Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="krc">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедия</sitename>
    <dbname>krcwiki</dbname>
    <base>https://krc.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.11</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Къуллукъ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сюзюу</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Къошулуучу</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Къошулуучуну сюзюу</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедия сюзюу</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлны сюзюу</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-ни сюзюу</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблонну сюзюу</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Болушлукъ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Болушлукъну сюзюу</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категория</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорияны сюзюу</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1139</id>
    <revision>
      <id>124817</id>
      <parentid>124707</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:24:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Спам статьяла */ Джууабла</comment>
      <origin>124817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84219" sha1="537qjh1mrcx0yulol7if27r3gwls3pk" xml:space="preserve">Регистрацияны тыйыншлы ётдюнгмю? ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 16:58, 20 март 2010 (UTC)
:Хы, ётдюм, аламат, алай а бир-бир джазылыула орусчадыла, ол тюзмюдю, огъесе? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 17:55, 20 март 2010 (UTC)
::Къалайдады орусча джазыу? Мен кёмегенме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 18:06, 20 март 2010 (UTC)
:::да тюбюнде ууакъ ууакъ джазылгъанла... бетни сакъла зат тиеклени тюбюнде [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 18:24, 20 март 2010 (UTC)
::::Хы, кёрдюм. Ала медиавикини сообщениелери болмазла, аны ючюн кёчюрюлмеген болурла. Аладан сора кёрген? Мен излеб кёрейим аланы транслейтвикиде. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:19, 20 март 2010 (UTC)
:::::Башында опробовать бета версию деб орусча джазылыб турады, сора эм тюбюндеда барды, сора бир зат сорайым садакъа деген къалай эседа келишмей болурму? )) Сора бетни тюзетиуден эсе тюрлендириу иги келишмезми эди бу контекстге? Тюзетиу -исправить, тюрлендириу-изменить[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 21:02, 20 март 2010 (UTC)
:::::: эм тюбюнде ма былай джазылыб турады, сюзюу бетими ачасам -Текст доступен на условиях лицензии Creative Commons Attribution/Share-Alike, в отдельных случаях могут действовать дополнительные условия. Подробнее см. Условия использования.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 21:05, 20 март 2010 (UTC)
:::::::Ала ол 8 минг сообщение болгъан разделден болурдула. Бара-бара кёчюре барырбыз. Къайгъырма. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 21:29, 20 март 2010 (UTC)
::::::::&quot;Тюзетиу&quot; бла &quot;садакъаны&quot; тюз айтаса, алай а &quot;садакъа&quot; орнуна &quot;пожертвованиеге&quot; башха келишген эквивалент табалмайма. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 21:40, 20 март 2010 (UTC)
&quot;Тюзетиу&quot;-ню (&quot;тюзет&quot;-ни) мен &quot;тюрлендириу&quot; (&quot;тюрлендир&quot;) дегеннге ауушдуруб чыкъдым. Энди &quot;садакъа&quot; орнуна башха сёзню мадарласанг, аны да ауушдурурбуз. Бери-эки кюнден транслейтвикиде тюрлениуле кёрюнюб барадыла дейдиле. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 00:30, 21 март 2010 (UTC)
:Залим болуб турадыда баш бетибиз, энди толу викили болдукъ, аны ючюн бир кофе ичиб алайыкъ )) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 07:16, 21 март 2010 (UTC)
::Вадим суратны къалай джюклерге керекгин унутханмада ((( [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 09:53, 21 март 2010 (UTC)
:::Онг джанында &quot;Инструментле&quot; деген блокда &quot;Файл джюкле&quot; деген ссылка барды. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:07, 21 март 2010 (UTC)
::::Форумубузда джаз энди. Къадар омакъ тюрлендириуле этгениме багъа бич. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:08, 21 март 2010 (UTC)

== Kremlin template translation? ==

Hi Къарачайлы, could you possible do the Karachay-Balkar (krc) translation of [[:commons:Template:Kremlin.ru]]? You may want to work off the Russian version at [[:commons:Template:Kremlin.ru/ru]]. If you don't know how to do the documentation, you could place the translation on my English WP talk page, and I can do it on Commons. Any help with this appreciated. Cheers, --[[Къошулуучу:Russavia|Russavia]] 09:39, 4 май 2010 (UTC)
:{{V}} I`ve done. Thanks. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:29, 4 май 2010 (UTC)

== Инкубатор ==

Инкубаторда къабартыча тест проектге кёз джетдир: [[incubator:Wp/kbd/НапэкIуэцI нэхъыщхьэ|НапэкIуэцI нэхъыщхьэ]]. Бизники ачылгъанлы, алада да тири ишлеб башлагъандыла, талай адамлары барды, иги кесек статья да джазылгъанды. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 13:32, 5 май 2010 (UTC)
: Да хоу, тынчлыкъ табарыкъ тюлдюле энди бизни джетмей [[Къуллукъ:Contributions/85.173.119.8|85.173.119.8]] 17:09, 5 май 2010 (UTC)

== Кёз ат ==

[[Википедия:Форум|Форумгъа]] бла [[Википедия:Иги статьялагъа кандидатла|бери]] эмда [[Википедия:Сайланнган статьялагъа кандидатла|бери]] кёз ат. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 12:40, 15 май 2010 (UTC)
:Ансар, тамблагъа &quot;события&quot; бир кёчюр, суратха текстни да. Мени интернетими отрубить этгендиле да... ----
== [[Къызыл Октябрь]] ==
Элинги суратынг джокъмуду? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 13:20, 22 ноябрь 2010 (UTC)
:болса уа саллыкъ эдим былай таб сурат джокъду

== [[Шаблон:Ангылатыу]] ==
Ансар бий, среднестатистический къарачай-малкъар тилли адам ангыламазча сёз (выражение) джазсакъ, аннга орусча ангылатыу къоша турсакъ тыйыншлы болур дегенча этгенма. Аны ючюн ма бу шаблонну хайырландырыргъа керекди: [[Шаблон:Ангылатыу]]. Мен ма бу статьяда ''Кёбчюлюк информацияны мадарлары'' бла этгенча: [[Ирон газет]]. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 15:48, 24 ноябрь 2010 (UTC)

==Салам==
Къалайса, аланлы? ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 06:27, 4 май 2011 (UTC)
::Турама тынч, замансыз болуб турама ансы. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:17, 4 май 2011 (UTC)
::P. S. Мени сюзюу бетимде джууаб берме да, кесинги сюзюу бетингде джаз. Мен кёзде тутама сени сюзюу бетинги ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:17, 4 май 2011 (UTC)
:::Нек болгъанса алай, ишлегенми этесе, мен сеннге бир талай зат сорлукъ эдим, туталмай турама. Эшитемисе Википедияда эЛьбрусоидни юсюнден статья джазгъан эдиле, кетериб къойгъандыла, аны къайтарыргъа боллукъмуду?
::::Боллукъду. Аны ючюн статьяны [[:ru:Википедия:Что значит «страница удалена»|энциклопедиялыкъ магъанасы болгъанына ыйнандырыргъа керекди]]. Кечирек аськанга кириб кёрюрме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:07, 5 май 2011 (UTC)
:::::Мен «Эльбрусоид» статьяны [http://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия:К_восстановлению/21_июня_2011 ызына къайтарыргъа джазыб кёрдюм]. Не эсе да джуууб бермелле. Сен да алайда сёз къошуб бир кёрсенг'а. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:17, 9 август 2011 (UTC)

== Къабарты-Малкъар ==
:Несе, къалайса, аланлы? ) 
:Мен санга «[[Къабарты-Малкъар]]» статья къураргъа сапариш берсем къалай кёресе? :-) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 12:43, 8 август 2011 (UTC)
::Уа алейкум салам, къарачайлы. Да къаллай бир ачха бергенинге кёре)))) сора иги джаш болгъанынга, болмагъанынга кёре)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 06:11, 9 август 2011 (UTC)
:::Къой, къой. Сен дуния малгъа сатылгъаннга ушайса. Ма, чыгырбашла бла байламлы болгъанынгы эсеби. ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:12, 9 август 2011 (UTC)
::::Да не этейик, кимни арбасына минсек аны джырын джырлайбыз да биз да))))))))))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 11:21, 9 август 2011 (UTC)
:::::Бизни уа этегибизден аман адам тутса, кесиб къачабыз. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:18, 9 август 2011 (UTC)

== Бойсунмаулукъ ==

«Независимость»'ha &quot;boysunmawluq&quot; desek tüz bolluq bolurmu? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:16, 9 август 2011 (UTC)
:Ким болгъанын билмейме, кириб статьяларыбыз кетериучю бир адам барды. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 18:06, 10 август 2011 (UTC)
::Къалай? Кёрюнмеймиди? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 18:49, 10 август 2011 (UTC)
:::Ахыр тюрлениулеге кирсенг кёрюнеди бетлени бошалтыб айланнган аноним. Кёб хата салмайды, болса да, уже бир-эки айпи'ни баннга ашыргъанма. Джангыдан кириб турады. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:43, 10 август 2011 (UTC)
:::: мен а уа сен этесе деб тургъанма [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 19:53, 10 август 2011 (UTC)

== Вьетнам ==
Мен тюзетиб алдым, аланлы ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 06:21, 20 март 2012 (UTC)
:Сенмисе къылыкъ этиб тургъан_))))
::[[Къошулуучу:Iltever/Баш бет|Баш бетни]] юсюнден сорууума джууаб бермединг. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 14:21, 20 март 2012 (UTC)
::: Да табды баш бет, сен табсыз этемисе сора? ))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|обсуждение]])
::::Мен бюгюн ингирге дери къойгъан эдим такобокс шаблонну. Тюнене къарыуум джетмеген эди. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 06:37, 21 март 2012 (UTC)
::::: Ол Порядок деген сёзню да бир кёчюрме бла ауушдурургъа керекди сагъыш эт, мен да артына дери джетдирелмедим)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|обсуждение]]) 06:43, 21 март 2012 (UTC)

== Тас болгъан ==
Сюйсенг ийнан, сюйсенг ийнанма — розыскга берир эдимми деб айланама. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 13:28, 16 май 2012 (UTC)
:Да эртдеги кюеуча, татлы татлы деб тургъанма бугъуб)))) Ол чам накъырда, ишде интернетибизни къаты контроль этгендиле да, аны бла былай болуб турама(((  [[Къуллукъ:Contributions/178.34.212.48|178.34.212.48]] 18:36, 16 май 2012 (UTC)
::Мени [[Къуллукъ:NewPages|бу къадар зат]] ишлегениме да джукъ айтмайса. Алгъын юйден да чыгъыучан эдинг да интернетге? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:01, 17 май 2012 (UTC)
:::Да юйден бусагъатда кирирча мадарла аз болгъандыла да, аны бла кирелмей турама, да кёрюб, ыспас этиб турама ичимден, тышымдан тынгыласам да)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:50, 17 май 2012 (UTC)
::::Джарсыу. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 13:56, 17 май 2012 (UTC)

== [[Шаблон:Тарих парламент|Тарих парламент]] ==
:Шаблонну тюзетиб алдым, [[Франкфурт парламент|энди таб ишлейди]]. 
:Амма бир затха эсинги бёлейим: бу шаблон орус викиден сора къуру ингилиз, испан, фарси, португал, румын эм тамил викиледе барды, не француз (бизни баш юлгюбюз {{-)}}) не немец викиледе джокъду. Ингилиз википедияда эсе — кетерилирге теджелиб турады, чынты керексизге санайдыла. Аны айтханым: бизникича гитче проектледе бирер кере хайырландырыллыкъ шаблонланы санын кёбейтиб баргъандан уллу файда болмазмы? Статьяланы санын эмда теренликлерин уллу этгеннге эс бёлсек тыйыншлы кёреме (артыкъсыз да арт заманда чыгырбашланы проектлерини терк ёсгени мени къайгъылы этибди). --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 15:51, 18 май 2012 (UTC)
::ма алайды, джылда бир зат этсем)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:22, 18 май 2012 (UTC)
:::Сóра, терсине ангылаб турлукъду. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 19:06, 18 май 2012 (UTC)
::::[http://www.elbrusoid.org/forum/forum3/topic21961/ Былайда] мени сорууума эс бёлдюр, марджа. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 10:52, 19 май 2012 (UTC)

== Почтанг ==
Почтангы адресин энчи бетингден кетерирменг? Мен кесимикин кетердим. Къарайма да википедияда алай тюз почта адресни джазгъан адет джокъду (суратны салыучандыла). Чынты спам зат келиб турлукъду дей болурла дейме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:47, 20 май 2012 (UTC)
::тамам )) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 05:02, 21 май 2012 (UTC)
:::кетерге унамайды   [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 05:05, 21 май 2012 (UTC)
::::Бизни ючюн бу тегейли энди конвертер огъуна джасаб чыкъды: [http://ru.wikipedia.org/wiki/Обсуждение_участника:Iltever]
::::Энди тест этерге болуш: [http://www.alania.ir/krc/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82] --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 15:43, 21 май 2012 (UTC)

== [[Алтыкюнлюк къазауат (1967)]] ==
Тура-туруб къутуртуб къойдунг да ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:50, 6 июнь 2012 (UTC)
:О къой, къысха болса да, не узун къазауат эди да))) . Эшитемисе, конвертеринги тест этелмедим))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:54, 6 июнь 2012 (UTC)
::Статьяны атын кириллицада джазаса, кириллицада текстни саласа, сакълатаса, эссебине къарайса. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 12:03, 6 июнь 2012 (UTC)

== [[Гомес, Селена]] ==

Здравствуйте! Вы можете улучшить эту статью о Селена Гомез? --[[Къуллукъ:Вклад/112.207.173.149|112.207.173.149]] 04:33, 27 октябрь 2012 (UTC)

== Roger Federer ==

Please create article of the best tennis player of all time. Greeting! [[Къошулуучу:Kolega2357|Kolega2357]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Kolega2357|сюзюу]]) 12:25, 4 май 2013 (UTC)

== [[:en:Do not buy Russian goods!]]  ==

Приветствую! Не могли бы вы перевести статью о бойкоте российских товаров в Украине для Карачаевской Википедии? P. S.: переводить следует с Английской Википедии, поскольку там лаконично и по сути. На Российской много о причинах, целях и результатах, но почти ничего о самом бойкоте. Заранее спасибо!--[[Къошулуучу:Trydence|Trydence]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Trydence|сюзюу]]) 00:30, 11 октябрь 2014 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Напоминание о проходящем сейчас голосовании по избранию членов первого U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|Перевод данного сообщения на другие языки доступен в Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Уважаемый викимедиец!

Вы получили данное сообщение, так как ранее вы принимали участие в процессе подготовки УКП.

Напоминаю вам, что период голосования по выборам в Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C) завершается 9 мая 2024 года. Ознакомьтесь с информацией на [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|странице голосования в Мета-вики]], чтобы узнать больше по теме голосования и правомочности избирателей.

Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C) является глобальной группой, деятельность которой направлена на обеспечение справедливого и последовательного применения УКП. Участники сообщества были приглашены для подачи заявок на членство в U4C. Для более подробной информации об области ответственности U4C, пожалуйста,  [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|ознакомьтесь с Уставом U4C]].

Пожалуйста, поделитесь данным сообщением с членами вашего сообщества, чтобы они также могли принять участие.

От имени проектной команды УКП,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 23:11, 2 май 2024 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&amp;oldid=26721207 --&gt;

== Тиллени кошаргъа ==

Салам алейкум Къарачайлы. Къарнаш бу статьягъа башха тиллени къошаргъа болукъмду?  [[Папуа — Джангы Гвинея]]  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:23, 22 ноябрь 2024 (UTC)

:Уа алейкум салам, тилле къошдум, разы эсенг бир талай тюзетиу этдим - терминология бла '''независимый''' - '''бойсунмагъанды''', ол себебден къралны аты да '''Бойсунмагъан кърал Папуа-Джангы Гвинея''' болса табыракъ болурму? Сора экинчи кёзге илиннген халат - '''джил''' деген сёз, джил деб джазылмайды '''джыл''' деб джазылады, къарачай вариантда да (сен ол вариант бла джазгъанса деб турама) малкъар вариант да да жыл деб джазылады. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 08:27, 23 ноябрь 2024 (UTC)
::Къошдум энтда тилле, бек къууандырдынг, Аллах разы болсун джазгъанынгы!! Атынгы да бир айтсанг. Премьер министрни уа бек таб айтаса, биринчи министр да болургъа болады, баш министр да болады, тюрклюле башбакан дей шойдула.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:44, 24 ноябрь 2024 (UTC)
::Ансарма мен, да сен автоматсада))) Машаллах [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:43, 24 ноябрь 2024 (UTC)
:::Да шаблонну этгенме къара, келишдими? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 14:32, 24 ноябрь 2024 (UTC)
::Бу статьягъа - [[Кариб къралланы ассоциациасы]] тиллени кошсанг. Буну орус википедиада табарыкъ тюлсе.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:24, 6 декабрь 2024 (UTC)
:::[[Латин Америка бла Кариблени бирлешген]] - бу статьягъа тиллени кошсанг.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:37, 11 декабрь 2024 (UTC)
:::: Ишлеймеды ошибка береди, аллайа ансызда салдым шахарланы.:)
::: :)) Быллай шаблон керегеди: [[Шаблон:Wikidata/SisterCities]] Аны къалай къуралыгъа билмеймсе?
:: Аллах разы болсун халатланы тюз эткенинги! Бек сау бол! Шо бир благъада тиллени къош :): [[Вануату]], [[Кирибати]], [[Соломонны Айрымканлары]], [[Микронезины Федератив Штатлары]].
::: Энтеда бир зат, мен кърал статьялада премьер-министр деб джазмайма, биринчи-министр деб джазама тюзге санаб: Премье́р-мини́стр или также Пе́рвый мини́стр (от фр. le premier — первый). Разымса?
:::: Сау бол! Алийды атым. :) Энтеда благъада кошсанг: [[Тувалу]], [[Маршаллны Айрымканла]], [[Апиа]], [[Порт-Морсби]]
Салам алейкум къарнаш! Энтеда тилеим шо бу тизмеде шахарла бла штатлагъа тиллени кошсанг, халатлагъада къараб: [[Бразилияны шахарлары]]--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 03:53, 20 январь 2025 (UTC)

== БИП бети ==

Салам алейкум къарнаш. Блай бу бетке бир къарасанг: [[Къралланы БИП-ге кёре тизмеси (номинал)]] . Кёб кърал шаблонла ишлеймейле, аны къалай тюз этерге боллукъту. Къайда къараргъа керекти?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:54, 4 декабрь 2024 (UTC)

:Уа алейкум салам, да бир кесек заман аллыкъды, этилирге керек болгъан джумуш болуб толтурулмай тургъандыла, этейим! Тындыргъанлай билдирирме да, кёз джетдирирсе. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 14:50, 5 декабрь 2024 (UTC)
::Ок. Босун. Бек сау бол!  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:55, 5 декабрь 2024 (UTC)
:::Этдим болур дейме, бир кёз джетдирсенг! [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:29, 6 декабрь 2024 (UTC)
::::Бек сау бол!  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:30, 7 декабрь 2024 (UTC)
::::&lt;nowiki&gt;Марокко неиседа халатны чыгъарат. 59 номери. {{nobr| &lt;/nowiki&gt; [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:35, 7 декабрь 2024 (UTC)
:::::тюзетдим болур дейме) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 08:28, 7 декабрь 2024 (UTC)
::::::Бек сау бол! Кёб джаша! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:45, 7 декабрь 2024 (UTC)

== Шаблонла ==

Ансар айиб этме бу шаблогъа бир къарасанг: [[Шаблон:АБШ-ны штатлары]]. Англамадым къалай этерге боллукъту аны [[Шаблон:Кърал|Шаблон:Кърал]]-гъача ушатыргъа.[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 05:57, 11 декабрь 2024 (UTC)

:Буну салсанг [[Шаблон:Административ бёлюм|Административ бёлюм]] ариуда тюлдю, учуз кёрюнеди Кърал шаблондан эсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 06:06, 11 декабрь 2024 (UTC)
::Бюгюн джетишалмадым, мен орус шаблонну кёчюрейим десем, болмады, тамбла тынгылы джангы шаблон этейим [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:44, 11 декабрь 2024 (UTC)
:::Ок. Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:33, 11 декабрь 2024 (UTC)
::::Салам алейкум, бир къара энди шаблоннга, алайда бир скобканы унутуб къоюб, юч кюнню не болгъанын да ангыламай кюрешдим)))) [[Флорида]] статья толумагъан статья эди да, анда сынадым, бир къара. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:25, 15 декабрь 2024 (UTC)
:::::Алейкум салам! Ма ша Аллах! Неда аламат! Бек сау бол! Кёргенем сени ишлегенни Ахыр тюрлениуледе. Сени къыйналгъамма деб уялдым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:53, 15 декабрь 2024 (UTC)
::::::Бек сюйюб этеме, алгъын Википедияны джангы этиб башлагъан заманда экеулен эдик, бирибиз шаблонла, къуллукъ бетле бла кюреше эди, мен да статьяла бла, ол къайры эсе да джокъ болду да, фахмум тюгел джетиб да къалмайды.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:20, 15 декабрь 2024 (UTC)
:::::::Бизни Википедиягъа кертиси бла энтеда 3-4 адам керегет.   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:17, 16 декабрь 2024 (UTC)
::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] керек алай а ... Сорлугъум барды, сен къалайданса, Алий? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:02, 16 декабрь 2024 (UTC)
:::::::::Нарсана шахардан. Сена? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:55, 19 декабрь 2024 (UTC)
::::::::::Мен Зеленчук райончума, Къызыл Октябрчы, бусагъатда Къарачай Шахардама [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:09, 19 декабрь 2024 (UTC)
:::::Мена [[Ямайка|Ямайканы]] толу этерге (болсада иги статья этерге) ниет алыб аны бла кюрешеим.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:07, 15 декабрь 2024 (UTC)
::::::Салам алейкум, Ямайканы иги статьялагъа салдым, разы эсенг.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:25, 16 декабрь 2024 (UTC)
:::::::Алейкум салам! Сау бол! Разыма!  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:04, 16 декабрь 2024 (UTC)
:::::::Салам алейкум! Бир сорум баред айиб этме. Ма бу статьяда: [[III Чарльз]]  къаллай шаблон салыргъа боллукъту? [[Шаблон: Кърал адам]]&lt;nowiki/&gt;ны салалмагъамма. Халатлы шаблонду.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:54, 19 декабрь 2024 (UTC)
::::::::Башха персоналийлени юсюнден джазгъанмыда Инсан деген шаблонну келишдириб салгъан эдим, бу шаблон келишмейди, башха тюрлю десенг, Кърал адамныкъын джарашдырыргъа да боллукъду [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:14, 19 декабрь 2024 (UTC)
:::::::::Шаблон:Кърал адам тюз этерге керекти мени акъылым бла. Кесим да къараим шаблонга.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:24, 6 февраль 2025 (UTC)
::::::::::Да бир къарайым ашыкъмай, сен да къара, бир акъыл игиди, эки уа андан да иги) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:47, 6 февраль 2025 (UTC)
::::::::::::)) босун. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:16, 6 февраль 2025 (UTC)
:::::::::::::Салам алейкум, не болдунг шаблон бла? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:34, 14 февраль 2025 (UTC)
::::::::::::::Алейкум салам. Кетирдим дейме халатланы.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 10:40, 15 февраль 2025 (UTC)
:::::::::::::::Салам алейкум, къалай эсе да барды бир къыяучукъ, тюзелиб къалалмайды:
:::::::::::::::[[Ататюрк, Мустафа Кемал]] [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:55, 17 февраль 2025 (UTC)
::::::::::::::::Алейкум салам, кёрдюм. Къарарма.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:42, 17 февраль 2025 (UTC)
:::::::::::::::::Салам алейкум, къалай эсе да тюбюнде билдириулеринге джуууаб берирча болмайды, нек эсе да бери джазайым, да бу Чегемли дегенни аллай къылыкъчыгъы барды, ары кеси джазмагъанны да кетериб кесича бир затла джазыб сирелген) Админлигими созмай турадыла ансы айтырыкъма)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:12, 1 апрель 2025 (UTC)
::::::::::::::::::))) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:00, 2 апрель 2025 (UTC)
::::::::::::::::::[[Джорджия]] буну да иги статьягъа санайма къалай дейсе? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:08, 2 апрель 2025 (UTC)
:::::::::::::::::::Да мен да санайма, бусагъатдан грамматика халатчыкъланы тюзетейим да, иги статьялагъа къошайыкъ, неда сайланнганлагъа, къайсысына тыйыншлы болур? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:21, 2 апрель 2025 (UTC)
::::::::::::::::::::Кел сайланнганлагъа кошаикъ разы эсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:12, 2 апрель 2025 (UTC)

== Къум джер, къум тюз? ==

Салам алейкум Ансар! Блайда Орус-Къарачай-малкъар сёзлюкте  X. Сюйюнчулу бла И. Орусбийулуну редакциясында - &quot;пустыня ж. къуу (или къум) джер.&quot; Къалай тюз боллукъту джазаргъа?

[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:15, 6 февраль 2025 (UTC)

:Хоу алайын тюз къарагъанса, ол сёзлюкде алай джазылыб турады, алай а бусагъатдагъы джюрюген лексикада къум джер деб - песчанная земля магъана алады, ол демеклик сёз ючюн, былай белгиленмей джерлени айтсанг - алайлары къум джерледиле дериксе, а белгиленнген география объектге -къум тюз деб айтылады, сёз ючюн Атакама къум тюз дериксе, Тюркеменистанны территориясыны асламысы къум джерледиле дериксе. Мен ангылагъаннга кёре эмда бусагъатда джюрюген лексикагъа кёре алайыракъды.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:46, 6 февраль 2025 (UTC)

== Notice of expiration of your sysop right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;sysop&quot; (Администраторла) will expire on 2025-03-27 20:01:17. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:43, 21 март 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
== Энтда тиллени кошаргъа деген хапар ==
Салам алейкум къарнаш, айиб этме, блайда [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны штатларын]] эткеммеда, алагъа тиллени кошсанг. [[Канаданы административ бёлюнюую|Канаданы провинциясылагъада]]. :)
: Бу статьягъада [[Шимал-Кюнбатыш территорияла]] тиллени кошсанг.
:: Айиб этме. :) Бу шахарлагъада кошсанг: [[Оттава]], [[Ванкувер]], [[Виктория (Британ Колумбия)]], [[Виннипег]], [[Галифакс (Джангы Шотландия)]], [[Икалуит]], [[Йеллоунайф]], [[Калгари]], [[Квебек (шахар)]], [[Монктон]], [[Монреаль]], [[Саскатун]], [[Сент-Джонс (Ньюфаундленд эм Лабрадор)]], [[Торонто]], [[Уайтхорс]], [[Фредериктон]], [[Шарлоттаун]], [[Эдмонтон]].
::: Къыйналгъама сени айиб этме. Бланы да кошсанг [[Миссиссога]], [[Инуктитут]]
:::: Бланы да кошсанг: [[Брамптон (Онтарио)]], [[Лондон (Онтарио)]]
::::: Къарнашым бир кошсанг благъада: [[Республикан партия (АБШ)]], [[Демократ партия (АБШ)]], [[Атенс (Джорджия)]], [[Джорджияны байрагъы]], [[Колумбус (Джорджия)]], [[Алабама]], [[Теннесси]], [[Юта]], [[Кентукки]], [[Луизиана]].
:::::: Ишлемеген [[Шаблон:Партия|Партия шаблонну]] тюз этдим, керегесе къара.
::::::: Да партия шаблон ишлей шой эди))) Энди алгъаракъ ол шаблон бла джазылгъан статьялада шаблонла &quot;бузулдула&quot; Сёз ючюн, [[Алаш]], [[Коммунист Интернационал]], алагъа да кёз джетдирсенг
Ол эски шаблонну Тарих партия деб джангы шаблоннга кёчюргенме.
Сора Республикан партия да шаблонда идеологиялада Кёб юсю деб турады, аны бир-бирине джалгъасанг, къалайда джалгъаргъа керек болгъанын ангыламадым, тереннге уа киралмадым) --[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:31, 5 май 2025 (UTC)

:&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;Кёб юсю:&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt; бу код бла этесе. Бу джалгъауну кесинг саласа шаблон бла салмайса. '''[[Кёппенни климат классификациясы]]''' бу статьягъа уллу сау бол! :) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:26, 5 май 2025 (UTC)
::Алай джазгъанынгы ангыламай шаблонда излеб тургъанма)))
::Кёпплерни уа бир кёб джерде бергенинге кёрюб) джашлыгъымы эсиме тюшюрюб (географма да) алай этгенме [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:42, 6 май 2025 (UTC)
::::)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:54, 7 май 2025 (UTC)
::ий бу биягъы тыш джибериулени къалай чыгъардынг? Мен не кюрешиб бу сёзлюклени чыгъаралмадым [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:50, 6 май 2025 (UTC)
:::Къайда дейсе? Къайсы статьяда?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:54, 7 май 2025 (UTC)
::::Да Кёппенни климат классификациясында, ол тыш джибериуле шаблонну салсам да сёзлюкле чыкъмайдыла, огъесе тура-туруб кеслерими чыкъды? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:05, 8 май 2025 (UTC)
:::::Мен къарасам чыгъыб туралла - 
:::::Сёзлюкле эмда энциклопедияла
:::::* [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8313&amp;url_prefix=https://denstoredanske.lex.dk/&amp;id=K%C3%B6ppens_klimasystem Уллу дат]
:::::* [https://www.zgbk.com/ecph/words?SiteID=1&amp;ID=633736 Уллу къытай]
:::::* [https://snl.no/K%C3%B6ppens_klimaklassifikasjon Уллу норвег]
:::::* [https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification Britannica (онлайн)]
:::::Бир замандан кёргюзтеди.
:::::[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:14, 9 май 2025 (UTC)
Дагъыда тиллени кошсанг: [[Денвер]], [[Колорадо-Спрингс]],
[[Форт-Коллинс]], [[Арвада (Колорадо)]], [[Пуэбло (шахар)]], [[Уэстминстер (Колорадо)]], [[Боулдер (Колорадо)]], [[Аспен (Колорадо)|Аспен]], [[Колорадоны округларыны тизмеси]], [[Колорадоны байрагъы]], [[Колорадоны мухуру]], [[Шимал Каролина]].
:Биягъы тил къошхан хапар:): [[Паркла эмда солуу джерле]](Блайда мен иш этиб медсестрагъа медэгеч дедим.), [[Ахыр керти эркиши]].--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:40, 4 июнь 2025 (UTC)

:@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] да тюз джазаса медицина эгечди) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:56, 4 июнь 2025 (UTC)
:::) бу толу эткен статьяны халалтарына къарасанг - [[Колорадо]]. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:06, 4 июнь 2025 (UTC)

== Осман империя халат статья ==
Блайда эки статья барды [[Осман империя]] бла [[Осман патчахлыкъ]]. Осман империя статьяны Chegemli къарнашибыз бильмейме не ючюн бузгъанды атын [[Жанхотия]] деб ауштурду (статьяны тюрлениу тарихине къарасанг англарыкъса), статьяны да элни юсюнден башиндан джазыб. Бир къарасанг бу затха.

== СМИ ==

Бир соруум барды - СМИ, Средства массовой информации, халкъ асламлына информацияны кереклиле джазаргъа болукъмду?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:24, 3 июнь 2025 (UTC)

:@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] кёбчюлюк информацияны мадарлары деб айтадыла [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:50, 3 июнь 2025 (UTC)
:@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] аллай статья да барды [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:51, 3 июнь 2025 (UTC)
::Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:59, 3 июнь 2025 (UTC)
::Дагъыда сораим блайда ингилизча - Community, Нёгерлик айтыргъа боллукъмду? Неда Джамагъат джазаргъа керекти?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:51, 4 июнь 2025 (UTC)
:::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] политика магъанада болса джамагъат джаз, къайдам башха магъанада бар джёнгерлик, нёгерлик, просто къауум десенг да нет юсюнден джазаса? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:56, 4 июнь 2025 (UTC)
::::Сериалны юсюнден:) [[:en:Community_(TV_series)|''Community'' (TV series)]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:02, 4 июнь 2025 (UTC)
:::::Мен да сюеме ол сериалны) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:12, 4 июнь 2025 (UTC)
:::::::)   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:45, 25 июль 2025 (UTC)
::::Джангы шаблоннуда этдим [[Шаблон:Телесериал|Телесериал]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:04, 4 июнь 2025 (UTC)
:::::Былайдан джууаблайым, ансы сен джазгъан джерден джууаб бералмайма, да аны уа сени кючюнг бла, меннге къараб къалса)))) ма ыйыкъ болады температура деген статьяны бошаялмайма, тереннге кириб кетеме да)))) Сора бир сорлугъум - менде былай джазыб неда кёчюрюб башладым, халат чыкъды, хар джазгъанымы да къайтмаздан джокъ этди, къуру вПн бла ишлесем ишлейди, сенде боламыды алай? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:19, 2 июль 2025 (UTC)
::::::Огъай мен ВПН-сыз ишлейме. ВПН-ны салыб унутуб кирсем тюз этерге излесем менге бермейди. Сизни IP адресгъе болмайды блада тюз этерге статьяланы дейди. А сен КЧР-ден олтураса? Орус кърал бусагъатда Шимал Кавказны республикада википедияны неда башхаланы блокировать этмеймды?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:32, 3 июль 2025 (UTC)
:::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] да къуру Википедияны блок этмей тура эдиле да, сен а уа къайдан кирсе? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:18, 3 июль 2025 (UTC)
::::::::Да къайдам, хар кюн сайин аладан бир &quot;тюрлю&quot; зат чыгъады :). Нарсанадан.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:37, 3 июль 2025 (UTC)
:::::::Салам алейкум! Айиб этме Ансар бир къарасанг бу статьягъа, халатланы тюз этиб - [[Вайоминг]].  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:24, 6 июль 2025 (UTC)
== 2500 статья ==
Салам алейкум къарнаш! 2500 статьялагъа джетгенибизни алгъышлайма! :)

== Тюрлю адам неда бот кибик ==
Салам алейкум! Бу къошулучу кибикке бир къарасанг - [[Къуллукъ:Къошум/217.199.233.163|217.199.233.163]]
Уа алейкум, блокга атдым, ким эсе да, ангыламсыз затланы этеди, бот болмазмы, адамгъа ушатдым. --[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:14, 25 июль 2025 (UTC)

:Айпи адреси Донецк регионну кёргюзеди.   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:41, 25 июль 2025 (UTC)
:Блайда сораим энтда соруум барды: [[Ёзбекистан]], Узбекистан, Юзбекистан къалай тюздю? 2-3 кере бу статьяны атын тюрленгендиле.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:44, 25 июль 2025 (UTC)
::Энди буну былайды: Юзбеклиле кеслери Ёзбекистан дейдиле, къарачайча Юзбекистан, юзбекди, алай а оруслашха джорукълада Узбекистан да деб джазадыла, мени сартын не Юзбекистан, не Узбекистан болургъа керекди джорукъла бла алайды, Ёзбекистан а уа чынты юзбеклилени кеслери айтханчагъа ушатыб джазадыла, ол терсди, хар тилни джоругъу, грамматикасы кесине.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:53, 25 июль 2025 (UTC)
::Сора къарачай-малкъар тилде изафет джокъду, ол демеклик сёз Баш болушда эсе, экинчи сёз да баш болушда келеди - Къытай ресублика, башха тюрк тилледе изафет барды Къытай Республикасы деб айтырыкъдыла, ол перс тилледен келген джорукъду, аны неге сандырайма-атына да Ёзбекистан республикасы деб турады, Юзбекистанны Республикасы дерге боллукъду. алай а Юзбекистан Республикасы деген халатлыды. Малкъарлылада анда мында тюбейме, артыкъсыз да ол Черек ёзенчиледе ол вариантланы, алай а джорукъла бла болмайды. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:58, 25 июль 2025 (UTC)
:::Бек сау бол! Энди англадым.   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:12, 25 июль 2025 (UTC)
:::Юзбекистанны энди къуру сен атын тюрлендириксе. Менде болмайды.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:17, 25 июль 2025 (UTC)
:::[[Юзбекистан]] бетде алайсыз да бет барды неда сайлагъан бетигизни аты джараулу тюлдю. Башха бир ат сайларыгъызны тилейбиз. -  ма буну джазады. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:19, 25 июль 2025 (UTC)
::::Сен да кёчюраллыкъ болгъанса, тюбюнде Юзбекистан бетни кетер дегеннге белгичик салыргъа керек эди, ол Юзбекистан бетден переадресация салыныб тура эди [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:24, 25 июль 2025 (UTC)
:::::Аа англадым :)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:36, 25 июль 2025 (UTC)

== Notice of expiration of your interface-admin right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;interface-admin&quot; (Интерфейсни администраторлары) will expire on 2025-09-29 07:46:11. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:45, 22 сентябрь 2025 (UTC)&lt;/div&gt;

== Notice of expiration of your sysop right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;sysop&quot; (Администраторла) will expire on 2025-09-29 07:46:11. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:45, 22 сентябрь 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
==  Шаблон:Бюгюннгю кюнде болгъанла ==
Салам алейкум къарнаш! Баш бетде бу шаблонну джангыртыу чыкъмайды. Хар кюнню 3 октябрь кёгюстеди. Бир къарасанг.--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:27, 14 октябрь 2025 (UTC)

:Уа алейукм салам, ма джангны интернетли бола турама, бир къарайыкъ, къуру менде къылыкъ этеди алай деб тургъанма тура-туруб [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:20, 15 октябрь 2025 (UTC)
::Биринчи заманда менде да алай сагъышым баред. :)) Шаблонда неда баш бетде хата болур.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:42, 15 октябрь 2025 (UTC)
:::Салам алейукм, менде кеси аллына тюзелиб турады, сенде къалайды? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:19, 16 октябрь 2025 (UTC)
::::Менде да тюзелгенди. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:37, 17 октябрь 2025 (UTC)
:::::Алай а проблема барды, кэшин тазаламасанг тюзелмейди, эмда хар кереде да тазалаб турургъа керек болады, джазгъанма бир къарайыкъ [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:26, 21 октябрь 2025 (UTC)
::::::&quot;кэшин тазаламасанг тюзелмейди&quot; -  а англадым! Аллах айтса тюзелликди! Мена махтанаим :) джангы шаблон къурадым: [[Шаблон:Къум джер]]. [[Къаракъум]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:08, 21 октябрь 2025 (UTC)
:::::::Да бир талай статья джазыб толтурайыкъ, мен да бу интернетим бла проблемалары болгъанлы бери къоюб турама, тюзелди болур дейме [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:00, 24 октябрь 2025 (UTC)
:::::::Салам алейкум, кетердим, сеннге бир тилерим [[Тюрклюле]] бетдеги Миллет шаблоннга бир къара, кёремисе ол байракъланы бир сыз бла болмай ары бери болгъанланыр, аланы бирча тюзетирча тюлмюдю? Кюрешдим, кюрешдим эталмайма((( [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:52, 10 ноябрь 2025 (UTC)
::::::::Уа алейкум салам! Этдим шаблонну. Сен Тюркле статьяны тюрлендириуленден джабгъанса. Энтда бу статья бир къарасанг [[Малави]]. Халатлары бар эсе бир тюз этсенг.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 08:03, 11 ноябрь 2025 (UTC)
:::::::::Энтеда бир затны сораим. Ма блайда [[:Категория:Виндзор юй]] джазаргъа керекти неда Виндзорланы юйдеги? Эмда блайда бу [[:Категория:Британ короллукъ юйле]] тюз джазыгъамды? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 09:30, 11 ноябрь 2025 (UTC)
::::::::::Юйюр десек таб болурму, юйдеги деб бирде тургъан джууукълагъа айтадыла да, юйюр деб экидегилеге, ючдегилеге да айтылады, кенгирек магъанадады. Короллукъ юйле - королевские семья, короллукъ юйюрле - королевские семейства, мен алай ангылайма [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 09:42, 11 ноябрь 2025 (UTC)
:::::::::::Сау бол! Алай сора джазаим. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:13, 11 ноябрь 2025 (UTC)
::::::::::::Салам алейкум Ансар! Къалайса? Менде блайда бир соруу чыкъты. Джордж Буш старший неда Джордж Буш младший эмда алагъа ушагъан адамланы юсюнден статьялада къалай джазаргъа керекти? Джордж Буш (тамада)? Джордж Буш (уллусу)? (атасы)? Джордж Буш (младший): Джордж Буш (гитче) (гитчеси) (джаши)??   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:37, 25 ноябрь 2025 (UTC)
:::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] уа алейкум 
:::::::::::::, да турама, тамада (кичи) деб билеме, гитче тюл кичиди младший неда толу атын Ол атлары башхады бири-бирлеринден [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 23:45, 25 ноябрь 2025 (UTC)
::::::::::::::Англадым бек сау бол! [[Шаблон:АБШ-ны президентлери|АБШ-ны президентлери]] алагъа джангы шаблоннуда къурадым.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:54, 25 ноябрь 2025 (UTC)
:::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] Машалла джигитсе [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 23:55, 25 ноябрь 2025 (UTC)
::::::::::::::::Салам алейкум къаранашым. Бу статьягъа шо бир къарасанг, халатланы да тюз этиб. :)  - [[Канзас]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:11, 6 декабрь 2025 (UTC)
==  Спам статьяла ==
Салам алейкум къарнашим! Ма бланы мени акъылым бла къоратыргъа неда тюрленирге керекти: [[Пригоди Руслан]], [[Скопецле]], [[Къарачай-филинлерг]], [[Смешарики]], [[Кирилл Кечирек]]. Бу да рекламагъа ушайды: [[Къочхарланы Джатдай]]
:Салам алейкум! Джангындан бизде спам кибик статьяны джаздыла: [[Markel Fernández]]--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:39, 10 март 2026 (UTC)
Салам алейкум къарнаш! Къалайса? Бир сорум чыкъгъанды. &quot;Шаптал&quot; статья терекни юсюнден болса аты &quot;Шаптал терек&quot; джазаргъа керкти огесе &quot;Шаптал&quot; эмда кертмени юсюнден болса &quot;Шаптал (кертме)&quot;, &quot;Шаптал кертме&quot;?--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:50, 23 март 2026 (UTC)

