.56% |3.42% |- valign="bottom" |7 |ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ |67.15% |57.01% |- valign="bottom" |8 |ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ |77.21% |69.94% |- valign="bottom" |9 |ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆ |56.72% |43.47% |- valign="bottom" |10 |ಅಕ್ಷರಸ್ಥರು |12,48,268 |8,66,561 |- valign="bottom" |11 |ಪುರುಷ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರು |7,30,566 |5,43,869 |- valign="bottom" |12 |ಮಹಿಳಾ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರು |5,17,702 |3,22,692 |} ==ಪ್ರವಾಸ== [[File:North Karnataka Tourism map 10.11.2008.JPG|thumb|ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[File:Basava cropped.jpg|thumb| [[ಬಸವಣ್ಣ]]]] ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ [ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ]ಅನೇಕ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ವಿಜಯಪುರ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಹೆಸರಾದ ನಮ್ಮ ನಾಡು ದೇಶ - ವಿದೇಶಗಳ ಪ್ರವಾಸಿರನ್ನೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಲಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಗೋಲ ಗುಮ್ಮಟ]]. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವೈಭವದ ಭವ್ಯಸ್ಮಾರಕಗಳಾದ ಅರಮನೆಗಳು, ಮಸೀದಿಗಳು, ಕೋಟೆ, ಗಗನ ಮಹಲ್, ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ರೋಜಾ, ಬಾರಾ ಕಮಾನ್, ಸಂಗೀತ ಮಹಲ್, ಆಸರ್ ಮಹಲ್, ಆನಂದ ಮಹಲ್, ಮೆಹತರ ಮಹಲ್, ಜೋಡ ಗುಮ್ಮಟ, ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ, ಮಲಿಕ್ - ಎ - ಮೈದಾನ ತೋಪು, ಉಪ್ಪಲಿ ಬುರುಜ್, ತಾಜ್ ಬೌಡಿ, ಚಾಂದ ಬೌಡಿ, ಜಲ ಮಂಜಿಲ್. ಹೀಗೆ ಒಂದಲ್ಲ ಎರಡಲ್ಲ ಹತ್ತು ಹಲವು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ೭೭೦ ಲಿಂಗಗಳ ಗುಡಿ, ಶಿವಗಿರಿ, ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಪಂಡಿತರ ಸಮಾಧಿ, ತೊರವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನರಶಿಂಹ ದೇವಾಲಯ, ಸಹಸ್ರಫಣಿ ಪಾಶ್ವನಾಥಮೂರ್ತಿ ದೇವಾಲಯ ಮುಂತಾದವುಗಳು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಂಟು. ;ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು: ;*[[ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್]]: ಇದು ಮಹಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ (ಆಳ್ವಿಕೆ: ೧೬೨೭-೧೬೫೭)ನ ಗೋರಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಸ್ಮಾರಕ. ಇದನ್ನು 1659ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾದ ದಾಬೋಲ್ನ ಯಾಕುತ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲ 50 ಮೀ, ಹೊರಗಡೆ ಎತ್ತರ ೧೯೮ ಅಡಿ ಮತ್ತು ಒಳಗಡೆ ಎತ್ತರ ೧೭೫ ಅಡಿ ಇದ್ದು ಮೇಲಿನ ಗೋಲಾಕಾರದ ಗುಂಬಜ್ 39 ಮೀ (೧೨೪ ಅಡಿ) ವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಂತೆ ೮ ಅಂತಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಗುಂಬಜ್ (ಇಟಲಿಯ [[ರೋಮ್]] ನಗರದ ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಚರ್ಚ್ - ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಗುಂಬಜ್). ಇದರ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಇದರೊಳಗಿನ ಪ್ರಧಾನ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶಬ್ದವೂ ಏಳು ಬಾರಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತವಾಗುತ್ತದೆ! ಹಾಗೆಯೆ ಇಲ್ಲಿರುವ "ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವ ಶಾಲೆ"ಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಶಬ್ದವೂ ೩೭ ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹತ್ತಿರ ವಿಜಯಪುರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಹಾಲಯವು ಇದೆ. ವಿಜಯಪುರದ ಗೋಲಗುಂಬಜ್ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶೀಷ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ರಚನೆಯನ್ನು 'ಗೋಲಗುಮ್ಮಟ'ವೆಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುವರು. [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಮಹಮ್ಮದ್ [[ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ವಂಶ|ಆದಿಲ್ ಶಾಹ]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಗುಮ್ಮಟವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡದಾದ ಗುಮ್ಮಟವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರದ ಸುಲ್ತಾನನಾಗಿದ್ದ ಮಹಮ್ಮದ್ ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೯೦ ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೯೬ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಮೊಘಲರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಯಾಕೂತ್ ಎಂಬುವನು ಈ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದನು. ೪೪ ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಈ ಗುಮ್ಮಟವು ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೇ ಈ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವುದು ಇಂದಿಗೂ ಹಲವರ ಹುಬ್ಬೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಮ್ಮಟದ ಕಟ್ಟಡದೊಳಗೆ ಹೋದರೆ ಏನೇ ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಏಳು ಬಾರಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವಾದರೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಯೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ಮೊಘಲರ ರಾಜ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ಮತ್ತು ಆತನ ರಾಣಿ ಈ ಗುಮ್ಮಟದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಲು ಈ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಆಗಮಿಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದಲು ಕೇಳುವಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಸೀದಿಯು ೮ ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗೋಪುರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ವಿಶೀಷ್ಠ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಂದರವಾದ ಹೂದೋಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಈ ಗೋಲಗುಮ್ಮಟ ಕಟ್ಟಡವು ೧೭೦೦ ಸೆ.ಮೀ.ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ೫೧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿದೆ. ;ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ರೋಜಾ: ಇದು ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ (ಆಳ್ವಿಕೆ: ೧೫೮೦-೧೬೨೭) ಮತ್ತು ಆತನ ರಾಣಿಯಾದ ತಾಜ್ ಸುಲ್ತಾನಳ ಗೋರಿ. ಇದನ್ನು ೧೬೨೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೇ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ರೋಜಾ ತನ್ನ ಉದ್ದಳತೆಯ ಸಮರೂಪತೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದರ ಶಿಲ್ಪಿ ಮಲಿಕ್ ಸಂದಾಲ್ ಇರಾನ್ ದೇಶದವನಾಗಿದ್ದು, ಶಿಲ್ಪಿಯ ಗೋರಿಯೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ತಾಜ್ ಮಹಲ್]] ನ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ, ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೋಜಾ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಮ್ಮಡಿ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ ಷಾನ ಸಮಾಧಿಯಿದೆ. ಅದರ ಸಂಗಡವೇ ಒಂದು ಮಸೀದಿಯಿದೆ. ತಾಜಮಹಲಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಸ್ಮಾರಕದಲ್ಲಿ, ತಾಜಮಹಲಿನ ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೮೦ರಿಂದ ಕ್ರಿ.೧೬೨೭ ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರ ದೊರೆ ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಂಡತಿಯ ಸಮಾಧಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಮಲಿಕ್ ಸಂದಾಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣದ [[ತಾಜ್ ಮಹಲ್]] ಎಂದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊರೆ ಇಬ್ರಾಹಿಂನ ಗೋರಿಯು ನಾಲ್ಕು ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಒಳಗಡೆ ಐದು ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರವಿದೆ. ಒಳಾಂಗಣವು ಸುಂದರ ಹೂವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಸುಂದರ ಹೂತೋಟದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೌಂದರ್ಯ ಕೂಡ ಸವಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ;ಮಲಿಕ್-ಎ-ಮೈದಾನ್ ಫಿರಂಗಿ (ಮಲಿಕ್ ತೋಪ್): ಮಲಿಕ್-ಎ-ಮೈದಾನ್ ಫಿರಂಗಿ (ಮಲಿಕ್ ತೋಪ್)ನ್ನು ಮಹಮದ್ ಬಿನ್ ಹುಸ್ಸೇನ್ ರುಮಿವು ೧೬೩೨ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಫಿರಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ೧೪ ೪.೨ ಮೀಟರ) ಅಡಿ ಉದ್ದ , ೧.೫ ಮೀಟರ ವ್ಯಾಸ, ೫೫ ಟನ್ ತೂಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮದ ನಗರದಿಂದ ೧೦ ಆನೆಗಳು, ೪೦೦ ಎತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಮನುಷ್ಯರು ಎಳೆದು ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಫಿರಂಗಿಯನ್ನು ಯುದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾಲಿಕ್ ಎ ಮೈದಾನ್ ಕಂಚಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಫಿರಂಗಿ. ಇದರ ತೂಕ ೫೫ ಟನ್ನುಗಳು. ಇದರ ಹೊರ ದ್ವಾರವು ಸಿಂಹದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಬಹಳ ನುಣುಪಾದ ಇದರ ಹೊರ ಮೇಲ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಶಿಯನ್ ಮತ್ತ ಅರಾಬಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಿಂದ ೩ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಲಿಕ್ ಎ ಮೈದಾನವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಮೈದಾನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮೈದಾನದ ಬಳಿ ಇರುವ ಶೇರಝಾ ಬುರ್ಜ್ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಫಿರಂಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಫಿರಂಗಿಯು ಆ ಕಾಲದ ಮಹತ್ವದ ಕುರುಹಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ಫಿರಂಗಿಯ ತುದಿಯು ಸಿಂಹದ ಮುಖದಂತಿದ್ದು, ಬಾಯಿ ತೆರೆದು ದವಡೆಯಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳು ತೋರಿಸುವಂತಿದೆ. ಈ ದವಡೆ ಹಲ್ಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ಆನೆಮರಿಯೊಂದು ಇದ್ದು ಅದನ್ನು ಸಿಂಹವು ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಫಿರಂಗಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಔರಂಗಜೇಬನ ಕುರಿತು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ೫೫ ಟನ್ ಗಳಷ್ಟು ತೂಕ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಫಿರಂಗಿಯು ೧.೫ ಮೀ.ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ೪.೪೫ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದೆ. ಈ ಫಿರಂಗಿ ಎಂತಹ ಬಿಸಿಲಿದ್ದರೂ ಶಾಖವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳದೇ ತಂಪಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಫಿರಂಗಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಜೋರಾಗಿ ತಟ್ಟಿದರೆ ಗಂಟೆಯ ಶಬ್ದ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ;ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ: ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ೧೫೭೬ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೦,೮೦೦ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಮೀಟರ್ ಇದ್ದು ಒಂದೆ ಬಾರಿಗೆ ೨೫೦೦ ಜನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡ ಬಹು ದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಮಸೀದಿ ಯಲ್ಲಿ ಕುರಾನಿನ ಬಂಗಾರದ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಿದೆ. ಮೊಘಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಒಂದನೇ ಆದಿಲ್ ಶಾಹನು ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೫೭-೧೫೮೦ ರಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. [[ತಾಳಿಕೋಟೆ]]ಯ ಕದನವನ್ನು ಗೆದ್ದ ಸಂಭ್ರಮಾಚ ರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಸುಮಾರು ೧೦.೮೧೦ ಸೆ. ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಬೃಹತ್ತಾದ ಮಸೀದಿಯು ಸುಂದರವಾದ ಗುಮ್ಮಟದೊಂದಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 2250 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿ ಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 45 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತೊಲೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಈರುಳ್ಳಿ ಆಕಾರದ ಗುಮ್ಮಟವಿರುವ ಈ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕುರಾನ್ ನನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೩೩ ಗುಮ್ಮಟಗಳಿದ್ದು ಮಧ್ಯದ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆ ಇದೆ. ಒಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ 12 ಕಮಾನುಗಳಿದ್ದು, ನಂತರ ಮೊಘಲ ದೊರೆ ಔರಂಗಜೇಬನು ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ದ್ವಾರಬಾಗಿಲನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ;ಬಾರಾ ಕಮಾನ್: ಬಾರಾ ಕಮಾನ್ನನ್ನು ಅಲಿ ರೋಜಾ 1672 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಉದ್ದ , ಹನ್ನೆರಡು ಅಗಲ ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ಎತ್ತರದ ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಮಾನುಗಳುಳ್ಳ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಹನ್ನೆರಡು ಕಮಾನುಗಳುಳ್ಳ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಈಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ದಲ್ಲಿರುವ ವಿಜಯಪುರ ಪಟ್ಟಣವು ಈಗ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಮೊಘಲರ್ ದೊರೆ ಎರಡನೇ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಾರಾಕಮಾನ್ ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಅರ್ಧ ಕಾಮಗಾರಿಯಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಬಾರಾಕಮಾನ್ 12 ಕಮಾನ್ ನನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಆದಿಲ್ ಶಾಹ ನ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ 12 ಕಮಾನ್ ಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಇದಕ್ಕೆ ಬಾರಾಕಮಾನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡದ ನೆರಳು ಗೋಲ ಗುಂಬಜ್ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಟ್ಟಡ ಕಾಮಗಾರಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಬಾರಾಕಮಾನ್ ನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ;ಅಸರ ಮಹಲ್: ಅಸರ ಮಹಲ್ನ್ನು 1646ರಲ್ಲಿ ಮಹಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಒಳಗೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ. ಸುತ್ತಲೂ 3 ಸಣ್ಣ ಕೆರೆಗಳಿವೆ. ವಿಜಯಪುರ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ಮಿಠಾರಿ ಮತ್ತು ಅಸಾರ ಮಹಲ್ ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಸುಂದರ ಮಹಲ್ ಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡಿಯೇ ಸವಿಯಬೇಕು. ಈ ಸುಂದರ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪರ್ಶಿಯನ್ ರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಕೂಡ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೃಹತ್ತಾದ ನಾಲ್ಕುಗೋಡೆಗಳಿರುವ ಈ ಮಹಲ್ ಗಳಿಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದವರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಗಡೆ ಮೂರು ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿದ್ದು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಗಿರುವ ಒಂದು ಟ್ಯಾಂಕ್ 15 ಅಡಿ ಆಳವಿದೆ. ಉಳಿದೆರಡೂ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಳ ಹೊಂದಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ಉರುಸ್ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ;ಗಗನ್ ಮಹಲ್: ಗಗನ್ ಮಹಲ್ನ್ನು 1560 ರಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದ ಅರಮನೆ ಅಥವಾ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಕಮಾನು 20 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು , 17 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಾದ ಮತ್ತು ಎರಡು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿನ ಅರಮನೆ ಗಗನ ಮಹಲ್ ನೋಡಲೇಬೇಕು. ವಿಜಯಪುರ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರಮನೆ. ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಒಂದನೇ ಆದಿಲ ಶಾಹನು ಕ್ರಿ.ಶ.1561 ರಲ್ಲಿ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಎರಡು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆಂದು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಒಂದನೇ ಆದಿಲ ಶಾಹನು ತನ್ನ ಆರಾಮದ ಇರುವಿಕೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಇದೇ ಗಗನ ಮಹಲ್ ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ 21 ಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಬೃಹತ್ತಾದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಅರಮನೆಯ ಆವರಣವು ಆದಿಲ ಶಾಹನ ಆಸ್ತಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅರಮನೆಯ ಮೊದಲನೇ ಮಹಡಿಯು ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆಂದು ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಿದ್ದನೆಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಕಮಾನುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಮಾನು ಅತೀ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾದ ಅಗಲವಾದ ಕಮಾನು ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಈ ಕಮಾನ್ ಹೆಚ್ಚುಕಮ್ಮಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಂತಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಉದ್ಯಾನವನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗಗನ ಮಹಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಆಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅರಮನೆ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನಿಂದಲೂ ಕೂಡ ವೀಕ್ಷಕರು ನೋಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಈ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅರಮನೆ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಕಂಬಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಆ ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಲಿವೆ. ;ಸಂಗೀತ ಮಹಲ್: ಸಂಗೀತ ಮಹಲ್ವು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ಹೊರ ವಲಯದ ತೊರವಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಮಾನ ದ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡದ ಅವಶೇಷಗಳಿರುವ ಮಹಲ್. ಇದನ್ನು ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ಆದಿಲ್ಶಾಹಿಯು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ. ಈಗಲೂ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ನವರಸಪುರ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವ ಎಂಬ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಬಿಜಾಪುರಿನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 8 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ [[ತೊರವಿ]] ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಈ ಸಂಗೀತ ಮಹಲ್. ಹಿಂದೆ ಇದೊಂದು ಸಂಗೀತ ಹಾಗು ನೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ ಅರಮನೆಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ (ಜನವರಿ/ಫೆಬ್ರುವರಿ) ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನವರಸಪುರ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತೊರವಿಯ ಈ ಸಂಗೀತ್ ಮಹಲ್ ಬಳಿಯಲ್ಲೆ ಭೂಗತವಾದ ನರಸಿಂಹನ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ವಿಜಯಪುರದ ಜನರು ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಈ ಎರಡೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ರೂಢಿ. ;ಉಪ್ಪಲಿ ಬುರಜ್: ಉಪ್ಪಲಿ ಬುರಜ್ನ್ನು 1584 ರಲ್ಲಿ ಹೈದರ ಖಾನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು 24 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಮೇಲೆ 9 ಅಡಿ ಮತ್ತು 8.5 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಎರಡು ಫಿರಂಗಿಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೈದರ ಬುರಜ್ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು 80 ಪುಟ್ ಎತ್ತರವಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಮಿನಾರ್ ಆಗಿದೆ. ಬೃಹದಾಕಾರದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಉಪಲಿ ಬುರ್ಜ್ ನ್ನು ಹಳೆಯ ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಮೊಘಲರು ಇಲ್ಲಿ ಗುಂಡು, ಮದ್ದು, ತೋಪು, ತುಪಾಕಿ ಮತ್ತಿತರ ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉಪಲಿ ಬುರ್ಜ್ ಹತ್ತಲು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿದ್ದು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಇಡೀ ವಿಜಯಪುರ ಪಟ್ಟಣದ ಸುಂದರ ನೋಟ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮೊಘಲರು ಹಿಂದೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಬರುವ ವೈರಿಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಲು ಉಪಲಿ ಬುರ್ಜನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ;ಚಾಂದ್ (ತಾಜ್) ಬೌಡಿ: ಇದು 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಪುರೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಚಾಂದ ಬೇಬಿಯ ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಚಾಂದ ಬಾವಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸುಂದರ ನೀರಿನ ಬಾವಿ ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ರಿ.ಶ.1557 -1580 ರ ಮೊಘಲ ದೊರೆ ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಈ ನೀರಿನ ಬಾವಿ ವಿಜಯಪುರ ಪಟ್ಟಣದ ಪುರ್ವಕ್ಕಿದೆ. ಆದಿಲ್ ಶಾಹನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಚಾಂದ್ ಬೀಬಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ನೀರಿನ ಬಾವಿ ಸುಂದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜೆಗಳು ಭಾರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಆಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ವಲಸಿಗರ ವಸತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಆದಲಿ ಶಾಹನು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟನು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 200 ಲಕ್ಷ ಮಿ.ಲೀ. ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಜನರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು 200 ಲಕ್ಷ ಮಿ.ಲೀ. ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ದೊಡ್ಡದಾದ ನೀರಿನ ಬಾವಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಈ ನೀರನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದೇ ಹಲವಾರು ಆಳುಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವಸತಿಗೆ ಕೂಡ ಬಾವಿ ಹತ್ತಿರವೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಕುರುಹುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ತರಹದ ಹಲವಾರು ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಾಂದ ಬಾವಡಿ ಹಲವಾರು ಗಣ್ಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸುಂದರ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ;ಜೋಡ ಗುಮ್ಮಟ: ಇವು ಎರಡು ಅವಳಿ ಗುಮ್ಮಟದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕೃತಿಯ ಸಮಾಧಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಖಾನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಲಹೆಗಾರನಾದ ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ ಖಾದ್ರಿ ನಿನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ;ಮೆಹತರ ಮಹಲ್: ಈ ಮಹಲನ್ನು 1620ರಲ್ಲಿ ಮಹಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾನು ಕಸಗೂಡಿಸುವರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು. ಈ ಮಹಲನ್ನು ಇಂಡೋ - ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ;ಸಾತ್ ಮಂಜಿಲ್: ಹೆಸರೆ ಹೇಳವಂತೆ ಏಳು ಅಂತಸ್ತುಗಳ್ಳುಳ್ಳ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ;ಜಲ ಮಂಜಿಲ್: ಜಲ ಮಂಜಿಲ್ನ್ನು ರಾಣಿಯರ ಸ್ನಾನದ ಗೃಹವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ;ಆನಂದ ಮಹಲ್: ಆನಂದ ಮಹಲ್ನ್ನು ಇಬ್ರಾಹಿಮ್ ಆದಿಲ್ ಷಾರವರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ;ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ, ಕುಮಟಗಿ: ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಿಂದ 20 ಕಿಮೀ ದೂರದ [[ಕುಮಟಗಿ]] ಗ್ರಾಮದ ಕೆರೆಯ ಸಮೀಪ ಎರಡು ಮತ್ತು ಕೆರೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆಯಿದೆ. ;ವಿಜಯಪುರ ಕೋಟೆ: ವಿಜಯಪುರದ ಕೋಟೆ ಬಹುಶಃ ಭಾರತದ ಬೃಹತ್ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯ ಹೊರಸುತ್ತಿನ ಗೋಡೆಯ ಸುತ್ತಳತೆ ಸುಮಾರು 10 ಕಿ.ಮೀ. ಎಂದರೆ ಇದರ ವಿಸ್ತಾರದ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿರುವ ಕೋಟೆ ಕೆಲವೆಡೆ 50 ಅಡಿ ಗಳಷ್ಟು ದಪ್ಪವಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತ 50 ಅಡಿ ಅಗಲದ ಕಂದಕವಿದೆ. ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಕೋಟೆ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ.ಸುಂದರ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಜನರು ಅರಕಿಲ್ಲಾ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1556 ರಲ್ಲಿ ಯೂಸೂಫ್ ಆದಿಲ್ ಶಾಹನು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಈ ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ 100 ಯಾರ್ಡ್ ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಾದ ಕಂದಕವೊಂದು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈರಿಗಳ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಲಾದ ಈ ಕಂದಕವು ಸದ್ಯ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ದಾಳಿಯಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಕೋಟೆ ಗೋಡೆಯ ಎತ್ತರವು 30ರಿಂದ 50 ಅಡಿ ಇದೆ. ಕೋಟೆಗುಂಟ ದೊಡ್ಡದಾದ 96 ಬುರ್ಜ್ ಗಳಿವೆ. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ 10 ಮುಖ್ಯದ್ವಾರಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು 25 ಅಡಿ ಅಗಲವಾಗಿವೆ. ವೈರಿಗಳ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರದ ಮೊಘಲರು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವಾರು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ವೈಭವವನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರಿಸುತ್ತವೆ. [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ವಿಜಯಪುರ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿನ ಗಗನ ಮಹಲ್ ಅರಮನೆ, ಸಾತ ಮಂಜಿಲ್, ಬಾರಾ ಕಮಾನ್ ಮತ್ತು ಜಲ ಮಂಜಿಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಿತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ;ನೋಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳು: ಒಳಕೋಟೆಯಾದ ಅರಕಿಲ್ಲಾ, ಎರಡನೇ ಇಬ್ರಾಹೀಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ 1589ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಅರಮನೆ ಆನಂದಮಹಲ್, ಹಳೆಯ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಪ್ಪಡಿ, ಕಂಬ ಬಳಸಿ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತು ರೀತ್ಯ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಕರೀಮುದ್ದೀನನ ಮಸೀದಿ, ರಾಜಸಭಾ ಸದನ ಗಗನ್ಮಹಲ್, ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡಗಳಾದ ಸಾತ್ ಮಂಜಿಲ್, ಜಲಮಂಜಿಲ್, ಅಸಾರ್ ಮಹಲ್, ನಗರ್ಖಾನಾ, ಜಹಾಜ್ ಮಹಲ್, ಜಾಮಿ ಮಸೀದಿ, ಚಾಂದ ಬೌಡಿ, ತಾಜ್ ಬೌಡಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೋಜಾ. ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೋಜಾದ ವಾಸ್ತುವೇ ತಾಜಮಹಲಿಗೆ ಬುನಾದಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ;ಹಿಂದೂ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು / ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು: ;ಶಿವಗಿರಿ (ಶಿವನ ಬೃಹತ ಪ್ರತಿಮೆ): [[Image:BijapurShivaMonument.jpg|thumb|300px|ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹ]] ಭಾರತ ದೇಶದ ಮೂರನೇಯ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶಿವಗಿರಿ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಮೆಯು 85(26 ಮೀಟರ್) ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು 1500 ಟನ್ ತೂಕ ಇದ್ದು ಟಿ.ಕೆ.ಪಾಟೀಲ ಬೆನಕಟ್ಟಿ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ವಿಜಯಪುರ ವತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಮೂಲದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಾದ ಪ್ರಶಾಂತ, ಆಚಾರ್ಯ, ರಾಜಶೇಖರ ರಾಜುರವರು ನೀಲನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಕೇವಲ 13 ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಮೆಯ ಕೆಳಗಡೆ ಚಿಕ್ಕ ಶಿವನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಒಳಗಡೆ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಶಿವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಸಲಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ 18 ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾಥಾಲಯ, ವಸತಿ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಬಸಂತ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟ್ರಸ್ಟನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಶ್ರೀ ಬಸಂತಕುಮಾರ ಪಾಟೀಲರು ಅವರ ತಾಯಿಯ ತುಲಾಭಾರವನ್ನು ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ(55 ಕೆ.ಜಿ ಚಿನ್ನವು 4.5 ಕೋಟಿ ಬೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು) ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಬೃಹತ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ;ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ: ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು ಪವಿತ್ರ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಿನದಂದು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದನಗಳ ಜಾತ್ರೆಯು ಕೂಡ ಜರಗುತ್ತದೆ. ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ರಾತ್ರಿಯಂದು ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮದ್ದು ಸುಡುವುದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸೋಲ್ಲಾಪುರದ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರ (ಬಸವಾದಿ ಶರಣರು) ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ;ತೊರವಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯ: ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ಹೊರಭಾಗದ [[ತೊರವಿ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತೊರವಿ ನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು ಇದೇ ದೇವಾಲಯ ದಲ್ಲಿ ತೊರವಿ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತೊರವಿ ರಾಮಾಯಣ ಕೃತಿಯನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗಿದ್ದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಒಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. <big>ತೊರವಿ</big> ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 6 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಅಥಣಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ನರಸಿಂಹ ವಿಗ್ರಹ ಗಮನ ಸೆಳೆ ಯುತ್ತದೆ. 