Википедия
krcwiki
https://krc.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
Медиа
Къуллукъ
Сюзюу
Къошулуучу
Къошулуучуну сюзюу
Википедия
Википедия сюзюу
Файл
Файлны сюзюу
MediaWiki
MediaWiki-ни сюзюу
Шаблон
Шаблонну сюзюу
Болушлукъ
Болушлукъну сюзюу
Категория
Категорияны сюзюу
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Балеар айрымканла
0
1217
124301
123909
2026-06-09T01:28:38Z
InternetArchiveBot
8825
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
124301
wikitext
text/x-wiki
{{Административ бёлюм
|аты =Балеар айрымканла
|оригинал аты =(испанча) Islas Baleares<br />(каталанча) Illes Balears
|статусу =Автоном область
|байрагъы =Flag of the Balearic Islands.svg
|герби =Coat_of_Arms_of_Balearic_Islands.svg
|кирген къралы ={{Flagicon|Spain}} [[Испания]]
|ара шахары =Пальма-де-Майорка
|уллу шахарлары =Пальма-де-Майорка
|бёлюмлери =1 провинция
|картасы =Localización de las Islas Baleares.svg
|территориясы =4.992
|испаниядан проценти =1,0
|халкъыны саны =1.001.062
|саналгъан джыл =2006
|басыннганы =195,55
|къуралгъан датасы =1 март 1983
|башчыны постуну аты =Президент
|башчы =Жауме Матас Палоу
|тил(ле) =[[испан тил]], [[каталан тил]]
|регионну ISO 3166-2 коду =ES-IB
|сайтны префиксден (http://) сора адреси =www.caib.es
|белги =
}}
'''Балеар айрымканла''' ([[Испан тил|исп.]] ''Islas Baleares'', [[Каталан тил|катал.]] ''Illes Balears'') — [[Джерле арасы тенгиз]]ни кюнбатышында уллу болмагъан [[архипелаг]]ды. Айрымканла [[Испания|Испанияны]] къурамына киредиле, автоном облать статусу барды. Ара шахары эмда эм уллу шахары — [[Пальма-де-Майорка]]ды.
Архипелаг эки айрымкан къауумдан къуралады:
* [[Гимнесий айрымканла]] — [[Менорка]], [[Мальорка]], [[Кабрера]] эм дагъыда талай къатларындагъы айрымканла.
* [[Питиус айрымканла]] — [[Ибица]] эм [[Форментера]].
== Географиясы ==
Территориясы 4992 км² (17-чи орун). Архипелагны эм уллу айрымканлары — [[Майорка]], [[Менорка]], [[Ивиса]] эм [[Форментера]].
{| class="prettytable"
|-
| [[Файл:Localització de Mallorca.png|80px]]
| [[Файл:Mallorca.jpg|70px]]
| [[Файл:Flag of Mallorca.svg|80px]]
| [[Майорка]] <br /> (Mallorca)
|-
| [[Файл:Localització de Menorca.png|80px]]
| [[Файл:Menorca.jpg|70px]]
| [[Файл:Bandera de Menorca.svg|80px]]
| [[Менорка]] <br /> (Menorca)
|-
| [[Файл:Localització d'Eivissa.png|80px]]
| [[Файл:Ibiza.jpg|70px]]
| [[Файл:Ibiza flag.svg|80px]]
| [[Ивиса]] <br /> (Ibiza)
|-
| [[Файл:Localització de Formentera.png|80px]]
| [[Файл:Ibiza.jpg|70px]]
| [[Файл:Ibiza flag.svg|80px]]
| [[Форментера]] <br /> (Formentera)
|}
== Тарихи ==
== Халкъы ==
Халкъы — 938 тыс. (14-чю орун; 2005 дж.).
== Политикасы ==
== Административ джарашдырыулары ==
Айрымканла — Испанияны автоном областы да провинциясыда боладыла.
== Экономикасы ==
== Культурасы ==
== Джибериуле ==
* [https://web.archive.org/web/20111106073729/https://www.caib.es/ Правительство]
* [http://www.illesbalears.es Illes Balears — Турист портал]
* [http://www.balearweb.com BalearesWeb — Web-каталог айрымканланы]
* [http://www.balearestravelnet.com Baleares Travel Net — Турист сайт]
* [http://www.spain.info/TourSpain/Destinos/CCAA/Datos+Generales/D/0/Geografia.htm SpainInfo — айрымканланы юсюнден информация]
* [https://web.archive.org/web/20120223031608/http://www.baleares.com/ BalearesCom — Турист гид]
{{Commonscat|Balearic_Islands|Балеар айрымканла}}
{{Испанияны административ бёлюмлери}}
[[Категория:Испания]]
sx9pvdlq5nx2yp5ye5443kk1xsfhksu
Шимал Кавказ
0
10156
124302
119484
2026-06-09T03:41:15Z
InternetArchiveBot
8825
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
124302
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Caucasus political.svg|thumb|400px|Кавказны геополитика картасы]]
'''Шимал Кавказ''' ({{lang-kbd|Ишхъэрэ Къаукъаз}}, {{lang-lez|Кефер Къвкъаз}}, {{lang-ru|Се́верный Кавка́з}}, {{lang-av|Шималияб Кавказ}}, {{lang-os|Цæгат Кавказ}}, {{lang-ab|Нхыҵ}}<ref>Туура кёчюрмеси — «(тауланы) ол бир джаны». Къарагъыз: [https://web.archive.org/web/20110721183522/http://www.abiblioteka.info/rus/lang/section_1/dict/ab-rus/294.html сёзлюкде ачыкълау]</ref>, {{lang-ce|Къилбаседан Кавказ}}, {{lang-inh|Даькъасте}}<ref>Туура кёчюрмеси — «Ата Джурт»</ref>) — [[Кюнчыгъыш Европа]]да тарих-география регионду<ref>[https://web.archive.org/web/20081010204610/http://www.rferl.org/featuresarticle/2004/11/3ac7d840-6775-433f-8e5a-f948950dd53a.html A small schematic map of the regions can be seen at]</ref>, [[Россия|Россия Федерацияны]] [[Россияны Европалы кесеги|Европалы кесегинде]] орналады; къурамына [[Кавказ аллы]]<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/bse/130882/%D0%A1%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D0%B9 Северный Кавказ // Большая Советская Энциклопедия]</ref>, [[Уллу Кавказ|Уллу Кавказ аркъаны]] ([[Азербайджан]]нга кирген кюнчыгъыш кесегинден къалгъан) шимал этеклери бла къыбыла этеклерини кюнбатыш кесеги ([[Россия]] бла [[Хачыпсы]]ны чеги ётген [[Псоу (суу)|Псоу]] суугъа дери) киредиле. Россияны эм кёбмиллетли регионуду.