:Уа алейкум салам, ишимде бир кесек проблемчикле чыкъгъандыла да (ишчисиз къалыб) чырт джетишалмай къалды рахат олтуруб бир затла джазаргъа, аны тышында тынчмы, сен да тынч болурса? Шапталны юсюнден - статьяны атына Шаптал деб къоярыкъса, неда ботаника джаны бла былай &quot;наукообразный&quot; джазаргъа излей эсенг толу атын Тюш шаптал, Кертмени  да кертме деб къоярыкъса, сора соргъанны айыбы джокъду Шаптал кертме деб неге айтаса? Мен эшитген зат болмагъанды да. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:14, 23 март 2026 (UTC)
::Шукур Аллаха тынч рахатма, сау бол. Блайда Шаптал кёгет джазаргъа деб шаптал кертме аджашиб джаздым. :))) Шаптал терекни юсюнден статья барды эмда шаптал кёгетни юсюнден да барды. Мен терекни юсюнден статьягъа &quot;[[Шаптал]]&quot; ат бердим, энди шапталны кёгетине &quot;Шаптал кёгет&quot; десем къалай дейсе? Огесе тереклени юсюнден &quot;Шаптал терек&quot; ат береим эмда кёгетлеге джангъыз &quot;Шаптал&quot;?  Башхгъа барында кёгетлени алай этерикме.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:58, 23 март 2026 (UTC)
:::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] экинчиси тюзюрек боллукъду терекге шаптал терек деб, кёгетге уа къуру шаптал деб къойсанг. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:13, 23 март 2026 (UTC)
::::Англадым. Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:15, 23 март 2026 (UTC)
::::Ассаламу алейкум къарнаш! Къалайса? Къайда тас болгъанса?:) Бу онлайн кёчюрюучю бла этилген статьягъа бир къарасанг: [[Банквест]] Рекаламагъа ушайды.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:40, 20 июнь 2026 (UTC)
:::::Уа алейкум салам, ий интернетим ачаргъа унамай, иш компьютерден киреме да, ары ВПН да салалмай инджилиб турама(( Сен къалайса? Статьягъа къарадым, канури тилде джазыучу джазгъанды онлайн кёчюрюучю бла, ол банкны юсюнден статья керти да барды Википедияда, тюзетиб къоярмы эдим? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:59, 24 июнь 2026 (UTC)
::::::Шукур Аллаха не да тынчды. Алай а мени да компьютерим сыныб эки ыйыкъ кирмегемме блайгъа. 
::::::Аллай банк бар эсе кел тюзетеик статьяны.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:07, 25 июнь 2026 (UTC)
:::::::[[Шаблон:Банк]] шо бу шаблоннга бир къара, чырт джарашдыралмай къалдым, аны джарашдырсанг статьяны да тюзетир эдим.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:36, 27 июнь 2026 (UTC)
::::::::Этгемме шаблонну. Алайда бир къарасанг шаблонну бёлюмлеге, тюз джазгъаммам аланы? Энтеде къаллайланы къошургъа керекти?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:26, 28 июнь 2026 (UTC)
:::::::::аламат, алай а бир тюзетиучюк къошсанг, Викигёзеннге тюбюнде джибериу салсанг, аллай шаблон барды Картчыкъ/викигёзен деб, аны джалгъасанг.
:::::::::Сора экинчиси да [[Шаблон:Картчыкъ]] быллай шаблон барды, бек таб шаблонду, аны тамалында къаллай сюйсенг аллай шаблон этесе, алай а шаблонла солгъа тартыб турадыла, бир къара, толусу бла тюрлендирмей, нек алай халатлы ишлегенине бир къарасанг.) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:20, 28 июнь 2026 (UTC)
::::::::::Салам алейкум! Викигёзеннге тюбюнде джибериуню салгъамма. Алай а бу [[Шаблон:Картчыкъ]] бла англамадым не этерге керекти, бу шаблон бла ишлеген юлгю шаблонну бир келтирсенг.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:38, 7 июль 2026 (UTC)
::::::::::Бир сорум барды сенден къарнаш. Блайда сёз ючюн Йельский университет, Колумбийский университет эмда башхаланы къалай джазаргъа керекти? Йель университет, Колумбий университет неда Йельны университети, Колумбияны университети деб? Къалай тюздю?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:43, 7 июль 2026 (UTC)
:::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] мен билгеним бла, шахарны аты Йель эсе Йель университет, Колумбия университет -ингилизча да Columbia university деб джазылады - толу аты Нью Йорк шахарны Колумбия университети деб айтылады да. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 21:51, 7 июль 2026 (UTC)
::::::::::::Сау бол! Англадым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:10, 8 июль 2026 (UTC)
::::::::::::Салам алейкум! Кеси кесиме саугъаны салдым, разы бол къарнашим :))) [[Шаблон:Он минг этилген тюзетиу викисаугъа|Он минг этилген тюзетиу викисаугъа]]. Орус эмда башха википедиялада аллай кибик затланы кёрюб бизге де аллайны этдим.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:24, 15 июль 2026 (UTC)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 апрель 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Вы имеете право голоса на выборах U4C.&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Обращаюсь к вам, поскольку ранее вы голосовали на выборах, связанных с [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Координационным комитетом по универсальному кодексу поведения (U4C)]]. Вы имеете право голоса на этих выборах U4C, которые длятся с этого момента и завершатся 2 июня 2026 года. Вы можете узнать больше о кандидатах и ​​выборах на [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|странице выборов на Meta]], откуда вы можете перейти к странице голосования. Ваше участие в этих выборах важно для управления сообществами Wikimedia, и мы ценим ваше время и усилия, потраченные на изучение кандидатов и на само голосование.

-- В сотрудничестве с U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:35, 20 май 2026 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30569740 --&gt;

== Invitation to try the Starter Kit Dashboard and share your feedback ==

Hello @[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]]

Apologies this message is not in your native language.

As an admin in the Karachay-Balkar Wikipedia, you are invited by the [[mw:Language_Onboarding_and_Development|Language Onboarding and Development]] initiative to use the Starter Kit Dashboard. This tool will help you perform essential tasks such as importing infoboxes, tracking your Wikipedia’s activity and growth and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance.

Starter Kit Dashboard organizes essential setup tasks, making it easy for you to complete them so contributors can begin editing and learning quickly. As an admin, you can also use the Dashboard to track your Wikipedia’s progress and growth. Using this tool will help us evaluate how it can improve the onboarding experience for administrators, and the insights you provide will be used to enhance the experience for new wikis graduating from the incubator. Visit [[mw:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page]] to learn more about the Starter Kit.

Here's how to get started:

* Access the Starter Kit Dashboard here: [http://starterkit.toolforge.org/ http://starterkit.toolforge.org]
* Login with your wiki credentials, enter the target wiki url (e.g., https://hi.wikipedia.org
* Follow the steps shown in the video below to use the tool.

[[Файл:Wikipedia_Starter_Kit_Dashboard_MVP_Demo_Video.webm|729x729пкс|Wikipedia Starter Kit Dashboard MVP Demo Video]]

* After exploring the Dashboard, please share your feedback on [[mw:Talk:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page,]] focusing on the following questions:
** The parts of the starter kit you expect to use most often, and how you plan to use them.
** The essential tasks you tried, and how easy or difficult they were to complete.
** The wiki tasks you would like the starter kit to guide you through or automate in the future.

Most of the tasks that will result in edits on the wiki can be reverted like an edit from the “view history”, so don't be afraid to try them several times.

We would appreciate it if you could submit your feedback by June 26, 2026, so we can begin analyzing it to identify areas for improvement. If you have any questions or need assistance, please let me know.

Thank you so much for your contributions to your Wikipedia and for helping us shape this tool for new and small Wikipedias. We will keep you updated on any additional things added to the starter kit in the future.

Best regards, [[Къошулуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Къошулуучуну сюзюу:UOzurumba (WMF)|сюзюу]]) 19:49, 11 июнь 2026 (UTC)</text>
      <sha1>537qjh1mrcx0yulol7if27r3gwls3pk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Къралланы территорияларына кёре тизме</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1399</id>
    <revision>
      <id>124846</id>
      <parentid>122292</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T00:13:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8825</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>124846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24229" sha1="0i4mg4r0wwbrh5u3y8r3bug40gbpplk" xml:space="preserve">Майданлары ич суула ([[кёл]]ле, суу сакъланнган джерле, [[къобан]]ла) бла бериледи&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070509144154/https://www.cia.gov/cia//publications/factbook/rankorder/2147rank.html CIA World Factbook], 21 April, 2005&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;# efefef &quot;
! № !! Кърал !! Майданы ([[км²]])
|-
| 1 || {{Байракъландырыу|Россия}} || align=right | 17 075 400
|-
| 2 || {{Байракъландырыу|Канада}} || align=right | 9 984 670
|-
| rowspan=5 | 3/4 || {{Байракъландырыу|Къытай}} (континент кесеги) || align=right | 9 596 960&lt;ref name=&quot;Unnamed-20230318185758&quot;&gt;Атлас мира, ПКО «Картография»

федеральной службы геодезии и картографии России, Москва, 2005&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Unnamed_2-20230318185758&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110806042839/http://www.uniintech.ru/index.php

option=com_content&amp;task=view&amp;id=10&amp;Itemid=37 Атлас мира, обзорно-географический, ИПУ РАН, ООО «УНИИНТЕХ», Москва,

2004]&lt;/ref&gt;
|-
| {{Байракъландырыу|Гонконг}} || align=right | 1092
|-
| {{Байракъландырыу|Макао}} || align=right | 25
|-
| {{Байракъландырыу|Къытай Республика}} ([[Тайвань]], [[Кемой]], [[Мацзу (айрымканла)|Мацзу]]) || align=&quot;right&quot; | 35 980
|-
| Бютеулей|| align=right | 9 634 057
|-
| rowspan=16 | 3/4 || {{Байракъландырыу|АБШ}} || align=right | 9 518 900 &lt;ref name=&quot;Unnamed-20230318185758&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Unnamed_2-20230318185758&quot;/&gt; / 9 522 057 км²&lt;ref&gt;http://www.britannica.com/eb/article-9111233/United-States United States.

Encyclopedia Britannica&lt;/ref&gt;
|-
| [[Американ Самоа]] || align=right | 199
|-
| [[Бейкер айрымкан|Бейкер, айрымкан]] || align=right | 1
|-
| [[Гуам]] || align=right | 548
|-
| [[Хаулэнд айрымкан|Хауленд]] || align=right | 1
|-
| [[Джарвис]] || align=right | 4
|-
| [[Джонстон, атолл]] || align=right | 3
|-
| [[Кингмен риф]] || align=right | 1
|-
| [[Мидуэй (айрымкан)|Мидуэй]], атолл || align=right | 6
|-
| [[Навасса айрымкан|Навасса, айрымкан]] || align=right | 5
|-
| [[Шимал Мариан айрымканла]] || align=right | 477
|-
| [[Пальмира атолл]] || align=right | 12
|-
| {{Байракъландырыу|Пуэрто-Рико}} || align=right | 9104
|-
| [[Американ Виргин айрымканла]] || align=right | 352
|-
| [[Уэйк атолл|Уэйк]] || align=right | 6
|-
| Бютеулей || align=right | 9 529 619 / 9 532 776
|-
| 5 || {{Байракъландырыу|Бразилия}} || align=right | 8 511 965
|-
| rowspan=8 | 6 || {{Байракъландырыу|Австралия}} || align=right | 7 686 850
|-
| [[Ашмор бла Картье айрымканла]] || align=right | 5
|-
| [[Рождествону айрымканы (Австралия)|Рождествону айрымканы]] || align=right | 135
|-
| [[Кокос айрымканла (Килинг)]] || align=right | 14
|-
| [[Коралл тенгизни айрымканларыны территориясы|Коралл тенгизни айрымканлары]] || align=right | 3
|-
| [[Херд бла Макдоналд айрымканла]] || align=right | 412
|-
| [[Норфолк айрымкан|Норфолк, айрымкан]] || align=right | 34
|-
| Бютеулей || align=right | 7 687 453
|-
| 7 || {{Байракъландырыу|Индия}} || align=right | 3 287 590
|-
| 8 || {{Байракъландырыу|Аргентина}} || align=right | 2 766 890
|-
| 9 || {{Байракъландырыу|Къазахстан}} || align=right | 2 727 300
|-
| 10 || {{Байракъландырыу|Судан}} || align=right | 2 505 810
|-
| 11 || {{Байракъландырыу|Алжир}} || align=right | 2 381 740
|-
| 12 || {{Байракъландырыу|Конго ДР}} || align=right | 2 345 410
|-
| 13 || {{Байракъландырыу|Сауд Арабия}} || align=right | 2 218 000
|-
| rowspan=4 | 14 || {{Байракъландырыу|Дания}} || align=right | 43 094
|-
| {{Байракъландырыу|Гренландия}} || align=right | 2 166 086
|-
| {{Байракъландырыу|Фарер айрымканла}} || align=right | 1399
|-
| Бютеулей || align=right | 2 210 579
|-
| 15 || {{Байракъландырыу|Мексика}} || align=right | 1 972 550
|-
| 16 || {{Байракъландырыу|Индонезия}} || align=right | 1 904 556
|-
| 17 || {{Байракъландырыу|Ливия}} || align=right | 1 759 540
|-
| 18 || {{Байракъландырыу|Иран}} || align=right | 1 648 000
|-
| 19 || {{Байракъландырыу|Монголия}} || align=right | 1 564 116
|-
| 20 || {{Байракъландырыу|Перу}} || align=right | 1 285 220
|-
| 21 || {{Байракъландырыу|Чад}} || align=right | 1 284 000
|-
| 22 || {{Байракъландырыу|Нигер}} || align=right | 1 267 000
|-
| 23 || {{Байракъландырыу|Ангола}} || align=right | 1 246 700
|-
| 24 || {{Байракъландырыу|Мали}} || align=right | 1 240 000
|-
| 25 || {{Байракъландырыу|КъАР}} || align=right | 1 219 912
|-
| 26 || {{Байракъландырыу|Колумбия}} || align=right | 1 138 910
|-
| 27 || {{Байракъландырыу|Эфиопия}} || align=right | 1 127 127
|-
| 28 || {{Байракъландырыу|Боливия}} || align=right | 1 098 580
|-
| 29 || {{Байракъландырыу|Мавритания}} || align=right | 1 030 700
|-
| 30 || {{Байракъландырыу|Мисир}} || align=right | 1 001 450
|-
| 31 || {{Байракъландырыу|Танзания}} || align=right | 948 087
|-
| 32 || {{Байракъландырыу|Нигерия}} || align=right | 923 768
|-
| 33 || {{Байракъландырыу|Венесуэла}} || align=right | 912 050
|-
| 34 || {{Байракъландырыу|Намибия}} || align=right | 825 418
|-
| 35 || {{Байракъландырыу|Пакистан}} || align=right | 803 940
|-
| 36 || {{Байракъландырыу|Мозамбик}} || align=right | 801 590
|-
| 37 || {{Байракъландырыу|Тюрк}} || align=right | 780 580
|-
| 38 || {{Байракъландырыу|Чили}} || align=right | 756 950
|-
| 39 || {{Байракъландырыу|Замбия}} || align=right | 752 614
|-
| 40 || {{Байракъландырыу|Мьянма}} || align=right | 678 500
|-
| rowspan=20 | 41 || {{Байракъландырыу|Франция}} || align=right | 547 030
|-
| [[Бассас-да-Индия|Бассас-да-Индия айрымканла]] || align=right | 0,2
|-
| [[Клиппертон]] || align=right | 6
|-
| [[Европа (айрымкан)|Европа айрымкан]] || align=right | 28
|-
| [[Француз Къыбыла эмда Антарктика Территорияла]] || align=right | 7829
|-
| [[Француз Гвиана]] || align=right | 91 000
|-
| [[Француз Полинезия]] || align=right | 4167
|-
| [[Глорьёз айрымкан]] || align=right | 5
|-
| [[Гваделупа]] || align=right | 1780
|-
| [[Жуан-ди-Нова|Жуан-ди-Нова айрымкан]] || align=right | 4
|-
| [[Мартиника]] || align=right | 1100
|-
| [[Майотта]] || align=right | 374
|-
| [[Джангы Каледония]] || align=right | 19 060
|-
| [[Реюньон]] || align=right | 2517
|-
| [[Сен-Бартельми]] || align=right | 21
|-
| [[Сен-Мартен]] || align=right | 53,2
|-
| [[Сен-Пьер бла Микелон]] || align=right | 242
|-
| [[Тромлен айрымкан]] || align=right | 1
|-
| [[Уоллис бла Футуна айрымканла]] || align=right | 274
|-
| Бютеулей || align=right | 675 491,4
|-
| 42 || {{Байракъландырыу|Афганистан}} || align=right | 647 500
|-
| 43 || {{Байракъландырыу|Сомали}} || align=right | 637 657
|-
| 44 || {{Байракъландырыу|ААР}} || align=right | 622 984
|-
| 45 || {{Байракъландырыу|Украина}} || align=right | 603 700
|-
| 46 || {{Байракъландырыу|Ботсвана}} || align=right | 600 370
|-
| 47 || {{Байракъландырыу|Мадагаскар}} || align=right | 587 040
|-
| 48 || {{Байракъландырыу|Кения}} || align=right | 582 650
|-
| 49 || {{Байракъландырыу|Йемен}} || align=right | 527 970
|-
| 50 || {{Байракъландырыу|Таиланд}} || align=right | 514 000
|-
| rowspan=5 | 51 || {{Байракъландырыу|Испания}} ([[Балеар айрымканла]] бла бирге) || align=right | 497 304
|-
| [[Сеута]] || align=right | 19
|-
| [[Мелилья]] || align=right | 12
|-
| [[Канар айрымканла]] || align=right | 7 447
|-
| Бютеулей || align=right | 504 782
|-
| 52 || {{Байракъландырыу|Тюркменистан}} || align=right | 491 200 &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100305142618/http://www.turkmenbusiness.org/index.php

go=Content&amp;id=3&amp;SNS=07d3b9f3d65f8b86071b3d04cc183638 turkmenbusiness.org]&lt;/ref&gt;
|-
| 53 || {{Байракъландырыу|Камерун}} || align=right | 475 440
|-
| 54 || {{Байракъландырыу|Папуа — Джангы Гвинея}}|| align=&quot;right&quot; | 462 840
|-
| 55 || {{Байракъландырыу|Швеция}} || align=right | 449 964
|-
| 56 || {{Байракъландырыу|Юзбекистан}} || align=right | 447 400
|-
| 57 || {{Байракъландырыу|Марокко}} || align=right | 446 550
|-
| 58 || {{Байракъландырыу|Иракъ}} || align=right | 437 072
|-
| 59 || {{Байракъландырыу|Парагвай}} || align=right | 406 750
|-
| 60 || {{Байракъландырыу|Зимбабве}} || align=right | 390 580
|-
| rowspan=5 | 61 || {{Байракъландырыу|Норвегия}} || align=right | 324 220
|-
| [[Буве]] || align=right | 58
|-
| [[Ян-Майен]] || align=right | 373
|-
| [[Шпицберген]] || align=right | 62 049
|-
| Бютеулей || align=right | 386 700
|-
| 62 || {{Байракъландырыу|Япония}} || align=right | 377 835
|-
| 63 || {{Байракъландырыу|Германия}} || align=right | 357 021
|-
| 64 || {{Байракъландырыу|Конго Республика}} || align=right | 342 000
|-
| 65 || {{Байракъландырыу|Финляндия}} || align=right | 337 030
|-
| 66 || {{Байракъландырыу|Малайзия}} || align=right | 329 750
|-
| 67 || {{Байракъландырыу|Вьетнам}} || align=right | 329 560
|-
| 68 || {{Байракъландырыу|Кот-д’Ивуар}} || align=right | 322 460
|-
| 69 || {{Байракъландырыу|Польша}} || align=right | 312 685
|-
| 70 || {{Байракъландырыу|Оман}} || align=right | 309 500
|-
| 71 || {{Байракъландырыу|Италия}} || align=right | 301 230
|-
| 72 || {{Байракъландырыу|Филиппинле}} || align=right | 300 000
|-
| 73 || {{Байракъландырыу|Эквадор}} || align=right | 283 560
|-
| 74 || {{Байракъландырыу|Буркина Фасо}} || align=right | 274 200
|-
| rowspan=5 | 75 || {{Байракъландырыу|Джангы Зеландия}} || align=right | 268 680
|-
| [[Кукну айрымканлары]] || align=right | 240
|-
| [[Ниуэ]] || align=right | 260
|-
| [[Токелау]] || align=right | 12
|-
| Бютеулей  || align=right | 269 190
|-
| 76 || {{Байракъландырыу|Габон}} || align=right | 267 667
|-
| -- || {{Байракъландырыу|САДР}} || align=right | 266 000
|-
| rowspan=17 | 77 || {{Байракъландырыу|Уллу Британия}}|| align=&quot;right&quot; | 244 820
|-
| [[Ангилья]] || align=right | 100
|-
| [[Индий океанны Британ территориясы]] || align=right | 60
|-
| [[Британ Виргин айрымканла]] || align=right | 153
|-
| [[Бермуд айрымканла]] || align=right | 53
|-
| [[Кайман айрымканла]] || align=right | 262
|-
| [[Фолкленд айрымканла]] || align=right | 12 173
|-
| [[Гибралтар]] || align=right | 6
|-
| [[Гернси]] || align=right | 78
|-
| [[Мэн айрымкан]] || align=right | 572
|-
| [[Джерси]] || align=right | 116
|-
| [[Монтсеррат]] || align=right | 102
|-
| [[Питкэрн]] || align=right | 47
|-
| [[Сыйлы Еленаны (айрымкан)|Сыйлы Еленаны айрымканы]] || align=right | 410
|-
| [[Къыбыла Георгия бла Къыбыла Сандвич айрымканла]] || align=right | 3903
|-
| [[Тёркс бла Кайкос айрымканла]] || align=right | 430
|-
| Бютеулей || align=right | 263 287
|-
| 78 || {{Байракъландырыу|Гвинея}} || align=right | 245 857
|-
| 79 || {{Байракъландырыу|Гана}} || align=right | 238 540
|-
| 80 || {{Байракъландырыу|Румыния}} || align=right | 237 500
|-
| 81 || {{Байракъландырыу|Лаос}} || align=right | 236 800
|-
| 82 || {{Байракъландырыу|Уганда}} || align=right | 236 040
|-
| 83 || {{Байракъландырыу|Гайана}} || align=right | 214 970
|-
| 84 || {{Байракъландырыу|Белоруссия}} || align=right | 207 600
|-
| 85 || {{Байракъландырыу|Къыргъызстан}} || align=right | 198 500
|-
| 86 || {{Байракъландырыу|Сенегал}} || align=right | 196 190
|-
| 87 || {{Байракъландырыу|Сурия}} || align=right | 185 180
|-
| 88 || {{Байракъландырыу|Камбоджия}} || align=right | 181 040
|-
| 89 || {{Байракъландырыу|Уругвай}} || align=right | 176 220
|-
| 90 || {{Байракъландырыу|Тунис}} || align=right | 163 610
|-
| 91 || {{Байракъландырыу|Суринам}} || align=right | 163 270
|-
| 92 || {{Байракъландырыу|Бангладеш}} || align=right | 144 000
|-
| 93 || {{Байракъландырыу|Таджикистан}} || align=right | 143 100
|-
| 94 || {{Байракъландырыу|Непал}} || align=right | 140 800
|-
| 95 || {{Байракъландырыу|Греция}} || align=right | 131 940
|-
| 96 || {{Байракъландырыу|Никарагуа}} || align=right | 129 494
|-
| 97 || {{Байракъландырыу|Эритрея}} || align=right | 121 320
|-
| 98 || {{Байракъландырыу|КХДР}} || align=right | 120 540
|-
| 99 || {{Байракъландырыу|Малави}} || align=right | 118 480
|-
| 100 || {{Байракъландырыу|Бенин}} || align=right | 112 620
|-
| 101 || {{Байракъландырыу|Гондурас}} || align=right | 112 090
|-
| 102 || {{Байракъландырыу|Либерия}} || align=right | 111 370
|-
| 103 || {{Байракъландырыу|Болгария}} || align=right | 110 910
|-
| 104 || {{Байракъландырыу|Куба}} || align=right | 110 860
|-
| 105 || {{Байракъландырыу|Гватемала}} || align=right | 108 890
|-
| 106 || {{Байракъландырыу|Исландия}} || align=right | 103 000
|-
| 107 || {{Байракъландырыу|Къыбыла Корея}} || align=right | 98 480
|-
| 108 || {{Байракъландырыу|Маджар}} || align=right | 93 030
|-
| rowspan=4 | 109 || {{Байракъландырыу|Португалия}} || align=right | 88 953
|-
| [[Мадейра]] || align=right | 794
|-
| [[Азор айрымканла]] || align=right | 2 335
|-
| Всего || align=right | 92 082
|-
| 110 || {{Байракъландырыу|Урдун}} || align=right | 89 400
|-
| 111 || {{Байракъландырыу|Сербия}} || align=right | 88 361
|-
| 112 || {{Байракъландырыу|Азербайджан}} || align=right |86 600 км²
|-
| 113 || {{Байракъландырыу|Австрия}} || align=right | 83 858
|-
| 114 || {{Байракъландырыу|Бирлешген Араб Эмиратла}} || align=right | 82 880
|-
| 115 || {{Байракъландырыу|Чехия}} || align=right | 78 866
|-
| 116 || {{Байракъландырыу|Панама}} || align=right | 78 200
|-
| 117 || {{Байракъландырыу|Сьерра-Леоне}} || align=right | 71 740
|-
| 118 || {{Байракъландырыу|Ирландия}} || align=right | 70 273
|-
| 119 || {{Байракъландырыу|Гюрджю}} || align=right | 69 700
|-
| 120 || {{Байракъландырыу|Шри-Ланка}} || align=right | 65 610
|-
| 121 || {{Байракъландырыу|Литва}} || align=right | 65 200
|-
| 122 || {{Байракъландырыу|Латвия}} || align=right | 64 589
|-
| 123 || {{Байракъландырыу|Того}} || align=right | 56 785
|-
| 124 || {{Байракъландырыу|Хорватия}} || align=right | 56 542
|-
| 125 || {{Байракъландырыу|Босния эм Герцеговина}} || align=right | 51 129
|-
| 126 || {{Байракъландырыу|Коста-Рика}} || align=right | 51 100
|-
| 127 || {{Байракъландырыу|Словакия}} || align=right | 48 845
|-
| 128 || {{Байракъландырыу|Доминикан Республика}} || align=right | 48 730
|-
| 129 || {{Байракъландырыу|Бутан}} || align=right | 47 000
|-
| 130 || {{Байракъландырыу|Эстония}} || align=right | 45 226
|-
| rowspan=4 | 131 || {{Байракъландырыу|Нидерландла}} || align=right | 41 526
|-
| [[Аруба]] || align=right | 193
|-
| [[Нидерланд Антиль айрымканла]] || align=right | 960
|-
| Бютеулей || align=right | 42 679
|-
| 132 || {{Байракъландырыу|Швейцария}} || align=right | 41 290
|-
| 133 || {{Байракъландырыу|Гвинея-Бисау}} || align=right | 36 120
|-
| 134 || {{Байракъландырыу|Молдавия}} || align=right | 35 846
|-
| 135 || {{Байракъландырыу|Бельгия}} || align=right | 32 545
|-
| 136 || {{Байракъландырыу|Лесото}} || align=right | 30 355
|-

|-
| 138 || {{Байракъландырыу|Албания}} || align=right | 28 748
|-
| 139 || {{Байракъландырыу|Соломонну Айрымканлары}}|| align=&quot;right&quot; | 28 450
|-
| 140 || {{Байракъландырыу|Экваториал Гвинея}} || align=right | 28 051
|-
| 141 || {{Байракъландырыу|Бурунди}} || align=right | 27 830
|-
| 142 || {{Байракъландырыу|Гаити}} || align=right | 27 750
|-
| 143 || {{Байракъландырыу|Руанда}} || align=right | 26 338
|-
| 144 || {{Байракъландырыу|Македония}} || align=right | 25 333
|-
| 145 || {{Байракъландырыу|Белиз}} || align=right | 22 966
|-
| 146 || {{Байракъландырыу|Джибути}} || align=right | 22 000
|-
| 147 || {{Байракъландырыу|Сальвадор}} || align=right | 21 040
|-
| 148 || [[Израиль]] || align=right | 14 0000-20 770
|-
| 149 || {{Байракъландырыу|Словения}} || align=right | 20 253
|-
| 150 || {{Байракъландырыу|Фиджи}} || align=right | 18 270
|-
| 151 || {{Байракъландырыу|Кувейт}} || align=right | 17 820
|-
| 152 || {{Байракъландырыу|Эсватини}} || align=right | 17 363
|-
| 153 || {{Байракъландырыу|Кюнчыгъыш Тимор}} || align=right | 14 874
|-
| 154 || {{Байракъландырыу|Черногория}} || align=right | 14 026
|-
| 155 || {{Байракъландырыу|Багам Айрымканла}} || align=right | 13 940
|-
| 156 || {{Байракъландырыу|Вануату}} || align=right | 12 200
|-
| 157 || {{Байракъландырыу|Къатар}} || align=right | 11 437
|-
| 158 || {{Байракъландырыу|Гамбия}} || align=right | 11 300
|-
| 159 || {{Байракъландырыу|Ямайка}} || align=right | 10 990
|-
| 160 || {{Байракъландырыу|Любнан}} || align=right | 10 452
|-
| 161 || {{Байракъландырыу|Кипр}} || align=right | 9 250
|-
| 162 || {{Байракъландырыу|Филистин кърал}} || align=right | 6 020
|-
| 163 || {{Байракъландырыу|Бруней}} || align=right | 5770
|-
| 164 || {{Байракъландырыу|Тринидад эм Тобаго}} || align=right | 5128
|-
| 165 || {{Байракъландырыу|Кабо-Верде}} || align=right | 4033
|-
| 166 || {{Байракъландырыу|Самоа}} || align=right | 2860
|-
| 167 || {{Байракъландырыу|Люксембург}}] || align=right | 2586
|-
| 168 || {{Байракъландырыу|Комор айрымканла}} || align=right | 2170
|-
| 169 || {{Байракъландырыу|Маврикий}} || align=right | 1860
|-
| 170 || {{Байракъландырыу|Сан-Томе эм Принсипи}} || align=right | 1001
|-
| 171 || {{Байракъландырыу|Доминика}} || align=right | [[1 E8 м²|754]]
|-
| 172 || {{Байракъландырыу|Тонга}} || align=right | 748
|-
| 173 || {{Байракъландырыу|Кирибати}} || align=right | 717
|-
| 174 || {{Байракъландырыу|Микронезия}}|| align=&quot;right&quot; | 702
|-
| 175 || {{Байракъландырыу|Сингапур}} || align=right | 692,7
|-
| 176 || {{Байракъландырыу|Бахрейн}} || align=right | 665
|-
| 177 || {{Байракъландырыу|Сент-Люсия}} || align=right | 620
|-
| 178 || {{Байракъландырыу|Андорра}} || align=right | 468
|-
| 179 || {{Байракъландырыу|Палау}} || align=right | 458
|-
| 180 || {{Байракъландырыу|Сейшел айрымканла}} || align=right | 455
|-
| 181 || {{Байракъландырыу|Антигуа эм Барбуда}} || align=right | 442
|-
| 182 || {{Байракъландырыу|Барбадос}} || align=right | 430
|-
| 183 || {{Байракъландырыу|Сент-Винсент эм Гренадинле}} || align=right | 389
|-
| 184 || {{Байракъландырыу|Гренада}} || align=right | 340
|-
| 185 || {{Байракъландырыу|Мальта}} || align=right | 316
|-
| 186 || {{Байракъландырыу|Мальдивле}} || align=right | 300
|-
| 187 || {{Байракъландырыу|Сент-Китс эм Невис}} || align=right | 261
|-
| 188 || {{Байракъландырыу|Маршаллны айрымканлары}}|| align=&quot;right&quot; | 181
|-
| 189 || {{Байракъландырыу|Лихтенштейн}} || align=right | 160
|-
| 190 || {{Байракъландырыу|Сан-Марино}} || align=right | 61,2
|-
| 191 || {{Байракъландырыу|Тувалу}} || align=right | 26
|-
| 192 || {{Байракъландырыу|Науру}} || align=right | 21
|-
| 193 || {{Байракъландырыу|Монако}} || align=right | 2,02
|-
| 194 || {{Байракъландырыу|Ватикан}} || align=right | 0,44
|}

== Белгиле ==

{{Белгиле}}

[[Категория:Къралла]]</text>
      <sha1>0i4mg4r0wwbrh5u3y8r3bug40gbpplk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Танжер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4784</id>
    <revision>
      <id>124837</id>
      <parentid>115396</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:14:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Джибериуле */</comment>
      <origin>124837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3186" sha1="5mwx59v6ubrv5k8fkwbcsjvmgd2p4r4" xml:space="preserve">{{Джерлешим
|аты                           =Танжер
|ориг. аты                     ={{lang-ar|طنچة‎‎}}
|фото                          =Tangier 5184a.jpg
|фотону ачыкълау               =
|байракъ                       =Wilaya de Tanger.gif
|герб                          =
|гербини юсюнден статья        =
|байрагъыны юсюнден статья     =
|координатла                   =
|тенгизден мийиклик            =
|кърал                         =Марокко
|сагъат бёлге                  =
|баш.къошакъ.параметр          =
|баш.параметрни.ачыкълау       =
|тюб.къошакъ.параметр          =
|тюб.параметрни.ачыкълау       =
|къошакъ.параметр#3            =
|параметрни.ачыкълау#3         =
|къошакъ.параметр#4            =
|параметрни.ачыкълау#4         =
|админ.бёлюннгени              =
|карта                         =
|картаны ёлчеми                =
|loc-map                       =
  |lat_dir=N | lat_deg=35 | lat_min=47 | lat_sec=05
  |lon_dir=W | lon_deg=05 | lon_min=48 | lon_sec=45
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
|майдан                        = 
|халкъ                         = 907 000
|агломерация                   =
|саналгъан джыл                = 2008
|басыннганы                    = 3356,82
|миллет къурам                 =
|дин къурам                    =
|статус                        = [[Шахар]]
|башчы                         =
|web                           =
|телефон                       =
|почта                         =
|автомобиль код                =
|статистика.къошакъ.параметр   =
|статистика.параметр.ачыкълау  =
}}
'''Танжер''' ({{lang-ar|طنچة}}, ''Танджа'') — [[Марокко]]да, 907 минг адам джашагъан (2008 джылда тергеу), уллу порт [[шахар]]ды. Мароккону шимал-кюнбатыш къыйырында орналады, [[Испания]]дан [[Гибралтар ачыкъ богъаз]] (кенглиги 14 км) айырады.

Танжер, королгъа бойсуннган эмда кърал оноу этген автоном халкъла арасы экономика эмда политика [[территория]]ды. Былайда халкъла арасы сатыу-алыу, финанс, культура эмда политика организацияланы келечиликлери концентрация этилибдиле.

== Джибериуле ==

* [https://web.archive.org/web/20100616132623/http://www.tanzger.ru/ Tanzger.ru] {{ref-ru}}

{{викигёзен|Tanger}}
{{stub}}

[[Категория:Шахарла]]
[[Категория:Марокканы шахарлары]]
[[Категория:Танжер]]</text>
      <sha1>5mwx59v6ubrv5k8fkwbcsjvmgd2p4r4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124840</id>
      <parentid>124837</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Джибериуле */</comment>
      <origin>124840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3186" sha1="bj6xluzir75yj3jt3x7b7y8wg9qsnbo" xml:space="preserve">{{Джерлешим
|аты                           =Танжер
|ориг. аты                     ={{lang-ar|طنچة‎‎}}
|фото                          =Tangier 5184a.jpg
|фотону ачыкълау               =
|байракъ                       =Wilaya de Tanger.gif
|герб                          =
|гербини юсюнден статья        =
|байрагъыны юсюнден статья     =
|координатла                   =
|тенгизден мийиклик            =
|кърал                         =Марокко
|сагъат бёлге                  =
|баш.къошакъ.параметр          =
|баш.параметрни.ачыкълау       =
|тюб.къошакъ.параметр          =
|тюб.параметрни.ачыкълау       =
|къошакъ.параметр#3            =
|параметрни.ачыкълау#3         =
|къошакъ.параметр#4            =
|параметрни.ачыкълау#4         =
|админ.бёлюннгени              =
|карта                         =
|картаны ёлчеми                =
|loc-map                       =
  |lat_dir=N | lat_deg=35 | lat_min=47 | lat_sec=05
  |lon_dir=W | lon_deg=05 | lon_min=48 | lon_sec=45
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
|майдан                        = 
|халкъ                         = 907 000
|агломерация                   =
|саналгъан джыл                = 2008
|басыннганы                    = 3356,82
|миллет къурам                 =
|дин къурам                    =
|статус                        = [[Шахар]]
|башчы                         =
|web                           =
|телефон                       =
|почта                         =
|автомобиль код                =
|статистика.къошакъ.параметр   =
|статистика.параметр.ачыкълау  =
}}
'''Танжер''' ({{lang-ar|طنچة}}, ''Танджа'') — [[Марокко]]да, 907 минг адам джашагъан (2008 джылда тергеу), уллу порт [[шахар]]ды. Мароккону шимал-кюнбатыш къыйырында орналады, [[Испания]]дан [[Гибралтар ачыкъ богъаз]] (кенглиги 14 км) айырады.

Танжер, королгъа бойсуннган эмда кърал оноу этген автоном халкъла арасы экономика эмда политика [[территория]]ды. Былайда халкъла арасы сатыу-алыу, финанс, культура эмда политика организацияланы келечиликлери концентрация этилибдиле.

== Джибериуле ==

* [https://web.archive.org/web/20100616132623/http://www.tanzger.ru/ Tanzger.ru] {{ref-ru}}

{{викигёзен|Tanger}}
{{stub}}

[[Категория:Шахарла]]
[[Категория:Марокконы шахарлары]]
[[Категория:Танжер]]</text>
      <sha1>bj6xluzir75yj3jt3x7b7y8wg9qsnbo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Бюгюннгю кюнде болгъанла:07-15</title>
    <ns>10</ns>
    <id>4994</id>
    <revision>
      <id>124816</id>
      <parentid>92494</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:18:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="kom8czxxroh0dpktn6x7iu2vqiaab8l" xml:space="preserve">[[Файл:HMS Bellerophon and Napoleon.jpg|right|120px|HMS Bellerophon]]

* [[1410]] — «Германияны къара кюню»: [[Тевтон орден]]ни аскери [[Грюнвальд сермешиу]]де хорланнганды.
* [[1741]] — [[Аляска]]да [[Чириков, Алексей Ильич|биринчи]] [[европа]]чы тюшгенди.
* [[1795]] — «[[Марсельеза]]» официал халда [[Франция]]ны [[гимн]]и болгъанды.
* [[1799]] — Француз капитан Пьер Франсуа Бушар [[Мисир]]де [[Розетт таш]]ны табханды.
* [[1815]] — [[Наполеон]] «Беллерофонт» деген [[Уллу Британия|ингилиз]] кемени (''суратда'') капитанына бойсуннганды. 
* [[1823]] — [[Рим]]де [[Сан-Паоло-фуори-ле-Мура|Сыйлы Павелни базиликасы]] кюйгенди.
* [[1870]] — [[Джорджия]] [[АБШ]]-ны къурамына ызына киргенди.
* [[1905]] — [[Арсен Люпен]]ни юсюнден биринчи хапарла чыгъарылгъандыла.