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನರಹರಿ ಎಂಬ ಕವಿ, <big>ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿ</big> ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತು <big>ತೊರವಿ ರಾಮಾಯಣ</big>ವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ;ಸಹಸ್ರ ಫಣಿ ಜೈನಮಂದಿರ: ಕೇಂದ್ರ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 5 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 5ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ <big>ಸಹಸ್ರಫಣಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಬಸದಿ</big> ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಚೌಕಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅರೆಮೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಆಯತಾಕಾರದ ಸಭಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಅದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಡೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲುಗಳವರೆಗೂ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಜಿನ ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಸಹಸ್ರಫಣಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥರದಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ತುದಿಯ ಹೆಡೆಗೆ ಹಾಲು ಎರೆದರೆ ಆ ಹಾಲು 1008 ಹೆಡೆಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಹರಿದು ಬಂದು, ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಮಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ರೀತಿ ವಿಸ್ಮಯವಾಗಿದೆ. ;ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಪಂಡಿತರ ಸಮಾಧಿ ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಪಂಡಿತರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವು ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಅಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ೪ ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಇದೆ. ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಪಂಡಿತರು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ರಾಜನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ;ಸಮೀಪದ ಪ್ರವಾಸಿ / ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು: {{col-begin}} {{col-break}} * [[ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು]] * [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ]] {{col-break}} * [[ಕೂಡಲಸಂಗಮ]] * [[ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು]] {{col-break}} * [[ಬಾದಾಮಿ]] * [[ಐಹೊಳೆ]] {{col-break}} * [[ಮಹಾಕೂಟ]] * [[ಕಾಖಂಡಕಿ]] {{col-break}} * [[ಯಲಗೂರ]] * [[ಬಸರಕೋಡ]] {{col-break}} * [[ಇಂಗಳೇಶ್ವರ]] * [[ಕುಮಟಗಿ]] {{col-end}} [[File:Uttar Karnataka food.JPG|thumb|ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊಟ]] [[ಚಿತ್ರ:scan0038.jpg|thumb|ಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲ ಜೋಶಿ]] ==ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿ== ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆ ಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಂಬಾಣಿ ಜನಾಂಗವು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ==ಕಲೆ== ಲಾವಣಿ ಪದಗಳು, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಗೀಗೀ ಪದಗಳು, ಹಂತಿ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಹರಮ್ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಈ ನಾಡಿನ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹಣಕಾಸು== ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ]] ರಸ್ತೆಯ ಇಬ್ರಾಹಿಮಪುರ ಗೇಟಿನ ಬಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಚೇರಿಯಿದೆ. ==ವ್ಯಾಪಾರ== ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಡಚಣ ಪಟ್ಟಣವು ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ==ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು== [[ಚಿತ್ರ:Gv2 08072008.jpg|thumb|right|ಡಾ.ಜಿ.ವಿ.ಕುಲಕರ್ಣಿ]] ಸರ್ಕಾರಿ ರಾಷ್ತ್ರೀಕೃತ, ಸಹಕಾರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕಾರ್ಯಾನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ==ಆಡಳಿತ== ವಿಜಯಪುರವು ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಬೆಳಗಾವಿ]] ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಎರಡು ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಉಪವಿಭಾಗವು ವಿಜಯಪುರ, ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂಡಿ ಉಪವಿಭಾಗವು ಇಂಡಿ ಮತ್ತು ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ( ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಸಹ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಉಪ ವಿಭಾಗವು ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಒಬ್ಬ ತಹಸೀಲ್ದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು== [[File:Bijapur-district-kn.svg|thumb|ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಕಾಶೆ]] [[Image:BijapurDistrict Map 2006.JPG|thumb|200px|ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳ ನಕ್ಷೆ]] [[File:Map of Biajpur.JPG|thumb|ವಿಜಯಪುರ ನಕಾಶೆ]] * [[ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [http://www.bijapurcity.mrc.gov.in/ ವಿಜಯಪುರ ನಗರಸಭೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160422132943/http://www.bijapurcity.mrc.gov.in/ |date=2016-04-22 }} * [[ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [http://www.inditown.mrc.gov.in/ ಇಂಡಿ ಪುರಸಭೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160407100138/http://www.inditown.mrc.gov.in/ |date=2016-04-07 }} * [[ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [https://web.archive.org/web/20170422181102/http://www.sindagitown.mrc.gov.in/ ಸಿಂದಗಿ ಪುರಸಭೆ] * [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [http://www.basavanabagewaditown.mrc.gov.in/ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ಪುರಸಭೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160110145737/http://www.basavanabagewaditown.mrc.gov.in/ |date=2016-01-10 }} * [[ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕು]] [http://www.muddebihaltown.mrc.gov.in/tourism ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಪುರಸಭೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಫೆಬ್ರುವರಿ 8, 2013 ರಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 7 ಹೊಸ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. <big>ಹೊಸ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು</big> * [[ತಾಳಿಕೋಟಿ]] [http://www.talikotetown.mrc.gov.in/ ತಾಳಿಕೋಟ ಪುರಸಭೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160423000514/http://www.talikotetown.mrc.gov.in/ |date=2016-04-23 }} * [[ಬಬಲೇಶ್ವರ]] * [[ಚಡಚಣ]] * [[ತಿಕೋಟಾ]] * [[ನಿಡಗುಂದಿ]] * [[ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ]] * [[ಕೊಲ್ಹಾರ]] * [[ಆಲಮೇಲ]] ==ಬೀಜ ಉತ್ಪಾದಕ ಕಂಪನಿಗಳು== * ಮೆ. ಗ್ರೇನ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅಗ್ರಿ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಪ್ರೈ.ಲಿ., ವಿಜಯಪುರ. * ಮಿತ್ರ ಅಗ್ರೊ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್, ವಿಜಯಪುರ * ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ನಿಗಮ ಶೀತಲಿಕರಣ ಘಟಕ, ವಿಜಯಪುರ ==ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಮಾರಾಟ ಮಹಾಮಂಡಳ ನಿಯಮಿತ== ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಮಹಾಮಂಡಳ ನಿಯಮಿತದ ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಯು ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದೆ. ==ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ== ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ, ವಿಜಯಪುರ. ==ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು== big>ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು</big> ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೮ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಇವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ # ಜಮಖಂಡಿ ಶುಗರ್ಸ್ # ನಿರಾಣಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ [[File:Sugarcane farming on vijayapura Bagalkot highway.jpg|thumb|sugarcane farming on vijayapura Bagalkot highway]] <ref>https://www.anekantprakashan.com/sugar-factories-in-vijayapura/district</ref> < ==ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು== ಕರ್ನಾಟಕ ವಸತಿ ಇಲಾಖೆಯು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. <big>ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು</big> * ಅಲಿಯಾಬಾದ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ ಹಂತ - 1 * ಅಲಿಯಾಬಾದ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ ಹಂತ - 2 * ಮಹಲ ಬಾಗಾಯತ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ <big>ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟುಗಳು</big> {{col-begin}} {{col-break}} * ಮಹಲ ಬಾಗಾಯತ್, ವಿಜಯಪುರ * ಕಸಬಾ, ವಿಜಯಪುರ {{col-break}} * ವಿಜಯಪುರ * ಸಿಂದಗಿ {{col-break}} * ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ * ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ {{col-break}} * ಇಂಡಿ * ತಾಳಿಕೋಟ {{col-break}} * ಬಬಲೇಶ್ವರ {{col-end}} ==ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸರಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. <br /> ==ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರ== ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ [[ಅಥಣಿ]] ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. 101.8 ಮೆಗಾ ಹರ್ಟ್ಸ್ ತರಂಗಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ವೃತ್ತದಿಂದ 4 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ [[ಅಥಣಿ]]ಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಡಕ್ಕೆ ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ 'ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ’ಯ ಮೊದಲ ಮಗುವಾಗಿ ದಿನಾಂಕ : 18-09-1997 ರಂದು ಎಫ್.ಎಮ್. ಬ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸ್ವಂತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ [[ದೆಹಲಿ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಮುಂಬಯಿ]] ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ ಕೆಂದ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮರು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 2x*3 ಕಿ.ವ್ಯಾ. ಪ್ರಸಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಇದರ ಪ್ರಸಾರವು ಸುಮಾರು 80. ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದವರೆಗೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೃಷಿ, ಜಾನಪದ ಕಲೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಮನರಂಜನೆ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ==ವಾಹನ ಸಾರಿಗೆ== ವಿಜಯಪುರ ಪಟ್ಟಣವು ನಗರ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾರಿಗೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ 9 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2013 ರಂದು ಅತ್ಯ್ಯಾಧುನಿಕ ಈಶಾನ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳು ಪ್ರಾರಭವಾಗಿ ನಗರದ ಜನತೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನ ಗಳಿಗೆ ವಿಜಯಪುರ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ (ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಕ್ಟರಿ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದಿನದ ಪಾಸನ್ನು ಪಡೆದು ನಗರದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸರಕಾರೇತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳು ರಾಜ್ಯ, ಅಂತರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಜಯಪುರದಿಂದ [[ಮುಂಬಯಿ]], [[ಪುಣೆ|ಪುನಾ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಹೈದರಾಬಾದು]]ಗಳಿಗೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಇತರೆ ನಿಗಮದ ಬಸ್ಸುಗಳು,ಅಂತರರಾಜ್ಯ ([[ಗೋವಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]) ವಾಹನಗಳು ಕೂಡ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಹನ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ - <big>ಕೆ ಎ - 28</big> ಆಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ [[ಬಾಗಲಕೋಟ]] ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <big>ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು</big> ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ {{col-begin}} {{col-break}} * [[ಆಲಮಟ್ಟಿ]] * [[ಬೇನಾಳ]] {{col-break}} * [[ವಂದಾಲ]] * [[ಅಂಗಡಗೇರಿ]] {{col-break}} * [[ತೆಲಗಿ]] * [[ಕೂಡಗಿ]] {{col-break}} * [[ಕಲಗುರ್ಕಿ]] * [[ಮುಳವಾಡ]] {{col-break}} * [[ಹೊನಗನಹಳ್ಳಿ]] * [[ಜುಮನಾಳ]] {{col-break}} * [[ಇಬ್ರಾಹಿಂಪುರ]] * ವಿಜಯಪುರ {{col-break}} * [[ಅಲಿಬಾದ್]] * [[ಮಿಂಚನಾಳ]] {{col-break}} * [[ಕ್ಯಾತನಕೇರಿ]] * [[ನಿಂಬಾಳ]] {{col-break}} * [[ಚೋರಗಿ]] * [[ಇಂಡಿ]] {{col-break}} * [[ಲಚ್ಯಾಣ]] * [[ಪಡನೂರ]] {{col-end}} ==ವಿಮಾನಯಾನ ಸಾರಿಗೆ== <big>ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ</big> ವಿಜಯಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 5ಕಿ.ಮೀ ಮಧಬಾವಿ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ದೂರವಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರವು 725 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ. ==ಜಲಸಾರಿಗೆ== <big>ಬಂದರು</big> ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ [[ಕಾರವಾರ]] ಹಾಗೂ [[ಗೋವಾ]] ಬಂದರುಗಳಿವೆ. ==ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಿಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಇರುವ ದೂರ== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಿಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಇರುವ ದೂರವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೊಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. {| class="wikitable" <hiddentext>generated with [[:de:Wikipedia:Helferlein/VBA-Macro for EXCEL tableconversion]] V14<\hiddentext> |- style="background-color:#969696;font-weight:bold" valign="bottom" | width="30" Height="30" style = "text-align:center"| ಕ್ರ.ಸಂ. | width="100" style = "text-align:center"| ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು | width="150" style = "text-align:center"| ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ | width="100" style = "text-align:center"| ವಿಜಯಪುರ | width="100" style = "text-align:center"| ಇಂಡಿ | width="100" style = "text-align:center"| ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ | width="100" style = "text-align:center"| ಸಿಂದಗಿ |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="12.75" |1 | ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ | 0 | 45 | 85 | 37 | 57 |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="12.75" | 2 | ವಿಜಯಪುರ | 45 | 0 | 55 | 82 | 60 |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="12.75" | 3 | ಇಂಡಿ | 85 | 55 | 0 | 100 | 50 |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="12.75" | 4 | ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ | 37 | 82 | 100 | 0 | 80 |- valign="bottom" style = "text-align:center" | Height="12.75" | 5 | ಸಿಂದಗಿ | 57 | 60 | 50 | 80 | 0 |} * ==ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಡಾ|| ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು 1982ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್, ಜಿಮ್, ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಮೈದಾನ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮೈದಾನ, ಸ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮೈದಾನ ಮತ್ತು ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಇದೆ. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ==ಕ್ರೀಡೆ== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟಗಳ ಕಣಜ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರೇಮಲತಾ ಸುರೇಬಾನ, ಯಲಗುರೇಶ ಗಡ್ಡಿ, ಲಕ್ಕಪ್ಪ ಕುರಣಿ, ಸಂತೋಷ್ ಕುರಣಿ, ರಾಜು ಭಾಟಿ, ಆರತಿ ಭಾಟಿ, ಆನಂದ ದಂಡಿನ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಕುರಣಿ, ಗೀತಾಂಜಲಿ ಜ್ಯೋತೆಪ್ಪನ್ನವರ, ಆಸೀಫ್ ಅತ್ತಾರ, ಶಹೀರಾ ಅತ್ತಾರ, ಮೇಘಾ ಗೂಗಾಡ, ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಡೊಳ್ಳಿ, ಗಂಗೂ ಬಿರಾದಾರ, ಸೀಮಾ ಅಡಗಲ್ಲ, ಸಂಜು ನಾಯಕ,ಶಾಹಿರಾಬಾನು ಲೋಧಿ,ಸಾವಿತ್ರಿ ಹೆಬ್ಬಾಳಟ್ಟಿ, ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ಯಳಮೇಲಿ,ಮಲಿಕ್ ಅತ್ತಾರ ಮತ್ತು ನೀಲಮ್ಮ ಮಲ್ಲಿಗವಾಡ ಮುಂತಾದವರು. ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ರಾಜ್ಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯವರಾದ ಕಿರಣ ಕಟ್ಟಿಮನಿಯವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನ ವಿಜಯಪುರ ಬುಲ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * ಕ್ರೀಡಾ ನಿಲಯ, ವಿಜಯಪುರ ==ರಾಜಕೀಯ== ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ 8 ಜನ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ (ಕೆಳಮನೆ), ಒಬ್ಬರು ಲೋಕಸಭೆಗೆ (ಸಂಸದರು) ಮತ್ತು 5 ಜನ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ ಗೆ(ಮೇಲ್ಮನೆ) ಶಾಸಕರು ಆಯ್ಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. <big>ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು</big> * [[ವಿಜಯಪುರ ನಗರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ಬಬಲೇಶ್ವರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ಇಂಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ಸಿಂದಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] * [[ನಾಗಠಾಣ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]] ==ನಗರಾಡಳಿತ== ವಿಜಯಪುರ ನಗರವು ವಿಜಯಪುರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಅಭಿವೃಧ್ದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ವಿಜಯಪುರ ನಗರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. * ಜನಸಂಖ್ಯೆ - 3,26,368 (2011) * ವಿಸ್ತೀರ್ಣ - 93.5 ಸ್ಕ್ವರ್ ಮೀಟರ್ * ವಾರ್ಡಗಳು - 35 * ನಗರದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದ - 600 ಕಿ.ಮೀ. ==ಶಿಕ್ಷಣ== ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕಾನೇಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ, ಸ್ನಾತಕ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಸಂಸ್ಠೆಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಾನೂನು, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಆಡಳಿತ, ಗಣಕವಿಜ್ಞಾನ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಆಯುರ್ವೇದ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಹಿಳಾ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕಮಾತ್ರ [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ. [[File:BLDEA's Dr.P.G.Halakatti College of Engineering and Technology. Bijapur - 586101, Karnataka , India..jpg|thumb|ವಚನ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ.ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ,ವಿಜಯಪುರ]] [[File:Anjuman college bijapur.JPG|thumb|ಅಂಜುಮನ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ]] [[File:Banjara bijapur.JPG|thumb|ಬಂಜಾರಾ ಸಂಘ, ವಿಜಯಪುರ]] ==ಸಾಹಿತ್ಯ== [[File:S S Maharaj.jpg|thumb|250px|right| ಸ.ಸ. ಗಣಪತರಾವ ಮಹಾರಜ, ಶಾಂತಿ ಕುಟೀರ ಆಶ್ರಮ, ಕನ್ನೂರ]] ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮೃದ್ದವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ [[ಅಣ್ಣ ಬಸವಣ್ಣ]], [[ಅಭಿನವ ಪಂಪ ನಾಗಚಂದ್ರ]], [[ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿ]], [[ಅಗ್ಗಳ]], [[ಗೋಪಕವಿ]], [[ಕಾಖಂಡಕಿ ಮಹಿಪತಿದಾಸರು]], ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಪಂಡಿತರು, [[ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ]], [[ಬಂಥನಾಳ ಶಿವಯೋಗಿಗಳು]], [[ಶಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ]], [[ಹಲಸಂಗಿ ಮಧುರ ಚೆನ್ನ]], [[ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪ]], ಕಾಪಸೆ ರೇವಪ್ಪ, [[ಶ್ರೀರಂಗ]], [[ರಂ. ಶ್ರೀ. ಮುಗಳಿ]], [[ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಚಾಂದಕವಟೆ]], ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ಯಡ್ರಾಮಿ, ಪ್ರೊ. ಎ.ಎಸ್.ಹಿಪ್ಪರಗಿ, [[ಬಿ. ಬಿ. ಹೆಂಡಿ|ಡಾ.ಬಿ.ಬಿ.ಹೆಂಡಿ]], ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಮಹಾ ಸ್ವಾಮಿಜಿಗಳು, [[ಎಮ್.ಎಮ್.ಕಲಬುರ್ಗಿ]], [[ಶಂ.ಗು.ಬಿರಾದಾರ]], ಶರಣಪ್ಪ ಕಂಚಾಣಿ, [[ಕುಮಾರ ಕಕ್ಕಯ್ಯ]], [[ಸಿಸು ಸಂಗಮೇಶ]], ಸಂಗಮನಾಥ ಹಂಡಿ, [[ರಂಜಾನ ದರ್ಗಾ]], [[ಸ. ಜ. ನಾಗಲೋಟಿಮಠ|ಸ.ಜ.ನಾಗಲೋಟಿ ಮಠ]], [[ಎಚ್ ಬಿ ವಾಲೀಕಾರ]], [[ಆರ್. ಆರ್. ಹಂಚಿನಾಳ]], [[ಕೃಷ್ಣ ಕೊಲ್ಹಾರ ಕುಲಕರ್ಣಿ]], [[ಜಿ.ವಿ.ಕುಲಕರ್ಣಿ]], [[ಪಿ.ಬಿ.ಧುತ್ತರಗಿ]], [[ಬಸವರಾಜ ಡೋಣೂರ]], [[ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಪುರಾಣಿಕ]], [[ರಾಮಚಂದ್ರ ಕೊಟ್ಟಲಗಿ]], [[ಕೆ.ಎನ್.ಸಾಳುಂಕೆ]], [[ಶಾಂತಾ ಇಮ್ರಾಪುರ]], ಪ್ರೊ.ಬಿ.ಆರ್.ಪೋಲೀಸಪಾಟೀಲ, ಪ್ರೊ.ಶಿವರುದ್ರ ಕಲ್ಲೋಳಕರ್, ಶಿವನಗೌಡ ಕೋಟಿ, [[ಪ್ರೊ.ಎನ್.ಜಿ.ಕರೂರ]], ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲ ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ ನಾಯಕ, [[ಜಂಬುನಾಥ ಕಲ್ಯಾಣಿ]], [[ಡಾ. ವಿಜಾಯಾ ದೇವಿ]], [[ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಬಿ.ಸಜ್ಜನ]] ಮುಂತಾದ ಕವಿಗಳು, ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಕಾಂದಬರಿಕಾರರು, ವಿಮರ್ಶಕರು, ಚಿಂತಕರು, ಕಲಾವಿದರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ನಾಟಕಕಾರರು, ಸಂಶೋಧಕರು, ವಿದ್ವಾಂಸರು, ವಾಗ್ಮಿಗಳು, ಲೇಖಕರು ಮೊದಲಾದ ಹಿರಿಯ - ಕಿರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಇಂಡಿ]] ತಾಲೂಕಿನ [[ಹಲಸಂಗಿ]]ಯ ಗೆಳೆಯರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ, ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದ ರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಲೋಕದೊಳಗೆ ದೇಸೀಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದರು. ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಮೂವತ್ತರ ದಶಕದ ಅರ್ಧಭಾಗವು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವರ್ಷಗಳಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದುದು. ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಒಂದರಂತೆ ಒಂದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜನಪದ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ‘ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರು’ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ದೇಸೀಕಾವ್ಯದ ಅಪುರ್ವ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸಾರಿದರು. ಗರತಿಯ ಹಾಡು(1931), ಜೀವನ ಸಂಗೀತ(1933)ಗಳಂತೆ 'ಮಲ್ಲಿಗೆ ದಂಡೆ'(1935) ಕೃತಿಯೂ ಜನಪದ ಗೀತ ಸಂಕಲನವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಅಪರೂಪದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಈ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಾವಣಿಕಾರರ, ಗರತಿಯರ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದ ಮಧುರಚೆನ್ನ, ಪಿ.ಧೂಲಾ, ಕಾಪಸೆ ರೇವಪ್ಪ, ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣನವರು ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆ ಅಪುರ್ವವಾದುದು. ಹಲಸಂಗಿ, ಚಡಚಣ, ಇಂಡಿ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಈ ಹಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ 1923ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 9 ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿ ಈ ಹಾಡುಗಳ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಸಾರಿದರು. ಡಾ.ಗುರುಲಿಂಗ ಕಾಪಸೆಯವರು 'ಹಲಸಂಗಿ ಹಾಡು'(2000) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ [[ಹಲಸಂಗಿ]] ಭಾಗದ ಲಾವಣಿಕಾರರು ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿಕೊಂಡ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. “[[ಹಲಸಂಗಿ]]ಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಲಾವಣಿಕಾರನಾಗಿದ್ದ ಖಾಜಾಭಾಯಿ. ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಮದಭಾವಿ ಅವರ ಬಬಲಾದಿ ಚಿಕ್ಕಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಈ ಮೊದಲಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಕನ್ನಡ ವಚನ ಪರಂಪರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಸಾಧಕರ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿವೆ. ಜೀವನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿತವಾದ ಲಾವಣಿಗಳು ಮೂಲ ಕವಿಗಳಿಂದಲೇ ಪಡೆದವುಗಳಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಾಡುಗಾರರಿಂದ ದೊರಕಿಸಿದಂತಹವು. ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಲಾವಣಿಕಾರ ಕುಬ್ಬಣ್ಣನವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ವೀರಭದ್ರಪ್ಪನವರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಲಸಂಗಿಯವರೇ ಆದ ಓಲೇಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪನವರು ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಓಲೇಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪನವರು ಆ ಕಾಲದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಹಾಡುಗಾರರು. ಈತನ ಕಂಚಿನ ಕಂಠ ಎಂಥವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತಲಿತ್ತು. 1936 ರಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಹಲಸಂಗಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಓಲೇಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರನಿಂದ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಮರೆತರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಆತನನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ತೂರಿಗೂ ಕರಿಸಿ, ಹಾಡಿಸಿ, ಕೇಳಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಾರಂತರೇ ತಮ್ಮ ‘ಹುಚ್ಚು ಮನಸ್ಸಿನ ಹತ್ತು ಮುಖಗಳು’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಆ ದಿನ ಕಲೆತ ಹಿಂದೂ - ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಒಕ್ಕೂಟವು ನನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಾಲ ಇತ್ತು. ನಾನು ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮ ಊರಿಗೂ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಡಿಸಿ ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅವನಿಂದ ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ಹುಡುಗರಿಗೂ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಇದು ಅಂದಿನ ಹಲಸಂಗಿ ಲಾವಣಿ ಹಾಡುಗಾರನ ಅಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಓಲೇಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರನಂತೆ ಓಲೇಕಾರ ಮಾದಣ್ಣನೂ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಧುರಚೆನ್ನರ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯನಾದ ಈತನಿಂದ ಆ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನವರು ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಲಸಂಗಿಯ ಗಾಢ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ವರಕವಿ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ‘ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ’ ದಂಥ ಕವಿತೆಗಳು ಲಾವಣಿಯ ಲಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.” [[ಹಲಸಂಗಿ]] ಗೆಳೆಯರು ಕೈಗೊಂಡ ಆ ಸಂದರ್ಭದ ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹ, ಸಂಪಾದನೆ ಪ್ರಚಾರ ಕಾರ್ಯ ಜನಮುಖಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕತೆ ತಂದಿತು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಾನ್ ಫೇತ್ವುನಲ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ಆಯ್ದ ಲಾವಣಿಗಳು ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಎಂಟಿಕ್ವೆರಿ’ 1885-1888ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಸಾಧನೆ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಪಿ.ಧೂಲಾ ಸಾಹೇಬ ಮತ್ತು ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣನವರ ‘ಜೀವನ ಸಂಗೀತ’ ಲಾವಣಿಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. 1919ರಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ 5 ನೆಯ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತಗೌಡರು ‘ಲಾವಣಿಗಳು’ ಎಂಬ ವಿಷಯವಾಗಿ ಒಂದು ಲೇಖನ ಓದಿ ‘ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಲಾವಣಿ ಪದ’ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುಟಗಳ ಲಾವಣಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅನಂತರ 1923ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ‘ಹಳ್ಳಿಯ ಹಾಡುಗಳು’ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನೋದಿದ ಮಧುರಚೆನ್ನರು ಆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಾವಣಿಯನ್ನೇ ಉದಾಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪಿ.ಧೂಲಾ ಸಾಹೇಬರು ‘ಲಾವಣಿಯ ಲಾವಣ್ಯ’ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನೋದಿದ್ದುದು ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 1925ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿಯವರು ‘ಕನ್ನಡ ಲಾವಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಹೀಗೆ ‘ಲಾವಣಿ’ಗಳ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೇನೋ ನಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಯಾರೂ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಕೊಡುವ ಸಾಹಸ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಮಾಡಿದವರೆಂದರೆ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರು. ಈ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಹಲಸಂಗಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಡೆದ ಈ ಕೆಲಸ ಕನ್ನಡದ ಹೊಸಕಾವ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಗೀತ ಸಂಕಲನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾದ ‘ಗರತಿಯ ಹಾಡು’,ಇದರಂಥದು ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲವೆನ್ನುವಷ್ಟು ಅದ್ವಿತೀಯವಾದುದು. ಇದು ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿದ ತೀವ್ರತರವಾದ ಸೆಳೆತ ದಾಖಲಾರ್ಹವಾದುದು. ಹಲಸಂಗಿ, ಚಡಚಣ, ಸಾಲೋಟಗಿ, ಇಂಡಿ ಮೊದಲಾದ ಈ ಪರಿಸರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ದಣಿವಿಲ್ಲದೆ ಹಾಡುವ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರು ಹಾಡಿಸಿ ಬರೆದುಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ರೂಪಿತವಾದುದೇ ‘ಗರತಿಯ ಹಾಡು.’ ಇದರ ಸಂಗ್ರಾಹಕರು ಹಲಸಂಗಿಯ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಪ್ಪ, ಲಿಂಗಪ್ಪ, ರೇವಪ್ಪ ಮೊದಲಾದ ಗೆಳೆಯರು. ಅಂದರೆ ಮಧುರಚೆನ್ನ, ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ, ರೇವಪ್ಪ ಕಾಪಸೆ ಅವರು. ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಜನಪದ ಕಾರ್ಯವೇ ಒಂದು ಮಾದರಿಯದು. ಆ ಗೆಳೆಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಕಾಪಸೆ ರೇವಪ್ಪನವರ ಈ ಕಾರ್ಯ ಇನ್ನೂ ವಿಶೇಷವಾದುದು. ಈ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬರೆದ ಮಧುರಚೆನ್ನರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಕೂಡ ಅಭ್ಯಾಸ ಪುರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸಕಾವ್ಯ ರಚನಾಕಾರರಿಗೆ ಅಪರೂಪದ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ‘ಮಲ್ಲಿಗೆ ದಂಡೆ’ಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಂತೂ ಛಂದೋವೈವಿಧ್ಯ ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ. ತ್ರಿಪದಿಯ ಹಲವಾರು ರೂಪ ಭೇದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಗಳೆ ಸಾಂಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಹಾಗೂ ದ್ವಿಪದಿ, ಚೌಪದಿ ಭೋಗ ಷಟ್ಪದಿಯಂಥ ಶಿಷ್ಟ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕ ಛಂದೋ ರೂಪಗಳ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಾವುದನ್ನೂ ಜನಪದ ಕವಿಗಳು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡದೇ ಬರೆದರೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಯ ತತ್ವಕ್ಕೇ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಬರುವ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಅವುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ‘ಹಳ್ಳಿಗರ ಹಾಡು ಗಳು ಎಷ್ಟು ಮನೋಹರವಾಗಿರಬಲ್ಲವು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವರೆಲ್ಲ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯುಳ್ಳವರೆಂದಾಗಲಿ, ಸತತವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವರೆಂದಾಗಲಿ ಯಾರು ಹೇಳಬಲ್ಲರು? ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ತೀನಂಶ್ರೀ ಅವರು ಜನಪದರ ಕಾವ್ಯದ ಹುಟ್ಟಿನ ಸಹಜತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗದ ಕವಿಗಳು ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಮೃದ್ಧತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ==ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು== ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ (90 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ) 1923ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ 9ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಸಿದ್ದಾಂತಿ ಶಿವಶಂಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತ್ತು. ನಂತರ ದ್ವೀತಿಯವಾಗಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ 79ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು [[ಕೊ.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ]]ರವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ 9, 10, 11 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2013ರಂದು ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. <big>ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ</big> {| class="wikitable" <hiddentext>generated with [[:de:Wikipedia:Helferlein/VBA-Macro for EXCEL tableconversion]] V14<\hiddentext> |- style="background-color:#969696;font-weight:bold" valign="bottom" | width="30" Height="30" | ಕ್ರ.ಸಂ. | width="50" | ವರ್ಷ | width="150" | ಸ್ಥಳ | width="200" | ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ |- valign="bottom" |9 |1923 |ವಿಜಯಪುರ |[[ಸಿದ್ಧಾಂತಿ ಶಿವಶಂಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] |- valign="bottom" |79 |2013 |ವಿಜಯಪುರ |[[ಕೊ. ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ]] |} ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಬೇರೆ ಸ್ಠಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ]], [[ಶ್ರೀರಂಗ]] ಮತ್ತು [[ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ]]. {| class="wikitable" <hiddentext>generated with [[:de:Wikipedia:Helferlein/VBA-Macro for EXCEL tableconversion]] V14<\hiddentext> |- style="background-color:#969696;font-weight:bold" valign="bottom" | width="30" Height="30" | ಕ್ರ.ಸಂ. | width="50" | ವರ್ಷ | width="150" | ಸ್ಥಳ | width="200" | ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ |- valign="bottom" |12 |1926 |[[ಬಳ್ಳಾರಿ]] |[[ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ]] |- valign="bottom" |38 |1956 |[[ರಾಯಚೂರು]] |[[ಶ್ರೀರಂಗ]] |- valign="bottom" |62 |1993 |[[ಕೊಪ್ಪ್ಪಳ]] |[[ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ]] |} ==ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಲಯಗಳು== * ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಲಯ, ಗೊಳ್ ಗುಂಬಜ್ ಆವರಣ, ವಿಜಯಪುರ. * ರೈಲ್ವೆ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ * ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ * ಗೊಂಬೆಗಳ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ ==ವಿಜ್ಞಾನ== [[ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಣಿತಜ್ಞರು. [[ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಬಳಿ ಬಿಜ್ಜಡಬೀಡ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಕ್ರಿ ಶ 1114. ತಂದೆ ಮಹೇಶ್ವರೋಪಾಧ್ಯಾಯ. ತಂದೆಯೂ ಗಣಿತಜ್ಞ. ಅವರಿಂದಲೇ ಮೊದಲ ಪಾಠ. ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದನು. ಅಲ್ಲಿ [[ವರಾಹಮಿಹಿರ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತ|ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತರ]] ಗಣಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು. ದಶಮಾನ ಪದ್ದತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ [[ಬೀಜಗಣಿತ]]ದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದವರು ಇವರು. ಇವರು ಒಟ್ಟು ಆರು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶರೋಮಣಿ ಎಂಬುದು ಖಗೋ-ಗಣಿತದ ಗ್ರಂಥ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಹಾಗು ಗ್ರಹಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 'ಲೀಲಾವತಿ' ಎಂಬುದು ತನ್ನ ಮಗಳ ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆದುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ ಅಂಕ ಗಣಿತವೇ ಇದರ ಜೀವಾಳ. ಈಗಿನ ಕ್ಯಾಲಕುಲಸ್ ಗಣಿತದ ಮೂಲ ತತ್ವ. ದಶಮಾಂಶ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಈತನೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ ಶ 1185ರಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದ. ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ (1114 - 1185), ಅಥವಾ ಎರಡನೆಯ ಭಾಸ್ಕರ, ಭಾರತದ ಗಣಿತಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ವಿಜಯಪುರದ ಬಳಿ ಬಿಜ್ಜಡ ಬೀಡ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದನು. ಅಲ್ಲಿ ವರಾಹಮಿಹಿರ ಮತ್ತು [[ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತ|ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತರ]] ಗಣಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು. ದಶಮಾನ ಪದ್ದತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ [[ಬೀಜಗಣಿತ]]ದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದವರು ಇವರು. <big>ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯನ ಮುಖ್ಯಕೃತಿಗಳು:</big> * <big>ಲೀಲಾವತಿ</big> (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಂಕಗಣಿತದ ಬಗ್ಗೆ, ತನ್ನ ಮಗಳ ಮನೋರಂಜನೆಗಾಗಿ ಬರೆದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ). * <big>ಬೀಜಗಣಿತ</big> * <big>ಸಿದ್ಧಾಂತಶಿರೋಮಣಿ</big> ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ: * <big>ಗೋಳಾಧ್ಯಾಯ</big> * <big>ಗ್ರಹಗಣಿತ</big> <big>ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಷತ್ತು</big> ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಉಪ ಕಚೇರಿಯು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ==ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ== <big>ವಿಜಯಪುರ ಕೃಷಿ ಹವಾಮಾನ ಸೇವೆಗಳು</big> ಇದು ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣವಾಗಿದ್ದು ಕೃಷಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ಹವಾಮಾನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <big>ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಂಡಳಿ</big> ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಂಡಳಿಯ ಉಪ ಕಚೇರಿಯು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. '''ಬಿಜಾಪುರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ *ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಅಥವಾ ರಕ್ಕಸ ತಂಗಡಗಿ ಎಂಬ ಯುದ್ಧ ನಡೆದ ಭೂಮಿ ಇದೆ. ಈ ಕದನವು 1565 ಜನವರಿ 26 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಈ ಕದನವು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಮತ್ತು ವಿಜಯನರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಕದನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅರಸ ಸದಾಶಿವರಾಯ ಇದ್ದನು. *ಈ ಯುದ್ಧದ ನಾಯಕತ್ವವವನು ಅಳಿಯರಾಮರಾಯ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನು *ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗೋಳಗುಮ್ಮಟಾ ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿದೆ *ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೋಜವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಎಂದು ಕರೆವುತ್ತಾರೆ. *ಬಿಜಾಪುರದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿಯು ಜಗತ್ತ ಜ್ಯೋತಿ ಬಸವಣ್ಣ ಜನಿಸಿದ ಸ್ಥಳ. *ಬಿಜಾಪುರವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಂಜಾಬ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು "ಮಲಪ್ರಭಾ ==ದಿಕ್ಕುಗಳು== {{geographic location |Center=ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ |Southwest= [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ]] |Southeast= [[ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]] |West= [[ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |Northwest=[[ಸಾಂಗಲಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |Northeast=[[ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |East=[[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |North=[[ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] |South=[[ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ]] }} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://vijayapura.nic.in/ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * [http://www.bijapurcity.mrc.gov.in/ ವಿಜಯಪುರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160422132943/http://www.bijapurcity.mrc.gov.in/ |date=2016-04-22 }} * [http://rcbijapur.ignou.ac.in/ ವಿಜಯಪುರ ಇಗ್ನೋ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * [http://kswu.ac.in/ ವಿಜಯಪುರ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * [http://164.100.80.171/zpportal/displayDistInfo.aspx?context=districtMap&distCode=1507&talCode=&mod=1 ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170620091727/http://164.100.80.171/zpportal/displayDistInfo.aspx?context=districtMap&distCode=1507&talCode=&mod=1 |date=2017-06-20 }} * [http://164.100.80.171/tpportal/displayDistTal.aspx?context=districtMap&distCode=1507&talCode=# ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ ತಾಲ್ಲೂಕ ಪಂಚಾಯತಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170620091833/http://164.100.80.171/tpportal/displayDistTal.aspx?context=districtMap&distCode=1507&talCode= |date=2017-06-20 }} * [https://districts.ecourts.gov.in/vijayapura ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] * [http://maps.google.co.in/maps?hl=en&psj=1&bav=on.2,or.r_qf.&bvm=bv.43287494,d.bmk&biw=1024&bih=677&q=bijapur&um=1&ie=UTF-8&hq=&hnear=0x3bc6557d98aa706f:0xedd4a1794e8fe8d2,Bijapur,+Karnataka&gl=in&sa=X&ei=PeA9Ue6gB8HXrQewrYGIBw&ved=0CKIBELY ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೂಗಲ್ ನಕಾಶೆ] * [http://wikimapia.org/#lang=en&lat=16.835022&lon=75.717087&z=13&m=w ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಕಿಮ್ಯಾಪಿಯ ನಕಾಶೆ] {{ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು}} {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} dhprxv07xf5cjgzvgddp0yspwqcg7fe 0 52129 1433834 1335668 2026-10-19T13:34:38Z ~2026-56016-39 102510 /* */ 1433834 wikitext text/x-wiki '''ಅಲಂಕಾರ''':-- ಮನುಷ್ಯನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ [[ಒಡವೆ]], ವಸ್ತ್ರ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಜನರು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕಟ್ಟಡ ಅಥವಾ ಗೋಡೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸುಂದರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅಲಂಕಾರವೆಂದರೆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಎಂದಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತನಾಡುವಾಗಲೂ ಕೇಳುವವರಿಗೆ ಹಿತವಾಗುವಂತೆ ಚಮತ್ಕಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾನಾಡುವುದು ಉಂಟು. *ಉದಾ : ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮೂಡಿದನು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಬದಲಿಗೆ, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸೂರ್ಯನು ಮುತ್ತೈದೆಯ ಹಣೆಯ ಕುಂಕುಮದಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಮಾತಿನ ಸೌಂದರ್ಯ ಹೆಚ್ಚುವುದು. ಉದಾಹರಣೆ:- ಕಮಲೆಯ ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಓಡುತ್ತಾಳೆ ಉಪಮೇಯ -ಕಮಲೆಯು ಉಪಮಾನ - ಜಿಂಕೆ ಉಪಮಾವಾಚಕ - ಅಂತೆ ಸಾದಾರಣಧರ್ಮ - ಓಡುತ್ತಾಳೆ == ಅಲಂಕಾರಗಳು == *ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ರಮಣೀಯತೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ 'ಶಬ್ದ' ಮತ್ತು 'ಅರ್ಥ'ಗಳ ಉಕ್ತಿ ವೈಚಿತ್ರವನ್ನು "ಅಲಂಕಾರ" ಎನ್ನಬಹುದು. ಅಲಂಕಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಭಾಷೆಗೆ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ ಸಾಧನ. ಹಾಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಕ್ಷಣಿಕನಾದ ದಂಡಿ - "ಕಾವ್ಯಶೋಭಾಕರನ್ ಧರ್ಮಾನಲಂಕಾರಾನ್ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ" ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. *ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಗುರ್ತಿಸುತ್ತೇವೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. *೧.'''ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನ''' : ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಲಂಕಾರಿಕನಾದ ಭಾಮಹನನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. *೨.'''ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳು''' : ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅನುಪ್ರಾಸ ಯಮಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. *೩.'''[[ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ]]ಗಳು''' : ಇದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಅಲಂಕಾರಗಳಾದ - ಉಪಮೆ, ದೀಪಕ, ರೂಪಕ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ, ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸ, ಶ್ಲೇಷೆ, ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವೋಕ್ತಿಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನ=== ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಯಸಿ, ರಸವನ್ನುಅಲಂಕಾರವೆಂದೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಗಳೇ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಕರಾದ [[ಭಾಮಹ]], ಉದ್ಬಟ, ರುದ್ರಟ, ಜಯದೇವ ಮೊದಲಾದವರ ಒಟ್ಟು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು 'ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನ'ವೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಭಾವವೂ ಗಾಢವಾಗಿದ್ದ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು 'ಅಲಂಕಾರ ಶಾಸ್ತ್ರ'ವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಲಂಕಾರಿಕನಾದ ಭಾಮಹನು "ಕಾವ್ಯಾಲಂಕಾರ" ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಮೊದಲ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ಲಕ್ಷಣ, ಪ್ರಯೋಜನ, ವಿಭಾಗ ಈ ಮೊದಲಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಚಾರವೂ, ಎರಡು, ಮೂರನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦ ಅಲಂಕಾರಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯೂ, ನಾಲ್ಕನೆಯದರಲ್ಲಿ ೧೦ ಕಾವ್ಯ ದೋಷಗಳನ್ನೂ, ಐದನೆಯದರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ದೋಷಗಳ ವಿಷಯವೂ, ಆರನೆಯದರಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕುರಿತ ಕೆಲವು ಸೂಚನೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. *ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುತಃ ತರ್ಕ ವ್ಯಾಕರಣಗಳಿಗೆ ಸೇರತಕ್ಕ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಪರಿಚ್ಛೇದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅಲಂಕಾರಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯೇ ಭಾಮಹನ ಗ್ರಂಥದ ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯ. ಇವನು ರಸಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನೇನೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಶೃಂಗಾರಾದಿ ರಸಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದರ್ಶಿಸಿದ್ದರೆ ರಸವದಲಂಕಾರವಾಗುವುದೆಂದು ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. *ಭಾಮಹನ ಮತದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಕಾವ್ಯವೂ ಅದು ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿರಲಿ, ಮುಕ್ತವಾಗಿರಲಿ 'ವಕ್ರೋಕ್ತಿ' ಯಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು. ಕಾವ್ಯದ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿಯೂ ಲೋಕರೂಢಿಗೆ ಮೀರಿದ ಒಂದು ಅತಿಶಯವಿರುವುದೇ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಕ್ರೋಕ್ತಿ. ವಕ್ರೋಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅಲಂಕಾರವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಭಾವೋಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಅಲಂಕಾರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ===ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳು=== *ಭಾಮಹನಿಗಿಂತ ದಂಡಿಗೆ ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ. ಇವನ ಕೃತಿ "ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶ". ಇದರ ಮೊದಲನೆಯ ಪರಿಚ್ಛೇದದ ಬಹುಭಾಗವು ವೈದರ್ಭ, ಗೌಡ ಎಂಬ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಮಾರ್ಗಗಳ ವಿಭೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ]]ಗಳೂ, ಮೂರನೆಯದರಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳೂ, ದೋಷಗಳೂ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿವೆ. *ದಂಡಿಯ ಒಲವೆಲ್ಲವೂ ವೈದರ್ಭದ ಮಾರ್ಗದ ಕಡೆಗಿದೆ. ಶ್ಲೇಷ, ಪ್ರಸಾದ, ಸಮತೆ, ಮಾಧುರ್ಯ, ಸುಕುಮಾರತೆ, ಅರ್ಥವ್ಯಕ್ತಿ, ಉದಾರತ್ವ, ಓಜಸ್ಸು, ಕಾಂತಿ, ಸಮಾಧಿ - ಈ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳು ವೈದರ್ಭ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಗಳು. *"ಕಾವ್ಯಶೋಭಾಕರಾನ್ ಧರ್ಮಾನ್ ಅಲಂಕಾರಾನ್ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ"| - ದಂಡಿ, ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸೊಗಸು ಕೊಡುವ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಗಳೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. *ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ - ೧.'''ಅನುಪ್ರಾಸ''' : ಅಂದರೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ಆವೃತ್ತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದೊ, ಎರಡೊ. ಮೂರೊ ಅಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು "ವೃತ್ತ್ಯಾನುಪ್ರಾಸ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಜತೆಜತೆಯಾಗಿ ಹಲವು ಕಡೆ ಬಂದರೆ, ಅದನ್ನು "ಛೇಕಾನುಪ್ರಾಸ" ಎನ್ನುವರು. *೨.'''ಯಮಕ''' : ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಕ್ಷರಗಳುಳ್ಳ ಪದವೋ, ಒಂದು ಪದ್ಯದ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯತವಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಬಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯಮಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. *೩.'''ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವ''' :ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು, ಪದಗಳನ್ನು ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ಆರಿಸಿ ಜೋಡಿಸಿ ಕವಿಗಳು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಇತರ ಶಬ್ದ ವೈಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 'ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಶಬ್ದವೈಖರಿ, ಅಭ್ಯಾಸಬಲ, ಬುದ್ಧಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇವು ಇದ್ದ ಹಾಗೆಲ್ಲಾ ಕಲ್ಪಿಸಿ ರಚಿಸಬಹುದು. ===ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರಗಳು=== ಕವಿಗಳು ಅರ್ಥ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾವ್ಯದ ಸೊಬಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ ಅದು [[ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ]]. ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವಿಧ ಅವುಗಳೆಂದರೆ :- # ಉಪಮಾಲಂಕಾರ # ದೀಪಕಾಲಂಕಾರ # ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ #ಉತ್ಪ್ರೇಶಾಲಂಕಾರ # ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸ ಅಲಂಕಾರ # ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ # ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ # ಸ್ವಭಾವೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ === ಉಪಮಾಲಂಕಾರ=== ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಇರುವ ಸಾದೃಶ್ಯ (ಸಮಾನವಾದ) ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದೇ ಉಪಮಾಲಂಕಾರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ - ೧.ಪೂರ್ಣೋಪಮೆ, ೨.ಲುಪ್ತೋಪಮೆ ಉಪಮಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, '''ಉಪಮೇಯ''' = ಯಾವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತೇವೆಯೋ ಆ ವಸ್ತು, '''ಉಪಮಾನ''' = ಯಾವ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತೇವೆಯೋ ಆ ವಸ್ತು, '''ಸಮಾನಧರ್ಮ''' = ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಸಮಾನಗುಣ, '''ಉಪಮಾವಾಚಕ''' = ಅಂತೆ, ಹಾಗೆ, ವೊಲ್, ಅಂಗ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳಿರುತ್ತವೆ. <big>ಉದಾ 1:</big> ಮಗುವಿನ ಮುಖವು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮನೋಹರವಾಗಿವೆ ಉಪಮೇಯ = ಮಗುವಿನ ಮುಖ ಉಪಮಾನ = ಚಂದ್ರ ಸಮಾನಧರ್ಮ = ಮನೋಹರ ಉಪಮಾವಾಚಕ = ಅಂತೆ ಸಮನ್ವಯ : ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ಮಗುವಿನ ಮುಖವನ್ನು ಉಪಮಾನವಾದ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ( ಸಾದೃಶ್ಯ) ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಉಪಮಾಲಂಕಾರ. ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನ, ಸಮಾನಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಉಪಮಾವಾಚಕ - ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಅಂಶಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಇದು <big>ಪೂರ್ಣ ಉಪಮಾಲಂಕಾರ </big> ಎಂದೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <big>ಉದಾ ೨</big> : ಸೀತೆಯ ಮುಖ ಕಮಲದಂತೆ ಇದೆ. ಉಪಮೇಯ = ಸೀತೆಯ ಮುಖ ಉಪಮಾನ = ಕಮಲ ಉಪಮಾವಾಚಕ = ಅಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾನಧರ್ಮ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ <big> ಲುಪ್ತೋಪಮಾಲಂಕಾರ</big> ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಉದಾಹರಣೆ : # ಹಸುಳೆಯಂತೆ ಕಾಂಬನಂತೆ. # ಹಾರಬಯಸೆನೀ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ. # ಹೊಳೆ ಕಡಲಿಗೆ ಸೇರುವ ತೆರದಿ. # ಪ್ರಾಚೀನ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಂತೆ ವೂಲವತ೯ವೂಂದು ಮಹಾಕೊಶವಾಗಿದೆ. # ===ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ=== ಉಪಮೇಯ ಉಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆಯು ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ವರ್ಣಿತವಾದರೆ ಅದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ (ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುವುದು ) ಉದಾ : ಸೀತೆಯ ಮುಖ ಕಮಲ ಉಪಮೇಯ = ಸೀತೆಯ ಮುಖ ಉಪಮಾನ = ಕಮಲ ಸಮನ್ವಯ : ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ಸೀತೆಯ ಮುಖಕ್ಕೂ ಉಪಮಾನವಾದ ಕಮಲಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳು-<br> ೧.ಅಭೇದ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ= ವರ್ಣಿಸುವ ವಸ್ತುವು ಇನ್ನೊಂದರಂತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳದೆ,ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳು ಅಂದರೆ ಉಪಮೇಯ ಉಪಮಾನಗಳೆರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳುವುದು.<br> ೨.ತದ್ರೂಪ್ಯ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ= ಉಪಮೇಯ & ಉಪಮಾನಗಳೆರಡನ್ನೂ ತದ್ರೂಪಿಯಾಗಿ ನಿದರ್ಶಿಸುವುದು. ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಉದಾಹರಣೆ " # ಎನ್ನ ಬಗೆಗನಿವಾರ್ಯವೀ ಶೊಕದುಲ್ಕೆ # ವದನಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ # ಮಾರಿಗೌತಣವಾಯ್ತು ನಾಳಿನ ಭಾರತ # ಅಳ್ಳಿರಿಯುತಿಪ್ಪ ಎಮ್ಮ ಒಡಲಬೆಗೆಯ ಬೆಂಕಿ ಯುರಿ ನಿನ್ನನಿರಿಯದೆ ಪೆಳು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ===ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ=== ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯದಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯದಿಂದಾಗಲಿ ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ ಎನ್ನುವರು. <big>ಉದಾ</big> : ಅಮೀರನು ಉಂಡಮನೆಗೆ ಕೇಡು ಬಗೆದ. ಕೃತಘ್ನರು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವರು. ಅಮೀರನು ಉಂಡ ಮನೆಗೆ ಕೇಡು ಬಗೆದ. ( ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯ ) ಕೃತಘ್ನರು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವರು. ( ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ ) ಸಮನ್ವಯ : ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮಾನವಾದ "ಕೃತಘ್ನರು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವರು." ( ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ ), ಅಮೀರನು ಉಂಡ ಮನೆಗೆ ಕೇಡು ಬಗೆದ ( ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯ ) ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ. ===ದೃಷ್ಟಾಂತ ಅಲಂಕಾರ=== ಎರಡು ಬೇರೆಬೇರೆ ವಾಕ್ಯಗಳು ಅರ್ಥ ಸಾದೃಶ್ಯದಿಂದ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬಿಂಬ ಭಾವದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ದೃಷ್ಟಾಂತ ಅಲಂಕಾರ <big>ಉದಾ</big> : ತಾಯಿಗಿಂತ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ; ಉಪ್ಪಿಗಿಂತ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ ಉಪಮೇಯ = ತಾಯಿ ಉಪಮಾನ = ಉಪ್ಪು ಉಪಮವಾಚಕ = ಗಿಂತ ಸಮನ್ವಯ : ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ತಾಯಿಗಿಂತ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಉಪಮಾನವಾದ ಉಪ್ಪಿಗಿಂತ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ ಎರಡೂ ಬಿಂಬ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಭಾವದಂತೆ ಇರುವುದುರಿಂದ ಇದು ದೃಷ್ಟಾಂತ ಅಲಂಕಾರ ===ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ=== ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಕೊಡುವ ಪದಶಕ್ತಿಗೆ ಶ್ಲೇಷಾ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುವಂತಿದ್ದರೆ ಅದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ <big>ಉದಾ</big> : ಕುರುಕುಲಾರ್ಕನು ಅರ್ಕನು ಅಸ್ತಂಗತರಾದರು. ಉಪಮೇಯ = ಕುರುಕುಲಾರ್ಕನು ( ಕುರು ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನಂತಿರುವವನು = [[ದುರ್ಯೋಧನ]] ) ಉಪಮಾನ = [[ಅರ್ಕ]] ( ಸೂರ್ಯ ) ಸಮನ್ವಯ : ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ಹೊಂದಿದ ಅರ್ಕ ಎಂಬ ಪದ ಉಪಮೇಯಕ್ಕೆ ( ಸುಯೋಧನ ) ಉಪಮಾನವಾದ ( ಸೂರ್ಯ ) ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಕೊಡುವ ಪದಶಕ್ತಿಗೆ ಶ್ಲೇಷಾ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುವಂತಿದ್ದರೆ ಅದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ ಉದಾ : ಕುರುಕುಲಾರ್ಕನು ಅರ್ಕನು ಅಸ್ತಂಗತರಾದರು. ಉಪಮೇಯ = ಕುರುಕುಲಾರ್ಕನು ( ಕುರು ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನಂತಿರುವವನು = ದುರ್ಯೋಧನ ) ಉಪಮಾನ = ಅರ್ಕ ( ಸೂರ್ಯ ) ಸಮನ್ವಯ : ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ಹೊಂದಿದ ಅರ್ಕ ಎಂಬ ಪದ ಉಪಮೇಯಕ್ಕೆ ( ಸುಯೋಧನ ) ಉಪಮಾನವಾದ ( ಸೂರ್ಯ ) ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ. == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == [https://kannadawords.com/alankaragalu-in-kannada/ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ] ==ಉಲ್ಲೇಖನ== {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ]] 3poh2oxdrwq9kgo3h9b9ixzcp0go9b9 1433835 1433834 2026-10-19T13:35:27Z ~2026-56016-39 102510 /* */ 1433835 wikitext text/x-wiki '''ಅಲಂಕಾರ''':-- ಮನುಷ್ಯನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ [[ಒಡವೆ]], ವಸ್ತ್ರ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಜನರು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕಟ್ಟಡ ಅಥವಾ ಗೋಡೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸುಂದರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅಲಂಕಾರವೆಂದರೆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಎಂದಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತನಾಡುವಾಗಲೂ ಕೇಳುವವರಿಗೆ ಹಿತವಾಗುವಂತೆ ಚಮತ್ಕಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾನಾಡುವುದು ಉಂಟು. *ಉದಾ : ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮೂಡಿದನು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಬದಲಿಗೆ, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸೂರ್ಯನು ಮುತ್ತೈದೆಯ ಹಣೆಯ ಕುಂಕುಮದಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಮಾತಿನ ಸೌಂದರ್ಯ ಹೆಚ್ಚುವುದು. ಉದಾಹರಣೆ:- ಕಮಲೆಯು ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಓಡುತ್ತಾಳೆ ಉಪಮೇಯ -ಕಮಲೆಯು ಉಪಮಾನ - ಜಿಂಕೆ ಉಪಮಾವಾಚಕ - ಅಂತೆ ಸಾದಾರಣಧರ್ಮ - ಓಡುತ್ತಾಳೆ == ಅಲಂಕಾರಗಳು == *ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ರಮಣೀಯತೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ 'ಶಬ್ದ' ಮತ್ತು 'ಅರ್ಥ'ಗಳ ಉಕ್ತಿ ವೈಚಿತ್ರವನ್ನು "ಅಲಂಕಾರ" ಎನ್ನಬಹುದು. ಅಲಂಕಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಭಾಷೆಗೆ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ ಸಾಧನ. ಹಾಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಕ್ಷಣಿಕನಾದ ದಂಡಿ - "ಕಾವ್ಯಶೋಭಾಕರನ್ ಧರ್ಮಾನಲಂಕಾರಾನ್ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ" ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. *ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಗುರ್ತಿಸುತ್ತೇವೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. *೧.'''ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನ''' : ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಲಂಕಾರಿಕನಾದ ಭಾಮಹನನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. *೨.'''ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳು''' : ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅನುಪ್ರಾಸ ಯಮಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. *೩.'''[[ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ]]ಗಳು''' : ಇದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಅಲಂಕಾರಗಳಾದ - ಉಪಮೆ, ದೀಪಕ, ರೂಪಕ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ, ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸ, ಶ್ಲೇಷೆ, ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವೋಕ್ತಿಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನ=== ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಯಸಿ, ರಸವನ್ನುಅಲಂಕಾರವೆಂದೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಗಳೇ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಕರಾದ [[ಭಾಮಹ]], ಉದ್ಬಟ, ರುದ್ರಟ, ಜಯದೇವ ಮೊದಲಾದವರ ಒಟ್ಟು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು 'ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನ'ವೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಅಲಂಕಾರ ಪ್ರಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಭಾವವೂ ಗಾಢವಾಗಿದ್ದ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು 'ಅಲಂಕಾರ ಶಾಸ್ತ್ರ'ವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಭಾರತೀಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಲಂಕಾರಿಕನಾದ ಭಾಮಹನು "ಕಾವ್ಯಾಲಂಕಾರ" ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಮೊದಲ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ಲಕ್ಷಣ, ಪ್ರಯೋಜನ, ವಿಭಾಗ ಈ ಮೊದಲಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಚಾರವೂ, ಎರಡು, ಮೂರನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦ ಅಲಂಕಾರಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯೂ, ನಾಲ್ಕನೆಯದರಲ್ಲಿ ೧೦ ಕಾವ್ಯ ದೋಷಗಳನ್ನೂ, ಐದನೆಯದರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ದೋಷಗಳ ವಿಷಯವೂ, ಆರನೆಯದರಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕುರಿತ ಕೆಲವು ಸೂಚನೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. *ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುತಃ ತರ್ಕ ವ್ಯಾಕರಣಗಳಿಗೆ ಸೇರತಕ್ಕ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಪರಿಚ್ಛೇದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅಲಂಕಾರಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯೇ ಭಾಮಹನ ಗ್ರಂಥದ ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯ. ಇವನು ರಸಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನೇನೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಶೃಂಗಾರಾದಿ ರಸಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದರ್ಶಿಸಿದ್ದರೆ ರಸವದಲಂಕಾರವಾಗುವುದೆಂದು ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. *ಭಾಮಹನ ಮತದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಕಾವ್ಯವೂ ಅದು ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿರಲಿ, ಮುಕ್ತವಾಗಿರಲಿ 'ವಕ್ರೋಕ್ತಿ' ಯಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು. ಕಾವ್ಯದ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿಯೂ ಲೋಕರೂಢಿಗೆ ಮೀರಿದ ಒಂದು ಅತಿಶಯವಿರುವುದೇ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಕ್ರೋಕ್ತಿ. ವಕ್ರೋಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅಲಂಕಾರವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಭಾವೋಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಅಲಂಕಾರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ===ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳು=== *ಭಾಮಹನಿಗಿಂತ ದಂಡಿಗೆ ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ. ಇವನ ಕೃತಿ "ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶ". ಇದರ ಮೊದಲನೆಯ ಪರಿಚ್ಛೇದದ ಬಹುಭಾಗವು ವೈದರ್ಭ, ಗೌಡ ಎಂಬ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಮಾರ್ಗಗಳ ವಿಭೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ]]ಗಳೂ, ಮೂರನೆಯದರಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳೂ, ದೋಷಗಳೂ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿವೆ. *ದಂಡಿಯ ಒಲವೆಲ್ಲವೂ ವೈದರ್ಭದ ಮಾರ್ಗದ ಕಡೆಗಿದೆ. ಶ್ಲೇಷ, ಪ್ರಸಾದ, ಸಮತೆ, ಮಾಧುರ್ಯ, ಸುಕುಮಾರತೆ, ಅರ್ಥವ್ಯಕ್ತಿ, ಉದಾರತ್ವ, ಓಜಸ್ಸು, ಕಾಂತಿ, ಸಮಾಧಿ - ಈ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳು ವೈದರ್ಭ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಗಳು. *"ಕಾವ್ಯಶೋಭಾಕರಾನ್ ಧರ್ಮಾನ್ ಅಲಂಕಾರಾನ್ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ"| - ದಂಡಿ, ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸೊಗಸು ಕೊಡುವ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಗಳೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. *ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ - ೧.'''ಅನುಪ್ರಾಸ''' : ಅಂದರೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ಆವೃತ್ತಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದೊ, ಎರಡೊ. ಮೂರೊ ಅಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು "ವೃತ್ತ್ಯಾನುಪ್ರಾಸ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಜತೆಜತೆಯಾಗಿ ಹಲವು ಕಡೆ ಬಂದರೆ, ಅದನ್ನು "ಛೇಕಾನುಪ್ರಾಸ" ಎನ್ನುವರು. *೨.'''ಯಮಕ''' : ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಕ್ಷರಗಳುಳ್ಳ ಪದವೋ, ಒಂದು ಪದ್ಯದ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯತವಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಬಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯಮಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. *೩.'''ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವ''' :ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು, ಪದಗಳನ್ನು ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ಆರಿಸಿ ಜೋಡಿಸಿ ಕವಿಗಳು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಇತರ ಶಬ್ದ ವೈಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 'ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಶಬ್ದವೈಖರಿ, ಅಭ್ಯಾಸಬಲ, ಬುದ್ಧಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇವು ಇದ್ದ ಹಾಗೆಲ್ಲಾ ಕಲ್ಪಿಸಿ ರಚಿಸಬಹುದು. ===ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರಗಳು=== ಕವಿಗಳು ಅರ್ಥ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾವ್ಯದ ಸೊಬಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ ಅದು [[ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ]]. ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವಿಧ ಅವುಗಳೆಂದರೆ :- # ಉಪಮಾಲಂಕಾರ # ದೀಪಕಾಲಂಕಾರ # ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ #ಉತ್ಪ್ರೇಶಾಲಂಕಾರ # ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸ ಅಲಂಕಾರ # ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ # ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ # ಸ್ವಭಾವೋಕ್ತಿ ಅಲಂಕಾರ === ಉಪಮಾಲಂಕಾರ=== ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಇರುವ ಸಾದೃಶ್ಯ (ಸಮಾನವಾದ) ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದೇ ಉಪಮಾಲಂಕಾರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ - ೧.ಪೂರ್ಣೋಪಮೆ, ೨.ಲುಪ್ತೋಪಮೆ ಉಪಮಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ, '''ಉಪಮೇಯ''' = ಯಾವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತೇವೆಯೋ ಆ ವಸ್ತು, '''ಉಪಮಾನ''' = ಯಾವ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತೇವೆಯೋ ಆ ವಸ್ತು, '''ಸಮಾನಧರ್ಮ''' = ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಸಮಾನಗುಣ, '''ಉಪಮಾವಾಚಕ''' = ಅಂತೆ, ಹಾಗೆ, ವೊಲ್, ಅಂಗ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳಿರುತ್ತವೆ. <big>ಉದಾ 1:</big> ಮಗುವಿನ ಮುಖವು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮನೋಹರವಾಗಿವೆ ಉಪಮೇಯ = ಮಗುವಿನ ಮುಖ ಉಪಮಾನ = ಚಂದ್ರ ಸಮಾನಧರ್ಮ = ಮನೋಹರ ಉಪಮಾವಾಚಕ = ಅಂತೆ ಸಮನ್ವಯ : ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ಮಗುವಿನ ಮುಖವನ್ನು ಉಪಮಾನವಾದ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ( ಸಾದೃಶ್ಯ) ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಉಪಮಾಲಂಕಾರ. ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನ, ಸಮಾನಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಉಪಮಾವಾಚಕ - ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಅಂಶಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಇದು <big>ಪೂರ್ಣ ಉಪಮಾಲಂಕಾರ </big> ಎಂದೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <big>ಉದಾ ೨</big> : ಸೀತೆಯ ಮುಖ ಕಮಲದಂತೆ ಇದೆ. ಉಪಮೇಯ = ಸೀತೆಯ ಮುಖ ಉಪಮಾನ = ಕಮಲ ಉಪಮಾವಾಚಕ = ಅಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾನಧರ್ಮ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ <big> ಲುಪ್ತೋಪಮಾಲಂಕಾರ</big> ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಉದಾಹರಣೆ : # ಹಸುಳೆಯಂತೆ ಕಾಂಬನಂತೆ. # ಹಾರಬಯಸೆನೀ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ. # ಹೊಳೆ ಕಡಲಿಗೆ ಸೇರುವ ತೆರದಿ. # ಪ್ರಾಚೀನ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಂತೆ ವೂಲವತ೯ವೂಂದು ಮಹಾಕೊಶವಾಗಿದೆ. # ===ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ=== ಉಪಮೇಯ ಉಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆಯು ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ವರ್ಣಿತವಾದರೆ ಅದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ (ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುವುದು ) ಉದಾ : ಸೀತೆಯ ಮುಖ ಕಮಲ ಉಪಮೇಯ = ಸೀತೆಯ ಮುಖ ಉಪಮಾನ = ಕಮಲ ಸಮನ್ವಯ : ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ಸೀತೆಯ ಮುಖಕ್ಕೂ ಉಪಮಾನವಾದ ಕಮಲಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳು-<br> ೧.ಅಭೇದ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ= ವರ್ಣಿಸುವ ವಸ್ತುವು ಇನ್ನೊಂದರಂತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳದೆ,ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳು ಅಂದರೆ ಉಪಮೇಯ ಉಪಮಾನಗಳೆರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳುವುದು.<br> ೨.ತದ್ರೂಪ್ಯ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ= ಉಪಮೇಯ & ಉಪಮಾನಗಳೆರಡನ್ನೂ ತದ್ರೂಪಿಯಾಗಿ ನಿದರ್ಶಿಸುವುದು. ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಉದಾಹರಣೆ " # ಎನ್ನ ಬಗೆಗನಿವಾರ್ಯವೀ ಶೊಕದುಲ್ಕೆ # ವದನಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ # ಮಾರಿಗೌತಣವಾಯ್ತು ನಾಳಿನ ಭಾರತ # ಅಳ್ಳಿರಿಯುತಿಪ್ಪ ಎಮ್ಮ ಒಡಲಬೆಗೆಯ ಬೆಂಕಿ ಯುರಿ ನಿನ್ನನಿರಿಯದೆ ಪೆಳು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ===ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ=== ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯದಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯದಿಂದಾಗಲಿ ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ ಎನ್ನುವರು. <big>ಉದಾ</big> : ಅಮೀರನು ಉಂಡಮನೆಗೆ ಕೇಡು ಬಗೆದ. ಕೃತಘ್ನರು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವರು. ಅಮೀರನು ಉಂಡ ಮನೆಗೆ ಕೇಡು ಬಗೆದ. ( ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯ ) ಕೃತಘ್ನರು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವರು. ( ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ ) ಸಮನ್ವಯ : ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮಾನವಾದ "ಕೃತಘ್ನರು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವರು." ( ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ ), ಅಮೀರನು ಉಂಡ ಮನೆಗೆ ಕೇಡು ಬಗೆದ ( ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯ ) ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ. ===ದೃಷ್ಟಾಂತ ಅಲಂಕಾರ=== ಎರಡು ಬೇರೆಬೇರೆ ವಾಕ್ಯಗಳು ಅರ್ಥ ಸಾದೃಶ್ಯದಿಂದ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬಿಂಬ ಭಾವದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ದೃಷ್ಟಾಂತ ಅಲಂಕಾರ <big>ಉದಾ</big> : ತಾಯಿಗಿಂತ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ; ಉಪ್ಪಿಗಿಂತ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ ಉಪಮೇಯ = ತಾಯಿ ಉಪಮಾನ = ಉಪ್ಪು ಉಪಮವಾಚಕ = ಗಿಂತ ಸಮನ್ವಯ : ಇಲ್ಲಿ ಉಪಮೇಯವಾದ ತಾಯಿಗಿಂತ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಉಪಮಾನವಾದ ಉಪ್ಪಿಗಿಂತ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ ಎರಡೂ ಬಿಂಬ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಭಾವದಂತೆ ಇರುವುದುರಿಂದ ಇದು ದೃಷ್ಟಾಂತ ಅಲಂಕಾರ ===ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ=== ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಕೊಡುವ ಪದಶಕ್ತಿಗೆ ಶ್ಲೇಷಾ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುವಂತಿದ್ದರೆ ಅದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ <big>ಉದಾ</big> : ಕುರುಕುಲಾರ್ಕನು ಅರ್ಕನು ಅಸ್ತಂಗತರಾದರು. ಉಪಮೇಯ = ಕುರುಕುಲಾರ್ಕನು ( ಕುರು ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನಂತಿರುವವನು = [[ದುರ್ಯೋಧನ]] ) ಉಪಮಾನ = [[ಅರ್ಕ]] ( ಸೂರ್ಯ ) ಸಮನ್ವಯ : ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ಹೊಂದಿದ ಅರ್ಕ ಎಂಬ ಪದ ಉಪಮೇಯಕ್ಕೆ ( ಸುಯೋಧನ ) ಉಪಮಾನವಾದ ( ಸೂರ್ಯ ) ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಕೊಡುವ ಪದಶಕ್ತಿಗೆ ಶ್ಲೇಷಾ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುವಂತಿದ್ದರೆ ಅದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ ಉದಾ : ಕುರುಕುಲಾರ್ಕನು ಅರ್ಕನು ಅಸ್ತಂಗತರಾದರು. ಉಪಮೇಯ = ಕುರುಕುಲಾರ್ಕನು ( ಕುರು ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನಂತಿರುವವನು = ದುರ್ಯೋಧನ ) ಉಪಮಾನ = ಅರ್ಕ ( ಸೂರ್ಯ ) ಸಮನ್ವಯ : ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ಹೊಂದಿದ ಅರ್ಕ ಎಂಬ ಪದ ಉಪಮೇಯಕ್ಕೆ ( ಸುಯೋಧನ ) ಉಪಮಾನವಾದ ( ಸೂರ್ಯ ) ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಶ್ಲೇಷಾಲಂಕಾರ. == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == [https://kannadawords.com/alankaragalu-in-kannada/ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ] ==ಉಲ್ಲೇಖನ== {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ]] frch57h0plhenwic7ua3ot51g6k5e87 0 63757 1433850 1433728 2026-10-20T06:17:59Z VASANTH S.N. 728 [[Special:Diff/1433724|1433724]] ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು [[Special:Contributions/Jiya.developer|Jiya.developer]] ([[User talk:Jiya.developer|ಚರ್ಚೆ]]) ಅವರ ಮೂಲಕ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. 1433850 wikitext text/x-wiki [[File:Gillome dupitron.jpg|thumb|ಗಿಲ್ಲೋಮೆ ಡುಪ್ಯೀಟ್ರಾನ್]] [[File:Guillaume Dupuytren photogravure.jpg|thumb|Guillaume Dupuytren, [[photogravure]]]] 1777-1835. [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸಿನ]] ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯಾವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಹೊಸ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. == ಬದುಕು == ಡುಪ್ಯೀಟ್ರಾನ್ ತೀರ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ 1777ರ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] 5ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಸ್ವಂತ ಪರಿಶ್ರಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಿ 1802ರಲ್ಲಿ ಡಿ ಯು [[ಆಸ್ಪತ್ರೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕನಾದ. ಡುಪ್ಯೀಟ್ರಾನನು ಬಲು ಧೈರ್ಯವಂತನಾದ ಶಸ್ತ್ರಕಾರ್ಯತಜ್ಞ. ಎಂಥ ಆತಂಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಕೆಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 1835ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 8ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ. == ಸಾಧನೆ == ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಧ ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ [[ಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನೂ ಶೋಧಿಸಿದ. ಮೂವತ್ತೆಂಟನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಈತ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗನಿದಾನ ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕೌಶಲ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಇವನೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ಈತನ ಶಸ್ತ್ರಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. 18ನೆಯ ಲ್ಯೂಯಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತನೆಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಡುಪ್ಯೀಟ್ರಾನನು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದ. ರಕ್ತನಾಳ ರೋಗಗಳು, ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಹುಣ್ಣುಗಳು, ಮುಂದೆ ಕಣಕಾಲ, ಹೊರ ಎಲುಬು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ - ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ. ಅಂಗೈ ತಂತುಕಟ್ಟಿನ ಬಿಗಿತದಿಂದ ಕೈಬೆರಳುಗಳು ಹಿಂದಕ್ಕೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಉಂಟಾದ ವಿಕಲತೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಿ, ಆ ತಂತುಕಟ್ಟಿನ ಅಡ್ಡಕೊಯ್ತ ಬೆರಳುಗಳ ಸರಾಗ ಚಲನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗು ವುದೆಂದು ತೋರಿಸಿದ; ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಆ ತೆರನಾದ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಡುಪ್ಯೀಟ್ರಾನನ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದೇ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. . ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕೆಳದವಡೆಯನ್ನು ಪುರ್ತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ ಮೊದಲಿಗ (1812). ಏಡಿಗಂತಿ [[ಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಗೆ ಗರ್ಭಕೋಶದ ಕಂಠವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದೂ ಇವನೇ. ತೊಡೆ ಕೀಲಿನ ಆಜನ್ಮ ಸರಿತವನ್ನು (ಕನ್ಜೆನಿಟಲ್ ಡಿಸ್ಲೊಕೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಹಿಪ್) ವಿವರವಾಗಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲು ವಿವರಿಸಿದ್ದೂ ಇವನೇ (1826). ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Commons category}} *[http://www.newadvent.org/cathen/05206a.htm Catholic Encyclopedia article] * [http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1104.html Baron Guillaume Dupuytren] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150907191139/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1104.html |date=2015-09-07 }}. WhoNamedIt. * [http://www.surgeons.org.uk/history-of-surgeons/baron-guillaume-dupuytren.html Baron Guillaume Dupuytren] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071026152113/http://www.surgeons.org.uk/history-of-surgeons/baron-guillaume-dupuytren.html |date=2007-10-26 }} History of Surgeons – surgeons.org.uk * [https://books.google.com/books?id=2XYFAAAAQAAJ On the injuries and diseases of bones by Guillaume Dupuytren] (1847) * [https://books.google.com/books?id=eysJAAAAIAAJ Lesions of the Vascular System, Diseases of the Rectum, and other surgical complaints by Guillaume Dupuytren] (1854) {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ]] [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ]] rl4ur8cb1u9yvuhnqtt1p310lacqfb8 4 90682 1433836 1431891 2026-10-19T14:37:09Z MediaWiki message delivery 17558 /* Tech News: 2026-43 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1433836 wikitext text/x-wiki {{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}} {{Tech_header}} <br clear="all" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೧:೧೫, ೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೧೮, ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೧೫, ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೧೪, ೧೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೩೨, ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೧೪, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೨೨, ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೧೩, ೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೧:೦೦, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೭:೨೫, ೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013] * Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769] * An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]]. * Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section. * New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual. * On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೬:೧೮, ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January. '''Updates for editors''' * Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations. * Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading. * Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847] * Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194] '''Updates for technical contributors''' * Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. * A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W41"/> </div> ೦೦:೨೧, ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304] '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs. * The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077] * [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]]. * Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075] '''Updates for technical contributors''' * There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response. '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೩:೦೮, ೧೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20. * An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೦:೦೭, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31178499 --> 86vlhw49a27gjlu6fzd7ewmx9eog25t 4 112271 1433884 1431707 2026-10-20T11:28:25Z Prajna gopal 75944 /* ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆಈ ಕೋರಿಕೆ */ 1433884 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ]] {{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}} {{ಸೂಚನಾಫಲಕ-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}} __NEWSECTIONLINK__ * '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on [[WP:Newbotrequest|this page]]. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below. * Admin/other rights can be requested at [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕ_ಮನವಿ_ಪುಟ]] {{ಆರ್ಕೈವ್-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}} {{clear}} == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ == [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ]] ಪುಟ Simple English ನ [[:en:Shah Bano case]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಯಾರಾದರು ಆ ಪುಟವನ್ನು [[:en:Minority appeasement in India]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ. Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] , {{done}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೦:೩೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) ::Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೩, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == {{t|databox}} == ವಿಕಿಡೇಟಾದಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು ನೀವು {{t|Databox}} ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox/doc]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದೆ.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೫೨, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) ಇದು ಬಹಳ ಅನುಕೂಲ. ಇದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, # ಬರೆವ ಪುಟಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ವಿಕಿಡೇಟಾ ವಸ್ತು ಮುಂಚೆಯೇ ಇರಬೇಕು # ಕನ್ನಡ ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಕಿಡೇಟಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು [[User:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[User talk:Mallikarjunasj|talk]]) ೦೯:೫೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] , ಹೌದು, ಡೇಟಾಬಾಕ್ಸ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೫:೩೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Help panel question on [[:ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57|ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57]] (೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬) == ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್ 🙏. ನ. ನಾಗಲಿಂಗ ಸ್ವಾಮಿ ( ಕನ್ನಡ ಯೋಧ. ಕನ್ನಡ ಕ್ರಾಂತಿದಳ) ಇವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕುರಿತು. --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ೦೧:೧೫, ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೧, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> ೦೨:೩೧, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ - ೨೦೨೬ == ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ “ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್‌ಲೋರ್” ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರ ನವ ವರ್ಷದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ WMGMC ಹಾಗೂ ವಿಕಿಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೈನಾ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಹ-ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ; ಇದರೊಂದಿಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 10ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 18ರವರೆಗೆ ಆರನೇ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ಕೂಡ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಚೀನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ನವ ವರ್ಷದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ವುಡ್ ಸ್ನೇಕ್ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10–16) ಮತ್ತು ಫೈರ್ ಹಾರ್ಸ್ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 17–ಮಾರ್ಚ್ 18) ಎಂಬ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. Page Link: https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%8D_%E0%B2%AE%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B3%8D_%E0%B2%8E%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%9F%E0%B3%8D-%E0%B2%85%E0%B2%A5%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%8D ಈ ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸೈಟ್ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Santhosh Notagar99|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೮, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :{{done}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೩೯, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) ==ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೬- ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ== ನಾನು ಈ ಸ್ಪರ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಬೇಕಾಗಿದೆ. # ಬ್ಯಾನರ್ ನ ಲಿಂಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ? ಆ ಪಟ್ಟಿ ಸರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹವಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. # ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೇ ಜ್ಯೂರಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? Conflict of interest ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ದಯವಿಟ್ಟು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ. ದನ್ಯವಾದಗಳು [[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VASANTH S.N.