== Къурамы ==
Шимал Кавказда Россияны субъектлери орналадыла:
* [[Краснодар край]]
* [[Ставрополь край]]
* [[Ростов область]] (къыбыла районлары)
* [[Адыгея]]
* [[Дагъыстан]]
* [[Юнгюш]]
* [[Къабарты-Малкъар]]
* [[Къарачай-Черкесия|Къарачай-Черкес]]
* [[Шимал Тегей]]
* [[Чечен]]
[[2010 джыл]]да [[Пятигорск]] шахарда аралыгъы бла [[Шимал-Кавказ федерал бёлге (округ)]] къуралгъанды. Бёлгеге джети регион киргендиле: Дагъыстан, Юнгюш, Къабарты-Малкъар, Къарачай-Черкес, Шимал Тегей, Чечен эм Ставрополь край.
== Миллетлери ==
{{Main|Шимал Кавказны миллетлери}}
[[Файл:Caucasic languages.svg|400px|мини|справа|Шималкавказ тилле:{{legend|#D9196D|Черкес тилле}} {{legend|#FF6C60|Абаза эм хачыпсы тилле}} {{legend|#FFC173|Убых тил (ючюлгенди)}} {{legend|#E2E27E|Нах тилле}} {{legend|#86CF8C|Тау къумукъ, андий эм цез тилле}} {{legend|#4693B2|Даргин тилле}} {{legend|#3C3276|Лак тилле}} {{legend|#CAFE5B|Лезгин тилле}}]]
Шимал Кавказны тамырлы миллетлери антропология джанындан уллу кавказ (башха аты — ''европеоид'') расаны юзюгюдюле. Кюбюсюне [[кавкасион раса|кавкасион]], [[каспий раса|каспий]], [[понтий раса|понтий]] деген раса типле джайылыбдыла.
Шимал Кавказны тамырлы миллетлери тюрлю-тюрлю тил юйюрлеге кирген тилледе сёлешедиле:
* [[Шималкавказ тилле]]де сёлешгенле:
** Хачыпсы-черкес миллетле:
*** [[Абазалыла]]
*** [[Черкеслиле]]
*** [[Убыхла]]
** Нах-дагъыстан миллетле:
*** [[Дагъыстанны халкълары]]
*** [[Чеченлиле]]
*** [[Юнгюшлюле]]
* [[Тюрк тилле]]де сёлешгенле:
** [[Малкъарлыла]]
** [[Къарачайлыла]]
** [[Къумукълула]]
** [[Ногъайлыла]]
** [[Тюркменлиле]]
* [[Монгол тилле]]де сёлешгенле:
** [[Къалмукълула]]
* [[Индоевропей тилле]]де сёлешгенле:
** [[Тегейлиле]]
== Дагъыда къарагъыз ==
* [[Шимал-Кавказ федерал бёлге]]
* [[Шимал-Кавказ Совет Республика]]
* [[Кавказ таула]], [[Кавказ аллы]], [[Кавказ]], [[Тау Арты]]
== Белгиле ==
{{белгиле}}
== Джибериуле ==
* [http://www.okavkaze.ru Сайт о Кавказе, его истории и современности]{{ref-ru}}
* [http://costumer.narod.ru/text/kavkaz-index.htm Одежда народов Северного Кавказа XVIII—XX вв. Е. Н. Студенецкая]{{ref-ru}}
* ''Елена Жупикова'' [http://scepsis.ru/library/id_1060.html Повстанческое движение на Северном Кавказе в 1920—1925 годах]{{ref-ru}}
== Литература ==
* ''[[Казиев, Шапи Магомедович|Шапи Казиев]], Карпеев Игорь''. Повседневная жизнь горцев Северного Кавказа в XIX в.
* ''Ефремов Ю. В.'' [https://web.archive.org/web/20121006231131/http://skitalets.ru/books/ozera_efremov/ Голубое ожерелье Кавказа]. — Л., [[Гидрометеоиздат]], 1988. — 160 с.
* ''Новицкий И. Я. '' Управление этнополитикой Северного Кавказа. — Краснодар, 2011. — 270 с.
{{stub|география}}
[[Категория:Шимал Кавказ| ]]
2nmcpmpui8rt99rl3or98ac6kwcp1a2