&lt;noinclude&gt;[[Категория:Кюнледе болгъанла]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kom8czxxroh0dpktn6x7iu2vqiaab8l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джаш абычарланы путчу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10570</id>
    <revision>
      <id>124844</id>
      <parentid>121678</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:44:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8825</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>124844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10091" sha1="f3r1idta58y6qro7ansjfo658qxw1ln" xml:space="preserve">[[Файл:Troops occupying Nagata-cho 1.jpg|thumb|250px|Путчну заманында [[Токио]]ну орамларында аскерле.]]
'''Джаш абычарланы путчу''', неда '''26-чы февралны инциденти''' ({{lang-ja|二·二六事件}} ''Ни-нироку дзикэн'') — япон аскерни [[миллетчилик|миллетчи]] абычарларыны бир къаууму, 1936 джылны 26-29 февралларында чыгъаргъан къозгъалыуду. Путчну идея бачамасы [[Кита, Икки|Икки Кита]] болгъанды. Аны «Японяны реконструкциясыны планы» атлы илму иши абычарланы къозгъалыугъа кёллендиргенди.

Путчну джаш миллетчи-абычарла башлагъандыла, аланы оюмларына кёре къралда политика коррпуция бла элде джарлылыкъны хорлар ючюн талай баш къуллукъчу къораргъа керек болгъанды. Ала Сёваны Реставрациясыны лозунглары бла чыкъгъаныдла (яп. 昭和維新) девизлери уа  «''Императорну хурметин кёре, аманлыкъну къурут''» болгъанды (яп. 尊皇討姦).

Путч 1936 джылны 26-чы февралында, танг аласы бла башланады. Къозгъалгъанла джанлы болуб, япон аскерни 1 483 аскерчиси аякъланнганды. 

Путччула, Парламенти, Ич шле бла Къоруулау министрликни мекямларын кючлегендиле, талай белгили политика алчыны да ёлтюргендиле. Ала премьер-министрни резиденциясын эмда патчах къаланы да кючлерге кюрешгендиле алай а Император гвардияданы къаршчылыгъына тюртюлюб, тохтагъандыла.

Император властны джакълагъанларын билдирселе да, Сёва император аланы терслегенди эмда закон тышы баямлагъанды. Кёллери сыннган аякъланнга аскерчиле 29-чу февралда кеслерин правительство аскерлеге бергендиле. Путчну 19 башчысы асылгъанды.

== Баргъаны ==

=== Ал тарихи ===
XX ёмюрню аллында япон аскерчилени ичинде кърал социализмни идеясы кенг джайыла башлайды, артыкъсыз да политика философ Кита Иккини идеялары. Аны Сёва Реставрация идеясы, ол идея  «Японяны реконструкциясыны планы» китабында басмаланады. Быллай идеяла талай джаш абычарны политика коррупция, дзайбануну иши, Уллу депрессияны эсеблери кибик проблемаланы бир къолдан тюзетирге боллукъду деген оюмгъа келтиреди, эмда къозгъалыугъа удурады. Ол абычарланы ичинде эм белгилилери: Сиро Нонака, Киёсада Кода, Такадзи Муранака, Терудзо Андо, Асаити Исоба, Ясухидэ Курихара.

Аны бла бирге къралны эмда аскерни башчылыгъы бу идеяланы огъурамайды. Аны ачыкъдан джакълагъан абычарланы ызларындан аскер полиция осмакълайды, ол да джаш абычарла бла аскер башчылыкъны арасында тикликни кючлендиреди. Аидзава бла инцинетден сора , эмда 15-чи майда премьер-министр Цеёси Инукамны ёлтюрюлюуюден сора талай радика кёллю абычар аскерден къысталады, аланы ичинде  Такадзи Муранака бла Асаити Исоба.

Биринчи дивизияны абычарларыны правительствогъа къаршчы кёллерин ангылаб, Японияны Император Аскерини генштабы аланы Токиодан Маньчжуриягъа джиберирге оноу этеди, ол аобчыраланы ашыгъыуларына чурум болады.

=== 26-чы февраль ===
Къозгъалыу 26-чы февралны танг аласында башланады. Ол заманда кичи лейтенант Цунео Ито къозгъалгъанладан инарал Сигэру Хондзёге къагъытда билдириу келтиреди: «500 чакълы бир абычар эмда аскерчи кеслерин тыялмай, аякъланыуну башлагъандыла». Бу къагъытны алгъан Хондзё, аскер полицияны командири  Рокуро Ваном эмда  генерал-майор Тэцудзо Накадзимо бла бирге император къалагъа джол аладыла.

Сагъат 5:20 бола мухурну сакълаучу министрни секретариатыны башчысы Коити Кидо генерал Кадзуо Огурини, секретарь Сайондзи Киммоти Харада Куманы эмда акъсюеклени палатасыны башчысы Фумимаро Коноэни кесине чакъарыда. Артдан император къалада Император арбазны оноу джюрютгени Курахэй Юаса бла тюбешиб, бола тургъанладан император Сёваны хапарлы этеди.

Путчуланы алчылары капитан Киёсада Кода, Муранака Такадзи эм Асаити Исоба аскерни министри  Есиюки Кавасени зиярат этиб, аннга къозгъалгъанланы излемлери бла манифестни бередиле.

Сагъат  9:00 аскерни министри Кавасима императордан аудиенция алады, анда путччуланы манифестлерин окъуйду. Император къзгъалыуну мычымай тынч этерге буйрукъ береди.

Кюнню экинчи джарымында Император къалада Баш Аскер Кенгешни джыйылуу болады. Аны эсебинде Есиюки Кавасени аты бла чакъырыу окъуйдула, анда инцидентни къансыз тохтарын изленеди.

Сагъат 15:00 Токиону къоруулау кючлерини баш командири генерал-лейтенант Кохэй Кассия Токиода аскер болумну баямлмайды.

Сагъат 21:00, Министрлени кабинетини олтурууунда, Фумио Гото болджаллы премьер-министр этидели. Аол заманда баш аскер башчылыкъ Баш Аскер Кенгешни членлери бла тюбешедиле.

== Нюзюрлери ==
Къозгъалыугъа къошулгъанла ёлтюрюрге керек белгили политикачыладан списокла этгедиле. Ол эки кесекден къуралгъанда: баш нюзюрле эмда  экинчи дараджалы. Биринчи вариантны Асаити Исобо бла Такадзи Муранка къурагъанды. 21-чи февралда ала аны капитан Ититаро Ямагутиге кёргюзедиле. Дебатладан сора андан гэнро Киммоти Сайондзи бла Баш Аскер Кенгешни члени генерал Сэндзюро Хаяси къоратылады. 22-чи февралда къуру баш нюзюрлеге чабаргъа керек болгъанына оноу алынады, списокга да Дзётаро Ватанабэ къошулады.
  Баш нюзюрлени списокгу:
  премьер министр Окада Кейсукэ
  флотну Генерал штабыны алгъыннгы тамадасы адмирал Кантаро Судзуки
  мухурну сакълаучу лорду Сайто Макото
  финансланы министри Такахаси Корекио
  мухурну алгъыннгы сакълаучу лорду Макино Нобуаки
  аскер окъууну баш инспектору Дзётаро Ватанабэ.
Экинчи дараджалы нюзюрле:
   арбазны министри Гото Фумио
   Таша кенгешни башчысы Ичики Китокуро
   Пэрлени палатасыны члени, Тайванны алгъыннгы губернатору Изава Такио
   &quot;Мицуи&quot; концернни башчысы Мицуи Хачирёмона
   ол концернни толтуруучу директору Икэда Шигеаки
   &quot;Мицубиси&quot; концернни башчысы ( дзайбацу )Ивасаки Коята

== Джибериуле ==
* [https://web.archive.org/web/20140426100122/http://www.cultline.ru/archiv/i/3074 Cult Line]

{{Japan-hist-stub}}

[[Категория:Тарих]]
[[Категория:Японияны тарихи]]</text>
      <sha1>f3r1idta58y6qro7ansjfo658qxw1ln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Къошулуучу:DarqaviPalladin</title>
    <ns>2</ns>
    <id>13740</id>
    <revision>
      <id>124813</id>
      <parentid>119840</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:12:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="296" sha1="isong8ttuhvdq7zycjdq7o9f5ys3am4" xml:space="preserve">Сюймеклик...
[[Файл:Whirling dervishes, Rumi Fest 2007.jpg|мини]]{{User krc}}{{Къошулуучу Латин Америкагъа эс ийеди}}{{Къошулуучу Океаниагъа эс ийеди}}
{{Он минг этилген тюзетиу викисаугъа}}</text>
      <sha1>isong8ttuhvdq7zycjdq7o9f5ys3am4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124814</id>
      <parentid>124813</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="333" sha1="i1bkq3edwioq0m5s1jd1fvk75k32o5p" xml:space="preserve">Кел, кел, кел, ким болсангда кел. 
[[Файл:Whirling dervishes, Rumi Fest 2007.jpg|мини]]{{User krc}}{{Къошулуучу Латин Америкагъа эс ийеди}}{{Къошулуучу Океаниагъа эс ийеди}}
{{Он минг этилген тюзетиу викисаугъа}}</text>
      <sha1>i1bkq3edwioq0m5s1jd1fvk75k32o5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лена Белкина</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15532</id>
    <revision>
      <id>124847</id>
      <parentid>105904</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T00:22:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8825</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>124847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="432" sha1="lepurxqw8151j3y44t5fx8j1mkl34gf" xml:space="preserve">'''Лена Белкина''' ({{lang-uk|Олена Юріївна Бєлкіна}}; туугъаны: [[27 ноябрь]] [[1987 джыл]], Ташкент, [[СССР]]) — опера джырлаучу. 

== Джибериуле ==

* [https://web.archive.org/web/20210118045127/https://lenabelkina.com/ Официал сайты]


[[Категория:Адамла]] [[Категория:1987 джылда туугъанла]]</text>
      <sha1>lepurxqw8151j3y44t5fx8j1mkl34gf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Социалист Федератив Республика Югославия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16075</id>
    <revision>
      <id>124850</id>
      <parentid>119730</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T01:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8825</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>124850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118132" sha1="9vd0lrterropi18q893fsdgacvd6bid" xml:space="preserve">{{Тарих кърал|аты=Социалист Федератив Республика Югославия|кеси аты={{lang-sh|Социjалистичка Федеративна Република Jугославиjа / Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija}} &lt;br&gt; {{lang-mk|Социјалистичка Федеративна Република Југославија}}&lt;br&gt;{{lang-sl|Socialistična Federativna Republika Jugoslavija}}|статусу=[[Халкъ демократия]]ны къралы&lt;br&gt;{{small|(1945—1948)}}&lt;br&gt;[[Федерация|Федератив]] [[социализм|социалист]] кърал&lt;br&gt;{{small|(1948—1974)}}&lt;br&gt;[[Конфедерация]] ышанлары болгъан [[СФРЮ-ну конституциясы (1974)|социалист кърал]] &lt;br&gt;{{small|(1974—1990)}}&lt;br&gt;[[Федерация|Федератив]] [[къатыш республика]]&lt;br&gt;{{small|(1990—1992)}}|p1=Демократ Федератив Югославия|flag_p1=Flag_of_the_Democratic_Federal_Yugoslavia.svg|p2=Эркин территория Триест|flag_p2=Free Territory Trieste Flag.svg|къуралгъанды=[[29 ноябрь]] [[1945 джыл]]|къурутулуннганды=[[27 апрель]] [[1992 джыл]]|s1=Союз Республика Югославия|flag_s1=Flag of FR Yugoslavia.svg|s2=Словения Республика|flag_s2=Flag of Slovenia.svg|s3=Хорватия Республика|flag_s3=Flag of the Republic of Croatia in 1990.svg|s4=Македония Республика|flag_s4=Flag of North Macedonia (1992–1995).svg|s5=Босния эм Герцеговина Республика|flag_s5=Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|байракъ=Flag of SFR Yugoslavia.svg|герб=Emblem of SFR Yugoslavia.svg|байракъны юсюнден=[[Югославияны байрагъы|Байракъ]]|гербни юсюнден=[[Югославияны герби|Герб]]|девиз=[[Къарнашлыкъ эм бирлик]]|гимн=«[[Хей, славяла]]»&lt;br&gt;{{lang-sh|«Хеj, Словени/Hej, Sloveni»}}&lt;br&gt;{{lang-sl|«Hej, Slovani»}}&lt;br&gt;{{lang-mk|«Еј, Словени»}}&lt;br&gt;[[Файл:United States Navy Band - Hey, Slavs.ogg]]|карта=Yugoslavia 1956-1990.svg|ара шахар=[[Белград]]|шахарла=Белград, [[Загреб]], [[Скопье]], [[Сараево]], [[Любляна]], [[Титоград]], [[Нови-Сад]], [[Приштина]], [[Ниш]], [[Сплит (шахар)|Сплит]], [[Баня-Лука]]|тил=[[серб-хорват тил|серб-хорват]], [[Македон тил|македон]], [[словен тил|словен]], [маджар тил|маджар]], [[румын тил|румын]], [[Словак тил|словак]], [[русин тил|русин]], [[Албан тил|албан]]|дин=[[секуляр кърал]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.svoboda.org/a/24977070.html |title=''«Югославияда, башха коммунист къралладача диннге къаршчы кюреш бардырылмаса да, динни кърал сюймегенин баямлагъанлай тургъанды'' |access-date=2018-05-24 |archive-date=2018-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180525062147/https://www.svoboda.org/a/24977070.html |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;|валюта=[[югослав динар]]|къошакъ параметр=Интернет домен|параметрни ачыкълау=[[.yu]]|джер ёлчем=255 804 км²|халкъ=23 724 919 ([[1989]])|кърал оноу форма=[[Бир партиялы система|бир партиялы]] [[парламент республика]] {{small|(1946—1974)}}&lt;br&gt;[[СФРЮ-ну конституциясы (1974)|кеслерине оноу этген биригулени бирлешиниую]] {{small|(1974—1990)}}&lt;br&gt;[[къатыш республика]] {{small|(1990—1992)}}|башчыланы чынлары1=&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[File:Flag of the President of Yugoslavia (1963–1993).svg|border|50px|link=Югославияны байрагъы#Социалист Федератив Республика Югославияны байрагъы]]&lt;br&gt;[[СФРЮ-ну башчыларыны тизмеси|Югославияны президенти]]&lt;/div&gt;|башчы1=[[Иосип Броз Тито]]|башчылыкъ этген джыллары1=1953-1980|башчыланы чынлары2=&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[СФРЮ-ну башчыларыны тизмеси|Халкъ Скупщинаны Президиумуну председатели]]&lt;/div&gt;|башчы2=[[Рибар, Иван|Иван Рибар]]|башчылыкъ этген джыллары2=1945-1953|башчыланы чынлары3=&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[СФРЮ-ну башчыларыны тизмеси|Югославияны Президиумуну председатели]]&lt;/div&gt;|башчы3=[[Лазар Колишевски]] {{small|(биринчи)}}|башчылыкъ этген джыллары3=1980|башчылыкъ этген джыллары4=1991-1992|башчы4=[[Бранко Костич]] {{small|(ахыргъы)}}|башчыланы чынлары5=&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Югославияны Союз толтуруучу вечесини председатели|Союз толтуруучу вечени председатели]]&lt;/div&gt;|башчы5=[[Броз Тито, Иосип|Иосип Броз Тито]] {{small|(биринчи)}}|башчылыкъ этген джыллары5=1955-1963|башчы6=[[Митрович, Александар (политикачы)|Александар Митрович]] {{small|(ахыргъы)}}|башчылыкъ этген джыллары6=1991-1992|къошакъ_параметр1=Телефон код|параметрни ачыкълау1=+38|къошакъ_параметр2=Башчы партия|параметрни ачыкълау2=[[Югославияны коммунист партиясы]] {{small|(1945—1952)}}&lt;br&gt;[[Югославияны коммунистлерини бирлиги]] {{small|(1952—1990)}}|Этап1=[[Демократ Федератив Югославия]]дан джаратылыуу|Дата1=[[29 ноябрь]]|Джыл1=[[1945]]|Этап2=[[Югославияны чачылыуу]]|Дата2=[[25 июнь]] - [[27 апрель]]|Джыл2=[[1991]] - [[1992]]|Этап3=Хорватия бла Словенияны айрылыулары|Дата3=[[25 июнь]]|Джыл3=[[1991]]|Этап4=Македонияны айрылыуу|Дата4=[[8 сентябрь]]|Джыл4=[[1991]]|Этап5=Босния эм Герцеговинаны айрылыуу|Дата5=[[6 апрель]]|Джыл5=[[1992]]|Этап6=Союз Республика Югославияны къуралыуу|Дата6=[[27 апрель]]|Джыл6=[[1992]]}}
'''Социалист Федерати́в Респу́блика Югосла́вия''' ('''СФРЮ''') — [[Европа|Европаны]] къыбыла-кюнчыгъышнда, [[Балкан джарымайрымкан]]ны арасында 1945—1992 джыллада болгъан [[кърал]]ды. 1963-чю джылгъа дери аты '''Федератив Халкъ Республика Югославия''' ('''ФХРЮ''') болгъанды. СФРЮ шимал-кюнбатышда [[Италия|Италия]] эмда [[Австрия]] чекленнгенди, шималда [[Маджар Халкъ Республика|Маджар]] бла, кюнчыгъышда [[Румыния Социалист Республика|Румыния]] эмда [[Болгария Халкъ Республика|Болгария]] бла, къыбылада [[Греция]] бла, къыбыла-кюнбатышда эсе уа [[Халкъ Социалистическая Республика Албания|Албания]] бла чеги болгъанды.

[[Югославияны чачылыуу|1990-чы джылгъа дери]] къралны политика джашауунда [[бир партиялы система]] бийлик этгенди, башында да [[Югославияны коммунистлерини бирлиги]] болгъанды. Халкъа арасы илешкиледе, кесини тарихини асламы заманын [[Къошулмауну къозгъалыууу|къошулмауну политикасын]] бардыргъанды.

== Физика-географиялыкъ халы ==

=== Джерден чыкъгъан джараулу магъаданла ===
СФРЮ [[Европа|Европада]] [[хром]]итлени, [[Бокситле|бокситолени]], [[Багъыр|багъырны]], [[Къоргъашын|къоргъашынны]], [[цинк]]ни, [[Сурьма|сурьманы]], [[Гинасуу|гинасууну]] эмда аз тюбеген металланы къайнакълары бла алчысы болгъаны себебли [[джылтырауукъ металлургия]]ны айныуу да мийик дараджада болгъанды.

=== [[Климат]] ===
Югославия [[Табигъат зона|табигъат]] эмда [[Климат зонала|климат зоналары]] бла бай болгъанды:

* къралны шималында [[Континентли климат|орта континентли]].
* Алашалыкъла бла тау этекледе [[топракъ]] къралны башха бёлгелеринден эсе битимлирек болгъанды;
* [[Динар таула|Таулу районларында]] (къралны 2/3) климат хыныракъ, топракъла да битимсизирек ;
* Тенгиз джагъа эмда айрымканла тауланы ары джанында болгъанлары себебли Ара Европадан келген климатны кючлю тюрлениулерине ёч болмагъандыла, [[Тенгизле арасы климат|тенгизле арасы климатха]] ие болгъандыла.

== Халкъы ==
[[Файл:Yugoslavia demography.png|thumb|300px|1991-чи джылгъа дери Югославияны халкъы]]
[[Файл:Bevoelkerungsgruppen-Jugoslawien.png|thumb|300px|Халкъланы картасы, 1991-чи джыл]]
[[СФРЮ]]-ню адам саныны асламысы [[Славянла|славян халкъла]] болгъандыла, алай а [[Социалист автоном край Косово|Косово]] автоном крайда [[албанлыла]], [[Социалист автоном край Воеводина|Воеводина]] автоном крайда да иги танг [[маджарлыла|маджарлы]] джашагъанды.

Югославияны [[Немецле|немецлери]] асламысы бла компакт халда [[Воеводина|Воеводинада]], эмда [[Словения|Словенияны]] [[Австрия]] бла чегинде [[Кочевье (шахар)|Кочевье]] шахарны къатында джашагъандыла, и на границе с [[Австрия|Австрией]], аланы асламысы [[Экинчи дуния къазауатдан сора немецлени депортациясы|къралдан]] [[Экинчи дуния къазауат]]дан сора кетгенди. [[Далмация]] бла [[Истрия]]ны [[итальянлыла]]рыны асламысы да 1944-1960-чы джыллада кетгендиле.

СФРЮ-да алгъын [[Серблиле|серб халкъны]] бёлюмю саналгъан [[черногорлула|черногор халкъны]] эмда къазауатха дери Югославияда [[серблиле]]ни бир тюрлюлерине саналгъан, къалгъан дунияда уа [[Болгарлыла|болгар халкъны]] бёлюмюне саналгъан [[Македонлула (словян халкъ)|македон халкъ]] бар болгъанын баямланады. 1944—1945 джыллада [[македон тил]] кодификацияны ётеди эмда Македонияда кърал тил болады.

* [[1948 джыл|1948]] — 15 772 098 адам (Экинчи дуния къазауатдан сора биринчи тергеу)
* [[1953 джыл|1953]] — 16 936 573 адам
* [[1961 джыл|1961]] — 18 549 291 адам
* [[1971 джыл|1971]] — 20 522 972 адам
* [[1981 джыл|1981]] — 22 424 711 адам
* [[1991 джыл|1991]] — 23 528 230 адам (адам санны ахыр тергеую)

Кърал алты республикадан къуралгъанды:
* [[Социалист Республика Словения|Словения]] ([[словенлиле]])
* [[Социалист Республика Хорватия|Хорватия]] ([[хорватлыла]], [[серблиле]])
* [[Социалист Республика Босния эм Герцеговина|Босния эм Герцеговина]] ([[боснякла]], [[серблиле]], [[хорватлыла]])
* [[Социалист Республика Сербия|Сербия]] ([[серблиле]], [[албанлыла]], [[маджарлыла]], [[черногорлула]])
** [[Ара Сербия]] ([[серблиле]])
** [[Социалист автоном край Косово|Косово]] ([[албанцы]], [[серблиле]], [[черногорлула]])
** [[Социалист автоном край Воеводина|Воеводина]] ([[серблиле]], [[маджарлыла]], [[словакла]], [[румынлыла]], [[хорватлыла]])
* [[Социалист Республика Черногория|Черногория]] ([[черногорлула]], [[серблиле]])
* [[Социалист Республика Македония|Македония]] ([[Македонлула (словян халкъ)|македонлула]], [[албанлыла]], [[тюрклюле]])

Югославияны миллетлеринде къатыш юйдегиледе туугъанла кеслерине «[[югославенле]]» дегендиле,  эмда [[1981 джыл]]да къралда аллай 1 216 463 адам болгъанды (5,4 %).

Аллындан республикаланы чеклери бла этник чекле бир-бирлерине келишмегендиле, алты республикадан къуру экиси моноэтник болгъанды — Словения (1440 минг адамдан 1350 минги словенлиле болглъандыла) эмда Черногория (377 минг адамдан 362 минги черногорлу болгъанды)&lt;ref&gt;Буквич Р. Региональная проблема социалистической Югославии в 1945—1991 гг. // Вестник Мордовского университета. — 2014. — № 3. — С. 132&lt;/ref&gt;.

== Тарихи ==
{{main|Югославия}}

=== СФРЮ-ну джаратылыуу ===
[[Экинчи дуния къазауат]]ны заманында, [[Югослав операция|6 апрель 1941 джылда]], [[Югославия короллукъ]] тамамы бла чачылыб оккупациягъа тюшеди, [[Гитлерге къаршчы коалиция]]ны къраллары Югославияны кеслери бла бирликчиге, Белграддан къачыб, [[Лондон]]гъа джерлешген къысталыуда Югославияны правительствосу уа бютеу къралны законлу правительствосуна саналгъанды. Кертиликде уа Югославияны территориясында юч оноулулукъ болгъанды, бир джанындан Югославияны джарымы чакълы бир джерде къуралгъан эмда &quot;осну&quot; къраллары джанлы [[Бойсунмагъан кърал Хорватия]], башха джанындан партизан кюреш бардыргъан эмда Лондондагъы правительствогъа бойсуннган югослав монархистле эмда ючюнчю кюч (артында барысын да хорлагъан) коммунист партизанла.

[[Белград операция|Белградны азатлау]] (октябрь 1944) эмигрант правительствону [[Броз Тито, Иосип|Тито]]ну партизанлары бла иш бирлик этерге зорлайды. 1944-чю джылны 1-чи ноябрында короллукъ правительствону премьер-министри [[Шубашич, Иван|Шубашич]] эмда Тито [[Демократ Федератив Югославия|коалициялы правительство]] къураргъа келишедиле, эмда 1945-чи джылны 7-чи мартында къурайдыла&lt;ref&gt;Юнгблюд В. Т., Воробьёва Т. А., Збоев А. В., Калинин А. А., Костин А. А., Смольняк И. В., Чучкалов А. В. Встречными курсами: политика СССР и США на Балканах, Ближнем и Среднем Востоке в 1939—1947 гг. — Киров, 2014. — С. 320&lt;/ref&gt;. Джангы правительствону 28 къошулгъанындан 6 короллукъ министр, 9 да коммунист болгъанды&lt;ref&gt;Юнгблюд В. Т., Воробьёва Т. А., Збоев А. В., Калинин А. А., Костин А. А., Смольняк И. В., Чучкалов А. В. Встречными курсами: политика СССР и США на Балканах, Ближнем и Среднем Востоке в 1939—1947 гг. — Киров, 2014. — С. 320—321&lt;/ref&gt;. Премьер-министр Тито болады&lt;ref&gt;Юнгблюд В. Т., Воробьёва Т. А., Збоев А. В., Калинин А. А., Костин А. А., Смольняк И. В., Чучкалов А. В. Встречными курсами: политика СССР и США на Балканах, Ближнем и Среднем Востоке в 1939—1947 гг. — Киров, 2014. — С. 321&lt;/ref&gt;. Коалиция кёб джашамайды, 1945-чи джылны августунда-октябрында юч оппозициялы министр (Шубашич да аланы ичинде) отставкагъа кетедиле&lt;ref&gt;Юнгблюд В. Т., Воробьёва Т. А., Збоев А. В., Калинин А. А., Костин А. А., Смольняк И. В., Чучкалов А. В. Встречными курсами: политика СССР и США на Балканах, Ближнем и Среднем Востоке в 1939—1947 гг. — Киров, 2014. — С. 323&lt;/ref&gt;. 1945-чи джылны 11-чи ноябрында Халкъ Скупщинагъа сайлаула ётедиле - коммунитле асламысы болгъан Югослафияны Халкъ Фронту бютеу мандатланы алады, аны бла бирге баргъан референдумда кёбюсю  (6,5 млн сайлаучу) Югославияда монархияны къурутулууун къабыл этеди&lt;ref name=autogenerated4&gt;Юнгблюд В. Т., Воробьёва Т. А., Збоев А. В., Калинин А. А., Костин А. А., Смольняк И. В., Чучкалов А. В. Встречными курсами: политика СССР и США на Балканах, Ближнем и Среднем Востоке в 1939—1947 гг. — Киров, 2014. — С. 324&lt;/ref&gt;. Ол джылны 29-чу ноябрында Халкъ Скупщина ФХРЮ-ну къуралыуун баямлайды&lt;ref name=autogenerated4 /&gt;.
[[Файл:Jutranji zbor I. koroške mladinske delovne brigade Pavla Žaucerja Matjaža - komandir čete Janko Zorman raportira dežurnemu 1948.jpg|left|thumb|300px|Джаш тёлю урунуу бригада, 1948 джыл]]
Тито башчылыкъ этген къозгъалыу кёб миллетли болгъаны, аннга онгчулукъ бергенди, башха къозгъалыула айры миллетленики болгъанлары себебли джакълары да чекли болгъанды. Социалист Югославияны миллет къурулушуну моделиние [[Федерация|федерализм]] сайланады. Бу, Югославияны Халкъ Азатланыу Антифашист Вечесини II сессиясында 1946-чы джылны 29-чу ноябрында алыннган &quot;Федератив тамаллада Югославияны къуралыуу&quot; бегими бегитеди. Закон джаны бла федератив къурулуш 1946-чы джылны конституциясында бегитилгенди.

Урушдан сорагъы Югославияны эконмикалыкъ эмда политикалыкъ системалары [[СССР|совет]] юлгю бла ишлениб башлайдыла, алай а 1948-чи джылда башланнган [[совет-югослав къаугъа]] салына тургъан тамалны тюрлендирирге джол алачыда. Бу къаугъадан сора югослав джамагъатны айныуун он джыллагъа аллына тенденциясын кёргюзген закон алынады — &quot;Ишчи коллективле джанындан кърал мюлк предприятиелени эмда баш мюлк биригиулени оноуун этиуню юсюнден баш закон&quot;&lt;ref&gt;Основной закон об управлении государственными хозяйственными предприятиями и высшими хозяйственными объединениями со стороны трудовых коллективов // Конституция и основные законодательные акты Федеративной Народной Республики Югославии. — С. 362—374.&lt;/ref&gt;. Бу закон ишчи коллективлеге предприятиеде оноуну джюрютюуде башчылыкъ этген ишчи кенгешни сайларгъа эркинлик бергенди, алай а башха джаны бла къаралса, бу закон Югославияны децентрализациясына джол ачханды.

Бу джолда эндиги атлам «Федератив Халкъ Республика Югославияны джамагъат эмда политикалыкъ къурулушуну эмда властны союз органларыны юсюден закон» болады&lt;ref&gt;Там же, С. 45-84.&lt;/ref&gt;, ол [[Социалист кеси оноу|кеси оноуну принциплерин]] бегитеди эмда аны политика сферагъа да бир къауум затларын джаяды. Белгиленнге курс Югославияны коммунист партиясыны 1952-чи джылда баргъан 6-чы съездини бегимлери да бегитгенди.

Халкъны ангысында децентрализация курс белгили политикачы [[Джилас, Милован|Милован Джиласны]]  «[[Борба (газет)|Борба]]» газетде 1953/54 номеринде къралны демократлашыууну андан ары бардырыуун излеб статья да кючлендиргенди. Бу статьяла джамагъатны эсин къозгъагъандыла, кърал башчылыкъда аккыллылыкъ болса да, бу курс андан ары бардырылгъанды.

=== Социалист Югославия ===
[[Файл:SFRYugoslaviaNumbered.svg|right|thumb|300px|СФРЮ-ну субъектлери: 1. [[Социалист Республика Босния эм Герцеговина|Босния эм Герцеговина]]; 2. [[Социалист Республика Хорватия|Хорватия]]; 3. [[Социалист Республика Македония|Македония]]; 4. [[Социалист Республика Черногория|Черногория]]; 5. [[Социалист Республика Сербия|Сербия]] (5а — Автоном край [[Социалист автоном край Косово|Косово]]; 5b — Автоном край [[Социалист автоном край Воеводина|Воеводина]]); 6. [[Социалист Республика Словения|Словения]]]]
[[Файл:Prvomajski sprevod v Ljubljani 1961 (36).jpg|left|thumb|300px|[[Любляна|Люблянада]] 1-чи май демонстрация, 1961 джыл]]
1963-чю джыл джангы конституцияны къабыл этиу бла кърал джангы ат алады — Социалист Федератив Республика Югославия (СФРЮ). Республикала бла крайланы хакълары кенгериледи, экономика джанындан кёб эркинлик аладыла.

Алай болса да, Югославияда социал эмда миллет келишмегенликле ёсе баргъандыла. 1968-чи джылны майында Белградда {{iw|Югославияда 1968-чи джылда студент демонстрацияла|студент демонстрацияла|sr|Студентске демонстрације у Југославији 1968.}} «Къызыл буржуазия къорасын!» лозунг бла баргъандыла. 1968-чи джылны ноябрында [[косовочу албанлыла]] [[Социалист автоном край Косово|Косовода]] биринчи миллетчи аякъланыулары болгъанды. 1971-чи джылда Хорватияда, республиканы федерацияда хакъларын кенгертиу эмда демократ эмда экономика реформаланы бардырыу нюзюр бла къозгалыу къуралады ([[Хорват джаз]]). Алай а хорватланы демонстрациялары чачыу-къучуу этиллгенди, аны ызындан Хорватия бла Сербияны башчылыгъында тазалаула башланнгандыла.

1971-1972-чи джыллада Словения, Хорватия эмда Сербияда республикан коммунист партияланы башчылыгъында реформачы къозгъалыула кюч ала башлайдыла, Тито аланы кесине къоркъуу болгъанын ангылаб, 1971 джылда Хорватияда &quot;миллетчилени&quot;, 1972-чи джылда эсе уа Сербияда &quot;либералланы&quot; къаушатады. Талай замандан ол къадар Словениядагъы &quot;[[технократ]]лагъа&quot; да келеди, Македония бла Босния эм Герцоговинаны коммунистле союзларында реформатарла да къоратыладыла.

1974-чи джылда алыннган конституция союз республикаланы хакъларын кенгертеди, Сербияны автоном крайлары — [[Социалист автоном край Воеводина|Воеводина]] бла [[Социалист автоном край Косово|Косовону]] эркинликлери да республикаланыкъына джууукълашады.

Титону 1980-чи джылда ёлюмюнден сора, экономика табсызлыкъларыны шартларында, 1981-чи джылда Косовода конфликт башланады.

=== Югославияны чачылыуу ===
[[Файл:Breakup of Yugoslavia.gif|thumb|300px|Югославияны чачылыуу]]
{{Main|Югославияны чачылыуу}}
Югослав федерацияны чачылыууну факторларыны эм башларында Титону ёлюмю, эмда аны ызындан келгенлени экономика эмда миллет политикада джетишимсизликлери, дуния социалист системаны чачылыуу, Европада миллетчиликни баш кёлтюрюую болгъанды. 1990-чы джылда СФРЮ-ну бютеу республикаларында эркин сайлаула ётедиле. Барысында да миллетчи кючле хорлайдыла.

Миллетле арасы татыусузлукъну ёсюую себебли, [[Тито, Иосип Броз|Титону]] осияты бла къралда президент къуллукъ къоратылады, къралны башына [[СФРЮ-ну президиуму|Президиум]] келеди, аны къурамындагъыла (союз республикаланы эмда автоном крайланы башчылары) джыл сайын бир-бирлерин алмашдырыб президиумгъа башчылыкъ этгендиле. 1980-чи джылланы арасындагъы къысха экономикалыкъ джашнаудан, терк тыйылмагъан инфляция аны ызындан да экономиканы оюулуу келеди. Бу болум экономика джанындан айныгъан [[Сербия]], [[Хорватия]] эмда [[Словения]] бла башха республикаланы арасын бузады.

1991-чи джылдагъы политикалыкъ кризисни баргъанында алты республикадан тёртюсю айрылады: [[Словения]], [[Хорватия]], [[Босния и Герцеговина]], [[Шимал Македония|Македония]].

== Тыш политика ==
СФРЮ-ну тыш политикасы коммунист эмда капиталист лагерлени арасында табсызлыкъла бла хайырланыб, эмда проблемаладан джанлау болгъанды. Ол себебден, Москва бла арасы игирек болса Вашингтон бла арасы аманыракъ, неда терсине болгъанлай тургъанды. 1948-чи джылгнъа дери Белград СССР-ге джууукъ болгъанды, алай а Москва бла илешкилерини юзюлюую бла(1949—1955) Югославия АБШ-ха джууукълашханды, Тюрк эмда Греция бла бирликчи кесаматха къол да салгъанды. Кесаматха кёре юч къралны бирине чабылса, къалгъан эки къралгъа да чабылгъаннга саналгъанды. Сталинни ёлюмюнден сора, 1955-чи джылдан башлаб Югославия бла СССР-ни арасы энтда джылына башлайды: югослав борч эсебден чыгъарылады, Израиль эмда ФРГ бла илешкиле кесиледиле. Алай а Тито бла румын лидер [[Чаушеску, Николае|Чаушеску]], [[Чехословакиягъа аскер киргизиу (1968)|Чехословакиягъа Варшава Кесаматны аскерлерин киргизиуге]] къаршчы чыгъадыла. Алай бла кёзюу-кёзюу Белградха АБШ да, СССР да болушлукъ этгенлей тургъандыла. СФРЮ [[Варшава Кесаматны Организациясы]]ны къошулургъа унамайды, эмда НАТО бла аннга къаршчыгъа [[Къошулмауну къозгъалыуу]]н къурайды. Тито башчылыкъ этген джыллада Югославия Кюнбатыш бла маочу Къытай эмда полпотчу Кампучияны арасында келечилик этгенди.

=== Болалмагъан «Уллу Югославия» ===
{{main|Балкан Федерация}}

Къазауатдан сора [[Тито, Иосип Броз|Иосип Броз Тито]] [[Балкан Федерация]] аты бла Уллу Югославия къурар муратлы болгъанды,  [[Сталин]] эмда [[Димитров, Георгий|Димитров]] бла бирге бу оноу сюзюлгенди. Тито Белградда аралыгъы болгъан Югославия эмда федерал республикала болуб [[Болгария|Болгария]] бла [[Албания|Албанияны]] бирлешдирирге излегенди. Аллында югослав-албан эмда югослав-болгар экономика-таможня бирликле къурулгъандыла, алай а артдан не Уллу Югославия, не Албанияны къошулуу, не Болгария бла бирлик болуналмагъанды, Албанияны эмда Болгарияны башчылыкълары бла къарамлары келишмегени себебли, бу проект къагъытда къалгъанды, кечирек Сталин бла айрыллгъанындан сора уа ахыры бла тарихге кёюмлгенди бу идея.

=== Совет-югослав илешкиле ===
СССР, ФХРЮ-ну АБШ-дан алгъа, 1945-чи джылны 19-чу декабрында таныйды.1946—1947 джыллада Москва Югославиягъа аскер эмда экономикалыкъ болушлукъну иги уллу ёлчемде этгенди, ФХРЮ-ну тыш сатыу-алыуунда алчы орун алгъанды.

1948-чи джылда Югославияны Компартиясыны башчылары бла Сталинни арасында Югославияны [[Балкан федерация|Балкан федерациягъа]] къошулуууну юсюнден ангылашынмау болгъанды, андан сора [[Совет-югослав къаугъа|СССР бла партияла арасы илешкиле кесиледиле]]. 1949-чу джылда совет башчылыкъ [[s:ru:Договор о дружбе, взаимной помощи и послевоенном сотрудничестве между СССР и Югославией|Югославия бла СССР-ни арасында шохлукъну эмда иш бирликни юсюнден кесаматны]] тохтатады. Югослав башчылыкъны дискредитация этер нюзюр бла пропаганда компания башланады. Югославияда &quot;фашист типли антикоммунист режим&quot; барды деб айтылгъанлай турады. Официал совет басма ол заманда «[[Броз Тито, Иосип|Тито]]-[[Ранкович, Александр|Ранковични]] къанлы кликасы» деген ат берилгелей тургъанды, Титогъа Уллу Ата Джурт къазауатны заманында фашистлеге этилген карикатура стилде этилгенди&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ebookiriran.ru/index.php?id=69&amp;section=8&amp;view=article|title=Образ Европы в советской карикатуре 20-30-х годов|author=Голубев А.В.|date=2005|publisher=Труды Института российской истории. Вып. 5 / Российская академия наук, Институт российской истории; отв. ред. А.Н.Сахаров//Электронная библиотека [[Институт российской истории РАН|ИРИ РАН]]|pages=с. 273-299|accessdate=2014-12-27|archive-date=2014-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20141227153056/http://ebookiriran.ru/index.php?id=69&amp;section=8&amp;view=article|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;; бир къауум билгилеге кёре, совет энчи къуллукъла Титону ёлтюрюрге излегендиле, алай а Сталинни ёлюмю бла тохтатылгъанды.

1950-чи джыллада эки къралны арасында илешкиле орнуна келедиле, Белград Москвадан джангыдан болушлукъ ала башлайды, Югославияны эски борчлары да хыйсабдан чыгъарыладыла. Андан ары совет пропагандада Югославия, [[Варшава кесаматны организациясы]]на кирмесе да, СЭВ-ге да сынчы член болгъанына да къарамай, социалист къралгъа саналгъанды. Сёз ючюн, 1967-чи джылда араб-израиль къаугъада СССР-ча Мисир джанлы болуб, Израиль бла илешкилерин кеседи. Территориясын совет сауутну Мисирге транзитге берирге да разы болалды. Алай а Тито 1956-чи джылда совет аскерлени Маджаргъа киргизиуюню, эмда 1968-чи джылда ВКО-ну кючлерин Чехословакиягъа киргизиуюн айыблагъанды.

