Википедия krcwiki https://krc.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Медиа Къуллукъ Сюзюу Къошулуучу Къошулуучуну сюзюу Википедия Википедия сюзюу Файл Файлны сюзюу MediaWiki MediaWiki-ни сюзюу Шаблон Шаблонну сюзюу Болушлукъ Болушлукъну сюзюу Категория Категорияны сюзюу TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 19044 124282 123987 2026-05-27T09:28:09Z CommonsDelinker 2752 Replacing Field_Marshall_Keitel_signs_German_surrender_terms_in_Berlin_8_May_1945_-_Restoration.jpg with [[File:Field_Marshal_Keitel_signs_German_surrender_terms_in_Berlin_8_May_1945_-_Restoration.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] beca 124282 wikitext text/x-wiki [[Файл:Field Marshal Keitel signs German surrender terms in Berlin 8 May 1945 - Restoration.jpg|thumb|right|220px|[[Генерал-фельдмаршал]] [[Кейтель Вильгельм Бодевин Йохан Густав|В.Кейтель]] Германияны капитулциясыны юсюнден актха къол салады, 1945]] [[Файл:Surrender of Japan - USS Missouri (restored).jpg|thumb|220px|Япон властны делегациясы «[[USS Missouri (BB-63)|Миссури]]» [[линкор]]да [[Японияны капитулциясыны юсюнден акт|япон аскерлени капитуляциясыны юсюнден актха]] къол салыргъа келиб турадыла, 1945]] '''Капитуля́ция''' ({{lang-la|capitulum}}, гитче башчыкъ неда бёлюм; ''capitulare'', шартлагъа кёре къарау)&nbsp;— [[халкъла арасы хакъ]]да, [[уруш]]ну заманында сауутлу кючлени сауутлары бла, техникасы бла сауутлу къаршчыланыуну тохтатыб [[Бой салыу (аскер иш)|бой салыуду]] неда уруш этген къралланы арасында дженнген къралны шартларында, неда эки къралны келечилерини кёрюшюулеринде бегитген шартлагъа кёре сауутлу сермешиулени тохтатыуду. [[Гаага конвенцияла эм декларацияла (1899 эм 1907)|1907 джылны джер юсю къазауатланы джорукъларыны эм адетлерини юсюнден Гаага конвенциясы]] капитуляциягъа келтирген келишиу мизамны джорукъларын белгилейди. Капитуляция этерге излегенин джау келечисин [[акъ байракъ]] бла джибериб белгилейди. Конвенцияны 32-чи статьясына кёре ''«Парламентёргъа уруш этген джанланы бирисинден кёрюшюуледе келечилик эркинлиги болуб акъ байрагъы бла келген биреу саналады».'' Аны ёлтюрюрге неда не тюрлю да инджитирге джарамайды<ref>[https://web.archive.org/web/20141019163356/http://law.edu.ru/norm/norm.asp?normID=1278849 IV конвенция о законах и обычаях сухопутной войны] {{Wayback|url=http://law.edu.ru/norm/norm.asp?normID=1278849 |date=20141019163356 }}. Гаага, 18 октября 1907 года.</ref><ref>[http://pravopedia.ru/Капитуляция ''Капитуляция'']{{Недоступная ссылка|date=2019-11|bot=InternetArchiveBot }} — статья из юридической энциклопедии.</ref>. '''Шартсыз капитуляция''' ({{lang-en|unconditional surrender}}, '''US''') — капитуляция этген (хорланнган) къралны джанындан тамамы бла сауутлу сермешиулени тохтатыу, [[сауутсузланыу]] эмда бютеу сауутлу кючлерини бой салыууду. Къралны [[суверенитет]]и сыйырылады, территориясы [[оккупация]] этиледи (хорланнган къралны чеклери эмда территориясы хорлагъан къралны оноуу бла тюрленирге боладыла), [[баш власть]] хорлагъан кърал неда къралланы коалициясы атагъан биреуле бла бардырылады. Аны бла