|ಚರ್ಚೆ]]) ::#ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನೀವು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗೆ ನಾನು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪುಟವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅಂತಿಮ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾದ ಲೇಖನ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ. ::#ಮತ್ತು ನಾನು ಈಗ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವವರು ಸ್ವತಃ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷ(conflict of interest) ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ, ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳ ಹಾಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಕರು ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೨೧, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] , ಪಟ್ಟಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ, ನೀವು ವಿಕಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೨೫, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> ೦೬:೧೨, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-02-16_Wikipedias&oldid=30094589 --> == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ಚರ್ಚೆ]])</bdi> ೧೬:೪೫, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಆರಂಭ == ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ, ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಈಗ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ 2026 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 ರಿಂದ 6 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾವು ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರು, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆದಾರರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನೊಬ್ಬರು ಅರಿಯಲು, ಹೊಸ ವಿಚಾರ ಕಲಿಯಲು, ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವರವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 🙂 ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ: [15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026, ರಾತ್ರಿ 11:59 ಕ್ಕೆ (IST)] ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೊಂಡಿ: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]] ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ -[[ಸದಸ್ಯ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gnoeee|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೨:೩೨, ೨೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೨, ೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೧೧, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೨೭, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೩೨, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ೨೨:೪೪, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ಚರ್ಚೆ]])</bdi> ೨೨:೪೧, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ೧೮:೫೯, ೨೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ (Self-funded Registration) ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಆಹ್ವಾನ (Call for Submissions) ಈಗ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. == ಆತ್ಮೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರೇ, ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026ಗಾಗಿ ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ (Self-funded Registration) ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಆಹ್ವಾನ (Call for Submissions) ಈಗ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಿಂದ 6ರವರೆಗೆ ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರು, ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕರು, ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನದ ಆಸಕ್ತರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಚಯ ಬೆಳೆಸಿ, ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026ರ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯ (Theme) '''“ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಹಂಚಿಕೆಯ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆ: ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕತ್ವ”''' ಆಗಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹೊಸ ಮಾದರಿಗಳಂತಹ ವೇಗವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಚಳವಳಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕತ್ವ, ಜ್ಞಾನ ಸಮಾನತೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳು, ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. '''ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದ ನೋಂದಣಿ (Self-Funded Registration)''' ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಈಗ '''Pretix''' ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. * '''ನೋಂದಣಿ ಫಾರ್ಮ್:''' [https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/<nowiki>] </nowiki> * '''ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು:''' '''ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಆಹ್ವಾನ (Call for Submissions)''' ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಈಗ '''Eventyay''' ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು (Workshops), ಚರ್ಚೆಗಳು (Discussions), ಪ್ಯಾನಲ್ ಚರ್ಚೆಗಳು (Panels), ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಅಧಿವೇಶನಗಳು (Interactive Sessions), ಲೈಟ್ನಿಂಗ್ ಟಾಕ್ಸ್ (Lightning Talks) ಹಾಗೂ ಪೋಸ್ಟರ್ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು (Poster Presentations)ಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನೀವು ಅನುಭವಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಗಳು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಬಹುದು. * '''ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು:''' [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme<nowiki>] </nowiki> * '''ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ:''' '''ಜುಲೈ 8, 2026''' '''ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ''', ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು, ಸಮ್ಮೇಳನದ ನವೀಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ. * '''ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ:''' [https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/<nowiki>] </nowiki> ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಚಯದವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತೇವೆ. '''ಧನ್ಯವಾದಗಳು,''' '''ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ತಂಡ''' [[ಸದಸ್ಯ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Amrit Sufi|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೪೮, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಗಳ ವಿಷಯ, ವಿಚಾರ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿಕೆ == ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ಯುಟ್ಯೂಬ್ ಮುಂತಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಫ್ಯಾನ್‌ಗಳೇ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮಲೆನಾಡಿಗರ, ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಒಳನಾಡಿನ ಜನರ, ರೈತರ ಜೀವನಾಡಿಗಳು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಠದ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶೇಷ ಕಪ್ಪೆಗಳಾದ ಕುಂಬಾರ, ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮುಂಗಾರಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. ಮುಂಗಾರು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಜೀವ ಸಂತತಿಯೇ ನಾಶದಂಚಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳು ಜೀವ ಸಂಕುಲದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಜನ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯಯನವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಇರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ (ಪಾಡ್‍ಕಾಸ್ಟ್‌) ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅಲ್ಲದೇ ಇತರ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒಂದು [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Frogs_of_the_Western_Ghats_-_A_pilot_project ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ]. ಇದಕ್ಕೆ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Frogs_of_the_Western_Ghats_-_A_pilot_project#Please_share_your_feedback_and_endorsements ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಬೇಕಾಗಿ] ವಿನಂತಿ. ನಿಮಗೇನೇ ಸಲಹೆ, ಸಂದೇಹಗಳಿದ್ದರೂ ಯೋಜನೆಯ ಚರ್ಚಾಪುಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನನಗೆ ನೇರವಾಗಿಯೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. -- [[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopala Krishna A|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೮, ೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) :ಓಳ್ಳೆಯ ಯೋಜನೆ. ಜೀವ ಸಂಕುಲಗಳ ಉಳಿವಿನ ಕಾಳಜಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಕಪ್ಪೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಂತತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರೆ ವಿವಿಧ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kavitha G. Kana|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೩೮, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) :ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿ [https://docs.google.com/spreadsheets/d/1ajIpMnxDNIdZt5_F9jEM0YFX3BJhCE9wkBFOb_vo4Xc/edit?gid=1955526827#gid=1955526827 ಇಲ್ಲಿದೆ]. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಪುಟ ತಯಾರು ಮಾಡಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಕೀಕರಣ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopala Krishna A|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೨೧, ೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) ೧೭:೫೪, ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' -- [[ಸದಸ್ಯ:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kuldeepburjbhalaike|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೧೪, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) *[[Project:ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಿಂಗಳು 2026]]--[[ಸದಸ್ಯ:Vinoda mamatharai|Vinoda mamatharai]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vinoda mamatharai|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೩೩, ೨೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) == Wiki Intership Program in Kannada- Tulu Languages == <div style="width: 95%; padding: 0.5em; border: 5px solid transparent; border-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px) 1; margin-bottom: 1em; font-size: 95%; text-align: center;"> <hr style="border: none; height: 5px; background-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px);" /> [[File:KLW-wiki-kn.svg|40px|link=https://klw-2024-25.toolforge.org/]] '''ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ''' <hr style="border: none; height: 5px; background-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px);" /> English:'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|Kannada–Tulu WikiLearn Internship Program]]''' is a structured capacity-building initiative based on the 7-week WikiLearn course, where selected interns participate in creating new articles, improving existing articles, proofreading Wikisource pages, creating and enhancing Wikidata items, uploading media files to Commons on Kannada, Tulu Wikipedia, and Wikisource through project-based learning over a 45-day to 3-month period with weekly mentoring and progress check-ins, and successful participants are awarded certificates and community recognition. For more information check this [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] page. Kannada:'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]'''ವು ೭-ವಾರಗಳ ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಗಳು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಮತ್ತು ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪ್ರೂಫ್‌ರೀಡ್ ಮಾಡುವುದು, ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವರ್ಧಿಸುವುದು, ಕಾಮನ್ಸ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ೪೫-ದಿನಗಳಿಂದ ೨-ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ. Tulu= '''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]''' ೭-ವಾರೊದ ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಕೋರ್ಸ್ನ್ ಆಧಾರಿಸಾದ್ ರೂಪಿಸಾಯಿನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು, ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿನ ಇಂಟರ್ನ್ಗಳು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಗಳೆಡ್ ಪೊಸ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚಿಸುನಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವಡಿಪ್ಪುನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಸುಧಾರಿಸುನಿ, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟೊಲೆನ್ ಪ್ರೂಫ್‌ರೀಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂಲೆನ್ ರಚಿಸುನಿ ಬೊಕ್ಕ ವರ್ಧಿಸುನಿ, ಕಾಮನ್ಸ್ಗ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೈಲ್ಗಳೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಲೆನೊಟ್ಟಿಗೆ 45-ದಿನೊಡ್ದು 2-ತಿಂಗೊಲು ಅವಧಿಡ್ ಯೋಜನಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆದ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸವುನಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರೊಲು ಕೊರ್ಪುವೆರ್. ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್ ಈ [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] ಪುಟೊನು ತೂಲೆ. Thank you,ಧನ್ಯವಾದಗಳು,ಸೊಲ್ಮೆಲು ---<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೦:೩೨, ೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:A826@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:A826/Kannada-Tulu_Project_talk_pages&oldid=30876200 --> == Documenting the Folk Arts of North Karnataka – Phase 2 (ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ದಾಖಲಾತಿ – ಹಂತ 2) == ನಮಸ್ಕಾರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ನಾನು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಅನುದಾನದ ಸಹಾಯದಿಂದ "ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ದಾಖಲಾತಿ" (Documenting the Folk Arts of North Karnataka) ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಚೌಡ್ಕಿ ಪದ, ಗಿಗಿ ಪದ, ಧುರುಂ ಮುರುಗೇರು ಮತ್ತು ಸುಡುಗಾಡು ಸಿದ್ಧರು ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕಲಾವಿದರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ವಿಡಿಯೊಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಕಾಮನ್ಸ್‌ಗೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಓದುಗರಿಗೆ ಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 2025ರ ಯೋಜನೆಯ ಲಿಂಕ್: https://meta.wikimedia.org/wiki/Documenting_the_Folk_Arts_of_North_Karnataka#Documenting_the_Folk_Arts_of_North_Karnataka ಈ ಯೋಜೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತಕ್ಕಾಗಿ (Phase 2) ನಾನು ಮತ್ತೆ ಅನುದಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಬಾರಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗದ ಹಂತಿ ಪದ, ಪುರವಂತರು, ಗೊಂಡಳಗೇರಿ ಪದ, ವೇಷಗಾರರು, ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ, ಹೇಳುವವರು ಹಾಗೂ ಜೋಗಮ್ಮ ಪದಗಳು ಎಂಬ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ, ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ನಾನು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇವುಗಳು ನಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಳಿಸುವುದು ನನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.<br> ಈ ಯೋಜೆಯಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು, ಕಲಾವಿದರ ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರಗಳು ಯಾರಿಗಾದರೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಲಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವು ಈ ಯೋಜೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮಗ್ರವಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <br> ಧನ್ಯವಾದಗಳು. Hello everyone, Last year, with the support of a Wikimedia Foundation grant, I successfully completed the "Documenting the Folk Arts of North Karnataka" project. The primary objective of the project was to preserve and promote the rich folk traditions of North Karnataka by documenting them and making the knowledge freely available through Wikimedia projects. During Phase 1, we documented five folk art forms—Dollu Kunitha, Chowdki Pada, Gigi pada, Dhuurum murugeru, Sudugadu Siddharu, We conducted field visits, photographed and recorded live performances, and uploaded the media to Wikimedia Commons. We also improved the related Wikipedia articles and embedded videos into relevant pages to help readers better understand these traditional art forms. <br> 2025 Project Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Documenting_the_Folk_Arts_of_North_Karnataka#Documenting_the_Folk_Arts_of_North_Karnataka <br> I have now applied for Phase 2 of the project. This phase aims to document six endangered folk art forms: Puravantharu, Gondhalageri Pada, Veshagararu, Hanthi Pada, Krishna Parijatha, Heluvavaru and Jogamma Padagalu. I chose these six folk arts because only a small number of artists continue to practice them today, and there is a real risk that they may disappear if they are not documented now. Since I belong to North Karnataka, I understand the cultural importance of these traditions and feel a personal responsibility to preserve them for future generations. At present, these folk-art forms do not have dedicated documentation on Wikimedia projects, making this initiative even more important. <br> I would greatly appreciate the support of the Wikimedia community. If anyone has reliable sources, books, photographs, historical information, or contacts with artists related to these folk art forms, please feel free to share them. Your suggestions and contributions will help make this project more comprehensive and ensure that this valuable cultural heritage is preserved as free knowledge for everyone. Thank you for your continued support. [[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Santhosh Notagar99|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೧೦, ೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಸಮುದಾಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಪಡೆ: ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ == ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ, ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ! ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಷಾ ಸಮುದಾಯಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು [[m:Indic_MediaWiki_Developers_User_Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] (IMDUG) ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ, ಎರಡು ಭಾಷಾ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನಾವು [[m:Indic_Community_Task_Force_2025|Indic Community Task Force 2025]] ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೆವು. ನಮಗೆ ದೊರೆತ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಸಲಹೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಈ ವರ್ಷ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. === ನಾವು ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ? === ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ: *ನಿಮ್ಮ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯದ ಹೆಸರು. *ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಸಮುದಾಯ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿ. *ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸಂಪರ್ಕಿತರ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಬಳಕೆದಾರ ಹೆಸರುಗಳು. *ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು, ಅಗತ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ. ಇದು ಕೆಳಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು: *ತಿದ್ದುಪಡಿ (editing) ಅಥವಾ ಪೇಟ್ರೋಲಿಂಗ್ (patrolling) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು. *ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳು, ಪರಿಕರಗಳು (tools) ಅಥವಾ ಬಾಟ್‌ಗಳು. *ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳು. ೮ಕೊಡುಗೆದಾರರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು. ೮ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆದ್ಯತೆಗಳು. === ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಹೇಗೆ === ದಯವಿಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] ಅನ್ನು '''೧೮ನೇ ಆಗಸ್ಟ್''' ರೊಳಗೆ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯವು ಬಯಸಿದಲ್ಲಿ, ಈ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡುವ ಮೂಲಕವೂ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು. === ಮುಂದೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? === ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯು ನಮಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ: *ಭವಿಷ್ಯದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದಾಯ ಸಂಪರ್ಕಿತರ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು. *ಭಾರತೀಯ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲು. *ಗಮನಹರಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು. *ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲು. ನೀವು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿನಂತಿಯನ್ನು ನಾವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ವಿನಂತಿಯ ಜಟಿಲತೆ, ಯೂಸರ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿ, ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ. ಎಲ್ಲಾ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಮುದಾಯದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ನಾವು ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ! '''Best wishes,''' ''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)'' == ಗಡಿಯಾಚೆಯ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನಾ ಅಭಿಯಾನ 2026 == '''ಗಡಿಯಾಚೆಯ ಪರಂಪರೆ – ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನಾ ಅಭಿಯಾನ''' ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ UNESCO ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಕುರಿತು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ಈಗಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪಾದನಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಭಿಯಾನದ ಅವಧಿ 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಿಂದ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರವರೆಗೆ. ಈ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಕುರಿತು ಕನ್ನಡ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿಷಯವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. '''ಕನ್ನಡ ಸಮುದಾಯದ ಅಗ್ರ ಮೂರು ವಿಜೇತರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ನಗದು ಬಹುಮಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ.''' 🥇 1ನೇ ಬಹುಮಾನ – ₹10,000 <br> 🥈 2ನೇ ಬಹುಮಾನ – ₹5,000 <br> 🥉 3ನೇ ಬಹುಮಾನ – ₹3,000 <br> ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಬಹುಮಾನ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ. ನಿಮ್ಮ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನಾ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹಾಗೂ ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ. ಅಭಿಯಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್ ನೋಡಿ:https://w.wiki/TP4p <br> ಬನ್ನಿ, ಸಂಪಾದಿಸೋಣ… ಸ್ಪರ್ಧಿಸೋಣ… ಗೆಲ್ಲೋಣ! 🏆🌏 [[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Santhosh Notagar99|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೩೫, ೧೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) == Help panel question on [[:ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ|ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] (೧೫:೦೫, ೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬) == i wanted new page of trial page --[[ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy|2530738 M Medha Reddy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:2530738 M Medha Reddy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೦೫, ೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy|2530738 M Medha Reddy]] , you can use any instances where you can just change pagename in URL like example given below. :* [[ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] :* [[ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ/2]] :* * [[ಸದಸ್ಯ:2530738 M Medha Reddy/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ/3]] :--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೫:೨೭, ೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಸರ್ವರ್ ಬದಲಾಯಿಸುವಿಕೆ - ನಿಮ್ಮ ವಿಕಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಓದಲು-ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಓದಲು ಈ ಕೊಂಡಿ ನೋಡಿ]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್]] ತನ್ನ ಡೇಟಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ವಿಕಿಗಳು ವಿಕೋಪಗಳ ನಂತರವೂ ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವವೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣ ಸಂಚಾರವು '''{{#time:j xg|2026-09-23|kn}}''' ಕ್ಕೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯು '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|ಮೀಡಿಯಾ ವಿಕಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಮಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ, ಈ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪಾದನೆಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಅಡ್ಡಿಗಾಗಿ ನಾವು ಕ್ಷಮೆ ಕೋರುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ನಾವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಯುವ 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ವಿಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾನರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಈ ಬ್ಯಾನರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಈ ಬ್ಯಾನರ್ ಪಠ್ಯದ [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate ಅನುವಾದ ಅಥವಾ ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡಿಂಗ್] ಮಾಡಬಹುದು. '''ನೀವು ಈ ಸಣ್ಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಕಿಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.''' * ನೀವು {{#time:l j xg Y|2026-09-23|kn}} ಒಂದು ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. * ನೀವು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನಿಮಗೆ ಒಂದು ದೋಷ ಸಂದೇಶ ಗೋಚರವಾಗುವುದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಪಾದನೆಯೂ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ನಾವು ಇದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ನೀವು ದೋಷ ಸಂದೇಶ ಕಂಡರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಿರಿ. ನಂತರ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಸಂಪಾದನೆ ಉಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಸಲಹೆಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ''ಇತರೆ ಪರಿಣಾಮಗಳು:'' * ಹಿಂಬದಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿರುವವು ಮತ್ತು ಕೆಲವನ್ನು ಕೈ ಬಿಡಲಾಗುವುದು. ಕೆಂಪು ಕೊಂಡಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯದಂತೆ ತಕ್ಷಣ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗದೆ ಇರಬಹುದು. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಬೇರೆಡೆ ಕೊಂಡಿ ಹೊಂದಿದ ಲೇಖನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆ, ಆ ಕೊಂಡಿ ಸಹಜಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕೆಂಪು ಉಳಿಯುವುದು. ಕೆಲ ಉದ್ದ-ಓಡುವ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. * ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಾರದಂತೆ ಕೋಡ್ ನಿಯೋಜನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಂತರ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೇಸ್-ಬೈ-ಕೇಸ್ ಕೋಡ್ ಫ್ರೀಜ್‌ಗಳು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|ಗಿಟ್‌ಲ್ಯಾಬ್]] ಸುಮಾರು 90 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಬಹುದು. ನೀವು [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.org ನಲ್ಲಿ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಓದಬಹುದು]]. ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು '''ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.'''</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ೧೮:೨೮, ೧೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == ವಿಕಿಕೋಟ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬಳಕೆದಾರರ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆ == {{Quote|ಅವರು ವಿಕಿಕೋಟ್ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕಚಡಾ ತುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಿನಿಮಾ ನಟಿಯರು ಒದರಿದ್ದೆಲ್ಲ ಉಕ್ತಿಗಳಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾಂಸಾಹಾರ ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತೇನೆ, ನಾನು ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ, ನಾನು ನಟಿಯಾಗಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ - ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಉಕ್ತಿಗಳಾಗುತ್ತವಾ? ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಸಿನಿಮಾ ನಟಿಯರೆಂದರೆ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ? ಅವರ ಚಿಲ್ಲರೆಪಲ್ಲರೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಉಕ್ತಿಗಳಾ? ಮಹಿಳಾ ಪರವಾದ ಉಕ್ತಿಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಾಧಕಿಯರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಬರಬೇಕು. ಉದಾ- ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಭೈರಾದೇವಿ, ದಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ, ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ, ಇರಾವತಿ ಕರ್ವೆ, ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ,.. ದಯವಿಟ್ಟು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಆಯೋಜಕರು ಸರಿಯಾಗಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಕಿಕೋಟ್‌ಗೆ ಸರಿಹೊಂದದವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಅಳಿಸಬೇಕು. ನಾನು ಕೆಲವನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ವಿಕಾಸ ಹೆಗಡೆ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲರೂ ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ವಿಕಿಕೋಟ್‌ಗೆ ಸರಿಹೊಂದದವುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಹಾಕಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ - https://kn.wikiquote.org/wiki/ವರ್ಗ:ಅವಳ-ಮಾತು೨೦೨೬_ಲೇಖನ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.