=== Американ-югославские илешкиле ===
ФХРЮ-ну баямлау, джангы режим коммунист эмда СССР-ге джууукъ болгъаны себебли, сескекли тюбелгенди. 1945-чи джылны 22-чи декабрында АБШ-ны официал келечиси ФХРЮ-ну таныгъанларын билдиргенди. Алай а талай шартны белгилегенди: &quot;Югославияда болгъан режим бла дипломатлыкъ илешкилени къуруу, аны политикасын, халкъгъа этилген контролну эмда югослав инсанлагъа сёз берилген энчи эркинликлени гарантиясын тындырмауну къабыл этгеннге саналмайды&quot;&lt;ref name=autogenerated4 /&gt;. Баргъанды бу таныу де-факто болгъанын, де-юре танылыр ючюн Белград кесини халкъла арасы борчларын тындырлыгъын гарантиясын берирге кереклиси билдирилгенди. Титочу режим мычымай бу шартланы унагъанды, 1946-чы джылны 2-чи апрелинде ФХРЮ-ну властлары алгъыннгы югослав властланы бютеу борчларын тындырыргъа разылыкъларын билдиргендиле&lt;ref name=autogenerated3&gt;''Юнгблюд В. Т., Воробьёва Т. А., Збоев А. В., Калинин А. А., Костин А. А., Смольняк И. В., Чучкалов А. В.'' Встречными курсами: политика СССР и США на Балканах, Ближнем и Среднем Востоке в 1939—1947 гг. — Киров, 2014. — С. 325.&lt;/ref&gt;. Джууабха АБШ ФХРЮ-ну 1946-чы джылны 16-чы апрелинде де-юре таныгъанды&lt;ref name=autogenerated3 /&gt;.

Алай болса да, американ-югослав илешкиле 1946—1947 джыллада кесилирге джетгендиле. АБШ эки кере официал халда четниклени алчысы [[Михайлович, Драголюб|Михайлович]] джанлы болгъанды, аны титочу властла 1946-чы джылда тутуб, сюдге бергендиле, сора ёлтюргендиле. Вашингтон сюд, четникле къутхаргъан американ пилотланы сюдде шагъатлыкъ этерлерин излегенди&lt;ref&gt;''Костин А. А.'' Суд над Михайловичем и позиция США (1946 г.) // Вестник Вятского государственного гуманитарного университета. — 2007. — № 16. — С. 45—46.&lt;/ref&gt;. 1946-чы джыл Белград бла Вашингтонну арасында шпион скандалла бла ётгенди. [[ЮНРРА]]-ны 10 къуллукъчусу тутулгъанды&lt;ref&gt;''Юнгблюд В. Т., Костин А. А.'' Стратегия информационной войны и югославская политика США в 1946—1947 гг. // Известия Российского государственного педагогического университета им. А. И. Герцена. — 2011. — № 131. — С. 10.&lt;/ref&gt;. Ол джылны августунда Югославияны АХК-лары бир амеркан аскер-улоу самолётну урадыла (экипажы ёледи) бирин да зор бла чёкдюредиле&lt;ref&gt;''Юнгблюд В. Т., Костин А. А.'' Стратегия информационной войны и югославская политика США в 1946—1947 гг. // Известия Российского государственного педагогического университета им. А. И. Герцена. — 2011. — № 131. — С. 13.&lt;/ref&gt;. 1946-чы джылны 16-чы июлунда югослав-австрия чекни ётерге излеген американ аскерчи Р. Стокел тутулады. Ол джылда огъунакъ юч америкалы дипломат Югославияда [[персона нон грата]] баямланыб, къралдан къысталадыла&lt;ref name=autogenerated8&gt;''Юнгблюд В. Т., Костин А. А.'' Стратегия информационной войны и югославская политика США в 1946—1947 гг. // Известия Российского государственного педагогического университета им. А. И. Герцена. — 2011. — № 131. — С. 12.&lt;/ref&gt;. 1946-чы джылны 31-чи декабрында-1947-чи джылны 4-чю январында АБШ джанлы шпионаж бла терслениб 8 югославха сюд этиледи&lt;ref name=autogenerated8 /&gt;. Югославияны таукеллигини юсюнден, сюд этилгенлени ючюсю 14-чю январда асылгъанлары да кёргюзеди (аланы ичинде американ дипломат келечиликни тылмачы)&lt;ref&gt;''Юнгблюд В. Т., Костин А. А.'' Стратегия информационной войны и югославская политика США в 1946—1947 гг. // Известия Российского государственного педагогического университета им. А. И. Герцена. — 2011. — № 131. — С. 21.&lt;/ref&gt;. 1947-чи джылны майындан башлаб Вашингтонда ауур американ-югослав кёрюшюуле бардырылгъандыла&lt;ref name=autogenerated2&gt;''Костин А. А.'' Экономические отношения Югославии и Соединённых Штатов в 1945—1948 гг. // Ярославский педагогический вестник. — 2011. — Т. 1. — № 3. — С. 97.&lt;/ref&gt;.

Аннга да къарамай, асламысы бла американ спонсорлукъ бла аякъда тургъан [[ЮНРРА]] 1945—1947 джыллада Белградха 415,6 млн долларгъа экономикалыкъ болушлукъ этгенди&lt;ref&gt;''Костин А. А.'' Экономические отношения Югославии и Соединённых Штатов в 1945—1948 гг. // Ярославский педагогический вестник. — 2011. — Т. 1. — № 3. — С. 100.&lt;/ref&gt;.

1948-чи джылда Москва бла къаугъа американ-югослав илешкилени мычымай игилешдиргенди, аралары бирликчи кибик болгъанды. [[Коминформбюро]]ну Югославияны компартиясын хыртха ургъан резолюцияны басмалауундан сора юч ыйыкъдан АБШ бла ФХРЮ-ну правительстволары талай сорууда араларында дауланы тюзетген келишиуге къол салгъандыла&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;. Вашингтон, Белградха алгъаракъ бузлатылгъан югослав активлени къайтаргъанды (47 млн. чакълы бир), Белград а уа алгъаракъ Югославияда национализация болгъан американ мюлклени иелерине коменсация бергенди (17 млн. доллар)&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;. 1950-чи джылда Югославияны [[къургъакълыкъ]] къысханында [[АБШ-ны конгресси]] &quot;Югославиягъа кёзюусюз болушууну юсюнден законну&quot; къабыл этгенди, аннга кёре 1950-чи джылны 1-чи ноябрындан 1951-чи джылны сентябрына дери АБШ 70 млн 639 минг доллар болушлукъ этгенди&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: [[Индрик]], 2011. — С. 623—624. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. 1951-чи джылда Белградха адамла да энчи болушлукъ этгендиле&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 624. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. 1952-чи джылны 8-чи январында Югославия бла АБШ-ны арасында экономикалыкъ келишиуге къол салыннганды, аннга кёре АБШ Югославиягъа экономикалыкъ болушлукъ этерге борчланнганды, Югославия а уа промышленность эмда эл мюлкню &quot;саулукълу экономикалыкъ тамалда&quot; айнытыр ючюн мадарла этерге керек болгъанды эмда [[Маршаллны планы]] бла болушлукъ алгъан къралла бла илешкилерин айнытыргъа сёз бергенди&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 627. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;.

Югославия, 1950-чи джылланы аллында АБШ-да иги танг аскер болушлукъ да алгъанды. АБШ бла ФХРЮ-ну арасында аскер болушлукъ юсюнден келишиу 1951-чи джылны 14-чю ноябрында 1 джыллыкъ болджалгъа бегитилгенди, аннга кёре Югославия 60 млн доллар багъасына аскер-техникалыкъ болушлукъ алгъанды&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 626—627. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Аны юсюне, Югославия АБШ-ны бирликчилери бла да джууукълашханды, 1949-чу джылны 10-чу июлунда Титот [[Грецияда граждан къазауат|урум коммунист партизанлагъа]] чеклени джабханын баямлагъанды&lt;ref name=autogenerated12&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 629. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. 1950-чи джылны 8-чи ноябрында югослав властла 57 джесир урумлуну джуртларына къайтаргъанды, андан сора Югославия бла Грецияны арасында дипломатиялыкъ илешкиле орнуна салыннганды&lt;ref name=autogenerated12 /&gt;. 1954-чю джылда Италия бла чекдеги проблема да тюзетилгенди -  [[Эркин территория Триест]] эки къралны арасында юлешиннгенди.
[[Файл:President and Mrs. Tito, President and Mrs. Nixon overlooking arrival ceremony on the South Lawn from the South... - NARA - 194386.tif|left|thumb|300px|СФРЮ-ну президенти [[Броз Тито, Иосип|Иосип Броз Тито]] бла АБШ-ны президенти [[Никсон, Ричард|Р. Никсон]] юй бийчелери бла [[Акъ юй]]ню балконунда, 1971 джыл]]
Андан ары баргъанда да АБШ Югославиягъа иги танг болушлукъ этиб тургъанды, аланы нюзюрлери СССР-ге бой бермеген, кючлю Югославия болгъанды. 1984-чю джылда [[Рейган, Рональд|Рейган]] &quot;АБШ-ны Югославияны юсюнде политикасы&quot; директивагъа къол салады, анда Кюнбатышны интереслеринде бирикген, экономикалыкъ айныгъан эмда аскер джаны бла Югославия болгъаны джазылгъанды&lt;ref&gt;''Хортов А. А.'' Политика США в отношении СФРЮ в период её распада (1991—1992 гг.) // Учёные записки Орловского государственного университета. Серия: Гуманитарные и социальные науки. — 2011. — № 2. — С. 58.&lt;/ref&gt;.

=== Урунуу миграция ===
Миграция законлары джумушакъ болгъаны себебли, югославиядан кёб адам [[Кюнбатыш Европа]] бла [[Скандинавия]]да ишлегенди. 1970-чи джыллада резервдеги аскер борчлу эркишиле болуб кюнбатыш европачы къраллада миллион тёгерекде адам ишлегенди. Аладан 296 минги ФРГ-да, 700 минги да [[Швейцария|Швейцарияда]], [[Бенилюкс]]ну эмда [[Скандинав къралла|Скандинавияны]] къралларында болгъандыла&lt;ref&gt;[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112106757344;view=1up;seq=97 NATO: Foreign Workers]. // ''Military Review''. — December 1972. — Vol. 52 — No. 12 — P. 95 — ISSN 0026-4148.&lt;/ref&gt;.

== Ич политика болум ==
СФРЮ-да [[бир партиялы система]] къурулгъанды. Къралда джангыз бир башчы партия болгъанды - [[Югославияны коммунистлерини бирлиги]] (1990-чы джылда республикалада кёб партиялы тамалда сайлаула ётгюнчю)&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 755. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;). Оппозиция эсе уа басдырылгъанлай тургъанды. Коммунистлени бирликлерин башха джамагъат къуралышла бойсуннгандыла — [[Югославияны урунуучу халкъыны социалист бирлиги]] (''Социјалистички савез радног народа Југославије'', 1953-чю джылгъа дери — Югославияны халкъ фронту (''Народни фронт Југославије''), 1945-чи джылгъа дери Югославияны бирикген халкъ-азатланыу фронту (''Јединственни народноослободилачки фронт Југославије'')) къурамында [[Югославияны социалист джаш тёлюсюню бирлиги]] (''Савез социјалистичке омладине Југославије'') (1962-чи джылгъа дери — Югославияны халкъ джаш тёлюсю (''Народна омладина Југославије'')), Тиширыуланы антифашист фронту (''Антифашистички фронт жена''), [[Югославияны профсоюзларыны бирлиги]] (''Савез синдиката Југославије'')  (1948-чи джылгъа дери — Югославияны ишчи эмда урунуучу профсоюзланы бирлешиую (''Јединственни синдикати радника и намештеника Југославије'')), [[Халкъ-азатланыу къазауатны кюрешчилерини биригиулерини бирлиги]] (''Савез удружења бораца Народноослободилачког рата Југославије''). 1953-чю джылда Югославияны халкъ джаш тёлюсюню уставы алынады, аннга кёре ол Югославияны коммунистлерине бойсунмагъанды&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 607. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;.

Югослав оппозиция къауумланы эки къауумгъа юлеширге боллукъду - миллетчиле (серб [[четникле]], хорват [[усташла]] эмда башхала) эмда демократла. Кёб оппозициялыкъ къауумла эмигрант къауум бла байламлы болгъандыла.

=== Демократ оппозиция ===
Демократ оппозиция 1950-чи джылланы башында [[Лондон]]да Югослав халкъ комитетге бирлешеди, башчылыкъ да [[Йованович, Слободан|Слободан Йованович]] эетди&lt;ref name=autogenerated13&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 688. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Бу къуралыш 1958-чи джылгъа дери «Порука» газетни чыгъаргъанды&lt;ref name=autogenerated13 /&gt;. [[Париж]]де «Наше теме» атлы либерал журнал басылгъанды &lt;ref name=autogenerated13 /&gt;. 1958-чи джылда Югославияда властны кюч бла тюшюрюрге излеген терслеу бла къауумгъа сюд этилгенди (Б. Крекич, Д. Странякович, А. Павлович эм М. Жуйович), ол къауумдагъыланы титочу властла четникле бла иш бирлик этгенлери бла терслегендиле, алай а ала демократ оппозицияда болгъанлары ишек барды&lt;ref name=autogenerated13 /&gt;. 1968-чи джылны ноябрында либерал къарамлары бла белгили  [[Никезич, Марко|М. Никезич]] Сербиян коммунистлерини бирлигине башчы болады, алай а 1972-чи джылны октябрында отставкагъа кетеди, эмда тыш идеологияны джюртюучюсю кибик терсленеди&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 728—729. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;.

=== Миллетчиле ===
{{also|Хорват джаз}}
СФРЮ-да эм белгили миллетчиле албан, серб эмда хорват миллетчиле болгъандыла, аланы къаршчы акциялары 1960-чыладан 1970-чи джылланы башына дери бек кёрюнедиле. 1968-чи джылда албанлыланы Косово бла македон [[Тетово|Тетовда]] къозгъалыулары болады, 1969-чу джылда албан сохталаны албан байракъла эмда [[Скандербег]]ни портретлери бла, черногор [[Ульцинь|Ульцинде]] демонстрациялары ётеди&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 718, 720. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Титону ёлюмюнден сора кёб турмай, 1981-чи джылда  Косовода джангыдан албан [[Косовода къозгъалыула (1981)|къозгъалыула башланадыла]].

1972-чи джылда [[Хорват джаз|миллетчи къозгъалыула {Хорватиягъа да джайыладыла]]. Андан сора, Хорватияда уллу ауурлугъу болгъан [[Матица хрватска]] организация джабылады, 1972-чи джылда 947 коммунист сюдге бериледи, 741 адам да Югославияны коммунистлерини бирлигинден къысталады&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 726—727. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;.

Серб миллетчилик, 1966-чы джылда Къоркъуусузлукъ къуллукъну башчысы [[Ранкович, Александр|А. Ранковични]] къуллугъундан къоратыуну эмда Косово бла Воеводинагъа кенг хакъла берилгенин ауурсуннган серб интеллигенцяны арасында бек джайылгъанды. 1980-чы джылланы башында серб миллетчилик ёлген Титону сёгюу бла белгили болгъанды. Югослав властла серб миллетчиликге джумушакъ къарагъанды, эм ауур айыбха джолукъдуруу талай айгъа тюрмеге олтуртуу болгъанды&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 748. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;.

== Административ бёлюнюу ==
СФРЮ социалист республикаладан къуралгъанды (1963-чю джылгъа дери халкъ республикаладан); аны тышында къурамында эки социалист автоном край болгъанды .

{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin: 0px auto&quot;
! class=&quot;unsortable&quot;|Официал аты
! class=&quot;unsortable&quot;|Ара шахары
! class=&quot;unsortable&quot;|Байрагъы
! class=&quot;unsortable&quot;|Герби
! Джери, км²
! Адам саны, минг адам&lt;br&gt;&lt;small&gt;([[30 июнь]] [[1976]] джылгъа)&lt;ref name=&quot;BSE&quot;&gt;{{Из БСЭ|заглавие=Югославия}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|-
|'''[[Социалист Республика Босния эм Герцеговина]]'''
|[[Сараево]]
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Flag of SR Bosnia and Herzegovina.svg|70px|border]]&lt;/div&gt;
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Coat of Arms of the Socialist Republic of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]]&lt;/div&gt;
| 51 129
| 4021
|-
|'''[[Социалист Республика Македония]]'''
|[[Скопье]]
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Flag of North Macedonia (1946–1992).svg|70px|border]]&lt;/div&gt;
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Coat of arms of Macedonia (1946-2009).svg|40px]]&lt;/div&gt;
| 25 713
| 1797
|-
|'''[[Социалист Республика Сербия]]'''
|[[Белград]]
|rowspan=3|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Flag of SR Serbia.svg|70px|border]]&lt;/div&gt;
|rowspan=3|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Coat of arms of Serbia (1947–2004).svg|альт=|49x49пкс]]&lt;/div&gt;
| 88 361
| 8843
|-
|'''''&lt;small&gt;[[Социалист автоном край Воеводина]]&lt;/small&gt;'''''
| &lt;small&gt;[[Нови-Сад]]&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;21 506&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;1989&lt;/small&gt;
|-
|'''''&lt;small&gt;[[Социалист автоном край Косово]]&lt;/small&gt;'''''
| &lt;small&gt;[[Приштина]]&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;10 887&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;1429&lt;/small&gt;
|-
|'''[[Социалист Республика Словения]]'''
|[[Любляна]]
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Flag of SR Slovenia.svg|70px|border]]&lt;/div&gt;
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Coat of Arms of the Socialist Republic of Slovenia.svg|40px]]&lt;/div&gt;
| 20 251
| 1782
|-
|'''[[Социалист Республика Хорватия]]'''
|[[Загреб]]
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Flag of SR Croatia.svg|70px|border]]&lt;/div&gt;
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg|40px]]&lt;/div&gt;
| 56 538
| 4514
|-
|'''[[Социалист Республика Черногория]]'''
|[[Подгорица|Титоград]]&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Flag of SR Montenegro (1946–1993).png|70px|border]]&lt;/div&gt;
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Файл:Coat of Arms of the Socialist Republic of Montenegro.svg|40px]]&lt;/div&gt;
| 13 812
| 563
|-
|colspan=&quot;6&quot;|{{Югославияны республикалары}}
|}
&lt;small&gt;* Бусагъатда — [[Подгорица]]&lt;/small&gt;

== Сауутлу кючле ==
{{main|Югославияны сауутлу кючлери}}

СФРЮ-ну сауутлу кючлери [[Югослав Халкъ Аскер]] (ЮХА) бла  [[Бёлге къоруулау (Югославия)|Бёлге къоруулаудан]] къуралгъанды. Югослав халкъ аскер кеси да [[Джаяу аскерле]]ден, [[Аскер-тенгиз кючле]]ден эмда хаугъа къаршчы аскерле бла бирлешген [[Аскер-хауа кючле]]ден къуралгъанды. Бёлге къоруулау Сауутлу кючлени айры тюрлюсю болгъанды.

== Конституция ==
{{main|СФРЮ-ну конституциясы}}
[[Файл:BelgradSkupstina.jpg|thumb|right|200px|Югослав Федерал Джыйылыуну алгъыннгы мекямы]]
[[Югославияны коммунистлерини бирлиги]] биринчи сайлаулада хорлайды. Аны къурамында хар союз республиканы айры коммунист партясы болгъанды. 
1946—1953 дждж. кърал властны баш органы [[Союз скупщина|Халкъ Джыйылыу]] болгъанды ({{lang-sr|Народна скупштина}}), 2 палатадан къуралгъанды — Халкъ Вече ({{lang-sr|Веће народа}}) бла Союз Вече ({{lang-sr|Савезно веће}} — эмда халкъ бла туурадан сайланнганды). Халкъ Джыйылыуну дайым ишлеген органы — Халкъ Джыйылыуну Президиуму ({{lang-sr|Президијум Народне скупштине}}). Баш толтуруучу орган — Правительство ({{lang-sr|Влада}}) — Халкъ Джыйылыу къурагъанды. Бютеу чакъырыуланы Халкъ Джыйылыуларында асламысы коммунистле болгъандыла. Югославияны территориясы халкъ республикалагъа бёлюннгенди, халкъ республикала областлагъа ({{lang-sr|области}}), областла округлагъа ({{lang-sr|округа}}), округла шахарла ({{lang-sr|градова}}) бла эллеге ({{lang-sr|села}}) бёлюннгендиле. Кърал властны джерли органлары халкъ комитетле болгъандыла, толтуруучу органла — толтуруучу комитетле, аланы халкъ комитетле къурагъандыла. Сюд органла — Баш сюд (''Врховни суд'') (Халкъ Джыйылыу сайлагъанды), республикаланы баш сюдлери (''врховни судови република'') (республикаланы халкъ джыйылыуларлы сайлагъандыла), автоном областланы баш сюдлери (''врховни судови аутономних област'') (автоном областланы халкъ джыйылыулары бла сайланнганды), округ сюдле (''окружни судови'') (округ халкъ комитетле сайлагъандыла), уезд сюдле (''срески судови'') (уезд халкъ комитетле сайлагъандыла).

1952-чи джылда халкъ комитетледе экинчи палатала - чыгъарыучуланы советлери къураладыла, 1953-чю джылда аллай советле республикаланы халкъ джыйылыуларында да, ФХРЮ-ну Халкъ Джыйылыуунда да къуралгъандыла, ахыргъы атын Федерал Халкъ Джыйылыугъа тюрлендирилгенди, Миллетлени советини ролу бош депутат къауумгъа дери тюшюрлгенди, Халкъ Джыйылыуну Президиуму къоратылгъанды, Президент къуллукъ къуралгъанды, Правительство Союз толтуруучу советге атын аушдургъанды, Югославияны коммунист партиясы Югославияны коммунистлерини бирлигине тюрлендирилгенди.

1963-чю джылда джангы Конституция алынады, кърал властны баш органы Федерал Джыйылыу баямланады, ол 5 палатадан къуралады — Союз совет, Мюлк совет, Джарыкълау-культура совет, Социал-саулукъ сакълау совет, Къуралыш-политикалыкъ совет, 1967-чи джылдан алтынчы - Миллетлени совети къошулгъанды, республикаланы кърал органны баш органлары социалист республикаланы халкъ джыйылыулары болгъандыла, аланы къурамында Республикан совет, Мюлк совет, Джарытыу-культура совет, Социал-саулукъ сакълау совет, эмда Къуралыш-политикалыкъ советле болгъандыла. Джамагъат халкъ комитетле джамагъат джыйылыула болгъандыла (''општинска скупштина''), аланы хар бири джамагъат советге, урунуу биригиулени советине юлешиннгенди, уезд халкъ комитетле уезд джыйылыула болгъандыла (''среске скупштине'').

1967-чи джылда Миллетлени совети орнуна салыннганды, республиканы дараджасында джамагъатланы совети, джамагъатланы дараджасында - джерли биригиулени совети къуралгъанды, уездле къоратылгъандыла.

1968-чи джылда Союз совет эмда Къулашы-политикалыкъ совет Джамагъат-политикалыкъ советге бирлешгендиле, республикан советле бла къурулуш-политикалыкъ советле - Республиканы джамагъат-политикалыкъ совети, джамагъат советле джамагъат-политикалыкъ советле болгъандыла.

1974-чи джылда энтда бир конституция алынады, аннга кёре кърал эки палаталы закон чыгъарыучу органнга къайтханды — СФРЮ-ну Джыйылыуу, ол эки палатадан къуралгъанды — республикала бла крайланы джыйылыулары сайлагъан '''Республикала бла крайланы совети''' бла кесине оноу этген организацияла, бирлешиуле, джамагъат-политика биригиуле сайлагъан '''Союз совет''', къралны коллектив башчысы къуллукъ [[СФРЮ-ну Президиуму]] къуралады, анга хар республика бла крайны джыйылыуу сайланнган биришер келечи джиберилгенди, аны бла бирге Президент къуллукъ да къалгъанды, ол СФРЮ-ну Президиумуну председатели болады. 1980-чы джылгъа дери Президент къуллукъда [[Иосип Броз Тито]] тургъанды, аны ёллюмюнден сора 1980-чи джылда Президент къуллукъ къоратылгъанды, аны функциясы СФРЮ-ну Президиумуну председателине кёчгенди, ол да 1 джылгъа сайланнганды. Толтуруучу орган болуб Союз толтуруучу совет къалгъанды. Социалист республикалагъа Югославияны къурамындан чыгъар хакъ берилгенди. Хар автоном регион республикала бла тенг ауазгъа ие болгъандыла, алай ала республикача айрылыргъа эркинликлери болгъанды. Джамагъатланы келечилик органлары джамагъат джыйылыула къалгъандыла.

== Экономика ==

=== Орталама ангылатыуу ===
Социалист планлы экономика бла капиталист сауда экономиканы къатышы болгъан, бирине да ушамагъан югослав социал-экономикалыкъ модель бу принципледе тамал салгъанды:

* Урунуу бла капиталгъа сауда илешкилени либерал модели болмагъалай товарланы эркин саудасы.
* Экономиканы оноуун этиуде къралны административ оноуу болмай, урунуу къурулушланы араларында иш бирлик, джерли властланы экономика джанындан оноу алыуда уллу автономиялары&lt;ref&gt;Конституция ФНРЮ 1946 года // Конституция и основные законодательные акты Федеративной Народной Республики Югославии. М., 1956; Устав СФРЈ. Београд, 1974; Конституция СФРЮ. Белград. 1974; Конституция Социалистической Федеративной Республики Югославии. Конституционные изменения. Белград, 1969&lt;/ref&gt;.

Югослав властла аллында промышленностну [[Национализация|национализацияны]] бардырыб, джауну эмда аны эгерлерини, къралда болмагъанланы мюлклерин сыйыргъанды (аны этген къыйын болмагъанды, кёб ие оккупантла бла иш бирликде болгъандыла неда эмиграциягъа кетгендиле)&lt;ref name=autogenerated9&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 555. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Хакъ джанындан национализация законну тамалында этилгенди&lt;ref name=autogenerated9 /&gt;. 1946-чы джылда бютеу кърал мюлк планны эмда планлашыуну кърал органларыны юсюнден закон алынады&lt;ref name=&quot;gf&quot;&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 556. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;.

[[Индустриализация]] этиу, Югославиядан кёб ачха излегенди. Аны табар ючюн СССР-ни юлгюге алгъандыла, эмда халкъдан ёнгкюч алыу башлагъанды. 1948-чи джылда 3,5 млрд динаргъа халкъ заём баямланнганды, 1950-чи джылда энтда 3 млрд динар&lt;ref name=autogenerated10&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 596. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Биринчи бешджыллыкъ план (1947—1952 джылла) созулгъанды&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 595. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Алай болса да, югослав индустриализация терк тохтатылгъанды. 1955-чи джылны 28-чи сентябрында Югославияны коммунистлерини бирлигини АК-ни толтуруучу комитети алгъан бегимле талай магъаналы промышленность объектни къурулушуну тохтатханды&lt;ref name=autogenerated10 /&gt;.

Быллай модель теорияда джамагъатны экономиканы, уруннганланы да урнуу шартларыны эмда эсеблерини контроль этерге амал бергенди. Быллай экономикалыкъ модель джетишимли болгъанды - 1952-1980-чы джыллада экономиканы ёсюую орталама джылгъа 9,1 % болгъанды. Алай а 1970-чи джылланы аягъында -1980-чы джылланы башында Югославияны экономикасы ауур кризисге тюшгенди. Аны чурумлары халкъла арасы саудада нефтни багъа болуу, ол себебден къралда нефть дыккылыкъ, экономиканы айныуууну планларыны уллулугъу, аланы финансла бла баджарыр ючюн ачха эмиссия эмда тыш борчланыу этерге керек болгъанды, эсебинде ол инфляциягъа эмда тыш борчланыуну ёсюуюне келтиргенди, илмуну кереклисича финанс баджарылмагъаны, тышындан технологияланы киргизирге керекли этгенди, урунууну иш къоратыуну мийик болмагъаны, табсыз экономикалыкъ оноуланы тюзетирге керексиз кърал гарантияла болгъандыла. Артыкъ да уллу джюк болуб тыш борч тюшгенди, 1970-чи джыллагъа мазаллы санлагъа чыкъгъанды, 1971-чи джылда тыш борчу  1,2 млрд доллар болгъан эсе, 1976-чы джылгъа 7,93 млрд долларгъа джетгенди&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 743. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;, 1980-чы джылгъа уа 20,0 млрд долларны озгъанды&lt;ref name=autogenerated1&gt;Пенке Ю. Слободан Милошевич и его эмпирический договор с национализмом. Размышления о разрушительной войне в бывшей Югославии // Европа. — 2006. — № 6. — С. 174&lt;/ref&gt;. В 1980-е годы в стране существовала огромная увеличивающая год от года инфляция: рост цен составил 30 % в 1982 году, 80 % в 1985 году, 92 % в 1986 году, 167 % в 1987 году&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;. К этому добавилась высокая безработица — 15 % на конец 1985 года&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 744. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;.

СФРЮ-да регионнга кёре айныу бек белгили болгъанды. Югославияда официал халда &quot;айнымагъан территорияла&quot; деген ангылам болгъанды, ала федерал аралыкъдан иги танг болушлукъ алгъанлай тургъандыла. Аллай территориялагъа сау республикала да, айры территорияла да киргендиле. &quot;Айнымагъан территорияланы&quot; къурамы 1947—1990 тюрленнгенлей тургъанды, алай анда таймаздан [[Социалист Республика Македония|Македония]] (бусагъатдагъы [[Шимал Македония]]) эмда [[Социалист Республика Черногория|Черногория]] болгъандыла&lt;ref name=autogenerated6&gt;Буквич Р. Региональная проблема социалистической Югославии в 1945—1991 гг. // Вестник Мордовского университета. — 2014. — № 3. — С. 138&lt;/ref&gt;. Артдаракъ быллай регионланы санына [[Социалисти автоном край Косово|Косово]] (1957—1990 джылла), [[Социалист Республика Босния эм Герцеговина|Босния эм Герцеговина]] (толусу бла 1947—1957 эмда 1965—1990 джыллада, юлюшлю 1961—1965 джыллада), [[Социалист Республика Хорватия|Хорватияны]] бир къауум районлары (1961—1965 джыллада) эмда Ара Сербияны бир-бир бёлгелери (1961—1965 джыллада)&lt;ref name=autogenerated6 /&gt;. Иги айнымагъан территориялагъа болушлукъ айныгъанладан джыйылгъан ачхагъа этилгенди. Сёз ючюн, 1952-чи джылда Сербия кесини кереклисине 162,2 млрд динарны къоюб, федерал бюджетге 152,2 млрд динар джибергенди, Словения эсе кесине куру 42,3 млрд къоялгъанды, федерал бюджетге уа 97,1 млрд динар джибергенди&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 696. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;.

===  ===
Югославияны таб  [[Экономика-географиялыкъ болум|ЭГБ-сы]] болгъанды:
# Уллу кеме джюзер суу — [[Дунай]]
# Тенгизге чыгъыуу (алай болса да таулу джерле болгъаны себебли аннга джетишген къыйыныракъ болгъанды)
# Айныгъан экономикалыкъ моделлери болгъан кёб хоншу кърал:
#* социалист блокну къраллары ([[Албания Халкъ Социалист Республика|Албания]], [[Халкъ Республика Болгария|Болгария]], [[Маджар Халкъ Республика|Венгрия]], [[Социалист Республика Румыния|Румыния]])
#* капиталист къралла ([[Греция]], [[Италия]], [[Австрия]])

Бу барысы да Югославиягъа социалист эмда капиталист къралланы арасында келечилик этерге таб амал бергенди.&lt;ref&gt;Новейшая история. 1939—1975 гг. Курс лекций под ред. проф. В. В. Александрова. 1977. С. 241&lt;/ref&gt;.

=== Халкъны урунуу структурасы ===
1950-чи — 1970-чи джыллада халкъны урунуу структурасы терк тюрленнгенди. 1953-чю джылда эл мюлкде СФРЮ-ну халкъыны 60,9 % уруннган эсе, 1979-чу джылда эки къатха аз — 29,3 % уруннганды&lt;ref name=autogenerated5&gt;Харитонова О. Г. Босния и Хорватия в СФРЮ: институциональные проблемы этнической федерации // Сравнительная политика. — 2014. — № 1. — С. 26&lt;/ref&gt;. Аны бла бирге къралда ишсизликни дараджасы бек мийик болгъанды — 1979-чу джылда 15,52 %&lt;ref name=autogenerated5 /&gt;. Ол себебден югославланы иги кесеги тыш къраллада ишлегендиле&lt;ref name=&quot;srpska&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.srpska.ru/article.php?nid=414 |title=Экономическая география СФРЮ 1975 г. |access-date=2009-03-03 |archive-date=2010-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101224072241/http://srpska.ru/article.php?nid=414 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;.

=== Эл мюлк ===
Къуралгъан джылларында Югославия асламысы бла аграр кърал болгъанды. 1945-чи джылда Аграр реформаны эмда колонизацияны юсюнден закон чыгъады, аннга кёре банкланы, предприятиелени, дин джамагъатланы эмда джер иелени (45 гектардан аслам болса) джерлери конфискация этиледи&lt;ref name=&quot;gf&quot; /&gt;. Сыйырылгъан джерлени джарымы элчилеге берилгенди (къазауатны ветеранларына, ёксюзлеге эмда башха джакъсыз къалгъан категориялагъа), башха джарымында кърал эл мюлк предприятиеле эмда элчи урунуу кооперативле къураладыла&lt;ref name=&quot;gf&quot; /&gt;. &quot;Джауладан&quot; сыйырылгъан джер мюлкле да (сёз ючюн, Воеводинада немецледен сыйырылгъан джерле) экиге юлешиннгедиле&lt;ref name=&quot;gf&quot; /&gt;.

Социалист къурулушха кёчюу бла эл мюлкню коллективизациясы да ётеди. Башланыуун Югославияны Компартиясыны АК-ны II пленуму салады (28 — 30 январь 1949 джыл), анда '''коллектив урунуу задругала''' къураргъа бегим алынады (''КТЗ'', {{lang-sr|колективне задруге}}), ол совет [[колхоз]]лагъа ушаш къуралыш болгъанды&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 597. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Кертиликде элчилени кёбюсюне зор бла коллектив урунуу задругалагъа киргизгендиле. Джууабха 1950-чи джылда Хорватияда, Сербияда, Македонияда эмда Боснияда элчи къозгъалыула башланадыла&lt;ref&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 597—598. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Козгъалыугъа къошулгъанланы сюдге бередиле, бир къауумун асадыла, Югославия эсе уа кёб заманны мюрзеуню тышындан киргизирге керек болады (1951—1955 джыллада ФХРЮ-гъа джыл сайын 80 минг вагон мюрзеу киргизилгенди)&lt;ref name=autogenerated11&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 599. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Югослав властла ашыгъыш коллективизацияны тохтатыргъа керек боладыла. 1953-чю джылны 30-чу мартында «Мюлк илешкилени эмда эл урунуу задругаланы бир тюрлю къурауну юсюнден» бегим чыгъады, аннга кёре элчилеге задругаладан чыгъаргъа эркинлик бериледи&lt;ref name=autogenerated11 /&gt;. Алай бла къралда задругаланы кёбюсю чачылады. 1953-чю джылда Югославияда 1258 задруга болгъанды, 1955-чи джылда -896, 1960-чы джылда эсе уа къуру 147 задруга къалгъанды&lt;ref name=&quot;fh&quot;&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 600. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Коллективизацияны эм джетишимли заманында да джерни асламысы задругалада болмагъанды. Сёз ючюн, 1951-чи джылда сюрюлген джерни 20 % задругалада болгъан эсе, 1956-чы джылгъа къуру 2 % къалгъанды&lt;ref name=&quot;bse&quot;&gt;{{Cite web |url=http://bse.uaio.ru/BSE/3002.htm |title=Большая Советская энциклопедия. Т. 30. |access-date=2017-05-15 |archive-date=2019-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305231742/http://www.bse.uaio.ru/BSE/3002.htm |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;.

Алай болса да, югослав властла коллективизацияны къуру да тохтатыб къояргъа излемегендиле. 1953-чю джылны 22-чи майында чыкъгъан законнга кёре бир къолда 10 гектар джерден къалгъанын джер фондха сыйырылыб кърал эл мюлк предприятеле къуралгъандыла (10 гектардан артыкъ къуру джер битимсиз джер болса неда юйюр задруга къуралса)&lt;ref name=&quot;fh&quot; /&gt;. Бу закон блы сыйырылгъан джерле Бютеу халкъ мюлкню фондха берилгендиле&lt;ref name=&quot;fh&quot; /&gt;. Бютеулей 66 459 энчи мюлкден сыйырылыб, фондха 275 900 га берилгенди&lt;ref name=&quot;fh&quot; /&gt;.

==== Джерчилик ====
Эм бек джайылгъан [[Мюрзеу культурала|мюрзеуле]] — [[будай]] бла [[нартюх]], ала асламысы бла эм битимли джерлери болгъан шимал бёлгеледе ёсдюрюлгендиле.

[[Социалистический автоном край Воеводина|Воеводинада]] [[Дунай]] — [[Тиса]] — Дунай [[Мелиорация|мелиорация]] система ишленнгенди , ол уллу эл мюлк джерлени сугъаргъанды.

Югославияда дунияны эм уллу [[Эрик|эрик бачхалары]] болгъанды — 72 млн кёгет берген терек&lt;ref name=&quot;srpska&quot;/&gt;.

Къыбыла районлада ([[Социалист Республика Македония|Македония]] бла [[Герцеговина]]) [[тютюн]] ёсдюрюлгенди.

[[Тенгизле арасы климат]]лы джерледе ([[Адриатика тенгиз]]ни джагъасы эмда айрымканла) [[олива]], [[инджир]], [[бадем]] эмда башха [[Субтропикле|субтропик]] культурала ёсдюрюлгендиле.

==== [[Малчылыкъ]] ====
Малчылыкъ джерчиликден эсе аз джайылгъанды.

Югославияда малчылыкъ джайылгъан эки зона белгилерге боллукъду:
* [[Тууарла]] бла [[атла]], [[тонгузчулукъ]], [[къанатлычылыкъ]] — шималда, бу тюрлю малла мюрзеу кёб ёсген джерде иги айныгъанды
* экстенсив тау-джайлыкъ [[къойчулукъ]] —  [[Социалист Республика Македония|Македония]] бла [[Социалист Республика Черногория|Черногорияны]] таулу районларында джайылгъанды.

=== Промышленность ===
Къазауатха дери Югославия асламысы бла аграр кърал болгъанды. Югослав промышленностну къурар ючюн, титочу властла къазауатдан сора биринчи джыллада джаш тёлю урунуу бригадала къураб, аланы кючлери бла 500-ден артыкъ объект ишлейдиле ([[Никшич]]де металлургия комбинат, [[Добой]] — [[Баня-Лука]] темир джол эмда башхала)&lt;ref name=autogenerated10 /&gt;.

1975-чи джылгъа промышленностну [[БИП]]-де юлюшю 50 % джетгенди.

==== [[Металлургия]] ====
Джылтырыауукъ металланы магъаданлары болгъанын [[джылтырауукъ металлургия]]ны айныууна джол ачханды. Дженгил металланы чыгъарыуу [[электрокъууат]]ны къайнакъларыны джуугъунда орналады. ([[Социалист Республика Словения|Словенияны]] уллу туч чыгъаргъан аралыгъы ([[Драва (суу)|Дравада]] [[ГЭС]] каскадланы къатында ) эмда [[Адриатика тенгиз]]ни джагъасында).

[[Къара металлургия]]ны аралыгъы [[Социалист Республика Босния эм Герцеговина|Босния эм Герцеговина]] болады, анда Югославияны эм уллу металлургия комбинаты ишленеди ([[Зеница (шахар)|Зеница]] шахар).

==== [[Машина ишлеу]] ====
Машина ишлеуню баш аралыкълары:
* [[Загреб]]
* [[Белград]]
* [[Любляна]]
* [[Марибор]]
* [[Крагуевац]]
* [[Мостар]]
* [[Сараево]]
Машина ишлеуню баш тюрлюлери:

* электротехникалыкъ затла ([[экспорт]]ха да)
* эл мюлк машинала
* [[улоу]]
** аны ичинде тенгиз кемеле (экспортха да) (баш аралыкълары — [[Риека]] бла [[Сплит (шахар)|Сплит]])
* Югославияда кёб тюрлю аскер техника бла сауут чыгъарылгъанды.

==== [[Химиялыкъ промышленность]] ====
Баш тюрлюлери — [[Табигъат газ|Газ]] бла [[Нефть|нефтни]] тазалау.

==== [[Чегет промышленность|Агъач хазырлау]] эмда [[агъач ишлеген промышленность]] ====
[[СФРЮ]]-ну чегет промышленностуну тамалы (асламысы бла агъач хазырлагъан, [[целлюлоза-къагъыт промышленность|целлюлоза-къагъыт промышленность]]) [[СР Босния эм Герцеговина]]да болгъанды; аны тышында агъач ишлеген промышленностну районларындан эм магъаналысы [[Социалист Республика Словения|Словенияда]] болгъанды.