бирге хорлагъан джаны келликде политикалыкъ джарашдырылыууну белгилейди, хорланнган къралгъа салынныкъ санкцияланы эмда политикалыкъ эмда материал джууаблылыгъыны шекеллерин белгилейди, криминал джууаблылыкъгъа [[аскер аманлыкъчы]]ланы тартыргъа оноуун этеди. Хорланнган къралны шартсыз капитуляцияны шартларын капитуляция этген заманында да, андан сора да тындырмазгъа эркинлиги джокъду. == Тарихи == XVII бла XVIII ёмюрледе къарамгъа кёре капитуляцияны хар тюрлюсю да сый тюшюрюучю болмайды деген ангылам болгъанды; къаланы неда башха бегиген пунктну къабыргъасында ёталырча тешик этилсе, аны къоруулагъан аскерлеге тыйгъычсыз, къолларында сауутлары бла, байракълары бла, азыкъ улоулары бла кетер мадар берилсе, быллай капитуляция адил неда сыйылы капитуляциягъа саналгъанды эмда айыблы болмагъанды. Сермешиуню заманында капитуляция хар заманда да сыйсызлыкъгъа саналгъанды. Адабиятда капитуляция этерге боламыды деген соруу кёб кере чыкъгъанды, капитуляцияны къалай этилирге керек болгъанын джорукъларын бегитирге да кюрешгендиле; алай болса да капитуляцияны бютеу шартлары да хорлагъан джаныны къолундады, хорлагъаннга таблыгъы болса, хорланнганны къайсы шартын да унамай, шартсыз бой салыуну даулайды<ref>{{ВТ-ВЭС|Капитуляция}}</ref>. Шартсыз капитуляция ангыламны биринчи кере [[АБШ-да граждан къазауат]]ны заманында шималчыланы аскер башчылары [[Грант, Улисс|Улиссом Грантом]] хайырландыргъанды, ол [[1862 джыл]]ны 16 февралында [[Американы Конфедератив Штатлары|къыбылачыланы]] къуршаланнган фортларыны Дональдсонну гарнизонуну аскер башчысына [[генерал]] [[Бакнер, Симон Боливар|Симон Боливар Бакнерге]] билдириу джибергенди: «''Шартсыз эмда мычымай капитуляция этиуден башха шартланы алыуу боллукъ тюлдю''»<ref>''Бурин С. Н.'' На полях сражений Гражданской войны в США. - {{М.}}: [[Наука (издательство)|Наука]], 1988. - С. 53.</ref>. «Шартсыз капитуляция» Грантха чам ат болуб джабышханды, US инициаллары да аббревиатура бла келишгендиле. Аны тышында ол «United States» къысхартыуду. Шартсыз капитуляцияны концепциясын АБШ-ны [[президент]]и [[Рузвельт, Франклин Делано|Ф. Д. Рузвельт]] джангыдан болдуруб [[Касабланка конференция|Касабланкадагъы конференцияда]] [[1943 джыл]] теджелгенди, аны баш чуруму Нацист Германия бла Японияны хорланнганларындан сора хакъларын сыйырыу эмда аланы адамларыны эмда мюлклерини хорлагъанланы оноуларына бериу болгъанды, тамамында ол 1945 джылда алай да болгъанды. == Юлгюле == * [[Вилагош капитуляция]] * [[Францияны капитуляциясы (1940)|Францияны капитуляциясы]] * [[Переволочнаны къатында капитуляция]] * [[Байленде сермешиу|Байлен капитуляция]] * [[Германияны капитуляциясыны юсюнден акт|Нацист Германияны шартсыз капитуляциясыны юсюнден акт]] * [[Японияны капитуляциясы]] * [[Джесир болуу]] == Белгиле == {{Белгиле}} == Литература == {{Джууукъ проектле|Тема=Капитуляция|Викисловарь=капитуляция}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Капитуляция|[[Кузьмин-Караваев, Владимир Дмитриевич|Кузьмин-Караваев В. Д.]]}} {{Тыш джибериуле}} [[Категория:Аскер иш]] [[Категория:Къазауат]] sk92hqlq3r8jcue1g13rf49a0i0p5rc