|@[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] }} {{quote|ಅವರು ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ಪರ್ದೆ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಮೊನ್ನೆ ನಡೆದದ್ದು ಸಹ ಇದೇ.. ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.|@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] }} {{quote|ಅವರು ಏನು ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.|@[[ಸದಸ್ಯ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] }} {{quote|ಸ್ಪರ್ದೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕಸ ತುಂಬುವುದು.. ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.|@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] }} {{quote|ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಕಸದಿಂದ ರಸ ತೆಗೆಯೋಣ.....ತೆಗೆಯಬಹುದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. |@[[ಸದಸ್ಯ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] }} {{quote|ಒಳ್ಳೆಯದು. ಆದರೆ ಕಸ ತೆಗೆಯುವುದೇ ಕೆಲಸ ಆಗುದು ಬೇಡ ಅಂತ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲಿಕ್ಕೆ ಕಲ್ಪುನ ಕಳ, ಸಾಂಡ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಇದೆ.. ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇ ವಿಶ್ವಕೋಶಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ತುಂಬಿಸುವುದು...|@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] }} {{quote|ಹಿರಿಯರು ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಬರೆಯುವುದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ ಆಗೋದು. ಹೊಸಬರು ತಪ್ಪು ಬರೆದರೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಬೇಕು.|@[[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] }} {{quote|ತಪ್ಪು ಮಾಡ್ಲಿಕೆ ಅಂತ ಸಾಂಡ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಇದೆ ಅಲ್ವಾ ? ಅಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಲೈವ್ ಮಾಡಬಹುದು.. ಹಿರಿಯರು ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಬರೆಯುವುದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ ಆಗೋದು. -- ಅರ್ಥ ಆಗ್ಲಿಲ್ಲ |@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] }} {{quote|ಇದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನ ಹಿರಿಯರು ಉಕ್ರೇನ್ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ನೀವೇ ನೋಡಿ. ಅವರು ಬರೆಯಬಹುದಿತ್ತಲ್ವ. ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿಲ್ಲ. |@[[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] }} {{quote|ಯಾವುದೇ ಬರಹ ಅದನ್ನ ವಿಕಿಇಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೊದಲು ಓದುವವರಿಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅಲ್ದೆ, ಬೇರೆ ದೇಶದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪದಗಳನ್ನ ಹಾಗೇ ಇಲ್ಲಿ ತಂದು ಹಾಕಿದ್ರೆ ಓದುಗರಿಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗುದಿಲ್ಲ.. ಉದಾ- ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ್ದು ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಶಬ್ದ. ಉಕ್ರೇನ್ ಕುರಿತ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಆ ಶಬ್ದ ಹಾಗೇ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ ಏನು?? ನಾನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಲೇಖನ ಬರೆಯುವಾಗ ಅದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಮಾನದಂಡವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಲೇಖನ ಬರೆಯುವುದು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಯಾವುದೋ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರೆ ನಾವೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅತೀ ಅಗತ್ಯವೇ? ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯದ ಲೇಖನಗಳು ಬಾಕಿ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ಇವೆ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ಅವುಗಳ ಕೊಂಡಿ ಇಲ್ಲಿವೆ - https://kn.wikipedia.org/wiki/ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಯೋಜನೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೋಡೋಣ - ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯ ಲೇಖನಗಳು. ಇದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅತೀ ಅತೀ ಅಗತ್ಯ. ಎಷ್ಟು ಜನ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದೀರಾ? ರಷ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ಉದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದವರು ಉಕ್ರೆನ್ ಪರ ಇದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಉಕ್ರೆನ್ ಪರವಾದ ಲೇಖನ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯಾವುದೋ ನಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೇನು ಲಾಭ? ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನವೂ ಅಗತ್ಯವೇ, ಒಪ್ಪೋಣ. ಆದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 34,500 ಲೇಖನಗಳಿರುವಾಗ ನಾವು ನಮ್ಮ priority ಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡವೇ? ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಲೇಖನಗಳು ಎಂಬ ಯೋಜನೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾರೆಲ್ಲ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಅದು ಇರುವಾಗ ಇನ್ನೊಂದ ಮಹಿಳಾ ಪರವಾದ ಲೇಖನ ಯೋಜನೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆ ಯಾಕೆ? ಅದನ್ನೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಿತ್ತಲ್ಲವೇ?|@[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]]}} {{quote|ಇದನ್ನು ನಾನು ಸಹ ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಈಗಿನ ಹೊಸ ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ನೀವು ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಆಯೋಜಿಸಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾಕೆ ನೀಡಬಾರದು. ಇದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಲೇಖನಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.|@[[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] }} {{quote|Translation ಮತ್ತು Transliteration ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಬೇರೆಯೇ. Translation ಮಾಡಲಾಗದ್ದನ್ನು Transliteration ಮಾಡಬಹುದು. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಶನ್ ಅಂದ್ರೆ ಅನುವಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲಿಟ್ರೇಶನ್ ಅಂದರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯ ಪದವನ್ನು ಹಾಗೇ ಬರೆಯೋದು. ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಬಳಸುವುದು. ಕನ್ನಡದೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಭಾಷೆ ಪದಗಳಿವೆ. ಮೇಜು, ಕುರ್ಚಿ, ತಾಲೂಕು, ತಹಶಿಲ್ದಾರ ಹೀಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಇತರ ಭಾಷೆ ಪದಗಳಿಲ್ಲವೇ. ಕಸ ಅಂದರೆ ಅರ್ಥ ಕೆಡುವ ವಾಕ್ಯಗಳು. ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವಿವರಣೆ. ಇನ್ನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರು ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ಕ್ಷಮಿಸಿ, ವಿಕಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮಾಡೋಣ. ಅನಗತ್ಯ ಮೆಟಾದಲ್ಲಿ ಬರೆಯೋದು, ಕೀಳರಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಿರಿಯರೆಂದು ನೀವು ಊಹಿಸುವವರಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈಗ ಸಂತೋಷ್ ನೋಟಗಾರ ಸರ್ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಇದ್ದಾರಲ್ವ. ಹಾಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ ಬರೆದವರೆಲ್ಲರೂ ಉತ್ತಮ ಲೇಖಕರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖನ ಉತ್ತಮ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಡಿಸ್ಕರೇಜ್ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ. ಏನೋ ಹೇಳಬೇಕನಿಸಿತು. ನಾನು ಎಲ್ಲರಂತೆ ಒಬ್ಬ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್, ಅಷ್ಟೆ. ಮೊನ್ನೆ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಹತ್ತನೇ ವರ್ಷಾಚರಣೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರೆಂಬ ಕಿರಿಕಿರಿ ಇತ್ತ? ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂತೃಪ್ತಿ ನೀಡಿದೆಯಲ್ವ?|@[[ಸದಸ್ಯ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] }} {{quote|ನಾವು ಈ ರೀತಿಯ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ವಾಟ್ಸ್‌ಆಪ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದು ಬೇಡ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಉತ್ತಮ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರ ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ವಿಕಿ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೋ ಅಥವಾ ಒಂದು ಹೊಸ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಾಕೋಣ.|@[[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|Gopala Krishna A]] }} {{quote|ಹಾಗೇ ಮಾಡೋಣ. ಯಾಕೆಂದರೆ ವಿಕಿ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್. ನಮ್ಮ ಚರ್ಚೆಯೂ ಅಲ್ಲಿರಲಿ.|@[[ಸದಸ್ಯ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] }} {{quote| ಹಾಗೇ ಮಾಡೋಣ. ಯಾಕೆಂದರೆ ವಿಕಿ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್. ನಮ್ಮ ಚರ್ಚೆಯೂ ಅಲ್ಲಿರಲಿ. ಎಂದು ಒಂದು ಪೋಲ್ ಶುರುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಳೆ ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆ ಕೂಡಾ ಬರೋದೇ.. |@[[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]]}} {{quote|Not a valid reason..|@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] }} {{quote|ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.|@[[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|Gopala Krishna A]] }} [[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopala Krishna A|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೩೩, ೧೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :ಪವನಜ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಅಳಿಸುವ ವಿನಂತಿಗಳು ಯಾವುದೇ ವಿಕಿಕೋಟ್ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಸಂಪಾದನೆಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯು ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಚಳವಳಿಯ ಮುಕ್ತ ಸಂಪಾದನಾ ತತ್ವಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಿದ ಲೇಖನಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಥಿತವಾದ, ವಿಕಿಕೋಟ್‌ನ ಲೇಖನ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಕೋಟ್ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಯೋಜನೆ ಕೇವಲ 380 ವಿಷಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ "ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ"ದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಳಿಸುವಿಕೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊಸಬರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಕೂಡ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ, ವಿಕಿಮೀಡಿಯದ ಆಶಯ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಧ್ಯೇಯ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಲವು ಉಪಕರಣಗಳಿದೆ ಅನುಭವಿ ಸಂಪಾದಕರು ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಗೋಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಮಾಡಬೇಕೇ ವರೆತು ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಮಾಡಬಾರದು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೦೩, ೧೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) ::ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸಬರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ, ಅಗತ್ಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಬಹುದು. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವಿಷಯದ ಗುಣಮಟ್ಟವೂ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ::ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಾನು ಗಮನಿಸಿದ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಡೆಯುವ ಮನೋಭಾವವೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ::ತಪ್ಪುಗಳು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಲಾರೆ. ತಪ್ಪುಗಳು ಸಹಜ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಸಬರು ಕಲಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಅವು. ಆದರೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಹಿರಿಯ ಬಳಕೆದಾರರ ಅಗತ್ಯ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ::ಹೊಸಬರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸೋಣ. ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎರಡೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗಬಹುದು. [[ಸದಸ್ಯ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Hariprasad Shetty10|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೩, ೧೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :::ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅನುಭವೀ ಸಂಪಾದಕರನ್ನೇ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ವಿಕಿಯೋಜನೆಗಳ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. --[[ಸದಸ್ಯ:Vikashegde|ವಿಕಾಸ್ ಹೆಗಡೆ &#124; Vikas Hegde]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vikashegde|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೬, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಬರಹವನ್ನು ಕರಡಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತಿರಿಸಿದ್ದೇನೆ == https://kn.wikipedia.org/wiki/ಹೊಯ್ಸಳರ_ಪವಿತ್ರ_ಮೇಳಗಳು ಈ ಬರಹವನ್ನು ಯಂತ್ರಾನುವಾದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸೂಕ್ತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬರಹವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಕರಡಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. [[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|ಮಹಾವೀರ ಇಂದ್ರ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mahaveer Indra|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೪೬, ೧೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] , ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ ಅವಶ್ಯವಿತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಈಗ ಲೇಖನವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪುನಃ ಮುಖ್ಯ ನೇಮ್ಸ್ಪೇಸ್ ಗೆ ಸರಿಸಿದ್ದೇನೆ.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೦೮:೩೮, ೨೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] ೨೦:೪೬, ೨೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> == ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆಈ ಕೋರಿಕೆ == ನಮಸ್ಕಾರ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂಪಾದಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ [[m:Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Bridging_the_Gender_Gap_-_More_Women_Editors_and_Women-Centered_Content_in_Kannada_Wikipedia|Bridging the Gender Gap – More Women Editors and Women-Centered Content in Kannada Wikipedia]] ಎಂಬ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು, ಮಹಿಳಾ ಸಾಧಕಿಯರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರಾದ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ತರಬೇತಿ, ಲೇಖನ ರಚನೆ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಯೋಜನೆಯ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಲಹೆ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. [[ಸದಸ್ಯ:Prajna gopal|Prajna gopal]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Prajna gopal|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೭, ೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :{{support}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೫೫, ೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :{{support}} ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ದೇಶ--[[ಸದಸ್ಯ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vishwanatha Badikana|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೩೩, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :{{ss}}, [[ಸದಸ್ಯ:ChiK|ChiK]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ChiK|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೩೯, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :{{Support}} ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂಪಾದಕರನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ನನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಹಕಾರ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧಳಿದ್ದೇನೆ. ಶುಭವಾಗಲಿ! [[ಸದಸ್ಯ:Kavyashri hebbar|Kavyashri hebbar]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kavyashri hebbar|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೨೨, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :{{Support}} ಈ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವಿದೆ.[[ಸದಸ್ಯ:Apoorva poojay|Apoorva poojay]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Apoorva poojay|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೧, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :{{Support}} ಈ ಯೋಜನೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು,ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವಿದೆ.[[ಸದಸ್ಯ:Pallaviv123|Pallaviv123]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pallaviv123|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೦೧, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :{{Support}} ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂಪಾದಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Rakshitha b kulal|Rakshitha b kulal]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Rakshitha b kulal|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೮, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :{{ss}}-ಈ ಯೋಜನೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು,ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವಿದೆ--[[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|ಮಹಾವೀರ ಇಂದ್ರ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mahaveer Indra|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೧, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :{{Support}} ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಂಪಾದಕರನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ನನ್ನ ಸಹಕಾರ ಇದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವಿದೆ.[[ಸದಸ್ಯ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kishore Kumar Rai|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೧೦, ೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) ನಮಸ್ಕಾರ, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ನನ್ನ ಯೋಜನೆ ಮಂಜೂರಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಮುಂದೆಯೂ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Prajna gopal|Prajna gopal]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Prajna gopal|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೮, ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೫೮, ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> d9tnvmsqt1st88p0dpzq7u6di7yyvmb 0 113267 1433882 1346555 2026-10-20T10:15:02Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1433882 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity<!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--> | type = ಹಿಂದೂ | name = ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ | image = File:ศาลหลักเมือง_เขตพระนคร_กรุงเทพมหานคร_(9).jpg | caption = Chitragupta in [[Lak Mueang#The Bangkok city pillar shrine|Bangkok City Pillar Shrine]] [[Thailand]]. | mantra = Oṃ Sri Chitraguptaya Namaḥa | weapon = Pen and Dagger | siblings = [[Four Kumaras]], [[Narada]], [[Daksha]] | parents = [[Brahma]] (father) | consort = Nandini and Iravati | other_names = Chitr, Chitradev, chitrvastav, Dharmadhikari, Kayastha. }} '''ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ'''ನು ಸೂರ್ಯವಂಶದ ಒಬ್ಬ ರಾಜ. ಈತನ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಚಿತ್ರ. ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನಿಂದ [[ಸೂರ್ಯ (ದೇವ)|ಸೂರ್ಯದೇವ]]ನನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ಆರಾಧಿಸಿ ಆತನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸರ್ವಜ್ಞತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ [[ಯಮ]] ಈತನನ್ನು ತನ್ನ ಲೇಖಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ತಾನು ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ತನ್ನ [[ಕಿಂಕರ]] ಮೂಲಕ ಸಶರೀರವಾಗಿ ತನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನೆಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಲೇಖಕನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡ-ಎಂಬುದಾಗಿ [[ಸ್ಕಾಂದ ಪುರಾಣ|ಸ್ಕಾಂದಪುರಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶುಭಾಶುಭ [[ಕರ್ಮ]]ಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಡುವುದು ಈತನ ಕೆಲಸವಾಯಿತು. ಮರಣಾನಂತರ ಜೀವಿಗಳು [[ಯಮಲೋಕ]]ಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅವಕ್ಕೆ ಈತನ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಸ್ವರ್ಗ]] ಅಥವಾ [[ನರಕ]]ಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತವೆಯಂತೆ. ಯಮನನ್ನೂ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಿದೆ. ಯಹೂದ್ಯರು ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ನರು ಮತ್ತು ಮಹಮದೀಯರು ಕೂಡ ಇಂಥ ಒಂದು ದೇವತೆಯಲ್ಲಿ (ರಿಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಏಂಜಲ್) ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ 1}} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] ijet45w9lr4yi6khvd15ft8zhrjhebo 0 121969 1433880 1346550 2026-10-20T10:07:52Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ರೂಪ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1433880 wikitext text/x-wiki {{cleanup|reason= needs formatting}} '''ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ'''ವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಚಮತ್ಕಾರ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ, ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಕಸರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕಾವ್ಯಪದ್ಧತಿ.<ref>{{cite book |title=Survey of Sanskrit Literature |author=C.Kunhan Raja |publisher=Bharatiya Vidya Bhavan |page=340 |url=https://www.scribd.com/doc/223739875/Survey-of-Sanskrit-Literature-C-Kunhan-Raja}}</ref> ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕಾದಿಯಿಂದಲೂ ಶಬ್ದಚಮತ್ಕಾರಾಂಶದ ವಿಶೇಷ ಕೃಷಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಅಶ್ವಘೋಷ, ಭರತ, ಪಿಂಗಲ, ಸಂಸ್ಕೃತ-ಪ್ರಾಕೃತ ಶಿಲಾಶಾಸನಕಾರರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಮಹಾಕವಿಗಳ ಪದವಿಗೆ ಆಸೆ ಮಾಡುವವರೆಲ್ಲರೂ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಲ್ಲದೆ ಕೃತಕೃತ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಶ್ವಘೋಷ ಕಾಳಿದಾಸರಲ್ಲಿ ಕ್ವಚಿತ್ತಾಗಿಯೂ ಭಾರವಿ ಮಾಘಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯತಸರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವದ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳೆದು ಪಂಡಿತ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಿಯತರವಾಗುತ್ತ ಹೋದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬಾಣಮಯೂರಾದಿಗಳ ಸ್ತೋತ್ರಶತಕಗಳಲ್ಲಿ, ಘಟಕರ್ಪರಾದಿ ಖಂಡಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಬಂಧು ಮುಂತಾದವರ ಗದ್ಯಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಡೆಗೆ ನಲಚಂಪೂ ಮುಂತಾದ ಚಂಪೂಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಲ್ಲದೆ ಮುರಾರಿ ಪ್ರಭೃತಿಗಳ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ವ್ಯಾಮೋಹ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. 9ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಿಮರ್ಶಕ ಆನಂದ ವರ್ಧನ ಈ ವ್ಯಾಮೋಹವನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರೂ ಪೂರ್ವದ ಅಲಂಕಾರಿಕರಾದ ದಂಡಿವಾಮನಾದಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಇತ್ತುದೇ ಪಂಡಿತಕವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಯಿತೆನ್ನಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಕøತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಂದಿನ ಇತಿಹಾಸವೆಲ್ಲ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದ ಸೆಳೆತದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಕೃತ್ರಿಮ ಶಬ್ದಪರಿಷ್ಕಾರದ ಒಂದು ಅನ್ಯಾದೃಶ ಆವರಣವನ್ನು ತಳೆದಿದೆ. 12ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೂ ಸಂಸ್ಕøತ ಪಂಡಿತಮಂಡಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪೀಠದ ಮರ್ಯಾದೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಚಿತ್ರ ಕವಿಚತುರನಿಗೇ ಹೊರತು ಸರಸಕವಿಗಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಚಿತ್ರ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ; ಅನುಪ್ರಾಸ ಯಮಕಾದಿ ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಶಬ್ದಚಿತ್ರ. ಉಪಮೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾದಿ ಊಹಾತ್ಮಕ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅರ್ಥಚಿತ್ರ. ==ಚಿತ್ರಕವಿತೆಯ ಬಗೆಗಳು== 1. ಕತ್ತಿ, ತೆಕ್ಕೆಹಾವು, ಮದ್ದಲಿ, ಪದ್ಮ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಕ್ರಮದಿಂದ ಪದ್ಯಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ತುಂಬುವಂತೆ ಬರೆಯುವ ಮಾದರಿ ಒಂದು ಬಗೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಖಡ್ಗಬಂಧ, ನಾಗಬಂಧ, ಮುರಜಬಂಧ, ಪದ್ಮಬಂಧ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಇಂದಿನ ಚಕ್ರಬಂಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಚಿತ್ರಾಕೃತಿಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪದ್ಯದ ಅರ್ಥಸ್ವಾರಸ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕವಿಯ ಬುದ್ಧಿಬಲಕ್ಕೇ ಬೆಲೆ. ಉದಾ : ಪದ್ಮಬಂಧ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರದ ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ ಸುತ್ತಲೂ ಹಿಂದಕ್ಕೂ ಮುಂದಕ್ಕೂ (1, 2, 3 ಇತ್ಯಾದಿ 12ರ ವರೆಗೆ) ಓದಿದರೆ ಶ್ಲೋಕವಾಗುತ್ತದೆ. 2. ಸ್ಥಾನನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಸರಿಸಿ ಭಿನ್ನಾರ್ಥಕವಾದ ಸರೂಪ ಶ್ಲಿಷ್ಟಪದಗಳ ಆವೃತ್ತಿ ಯಮಕಾಲಂಕಾರವೆನಿಸುವುದು. ಇದು ಶಬ್ದಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಲಾಕ್ಷಣಿಕರು ಇದರ ಅನೇಕ ಪ್ರಬೇಧಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದಾಹರಣೆ : ಯದಾನತೋsಯದಾನತೋ ನಯತ್ಯಯಂ ನ ಯಾತ್ಯಯಂ I ಶಿವೇ ಹಿತಾಂ ಶಿವೇಹಿತಾಂ ಸ್ಮರಾಮಿತಾಂ ಸ್ಮರಾಮಿ ತಾಂ II ಯಾವಾಕೆಯ ಅಭಯದಾನದಿಂದ (ಅಯದಾನತಃ) ಆನತನಾದ ಈ ಭಕ್ತ (ಅಯಂ, ಯದ್+ಆನತೋ) ಯಾವಗಲೂ ಧರ್ಮದೆಲ್ಲೆಯನ್ನು (ನಯಾತ್ಯಯಂ) ಮೀರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆ ಶಿವನ ಮನೋವಲ್ಲಭೆಯಾದ (ಶಿವೇಹಿತಾಂ), ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣನಿರತನಾದ (ಶಿವೇ ಹಿತಾಂ), ಮನ್ಮಥನಿಂದಲೂ ಅಳೆಯಲಾರದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನುಳ್ಳ (ಸ್ಮರ+ಅಮಿತಾಂ), ದೇವಿಯನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತೇನೆ. 3. ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ಓದಲಿ ; ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಓದಲಿ, ಒಂದೇ ಸಮವಾದ ಪದ್ಯವಾಗುವುದು ಗತ-ಪ್ರತ್ಯಾಗತ ಅಥವಾ ಅನುಲೋಮ-ಪ್ರತಿಲೋಮ-ಸಮ ಎನಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ. ಭಾರವಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಪದ್ಮಚರಣಗಳು ಉದಾಹರಣೆ: ನನು ಹೋ ಮಂಥನಾ ರಾಘೋ ಘೋರಾ ನಾಥಮಹೋನು ನ I ತಯಾದಾತವದಾ ಭೀಮಾ ಮಾಭೀದಾ ಬತ ದಾಯತ II 4. ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರ ಇಡಿಯ ಪದ್ಯಚರಣದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇದ್ದರೆ ಏಕಾಕ್ಷರ : ಸ ಸಾಸಿಃ ಸಾಸುಸೂಃ ಸಾಸೋ ಯೇಯಾಯೇಯಾಯಯಾಯಯಃ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರೆ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಃ ಚಾರಚಂಚುಶ್ಚಿರಾರೇಚೀ ಚಂಚಚ್ಚೀರರುಚಾ ರುಚಃ I ಚಚಾರ ರುಚಿರಶ್ಚಾರು ಚಾರೈರಾಚಾರ ಚಂಚುರಃ II 5. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಾದದ ಅಕ್ಷರಗಳೆಲ್ಲ ಮೊದಲ ಮೂರು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವುದು ಗೂಢ ಚತುರ್ಥ. ಉದಾ: ದ್ಯುವಿಯದ್ಗಾಮಿನೀ ತಾರಸಂರಾವವಿಹತಶ್ರುತಿಃ | ಹೈಮೀಷುಮಾಲಾ ಶುಶುಭೇ ವಿದ್ಯುತಾಮಿನ ಸಂಹತಿಃ || 6 ಓಷ್ಠ್ಯವರ್ಣಗಳು (ಪವರ್ಗ) ಒಂದೂ ಇಲ್ಲದ ರಚನೆ ನಿರೋಷ್ಠ್ಯ, ದಂಡಿಯ ದಶಕುಮಾರಚರಿತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯ (ವಿಶ್ರುತ ಚರಿತೆ) ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಕೇವಲ ಶ್ಲೇಷಯಮಕಾದಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಶಬ್ದ ವೈಚಿತ್ರ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರುಂಟು. ನಿಚಿತಂ ಖಮುಪೇತ್ಯ ನೀರದೈಃ ಪ್ರಿಯಹೀನಾ ಹೃದಯಾವನೀರದೈಃ ಎಂದಾರಂಭವಾಗುವ ಘಟಕರ್ಪರಕಾವ್ಯವನ್ನೂ ಹೃದಯ ಸದಾ ಯಾದವತಃ ಪಾಪಾಟವ್ಯಾ ದುರೌಸದಾಯಾ ದವತಃ ಎಂದಾರಂಭವಾಗುವ, ನಲೋದಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಬೇಕು. ಮುಂದೆ ರತ್ನಾಕರನ ಹರವಿಜಯ ವಾಸುದೇವನ ಯುದಿಷ್ಠರ ವಿಜಯ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿದೆ. ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲೂ ರಾಜಸಭೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಯಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಒಗಟೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಚತುರೋಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೂ ಅರ್ಥ ಚಮತ್ಕಾರ ಇರುತ್ತದೆ. ಜಿನಸೇನನ ಆದಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ (ಸು. 900) ಇವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವೇ ಇದೆ. ಕ್ವ ಕೀದೃಕ್ ಶಸ್ಯತೇ ರೇಖಾ ? (ರೇಖೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೇಗಿದ್ದರೆ ಶುಭ ?). ಕರಿಣೀಂಚ ವದಾನ್ಯೇನ ಪರ್ಯಾಯೇಣ (ಹೆಣ್ಣಾನೆ ಮರಿಯ ಹೆಸರೂ ಅದೇ ಆಗಬೇಕು). ಒಂದು ಉತ್ತರವುಳ್ಳ ಇಂಥ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಒಗಟಿಗೆ ಏಕಾಲಾಪಕವೆಂದು ಹೆಸರು. ಕರೇ (s)ಣುಕಾ ಎಂಬುದು ಉತ್ತರ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಉತ್ತರವನ್ನು ಊಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಳೆಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವರಾಶನೇಷು ಕೋ ರುಚ್ಯಃ ? (ಮೃಷ್ಟಾನ್ನದಲ್ಲಿ ರುಚಿಕರ ಯಾವುದು ?) ಕೋ ಗಂಭೀರೋ ಜಲಾಶಯಃ? (ಆಳವಾದ ಜಲಾಶಯ ಯಾವದು ?) ಕಃ ಕಾಂತಸ್ತವ ತನ್ವಂಗಿ ? (ಚೆಲುವೆಯೆ, ನಿನ್ನ ಕಾಂತ ಯಾರು ?) ವದಾದಿ ವ್ಯಂಜನೈಃ ಪೃಥಕ್ (ಆದಿಯ ವ್ಯಂಜನ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆಯಾಗುವಂತೆ ಉತ್ತರಿಸು). ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಉತ್ತರ-ಸೂಪಃ (ತೊವ್ವೆ) ಕೂಪಃ (ಬಾವಿ) ಭೂಪಃ ಆಪಾತತಃ ಅರ್ಥ ಹೊಂದುವ ಒಗಟಿಯೇ ಪ್ರಹೇಲಿಕಾ. ಇಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ವಟವೃಕ್ಷಃ ಪುರೋsಯಂ ತೇ ಘನಚ್ಚಾಯಃ ಸ್ಮಿತೋ ಮಹಾನ್ I ಇತ್ಯುಕ್ತೋsಪಿನ ತಂ ಘರ್ಮೇ ಶ್ರೀತಃ ಕೋsಪಿವದಾದ್ಭುತಮ್ II ನೋಡು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಆಲದಮರದ ನೆರಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರೂ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಯಾವನೂ ನೆರಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸೋಜಿಗವನ್ನು ವಿವರಿಸು-ಇದು ಒಗಟೆ, ವಟವೃಕ್ಷಃ = ವಟೋ (ವಟುವೇ) + ಋಕ್ಷಃ (ಕರಡಿ) ಎಂದು ಬಿಡಿಸಿದರೆ ಒಗಟೆ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಟು ಕಪ್ಪು ಕರಡಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗದಿದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆಯೇ ಬಿಂದುಚ್ಯುತಕ, ಮಾತ್ರಾಚ್ಯುತಕ, ಬಿಂದುಮತೀ ಮುಂತಾದ ಒಗಟೆಗಳು, ಬಿಂದು (ಅನುಸ್ವಾರ)ವೇ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಹಾಕುವ, ಇಲ್ಲವೆ ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಬಿಡಿಸುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಆಶುಕವಿತೆ, ಸಮಸ್ಯಾಪೂರಣ ಇವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಬಹುದು. ಈಚಿನವರೆಗೂ ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವ ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಚಾಮರಾಜನಗರದ ರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಸೀತಾರಾವಣಸಂವಾದ-ಝರೀ ಎಂಬ ಶತಕಾರ್ಥವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾವಣ ಸೀತೆಗೆ ಹೇಳುವ ಮಾತು ಅದಕ್ಕೆ ಸೀತೆಯ ಉತ್ತರ, ಎರಡೂ (ಸ್ವಲ್ಪ ವರ್ಣವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ) ಒಂದೇ ಪದ್ಯದಿಂದ ಮೂಡುವಂತೆ ರಚನೆಯಿದೆ. ಜುಷ್ಟೋ ಮಂತ್ರಿಜನೇನ ಸಂಗತಧಿಯಾ ಮದ್ವನ್ನ ಕಶ್ಚಿತ್ ಪ್ರಭುಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾತ್ಯುಜ್ಜ್ವಲ ಕೀರ್ತಿಸಂಹತಿರಹಂ ತೈಸ್ತೈಶ್ಚರಿತ್ರೈರ್ನಿಜೈಃ I ರಾಮೋ ನಾರ್ಹತಿ ತುಲ್ಯತಾಂ ಜನಕಜೇ ಸಂಗ್ರಾಮಸಿಂಹಸ್ಯ ಮೇ ಸರ್ವಂ ಸತ್ಯಮರೇ ಪರಂ ತ್ವನುಚಿತಸ್ಸಂನ್ಯಾಸ ಏಕಸ್ತವ II ನನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ನನ್ನಂಥ ಪ್ರಭುಗಳೇ ಇಲ್ಲ, ನನ್ನ ಸಾಹಸ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕೀರ್ತಿ ಬಂದಿದೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೀರನಾದ ನನಗೆ ರಾಮನೆಂತು ಸರಿಯಾದಾನು ?-ಇದು ರಾವಣನ ಮಾತಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸೀತೆಯ ಉತ್ತರ-ಎಲೋ ರಾವಣ, ನಿನ್ನ ಮಾತೆಲ್ಲ ಸರಿ; ನಿನ್ನ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ವೇಷ ಮಾತ್ರ ತಪ್ಪಾಯಿತು; ನಿನ್ನ ಸಂ ಎಂಬ ಉಪವರ್ಗ ಸೇರಿಸಿದ್ದೂ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೂ ಸಂ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎರುವ ಅರ್ಥವಿದು. ಬುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನನ್ನಂಥ ಪ್ರಭು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ಬಂದಿದೆ, ನಾನು ಗ್ರಾಮಸಿಂಹ ಎಂದರೆ ನಾಯಿ. ಹೀಗೆ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಸಂಸ್ಕøತ ಭಾಷೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಪಂಡಿತಪ್ರಿಯ ವಿನೋದವಾಗಿದೆ. ==ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ== ರುದ್ರಟ ಸಂಸ್ಕøತದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಾಗವರ್ಮ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಾವಲೋಕನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯದ ಲಕ್ಷಣ ಹೇಳಿದ್ದಾನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆನಂದವರ್ಧನನೇ ಮುಂತಾದ ಧ್ವನಿವಾದಿಗಳಂತೆ ಆತ ಚಮತ್ಕಾರಪ್ರಧಾನವಾದ ಎಲ್ಲ ಶಬ್ದಾರ್ಥಾಲಂಕಾರಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯವೆನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡುವಂತೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ರಚಿಸಿದ ಶ್ಲೋಕವೇ ಚಿತ್ರ ; ಅದು ಶರ, ಶೂಲ, ಚಾಪ, ಚಕ್ರ, ಅಸಿ, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ಮುರಜ, ಗೋಮೂತ್ರಿಕೆ, ಪದ್ಮ ಮುಂತಾದ ರೇಖಾಚಿತ್ರವಿರಬಹುದು (ಕಾವ್ಯಾವಲೋಕನ) ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುವಾಗ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಚುರ್ಯವಿರುವ ಕಂದವೃತ್ತಾದಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಕøತ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕನ್ನಡ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನೇ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ರಚಿಸಿ ಉದಾಹರಿಸಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶರಚಿತ್ರದ ಉದಾಹರಣೆ : ಸುಂದರಾಕಾರಸಂಪನ್ನ ನೆಂದುಮೀ ನೃಪನಂದನಂ I ನಂದನಂ ಬುಧಕೀರಾಳಿ ವೃಂದಕ್ಕೆ ಸಕಲರ್ತುಕಂ II ಆದರೆ ಈ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮನೆಗಳು, ಹೇಗೆ ರಚನೆ, ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವರಣೆಗಳು ಇಂದು ಸಿಕ್ಕುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಮಹಾಕವಿಗಳಾದರೂ ಈ ಚಿತ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಲಾಕ್ಷಣಿಕರೂ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಚಿತ್ರಾಯತನ ಅಥವಾ ಚತ್ತಾಣವೆಂಬ ಹಾಡುಗಬ್ಬದ ಉಲ್ಲೇಖ ಕವಿರಾಜ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಛಂದೋಂಬುಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಜಯಕೀರ್ತಿಯ ಛಂದೋನು ಶಾಸನದಲ್ಲಿಯೂ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ತ್ರಿಪದಿ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಲಕ್ಷಣ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕøತ ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಕಥಕರು ಷಟ್ಪದೀಕಥನ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಚಿಕುಪಾಧ್ಯಾಯನ ಚಿತ್ರಶತಕ ಸಾಂಗತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಗಟೆಯಂಥ ಪದ್ಯಗಳನ್ನೇ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆ ; ಮುತ್ತಿರೆ ನರೆಯೆಂಬ... ಕತ್ತಿಯ ಕಂಡು ಗೇಣಿಂಬ, ಪತ್ತಿಯ ನೂಲೆಂಬ ಕನ್ನಡದೊಳು ರಂಗಮುತ್ತಿನ ಮಾತು ಪಾಸಟಿಯೇ II (ಕರ್ಣಾಟಕ ಕವಿಚರಿತೆ). ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ರೂಪ]] 8vb02sl2fgs6f84q58u9dwv4lfzrn49 1433881 1433880 2026-10-20T10:08:15Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1433881 wikitext text/x-wiki {{cleanup|reason= needs formatting}} '''ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ'''ವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಚಮತ್ಕಾರ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ, ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಕಸರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕಾವ್ಯಪದ್ಧತಿ.<ref>{{cite book |title=Survey of Sanskrit Literature |author=C.Kunhan Raja |publisher=Bharatiya Vidya Bhavan |page=340 |url=https://www.scribd.com/doc/223739875/Survey-of-Sanskrit-Literature-C-Kunhan-Raja}}</ref> ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕಾದಿಯಿಂದಲೂ ಶಬ್ದಚಮತ್ಕಾರಾಂಶದ ವಿಶೇಷ ಕೃಷಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಅಶ್ವಘೋಷ, ಭರತ, ಪಿಂಗಲ, ಸಂಸ್ಕೃತ-ಪ್ರಾಕೃತ ಶಿಲಾಶಾಸನಕಾರರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಮಹಾಕವಿಗಳ ಪದವಿಗೆ ಆಸೆ ಮಾಡುವವರೆಲ್ಲರೂ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಲ್ಲದೆ ಕೃತಕೃತ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಶ್ವಘೋಷ ಕಾಳಿದಾಸರಲ್ಲಿ ಕ್ವಚಿತ್ತಾಗಿಯೂ ಭಾರವಿ ಮಾಘಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯತಸರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವದ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳೆದು ಪಂಡಿತ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಿಯತರವಾಗುತ್ತ ಹೋದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬಾಣಮಯೂರಾದಿಗಳ ಸ್ತೋತ್ರಶತಕಗಳಲ್ಲಿ, ಘಟಕರ್ಪರಾದಿ ಖಂಡಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಬಂಧು ಮುಂತಾದವರ ಗದ್ಯಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಡೆಗೆ ನಲಚಂಪೂ ಮುಂತಾದ ಚಂಪೂಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಲ್ಲದೆ ಮುರಾರಿ ಪ್ರಭೃತಿಗಳ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ವ್ಯಾಮೋಹ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. 9ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಿಮರ್ಶಕ ಆನಂದ ವರ್ಧನ ಈ ವ್ಯಾಮೋಹವನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರೂ ಪೂರ್ವದ ಅಲಂಕಾರಿಕರಾದ ದಂಡಿವಾಮನಾದಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಇತ್ತುದೇ ಪಂಡಿತಕವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಯಿತೆನ್ನಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಕøತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಂದಿನ ಇತಿಹಾಸವೆಲ್ಲ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದ ಸೆಳೆತದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಕೃತ್ರಿಮ ಶಬ್ದಪರಿಷ್ಕಾರದ ಒಂದು ಅನ್ಯಾದೃಶ ಆವರಣವನ್ನು ತಳೆದಿದೆ. 12ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೂ ಸಂಸ್ಕøತ ಪಂಡಿತಮಂಡಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪೀಠದ ಮರ್ಯಾದೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಚಿತ್ರ ಕವಿಚತುರನಿಗೇ ಹೊರತು ಸರಸಕವಿಗಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಚಿತ್ರ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ; ಅನುಪ್ರಾಸ ಯಮಕಾದಿ ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಶಬ್ದಚಿತ್ರ. ಉಪಮೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾದಿ ಊಹಾತ್ಮಕ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅರ್ಥಚಿತ್ರ. ==ಚಿತ್ರಕವಿತೆಯ ಬಗೆಗಳು== 1. ಕತ್ತಿ, ತೆಕ್ಕೆಹಾವು, ಮದ್ದಲಿ, ಪದ್ಮ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಕ್ರಮದಿಂದ ಪದ್ಯಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ತುಂಬುವಂತೆ ಬರೆಯುವ ಮಾದರಿ ಒಂದು ಬಗೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಖಡ್ಗಬಂಧ, ನಾಗಬಂಧ, ಮುರಜಬಂಧ, ಪದ್ಮಬಂಧ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಇಂದಿನ ಚಕ್ರಬಂಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಚಿತ್ರಾಕೃತಿಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪದ್ಯದ ಅರ್ಥಸ್ವಾರಸ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕವಿಯ ಬುದ್ಧಿಬಲಕ್ಕೇ ಬೆಲೆ. ಉದಾ : ಪದ್ಮಬಂಧ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರದ ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ ಸುತ್ತಲೂ ಹಿಂದಕ್ಕೂ ಮುಂದಕ್ಕೂ (1, 2, 3 ಇತ್ಯಾದಿ 12ರ ವರೆಗೆ) ಓದಿದರೆ ಶ್ಲೋಕವಾಗುತ್ತದೆ. 2. ಸ್ಥಾನನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಸರಿಸಿ ಭಿನ್ನಾರ್ಥಕವಾದ ಸರೂಪ ಶ್ಲಿಷ್ಟಪದಗಳ ಆವೃತ್ತಿ ಯಮಕಾಲಂಕಾರವೆನಿಸುವುದು. ಇದು ಶಬ್ದಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಲಾಕ್ಷಣಿಕರು ಇದರ ಅನೇಕ ಪ್ರಬೇಧಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದಾಹರಣೆ : ಯದಾನತೋsಯದಾನತೋ ನಯತ್ಯಯಂ ನ ಯಾತ್ಯಯಂ I ಶಿವೇ ಹಿತಾಂ ಶಿವೇಹಿತಾಂ ಸ್ಮರಾಮಿತಾಂ ಸ್ಮರಾಮಿ ತಾಂ II ಯಾವಾಕೆಯ ಅಭಯದಾನದಿಂದ (ಅಯದಾನತಃ) ಆನತನಾದ ಈ ಭಕ್ತ (ಅಯಂ, ಯದ್+ಆನತೋ) ಯಾವಗಲೂ ಧರ್ಮದೆಲ್ಲೆಯನ್ನು (ನಯಾತ್ಯಯಂ) ಮೀರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆ ಶಿವನ ಮನೋವಲ್ಲಭೆಯಾದ (ಶಿವೇಹಿತಾಂ), ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣನಿರತನಾದ (ಶಿವೇ ಹಿತಾಂ), ಮನ್ಮಥನಿಂದಲೂ ಅಳೆಯಲಾರದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನುಳ್ಳ (ಸ್ಮರ+ಅಮಿತಾಂ), ದೇವಿಯನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತೇನೆ. 3. ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ಓದಲಿ ; ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಓದಲಿ, ಒಂದೇ ಸಮವಾದ ಪದ್ಯವಾಗುವುದು ಗತ-ಪ್ರತ್ಯಾಗತ ಅಥವಾ ಅನುಲೋಮ-ಪ್ರತಿಲೋಮ-ಸಮ ಎನಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ. ಭಾರವಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಪದ್ಮಚರಣಗಳು ಉದಾಹರಣೆ: ನನು ಹೋ ಮಂಥನಾ ರಾಘೋ ಘೋರಾ ನಾಥಮಹೋನು ನ I ತಯಾದಾತವದಾ ಭೀಮಾ ಮಾಭೀದಾ ಬತ ದಾಯತ II 4. ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರ ಇಡಿಯ ಪದ್ಯಚರಣದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇದ್ದರೆ ಏಕಾಕ್ಷರ : ಸ ಸಾಸಿಃ ಸಾಸುಸೂಃ ಸಾಸೋ ಯೇಯಾಯೇಯಾಯಯಾಯಯಃ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರೆ ದ್ವ್ಯಕ್ಷರಃ ಚಾರಚಂಚುಶ್ಚಿರಾರೇಚೀ ಚಂಚಚ್ಚೀರರುಚಾ ರುಚಃ I ಚಚಾರ ರುಚಿರಶ್ಚಾರು ಚಾರೈರಾಚಾರ ಚಂಚುರಃ II 5. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಾದದ ಅಕ್ಷರಗಳೆಲ್ಲ ಮೊದಲ ಮೂರು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವುದು ಗೂಢ ಚತುರ್ಥ. ಉದಾ: ದ್ಯುವಿಯದ್ಗಾಮಿನೀ ತಾರಸಂರಾವವಿಹತಶ್ರುತಿಃ | ಹೈಮೀಷುಮಾಲಾ ಶುಶುಭೇ ವಿದ್ಯುತಾಮಿನ ಸಂಹತಿಃ || 6 ಓಷ್ಠ್ಯವರ್ಣಗಳು (ಪವರ್ಗ) ಒಂದೂ ಇಲ್ಲದ ರಚನೆ ನಿರೋಷ್ಠ್ಯ, ದಂಡಿಯ ದಶಕುಮಾರಚರಿತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯ (ವಿಶ್ರುತ ಚರಿತೆ) ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಕೇವಲ ಶ್ಲೇಷಯಮಕಾದಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಶಬ್ದ ವೈಚಿತ್ರ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರುಂಟು. ನಿಚಿತಂ ಖಮುಪೇತ್ಯ ನೀರದೈಃ ಪ್ರಿಯಹೀನಾ ಹೃದಯಾವನೀರದೈಃ ಎಂದಾರಂಭವಾಗುವ ಘಟಕರ್ಪರಕಾವ್ಯವನ್ನೂ ಹೃದಯ ಸದಾ ಯಾದವತಃ ಪಾಪಾಟವ್ಯಾ ದುರೌಸದಾಯಾ ದವತಃ ಎಂದಾರಂಭವಾಗುವ, ನಲೋದಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಬೇಕು. ಮುಂದೆ ರತ್ನಾಕರನ ಹರವಿಜಯ ವಾಸುದೇವನ ಯುದಿಷ್ಠರ ವಿಜಯ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿದೆ. ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲೂ ರಾಜಸಭೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಯಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಒಗಟೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಚತುರೋಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೂ ಅರ್ಥ ಚಮತ್ಕಾರ ಇರುತ್ತದೆ. ಜಿನಸೇನನ ಆದಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ (ಸು. 900) ಇವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವೇ ಇದೆ. ಕ್ವ ಕೀದೃಕ್ ಶಸ್ಯತೇ ರೇಖಾ ? (ರೇಖೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೇಗಿದ್ದರೆ ಶುಭ ?). ಕರಿಣೀಂಚ ವದಾನ್ಯೇನ ಪರ್ಯಾಯೇಣ (ಹೆಣ್ಣಾನೆ ಮರಿಯ ಹೆಸರೂ ಅದೇ ಆಗಬೇಕು). ಒಂದು ಉತ್ತರವುಳ್ಳ ಇಂಥ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಒಗಟಿಗೆ ಏಕಾಲಾಪಕವೆಂದು ಹೆಸರು. ಕರೇ (s)ಣುಕಾ ಎಂಬುದು ಉತ್ತರ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಉತ್ತರವನ್ನು ಊಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಳೆಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವರಾಶನೇಷು ಕೋ ರುಚ್ಯಃ ? (ಮೃಷ್ಟಾನ್ನದಲ್ಲಿ ರುಚಿಕರ ಯಾವುದು ?) ಕೋ ಗಂಭೀರೋ ಜಲಾಶಯಃ? (ಆಳವಾದ ಜಲಾಶಯ ಯಾವದು ?) ಕಃ ಕಾಂತಸ್ತವ ತನ್ವಂಗಿ ? (ಚೆಲುವೆಯೆ, ನಿನ್ನ ಕಾಂತ ಯಾರು ?) ವದಾದಿ ವ್ಯಂಜನೈಃ ಪೃಥಕ್ (ಆದಿಯ ವ್ಯಂಜನ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆಯಾಗುವಂತೆ ಉತ್ತರಿಸು). ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಉತ್ತರ-ಸೂಪಃ (ತೊವ್ವೆ) ಕೂಪಃ (ಬಾವಿ) ಭೂಪಃ ಆಪಾತತಃ ಅರ್ಥ ಹೊಂದುವ ಒಗಟಿಯೇ ಪ್ರಹೇಲಿಕಾ. ಇಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ವಟವೃಕ್ಷಃ ಪುರೋsಯಂ ತೇ ಘನಚ್ಚಾಯಃ ಸ್ಮಿತೋ ಮಹಾನ್ I ಇತ್ಯುಕ್ತೋsಪಿನ ತಂ ಘರ್ಮೇ ಶ್ರೀತಃ ಕೋsಪಿವದಾದ್ಭುತಮ್ II ನೋಡು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಆಲದಮರದ ನೆರಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರೂ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಯಾವನೂ ನೆರಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸೋಜಿಗವನ್ನು ವಿವರಿಸು-ಇದು ಒಗಟೆ, ವಟವೃಕ್ಷಃ = ವಟೋ (ವಟುವೇ) + ಋಕ್ಷಃ (ಕರಡಿ) ಎಂದು ಬಿಡಿಸಿದರೆ ಒಗಟೆ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಟು ಕಪ್ಪು ಕರಡಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗದಿದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆಯೇ ಬಿಂದುಚ್ಯುತಕ, ಮಾತ್ರಾಚ್ಯುತಕ, ಬಿಂದುಮತೀ ಮುಂತಾದ ಒಗಟೆಗಳು, ಬಿಂದು (ಅನುಸ್ವಾರ)ವೇ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಹಾಕುವ, ಇಲ್ಲವೆ ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಬಿಡಿಸುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಆಶುಕವಿತೆ, ಸಮಸ್ಯಾಪೂರಣ ಇವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಬಹುದು. ಈಚಿನವರೆಗೂ ಚಿತ್ರಕವಿತ್ವ ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಚಾಮರಾಜನಗರದ ರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಸೀತಾರಾವಣಸಂವಾದ-ಝರೀ ಎಂಬ ಶತಕಾರ್ಥವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾವಣ ಸೀತೆಗೆ ಹೇಳುವ ಮಾತು ಅದಕ್ಕೆ ಸೀತೆಯ ಉತ್ತರ, ಎರಡೂ (ಸ್ವಲ್ಪ ವರ್ಣವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ) ಒಂದೇ ಪದ್ಯದಿಂದ ಮೂಡುವಂತೆ ರಚನೆಯಿದೆ. ಜುಷ್ಟೋ ಮಂತ್ರಿಜನೇನ ಸಂಗತಧಿಯಾ ಮದ್ವನ್ನ ಕಶ್ಚಿತ್ ಪ್ರಭುಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾತ್ಯುಜ್ಜ್ವಲ ಕೀರ್ತಿಸಂಹತಿರಹಂ ತೈಸ್ತೈಶ್ಚರಿತ್ರೈರ್ನಿಜೈಃ I ರಾಮೋ ನಾರ್ಹತಿ ತುಲ್ಯತಾಂ ಜನಕಜೇ ಸಂಗ್ರಾಮಸಿಂಹಸ್ಯ ಮೇ ಸರ್ವಂ ಸತ್ಯಮರೇ ಪರಂ ತ್ವನುಚಿತಸ್ಸಂನ್ಯಾಸ ಏಕಸ್ತವ II ನನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ನನ್ನಂಥ ಪ್ರಭುಗಳೇ ಇಲ್ಲ, ನನ್ನ ಸಾಹಸ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕೀರ್ತಿ ಬಂದಿದೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೀರನಾದ ನನಗೆ ರಾಮನೆಂತು ಸರಿಯಾದಾನು ?-ಇದು ರಾವಣನ ಮಾತಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸೀತೆಯ ಉತ್ತರ-ಎಲೋ ರಾವಣ, ನಿನ್ನ ಮಾತೆಲ್ಲ ಸರಿ; ನಿನ್ನ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ವೇಷ ಮಾತ್ರ ತಪ್ಪಾಯಿತು; ನಿನ್ನ ಸಂ ಎಂಬ ಉಪವರ್ಗ ಸೇರಿಸಿದ್ದೂ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೂ ಸಂ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎರುವ ಅರ್ಥವಿದು. ಬುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನನ್ನಂಥ ಪ್ರಭು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ಬಂದಿದೆ, ನಾನು ಗ್ರಾಮಸಿಂಹ ಎಂದರೆ ನಾಯಿ. ಹೀಗೆ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಸಂಸ್ಕøತ ಭಾಷೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಪಂಡಿತಪ್ರಿಯ ವಿನೋದವಾಗಿದೆ. ==ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ== ರುದ್ರಟ ಸಂಸ್ಕøತದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಾಗವರ್ಮ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಾವಲೋಕನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯದ ಲಕ್ಷಣ ಹೇಳಿದ್ದಾನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆನಂದವರ್ಧನನೇ ಮುಂತಾದ ಧ್ವನಿವಾದಿಗಳಂತೆ ಆತ ಚಮತ್ಕಾರಪ್ರಧಾನವಾದ ಎಲ್ಲ ಶಬ್ದಾರ್ಥಾಲಂಕಾರಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯವೆನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದಾದರೊಂದು ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡುವಂತೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ರಚಿಸಿದ ಶ್ಲೋಕವೇ ಚಿತ್ರ ; ಅದು ಶರ, ಶೂಲ, ಚಾಪ, ಚಕ್ರ, ಅಸಿ, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ಮುರಜ, ಗೋಮೂತ್ರಿಕೆ, ಪದ್ಮ ಮುಂತಾದ ರೇಖಾಚಿತ್ರವಿರಬಹುದು (ಕಾವ್ಯಾವಲೋಕನ) ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುವಾಗ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಚುರ್ಯವಿರುವ ಕಂದವೃತ್ತಾದಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಕøತ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕನ್ನಡ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನೇ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ರಚಿಸಿ ಉದಾಹರಿಸಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶರಚಿತ್ರದ ಉದಾಹರಣೆ : ಸುಂದರಾಕಾರಸಂಪನ್ನ ನೆಂದುಮೀ ನೃಪನಂದನಂ I ನಂದನಂ ಬುಧಕೀರಾಳಿ ವೃಂದಕ್ಕೆ ಸಕಲರ್ತುಕಂ II ಆದರೆ ಈ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮನೆಗಳು, ಹೇಗೆ ರಚನೆ, ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವರಣೆಗಳು ಇಂದು ಸಿಕ್ಕುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಮಹಾಕವಿಗಳಾದರೂ ಈ ಚಿತ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಲಾಕ್ಷಣಿಕರೂ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಚಿತ್ರಾಯತನ ಅಥವಾ ಚತ್ತಾಣವೆಂಬ ಹಾಡುಗಬ್ಬದ ಉಲ್ಲೇಖ ಕವಿರಾಜ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಛಂದೋಂಬುಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಜಯಕೀರ್ತಿಯ ಛಂದೋನು ಶಾಸನದಲ್ಲಿಯೂ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ತ್ರಿಪದಿ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಲಕ್ಷಣ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕøತ ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಕಥಕರು ಷಟ್ಪದೀಕಥನ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಚಿಕುಪಾಧ್ಯಾಯನ ಚಿತ್ರಶತಕ ಸಾಂಗತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಗಟೆಯಂಥ ಪದ್ಯಗಳನ್ನೇ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆ ; ಮುತ್ತಿರೆ ನರೆಯೆಂಬ... ಕತ್ತಿಯ ಕಂಡು ಗೇಣಿಂಬ, ಪತ್ತಿಯ ನೂಲೆಂಬ ಕನ್ನಡದೊಳು ರಂಗಮುತ್ತಿನ ಮಾತು ಪಾಸಟಿಯೇ II (ಕರ್ಣಾಟಕ ಕವಿಚರಿತೆ). ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ರೂಪ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು]] dhnahihqwejvuz928y315jj7mjeat1z 1 177787 1433864 1326186 2026-10-20T08:16:23Z Channupatil220 102522 /* ಮುಂಡರಗಿ ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಾಹಿತಿ */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1433864 wikitext text/x-wiki == ದೇವದುರ್ಗದ ಶರಣೆ ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕನ ಮಾಹಿತಿ == ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕ ವಚನಕಾರ್ತಿಯರ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಚನಕಾರ್ತಿ ಇವರ ಗಂಡನಮನೆ ದೇವದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ ಮೊಸಳೆಕಲ್ಲು ಎನ್ನುವ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಮೊಸಳೆಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕನ ಗುಡಿ ಇದೆ. [[ವಿಶೇಷ:Contributions/&#126;2026-63298-5|&#126;2026-63298-5]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:&#126;2026-63298-5|talk]]) ೧೯:೦೬, ೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == ಮುಂಡರಗಿ ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಾಹಿತಿ == ಮುಂಡರಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಆಡಳಿತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುಂಡರಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಂಬಂಧ 2018ರಲ್ಲಿ ಮುಂಡರಗಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 18ನೇ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಇತಿಹಾಸ ಉಪನ್ಯಾಸಕ ಡಾ. ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಮಲ್ಕಂದಿನ್ನಿ ಅವರು ಗ್ರಾಮದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಅವಶೇಷಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಶಾಸನಗಳು ಶಿವರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕಾಲವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ಸದಸ್ಯ:Channupatil220|Channupatil220]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Channupatil220|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೪೬, ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 84gpkwsgjztk15kaemx3pmooktp3pc2 3 187796 1433833 2026-10-19T13:23:28Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1433833 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=ಭಾನುಪ್ರಿಯ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೩, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 031ifyuzhicqs4dm5x1yb5wcltz9rq4 3 187797 1433837 2026-10-19T15:50:08Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1433837 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Swathi priyadarshi}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೦, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) ep5j4rfxf86g563llnd2v7j8cfxt3wb 0 187798 1433838 2026-10-19T15:51:10Z Reema Jalihal 87461 ಹೊಸ ಪುಟ: {| class="infobox" style="float:right; clear:right; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background-color:#f8f9fa; font-size:90%; border-collapse:collapse;" |+ style="font-weight:bold; font-size:110%; padding:0.4em;" | ಚೆಂಗ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ತಾಣ<br /><small>(澄江化石地)</small> |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.4em;" | [[File:Chengjiang Fossil Site Museum 01.jpg|250px]]<br /><sm... 1433838 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:right; clear:right; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background-color:#f8f9fa; font-size:90%; border-collapse:collapse;" |+ style="font-weight:bold; font-size:110%; padding:0.4em;" | ಚೆಂಗ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ತಾಣ<br /><small>(澄江化石地)</small> |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.4em;" | [[File:Chengjiang Fossil Site Museum 01.jpg|250px]]<br /><small>ಚೆಂಗ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ತಾಣದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ</small> |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | Chengjiang Fossil Site |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಸ್ಥಳ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಯುನ್ನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಚೀನಾ |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಮಾನದಂಡ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ನೈಸರ್ಗಿಕ: (viii) |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರ್ಪಡೆ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ೨೦೧೨ |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ವಿಸ್ತೀರ್ಣ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ೫೧೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (ಬಫರ್ ವಲಯ ೨೨೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್) |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಕಾಲ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಆರಂಭಿಕ ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗ |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ದೇಶ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಚೀನಾ |} '''ಚೆಂಗ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ತಾಣ''' ಚೀನಾದ ಯುನ್ನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ, ಸುಮಾರು ೫೩ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಆರಂಭಿಕ ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗದ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ. ಇಲ್ಲಿನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಗಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮೃದು ಅಂಗಾಂಶಗಳೆರಡೂ ಉಳಿದಿವೆ.<ref name="unesco">{{cite web |title=Chengjiang Fossil Site |url=https://whc.unesco.org/en/list/1388/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=2026-10-19}}</ref> ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿತು.<ref name="unesco"/> == ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲ == ತಾಣ ೫೧೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದ್ದು, ೨೨೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಬಫರ್ ವಲಯ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="unesco"/> ಇದು ಯುಕ್ಸಿ ನಗರದ ಚೆಂಗ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಫುಷಿಯಾನ್ ಸರೋವರ ಇಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೭ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="chinarevealed">{{cite web |title=Chengjiang Fossil Site (澄江化石地), Yuxi - China Travel Guide |url=https://china-revealed.com/yunnan/yuxi/chengjiang-fossil-site/ |website=China Revealed |access-date=2026-10-19}}</ref> ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ವಯಸ್ಸು ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ: ಯುನೆಸ್ಕೋ ಸುಮಾರು ೫೩ ಕೋಟಿ ವರ್ಷ ಎನ್ನುತ್ತದೆ; ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿ ಸುಮಾರು ೫೧.೮ ಕೋಟಿ ವರ್ಷ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.<ref name="unesco"/><ref name="iugs">{{cite web |title=Cambrian Chengjiang Fossil Site and Lagerstätte |url=https://iugs-geoheritage.org/geoheritage_sites/cambrian-chengjiang-fossil-site-chengjiang-lagerstatte/ |website=IUGS Geoheritage Sites |access-date=2026-10-19}}</ref> [[File:Maotianshan shale outcrop.JPG|thumb|ಮಾವೋತಿಯಾನ್ಷಾನ್ ಶೇಲ್ ಬಂಡೆಯ ಹೊರಚಾಚು]] == ಶೋಧ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಇತಿಹಾಸ == ಮಾವೋತಿಯಾನ್ಷಾನ್ ಬೆಟ್ಟದ ಸುತ್ತ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಹೌ ಷಿಯಾನ್ಗ್ವಾಂಗ್ ೧೯೮೪ರ ಜುಲೈ ೧ರಂದು ಮಾಡಿದ ಶೋಧ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆ ತಂದಿತು. ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಶೋಧನೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.