=== Тыш сатыу-алыу ===
[[Экспорт]] этилген продукция:

* джылтырауукъ металлургияны продукциясы
* машинала бла оборудование
* текстиль эмда аякъ кийим
* азыкъ
* мебель

[[Импорт]] этилген продукция:

* промышленностха керек сырьё
* машинала
* минерал семиртгич

Экономикалыкъ партнерлери:
* Асламысы капиталист къралла болгъандыла([[Италия]], [[ФРГ]], [[США]], [[Уллу Британия]])
* Тыш сатыууну 1/3 социалист къралла бла
* Аны тышында [[Африка|Африка]] эмда [[Латин Америка]]ны къраллары бла да сатыу этилгенди

=== Туризм ===
[[Туризм]] Югославияны экономикасыны магъаналы юлюшю болгъанды. Сёз ючюн, 1975-чи джылда къралгъа 5 млн тыш кърал турист келгенди&lt;ref name=&quot;srpska&quot;/&gt;.

Кърал рекреация къайнакъла бла бай болгъанды, терен тарихи, Адриатика тенгизни джагъасында джумушакъ климат, тау туризм къралгъа туристлени тартханлай тургъанды.

== Улоу ==

=== [[Темир джол улоу|Темир джолла]] ===
Югославияда, артыкъсыз да шималында темир джолла бек джайылгъандыла. Темир джол аулауну узунлугъу 10 минг км болгъанды&lt;ref name=&quot;yu&quot;&gt;Югославия, Социалистическая Федеративная Республика Югославия, СФРЮ&lt;/ref&gt;.

=== [[Автомобиль улоу]] ===
Автомобиль транспорт артыкъсыз да таулу регионлада бек уллу магъана джюрютгенди.
* Бютеулей — 105 минг км.&lt;ref name=&quot;yu&quot;/&gt;
** Къаты юслю — 45 минг км.
** Къаты юссюз — 60 минг км.

=== [[Суу улоу]] ===
Югославияда айныгъан тенгиз флот блогъанды. Кеме джюрюрча суу джолланы узунлугъу 2 минг километрден аслам. Эм уллу [[тенгиз порт]]ла [[Риека]] бла [[Сплит (шахар)|Сплит]] болгъандыла.

==== Суу кемечилик ====
[[Дунай]] — баш кемечилик суу.

== Дин ==
Джангы коммунист властла аллындан да къралда [[атеизм]]ни бегитир муратлы болгъандыла, алай бла бютеу дин къуралышланы къарлгъа бойсундуруу политиканы бардыргъандыла. Югославияны къуралууна къралда юч конфессия бек джайылгъанлалдан болгъанды — ортдоксла (Сербия, Черногория, Македонияны асламысы, Босния бла Хорватияны бир кесеги), католицизм (Словения, Хорватиияны асламысы, Герцеговина бла Воеводинаны иги кесеги) эмда ислам (Боснияны иги кесеги, Косово, Сербияны, Черногорияны эмда Македонияны бир къауум районлары). Югославияды католикле [[Ватикан]]нга бойсуннганларын да эсге алыргъа керек болгъанды.

1945-чи джылны августунда Болджаллы халкъ скупщина Аграр реформа эмда колониязацияны юсюнден закон алады, аннга кёре дин джамагъатланы джерлери [[Экспроприация|экспроприация]] этилгенди&lt;ref name=&quot;qn&quot;&gt;Югославия в XX веке: очерки политической истории / К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др. — М.: Индрик, 2011. — С. 554. Режим доступа: http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke {{Wayback|url=http://www.inslav.ru/resursy/elektronnaya-biblioteka/2372-2011-jugoslavija-v-xx-veke |date=20160807101417 }}&lt;/ref&gt;. Аннга джуубха 1945-чи джылны 20-чы сентябрында католик епископат ийнаннганлагъа &quot;сюрюучюню мектубун&quot; джазгъанды, анда &quot;аллахсыз материлизмни&quot; айыблагъанды, эмда дин окъууну ызына къайтарылырын, дин некяхны танылырын даулагъанды&lt;ref name=&quot;qn&quot; /&gt;. 1946-чы джылны сентябрында титочу властла [[коллаборационизм]] бла терслеб хорват католиклени архиепископу [[Степинац, Алоизие|А. Степинацены]] 16 джылгъа тюрмеге олтуртадыла&lt;ref name=&quot;qn&quot; /&gt;. Словен католиклени башчылары, епископ [[Рожман, Грегорий|Г. Рожман]] 1945-чи джылны майында эмиграциягъа кетеди, кечирек [[Рупник, Леон|Рупникни]] иши бла 1946-чы джылны августунда заочно сюд этиледи&lt;ref name=&quot;qn&quot; /&gt;.

== Кёбчюлюк информацияны мадарлары ==

'''Югослав радио эм телевидение''' ({{lang-sh|Југословенска радио-телевизија / Jugoslovenska radio-televizija}}, ''JRT'') — республикан эмда край радителецентрлени ишлерин координация этгенди. 1944-чю джылда къуралгъанды, 1952-1958 дждж. -ФХРЮ-ну радиостанцияларыны ассоциациясы (''Udruženje radiostanica FNRJ''), 1958-чи джылдан 197-чи джыллагъа дери - Югослав радио - ФХРЮ-ну радио бериу ассоциациясы (''Jugoslovensku radiodifuziju - udruženje radiodifuznih ustanova FNRJ'', ''JRD''). Телебериулени радителецентрле эки канал бла бергендиле&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=kE8YoStIniQ&amp;t=6s |title=TV-DX JRT-SRJV 2 E29 11.10.1988 |access-date=2022-01-23 |archive-date=2022-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220123141031/https://www.youtube.com/watch?v=kE8YoStIniQ&amp;t=6s |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=LlcI1zJyDe4 |title=JRT TV Sarajevo 2 - odjava programa - četvrtak, 7. juni 1990. |access-date=2022-01-23 |archive-date=2022-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220123141033/https://www.youtube.com/watch?v=LlcI1zJyDe4 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=fz7SoxB69no |title=Программа передач и конец эфира (JRT TV Sarajevo Югославия,23.09.1990) |access-date=2022-01-23 |archive-date=2022-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220123141029/https://www.youtube.com/watch?v=fz7SoxB69no |url-status=live }}&lt;/ref&gt;,радиобериу да 2-3 программа бла&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://gatchina3000.ru/great-soviet-encyclopedia/bse/127/574.htm |title=БСЭ ст. «Югославское радио и телевидение» |access-date=2022-01-23 |archive-date=2022-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220117221322/http://gatchina3000.ru/great-soviet-encyclopedia/bse/127/574.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://gatchina3000.ru/great-soviet-encyclopedia/bse/127/570.htm |title=БСЭ ст. «Югославия» |access-date=2022-01-23 |archive-date=2021-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211126062107/http://gatchina3000.ru/great-soviet-encyclopedia/bse/127/570.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. 1992-чи джылда кеси оноуу бла джабылгъанды. 

Югослав радио эм телевидение коммунист блокдан биринчи эмда джангыз бериу аулау болуб Европа бериучю бирликге киргенди (тамал салгъанланы бири болгъанды).

 
=== Радио- эм телецентрле ===
Организацияны къурамында сегиз республикан эм край  радио- эм телецентр болгъанды

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
!width=&quot;180&quot;|СФРЮ-ну субъекти!!width=&quot;80&quot;|Аты!!width=&quot;100&quot;|Открыт!!width=&quot;80&quot;|тили
|-
|[[Социалист Республика Босния эм Герцеговина]]
|[[Босния эм Герцеговинаны радио эм телевидениеси|Радио-телевидение Сараево]]
|1969 (1-чи программа)&lt;br&gt;1977 (2-чи программа)&lt;br&gt;1989 (3-чи программа)
|сербохорватский
|-
|[[Социалист Республика Хорватия]]
|[[Хорват радио эм телевидение|Радио-телевидение Загреб]]
|1956 (1-чи программа)&lt;br&gt;1972 (2-чи программа)&lt;br&gt;1988 (3-чю программа)
|серб-хорват
|-
|[[Социалист Республика Македония]]
|[[Македон радио эм телевидение|Радио-телевидение Скопье]]
|1964 (1-чи программа)&lt;br&gt;1978 (2-чи программа)&lt;br&gt;1991 (3-чю программа)
|македон, албан, тюрк
|-
|[[Социалист Республика Черногория]]
|[[Черногорияны радио эм телевидениеси|Радио-телевидение Титоград]]
|1965 (1-чи программа)&lt;br&gt;1984 (2-чи программа)
|черногор
|-
|[[Социалист Республика Сербия]]
|[[Сербияны радио эм телевидениеси|Радио-телевидение Белград]]
|1958 (1-чи программа)&lt;br&gt;1971 (2-чи программа)&lt;br&gt;1989 (3-чю программа)
|серб-хорват
|-
|[[Социалист Республика Словения]]
|[[Словенияны радио эм телевидениеси|Радио-телевидение Любляна]]
|1958 (1-чи программа)&lt;br&gt;1969 (2-чи программа)
|словен
|-
|[[Социалист автоном край Косово]]
|[[Радио-телевидение Приштина]]
|1975 (1-чи программа)&lt;br&gt;1984 (2-чи программа)
|серб-хорват, албан
|-
|[[Социалист автоном край Воеводина]]
|[[Радио-телевидение Нови-Сад]]
|1975
|серб-хорват, маджар, словак, румын, русин
|-
|[[СФРЮ]]
|Югославияны халкъла арасы радиосу
|
|албан, ингилиз, араб, болгар, урум, испан, немец, орус эм француз
|}

* Округ радиостанцияла:
** Radio Koper
** Radio Maribor
** Radio Sljeme
** Radio Rijeka
** Radio Pula
** Radio Osijek
** Radio Split
** Radio Zadar
** Radio Dubrovnik
** Radio Zenica
** Radio Smederevo
** Радио Србобран
** Радио Сомбор
** Радио Студио Б
** Radio Subotica
** Радио Крагуеваца
** Радио Шабац
** Радио Панчево

== Саулукъ сакълау ==
Тито къралгъа башчылыкъ этген джыллагъа СФРЮ медицинаны айныуунда уллу джетишимле этгенди. Сёз ючюн, сабий ёлюуню дараджасы 1952-1979 джыллада 3 къатдан асламгъа азайгъанды: 1000 адамгъа 105,1 адамдан 32,2 адамгъа дери&lt;ref name=autogenerated5 /&gt;.

== Дагъыда къара ==
* [[Югославия]]
* [[Югославия короллукъ]]
* [[Союз Республика Югославия]]
* [[Югославия]]
* [[Югослав къазауатла]]

== Белгиле ==
{{Белгиле}}

== Джибериуле ==
* {{БСЭ3|заглавие=Югославия}}
* [http://geo.historic.ru/enc/item/f00/s00/m000035/index.shtml Югославия, Социалистическая Федеративная Республика Югославия, СФРЮ]
* [http://states-world.ru/state.php/652 Государства мира]
* [https://web.archive.org/web/20101224072241/http://srpska.ru/article.php?nid=414 Экономическая география СФРЮ]
* [http://awards.netdialogue.com/Europe/Yugoslavia/SFRY/SFRY.htm Награды СФРЮ]
* Милан Николич [http://scepsis.ru/library/id_1420.html «1968: студенческий протест в Югославии»]


[[Категория:Югославия]]
[[Категория:Тарих къралла]]
[[Категория:Балканлада тарих къралла]]
[[Категория:Сербияны тарихи]]
[[Категория:Хорватияны тарихи]]
[[Категория:Словенияны тарихи]]
[[Категория:Босния эм Герцеговинаны тарихи]]
[[Категория:Македонияны тарихи]]
[[Категория:Черногорияны тарихи]]</text>
      <sha1>9vd0lrterropi18q893fsdgacvd6bid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марокко</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16313</id>
    <revision>
      <id>124831</id>
      <parentid>121856</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3266" sha1="tnt9d0m8fqncyepf1tvvj8q4dipdx2m" xml:space="preserve">{{Кърал|Аты=Марокко|Оригинал аты={{lang-ar|المملكة المغربية}} ''al'-Mamlyákatu l'-Magribíya'' &lt;br&gt; {{lang-ber|ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⴰⵎⵓⵔ ⴰⴽⵓⵛ}} ''Tagldit n Amur Akuc'' &lt;br&gt; {{lang-fr|Royaume Du Maroc}}|Байракъ=Flag of Morocco.svg|Герб=Coat of arms of Morocco.svg|Карта=Morocco (orthographic projection, WS claimed).svg|Байракъгъа_джибериу=Мароккону байрагъы|Гербге_джибериу=Мароккону герби|Ара шахар=[[Рабат]]|Девиз={{lang-ar|الله، الوطن، الملك}}&lt;br&gt;(Allāh, al Watan, al Malik)|Девизни кёчюрмеси=Аллах, Ата джурт, Король|Гимн=[[File:National Anthem of Morocco.ogg]]|Кърал оноуну формасы=Монархия|Эм уллу шахарла=[[Касабланка]], Рабат, [[Марракеш]], [[Фес]], [[Танжер]], [[Агадир]]|Ара_шахарны_координатлары={{Coord|34|02|N|6|51|W|type:city(580,000)_region:MA-RAB}}|Территория=446,550|Территориясыны орну=57|Суу=0.056|Башчы=[[Мухаммед VI]]|Башчыны постуну аты=Король|Башчыны постуну аты2=[[Марокканы биринчи-министры|Биринчи-министр]]|Башчы2=[[Азиз Аханнуш]]|Официал_тилле=[[араб тил]] и [[бербер тилле]]|Заман бёлюмю=[[+1]]
[[UTC+0]] (Рамадан айда)|Кимден эркинлик=[[Франция|Франциядан]] бла [[Испания|Шпандан]]|Эркинликни датасы=2 марта 1956 джилда|Джыл=2023|Халкъ=36,828,330|Халкъыны орну=38|Басыннганы=79.0|БИП=118,567 млрд|БИП джылы=2019|БИП орну=58|Адам башына БИП джылы=2019|Адам башына БИП=3332|Адам башына БИП орну=126|ААИ джылы=2019|ААИ категориясы=&lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;'''орта'''&lt;/span&gt;|ААИ=0,676|IDH=0,676|ААИ орну=121|Валютасы=[[марокканы дирхамы]] (MAD)|iso3166-1=[[MA]]|Домен=[[.ma]]|Телефон коду=212}}

'''Маро́кко''' ([[Араб тил|араб]]. المغرب‎ аль-Магриб, [[Бербер тил|бербер]]. ⴰⵎⵓⵔ ⴰⴽⵓⵛ, [[Француз тил|фр]]. Maroc), официал аты — '''Маро́кко Короллукъ''' ([[Араб тил|араб]]. المملكة المغربية‎ аль-Мамля́кату ль-Магриби́я, [[Бербер тил|бербер]]. ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ, [[Француз тил|фр]]. Royaume Du Maroc) — [[Африка|Африканы]] эм шимал-кюнбатыш кесегинде орналгъан кърал. Шималдан [[Джерле арасы тенгиз]] бла кюнбатышдан [[Атлантика океан]] бла джууулады.

[[Ара шахар|Ара шахары]] -  [[Рабат]].

== Белгиле ==
{{Африканы къраллары}}
[[Категория:Марокко]]
[[Категория:Африка]]</text>
      <sha1>tnt9d0m8fqncyepf1tvvj8q4dipdx2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тюркменистан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16721</id>
    <revision>
      <id>124852</id>
      <parentid>120499</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T01:23:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8825</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>124852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15555" sha1="6xgabakx30mrl4h94akny32kkvtfo8q" xml:space="preserve">{{Кърал|Аты=Тюркменистан|Оригинал аты={{lang-tk|Türkmenistan}}|Байракъ=Flag of Turkmenistan.svg|Герб=Coat of Arms of Turkmenistan.svg|Карта=Turkmenistan on the globe (Eurasia centered).svg|Байракъгъа_джибериу=Тюркменистанны байрагъы|Гербге_джибериу=Тюркменистанны герби|Тил=[[Тюркмен тил]]|Ара_шахарны_координатлары={{Coord|37|58|N|58|20|E|type:city}}|Ара шахар=[[Ашхабад]]|Эм уллу шахарла=Ашхабад, [[Тюркменабад]], [[Дашогуз]], [[Мары]], [[Балканабад]], [[Тюркменбаши (шахар)|Тюркменбаши]], [[Байрамали]]|Территория=488 100|Кърал оноуну формасы=[[Президент республика]]|Территориясыны орну=53|Суу=4,9|Заман бёлюмю=+5|Гимн=Garaşsyz Bitarap Türkmenistanyň Döwlet Gimni|Домен=[[.tm]]|Телефон коду=993|Валютасы=[[Тюркмен манат]]|ААИ=0,745|IDH=0,745|ААИ джылы=2021|ААИ категориясы=&lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;мийик&lt;/span&gt;|ААИ орну=94|Халкъ=7 057 841&lt;ref name=&quot;Предв итоги переп 2022&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.stat.gov.tm/ |title=Итоги сплошной переписи населения и жилищного фонда Туркменистана 2022 года |access-date=2023-07-20 |archive-date=2023-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720125616/https://www.stat.gov.tm/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;|Джыл=2022|Халкъыны орну=113|Басыннганы=14,5|БИП джылы=2022|БИП=82,6 млрд доллар|БИП орну=74|Адам башына БИП джылы=2022|Адам башына БИП=12 934|Адам башына БИП орну=73|iso3166-1=[[TM]]|Башчыны постуну аты=[[Президент]]|Башчы=[[Сердар Бердымухамедов]]|Башчыны постуну аты2=Халк Маслахатыны председатели|Башчы2=[[Гурбангулы Бердымухамедов]]|Башчыны постуну аты3=Меджлисны председатели|Башчы3=[[Дуньягозель Гулманова]]|Аудио=National anthem of Turkmenistan, performed by the United States Navy Band.oga}}

'''Тюркменистан''' ([[Тюркмен тил|тюркм]]. ''Türkmenistan'' [tʏɾkmønʏˈθːɑːn]), эмда '''Тюркмен''', — Орта Азияны къыбыла-кюнбатыш кесегинде орналгъан кърал&lt;ref name=&quot;atlas&quot;&gt;{{книга|заглавие=Атлас мира: Максимально подробная информация|ответственный=Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов|место=Москва|издательство=АСТ|год=2017|страницы=40|страниц=96|isbn=978-5-17-10261-4}}&lt;/ref&gt;.

Тюркменистан бла къыбыла-кюнчыгъышда [[Афганистан]], къыбылада эмда къыбыла-кюнбатышда [[Иран]], шималда [[Къазакъстан]], шималда эмда кюнчыгъышда [[Юзбекистан]], чеклешеди. Кюнбатышда [[Каспий тенгиз]] джууады.

Бютеулей Тюркменистанны майданы — 491 200 км²&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080506082517/http://turkmenbusiness.org/index.php?go=Content&amp;id=3&amp;SNS=07d3b9f3d65f8b86071b3d04cc183638 ИДЦ «Туркменистан»]&lt;/ref&gt; (дунья къралланы ичинде - 52-и джер, Орта Азияда экинчи). Тюркменистанны территориясыны кёбюсю [[Къаракъум]] къум джер орналады.

[[Ара шахар|Ара шахары]] — [[Ашхабад]]. [[Кърал тил]] — [[тюркмен тил]].

== Географиясы ==
Тюркменистанны 80% майданы Къаракъум къум джер бла джабылады. Къралны орта кесегинде [[Туран чунгур]] бла Къаракъум къум джер орналады. Топография бла шималда Устюрт джалпакъ бла, къыбылада [[Копетдаг]] таула бла, кюнчыгъышда Паропамыз джалпакъ эмда [[Койтендаг]] таула бла, кюнбатышда [[Амударья]] сууну ёзени эмда Каспий тенгиз бла чек салынады. 

Тюркменистан юч тектоник регионладан къуралгъанды: Эпигерсин платформаны региону, Альпий чёкдюрюу эмда эпиплатформа орогенезни району.  

Тюркменистанны Альпий тектоник области джер тебренеуленни эпицентириди. 1869, 1893, 1895, 1929, 1948 эм 1994 джыллада эм кюч джер тебренеулла Копетдаг таулада болдула. 1948 джылда болгъан джер тебренеу Ашхабад шахар бла тёгерегинде орнлагъан эллени кёб юсю чачды. 

Тюркменистан джети джер экорегионладан къуралады: Алайны эмда Кюнбатыш Тянь-Шаньны тюз джери, Копетдагны чегетлери эмда чегет тюз джерле, Бадгиз эмда Карабиль джарым къум джерле, Каспий джанында ба­тыуну къум джери, Ара Азияны тугъай чегетлери, Ара Азияны къыбыла къум джери эмда Копетдагны джарым къум джерлери&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Dinerstein |first1=Eric |last2=Olson |first2=David |last3=Joshi |first3=Anup |last4=Vynne |first4=Carly |last5=Burgess |first5=Neil D. |last6=Wikramanayake |first6=Eric |last7=Hahn |first7=Nathan |last8=Palminteri |first8=Suzanne |last9=Hedao |first9=Prashant |last10=Noss |first10=Reed |last11=Hansen |first11=Matt |last12=Locke |first12=Harvey |last13=Ellis |first13=Erle C |last14=Jones |first14=Benjamin |last15=Barber |first15=Charles Victor |display-authors=1 |year=2017 |title=An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm |journal=BioScience |volume=67 |issue=6 |pages=534–545 |doi=10.1093/biosci/bix014 |issn=0006-3568 |pmc=5451287 |pmid=28608869 |doi-access=free |last16=Hayes |first16=Randy |last17=Kormos |first17=Cyril |last18=Martin |first18=Vance |last19=Crist |first19=Eileen |last20=Sechrest |first20=Wes |last21=Price |first21=Lori |last22=Baillie |first22=Jonathan E. M. |last23=Weeden |first23=Don |last24=Suckling |first24=Kierán |last25=Davis |first25=Crystal |last26=Sizer |first26=Nigel |last27=Moore |first27=Rebecca |last28=Thau |first28=David |last29=Birch |first29=Tanya |last30=Potapov |first30=Peter |last31=Turubanova |first31=Svetlana |last32=Tyukavina |first32=Alexandra |last33=de Souza |first33=Nadia |last34=Pintea |first34=Lilian |last35=Brito |first35=José C. |last36=Llewellyn |first36=Othman A. |last37=Miller |first37=Anthony G. |last38=Patzelt |first38=Annette |last39=Ghazanfar |first39=Shahina A. |last40=Timberlake |first40=Jonathan |last41=Klöser |first41=Heinz |last42=Shennan-Farpón |first42=Yara |last43=Kindt |first43=Roeland |last44=Lillesø |first44=Jens-Peter Barnekow |last45=van Breugel |first45=Paulo |last46=Graudal |first46=Lars |last47=Voge |first47=Maianna |last48=Al-Shammari |first48=Khalaf F. |last49=Saleem |first49=Muhammad}}&lt;/ref&gt;. 

Къралны эм мийик джерии [[Кугитангтау]] таулада орналгъан — [[Айрыбаба]] тау (3137 метр).  

Тюркменистанны эм уллу суулары: Амударья, [[Мургаб]], [[Теджен]] эмда [[Атрек]] .

=== Климаты ===
Тюркменистанны континент къургъакъ климаты барды. [[Кёппенни климат классификациясы]] бла кёб юсю территориясында - къургъакъ къууджерли сууукъ климаты (BWk) эмда (къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде) къургъакъ тюзлю сууукъ климаты (BSk) барды. 

Январны орта температурасы — −4 °C (Атрек сууну ёзенде — +4 °C), июлну — +28 °C.

Джылгъа джауум кёб юсю къшы-джаз заманда тющеди (ноябрдан апрельге дери) Унгуз ары Къаракъумда эмда Орта Къаракъумланы шималында - 100–150 мм; Копетдаг тау этегинде - 200–300 мм, таулада - 400 мм.

== Тарихи ==
Б.э. дери VI—III минг джыллада Тюркменистанны шималында бир джерде джашагъан чабакъчыланы кельтемин маданияты болгъанды.

Б.э. дери V—IV минг джыллада Копетдаг тауланы къатында Анау археология маданияты тураеды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.nyu.edu/handle/2451/40010|title=Краткий очерк истории Туркменистана (до присоединения к России)|author=А.А.Росляков|date=1956|location=Ашхабад|publisher=Туркменгосиздат|access-date=2024-06-14|archive-date=2021-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210621042012/https://archive.nyu.edu/handle/2451/40010|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Б.э. дери III—II минг джыллада Тюркменистанны къыбыла-кюнчыгъышда Маргиан цивилизация къуралыб турду&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://turkmenportal.com/blog/15598/v-ashhabade-prezentovan-katalog-margiana--carstvo-epohi-bronzy-na-territorii-turkmenistana|title=В Ашхабаде презентован каталог «Маргиана – царство эпохи бронзы на территории Туркменистана» &amp;#124; Культура|author=turkmenportal|publisher=Туркменистан, интернет-портал о культурной, деловой и развлекательной жизни в Туркменистане|lang=ru|access-date=2019-07-11|archive-date=2019-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190711200400/https://turkmenportal.com/blog/15598/v-ashhabade-prezentovan-katalog-margiana--carstvo-epohi-bronzy-na-territorii-turkmenistana|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Б.э. дери VI—IV ёмюрледе Тюркменистанны шималында Куюсай маданият къуралгъанды.  Куюсай маданият къыбыла Тюркменистанны маданияты бла бирге буруннгу Хорезм къралны къурадыла. Б.э. дери VI ёмюрню ортасында II Кир Хорезмны алыб Ахеменид империягъа къошду.

Б.э. дери III ёмюрден Тюркменистанны территориясы Парфян падчахлыкъыны къурамына киргенди. (Ара шахары — Ниса).

V—VIII ёмюрледе территорияны эфталитле, Тюрк каганат, андан сора Араб Халифат кючледиле. 

XI ёмюрге Тюркменистанны территориясыны огъузла кючледиле. Ала анда джашагъан тюрк халкъла бла къатышыб тюркмен миллетни къурадыла. XI—XIII ёмюрледе биринчи тюркмен кърал - Сельджукъ империя къуралгъанды&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://runivers.ru/doc/isl/element.php?ELEMENT_ID=83473&amp;SECTION_ID=5574&amp;IBLOCK_ID=50|title=11. Иран, Ирак и Сирия в эпоху Сельджукидов и их преемников (XI – XIII вв.)|publisher=runivers.ru|access-date=2019-07-11|archive-date=2022-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113093059/https://runivers.ru/doc/isl/element.php?ELEMENT_ID=83473&amp;SECTION_ID=5574&amp;IBLOCK_ID=50|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.  

XII—XIII ёмюрледе [[Ануштегин]] тюркмен династия&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.library.chersonesos.org/showtome.php?tome_code=290&amp;section_code=9|title=Предварительные заметки о племенном составе тюркских народностей, пребывавших на юге Руси и в Крыму|author=З.Ш. Навширванов|website=|date=1929|publisher=Симферополь|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005162614/http://www.library.chersonesos.org/showtome.php?tome_code=290&amp;section_code=9|archive-date=2017-10-05|access-date=2022-03-08|url-status=live|}}&lt;/ref&gt; къуралыб эмда башлыкъ эткенди тюркмен къралгъа - Хорезм шахлыкъгъа. Ара шахары Тюркменистанны шималында, [[Кёнеургенч]] (Гургандж) шахарда орналгъанды.

XIII ёмюрню биринчи тёрт этиб биринде монголла кючлегенден сора шахлыкъны территориясы [[Хулагу ильханат|Хулагу ильханатгъа]] кирди, андан сора амир Тимурну Туран къралыны тюшдю.

XVI—XVII ёмюрледе, Тюркменистанны тюрлю кесеклери [[Хива ханлыкъ|Хива ханлыкъгъа]] эмда [[Бухара ханлыкъ|Бухара ханлыкъгъа]] киргендиле.

1869—1885 джыллада Тюркменистанны территориясын [[Росей империя]] кючледи.

[[1917 джыл|1917 джылны]] ноябрдан декабргъа дери совет власть салыргъанды. 1921 джылны 7-чи августда Тюркменистанны кёб юсю территориясы [[Туркестан АССР]]-ге кирди. [[Совет Социалист Республикаланы Бирлешиу|ССРБ]]-ге [[Хорезм ССР]] киргенден сора [[Тюркмен автоном область]] къуралгъанды. [[1924 джыл|1924 джылны]] 27 октябрда уа ол [[Тюркмен ССР]]-ге тюрленгенди. 

1918—1938 джыллада Ара Азияда тюркмен, юзбек, къазах эмда къыргъыз Совет властдан азатлыкъ бла дин ючюн кюрешкенле сауут алыб къаршчы туруу ачыб къазауатны джюрютдюле.

[[1948 джыл|1948 джылны]] 6 октябрда Ашхабадта уллу джер тебрениу 110 минг адам къурман этди.

== Белгиле ==
[[Категория:Тюркменистан]]
&lt;references /&gt;
{{Азияны къраллары}}
{{Тамамланмагъан статья}}</text>
      <sha1>6xgabakx30mrl4h94akny32kkvtfo8q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Марокконы шахарлары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>16829</id>
    <revision>
      <id>124833</id>
      <parentid>113829</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:13:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160" sha1="dslixr82f0yljh5iwqn5vlkyfggzhf2" xml:space="preserve">Бу теманы юсюнден баш статья: [[Марокканы шахарлары]]
[[Категория:Марокконы географиясы]]</text>
      <sha1>dslixr82f0yljh5iwqn5vlkyfggzhf2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124834</id>
      <parentid>124833</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:13:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="et7lwq0273c7r8tqv8qrk2kaj2sb3xk" xml:space="preserve">Бу теманы юсюнден баш статья: [[Марокканы шахарлары]]
[[Категория:Марокконы джерлешимлери]]</text>
      <sha1>et7lwq0273c7r8tqv8qrk2kaj2sb3xk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124838</id>
      <parentid>124834</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>DarqaviPalladin, [[Категория:Марокканы шахарлары]] бетни атын [[Категория:Марокконы шахарлары]] деб тюрлендирди</comment>
      <origin>124834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="et7lwq0273c7r8tqv8qrk2kaj2sb3xk" xml:space="preserve">Бу теманы юсюнден баш статья: [[Марокканы шахарлары]]
[[Категория:Марокконы джерлешимлери]]</text>
      <sha1>et7lwq0273c7r8tqv8qrk2kaj2sb3xk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Арканзас</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16931</id>
    <revision>
      <id>124787</id>
      <parentid>123273</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:53:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Административ бёлюннгени */</comment>
      <origin>124787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30319" sha1="fkq2r3tn3vvwzzz7agx0a3epnusmyxc" xml:space="preserve">{{АБШ-ны штаты
| Аты = Арканзас
| Оригинал аты = State of  Arkansas
| Байракъ = Flag of Arkansas.svg
| Официал аты = Арканзас Штат
| Мухур = Seal of Arkansas.svg
| ИеликБолушАт = Арканзасны
| Карта = Arkansas in United States.svg
| Девиз = «Халкъ башчылыкъ этед»&lt;br&gt;({{lang-la|Regnat populus}})
| Джыр = [[Arkansas (джыр)]]
| Чам ат = «Табигъат штат»&lt;br&gt;({{lang-en|The Natural State}})
| Ара шахар = [[Литл-Рок]]
| УллуШахар = Литл-Рок
| УллуШахарла = [[Форт-Смит (Арканзас)|Форт-Смит]], [[Фейетвилл (Арканзас)|Фейетвилл]], [[Спрингдейл (Арканзас)|Спрингдейл]], [[Джонсборо (Арканзас)|Джонсборо]]
| Халкъ = 3 088 354
| Тергеу джыл = 2024
| ХалкъОрун = 33
| Басыннганы = 57,9
| БасыннганыНомер = 34
| МайданНомер = 29
| Майдан = 137 732
| СуунуМайданы = 2 876
| СуунуПроценти = 2,09
| Кенглик1 = 33°0'
| Кенглик2 = 36°30'
| Кенгине = 385
| Узунуна = 420
| Эм уллу мийиклик = 839
| Орта мийиклик = 20
| Эм гитче мийиклик = 17
| ШтатныДатасы = 1836 джылны 15 июньда
| ШтатныОруну = 25
| ШтатхаДери = [[Арканзас территория]]
| Губернатор = [[Сара Хакаби Сандерс]]
| ВицеГубернатор = [[Лесли Ратледж]]
| ЗакончыгъарыучуОрган = Арканзасны Баш Ассамблея
| ОгъарыПалата = Арканзасны Сенаты
| ТёбенПалата = Арканзасны Келечилени палатасы
| Сенаторла = [[Том Коттон]]&lt;br&gt;[[Джон Бузман]]
| СагъатБёлге = -6/[[Джай заман|-5]]
| Къысхартыу = AR
| Сайт = http://www.arkansas.gov
}}

'''Арканзас'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt; ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Arkansas'', американ айтыу: [ˈɑːrkənsɔː]) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-ны къыбылыда, Къыбыла-Кюнбатыш регионда орналгъан штат. Штатны аты [[Индейлиле|индейлиледен]], [[осейджи]] халкъны тилден келди. Бютеулей Арканзасны территориясы - 137 732 км² (29-чу АБШ-ны штатланы ичинде). 

[[Ара шахар|Ара шахары]] эмда штатны эм уллу шахары - [[Литл-Рок]].

== Географиясы ==
Арканзас бла къыбылада [[Луизиана]], кюнбатышда [[Техас]] эмда [[Оклахома]], кюнчыгъышд [[Теннесси|Теннеси]] эмда [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]], шималда [[Миссури (штат)|Миссури]] штатла чеклешедиле.

Арканзасны кёбюсю кюнчыгъыш чеки [[Миссисипи (суу)|Миссисипи]] суу бла барады, къуру Грин эмда Клей округ болмаса, алада Миссури штат бла чеки Сент-Франсис суу бла барады.

Арканзас рельефы бла эки кесегине бёлюнеди — шимал-кюнбатыш мийик джерле эмда къыбыла-кюнчыгъыш алаша джерле.

Арканзасны территоирясында джети табигъан регион орналады: Озарк джалпакъ, [[Уошита (таула)|Уошита]] таула, [[Арканзас (суу)|Арканзас]] сууну ёзени, [[Мексикан богъаз|Мексикан богъазны]] джагъасыны тюз джерле, Кроулис-Ридж мийик джерле эмда Арканзас сууну аягъы&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.arkansasheritage.com/discover/natural_environments/regions.aspx|deadlink=yes|title = Arkansas Regions  |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120614023536/http://www.arkansasheritage.com/discover/natural_environments/regions.aspx |archivedate = 2012-06-14 }}&lt;/ref&gt;.

Уошита таулада орналгъан штатны эм мийик джери — [[Магазин (тау)|Магазин]] тау (839 м)&lt;ref&gt;{{cite web |title= Arkansas's Highpoint Information |url= http://www.arkansasstateparks.com/!userfiles/pdfs/MM%20Highpoint%20bro%2005.pdf |publisher= [[Arkansas Department of Parks and Tourism]] |access-date= January 2, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130306172243/http://www.arkansasstateparks.com/!userfiles/pdfs/MM%20Highpoint%20bro%2005.pdf |archive-date= March 6, 2013 |url-status= dead |df= mdy-all }}&lt;/ref&gt;.

[[Бланчард-Спрингс дорбунла|Бланчард-Спрингс]] дорбунлача Арканзасда кёб дорбунла орналадыла.

=== Климаты ===
Арканзасны кёб юсю территориясында мылы субтропик климаты барды ([[Кёппен климатланы классификациясы|Кёппен климатланы классификациясында]] - Cfa). Штатны шималында орналгъан таулу районлада континент орта мылы климаты барды. Арканзас Мексикан богъазны джагасына чыкъмайды алай а аны къатында орналады. Аны ючюн Мексикан богъаз штатны климатына влиять этеди. Арканзасда исси, мыллы джай бла суукъ мылы къыш барды. Штатны Литл-Рок ара шахарында июльда орта максимум 34 °C, минимуму 23 °C. Штатны джылгъа орта джауум 1000—1500 мм ортасында къымылдайды. Арканзасда къар санлаб бир болуучады, штатны шимал кесегинде кёбюрек болады.

=== Суулары ===
Арканзас штат суу орунла бла (кёлле, суула, суу джыйылгъан джерле) байды. Ала бары да Миссисипи сууну байссейингъе киредиле. Миссисипи сууну эм башлы къошулгъан суула: [[Арканзас (суу)|Арканзас]], Уайт-Ривер эмда Сент-Франсис. Баффало, Литл-Ред-Ривер, Блэк-Ривер эмда Каш суула Уайт-Ривер суугъа къошулалла. Штатны къыбыла кесегинде баргъан [[Уошита (суу)|Уошита]] суугъа — Салин, Литл-Миссури эмда Каддо суула къошулалла.

Арканзасда кёлле аз болуб аллай а уллу суу джыйылгъан джерле кёбтюле — Де-Грей, [[Уошита кёл|Уошита]], Грирс-Ферри эмда башхала.

== Тарихи ==
[[Шимал Америка|Шимал Америкагъа]] биринчи европачила келгенчи минг джылла бла бусагъатдагъы Арканзас штатны территориясында [[Индейлиле|американы тамырлы халкъла]] - кэддо, осейджи эмда куапо джашагъандыла. [[1541 джыл|1541 джылда]] Арканзасны территориясында биринчи европачи болуб испанлы Эрнандо де Сото Миссисипи сууну, ара Арканзасны эмда Озарк тауланы ётюб кетди. Андан сора 1673 джылда Арканзасгъа француз тинтиучюле Жак Маркетт эм Луи Жолье эмда 1681 джылда Робер Ла Саль эм Анри де Тонти келдиле. Тонти Арканзасда биринчи европачиланы джерлешимни къурады - Арканзас Пост.

[[1803 джыл|1803 джылда]] Наполеон Бонапарт Француз Луизиананы, Арканзасны бютеулей территориясы бла бирге АБШ-ге [[Луизиананы сатыб алыу|сатгъанды]].

[[1819 джыл|1819 джылны]] 4 июлда [[Арканзас Территория]] къуралгъанды. [[1821 джыл|1821 джылда]] Арканзасны ара шахары Арканзас Постдан Литл-Рокгъа кёчюрдюле. 

1836 джылны 15 июнда Арканзас АБШ-ге санау бла 25-чи болуб, къул джегиучю штатча къошулду&lt;ref&gt;[https://www.loc.gov/item/today-in-history/june-15/ Today in History - June 15]&lt;/ref&gt;.  

[[АБШ-да граждан къазауат|АБШ-да граждан къазауатгъа]] дери Арканзасда къул джегиучю экономика иги ёсюб кючлю болганды. 1860 джылда Арканзасда 111 115 къул джашагъанды, ол штатны адам санындан 25% чакълы болгъанды.  

[[1861 джыл|1861 джылны]] 6 майда штатны съезды Арканзас АБШ-ден чыгъыб [[Американы Конфедератив Штатлары|АКШ]]-ге къошулур ючюн чёб атдыла. 

Къазауатны алында сермешиуле Арканзасны шимал-кюнбатышда болгъандыла: Кейн-Хилл сермешиу, Пи-Ридж сермешиу эмда Прейри-Гроув сермешиу. 1862 джылда Бирлешиуну генералы Сэмюэл Кертис штатны ичи бла Хелена шахаргъа джеткенед. 1863 джылны 10 сентябрда генерал Фредерик Стил башчылыкъ эткен Бирлешиуну аскери Литл-Рокну алды. 

Къазауат бошалгъандан сора [[1868 джыл|1868 джылны]] июнда Арканзасны закончыгарыучу органы 14 эсгертиуну къабыл этгенден сора АБШ-ны Конгресси Аризона  бирлешиуге къайтарыуну билдирди. 

1874 джылда Брукс-Бакстерны ушуру деб айтылгъан Республикан партияны къаумланы арасында кюрешиу болгъанды. Ол дауну Джозеф Бруксгъа аны джанлы адамланы джыилуну чачаргъа буйрукъ бериб АБШ-ны президенти Улисс Грант тохтатгъанды. 

Ол даундан сора штатда алгъынгы конфедератланы сайларгъа эркинликни ызына берген джангъы конституцияны алдыла. Аны бла Аризонада Реконструкциясы бошалды.  

[[1895 джыл|1895 джылда]] акъ расаны башхаладан онглулукъгъа санагъан [[Джеймс Кларк (Арканзас)|Джеймс П. Кларк]] штатны Демократ партиядан губернатору болду&lt;ref&gt;[https://encyclopediaofarkansas.net/entries/james-paul-clarke-93/ James Paul Clarke] (1854–1916)/Eighteenth Governor (1895–1897)&lt;/ref&gt;. 

[[1903 джыл|1903 джылда]] Арканзасда трамвайлада раса сегрегация джорукъ къабыл этилгенди. [[1904 джыл|1904 джылны]] мартда Сент-Чарльз шахарда акъланы джыйыны тёрт кюннге 13 афроамериканланы ёлтюрдюлле.  

[[1927 джыл|1927 джылны]] Миссисипиде Уллу суу къобуу Уошита сууну узунуна орналгъан районлагъа джайылгъанды.  

1940 - 1943 джыллада 10% штатны джашагъан адамланы санындан Арканзасдан мийик иш хакъны излеб [[Мичиган]] эмда [[Калифорния|Калифорниягъа]] кёчтюлле. [[Экинчи дуния къазауат|Экинчи дуния къазауатда]] Арканзасдан 194 645 адам аскерде къуллукъ этгендиле, аладан 3519 адам къазауатда ёлдюле.  

[[1953 джыл|1953 джылда]] Литл-Рокда штатны биринчи телевидения станция KRTV (17-чи канал) ишлеб башлады.  

[[1954 джыл|1954 джылны]] 17 майда АБШ-ны Баш Судю кърал школлада раса сегрегация конституциялы тюлдю деб бегим этди.  

[[1967 джыл|1967 джылны]] 10 январда [[Уинтроп Рокфеллер]] Реконструкция замандан биринчи Арканзасны [[Республикан партия (АБШ)|республикан партиядан]] губернатор болду.  

[[1969 джыл|1969 джылны]] 2 июлда Роджерс шахарда Сэм Уолтон [[Walmart]] компанияны биринчи тюкенни ачды&lt;ref&gt;[https://study.com/academy/lesson/history-walmart-overview-timeline-facts.html#:~:text=1962%E2%80%93The%20first%20Walmart%20opens,the%20first%20stores%20in%20Canada History of Walmart | Timeline &amp; Founding]&lt;/ref&gt;.  

32 джыл болгъан [[Билл Клинтон]] [[1979 джыл|1979 джылны]] 9 январда Аризонаны 40-чы губернатору болду&lt;ref&gt;[https://www.nga.org/former-governors/arkansas/ Former Governors - Arkansas]&lt;/ref&gt;.     

[[1986 джыл|1986 джылда]] Арканзасда эм мийик (167 м), 40 этажы болгъан Симмонс къала мекям ([[Ингилиз тил|ингил]].''Simmons Tower'') къуралгъанды.          

[[1999 джыл|1999 джылны]] 21 январда бир кюнге эмда айгъа рекордгъа джазылгъан штатда 56 [[торнадо]] болгъанды. Тогъуз адам ёлгендиле эмда 162 адам джаралы болгъанды.          

[[2018 джыл|2018 джылда]] Фрэнк Скотт-кичи Литл-Рокну биринчи африкаамериканлы сайланнган башчисы болду.          

[[2024 джыл|2024 джылда]] болгъан АБШ-ны президент сайлаулада Арканзасда [[Дональд Трамп]] 64.20% алыб [[Камала Харрис|Камала Харрисны]] (33.56%) озду&lt;ref&gt;[https://www.politico.com/2024-election/results/arkansas/ Donald Trump wins Arkansas]&lt;/ref&gt;.          

== Халкъы ==
АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Арканзасда 3 011 524 адам джашагъанды. [[АБШ-ны халкъыны тергеу бюро|АБШ-ны халкъыны тергеу бюрону]] болумну кёргюзген затлагъа кёре 2024 джылда Арканзасда 3 088 354 адам джашагъанды. Штатны адам джашагъан арасы [[Фолкнер (округ)|Фолкнер]] округда орналады, Вустер шахарны къатында&lt;ref&gt;[https://www.census.gov/geographies/reference-files/time-series/geo/centers-population/historical-by-year.html#:~:text=Table_title:%202020%20Table_content:%20header:%20%7C%20State%20%7C,Latitude:%2039%C2%B032'05%22%20%7C%20West%20Longitude:%20105%C2%B011'07%22%20%7C Historical State Centers of Population by Year for 1880-2020 Censuses]&lt;/ref&gt;. АБШ-ны Юй къурау министерствосуну юйюрсюзню багъа бериу бла Арканзасда 2022 джылда къуру 2459 юйюрсюз джашагъанды&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww.huduser.gov%2Fportal%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Fxls%2F2007-2022-PIT-Counts-by-State.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK |title=Archived copy |access-date=March 11, 2023 |archive-date=March 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314020239/https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww.huduser.gov%2Fportal%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Fxls%2F2007-2022-PIT-Counts-by-State.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.huduser.gov/portal/sites/default/files/pdf/2022-AHAR-Part-1.pdf|title=The 2022 Annual Homelessness Assessment Report (AHAR) to Congress|website=Huduser.gov|access-date=September 30, 2023}}&lt;/ref&gt;.

2020 джылда болгъан санаугъа кёре Арканзасда халкъы къуралгъаны:
{| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;; text-align:right; font-size:80%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:90%&quot; |
|-
! Раса эмда Халкъы&lt;ref name=&quot;2020DP1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://data.census.gov/table/DECENNIALDP2020.DP1?g=040XX00US05 |title=Profile of General Population and Housing Characteristics: 2020 Demographic Profile Data (DP-1): Arkansas |publisher=United States Census Bureau |access-date=April 2, 2024}}&lt;/ref&gt;

! data-sort-type=number |Бютеулей
|-
| [[Испан болмагъан акъла|Акъла]]
|align=right| 61,7%
|-
| [[Африкан америкачыла|Къарала]]
|align=right| 15,1%
|-
| [[Испанлыла неда Латинле]]
|align=right| 8,5%
|-
| [[АБШ-ны тамырлы халкълары|Тамырлы халкъла]]
|align=right| 0,9%
|-
| [[Американ Азиатла]]
|align=right| 1,7%
|-
| [[Шош океанчыла]]
|align=right| 0,5%
|-
| Башхала
|align=right| 4,5%
|-
| Эки эмда андан артыкъ раса болгъанла
|align=right| 7,1%
|}
=== Дин ===
Арканзасны халкъыны дин къурамы 2023 джылда&lt;ref&gt;People in Arkansas/[https://www.pewresearch.org/religious-landscape-study/state/arkansas/ Religious composition]&lt;/ref&gt;:
* [[Христианлыкъ]] — 79%
** Инджилик протестантла — 50%
** Башха [[протестантла]] — 21%
** [[Католикле]] — 5,1%
** [[Мормонла]] — 1%
** Башха христианлыла — 1.9%
* [[Ислам|Муслиманла]] — 0,2%
* Буддистле — 0,1%
* Башха динле — 2,97%
* Динсизле — 18%

== Экономикасы ==
2023 джылда Арканзасны [[Бютеулюк ич продукт|БИП]]-и 176,24 млрд долларгъа джетгенди&lt;ref name=&quot;GDPByState&quot;&gt;{{cite web |title=GDP by State |url=https://www.bea.gov/data/gdp/gdp-state |website=GDP by State &amp;#124; U.S. Bureau of Economic Analysis (BEA) |publisher=Bureau of Economic Analysis |access-date=May 24, 2024}}&lt;/ref&gt;. Адам башына уа БИП - 54 347 доллар болгъанды, олда штатланы ичинде 46 орундады&lt;ref name=&quot;r095&quot;&gt;{{cite web | last=Account | first=Economic | title=Personal Income by State | website=U.S. Bureau of Economic Analysis (BEA) | date=March 29, 2024 | url=https://www.bea.gov/data/income-saving/personal-income-by-state | access-date=May 24, 2024}}&lt;/ref&gt;. Штатны экономикасыны эм баш санагъатлары: [[эл мюлкю]], логистика; ашарыкъ этген, къагъыт, хауакосмос эмда сакълау промышленность. Арканзасны эл мюлкюню чыгъаргъан баш продукциясы: къа­натлы ёсдюрюу эмда гаккы чыгъарыу, [[соя]], [[сорго]], тууар мал, [[мамукъ]], [[принч]], тонгъузла эмда [[сют]]. Арканзас принчны эмда таукъну ёсдюрюу бла АБШ-ны штатланы ичинде алда барады. 

Штатда халкъа арасы Walmart эмда [[Tyson Foods]] компанияланы штаб-фатары орналады.

Арканзасны шахталарында табигъат газ, [[нефть]], щебень, [[бром]] эмда [[ванадий]] къазадыла.

Ийнели къауумладан мычхыдан чыкъгъан кереклени производство бла АБШ-де 4-чю, Къыбылада биринчи штатды&lt;ref&gt;{{cite web |first= Matthew H. |last= Pelkki |title= An Economic Assessment of Arkansas's Forest Industries: Challenges and Opportunities for the 21st Century |publisher= University of Arkansas-Monticello School of Forest Resources, Arkansas Forest Resources Center, University of Arkansas Division of Agriculture |url= http://arkansasagnews.uark.edu/afrc-007.2.1-20.pdf |access-date= October 4, 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120928163327/http://arkansasagnews.uark.edu/afrc-007.2.1-20.pdf |archive-date= September 28, 2012 |url-status= dead |df= mdy-all }}&lt;/ref&gt;.

Туризм Арканзасны экономикасында уллу магъаналы болады. Штатда 52 штатны миллет парк эмда 7 АБШ-ны паркланы Миллет къуллукъну паркла орналадыла. Штатны кёб шахарлада кёб турист джыйгъан фестивалла бардыралла.

== Политикасы ==
Арканзасны закончыгъарыучу джыйылыуу — эки палаталадан къуралгъан Арканзасны Баш Ассамблеясы ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Arkansas General Assembly''). Огъары палатасы - 35 членден къуралгъан Сенатды, тёбен палатасы - 100 членден къуралгъан Келечелени палатасыды. Закончыгъарыучула Сенатда олтургъанла тёрт джылгъа эмда Келечелени палатасында эки джылгъа сайланадыла.

=== '''Штатны толтуруучу власты''' ===

Арканзасда толтуруучу власты губернатордан, вице-губернатордан, штатны секретарындан, аудитордан, баш прокурордан, хазначындан эмда джер коммисардан къуралады. Арканзасда толтуруучу властха башчылыкъ тёрт джылгъа сайланнган губеранатор этеди. Вице-губернаторны энчи сайланнган этедиле. [[2023 джыл|2023 джылны]] 13 январдан сора Арканзасны 47-чи губернатору - [[Сара Хакаби Сандерс]] ([[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]])&lt;ref&gt;[https://tass.ru/encyclopedia/person/sanders-sara Сандерс, Сара]/ТАСС&lt;/ref&gt;.
=== '''Сюдлюк система''' ===
Арканзасны сюдлюк системасы Арканзасны Баш сюдю, Арканзасны Апелляция сюдю, округ сюдле, район сюдле эмда шахар сюдле къураладыла. Арканзасны баш сюд органы - сегиз джылгъа сайланнган джети сюдю бла къуралгъан [[Арканзасны Баш сюдю]] (ингил. ''Arkansas Supreme Court''). Арканзасда 28 сюд округ барды. Хар сюд округ да беш бёлюме бёлюнеди: уголов, граждан, ёлгенден къалгъангъа, юйдеги эмда джылы джетмегенлени ишлени сюдлери. Арканзасны Апелляция сюдю алты джылгъа сюд округладан сайланнган онэки сюдю бла къуралады. 

== Административ бёлюннгени ==
Арканзас 75 округга (''county'') бёлюнеди. Штатда 10 округда эки административ арасы барды, аны бла [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]] штат бла бирге АБШ-де биринчи джер тутады. Арканзасда майданы бла эм уллу округ — [[Юнион (Арканзас, округу)|Юнион]] (2733 км²) эм гитче — [[Лафайет (Арканзас, округу)|Лафайет]] округ (1362 км²), адам саны бла эм уллу  — [[Пюласки (Арканзас, округу)|Пюласки]] (401 209 адам), эм азсанлы — [[Калхун (Арканзас, округу)|Калхун]] (4 690 адам).

== Спорту ==
Арканзасда командалыкъ спортну видлегъе ойнаргъа эмда къарагъа сюедиле. Американ футбол усталыкъ командала штатда джокъду аны ючюн студент американ футбол энчи магъаналыды штатда. Арканзасны эм айтылгъан биринчи дивизионда ойнагъан Арканзасны Университетни футбол командасы — «[[Арканзас Рейзорбэкс (американ футбол)|Арканзас Рейзорбэкс]]». Аризонадан биринчи дивизионда ойнагъан башхала командала — Арканзас штатны Университетни эмда Ара Арканзасны Университетни командалары.

Бейсбол эртеден тамырланыргъанды Арканзасда. Штадта кичи лигалада ойнагъан эки команда орналады: «[[Арканзас Трэвелерс]]» [[Норт-Литл-Рок|Норт-Литл-Рокда]] ойнайла эмда «[[Нортвест Арканзас Натуралс]]» — [[Спрингдейл (Арканзас)|Спрингдейлде]]. 

=== Уулау эмда чабакъ тутуу ===
[[1915 джыл|1915 джылда]] штат уулауну джарашдырыргъа ючюн Арканзасны уулау эмда чабакъ тутуу юсюнден комиссияны къуралды&lt;ref&gt;{{cite web |last= Griffee |first= Carol |title= Odyssey of Survival, A History of the Arkansas Conservation Sales Tax |page= 10 |url= http://www.teaming.com/sites/default/files/REPORT%20Odyssey%20of%20Survival-%20A%20History%20of%20the%20AR%20Conservation%20Sales%20Tax.pdf |access-date= September 16, 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130117082707/http://www.teaming.com/sites/default/files/REPORT%20Odyssey%20of%20Survival-%20A%20History%20of%20the%20AR%20Conservation%20Sales%20Tax.pdf |archive-date= January 17, 2013 |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;. 2022 джылда Арканзасда 16 джылдан тамада 516 000 адам чабакъ тутуу бла кюрешгендиле. 2022 джылда ала чабакъ тутуугъа 3,8 млрд доллар джойдулла. Эмда уулау бла Арканзасда 16-34 джылдагъы 270 000 адам кюрешедиле, аладан кёб юсю бабушгъа эмда буугъа уугъа чыкъгъандыла. 2022 джылда Арканзасда уулаугъа 1,7 млрд доллар джойдулла. 127 000 чакълы адам Арканзасгъа башха штатладан уугъа келдиле&lt;ref&gt;[https://www.agfc.com/news/national-survey-sheds-new-light-on-outdoor-participation/#:~:text=According%20to%20the%202022%20National%20Fishing%2C%20Hunting,per%20angler%20in%202022%20was%20about%20$2%2C500 National survey sheds new light on outdoor participation]&lt;/ref&gt;.

== Сурат галерея ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
File:21-16-009-capitol.jpg|[[Арканзасны Капитолии]]
File:Mt. Magazine State Park 025.jpg|Магазин тауну штат паркы.
File:Morning on the Buffalo River.jpg|Буффало суу Озарк таулада.
File:Mansion Front View 7-10-2020.jpg|Арканзасны губернаторны мекямы.
File:Monument to Confederate Women, Little Rock, Arkansas.jpg|[[АКШ|Конфедерат]] тыширыугъа эсгертме.
File:Lake Ouachita State Park, Arkansas, United States 03.jpg|Уошита кёлню штат паркда.
File:The federal courthouse and post office in Texarkana. Like the city, this building is half in Texas (to the left in this photo) and half in Arkansas LCCN2014630234.tif|[[Тексаркана]] агломерацияны сюдню эмда почтаны мекямы. Мекякмны сол джаны Техасда, он джаны Арканзасда орналады.
File:Boxley Valley 001.jpg|Боксли ёзенде, 21 Арканзасны уллу джолдан кёрюне.
File:William J. Clinton Presidential Library 2016 1.JPG|[[Билл Клинтон|Билл Клинтонну]] Президент библиотекасы.
&lt;/gallery&gt;

== Джибериуле ==
* http://arkansas.gov/&lt;nowiki/&gt; - Арканзасны официал сайты.

== Белгиле ==
[[Категория:Арканзас]]
[[Категория:АБШ]]
&lt;references /&gt;{{Арканзас}}{{АБШ-ны административ бёлюнюую}}</text>
      <sha1>fkq2r3tn3vvwzzz7agx0a3epnusmyxc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кабо-Верде</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18495</id>
    <revision>
      <id>124845</id>
      <parentid>122238</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T00:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8825</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>124845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15154" sha1="2quxghko9ydvbz7duo4y81ri17xrcdv" xml:space="preserve">{{Кърал|Аты=Кабо-Верде|Байракъ=Flag of Cape Verde.svg|Герб=Coat of arms of Cape Verde.svg|Карта=CPV orthographic NaturalEarth.svg|Оригинал аты={{lang-pt|República de Cabo Verde}}&lt;br&gt;{{lang-kea|Repúblika di Kabu Verdi}}|Байракъгъа_джибериу=Кабо-Вердону байрагъы|Гербге_джибериу=Кабо-Вердону герби|Девиз=Unidade, Trabalho, Progresso|Девизни кёчюрмеси=Бирлик, иш, прогресс|Аудио=Cântico da Liberdade (instrumental).ogg|Гимн=Cântico da Liberdade|Ара шахар=[[Прая]]|Эм уллу шахарла=Прая, [[Минделу]]|Тил=[[португал тил]], [[кабовердиану тил]]|Ара_шахарны_координатлары={{coord|14|54|59|N|23|30|34|W|display=inline}}|Территория=4 033|Территориясыны орну=166|Эркинликни датасы=[[1975 джыл]]ны [[5 июль]]да|Кимден эркинлик=[[Португалия|Португалиядан]]|Кърал оноуну формасы=[[парламент республика]]|Башчыны постуну аты=[[Кабо-Вердени президенти|Президент]]|Башчы=[[Жозе Мария Невеш]]|Башчыны постуну аты2=Биринчи-министр|Башчы2=[[Улиссеш Коррейя и Силва]]|Халкъ={{ёсюу}}491 233|Джыл=2021|Халкъыны орну=172|Басыннганы=130|БИП={{ёсюу}}2.598 млрд|БИП джылы=2023|БИП орну=181|Адам башына БИП джылы=2023|Адам башына БИП={{ёсюу}}4 502|Адам башына БИП орну=117|ААИ джылы=2023|IDH={{ёсюу}}0.668|ААИ={{ёсюу}}0.668|ААИ орну=135|ААИ категориясы=&lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;'''орта'''&lt;/span&gt;|Валютасы=[[Кабо-Вердени эскудо]] (CVE)|Заман бёлюмю=[[UTC−1]]|iso3166-1=[[CV]]|Домен=[[.cv]]|Телефон коду=238|Гимнни кёчюрмеси=Азатлыкъны джыры}}

'''Кабо-Верде''' ([[Португал тил|порт]]. ''Cabo Verde'' [ˈkabu ˈveɾdɨ], [[Кабовердиану тил|кабовердиану]]. ''Kabu Verdi'' [ˈkabu ˈveɾdi]), официал аты —  '''Ка́бо-Ве́рде''' '''Респу́блика''' ([[Португал тил|порт]]. ''República de Cabo Verde'' [ʁɛˈpublikɐ dɐ ˈkabu ˈveɾdɨ],  [[Кабовердиану тил|кабовердиану.]] ''Repúblika di Kabu Verdi'' [ɾɛˈpublikɐ di ˈkabu ˈveɾdi]) — Кюнбатыш [[Африка|Африкада]], [[Атлантика океан|Атлантика океанда]], Кабо-Верде архипелагда орналгъан айрымкан кърал.

[[Ара шахар|Ара шахары]] — [[Прая]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20251214205822/https://bigenc.ru/c/kabo-verde-e03773 Республика Кабо-Верде]/БРЭ&lt;/ref&gt;.

== Географиясы ==
Кабо-Верде архипелаг Атлантинка океанны орта кесегинде, африканы джагъасындан 570 км кюнбатышгъа, [[Сенегал]] бла [[Гамбия|Гамбияны]] катында орналады. Кабо-Верде Макаронезия экорегионну кесегиди. Кабо-Вердени тенгиз джагъасы — 965 км. Къралны бютеулей майданы — 4033 км². 

Кабо-Верде 10 уллу эмда 8 гитче айрымканладан къуралады. Архипелагга кирген айрымканла эки группагъа бёлюнедиле: 
*Ышыкъ джаны айрымканла ([[Португал тил|порт]]. ''sotavento''): [[Сантьягу (Кабо-Верде)|Сантьягу]], Брава, Фогу, Маю. Эмда гитче айрымканла: Бранку, Разу, Гранди, Луиш-Карнейру, Санта-Мария, Сападу, Сима, Ду-Рей ([[Португал тил|порт]]. ''Ilhéu do Rei'').
*Джел джаны айрымканла ([[Португал тил|порт]]. ''barlavento''): [[Санту-Антан]], Сан-Висенте, Сан-Николау, Санта-Лузия, Сал, [[Боавишта (айрымкан)|Боавишта]].
Майданы эмда адам саны бла эм уллу айрымкан — Сантьяго. Бу айрымканда къралны ара шахары Прая орналады. Сал, Боа-Виста эм Майо иги кесек джассы, къумлу эмда къургъакъ айрымканлалла. Башхала кёбюсю къаялы, кёбрек ёсюмлюк болгъан айрымканлалла.

Кабо-Вердени таулу, кёб джукъланнган эмда ишлеген вулканла болгъан рельефы барды. Къралны эм мийик джери — [[Фогу (вулкан)|Фогу]] вулкан (2829 м) Фогу айрымканда орналгъан эмда мийиклги бла экинчи [[Топу-де-Короа]] вулкан (1979 м) Санту-Антан айрымканда орналгъан. 

=== Климаты ===
Кабо-Вердеде къургъакъ тропик климаты барды ([[Кёппенни климат классификациясы|Кёппени климат классификациясы]] бла исси джарымкъургъакъ климат — ''BSh''''')'''. Кабо-Вердени климатын къа­тында баргъан суукъ атлантика агъымла Африканы кюнбатыш джагъасыны климатындан джумушакъ эмда къургъак этедиле. [[Апвелинг]] тиймеген ючюн Кабо-Вердеде хауаны температурасы Сенегалдан суукъракъды эмда сууну джылыракъды.  

Орта температурасы 22 °C-дан февралда 27 °C -гъа сентябрда тюрленеди. Океанда сууну температурасы: февраль—мартда +21°C-дан +22 °C-гъа, август-октябрьда +25°C-дан +26 °C-гъа тюрленеди. Джылгъа джауум — 100—300 мм. 

Кабо-Верде айрымканлада эки чакъ барды: октябрдан июльню ортасына «Джел заман» (порт. ''Tempo das Brisas),'' эмда кюшлю тропик таякъ джангурла болгъан, августдан сентябргъа «Джангур заман» ''(''порт. ''Tempo das chuvas''). Октябрдан июньгъа ургъан [[Сахара|Сахарадан]] келген кюнчыгъыш джел (харматан) ууакъ букъуну келтиреди айрымканлагъа. 

== Тарихи ==
XII ёмюрде джашагъан араб тинтиучюню [[Мухаммад аль-Идриси|Мухаммад аль-Идрисини]] дневникледе Кабо-Верде айрымканла биринчи айтыладыла.

1456 джылда архипелагны джартысы айрымканланы венецияны тинтиучю Альвизе Кадамосто европачылагъа ачты. 

1460 джылда Сал айрымкангъа Диогу Гомеш эмда Диогу Афонсу португал капитанла тюшдюле эмда артдагъы джыллада ала башха айрымканланы ачтыла.

1462 джылда потугалчила Сантьягу айрымканда Рибейра-Гранди (Ribeira Grande, «уллу суу»; бусагъатдагъы [[Сидаде-Велья]]) тропикледе европачиланы биринчи элни къурадыла.

1495 джылда Кабо-Верде айрымканланы Португалия ие болгъаны официал билдирдиле.

1533 джылда Рибейра-Гранди эл архипелагда биринчи шахар болду.

1581-1640 джыллада Кабо-Верде Испанияны колунда эди.

1712 джылда Жак Кассар командирлик этиу француз пиратла Рибейру-Гранди шахарны чачдыла эмда 1770 джылдан сора Санта-Мария шахар (1858 джылда атын ауушдуруду Праягъа) архипелагны ара шахары болду.

1876 джылда Кабо-Вердеде [[Къул тутуу|къул тутууну]] эмда къул сатууну тыйгъандыла.

1951 джылда Кабо-Верде эмда Португалияны башха колониялары тенгизарты провинция (provincia ultramarina) статус алдыла.

1956 джылда Гвинеяны эмда Кабо-Вердени халкъланы биригиуну эмда бойсунмаулукъну Африкан партиясы къуралгъанды.

1960 джылда Гвинеяны эмда Кабо-Вердени халкъланы биригиуну эмда бойсунмаулукъну Африкан партиясы Гвинеяны эмда Кабо-Вердени бойсунмаулукъну Африкан партиясына (ПАИГК) атны тюрленгенди. [[Амилкар Кабрал]] — баш секретари болду.

1963 джылда ПАИГК сауутланнган кюрешиуню португал властла бла ачты.

1973 джылда Амилкар Кабралны ёлтюрдле.

1974 джылны ноябрнда Лиссабонда къралны эркинлигини билдириуге кесаматгъа португал властла бла ПАИГК къол салгъандыла. Кабо-Верде автоном республиканы кёчген кёзюуге правительствосу къуралгъанды.

1975 джылны 30 июньда болгъан Кабо-Верде республиканы Миллет ассамблеягъа сайлауда ПАИГК хорлагъанды. Аристидес Перейра республиканы президенти болгъанды.

1975 джылны 5 июльда Кабо-Вердени эркинлиги билдириргенди.

1981 джылда Кабо-Вердени бойсунмаулукъну Африкан партия (ПАИКВ) къуралгъанды. Бир партия оноу бегиргенди.

1990 джылда Демократияга къозгъалыу (МПД) партия къуралгъанды.

1991 джылны 13 январда болгъан биринчи демократ сайлауда МПД хорлагъанды, фервалда уа Антониу Машкареньяш Монтейруну президент постгъа сайлагъандыла. 

1997 джылда офшор банк арасын къуралгъандыла.

2011 джылны  21 августда президент сайлауда Жорже Карлуш Фонсека хорлаб джангы президент болду. 2026 джылда аны экинчи президент болджалгъа сайладыла.

2021 джылны 17 октябрда Кабо-Вердени бойсунмаулукъну Африкан партиядан эски биринчи-министри [[Жозе Мария Невеш]] президент сайлауда хорлады&lt;ref&gt;[https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/12688951 Оппозиционер Жозе Мария Невеш победил на президентских выборах в Кабо-Верде.]/ТАСС&lt;/ref&gt;.

2024 джылны 2 февралда Кабо-Верде малярияны хорлагъан Африкада ючюнчю кърал болду&lt;ref&gt;{{cite web |title=WHO certifies Cabo Verde as malaria-free, marking a historic milestone in the fight against malaria |url=https://www.who.int/news/item/12-01-2024-who-certifies-cabo-verde-as-malaria-free--marking-a-historic-milestone-in-the-fight-against-malaria |website=www.who.int |language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Политикасы ==
Кабо-Верде — унитар парламент республикады. Къралгъа эмда аскерге башчылыкъны 5 джылгъа сайлангъан президент этеди. Къралны баш закончыгъарыучу органы 5 джылгъа сайлангъан 72 депутатладан къуралгъан Миллет ассамблеяды. Ассамблеяны депутатлары биринчи-министирни сайлайля. Ол да министрлени кабинети къурамы салыугъа президентге кёргюзтеди.

2021 джылны 17 октябрда сайлангъан Кабо-Вердени президенти — Жозе Мария Невеш.

Кабо-Вердеде джети регистрациягъа джазылгъан джети партия барды. Аладан эм башлы:
* «[[Кабо-Вердени бойсунмаулукъну Африкан партия]]», ПАИКВ ({{lang-pt|Partido Africano da Independência de Cabo Verde, PAICV}}), председатели — [[Жозе Мария Невеш]] ({{lang-pt|José Maria Neves}}), баш сек. — [[Аристидеш Лима]] ({{lang-pt|Aristides Lima}}).
* «[[Демократияга къозгъалыу (Кабо-Верде)|Демократияга къозгъалыу]]», МПД ({{lang-pt|Movimento para a Democracia, MPD}}), башчи — [[Улиссеш Коррейя и Силва]].
* «Демократ бирликни партиясы», ПДЕ ({{lang-pt|Partido da Convergência Democràtica, PCD}}). Председатели — [[Эурику Монтейру]] ({{lang-pt|Eurico Monteiro}}).
* Тюрленигъе ючюн демократ бирикме.

=== Профсоюз бирлешме ===
Кабо-Вердеде 1978 джылда къуралгъан, 9 минг член болгъан Кабо-Вердени ишлегенлени миллет бирлешмеси ([[Португал тил|порт]]. União Nacional dos Trabalhadores de Cabo Verde — Central Sindical, UNTC — CS) барды. Баш секретари — [[Жулиу Ашсенсау Силва]] ([[Португал тил|порт]]. Júlio Ascensăo Silva).

== Белгиле ==
[[Категория:Къралла]]
[[Категория:Айрымкан къралла]]
[[Категория:Кабо-Верде]]
&lt;references /&gt;
{{Африканы къраллары}}</text>
      <sha1>2quxghko9ydvbz7duo4y81ri17xrcdv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Арканзасны округлары</title>
    <ns>10</ns>
    <id>18744</id>
    <revision>
      <id>124795</id>
      <parentid>122881</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5261" sha1="sngpb3f3k2ozz281mwat08tlof332uc" xml:space="preserve">{{Навигационная таблица
|аты                       = Арканзасны округлары
|башлыкъ                   = [[Файл:Flag-map of Arkansas.svg|24px|link=]] [[Арканзасны округларыны тизмеси|Арканзасны округлары]]
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}
&lt;/includeonly&gt;
|класс_списков             = hlist
|изображение               = [[Файл:Seal of Arkansas.svg|90px]]
|список1 = [[Арканзас (округ)|Арканзас]] • [[Ашли (округ)|Ашли]] • [[Бакстер (округ)|Бакстер]] • [[Бентон (Арканзас, округу)|Бентон]] • [[Брадли (округ, Арканзас)|Брадли]] • [[Бун (округ, Арканзас)|Бун]] • [[Ван-Бьюрен (округ, Арканзас)|Ван-Бьюрен]] • [[Вашингтон (округ, Арканзас)|Вашингтон]] • [[Вудрафф (округ)|Вудрафф]] • [[Гарленд (округ)|Гарленд]] • [[Грант (округ, Арканзас)|Грант]] • [[Грин (округ, Арканзас)|Грин]] • [[Даллас (округ, Арканзас)|Даллас]] • [[Дешей (округ)|Дешей]] • [[Джефферсон (округ, Арканзас)|Джефферсон]] • [[Джонсон (округ, Арканзас)|Джонсон]] • [[Джэксон (округ, Арканзас)|Джэксон]] • [[Дру (округ)|Дру]] • [[Изард (округ)|Изард]] • [[Индепенденс (округ)|Индепенденс]] • [[Йелл (округ)|Йелл]] • [[Калхун (Арканзас, округу)|Калхун]] • [[Карролл (округ, Арканзас)|Карролл]] • [[Кларк (округ, Арканзас)|Кларк]] • [[Клей (округ, Арканзас)|Клей]] • [[Клиберн (округ, Арканзас)|Клиберн]] • [[Кливленд (округ, Арканзас)|Кливленд]] • [[Колумбия (округ, Арканзас)|Колумбия]] • [[Конуэй (округ)|Конуэй]] • [[Крейгхед (округ)|Крейгхед]] • [[Криттенден (округ, Арканзас)|Криттенден]] • [[Кросс (округ)|Кросс]] • [[Крофорд (округ, Арканзас)|Крофорд]] • [[Лафайет (Арканзас, округу)|Лафайет]] • [[Ли (округ, Арканзас)|Ли]] • [[Линкольн (округ, Арканзас)|Линкольн]] • [[Литл-Ривер (округ)|Литл-Ривер]] • [[Логан (округ, Арканзас)|Логан]] • [[Лонок (округ)|Лонок]] • [[Лоренс (округ, Арканзас)|Лоренс]] • [[Мадисон (округ, Арканзас)|Мадисон]] • [[Марион (округ, Арканзас)|Марион]] • [[Миллер (округ, Арканзас)|Миллер]] • [[Миссисипи (округ, Арканзас)|Миссисипи]] • [[Монро (округ, Арканзас)|Монро]] • [[Монтгомери (округ, Арканзас)|Монтгомери]] • [[Невада (округ, Арканзас)|Невада]] • [[Ньютон (округ, Арканзас)|Ньютон]] • [[Пайк (округ, Арканзас)|Пайк]] • [[Перри (округ, Арканзас)|Перри]] • [[Пойнсетт (округ)|Пойнсетт]] • [[Полк (округ, Арканзас)|Полк]] • [[Поп (округ, Арканзас)|Поп]] • [[Прери (округ, Арканзас)|Прери]] • [[Пюласки (Арканзас, округу)|Пюласки]] • [[Рандолф (округ, Арканзас)|Рандолф]] • [[Салин (округ, Арканзас)|Салин]] • [[Себасчан (округ)|Себасчан]] • [[Севир (округ, Арканзас)|Севир]] • [[Сент-Франсис (округ, Арканзас)|Сент-Франсис]] • [[Серси (округ)|Серси]] • [[Скотт (округ, Арканзас)|Скотт]] • [[Стон (округ, Арканзас)|Стон]] • [[Уайт (округ, Арканзас)|Уайт]] • [[Уошито (округ, Арканзас)|Уошито]] • [[Филлипс (округ, Арканзас)|Филлипс]] • [[Фолкнер (округ)|Фолкнер]] • [[Франклин (округ, Арканзас)|Франклин]] • [[Фултон (округ, Арканзас)|Фултон]] • [[Хауард (округ, Арканзас)|Хауард]] • [[Хемпстед (округ)|Хемпстед]] • [[Хот-Спринг]] • [[Шарп (округ)|Шарп]] • [[Шико (округ)|Шико]] • [[Юнион (Арканзас, округу)|Юнион]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Шаблонла:Навигация шаблонла|{{PAGENAME}}]]
[[Категория:АБШ-ны штатланы округланы шаблонлары]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sngpb3f3k2ozz281mwat08tlof332uc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лафайет (Арканзас, округу)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18747</id>
    <revision>
      <id>124788</id>
      <parentid>122882</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>124788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2360" sha1="joi3v7fcnkvzvsmkmcqfqtukh5r40mj" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Лафайет округ
| Оригинал аты = Lafayette County
| Фото = Lafayette County Courthouse, Lewisville, AR IMG 1464.JPG
| Карта = Map of Arkansas highlighting Lafayette County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Арканзас}}
| Адм. арасы = [[Льюисвилл (Арканзас)|Льюисвилл]]
| УллуШахар = [[Стампс (Арканзас)|Стампс]]
| Халкъ = 6 308
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 73
| Басыннганы = 4.61
| МайданНомер = 75
| Майдан = 1412
| СуунуМайданы = 44
| СуунуПроценти = 3.1
| Округну Датасы = 1827 джылны 15 октябрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST) &lt;br&gt;
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = http://www.lafayettecounty.arkansas.gov/
| Commons категория = Lafayette County, Arkansas
}}

'''Лафейетт'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|27|Лафейетт}}&lt;/ref&gt; ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Lafayette County'') — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла чекни кюнбатыш кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Лафайет округда 6 308 адам джашагъанды. Округну административ арасы — [[Льюисвилл (Арканзас)|Льюисвилл]].

Лафайет 1827 джылны 15 октябрда Арканзасны округу болуб къуралгъанды. Француз политика къуллукъчу эмда американ инаралны [[Жильбер Лафайет]] маркизны сыйи ючюн округга Лафайет ат атылгъанды.

Округда алкоголь ичгилени сатаргъа эркинлик бермейле аны ючюн Лафайет АБШ-ны «къургъакъ» деген округладанды.

== Белгиле ==
&lt;references /&gt;
{{Арканзасны округлары}}{{Арканзас}}
[[Категория:Арканзасны округлары]]
[[Категория:Лафайет (Арканзас, округу)]]</text>
      <sha1>joi3v7fcnkvzvsmkmcqfqtukh5r40mj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айдахо (округ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18774</id>
    <revision>
      <id>124811</id>
      <parentid>123095</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:56:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2377" sha1="bxx235hilc0hxyq80189lkmtx6t6ct4" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Айдахо округ
| Оригинал аты = Idaho County
| Фото = Tolo-lake-idaho-august-2010-roger-peterson-006 (5623157536).jpg
| Карта = Map of Idaho highlighting Idaho County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Айдахо}}
| Адм. арасы = [[Грейнджвилл (Айдахо)|Грейнджвилл]]
| УллуШахар = Грейнджвилл
| Халкъ = 16 541
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 20
| Басыннганы = 0,7534
| МайданНомер = 1
| Майдан = 22 021
| СуунуМайданы = 46
| СуунуПроценти = 0,21
| Округну Датасы = 1861 джылны 20 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−08:00 &lt;br&gt;
UTC−07:00 Джай заман &lt;br&gt;
Салмон суудан къыбылагъа
UTC−07:00 &lt;br&gt;
UTC−06:00 Джай заман
| Сайт = https://idahocounty.org/planb/
| Commons категория = Idaho County, Idaho
}}

'''Айдахо'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|40|Айдахо}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Idaho County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Айдахо]] штатны шимал кесегинде, [[Айдахо чыкъгъаны|Айдахо чыкъгъаныда]] орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Айдахо округда 16 541 адам джашагъанды. Округну административ арасы — [[Грейнджвилл (Айдахо)|Грейнджвилл]]&lt;ref name=&quot;naco&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=/cffiles/counties/county.cfm&amp;id=16049|access-date=2010-01-23|title=Idaho County, ID|publisher=National Association of Counties|lang = en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030610013017/http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=%2Fcffiles%2Fcounties%2Fcounty.cfm&amp;id=16049|archive-date=2003-06-10}}&lt;/ref&gt;.

Округну территориясы - 22 021 км², майданы бла Айдахода бу эм уллу округду.

== Белгиле ==
[[Категория:Айдахоны округлары]]
[[Категория:Айдахо (округ)]]
&lt;references /&gt;
{{Айдахоны округлары}}</text>
      <sha1>bxx235hilc0hxyq80189lkmtx6t6ct4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эйда (Айдахо, округу)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18778</id>
    <revision>
      <id>124810</id>
      <parentid>123078</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2313" sha1="etv9jynfvu38d4m7s22tnqnw9dl4vjq" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Эйда округ
| Оригинал аты = Ada County
| Фото = James A. McClure Federal Bldg &amp; U.S. Courthouse.JPG
| Карта = Map of Idaho highlighting Ada County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Айдахо}}
| Адм. арасы = [[Бойсе (шахар)|Бойсе]]
| УллуШахар = Бойсе
| Халкъ = 535 799
| Тергеу джыл = 2024
| ХалкъОрун = 1
| Басыннганы = 181.6
| БасыннганыНомер = 1
| МайданНомер = 31
| Майдан = 2 745
| СуунуМайданы = 20
| СуунуПроценти = 0.7
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 700–800
| Округну Датасы = 1864 джылны 22 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−07:00 &lt;br&gt;
UTC−06:00 Джай заман
| Сайт = https://adacounty.id.gov/
| Commons категория = Ada County, Idaho
}}

'''Эйда'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|39|Эйда}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Ada County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Айдахо]] штатны кюнбатыш кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Эйда округда 494 967 адам джашагъанды. Эйда адам саны бла штатда эм уллу округду.

Округну административ арасы эмда штатны ара шахары — [[Бойсе (шахар)|Бойсе]]&lt;ref name=&quot;naco&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=/cffiles/counties/county.cfm&amp;id=16001|access-date=2010-01-23|title=Ada County, ID|publisher=National Association of Counties|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030507035016/http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=%2Fcffiles%2Fcounties%2Fcounty.cfm&amp;id=16001|archive-date=2003-05-07}}&lt;/ref&gt;.

Округну майданы - 2 746 км², аны бла Айдахода 31-чи округду.