<ref name="chinarevealed"/> ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು ಎಂದು ಒಂದು ಮೂಲ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name="nwhs">{{cite web |title=Chengjiang Fossil Site |url=https://www.naturalworldheritagesites.org/sites/chengjiang-fossil-site |website=Natural World Heritage Sites |access-date=2026-10-19}}</ref> == ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು == ಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಸ್ಫೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಣಿ ಗುಂಪುಗಳು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು; ಈ ತಾಣ ಅದರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿನ ಕಶೇರುಕಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಕಶೇರುಕ ವಿಕಾಸ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="iugs"/> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೧೬ ಪ್ರಾಣಿ ವಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೧೯೬ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ;<ref name="unesco"/> ಐಯುಸಿಎನ್‌ನ ಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ೩೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದ ಮತ್ತು ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಂಶಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.<ref name="iucn">{{cite web |title=Chengjiang Fossil Site |url=https://worldheritageoutlook.iucn.org/node/1170 |website=IUCN World Heritage Outlook |access-date=2026-10-19}}</ref> ಹಾಯ್ಕೌಇಕ್ತಿಸ್ ಸಣ್ಣ ಮೃದುದೇಹಿ ಜೀವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬೆನ್ನುನಾಳ ಹೊಂದಿದ್ದು ಕಶೇರುಕ ವಂಶದ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿದೆ; ಅನೊಮಲೊಕಾರಿಸ್ ಆ ಕಾಲದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೊಂದು.<ref name="gofossil">{{cite web |title=Chengjiang Fossil Site, Yunnan: the Cambrian Explosion |url=https://gofossilhunting.com/sites/chengjiang-fossil-site-maotianshan-yunnan-china |website=Go Fossil Hunting |access-date=2026-10-19}}</ref> [[File:Haikouella lanceolata China.jpg|thumb|left|ಹಾಯ್ಕೌಎಲ್ಲಾ ಲ್ಯಾನ್ಸಿಯೋಲೇಟಾ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ]] [[File:Microdictyon Chengjiang.JPG|thumb|ಮೈಕ್ರೋಡಿಕ್ಟಿಯಾನ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ]] ಗಟ್ಟಿ ಭಾಗವಿಲ್ಲದ ಜೀವಿಗಳು ನುಣುಪಾದ ಮಣ್ಣುಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತೆಳು ಪದರಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ; ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಅವನ್ನು ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಹೂತು ಕೊಳೆತ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ ತಡೆದವು.<ref name="gofossil"/> ಕಣ್ಣು, ಚರ್ಮ, ಜೀರ್ಣನಾಳ ಮತ್ತು ನರಗಳಂಥ ಮೃದು ಅಂಗಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="chinarevealed"/> [[File:Misszhouia longicaudata.jpg|thumb|left|ಮಿಸ್ಜೌಯಾ ಲಾಂಗಿಕಾಡೇಟಾ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ]] == ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಭೇಟಿ == ಮೊದಲ ಚೆಂಗ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರಾಣಿಸಮೂಹ ಪತ್ತೆಯಾದ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆಯೇ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.<ref name="unesco"/> ಅದು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶದ ಏಕೈಕ ಸಂದರ್ಶಕ ಸೌಲಭ್ಯ; ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಸಂಗ್ರಹ ನಿಷಿದ್ಧ, ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಪದರಗಳಿಗೆ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶ.<ref name="gofossil"/> ಚೆಂಗ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಕೌಂಟಿಯ ಯೌಸುವೊ ಪಟ್ಟಣದ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಭೇಟಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆರಂಭ ಸ್ಥಳ; ಮಾವೋತಿಯಾನ್ಷಾನ್‌ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ ದೃಢೀಕರಣ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="chinarevealed"/> ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ರಿಂದ ೬೦,೦೦೦ ಸಂದರ್ಶಕರು ಬರುತ್ತಾರೆ; ಅಂಗೀಕಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ೪,೦೦೦–೫,೦೦೦ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು.<ref name="iucn"/> [[File:Chengjiang Fossil Site Museum 02.jpg|thumb|ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ನೋಟ]] == ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ == ೨೦೦೪ರ ಮೊದಲು ಬಫರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ೧೪ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಗಣಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವೆಲ್ಲ ೨೦೦೮ರ ವೇಳೆಗೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.<ref name="unesco"/> ಪುನರ್ವಸತಿ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಮರಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಈಗ ಅವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮರಗಳಿಂದ ಬದಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ; ತಾಣದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ.<ref name="nwhs"/> ಸಿಬ್ಬಂದಿ ೪೬ ಮಂದಿ, ವಾರ್ಷಿಕ ೫೦ ಲಕ್ಷ ಯುವಾನ್ ನಿಧಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ತಾಣದ ಹೊರಗೆ ಅಕ್ರಮ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಸಂಗ್ರಹ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಚೆಂಗ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ;<ref name="nwhs"/> ಕ್ರೊಫ್ಟನ್ ಕಳೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮಾಲಿನ್ಯವೂ ಕಾಳಜಿಗಳು. ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ೨೦೧೬ರಿಂದ ೨೦೧೯ರ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು ೨೩೨ ಮು (ಚೀನೀ ಭೂಮಾಪನ ಘಟಕ) ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಸಂದರ್ಶಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಭಾವ್ಯ ಬೆದರಿಕೆ; ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಮಾದರಿಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ವಿಧಾನ ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಐಯುಸಿಎನ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name="iucn"/> ೨೦೨೫ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು "ಉತ್ತಮ" ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ.<ref name="iucn"/> == ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಹತ್ವ == ಈ ತಾಣ ಮಾನದಂಡ (viii) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕ್ಷಿಪ್ರ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮುದ್ರ ಸಮುದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ತಾಣ ಚೀನಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ-ಉದ್ಯಾನದೊಳಗೆ ಇದ್ದು, ಚೆಂಗ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ತಾಣ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಳದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಮನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಗಡಿಗಳು ಪ್ರದೇಶದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಶಿಲಾ ಹೊರಚಾಚುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ; ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿದ್ದು ವಿಸ್ತೃತ ರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯ. ಷಿಯಾವೋಲಾನ್ತಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಲುದಾರಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಆಳ ಅಗೆತ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ತಾಣದ ಸಮಗ್ರತೆಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ; ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಈಗ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref name="unesco"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> sd39djq86o17gv5rzgny775ws8te26a 3 187799 1433839 2026-10-19T18:02:11Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1433839 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Asma D Mulla}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೩೨, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 5l63o75g0vfl7bi9lmxzpqjdb2dbga4 3 187800 1433840 2026-10-19T18:03:33Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1433840 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Pallavims190}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೩೩, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) l6a5wgwvdd6p84w01om0d4uy5cik1fn 3 187801 1433845 2026-10-20T03:58:54Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1433845 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=ಹೆಚ್ ಜಡೆಪ್ಪ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೨೮, ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) ok8aoxukf6rqf5esrlmzczj5q72y0p2 3 187802 1433846 2026-10-20T04:16:47Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1433846 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Mmahammed Fawaz Fawaz Kargal}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೬, ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) sfdt7if5rbmbykj0j87zs0u2ch2mevh 2 187803 1433847 2026-10-20T04:21:50Z Mmahammed Fawaz Fawaz Kargal 102520 /* */ Fawaz_Kargal YouTube Channel Content Creator vlogr... 1433847 wikitext text/x-wiki ನಮಸ್ಕಾರ ಸ್ನೇಹಿತರೇ ❤️ Welcome to Fawaz_Kargal Vlogs! ಈ channelನಲ್ಲಿ ನನ್ನ Daily Life, Daily Vlogs, Travelling, Different Places, Food & Food Reviews, Drawings, Fun Moments ಮತ್ತು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಯುವ ಸಣ್ಣ-ಸಣ್ಣ ವಿಶೇಷ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. 🚗🌍🍔🎨 ನನ್ನ ಪ್ರಯಾಣದ ಅನುಭವಗಳು, ಹೊಸ ಜಾಗಗಳ ಪರಿಚಯ, ರುಚಿಯಾದ ಆಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಮಜಾಕಾಗಿ ಮಾಡುವ videos ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. 😍 ನನ್ನ ಜೊತೆ ಈ journeyಯಲ್ಲಿ ನೀವೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ❤️ Subscribe ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ Fawaz_Kargal Vlogs ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ Join ಆಗಿ! 🔔 please Subscribe and Like .shear.. and support me.. opru819rn885i4i8ozarwyszz2dvm4r 3 187804 1433851 2026-10-20T06:24:10Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1433851 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Channupatil220}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೪, ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) btfoul5dettesgynk82mdi59ne40x05 0 187805 1433883 2026-10-20T11:28:21Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1433883 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Aganosma cymosa G.Don.jpg | image_caption = Flowers and leaves of ''Aganosma cymosa'' | genus = Aganosma | species = cymosa | authority = ([[William Roxburgh|Roxb.]]) [[George Don|G.Don]] | synonyms_ref = <ref name=j/> | synonyms = *''Echites cymosus'' <small>Roxb. 1832</small> *''Echites confertus'' <small>Wall., name published without description</small> *''Aganosma cymosa'' var. ''glabra'' <small>A.DC.</small> *''Aganosma doniana'' <small>Wight</small> *''Aganosma conferta'' <small>G.Don</small> *''Aganosma cymosa'' var. ''lanceolata'' <small>Hook.f.</small> *''Aganosma harmandiana'' <small>Pierre ex Spire</small> *''Aganosma cymosa'' var. ''fulva'' <small>Craib</small> *''Aganosma elegans'' <small>G.Don</small> *''Echites elegans'' <small>Wall., name published without description</small> }} '''ಚಿತ್ರಲೀನ ಬಳ್ಳಿ''' - ಅಪೋಸೈನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಿತ್ಯ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ದಾರುಮಯ ಬಳ್ಳಿ. ==ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು== ಅಗ್ಯಾನೋಸ್ಮ ಸೈಮೋಸ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ==ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಮಗಳು== ದೇಶೀಯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: <ref name="flowersofindia" /> * ಕನ್ನಡ : ಚಿದರಲನಬೈಲು, ಚಿತ್ರ ಲೀನ ಬಳ್ಳಿ, ಸಿಟ್ರೆಲಿನಬಳ್ಳಿ * ಮಲಯಾಳಂ : ಅನೈಕೈತ, ಅನಕ್ಕಯ್ಯೆರ್ರಂ, ಟ್ಜೆರಿಯಾ-ಪು-ಪಾಲ್-ವಲ್ಲಿ * ತಮಿಳು : ಮಣಿಮಲಂಕೋಡಿ, ಸೆಲ್ಲಕ್ಕೋಡಿ ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== {{convert|10|m|abbr=on}}ಮೀ (33 ಅಡಿ) ಉದ್ದದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು, ಮಸುಕಾದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಮೃದು ತುಪ್ಪುಳಿನಂತಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆ ಕಾಂಡಗಳು{{convert|1-2|cm|1|abbr=on}} , ಎಲೆ ಬ್ಲೇಡ್ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಅಂಡಾಕಾರದ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದ,{{convert|5-16|cm|1|abbr=on}} 4–12 ಸೆಂ.ಮೀ (1.6–4.7 {{convert|4-12|cm|1|abbr=on}} , ಬುಡ ದುಂಡಾದ ಅಥವಾ ಚೂಪಾದ, ತುದಿ ಮೊನಚಾದ ಅಥವಾ ಚೂಪಾದ, ವಿರಳವಾಗಿ ಹಿಗ್ಗಿದ, ಎಂಟರಿಂದ ಹತ್ತು ಜೋಡಿ ಪಾರ್ಶ್ವ ನಾಳಗಳು. ಹೂವುಗಳು ಶಾಖೆಯ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ [[ಹೂವು]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಇವು{{convert|6|cm|1|abbr=on}} ವರೆಗಿನ ಕಾಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತವೆ . ಬ್ರಾಕ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ಟಿಯೋಲ್‌ಗಳು ಬಹಳ ಕಿರಿದಾದ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಸುಮಾರು{{convert|1|cm|1|abbr=on}} ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವಿನ [[ಕಾಂಡ]]ಗಳು ಸುಮಾರು{{convert|5|mm|1|abbr=on}} ಇರುತ್ತವೆ . ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು [[ಗ್ರಂಥಿ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆ; ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು ಬಹಳ ಕಿರಿದಾದ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಸುಮಾರು{{convert|1|cm|1|abbr=on}} , ಎರಡೂ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಬಿಳಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹೊರಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಗಂಟಲು ರೋಮರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಕೊಳವೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ,{{convert|6-7|mm|1|abbr=on}} ; ಹಾಲೆಗಳು ಆಯತಾಕಾರದವು, ಕೊಳವೆಯಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂಡಾಶಯಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಾದ ಡಿಸ್ಕ್. ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಡಾಶಯವು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೋಶಕಗಳು 2, ಸಿಲಿಂಡರಾಕಾರದವು,{{convert|30|cm|0|abbr=on}} ರಿಂದ{{convert|0.8–1.2|cm|1|abbr=on}} , ಹಳದಿ ಹಿರ್ಸುಟ್. ಬೀಜಗಳು ಉದ್ದವಾದವು,{{convert|1-2|cm|1|abbr=on}} ರಿಂದ ಸುಮಾರು{{convert|5|mm|1|abbr=on}} . ==ಆವಾಸ== [[ಭಾರತ]]ದ ಮೂಲವಾಸಿ ಇದು. ಮಲಯ, [[ಚೀನಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಚೀನಾ ( ಗುವಾಂಗ್ಕ್ಸಿ , ಯುನ್ನಾನ್ ), ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ , ಭಾರತ , ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಇಂಡೋಚೈನಾ ( [[ಕಾಂಬೋಡಿಯ|ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ]] , [[ಲಾವೋಸ್]] , [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] , [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]] ) ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ.<ref name=j>[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=4408 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref><ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=210000020 Flora of China Vol. 16 Page 169 <big>云南香花藤</big> yun nan xiang hua teng ''Aganosma cymosa'' (Roxburgh) G. Don, Gen. Hist. 4: 77. 1837. ]</ref><ref name=flowersofindia>{{Cite web | url = http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Forest%20Aganosma.html | publisher = flowersofindia.net | title = Forest Aganosma}}</ref> == ಪ್ರಭೇದಗಳು == ; ಪ್ರಭೇದಗಳು <ref name="j" /> # ''ಅಗಾನೋಸ್ಮಾ ಸೈಮೋಸಾ'' ವರ್. ''ಕಾನ್ಫರ್ಟಾ'' <small>ಹುಕ್.ಎಫ್.</small> - ಎಸ್ ಇಂಡಿಯಾ # ''ಅಗಾನೋಸ್ಮಾ ಸೈಮೋಸಾ'' ವರ್. ''ಸೈಮೋಸಾ'' - ಯುನ್ನಾನ್, ಗುವಾಂಗ್ಕ್ಸಿ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಇಂಡೋಚೈನಾ # ''ಅಗಾನೋಸ್ಮಾ ಸೈಮೋಸಾ'' ವರ್. ''ಎಲೆಗನ್ಸ್'' <small>(ಜಿ.ಡಾನ್) ಹುಕ್.ಎಫ್.</small> - ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ==ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು== ಇದರ ಬೇರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ [[ಕಷಾಯ]]ವನ್ನು [[ಮೂತ್ರಪಿಂಡ]]ದ ಕೆಲವು ಬೇನೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಜ್ವರ]] ಬಂದಾಗ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಲೀನ ಬಳ್ಳಿ}} n7ho3k1l6q0dsw02jzr3pqdhg1sn18e 1433885 1433883 2026-10-20T11:28:40Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1433885 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Aganosma cymosa G.Don.jpg | image_caption = Flowers and leaves of ''Aganosma cymosa'' | genus = Aganosma | species = cymosa | authority = ([[William Roxburgh|Roxb.]]) [[George Don|G.Don]] | synonyms_ref = <ref name=j/> | synonyms = *''Echites cymosus'' <small>Roxb. 1832</small> *''Echites confertus'' <small>Wall., name published without description</small> *''Aganosma cymosa'' var. ''glabra'' <small>A.DC.</small> *''Aganosma doniana'' <small>Wight</small> *''Aganosma conferta'' <small>G.Don</small> *''Aganosma cymosa'' var. ''lanceolata'' <small>Hook.f.</small> *''Aganosma harmandiana'' <small>Pierre ex Spire</small> *''Aganosma cymosa'' var. ''fulva'' <small>Craib</small> *''Aganosma elegans'' <small>G.Don</small> *''Echites elegans'' <small>Wall., name published without description</small> }} '''ಚಿತ್ರಲೀನ ಬಳ್ಳಿ''' - ಅಪೋಸೈನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಿತ್ಯ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ದಾರುಮಯ ಬಳ್ಳಿ. ==ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು== ಅಗ್ಯಾನೋಸ್ಮ ಸೈಮೋಸ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ==ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಮಗಳು== ದೇಶೀಯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: <ref name="flowersofindia" /> * ಕನ್ನಡ : ಚಿದರಲನಬೈಲು, ಚಿತ್ರ ಲೀನ ಬಳ್ಳಿ, ಸಿಟ್ರೆಲಿನಬಳ್ಳಿ * ಮಲಯಾಳಂ : ಅನೈಕೈತ, ಅನಕ್ಕಯ್ಯೆರ್ರಂ, ಟ್ಜೆರಿಯಾ-ಪು-ಪಾಲ್-ವಲ್ಲಿ * ತಮಿಳು : ಮಣಿಮಲಂಕೋಡಿ, ಸೆಲ್ಲಕ್ಕೋಡಿ ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== {{convert|10|m|abbr=on}}ಮೀ (33 ಅಡಿ) ಉದ್ದದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು, ಮಸುಕಾದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಮೃದು ತುಪ್ಪುಳಿನಂತಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆ ಕಾಂಡಗಳು{{convert|1-2|cm|1|abbr=on}} , ಎಲೆ ಬ್ಲೇಡ್ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಅಂಡಾಕಾರದ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದ,{{convert|5-16|cm|1|abbr=on}} 4–12 ಸೆಂ.ಮೀ (1.6–4.7 {{convert|4-12|cm|1|abbr=on}} , ಬುಡ ದುಂಡಾದ ಅಥವಾ ಚೂಪಾದ, ತುದಿ ಮೊನಚಾದ ಅಥವಾ ಚೂಪಾದ, ವಿರಳವಾಗಿ ಹಿಗ್ಗಿದ, ಎಂಟರಿಂದ ಹತ್ತು ಜೋಡಿ ಪಾರ್ಶ್ವ ನಾಳಗಳು. ಹೂವುಗಳು ಶಾಖೆಯ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ [[ಹೂವು]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಇವು{{convert|6|cm|1|abbr=on}} ವರೆಗಿನ ಕಾಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತವೆ . ಬ್ರಾಕ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ಟಿಯೋಲ್‌ಗಳು ಬಹಳ ಕಿರಿದಾದ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಸುಮಾರು{{convert|1|cm|1|abbr=on}} ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವಿನ [[ಕಾಂಡ]]ಗಳು ಸುಮಾರು{{convert|5|mm|1|abbr=on}} ಇರುತ್ತವೆ . ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು [[ಗ್ರಂಥಿ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆ; ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು ಬಹಳ ಕಿರಿದಾದ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಸುಮಾರು{{convert|1|cm|1|abbr=on}} , ಎರಡೂ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಬಿಳಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹೊರಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಗಂಟಲು ರೋಮರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಕೊಳವೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ,{{convert|6-7|mm|1|abbr=on}} ; ಹಾಲೆಗಳು ಆಯತಾಕಾರದವು, ಕೊಳವೆಯಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂಡಾಶಯಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಾದ ಡಿಸ್ಕ್. ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಡಾಶಯವು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೋಶಕಗಳು 2, ಸಿಲಿಂಡರಾಕಾರದವು,{{convert|30|cm|0|abbr=on}} ರಿಂದ{{convert|0.8–1.2|cm|1|abbr=on}} , ಹಳದಿ ಹಿರ್ಸುಟ್. ಬೀಜಗಳು ಉದ್ದವಾದವು,{{convert|1-2|cm|1|abbr=on}} ರಿಂದ ಸುಮಾರು{{convert|5|mm|1|abbr=on}} . ==ಆವಾಸ== [[ಭಾರತ]]ದ ಮೂಲವಾಸಿ ಇದು. ಮಲಯ, [[ಚೀನಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಚೀನಾ ( ಗುವಾಂಗ್ಕ್ಸಿ , ಯುನ್ನಾನ್ ), ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ , ಭಾರತ , ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಇಂಡೋಚೈನಾ ( [[ಕಾಂಬೋಡಿಯ|ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ]] , [[ಲಾವೋಸ್]] , [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] , [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]] ) ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ.<ref name=j>[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=4408 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref><ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=210000020 Flora of China Vol. 16 Page 169 <big>云南香花藤</big> yun nan xiang hua teng ''Aganosma cymosa'' (Roxburgh) G. Don, Gen. Hist. 4: 77. 1837. ]</ref><ref name=flowersofindia>{{Cite web | url = http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Forest%20Aganosma.html | publisher = flowersofindia.net | title = Forest Aganosma}}</ref> == ಪ್ರಭೇದಗಳು == ; ಪ್ರಭೇದಗಳು <ref name="j" /> # ''ಅಗಾನೋಸ್ಮಾ ಸೈಮೋಸಾ'' ವರ್. ''ಕಾನ್ಫರ್ಟಾ'' <small>ಹುಕ್.ಎಫ್.</small> - ಎಸ್ ಇಂಡಿಯಾ # ''ಅಗಾನೋಸ್ಮಾ ಸೈಮೋಸಾ'' ವರ್. ''ಸೈಮೋಸಾ'' - ಯುನ್ನಾನ್, ಗುವಾಂಗ್ಕ್ಸಿ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಇಂಡೋಚೈನಾ # ''ಅಗಾನೋಸ್ಮಾ ಸೈಮೋಸಾ'' ವರ್. ''ಎಲೆಗನ್ಸ್'' <small>(ಜಿ.ಡಾನ್) ಹುಕ್.ಎಫ್.</small> - ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ==ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು== ಇದರ ಬೇರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ [[ಕಷಾಯ]]ವನ್ನು [[ಮೂತ್ರಪಿಂಡ]]ದ ಕೆಲವು ಬೇನೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಜ್ವರ]] ಬಂದಾಗ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಲೀನ ಬಳ್ಳಿ}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] pg8fnvrytueap7dz8i1950rgg82rf8r 1433886 1433885 2026-10-20T11:28:56Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಬಳ್ಳಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1433886 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Aganosma cymosa G.Don.jpg | image_caption = Flowers and leaves of ''Aganosma cymosa'' | genus = Aganosma | species = cymosa | authority = ([[William Roxburgh|Roxb.]]) [[George Don|G.Don]] | synonyms_ref = <ref name=j/> | synonyms = *''Echites cymosus'' <small>Roxb. 1832</small> *''Echites confertus'' <small>Wall., name published without description</small> *''Aganosma cymosa'' var. ''glabra'' <small>A.DC.</small> *''Aganosma doniana'' <small>Wight</small> *''Aganosma conferta'' <small>G.Don</small> *''Aganosma cymosa'' var. ''lanceolata'' <small>Hook.f.</small> *''Aganosma harmandiana'' <small>Pierre ex Spire</small> *''Aganosma cymosa'' var. ''fulva'' <small>Craib</small> *''Aganosma elegans'' <small>G.Don</small> *''Echites elegans'' <small>Wall., name published without description</small> }} '''ಚಿತ್ರಲೀನ ಬಳ್ಳಿ''' - ಅಪೋಸೈನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಿತ್ಯ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ದಾರುಮಯ ಬಳ್ಳಿ. ==ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು== ಅಗ್ಯಾನೋಸ್ಮ ಸೈಮೋಸ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ==ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಮಗಳು== ದೇಶೀಯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: <ref name="flowersofindia" /> * ಕನ್ನಡ : ಚಿದರಲನಬೈಲು, ಚಿತ್ರ ಲೀನ ಬಳ್ಳಿ, ಸಿಟ್ರೆಲಿನಬಳ್ಳಿ * ಮಲಯಾಳಂ : ಅನೈಕೈತ, ಅನಕ್ಕಯ್ಯೆರ್ರಂ, ಟ್ಜೆರಿಯಾ-ಪು-ಪಾಲ್-ವಲ್ಲಿ * ತಮಿಳು : ಮಣಿಮಲಂಕೋಡಿ, ಸೆಲ್ಲಕ್ಕೋಡಿ ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== {{convert|10|m|abbr=on}}ಮೀ (33 ಅಡಿ) ಉದ್ದದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು, ಮಸುಕಾದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಮೃದು ತುಪ್ಪುಳಿನಂತಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆ ಕಾಂಡಗಳು{{convert|1-2|cm|1|abbr=on}} , ಎಲೆ ಬ್ಲೇಡ್ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಅಂಡಾಕಾರದ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದ,{{convert|5-16|cm|1|abbr=on}} 4–12 ಸೆಂ.ಮೀ (1.6–4.7 {{convert|4-12|cm|1|abbr=on}} , ಬುಡ ದುಂಡಾದ ಅಥವಾ ಚೂಪಾದ, ತುದಿ ಮೊನಚಾದ ಅಥವಾ ಚೂಪಾದ, ವಿರಳವಾಗಿ ಹಿಗ್ಗಿದ, ಎಂಟರಿಂದ ಹತ್ತು ಜೋಡಿ ಪಾರ್ಶ್ವ ನಾಳಗಳು. ಹೂವುಗಳು ಶಾಖೆಯ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ [[ಹೂವು]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಇವು{{convert|6|cm|1|abbr=on}} ವರೆಗಿನ ಕಾಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತವೆ . ಬ್ರಾಕ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಕ್ಟಿಯೋಲ್‌ಗಳು ಬಹಳ ಕಿರಿದಾದ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಸುಮಾರು{{convert|1|cm|1|abbr=on}} ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವಿನ [[ಕಾಂಡ]]ಗಳು ಸುಮಾರು{{convert|5|mm|1|abbr=on}} ಇರುತ್ತವೆ . ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು [[ಗ್ರಂಥಿ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆ; ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು ಬಹಳ ಕಿರಿದಾದ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಸುಮಾರು{{convert|1|cm|1|abbr=on}} , ಎರಡೂ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಬಿಳಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹೊರಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಗಂಟಲು ರೋಮರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಕೊಳವೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ,{{convert|6-7|mm|1|abbr=on}} ; ಹಾಲೆಗಳು ಆಯತಾಕಾರದವು, ಕೊಳವೆಯಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂಡಾಶಯಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಾದ ಡಿಸ್ಕ್. ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಡಾಶಯವು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೋಶಕಗಳು 2, ಸಿಲಿಂಡರಾಕಾರದವು,{{convert|30|cm|0|abbr=on}} ರಿಂದ{{convert|0.8–1.2|cm|1|abbr=on}} , ಹಳದಿ ಹಿರ್ಸುಟ್. ಬೀಜಗಳು ಉದ್ದವಾದವು,{{convert|1-2|cm|1|abbr=on}} ರಿಂದ ಸುಮಾರು{{convert|5|mm|1|abbr=on}} . ==ಆವಾಸ== [[ಭಾರತ]]ದ ಮೂಲವಾಸಿ ಇದು. ಮಲಯ, [[ಚೀನಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಚೀನಾ ( ಗುವಾಂಗ್ಕ್ಸಿ , ಯುನ್ನಾನ್ ), ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ , ಭಾರತ , ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಇಂಡೋಚೈನಾ ( [[ಕಾಂಬೋಡಿಯ|ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ]] , [[ಲಾವೋಸ್]] , [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] , [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]] ) ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ.<ref name=j>[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=4408 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref><ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=210000020 Flora of China Vol. 16 Page 169 <big>云南香花藤</big> yun nan xiang hua teng ''Aganosma cymosa'' (Roxburgh) G. Don, Gen. Hist. 4: 77. 1837. ]</ref><ref name=flowersofindia>{{Cite web | url = http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Forest%20Aganosma.html | publisher = flowersofindia.net | title = Forest Aganosma}}</ref> == ಪ್ರಭೇದಗಳು == ; ಪ್ರಭೇದಗಳು <ref name="j" /> # ''ಅಗಾನೋಸ್ಮಾ ಸೈಮೋಸಾ'' ವರ್. ''ಕಾನ್ಫರ್ಟಾ'' <small>ಹುಕ್.ಎಫ್.</small> - ಎಸ್ ಇಂಡಿಯಾ # ''ಅಗಾನೋಸ್ಮಾ ಸೈಮೋಸಾ'' ವರ್. ''ಸೈಮೋಸಾ'' - ಯುನ್ನಾನ್, ಗುವಾಂಗ್ಕ್ಸಿ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಇಂಡೋಚೈನಾ # ''ಅಗಾನೋಸ್ಮಾ ಸೈಮೋಸಾ'' ವರ್. ''ಎಲೆಗನ್ಸ್'' <small>(ಜಿ.ಡಾನ್) ಹುಕ್.ಎಫ್.</small> - ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ==ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು== ಇದರ ಬೇರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ [[ಕಷಾಯ]]ವನ್ನು [[ಮೂತ್ರಪಿಂಡ]]ದ ಕೆಲವು ಬೇನೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಜ್ವರ]] ಬಂದಾಗ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಿತ್ರಲೀನ ಬಳ್ಳಿ}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಳ್ಳಿಗಳು]] 9mclxkjlh1t8f921r98kcxwtiykfx7v