== Белгиле ==
[[Категория:Айдахоны округлары]]
[[Категория:Эйда (Айдахо, округу)]]
&lt;references /&gt;
{{Айдахоны округлары}}</text>
      <sha1>etv9jynfvu38d4m7s22tnqnw9dl4vjq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пайетт (округ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18780</id>
    <revision>
      <id>124809</id>
      <parentid>123084</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2231" sha1="fnicg7gryc1lr2hhmusqzznd0zuag73" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Пайетт округ
| Оригинал аты = Payette
| Фото = Payette City Hall-Courthouse 2 - Payette Idaho.jpg
| Карта = Map of Idaho highlighting Payette County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Айдахо}}
| Адм. арасы = [[Пайетт (Айдахо)|Пайетт]]
| УллуШахар = Пайетт
| Халкъ = 25 386
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 14
| Басыннганы = 24.1
| МайданНомер = 44
| Майдан = 1 057
| СуунуМайданы = 8.8
| СуунуПроценти = 0.65
| Округну Датасы = 1917 джылны 28 февралда
| СагъатБёлге = UTC−07:00 &lt;br&gt;
UTC−06:00 Джай заман
| Сайт = http://www.payettecounty.org/
| Commons категория = Payette County, Idaho
}}

'''Пейе́тт'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|40|Пейетт}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Payette}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Айдахо]] штатны кюнбатыш кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Пайетт округда 25 386 адам джашагъанды. Пайетт адам саны бла штатда 14-чю округду. Округну майданы - 2 746 км², аны бла Айдахода эм гитче округду.

Округну административ арасы эмда эм улл шахары — [[Пайетт (Айдахо)|Пайетт]]&lt;ref name=&quot;naco&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=/cffiles/counties/county.cfm&amp;id=16075|access-date=2010-03-08|title=Payette County, ID|publisher=National Association of Counties|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030507035229/http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=%2Fcffiles%2Fcounties%2Fcounty.cfm&amp;id=16075|archive-date=2003-05-07}}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Айдахоны округлары]]
[[Категория:Пайетт (округ)]]
&lt;references /&gt;
{{Айдахоны округлары}}</text>
      <sha1>fnicg7gryc1lr2hhmusqzznd0zuag73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кларк (Айдахо, округу)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18782</id>
    <revision>
      <id>124807</id>
      <parentid>123090</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:54:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2222" sha1="8mam47sahucs0i2rivqdbfan7evxdfn" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Кларк округ
| Оригинал аты = Clark
| Фото = Npnht-columbine-birch-creek-07122012-rogermpeterson (7564316590).jpg
| Карта = Map of Idaho highlighting Clark County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Айдахо}}
| Адм. арасы = [[Дюбуа (Айдахо)|Дюбуа]]
| УллуШахар = Дюбуа
| Халкъ = 790
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 44
| Басыннганы = 0,22
| БасыннганыНомер = 44
| МайданНомер = 18
| Майдан = 4570
| СуунуМайданы = 2,6
| СуунуПроценти = 0,1
| Округну Датасы = 1919 джылны 1 февралда
| СагъатБёлге = UTC−07:00 &lt;br&gt;
UTC−06:00 Джай заман
| Сайт = http://www.clark-co.id.gov/
| Commons категория = Clark County, Idaho
}}

'''Кларк'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|40|Кларк}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Clark}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Айдахо]] штатны кюнбатыш кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Кларк округда 790 адам джашагъанды. Кларк адам саны бла штатда эм азсанлы округду. Округну майданы - 4 572 км², аны бла Айдахода 18-чи округду.

Округну административ арасы — [[Дюбуа (Айдахо)|Дюбуа]]&lt;ref name=&quot;naco&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=/cffiles/counties/county.cfm&amp;id=16033|access-date=2010-02-01|title=Clark County, ID|lang=en|website=National Association of Counties|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030507035151/http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=%2Fcffiles%2Fcounties%2Fcounty.cfm&amp;id=16033|archive-date=2003-05-07}}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Айдахоны округлары]]
[[Категория:Кларк (Айдахо, округу)]]
&lt;references /&gt;
{{Айдахоны округлары}}</text>
      <sha1>8mam47sahucs0i2rivqdbfan7evxdfn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Каньон (округ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18784</id>
    <revision>
      <id>124806</id>
      <parentid>123102</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2256" sha1="jg8051gzpk1biyj4bd8vkx0be4pyp7m" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Каньон округ
| Оригинал аты = Canyon County
| Фото = Boise River and Canal Bridge (Caldwell, Idaho) (5).jpg
| Карта = Map of Idaho highlighting Canyon County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Айдахо}}
| Адм. арасы = [[Колдуэлл (Айдахо)|Колдуэлл]]
| УллуШахар = [[Нампа]]
| Халкъ = 231 105
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 2
| Басыннганы = 152
| МайданНомер = 39
| Майдан = 1 563
| СуунуМайданы = 41
| СуунуПроценти = 2,7
| Округну Датасы = 1891 джылны 7 мартда
| СагъатБёлге = UTC−07:00 &lt;br&gt;
UTC−06:00 Джай заман
| Сайт = http://www.canyoncounty.org/
| Commons категория = Canyon County, Idaho
}}

'''Ка́ньон'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|40|Каньон}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Canyon}})— [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Айдахо]] штатны кюнбатыш кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Каньон округда 231 105 адам джашагъанды. Каньон адам саны бла штатда экинчи округду. Округну майданы - 1 560 км², аны бла Айдахода 39-чу округду.

Округну административ арасы — [[Колдуэлл (Айдахо)|Колдуэлл]]&lt;ref name=&quot;naco&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=/cffiles/counties/county.cfm&amp;id=16027|access-date=2010-02-04|title=Canyon County, ID|publisher=National Association of Counties|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030507034854/http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=%2Fcffiles%2Fcounties%2Fcounty.cfm&amp;id=16027|archive-date=2003-05-07}}&lt;/ref&gt;, эм уллу шахары — [[Нампа]].

== Белгиле ==
[[Категория:Айдахоны округлары]]
[[Категория:Каньон (округ)]]
&lt;references /&gt;
{{Айдахоны округлары}}</text>
      <sha1>jg8051gzpk1biyj4bd8vkx0be4pyp7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бонневилл (Айдахо, округу)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18786</id>
    <revision>
      <id>124803</id>
      <parentid>124747</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2313" sha1="ob3etqerudfmlk5czkc4oijusxlj5a6" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Бонневилл округ
| Оригинал аты = Bonneville County
| Фото = Bonneville County Courthouse Idaho Falls.png
| Карта = Map of Idaho highlighting Bonneville County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Айдахо}}
| Адм. арасы = [[Айдахо-Фолс]]
| УллуШахар = Айдахо-Фолс
| Халкъ = 123 964
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 4
| Басыннганы = 24,6
| МайданНомер = 15
| Майдан = 4 923
| СуунуМайданы = 91
| СуунуПроценти = 1,8
| Округну Датасы = 1911 джылны 7 февралда
| СагъатБёлге = UTC−07:00 &lt;br&gt;
UTC−06:00 Джай заман
| Сайт = https://www.bonnevillecountyidaho.gov/
| Commons категория = Bonneville County, Idaho
}}

'''Бонневилл''' неда '''Бо́нвилл'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|39|Бонвилл}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Bonneville County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Айдахо]] штатны кюнчыгъыш кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Бонневилл округда 123 964 адам джашагъанды. Бонневилл адам саны бла штатда тёртюнчю округду. Округну майданы - 4 923 км², аны бла Айдахода 15-чи округду.

Округну административ арасы эмда эм уллу шахары — [[Айдахо-Фолс]]&lt;ref name=&quot;naco&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=/cffiles/counties/county.cfm&amp;id=16019|access-date=2010-01-26|title=Bonneville County, ID|publisher=National Association of Counties|lang = en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030507035055/http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=%2Fcffiles%2Fcounties%2Fcounty.cfm&amp;id=16019|archive-date=2003-05-07}}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Айдахоны округлары]]
[[Категория:Бонневилл (Айдахо, округу)]]
&lt;references /&gt;
{{Айдахоны округлары}}</text>
      <sha1>ob3etqerudfmlk5czkc4oijusxlj5a6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фергана вилаят</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18947</id>
    <revision>
      <id>124853</id>
      <parentid>123666</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T01:27:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8825</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>124853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2708" sha1="38xbpvddfi5h19g2gdzhy6scngjd5ee" xml:space="preserve">{{Юзбекистанны вилаяты
| Аты = Фергана вилаят
| Оригинал аты = Farg‘ona viloyati / Фарғона вилояти
| Фото = Khudayar Khan Palace, Kokand 01.JPG
| Ачыкълау = Хъайдар хан къала
| Карта = Farg'ona Viloyati in Uzbekistan.svg
| Адм. арасы = [[Фергана]]
| УллуШахарла = Фергана, [[Коканд]], [[Маргилан]], [[Кува (Юзбекистан)|Кува]], [[Кувасай]], [[Риштан]]
| Халкъ = 4 061 000&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stat.uz/ru/uploads/ekonom/demograf/doimiy%20aholi%20soni.xls|url-status=dead|title=Численность постоянного населения.|access-date=2040-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20171025151056/http://www.stat.uz/ru/uploads/ekonom/demograf/doimiy%20aholi%20soni.xls|archive-date=2017-10-25}}&lt;/ref&gt;
| Тергеу джыл = 2024
| ХалкъОрун = 2
| Басыннганы = 597
| БасыннганыНомер = 3
| МайданНомер = 11
| Майдан = 6 760
| КъуралгъанныДатасы = 1938 джылда
| Хоким = Хайрулло Хайитбаевич Бозаров
| ЗакончыгъарыучуОрган = Фергана вилаятны халкъ депутатланы совети
| СагъатБёлге = [[UTC+5]]
| Автомобиль номерлени коду = 15 (эски, 1998—2012 джыллада), 40-49 (джангы, 2008 джылдан)
| Къысхартыу = UZ-FA
| Сайт = http://ferghana.uz/
| Commons категория = Fergana Region
}}

'''Фергана вилаят''' ([[Юзбек тил|юзб]]. ''Farg‘ona viloyati / Фарғона вилояти'') —  [[Юзбекистан|Юзбекистанны]] кюнчыгъыш кесегинде, [[Фергана ёзен|Фергана ёзенни]] къыбыла джанында орналгъан, 15 районладан (туманладан) къуралгъан вилаяты&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20260424072704/https://www.uzbektravel.com/rus/admin-div-ferghana.htm Узбекистан. Ферганский вилоят.]&lt;/ref&gt;. Фергана вилаятны майданы - 6 760 км², аны бла Юзбекистанда 11-чи вилаятды.

Вилаятны эм уллу шахарлары: Фергана, Коканд, Маргилан, Кува, Кувасай, Риштан.

Вилаятны административ арасы — [[Фергана]].

== Белгиле ==
[[Категория:Фергана вилаят]]
&lt;references /&gt;
{{Юзбекистанны административ бёлюнюую}}</text>
      <sha1>38xbpvddfi5h19g2gdzhy6scngjd5ee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Наманган вилаят</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18951</id>
    <revision>
      <id>124849</id>
      <parentid>123668</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T00:44:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8825</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>124849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2994" sha1="5mrk12f3e9dzhxbft13dz26blzbd7p5" xml:space="preserve">{{Юзбекистанны вилаяты
| Аты = Наманган вилаят
| Оригинал аты = Namangan viloyati / Наманган вилояти
| Фото = Moellah Kirigizmadrassa.jpg
| Ачыкълау = Мулла-Къыргъыз медресе Наманган шахарда.
| Карта = Namangan Viloyati in Uzbekistan.svg
| Адм. арасы = [[Наманган]]
| УллуШахарла = Наманган, [[Касансай (шахар)|Касансай]], [[Пап]], [[Туракурган]], [[Учкурган (Юзбекистан)|Учкурган]], [[Хаккулабад]], [[Чартак]], [[Чуст]]
| Халкъ = 3 095 000
| Тергеу джыл = 2024
| ХалкъОрун = 5
| Басыннганы = 412
| БасыннганыНомер = 4
| МайданНомер = 9
| Майдан = 7440
| Эм уллу мийиклик = 3000-3500
| КъуралгъанныДатасы = 1967 джылны  18 декабрда
| Хоким = [[Шавкатжон Шокирджанович Абдуразаков]]&lt;ref&gt;{{cite web |author= |author-link=|date=2024-01-26 |url=https://www.gazeta.uz/ru/2024/01/26/navbahor/
|title=Хоким Наманганской области выделил 2,5 млрд сумов футбольному клубу «Навбахор» |format= |work= |publisher=gazeta.uz |access-date=2024-04-06 |lang=ru |description= |archive-date=2024-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240406065143/https://www.gazeta.uz/ru/2024/01/26/navbahor/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| ЗакончыгъарыучуОрган = Наманган вилаятны халкъ депутатланы совети
| СагъатБёлге = [[UTC+5:00|UTC+5]]
| Автомобиль номерлени коду = 16 (эки, 1998—2008 джыллада), 50-59 (джангы, 2008 джылдан)
| Къысхартыу = UZ-NG
| Сайт = https://gov.uz/uz/namangan
| Commons категория = Namangan Region
}}

'''Наманган вилаят''' ([[Юзбек тил|юзб]]. ''Namangan viloyati / Наманган вилояти'') — [[Юзбекистан|Юзбекистанны]] кюнчыгъыш кесегинде, [[Фергана ёзен|Фергана ёзенни]] шималында, кёб юсю [[Сырдарья]] сууну он джанында орналгъан, 11 районладан (туманладан) къуралгъан вилаяты&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20250519020234/http://www.uzbektravel.com/rus/admin-div-namangan.htm Узбекистан. Наманганский вилоят.]&lt;/ref&gt;. Наманган вилаятны майданы - 7 440 км², аны бла Юзбекистанда 9-чю вилаятды.

Вилаятны административ арасы — [[Наманган]].

== Белгиле ==
[[Категория:Наманган вилаят]]
&lt;references /&gt;
{{Юзбекистанны административ бёлюнюую}}</text>
      <sha1>5mrk12f3e9dzhxbft13dz26blzbd7p5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Навои вилаят</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18954</id>
    <revision>
      <id>124848</id>
      <parentid>123718</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T00:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8825</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>124848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3627" sha1="ebjgjjfk7m1usp5vhxhfw13bg6maloh" xml:space="preserve">{{Юзбекистанны вилаяты
| Аты = Навои вилаят
| Оригинал аты = Navoiy viloyati / Навоий вилояти
| Фото = Sentob valley.jpg
| Ачыкълау = Сентоб ёзен
| Карта = Navoiy Viloyati in Uzbekistan.svg
| Адм. арасы = [[Навои (шахар)|Навои]]
| УллуШахарла = [[Зарафшан (шахар)|Зарафшан]], [[Кармана]], [[Кызылтепа]], [[Нурата]], [[Учкудук]]
| Халкъ = 1 000 075
| Тергеу джыл = 2024
| ХалкъОрун = 13
| Басыннганы = 9,6
| БасыннганыНомер = 14
| МайданНомер = 1
| Майдан = 110 800
| СуунуПроценти = 1
| Эм уллу мийиклик = 922
| Эм гитче мийиклик = -12,8
| КъуралгъанныДатасы = 1982 джылны 20 апрелде
| Хоким = [[Нормат Тулкунович Турсунов|Нормат Турсунов]]&lt;ref&gt;{{cite web|last=|first=|url=https://kun.uz/uz/news/2021/11/08/navoiy-viloyatiga-yangi-rahbar-tasdiqlandi|title=Navoiy viloyati hokimi oʻzgardi|publisher=[[Kun.uz]]|date=2021-11-08|access-date=2021-11-08|archive-date=2021-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108105621/https://kun.uz/uz/news/2021/11/08/navoiy-viloyatiga-yangi-rahbar-tasdiqlandi|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| ЗакончыгъарыучуОрган = Навои вилаятны халкъ депутатланы совети
| СагъатБёлге = [[UTC+5]]
| Автомобиль номерлени коду = 21 (эски, 1998-2008 джыллада), 85-89 (джангъы, 2008 джылдан)
| Къысхартыу = UZ-NW
| Сайт = https://gov.uz/uz/navoi
| Commons категория = Navoiy Region
}}

'''Навои вилаят''' (юзб. ''Navoiy viloyati / Навоий вилояти'') — [[Юзбекистан|Юзбекистанны]] орта кесегинде орналгъан, 8 районладан (туманладан) эмда 3 вилаятгъа бойсунгъан шахарладан къуралгъан, территориясы бла эм уллу вилаяты&lt;ref&gt;[https://geografiya.uz/socialno-ekonomicheskaya-geografiya-uzbekistana/10053-navoiyskiy-viloyat.html Навоийский вилоят] &lt;/ref&gt;. Навои вилаятны майданы - 110 800 км².

Вилаятны административ арасы — [[Навои (шахар)|Навои]].

== Географиясы ==
Навои вилаят бла къыбылада [[Бухара вилаят|Бухара]] эмда [[Кашкадарья вилаят|Кашкадарья]] вилаятла, къыбыла-кюнчыгъышда [[Самарканд вилаят|Самарканд]] вилаят, кюнчыгъышда [[Джизак вилаят|Джизак]] вилаят, шималда [[Къазакъстан]], кюнбатышда [[Къаракъалпакъстан]] чеклешедиле. 

Вилаятны шимал эмда шимал-кюнбатыш кесеги [[Къызылкъум]] къум джерге чыгъады, кюнчыгъышда Нуратау тау сыртла созулгъандыла, къыбылада [[Зарафшан]] суу барады&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200205043104/http://www.uzbektravel.com/rus/admin-div-navoi.htm Узбекистан. Навоинский вилоят.]&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Навои вилаят]]
&lt;references /&gt;
{{Юзбекистанны административ бёлюнюую}}</text>
      <sha1>ebjgjjfk7m1usp5vhxhfw13bg6maloh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сырдарья вилаят</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18961</id>
    <revision>
      <id>124851</id>
      <parentid>123705</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T01:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8825</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>124851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3080" sha1="j9lff1o92x73yjri89ihqpt7so8jxcv" xml:space="preserve">{{Юзбекистанны вилаяты
| Аты = Сырдарья вилаят
| Оригинал аты = Sirdaryo viloyati / Сирдарё вилояти
| Фото = Guliston jome masjidi, old.jpg
| Ачыкълау = Джума межгит Гулистан шахарда.
| Карта = Sirdaryo Viloyati in Uzbekistan.svg
| Адм. арасы = [[Гулистан]]
| УллуШахар = Гулистан
| УллуШахарла = [[Сырдарья (шахар)|Сырдарья]], [[Ширин (шахар)|Ширин]], [[Янгиер]]
| Халкъ = 914 000&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://stat.uz/ru/press-tsentr/novosti-goskomstata/49818-sirdaryo-viloyati-doimiy-aho-lisi-sonining-taqsimlanishi |title=Распределение численности постоянного населения Сырдарьинской области|lang=ru |website=Stat.uz |access-date=2024-01-24}}&lt;/ref&gt;
| Тергеу джыл = 2024
| ХалкъОрун = 14
| Басыннганы = 216,5
| БасыннганыНомер = 7
| МайданНомер = 12
| Майдан = 5276
| Эм уллу мийиклик = 650
| Эм гитче мийиклик = 230
| КъуралгъанныДатасы = 1963 джылны 16 февралда
| Хоким = Акмаль Азимжонович Махмудалиев&lt;ref&gt;{{cite web|title=Акмаль Махмудалиев утверждён в должности хокима Сырдарьи|url=https://www.gazeta.uz/ru/2023/04/07/khokim/|access-date=2023-04-08|archive-date=2023-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230409030149/https://www.gazeta.uz/ru/2023/04/07/khokim/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| ЗакончыгъарыучуОрган = Сырдарья вилаятны халкъ депутатланы совети
| СагъатБёлге = [[UTC+5]]
| Автомобиль номерлени коду = 20
| Къысхартыу = UZ-SI
| Сайт = https://gov.uz/oz/sirdaryo
| Commons категория = Sirdaryo Region
}}

'''Сырдарья вилаят''' ([[Юзбек тил|юзб]]. ''Sirdaryo viloyati / Сирдарё вилояти'') — [[Юзбекистан|Юзбекистанны]] орта кесегинде, [[Фергана ёзен|Фергана ёзенден]] чыкъгъандан сора [[Сырдарья]] сууну сол джанында орналгъан&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200204233229/http://www.uzbektravel.com/rus/admin-div-syrdarya.htm Узбекистан. Сырдарьинский вилоят.]&lt;/ref&gt;, 8 районладан (туманладан) эмда 5 вилаятгъа бойсунгъан шахарладан къуралгъан вилаяты.

Сырдарья вилаятны майданы - 5 276 км², аны бла Юзбекистанда 12-чи вилаятды.

Вилаятны административ арасы — [[Гулистан]].

== Белгиле ==
[[Категория:Сырдарья вилаят]]
&lt;references /&gt;
{{Юзбекистанны административ бёлюнюую}}</text>
      <sha1>j9lff1o92x73yjri89ihqpt7so8jxcv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бэр-Лейк (округ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19116</id>
    <revision>
      <id>124804</id>
      <parentid>124311</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:53:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>124804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2380" sha1="kgssj4ph5ewlg0904yb50c5u8lg65ox" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Бэр-Лейк
| Оригинал аты = Bear Lake County
| Фото = Bear Lake County Courthouse Paris Idaho.jpeg
| Карта = Map of Idaho highlighting Bear Lake County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Айдахо}}
| Адм. арасы = [[Парис (Айдахо)|Парис]]
| УллуШахар = [[Монтпелэйр (Айдахо)|Монтпелэйр]]
| Халкъ = 6 372
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 36
| Басыннганы = 2,3
| МайданНомер = 32
| Майдан = 2 718
| СуунуМайданы = 190
| СуунуПроценти = 7,1
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 2095
| Округну Датасы = 1875 джылны 5 январьда
| СагъатБёлге = [[UTC−07:00]]
[[UTC−06:00]] Джай заман
| Автомобиль номерлени коду = 2B
| Сайт = http://bearlakecounty.info/
| Commons категория = Bear Lake County, Idaho
}}

'''Бэр-Лейк'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|39|Бэр-Лейк}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Bear Lake}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Айдахо]] штатны эм къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Бэр-Лейк округда 6 372 адам джашагъанды. Бэр-Лейк адам саны бла штатда 36-чи округду. Округну майданы - 2 718 км², аны бла Айдахода 32-чи округду.

Округну административ арасы — [[Парис (Айдахо)|Парис]]&lt;ref name=&quot;naco&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=/cffiles/counties/county.cfm&amp;id=16007|access-date=2010-01-24|title=Bear Lake County, ID|publisher=National Association of Counties|lang = en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030507033156/http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=%2Fcffiles%2Fcounties%2Fcounty.cfm&amp;id=16007|archive-date=2003-05-07}}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Айдахоны округлары]]
[[Категория:Бэр-Лейк (округ)]]
{{Айдахоны округлары}}</text>
      <sha1>kgssj4ph5ewlg0904yb50c5u8lg65ox</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124805</id>
      <parentid>124804</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2395" sha1="mvbq0yn8razq4q2oxn2ei3h52i124cv" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Бэр-Лейк
| Оригинал аты = Bear Lake County
| Фото = Bear Lake County Courthouse Paris Idaho.jpeg
| Карта = Map of Idaho highlighting Bear Lake County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Айдахо}}
| Адм. арасы = [[Парис (Айдахо)|Парис]]
| УллуШахар = [[Монтпелэйр (Айдахо)|Монтпелэйр]]
| Халкъ = 6 372
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 36
| Басыннганы = 2,3
| МайданНомер = 32
| Майдан = 2 718
| СуунуМайданы = 190
| СуунуПроценти = 7,1
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 2095
| Округну Датасы = 1875 джылны 5 январьда
| СагъатБёлге = [[UTC−07:00]]
[[UTC−06:00]] Джай заман
| Автомобиль номерлени коду = 2B
| Сайт = http://bearlakecounty.info/
| Commons категория = Bear Lake County, Idaho
}}

'''Бэр-Лейк'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|39|Бэр-Лейк}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Bear Lake}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Айдахо]] штатны эм къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Бэр-Лейк округда 6 372 адам джашагъанды. Бэр-Лейк адам саны бла штатда 36-чи округду. Округну майданы - 2 718 км², аны бла Айдахода 32-чи округду.

Округну административ арасы — [[Парис (Айдахо)|Парис]]&lt;ref name=&quot;naco&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=/cffiles/counties/county.cfm&amp;id=16007|access-date=2010-01-24|title=Bear Lake County, ID|publisher=National Association of Counties|lang = en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030507033156/http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=%2Fcffiles%2Fcounties%2Fcounty.cfm&amp;id=16007|archive-date=2003-05-07}}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Айдахоны округлары]]
[[Категория:Бэр-Лейк (округ)]]
&lt;references /&gt;
{{Айдахоны округлары}}</text>
      <sha1>mvbq0yn8razq4q2oxn2ei3h52i124cv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Овайхи (округ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19121</id>
    <revision>
      <id>124808</id>
      <parentid>124320</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2941" sha1="40db5n8ztpmrurkvegt0xt7vxmxgott" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Овайхи
| Оригинал аты = Owyhee
| Фото = Owyhee Mountains, K5060-2-cropped (8497810514).jpg
| Карта = Map of Idaho highlighting Owyhee County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Айдахо}}
| Адм. арасы = Мерфи
| УллуШахар = Хомдейл
| Халкъ = 11 913
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 28
| Басыннганы = 0.6
| МайданНомер = 2
| Майдан = 19 934
| СуунуМайданы = 80
| СуунуПроценти = 0.4
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 1500–1755 м
| Округну Датасы = 1863 джылны 31 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−07:00
UTC−06:00 Джай заман
| Автомобиль номерлени коду = 2O
| Сайт = https://owyheecounty.net/
| Commons категория = Owyhee County, Idaho
}}

'''Овайхи'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|40|Овайхи}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Owyhee}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Айдахо]] штатны эм къыбыла-кюнбатыш кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Овайхи округда 11 913 адам джашагъанды. Овайхи адам саны бла штатда 28-чи округду. Округну майданы - 19 934 км², аны бла Айдахода экинчи округду. [[Дак-Вэлли индейли резервация|Дак-Вэлли индейлени резервациясыны]] джармыдан аз уллуракъ территориясы эмда аны административ арасы округда орналады.

Округну административ арасы — [[Мерфи (Айдахо)|Мерфи]]&lt;ref name=&quot;naco&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=/cffiles/counties/county.cfm&amp;id=16073|access-date=2010-02-12|title=Owyhee County, ID|publisher=National Association of Counties|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030507035040/http://www.naco.org/Template.cfm?Section=Find_a_County&amp;Template=%2Fcffiles%2Fcounties%2Fcounty.cfm&amp;id=16073|archive-date=2003-05-07}}&lt;/ref&gt;, эм уллу шахары — [[Хоумдейл (Айдахо)|Хоумдейл]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://cityofhomedale.com/history_of_homedale.htm |title=Historic Homedale |access-date=December 13, 2009 |archive-date=March 1, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301161235/http://cityofhomedale.com/history_of_homedale.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Айдахоны округлары]]
[[Категория:Овайхи (округ)]]
&lt;references /&gt;
{{Айдахоны округлары}}</text>
      <sha1>40db5n8ztpmrurkvegt0xt7vxmxgott</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гровер Кливленд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19209</id>
    <revision>
      <id>124783</id>
      <parentid>124782</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2745" sha1="nrf98ap0srzznnnt0z7b1qozjbfhdom" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Гровер Кливленд|Оригинал аты=Stephen Grover Cleveland|Сурат=President Grover Cleveland.jpg|Суратны суратлауу=1903 джылда этилген сураты|Номери=22 эм 24|Башланнганы=[[1885 джыл]]ны 4 мартдан — [[1889 джыл]]ны 4 мартгъа (1-чи болджалы)|Аягъы=[[1893 джыл]]ны 4 мартдан — [[1897 джыл]]ны 4 мартгъа (2-чи болджалы)|Вице-президент=(1885) [[Томас Хендрикс]] &lt;br&gt;(1885—1889) бош къуллукъ (1-чи болджалы)&lt;br&gt;__
[[Эдлай Стивенсон]] (2-чи болджалы)|Туугъан кюню=[[1837 джыл]]ны 18 мартда|Туугъан джери=[[Колдуэлл]]&lt;nowiki&gt;, {{Байракъландырыу|Нью-Джерси}}&lt;/nowiki&gt;|Ёлген кюню=[[1908 джыл]]ны 24 июнда|Юйдеги=[[Френсис Кливленд]]|Окъуу=[[Принстон университет]]|Сабийлери=Рут, Эстер, Мэрион, Ричард Фолсом, Фрэнсис Гровер|Къол салыу=GroverCleveland Signature.png|Партиясы=[[Демократ партия (АБШ)|Демократ партия]]|Дини=[[пресвитерианизмлик]]|Алдагъы=[[Честер Артур]] (1-чи болджалы)&lt;br&gt; [[Бенджамин Гаррисон]] (2-чи болджалы)|Эндиги=[[Бенджамин Гаррисон]] (1-чи болджалы)&lt;br&gt; [[Уильям Мак-Кинли]] (2-чи болджалы)|викигёзен=Grover Cleveland}}

'''Стивен Гровер Кливленд''' ({{lang-en|Stephen Grover Cleveland}}; туугъаны [[1837 джыл|1837 джылны]] 18 мартда, Колдуэлл, [[Нью-Джерси]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]] — ёлгени [[1908 джыл|1908 джылны]] 24 июнда [[Принстон]], [[Нью-Джерси]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эм политика къуллукъчу, [[Демократ партия (АБШ)|Демократ партиядан]] 22-чи (1885—1889) эмда 24-чю (1893—1897) [[АБШ-ны президенти]]. АБШ-ны биринчи бёлюнюу бла эки болджалыны олтургъан президенти.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}
[[Категория:АБШ-ны президентлери]]
[[Категория:Гровер Кливленд]]
[[Категория:Демократ партияны членлери]]</text>
      <sha1>nrf98ap0srzznnnt0z7b1qozjbfhdom</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124784</id>
      <parentid>124783</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2728" sha1="sqtxxuaydsb17daxgpmu5vhl33os8qy" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Гровер Кливленд|Оригинал аты=Stephen Grover Cleveland|Сурат=President Grover Cleveland.jpg|Суратны суратлауу=1903 джылда этилген сураты|Номери=22 эм 24|Башланнганы=[[1885 джыл]]ны 4 мартдан — [[1889 джыл]]ны 4 мартгъа (1-чи болджалы)|Аягъы=[[1893 джыл]]ны 4 мартдан — [[1897 джыл]]ны 4 мартгъа (2-чи болджалы)|Вице-президент=(1885) [[Томас Хендрикс]] &lt;br&gt;(1885—1889) бош къуллукъ (1-чи болджалы)&lt;br&gt;__
[[Эдлай Стивенсон]] (2-чи болджалы)|Туугъан кюню=[[1837 джыл]]ны 18 мартда|Туугъан джери=[[Колдуэлл]], {{Байракъландырыу|Нью-Джерси}}|Ёлген кюню=[[1908 джыл]]ны 24 июнда|Юйдеги=[[Френсис Кливленд]]|Окъуу=[[Принстон университет]]|Сабийлери=Рут, Эстер, Мэрион, Ричард Фолсом, Фрэнсис Гровер|Къол салыу=GroverCleveland Signature.png|Партиясы=[[Демократ партия (АБШ)|Демократ партия]]|Дини=[[пресвитерианизмлик]]|Алдагъы=[[Честер Артур]] (1-чи болджалы)&lt;br&gt; [[Бенджамин Гаррисон]] (2-чи болджалы)|Эндиги=[[Бенджамин Гаррисон]] (1-чи болджалы)&lt;br&gt; [[Уильям Мак-Кинли]] (2-чи болджалы)|викигёзен=Grover Cleveland}}

'''Стивен Гровер Кливленд''' ({{lang-en|Stephen Grover Cleveland}}; туугъаны [[1837 джыл|1837 джылны]] 18 мартда, Колдуэлл, [[Нью-Джерси]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]] — ёлгени [[1908 джыл|1908 джылны]] 24 июнда [[Принстон]], [[Нью-Джерси]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эм политика къуллукъчу, [[Демократ партия (АБШ)|Демократ партиядан]] 22-чи (1885—1889) эмда 24-чю (1893—1897) [[АБШ-ны президенти]]. АБШ-ны биринчи бёлюнюу бла эки болджалыны олтургъан президенти.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}
[[Категория:АБШ-ны президентлери]]
[[Категория:Гровер Кливленд]]
[[Категория:Демократ партияны членлери]]</text>
      <sha1>sqtxxuaydsb17daxgpmu5vhl33os8qy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124785</id>
      <parentid>124784</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2942" sha1="6319qeks8j3bhgao5h46px5yvafxmcp" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Гровер Кливленд|Оригинал аты=Stephen Grover Cleveland|Сурат=President Grover Cleveland.jpg|Суратны суратлауу=1903 джылда этилген сураты|Номери=22 эм 24|Башланнганы=[[1885 джыл]]ны 4 мартдан — [[1889 джыл]]ны 4 мартгъа (1-чи болджалы)|Аягъы=[[1893 джыл]]ны 4 мартдан — [[1897 джыл]]ны 4 мартгъа (2-чи болджалы)|Вице-президент=(1885) [[Томас Хендрикс]] &lt;br&gt;(1885—1889) бош къуллукъ (1-чи болджалы)&lt;br&gt;__
[[Эдлай Стивенсон]] (2-чи болджалы)|Туугъан кюню=[[1837 джыл]]ны 18 мартда|Туугъан джери=[[Колдуэлл]], {{Байракъландырыу|Нью-Джерси}}|Ёлген кюню=[[1908 джыл]]ны 24 июнда|Юйдеги=[[Френсис Кливленд]]|Окъуу=[[Принстон университет]]|Сабийлери=Рут, Эстер, Мэрион, Ричард Фолсом, Фрэнсис Гровер|Къол салыу=GroverCleveland Signature.png|Партиясы=[[Демократ партия (АБШ)|Демократ партия]]|Дини=[[пресвитерианизмлик]]|Алдагъы=[[Честер Артур]] (1-чи болджалы)&lt;br&gt; [[Бенджамин Гаррисон]] (2-чи болджалы)|Эндиги=[[Бенджамин Гаррисон]] (1-чи болджалы)&lt;br&gt; [[Уильям Мак-Кинли]] (2-чи болджалы)|викигёзен=Grover Cleveland}}

'''Стивен Гровер Кливленд''' ({{lang-en|Stephen Grover Cleveland}}; туугъаны [[1837 джыл|1837 джылны]] 18 мартда, Колдуэлл, [[Нью-Джерси]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]] — ёлгени [[1908 джыл|1908 джылны]] 24 июнда [[Принстон]], [[Нью-Джерси]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эм политика къуллукъчу, [[Демократ партия (АБШ)|Демократ партиядан]] 22-чи (1885—1889) эмда 24-чю (1893—1897) [[АБШ-ны президенти]]. АБШ-ны биринчи бёлюнюу бла эки болджалыны олтургъан президенти эмда [[АБШ-да граждан къазауат|Американ граждан къазауатдан]] сора биринчи Демократ партиядан сайларгъан президенти.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}
[[Категория:АБШ-ны президентлери]]
[[Категория:Гровер Кливленд]]
[[Категория:Демократ партияны членлери]]</text>
      <sha1>6319qeks8j3bhgao5h46px5yvafxmcp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124786</id>
      <parentid>124785</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:50:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2985" sha1="d7ffwmev6ozr78tbl1kgd5pvq5gh7lu" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Гровер Кливленд|Оригинал аты=Stephen Grover Cleveland|Сурат=President Grover Cleveland.jpg|Суратны суратлауу=1903 джылда этилген сураты|Номери=22 эм 24|Башланнганы=[[1885 джыл]]ны 4 мартдан — [[1889 джыл]]ны 4 мартгъа (1-чи болджалы)|Аягъы=[[1893 джыл]]ны 4 мартдан — [[1897 джыл]]ны 4 мартгъа (2-чи болджалы)|Вице-президент=(1885) [[Томас Хендрикс]] &lt;br&gt;(1885—1889) бош къуллукъ (1-чи болджалы)&lt;br&gt;__
[[Эдлай Стивенсон]] (2-чи болджалы)|Туугъан кюню=[[1837 джыл]]ны 18 мартда|Туугъан джери=[[Колдуэлл]], {{Байракъландырыу|Нью-Джерси}}|Ёлген кюню=[[1908 джыл]]ны 24 июнда|Юйдеги=[[Френсис Кливленд]]|Окъуу=[[Принстон университет]]|Сабийлери=Рут, Эстер, Мэрион, Ричард Фолсом, Фрэнсис Гровер|Къол салыу=GroverCleveland Signature.png|Партиясы=[[Демократ партия (АБШ)|Демократ партия]]|Дини=[[пресвитерианизмлик]]|Алдагъы=[[Честер Артур]] (1-чи болджалы)&lt;br&gt; [[Бенджамин Гаррисон]] (2-чи болджалы)|Эндиги=[[Бенджамин Гаррисон]] (1-чи болджалы)&lt;br&gt; [[Уильям Мак-Кинли]] (2-чи болджалы)|викигёзен=Grover Cleveland}}

'''Стивен Гровер Кливленд''' ({{lang-en|Stephen Grover Cleveland}}; туугъаны [[1837 джыл|1837 джылны]] 18 мартда, [[Колдуэлл (Нью-Джерси)|Колдуэлл]], [[Нью-Джерси]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]] — ёлгени [[1908 джыл|1908 джылны]] 24 июнда [[Принстон]], [[Нью-Джерси]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эм политика къуллукъчу, [[Демократ партия (АБШ)|Демократ партиядан]] 22-чи (1885—1889) эмда 24-чю (1893—1897) [[АБШ-ны президенти]]. АБШ-ны биринчи бёлюнюу бла эки болджалыны олтургъан президенти эмда [[АБШ-да граждан къазауат|Американ граждан къазауатдан]] сора биринчи Демократ партиядан сайларгъан президенти.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}
[[Категория:АБШ-ны президентлери]]
[[Категория:Гровер Кливленд]]
[[Категория:Демократ партияны членлери]]</text>
      <sha1>d7ffwmev6ozr78tbl1kgd5pvq5gh7lu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калхун (Арканзас, округу)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19211</id>
    <revision>
      <id>124789</id>
      <timestamp>2026-07-15T20:07:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: ''''Калхун''' ({{lang-en|Calhoun County}}''Calhoun County'') — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-ара кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Калхун округда 4 739 адам джашагъанды. Калхун штатда эм азсанлы округду. Округну ма...'</comment>
      <origin>124789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="722" sha1="c66n74xijs0pk1ws47ig3jtxz74vb7n" xml:space="preserve">'''Калхун''' ({{lang-en|Calhoun County}}''Calhoun County'') — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-ара кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Калхун округда 4 739 адам джашагъанды. Калхун штатда эм азсанлы округду. Округну майданы - 1 639 км², аны бла Арканзасда 29-чю округду.

Округну административ арасы эмда эм уллу шахары — [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]].

== Белгиле ==</text>
      <sha1>c66n74xijs0pk1ws47ig3jtxz74vb7n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124791</id>
      <parentid>124789</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:21:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1285" sha1="3dqdakv2c9ssge9nyzegf1cjma949y2" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Калхун округу
| Оригинал аты = Calhoun County
| Фото = Calhoun County Courthouse, Hampton, AR.jpg
| Карта = Map of Arkansas highlighting Calhoun County.svg
| Киреди = Арканзас
| Халкъ = 4 739
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 75
| Басыннганы = 2,91
| Майдан = 1 639
| СуунуМайданы = 9,8
| СуунуПроценти = 0,6
| Округну Датасы = 1850 джылны 6 декабрда
| Сайт = https://calhouncounty.arkansas.gov/
}}

'''Калхун''' ({{lang-en|Calhoun County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-ара кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Калхун округда 4 739 адам джашагъанды. Калхун штатда эм азсанлы округду. Округну майданы - 1 639 км², аны бла Арканзасда 45-чи округду.

Округну административ арасы эмда эм уллу шахары — [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]].

== Белгиле ==</text>
      <sha1>3dqdakv2c9ssge9nyzegf1cjma949y2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124792</id>
      <parentid>124791</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:23:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="874jl3aqaqwvoaqb755znb82sv946h7" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Калхун округу
| Оригинал аты = Calhoun County
| Фото = Calhoun County Courthouse, Hampton, AR.jpg
| Карта = Map of Arkansas highlighting Calhoun County.svg
| Киреди = Арканзас
| Адм. арасы = [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]]
| УллуШахар = Хамптон
| Халкъ = 4 739
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 75
| Басыннганы = 2,91
| МайданНомер = 45
| Майдан = 1 639
| СуунуМайданы = 9,8
| СуунуПроценти = 0,6
| Округну Датасы = 1850 джылны 6 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST)&lt;br&gt;
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = https://calhouncounty.arkansas.gov/
| Commons категория = Calhoun County, Arkansas
}}

'''Калхун''' ({{lang-en|Calhoun County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-ара кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Калхун округда 4 739 адам джашагъанды. Калхун штатда эм азсанлы округду. Округну майданы - 1 639 км², аны бла Арканзасда 45-чи округду.

Округну административ арасы эмда эм уллу шахары — [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]].

== Белгиле ==</text>
      <sha1>874jl3aqaqwvoaqb755znb82sv946h7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124793</id>
      <parentid>124792</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:26:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1656" sha1="ghuei3w3uhi5l5c22rp5m79q0xzx9jh" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Калхун округу
| Оригинал аты = Calhoun County
| Фото = Calhoun County Courthouse, Hampton, AR.jpg
| Карта = Map of Arkansas highlighting Calhoun County.svg
| Киреди = Арканзас
| Адм. арасы = [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]]
| УллуШахар = Хамптон
| Халкъ = 4 739
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 75
| Басыннганы = 2,91
| МайданНомер = 45
| Майдан = 1 639
| СуунуМайданы = 9,8
| СуунуПроценти = 0,6
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 51–54 м
| Округну Датасы = 1850 джылны 6 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST)&lt;br&gt;
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = https://calhouncounty.arkansas.gov/
| Commons категория = Calhoun County, Arkansas
}}

'''Калхун''' ({{lang-en|Calhoun County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-ара кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Калхун округда 4 739 адам джашагъанды. Калхун штатда эм азсанлы округду. Округну майданы - 1 639 км², аны бла Арканзасда 45-чи округду.

Округну административ арасы эмда эм уллу шахары — [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]].

== Белгиле ==</text>
      <sha1>ghuei3w3uhi5l5c22rp5m79q0xzx9jh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124794</id>
      <parentid>124793</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:27:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>124794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1852" sha1="oskaytdjaquum06glxez1wp0rmwk107" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Калхун округу
| Оригинал аты = Calhoun County
| Фото = Calhoun County Courthouse, Hampton, AR.jpg
| Карта = Map of Arkansas highlighting Calhoun County.svg
| Киреди = Арканзас
| Адм. арасы = [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]]
| УллуШахар = Хамптон
| Халкъ = 4 739
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 75
| Басыннганы = 2,91
| МайданНомер = 45
| Майдан = 1 639
| СуунуМайданы = 9,8
| СуунуПроценти = 0,6
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 51–54 м
| Округну Датасы = 1850 джылны 6 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST)&lt;br&gt;
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = https://calhouncounty.arkansas.gov/
| Commons категория = Calhoun County, Arkansas
}}

'''Калхун''' ({{lang-en|Calhoun County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-ара кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Калхун округда 4 739 адам джашагъанды. Калхун штатда эм азсанлы округду. Округну майданы - 1 639 км², аны бла Арканзасда 45-чи округду.

Округну административ арасы эмда эм уллу шахары — [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]].

== Белгиле ==
{{Арканзасны округлары}}{{Арканзас}}
[[Категория:Арканзасны округлары]]
[[Категория:Калхун (Арканзас, округу)]]</text>
      <sha1>oskaytdjaquum06glxez1wp0rmwk107</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124797</id>
      <parentid>124794</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2472" sha1="kw040ngib4mlegwvyur2iyzoyqt8qvg" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Калхун округу
| Оригинал аты = Calhoun County
| Фото = Calhoun County Courthouse, Hampton, AR.jpg
| Карта = Map of Arkansas highlighting Calhoun County.svg
| Киреди = Арканзас
| Адм. арасы = [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]]
| УллуШахар = Хамптон
| Халкъ = 4 739
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 75
| Басыннганы = 2,91
| МайданНомер = 45
| Майдан = 1 639
| СуунуМайданы = 9,8
| СуунуПроценти = 0,6
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 51–54 м
| Округну Датасы = 1850 джылны 6 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST)&lt;br&gt;
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = https://calhouncounty.arkansas.gov/
| Commons категория = Calhoun County, Arkansas
}}

'''Калхун'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|26|Калхун}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Calhoun County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-ара кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Калхун округда 4 739 адам джашагъанды&lt;ref&gt;{{cite web|title=Census - Geography Profile: Calhoun County, Arkansas|url=https://data.census.gov/profile/Calhoun_County,_Arkansas?g=0500000US05013|publisher=[[United States Census Bureau]]|access-date=January 19, 2023}}&lt;/ref&gt;. Калхун штатда эм азсанлы округду. Округну майданы - 1 639 км², аны бла Арканзасда 45-чи округду.

Округну административ арасы эмда эм уллу шахары — [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]]&lt;ref name=&quot;GR6&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |access-date=June 7, 2011 |title=Find a County |publisher=National Association of Counties |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |archive-date=May 31, 2011 }}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
{{Арканзасны округлары}}{{Арканзас}}
[[Категория:Арканзасны округлары]]
[[Категория:Калхун (Арканзас, округу)]]</text>
      <sha1>kw040ngib4mlegwvyur2iyzoyqt8qvg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124798</id>
      <parentid>124797</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:32:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2487" sha1="av9aw9828a40qu5u98340ssvi3dne8r" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Калхун округу
| Оригинал аты = Calhoun County
| Фото = Calhoun County Courthouse, Hampton, AR.jpg
| Карта = Map of Arkansas highlighting Calhoun County.svg
| Киреди = Арканзас
| Адм. арасы = [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]]
| УллуШахар = Хамптон
| Халкъ = 4 739
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 75
| Басыннганы = 2,91
| МайданНомер = 45
| Майдан = 1 639
| СуунуМайданы = 9,8
| СуунуПроценти = 0,6
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 51–54 м
| Округну Датасы = 1850 джылны 6 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST)&lt;br&gt;
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = https://calhouncounty.arkansas.gov/
| Commons категория = Calhoun County, Arkansas
}}

'''Калхун'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|26|Калхун}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Calhoun County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-ара кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Калхун округда 4 739 адам джашагъанды&lt;ref&gt;{{cite web|title=Census - Geography Profile: Calhoun County, Arkansas|url=https://data.census.gov/profile/Calhoun_County,_Arkansas?g=0500000US05013|publisher=[[United States Census Bureau]]|access-date=January 19, 2023}}&lt;/ref&gt;. Калхун штатда эм азсанлы округду. Округну майданы - 1 639 км², аны бла Арканзасда 45-чи округду.

Округну административ арасы эмда эм уллу шахары — [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]]&lt;ref name=&quot;GR6&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |access-date=June 7, 2011 |title=Find a County |publisher=National Association of Counties |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |archive-date=May 31, 2011 }}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Арканзасны округлары]]
[[Категория:Калхун (Арканзас, округу)]]
&lt;references /&gt;
{{Арканзасны округлары}}{{Арканзас}}</text>
      <sha1>av9aw9828a40qu5u98340ssvi3dne8r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124822</id>
      <parentid>124798</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2518" sha1="0sivn9ep1vr23b1lx7gslwdg01bhnde" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Калхун округу
| Оригинал аты = Calhoun County
| Фото = Calhoun County Courthouse, Hampton, AR.jpg
| Карта = Map of Arkansas highlighting Calhoun County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Арканзас}}
| Адм. арасы = [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]]
| УллуШахар = Хамптон
| Халкъ = 4 739
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 75
| Басыннганы = 2,91
| МайданНомер = 45
| Майдан = 1 639
| СуунуМайданы = 9,8
| СуунуПроценти = 0,6
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 51–54 м
| Округну Датасы = 1850 джылны 6 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST)
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = https://calhouncounty.arkansas.gov/
| Commons категория = Calhoun County, Arkansas
}}

'''Калхун'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|26|Калхун}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Calhoun County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-ара кесегинде орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Калхун округда 4 739 адам джашагъанды&lt;ref&gt;{{cite web|title=Census - Geography Profile: Calhoun County, Arkansas|url=https://data.census.gov/profile/Calhoun_County,_Arkansas?g=0500000US05013|publisher=[[United States Census Bureau]]|access-date=January 19, 2023}}&lt;/ref&gt;. Калхун штатда эм азсанлы округду. Округну майданы - 1 639 км², аны бла Арканзасда 45-чи округду.

Округну административ арасы эмда эм уллу шахары — [[Хамптон (Арканзас)|Хамптон]]&lt;ref name=&quot;GR6&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |access-date=June 7, 2011 |title=Find a County |publisher=National Association of Counties |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |archive-date=May 31, 2011 }}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Арканзасны округлары]]
[[Категория:Калхун (Арканзас, округу)]]
&lt;references /&gt;
{{Арканзасны округлары}}{{Арканзас}}</text>
      <sha1>0sivn9ep1vr23b1lx7gslwdg01bhnde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Лафайет (Арканзас, округу)</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19212</id>
    <revision>
      <id>124790</id>
      <timestamp>2026-07-15T20:07:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{catmain}} [[Категория:Арканзасны округланы категориялы]]'</comment>
      <origin>124790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="49mh2o53isqpnh1jpj1xkn8o8mg1r7l" xml:space="preserve">{{catmain}}
[[Категория:Арканзасны округланы категориялы]]</text>
      <sha1>49mh2o53isqpnh1jpj1xkn8o8mg1r7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Калхун (Арканзас, округу)</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19213</id>
    <revision>
      <id>124796</id>
      <timestamp>2026-07-15T20:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{catmain}} [[Категория:Арканзасны округланы категориялы]]'</comment>
      <origin>124796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="49mh2o53isqpnh1jpj1xkn8o8mg1r7l" xml:space="preserve">{{catmain}}
[[Категория:Арканзасны округланы категориялы]]</text>
      <sha1>49mh2o53isqpnh1jpj1xkn8o8mg1r7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Айдахоны округлары</title>
    <ns>10</ns>
    <id>19214</id>
    <revision>
      <id>124799</id>
      <timestamp>2026-07-15T20:44:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{Навигационная таблица |аты                       = Айдахоны округлары |башлыкъ                   = [[Файл:Flag-map of Idaho.svg|24px|link=]] [[Айдахоны округларыны тизмеси|Айдахоны округлары]] |state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}} &lt;/includeonly&gt; |класс_списков             = hlist |изображение               = Файл:Se...'</comment>
      <origin>124799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3064" sha1="b0m4iu6xygon9phkvm6kdjsqwaicxuz" xml:space="preserve">{{Навигационная таблица
|аты                       = Айдахоны округлары
|башлыкъ                   = [[Файл:Flag-map of Idaho.svg|24px|link=]] [[Айдахоны округларыны тизмеси|Айдахоны округлары]]
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}
&lt;/includeonly&gt;
|класс_списков             = hlist
|изображение               = [[Файл:Seal of Idaho.svg|90px]]
|список1 = [[Адамс (округ, Айдахо)|Адамс]] • [[Айдахо (округ)|Айдахо]] • [[Баннок (округ)|Баннок]] • [[Баундари (округ)|Баундари]] • [[Бенева (округ)|Бенева]] • [[Бингем (округ)|Бингем]] • [[Блейн (округ, Айдахо)|Блейн]] • [[Бойсе (округ)|Бойсе]] • [[Бонневилл (округ)|Бонневилл]] • [[Боннер (округ)|Боннер]] • [[Бьютт (округ, Айдахо)|Бьютт]] • [[Бэр-Лейк (округ)|Бэр-Лейк]] м [[Вашингтон (округ, Айдахо)|Вашингтон]] • [[Валли (округ, Айдахо)|Валли]] • [[Гудинг (округ)|Гудинг]] • [[Джем (округ)|Джем]] • [[Джером (округ)|Джером]] • [[Джефферсон (округ, Айдахо)|Джефферсон]] • [[Камас (округ)|Камас]] • [[Каньон (округ)|Каньон]] • [[Карибу (округ)|Карибу]] • [[Каша (округ)|Каша]] • [[Кастер (округ, Айдахо)|Кастер]] • [[Кларк (округ, Айдахо)|Кларк]] • [[Клируотер (округ, Айдахо)|Клируотер]] • [[Кутеней (округ)|Кутеней]] • [[Лейто (округ)|Лейто]] • [[Лемхай (округ)|Лемхай]] • [[Линкольн (округ, Айдахо)|Линкольн]] • [[Льюис (округ, Айдахо)|Льюис]] • [[Мадисон (округ, Айдахо)|Мадисон]] • [[Минидока (округ)|Минидока]] • [[Нез-Перс (округ)|Нез-Перс]] • [[Овайхи (округ)|Овайхи]] • [[Онайда (округ, Айдахо)|Онайда]] • [[Пауэр (округ)|Пауэр]] • [[Пейетт (округ)|Пейетт]] • [[Титон (округ, Айдахо)|Титон]] • [[Туин-Фолс (округ)|Туин-Фолс]] • [[Франклин (округ, Айдахо)|Франклин]] • [[Фримонт (округ, Айдахо)|Фримонт]] • [[Шошоне (округ)|Шошоне]] • [[Эйда (округ)|Эйда]] • [[Элмор (округ, Айдахо)|Элмор]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Шаблонла:Навигация шаблонла|{{PAGENAME}}]]
[[Категория:АБШ-ны штатланы округланы шаблонлары]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b0m4iu6xygon9phkvm6kdjsqwaicxuz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124800</id>
      <parentid>124799</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:44:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3064" sha1="383lr37ez64pv2m0cybcub5fikoj1cx" xml:space="preserve">{{Навигационная таблица
|аты                       = Айдахоны округлары
|башлыкъ                   = [[Файл:Flag-map of Idaho.svg|18px|link=]] [[Айдахоны округларыны тизмеси|Айдахоны округлары]]
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}
&lt;/includeonly&gt;
|класс_списков             = hlist
|изображение               = [[Файл:Seal of Idaho.svg|90px]]
|список1 = [[Адамс (округ, Айдахо)|Адамс]] • [[Айдахо (округ)|Айдахо]] • [[Баннок (округ)|Баннок]] • [[Баундари (округ)|Баундари]] • [[Бенева (округ)|Бенева]] • [[Бингем (округ)|Бингем]] • [[Блейн (округ, Айдахо)|Блейн]] • [[Бойсе (округ)|Бойсе]] • [[Бонневилл (округ)|Бонневилл]] • [[Боннер (округ)|Боннер]] • [[Бьютт (округ, Айдахо)|Бьютт]] • [[Бэр-Лейк (округ)|Бэр-Лейк]] м [[Вашингтон (округ, Айдахо)|Вашингтон]] • [[Валли (округ, Айдахо)|Валли]] • [[Гудинг (округ)|Гудинг]] • [[Джем (округ)|Джем]] • [[Джером (округ)|Джером]] • [[Джефферсон (округ, Айдахо)|Джефферсон]] • [[Камас (округ)|Камас]] • [[Каньон (округ)|Каньон]] • [[Карибу (округ)|Карибу]] • [[Каша (округ)|Каша]] • [[Кастер (округ, Айдахо)|Кастер]] • [[Кларк (округ, Айдахо)|Кларк]] • [[Клируотер (округ, Айдахо)|Клируотер]] • [[Кутеней (округ)|Кутеней]] • [[Лейто (округ)|Лейто]] • [[Лемхай (округ)|Лемхай]] • [[Линкольн (округ, Айдахо)|Линкольн]] • [[Льюис (округ, Айдахо)|Льюис]] • [[Мадисон (округ, Айдахо)|Мадисон]] • [[Минидока (округ)|Минидока]] • [[Нез-Перс (округ)|Нез-Перс]] • [[Овайхи (округ)|Овайхи]] • [[Онайда (округ, Айдахо)|Онайда]] • [[Пауэр (округ)|Пауэр]] • [[Пейетт (округ)|Пейетт]] • [[Титон (округ, Айдахо)|Титон]] • [[Туин-Фолс (округ)|Туин-Фолс]] • [[Франклин (округ, Айдахо)|Франклин]] • [[Фримонт (округ, Айдахо)|Фримонт]] • [[Шошоне (округ)|Шошоне]] • [[Эйда (округ)|Эйда]] • [[Элмор (округ, Айдахо)|Элмор]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Шаблонла:Навигация шаблонла|{{PAGENAME}}]]
[[Категория:АБШ-ны штатланы округланы шаблонлары]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>383lr37ez64pv2m0cybcub5fikoj1cx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124801</id>
      <parentid>124800</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:48:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3085" sha1="7szni64nitm3au1lqxdosyir3wzr5iu" xml:space="preserve">{{Навигационная таблица
|аты                       = Айдахоны округлары
|башлыкъ                   = [[Файл:Flag-map of Idaho.svg|18px|link=]] [[Айдахоны округларыны тизмеси|Айдахоны округлары]]
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}
&lt;/includeonly&gt;
|класс_списков             = hlist
|изображение               = [[Файл:Seal of Idaho.svg|90px]]
|список1 = [[Адамс (Айдахо, округу)|Адамс]] • [[Айдахо (округ)|Айдахо]] • [[Баннок (округ)|Баннок]] • [[Баундари (округ)|Баундари]] • [[Бенева (округ)|Бенева]] • [[Бингем (округ)|Бингем]] • [[Блейн (Айдахо, округу)|Блейн]] • [[Бойсе (округ)|Бойсе]] • [[Бонневилл (округ)|Бонневилл]] • [[Боннер (округ)|Боннер]] • [[Бьютт (округ, Айдахо)|Бьютт]] • [[Бэр-Лейк (округ)|Бэр-Лейк]] • [[Вашингтон (Айдахо, округу)|Вашингтон]] • [[Валли (Айдахо, округу)|Валли]] • [[Гудинг (округ)|Гудинг]] • [[Джем (округ)|Джем]] • [[Джером (округ)|Джером]] • [[Джефферсон (Айдахо, округу)|Джефферсон]] • [[Камас (округ)|Камас]] • [[Каньон (округ)|Каньон]] • [[Карибу (округ)|Карибу]] • [[Каша (округ)|Каша]] • [[Кастер (Айдахо, округу)|Кастер]] • [[Кларк (Айдахо, округу)|Кларк]] • [[Клируотер (Айдахо, округу)|Клируотер]] • [[Кутеней (округ)|Кутеней]] • [[Лейто (округ)|Лейто]] • [[Лемхай (округ)|Лемхай]] • [[Линкольн (Айдахо, округу)|Линкольн]] • [[Льюис (округ, Айдахо)|Льюис]] • [[Мадисон (округ, Айдахо)|Мадисон]] • [[Минидока (округ)|Минидока]] • [[Нез-Перс (округ)|Нез-Перс]] • [[Овайхи (округ)|Овайхи]] • [[Онайда (округ, Айдахо)|Онайда]] • [[Пауэр (округ)|Пауэр]] • [[Пейетт (округ)|Пейетт]] • [[Титон (округ, Айдахо)|Титон]] • [[Туин-Фолс (округ)|Туин-Фолс]] • [[Франклин (округ, Айдахо)|Франклин]] • [[Фримонт (округ, Айдахо)|Фримонт]] • [[Шошоне (округ)|Шошоне]] • [[Эйда (округ)|Эйда]] • [[Элмор (Айдахо, округу)|Элмор]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Шаблонла:Навигация шаблонла|{{PAGENAME}}]]
[[Категория:АБШ-ны штатланы округланы шаблонлары]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7szni64nitm3au1lqxdosyir3wzr5iu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124802</id>
      <parentid>124801</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:51:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3117" sha1="mkvafjid2bs560e8159bt9ee1o6s5tl" xml:space="preserve">{{Навигационная таблица
|аты                       = Айдахоны округлары
|башлыкъ                   = [[Файл:Flag-map of Idaho.svg|18px|link=]] [[Айдахоны округларыны тизмеси|Айдахоны округлары]]
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}
&lt;/includeonly&gt;
|класс_списков             = hlist
|изображение               = [[Файл:Seal of Idaho.svg|90px]]
|список1 = [[Адамс (Айдахо, округу)|Адамс]] • [[Айдахо (округ)|Айдахо]] • [[Баннок (округ)|Баннок]] • [[Баундари (округ)|Баундари]] • [[Бенева (округ)|Бенева]] • [[Бингем (округ)|Бингем]] • [[Блейн (Айдахо, округу)|Блейн]] • [[Бойсе (округ)|Бойсе]] • [[Бонневилл (Айдахо, округу)|Бонневилл]] • [[Боннер (округ)|Боннер]] • [[Бьютт (округ, Айдахо)|Бьютт]] • [[Бэр-Лейк (округ)|Бэр-Лейк]] • [[Вашингтон (Айдахо, округу)|Вашингтон]] • [[Валли (Айдахо, округу)|Валли]] • [[Гудинг (округ)|Гудинг]] • [[Джем (округ)|Джем]] • [[Джером (округ)|Джером]] • [[Джефферсон (Айдахо, округу)|Джефферсон]] • [[Камас (округ)|Камас]] • [[Каньон (округ)|Каньон]] • [[Карибу (округ)|Карибу]] • [[Каша (округ)|Каша]] • [[Кастер (Айдахо, округу)|Кастер]] • [[Кларк (Айдахо, округу)|Кларк]] • [[Клируотер (Айдахо, округу)|Клируотер]] • [[Кутеней (округ)|Кутеней]] • [[Лейто (округ)|Лейто]] • [[Лемхай (округ)|Лемхай]] • [[Линкольн (Айдахо, округу)|Линкольн]] • [[Льюис (округ, Айдахо)|Льюис]] • [[Мадисон (округ, Айдахо)|Мадисон]] • [[Минидока (округ)|Минидока]] • [[Нез-Перс (округ)|Нез-Перс]] • [[Овайхи (округ)|Овайхи]] • [[Онайда (округ, Айдахо)|Онайда]] • [[Пауэр (округ)|Пауэр]] • [[Пайетт (округ)|Пайетт]] • [[Титон (округ, Айдахо)|Титон]] • [[Туин-Фолс (округ)|Туин-Фолс]] • [[Франклин (округ, Айдахо)|Франклин]] • [[Фримонт (округ, Айдахо)|Фримонт]] • [[Шошоне (округ)|Шошоне]] • [[Эйда (Айдахо, округу)|Эйда]] • [[Элмор (Айдахо, округу)|Элмор]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Шаблонла:Навигация шаблонла|{{PAGENAME}}]]
[[Категория:АБШ-ны штатланы округланы шаблонлары]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mkvafjid2bs560e8159bt9ee1o6s5tl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Он минг этилген тюзетиу викисаугъа</title>
    <ns>10</ns>
    <id>19215</id>
    <revision>
      <id>124812</id>
      <timestamp>2026-07-15T22:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '[[Файл:On-ming-tuzetiu.png|60px|link=Он минг этилген тюзетиу викисаугъа]]{{#if:{{NAMESPACE}}||}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}[[Категория:Шаблонла:Къарачай-малкъар википедияны саугъанлары]]&lt;/noinclude&gt;'</comment>
      <origin>124812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="277" sha1="qufikcqalyqvalckslkhj4zntf2lxn3" xml:space="preserve">[[Файл:On-ming-tuzetiu.png|60px|link=Он минг этилген тюзетиу викисаугъа]]{{#if:{{NAMESPACE}}||}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}[[Категория:Шаблонла:Къарачай-малкъар википедияны саугъанлары]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qufikcqalyqvalckslkhj4zntf2lxn3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124815</id>
      <parentid>124812</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:14:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="278" sha1="b1yth1f9xnp5jq43s7gsx27wsmupacw" xml:space="preserve">[[Файл:On-ming-tuzetiu.png|120px|link=Он минг этилген тюзетиу викисаугъа]]{{#if:{{NAMESPACE}}||}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}[[Категория:Шаблонла:Къарачай-малкъар википедияны саугъанлары]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b1yth1f9xnp5jq43s7gsx27wsmupacw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Арканзас (округ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19216</id>
    <revision>
      <id>124818</id>
      <timestamp>2026-07-15T22:28:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: 'Арканзас (округ)'</comment>
      <origin>124818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="3jaovl09py1va7qc6007coh4s84irr2" xml:space="preserve">Арканзас (округ)</text>
      <sha1>3jaovl09py1va7qc6007coh4s84irr2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124819</id>
      <parentid>124818</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:41:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1357" sha1="rd5cb1a07bswghc1pmekt375nmmfoir" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Арканзас округу
| Оригинал аты = Arkansas County
| Фото = Arkansas County, Arkansas montage.png
| Карта = Map of Arkansas highlighting Arkansas County.svg
| Киреди = Арканзас
}}

'''Арканзас''' ({{lang-en|Arkansas County}}''Arkansas County'') — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, [[Арканзас (суу)|Арканзас]] сууну аягъында орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Арканзас округда 17 149 адам джашагъанды, адам саны бла штатда 48-чи округду. Округну майданы - 2 699 км², аны бла Арканзас штатда ючюнчю округду. Арканзас округ 1813 джылны 13 декабрда къуралгъанды.

Округну эки административ арасы барды — [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] (округну шимал кесегини арасы) эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]] (округну къыбыла кесегини арасы)

== Белгиле ==</text>
      <sha1>rd5cb1a07bswghc1pmekt375nmmfoir</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124820</id>
      <parentid>124819</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1392" sha1="ggmeto80iewpe3b4urkzdw2yb00qfs3" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Арканзас округу
| Оригинал аты = Arkansas County
| Фото = Arkansas County, Arkansas montage.png
| Карта = Map of Arkansas highlighting Arkansas County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Арканзас}}
}}

'''Арканзас''' ({{lang-en|Arkansas County}}''Arkansas County'') — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, [[Арканзас (суу)|Арканзас]] сууну аягъында орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Арканзас округда 17 149 адам джашагъанды, адам саны бла штатда 48-чи округду. Округну майданы - 2 699 км², аны бла Арканзас штатда ючюнчю округду. Арканзас округ 1813 джылны 13 декабрда къуралгъанды.

Округну эки административ арасы барды — [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] (округну шимал кесегини арасы) эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]] (округну къыбыла кесегини арасы)

== Белгиле ==</text>
      <sha1>ggmeto80iewpe3b4urkzdw2yb00qfs3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124821</id>
      <parentid>124820</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1971" sha1="tlujsyag3i3fw3aeti00bozlvt5t1st" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Арканзас округу
| Оригинал аты = Arkansas County
| Фото = Arkansas County, Arkansas montage.png
| Карта = Map of Arkansas highlighting Arkansas County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Арканзас}}
| Адм. арасы = [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]]
| УллуШахар = Статгарт
| Халкъ = 17 149
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 48
| Басыннганы = 6.6984
| МайданНомер = 3
| Майдан = 2 699
| СуунуМайданы = 117,3
| СуунуПроценти = 4.4
| Округну Датасы = 1813 джылны 13 декабрда
| Сайт = http://arcounties.org/counties/arkansas/
| Commons категория = Arkansas County, Arkansas
}}

'''Арканзас''' ({{lang-en|Arkansas County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, [[Арканзас (суу)|Арканзас]] сууну аягъында орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Арканзас округда 17 149 адам джашагъанды, адам саны бла штатда 48-чи округду. Округну майданы - 2 699 км², аны бла Арканзас штатда ючюнчю округду. Арканзас округ 1813 джылны 13 декабрда къуралгъанды.

Округну эки административ арасы барды — [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] (округну шимал кесегини арасы) эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]] (округну къыбыла кесегини арасы)

== Белгиле ==</text>
      <sha1>tlujsyag3i3fw3aeti00bozlvt5t1st</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124823</id>
      <parentid>124821</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:47:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2130" sha1="o5xk3cbgnm4yyyy62l2vn2mcmldzxbq" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Арканзас округу
| Оригинал аты = Arkansas County
| Фото = Arkansas County, Arkansas montage.png
| Карта = Map of Arkansas highlighting Arkansas County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Арканзас}}
| Адм. арасы = [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]]
| УллуШахар = Статгарт
| Халкъ = 17 149
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 48
| Басыннганы = 6.6984
| МайданНомер = 3
| Майдан = 2 699
| СуунуМайданы = 117,3
| СуунуПроценти = 4.4
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 54
| Округну Датасы = 1813 джылны 13 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST)
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = http://arcounties.org/counties/arkansas/
| Commons категория = Arkansas County, Arkansas
}}

'''Арканзас''' ({{lang-en|Arkansas County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, [[Арканзас (суу)|Арканзас]] сууну аягъында орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Арканзас округда 17 149 адам джашагъанды, адам саны бла штатда 48-чи округду. Округну майданы - 2 699 км², аны бла Арканзас штатда ючюнчю округду. Арканзас округ 1813 джылны 13 декабрда къуралгъанды.

Округну эки административ арасы барды — [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] (округну шимал кесегини арасы) эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]] (округну къыбыла кесегини арасы)

== Белгиле ==</text>
      <sha1>o5xk3cbgnm4yyyy62l2vn2mcmldzxbq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124824</id>
      <parentid>124823</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:48:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>124824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2310" sha1="qmqj4s7392v05urdulkrwhf9t29qg91" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Арканзас округу
| Оригинал аты = Arkansas County
| Фото = Arkansas County, Arkansas montage.png
| Карта = Map of Arkansas highlighting Arkansas County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Арканзас}}
| Адм. арасы = [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]]
| УллуШахар = Статгарт
| Халкъ = 17 149
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 48
| Басыннганы = 6.6984
| МайданНомер = 3
| Майдан = 2 699
| СуунуМайданы = 117,3
| СуунуПроценти = 4.4
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 54
| Округну Датасы = 1813 джылны 13 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST)
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = http://arcounties.org/counties/arkansas/
| Commons категория = Arkansas County, Arkansas
}}

'''Арканзас''' ({{lang-en|Arkansas County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, [[Арканзас (суу)|Арканзас]] сууну аягъында орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Арканзас округда 17 149 адам джашагъанды, адам саны бла штатда 48-чи округду. Округну майданы - 2 699 км², аны бла Арканзас штатда ючюнчю округду. Арканзас округ 1813 джылны 13 декабрда къуралгъанды.

Округну эки административ арасы барды — [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] (округну шимал кесегини арасы) эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]] (округну къыбыла кесегини арасы)

== Белгиле ==
[[Категория:Арканзасны округлары]]
[[Категория:Арканзас (округ)]]
{{Арканзасны округлары}}{{Арканзас}}</text>
      <sha1>qmqj4s7392v05urdulkrwhf9t29qg91</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124826</id>
      <parentid>124824</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:51:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2937" sha1="enxihckkcm4sb9pexjle84nehnob0b7" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Арканзас округу
| Оригинал аты = Arkansas County
| Фото = Arkansas County, Arkansas montage.png
| Карта = Map of Arkansas highlighting Arkansas County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Арканзас}}
| Адм. арасы = [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]]
| УллуШахар = Статгарт
| Халкъ = 17 149
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 48
| Басыннганы = 6.6984
| МайданНомер = 3
| Майдан = 2 699
| СуунуМайданы = 117,3
| СуунуПроценти = 4.4
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 54
| Округну Датасы = 1813 джылны 13 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST)
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = http://arcounties.org/counties/arkansas/
| Commons категория = Arkansas County, Arkansas
}}

'''Арканзас'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|26|Арканзас}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Arkansas County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, [[Арканзас (суу)|Арканзас]] сууну аягъында орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Арканзас округда 17 149 адам джашагъанды&lt;ref&gt;{{cite web|title=Census - Geography Profile: Arkansas County, Arkansas|url=https://data.census.gov/profile/Arkansas_County,_Arkansas?g=0500000US05001|publisher=[[United States Census Bureau]]|access-date=January 19, 2023}}&lt;/ref&gt;, адам саны бла штатда 48-чи округду. Округну майданы - 2 699 км², аны бла Арканзас штатда ючюнчю округду. Арканзас округ 1813 джылны 13 декабрда къуралгъанды.

Округну эки административ арасы барды — [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] (округну шимал кесегини арасы) эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]] (округну къыбыла кесегини арасы)&lt;ref name=&quot;GR6&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |access-date=June 7, 2011 |title=Find a County |publisher=National Association of Counties |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |archive-date=May 31, 2011 }}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Арканзасны округлары]]
[[Категория:Арканзас (округ)]]
{{Арканзасны округлары}}{{Арканзас}}</text>
      <sha1>enxihckkcm4sb9pexjle84nehnob0b7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124827</id>
      <parentid>124826</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2952" sha1="9mzxhqu4ptu2vbbdpx25biyclk6cqoe" xml:space="preserve">{{АБШ-ны округу
| Аты = Арканзас округу
| Оригинал аты = Arkansas County
| Фото = Arkansas County, Arkansas montage.png
| Карта = Map of Arkansas highlighting Arkansas County.svg
| Киреди = {{Байракъландырыу|Арканзас}}
| Адм. арасы = [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]]
| УллуШахар = Статгарт
| Халкъ = 17 149
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 48
| Басыннганы = 6.6984
| МайданНомер = 3
| Майдан = 2 699
| СуунуМайданы = 117,3
| СуунуПроценти = 4.4
| Тенгиз дараджагъа кёре орта мийиклик = 54
| Округну Датасы = 1813 джылны 13 декабрда
| СагъатБёлге = UTC−06:00 (CST)
UTC−05:00 (CDT) Джай заман
| Сайт = http://arcounties.org/counties/arkansas/
| Commons категория = Arkansas County, Arkansas
}}

'''Арканзас'''&lt;ref&gt;{{Книга:АТД США|26|Арканзас}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Arkansas County}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-де, [[Арканзас]] штатны къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, [[Арканзас (суу)|Арканзас]] сууну аягъында орналгъан округ. АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Арканзас округда 17 149 адам джашагъанды&lt;ref&gt;{{cite web|title=Census - Geography Profile: Arkansas County, Arkansas|url=https://data.census.gov/profile/Arkansas_County,_Arkansas?g=0500000US05001|publisher=[[United States Census Bureau]]|access-date=January 19, 2023}}&lt;/ref&gt;, адам саны бла штатда 48-чи округду. Округну майданы - 2 699 км², аны бла Арканзас штатда ючюнчю округду. Арканзас округ 1813 джылны 13 декабрда къуралгъанды.

Округну эки административ арасы барды — [[Де-Уитт (Арканзас)|Де-Уитт]] (округну шимал кесегини арасы) эмда [[Статграрт (Арканзас)|Статграрт]] (округну къыбыла кесегини арасы)&lt;ref name=&quot;GR6&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |access-date=June 7, 2011 |title=Find a County |publisher=National Association of Counties |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx |archive-date=May 31, 2011 }}&lt;/ref&gt;.

== Белгиле ==
[[Категория:Арканзасны округлары]]
[[Категория:Арканзас (округ)]]
&lt;references /&gt;
{{Арканзасны округлары}}{{Арканзас}}</text>
      <sha1>9mzxhqu4ptu2vbbdpx25biyclk6cqoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Арканзас (округ)</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19217</id>
    <revision>
      <id>124825</id>
      <timestamp>2026-07-15T22:48:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{catmain}} [[Категория:Арканзасны округланы категориялы]]'</comment>
      <origin>124825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="49mh2o53isqpnh1jpj1xkn8o8mg1r7l" xml:space="preserve">{{catmain}}
[[Категория:Арканзасны округланы категориялы]]</text>
      <sha1>49mh2o53isqpnh1jpj1xkn8o8mg1r7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марракеш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19218</id>
    <revision>
      <id>124828</id>
      <timestamp>2026-07-15T23:07:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: ''''Марракеш''' ({{lang-ber|ⴰⵎⵓⵔⴰⴽⵓⵛ}}, [[Дариджа|марок.]] [[Дариджа|араб.]] ''Марра́каш'' — {{lang-ar|مراكش}} ) — [[Марокко|Марокконы]] тёрт импер шахарладан бириси. [[Марракеш — Сафи]] регионну административ арасыды эмда аны ичинде Маракеш префектураны къурал шахар. Кас...'</comment>
      <origin>124828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="680" sha1="n54q11xgqfdeuuvqkncpag1wamele9b" xml:space="preserve">'''Марракеш''' ({{lang-ber|ⴰⵎⵓⵔⴰⴽⵓⵛ}}, [[Дариджа|марок.]] [[Дариджа|араб.]] ''Марра́каш'' — {{lang-ar|مراكش}} ) — [[Марокко|Марокконы]] тёрт импер шахарладан бириси. [[Марракеш — Сафи]] регионну административ арасыды эмда аны ичинде Маракеш префектураны къурал шахар. [[Касабланка|Касабланкадан]], [[Фес|Фесден]] эм [[Танжер|Танжерден]] сора адам саны бла къралда тёртюнчю шахарды.

== Белгиле ==</text>
      <sha1>n54q11xgqfdeuuvqkncpag1wamele9b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124829</id>
      <parentid>124828</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:08:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>124829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="819" sha1="hy51mdrjmjg0kemz95otnkdchkdjx3n" xml:space="preserve">'''Марракеш''' ({{lang-ber|ⴰⵎⵓⵔⴰⴽⵓⵛ}}, [[Дариджа|марок.]] [[Дариджа|араб.]] ''Марра́каш'' — {{lang-ar|مراكش}} ) — [[Марокко|Марокконы]] тёрт импер шахарладан бириси. [[Марракеш — Сафи]] регионну административ арасыды эмда аны ичинде Маракеш префектураны къурал шахар. [[Касабланка|Касабланкадан]], [[Фес|Фесден]] эм [[Танжер|Танжерден]] сора адам саны бла къралда тёртюнчю шахарды.

== Белгиле ==
[[Категория:Шахарла]]
[[Категория:Марокканы шахарлары]]
[[Категория:Марракеш]]</text>
      <sha1>hy51mdrjmjg0kemz95otnkdchkdjx3n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124841</id>
      <parentid>124829</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:16:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="819" sha1="s9q0xllxmww5dtb30vwgk6l36bmx80e" xml:space="preserve">'''Марракеш''' ({{lang-ber|ⴰⵎⵓⵔⴰⴽⵓⵛ}}, [[Дариджа|марок.]] [[Дариджа|араб.]] ''Марра́каш'' — {{lang-ar|مراكش}} ) — [[Марокко|Марокконы]] тёрт импер шахарладан бириси. [[Марракеш — Сафи]] регионну административ арасыды эмда аны ичинде Маракеш префектураны къурал шахар. [[Касабланка|Касабланкадан]], [[Фес|Фесден]] эм [[Танжер|Танжерден]] сора адам саны бла къралда тёртюнчю шахарды.

== Белгиле ==
[[Категория:Шахарла]]
[[Категория:Марокконы шахарлары]]
[[Категория:Марракеш]]</text>
      <sha1>s9q0xllxmww5dtb30vwgk6l36bmx80e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Марракеш</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19219</id>
    <revision>
      <id>124830</id>
      <timestamp>2026-07-15T23:10:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{catmain}} [[Категория:Марокконы шахарларыны категориялары]]'</comment>
      <origin>124830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="bzu95xq7fzlbpgmcvlzbxe06kbbe39r" xml:space="preserve">{{catmain}}
[[Категория:Марокконы шахарларыны категориялары]]</text>
      <sha1>bzu95xq7fzlbpgmcvlzbxe06kbbe39r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Марокконы шахарларыны категориялары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19220</id>
    <revision>
      <id>124832</id>
      <timestamp>2026-07-15T23:12:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '[[Категория:Марокканы шахарлары]]'</comment>
      <origin>124832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="jjg9dry3xeh4hmhhbvdbxvm0jt8fvq7" xml:space="preserve">[[Категория:Марокканы шахарлары]]</text>
      <sha1>jjg9dry3xeh4hmhhbvdbxvm0jt8fvq7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>124842</id>
      <parentid>124832</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:16:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>124842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="gd59ksf0xb91toqpruojoqh729ma2b9" xml:space="preserve">[[Категория:Марокконы шахарлары]]</text>
      <sha1>gd59ksf0xb91toqpruojoqh729ma2b9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Марокконы джерлешимлери</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19221</id>
    <revision>
      <id>124835</id>
      <timestamp>2026-07-15T23:13:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '[[Категория:Марокконы географиясы]]'</comment>
      <origin>124835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="1xyi8qzjvvwrganh8qmmqts8m797nl7" xml:space="preserve">[[Категория:Марокконы географиясы]]</text>
      <sha1>1xyi8qzjvvwrganh8qmmqts8m797nl7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Марокконы географиясы</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19222</id>
    <revision>
      <id>124836</id>
      <timestamp>2026-07-15T23:14:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '[[Категория:Марокко]]'</comment>
      <origin>124836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="b4yl7coufdc96j6wlbkc0xsulkfygsd" xml:space="preserve">[[Категория:Марокко]]</text>
      <sha1>b4yl7coufdc96j6wlbkc0xsulkfygsd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Марокканы шахарлары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19223</id>
    <redirect title="Категория:Марокконы шахарлары" />
    <revision>
      <id>124839</id>
      <timestamp>2026-07-15T23:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>DarqaviPalladin, [[Категория:Марокканы шахарлары]] бетни атын [[Категория:Марокконы шахарлары]] деб тюрлендирди</comment>
      <origin>124839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="21c6l6cn5v9vem867i2q8vqiak8k494" xml:space="preserve">#джибериу [[:Категория:Марокконы шахарлары]]</text>
      <sha1>21c6l6cn5v9vem867i2q8vqiak8k494</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Танжер</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19224</id>
    <revision>
      <id>124843</id>
      <timestamp>2026-07-15T23:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{catmain}} [[Категория:Марокконы шахарларыны категориялары]]'</comment>
      <origin>124843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="bzu95xq7fzlbpgmcvlzbxe06kbbe39r" xml:space="preserve">{{catmain}}
[[Категория:Марокконы шахарларыны категориялары]]</text>
      <sha1>bzu95xq7fzlbpgmcvlzbxe06kbbe39r</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>