Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="krc">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедия</sitename>
    <dbname>krcwiki</dbname>
    <base>https://krc.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.17</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Къуллукъ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сюзюу</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Къошулуучу</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Къошулуучуну сюзюу</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедия сюзюу</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлны сюзюу</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-ни сюзюу</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблонну сюзюу</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Болушлукъ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Болушлукъну сюзюу</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категория</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорияны сюзюу</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы</title>
    <ns>3</ns>
    <id>1139</id>
    <revision>
      <id>126071</id>
      <parentid>125537</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T13:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>3970</id>
      </contributor>
      <comment>/* Reminder: Starter Kit Virtual Meeting */ Джангы бёлюм</comment>
      <origin>126071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89942" sha1="1zwjg1k2h8uuzagpqacwzrsj0gzxs66" xml:space="preserve">Регистрацияны тыйыншлы ётдюнгмю? ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 16:58, 20 март 2010 (UTC)
:Хы, ётдюм, аламат, алай а бир-бир джазылыула орусчадыла, ол тюзмюдю, огъесе? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 17:55, 20 март 2010 (UTC)
::Къалайдады орусча джазыу? Мен кёмегенме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 18:06, 20 март 2010 (UTC)
:::да тюбюнде ууакъ ууакъ джазылгъанла... бетни сакъла зат тиеклени тюбюнде [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 18:24, 20 март 2010 (UTC)
::::Хы, кёрдюм. Ала медиавикини сообщениелери болмазла, аны ючюн кёчюрюлмеген болурла. Аладан сора кёрген? Мен излеб кёрейим аланы транслейтвикиде. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:19, 20 март 2010 (UTC)
:::::Башында опробовать бета версию деб орусча джазылыб турады, сора эм тюбюндеда барды, сора бир зат сорайым садакъа деген къалай эседа келишмей болурму? )) Сора бетни тюзетиуден эсе тюрлендириу иги келишмезми эди бу контекстге? Тюзетиу -исправить, тюрлендириу-изменить[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 21:02, 20 март 2010 (UTC)
:::::: эм тюбюнде ма былай джазылыб турады, сюзюу бетими ачасам -Текст доступен на условиях лицензии Creative Commons Attribution/Share-Alike, в отдельных случаях могут действовать дополнительные условия. Подробнее см. Условия использования.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 21:05, 20 март 2010 (UTC)
:::::::Ала ол 8 минг сообщение болгъан разделден болурдула. Бара-бара кёчюре барырбыз. Къайгъырма. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 21:29, 20 март 2010 (UTC)
::::::::&quot;Тюзетиу&quot; бла &quot;садакъаны&quot; тюз айтаса, алай а &quot;садакъа&quot; орнуна &quot;пожертвованиеге&quot; башха келишген эквивалент табалмайма. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 21:40, 20 март 2010 (UTC)
&quot;Тюзетиу&quot;-ню (&quot;тюзет&quot;-ни) мен &quot;тюрлендириу&quot; (&quot;тюрлендир&quot;) дегеннге ауушдуруб чыкъдым. Энди &quot;садакъа&quot; орнуна башха сёзню мадарласанг, аны да ауушдурурбуз. Бери-эки кюнден транслейтвикиде тюрлениуле кёрюнюб барадыла дейдиле. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 00:30, 21 март 2010 (UTC)
:Залим болуб турадыда баш бетибиз, энди толу викили болдукъ, аны ючюн бир кофе ичиб алайыкъ )) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 07:16, 21 март 2010 (UTC)
::Вадим суратны къалай джюклерге керекгин унутханмада ((( [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 09:53, 21 март 2010 (UTC)
:::Онг джанында &quot;Инструментле&quot; деген блокда &quot;Файл джюкле&quot; деген ссылка барды. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:07, 21 март 2010 (UTC)
::::Форумубузда джаз энди. Къадар омакъ тюрлендириуле этгениме багъа бич. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:08, 21 март 2010 (UTC)

== Kremlin template translation? ==

Hi Къарачайлы, could you possible do the Karachay-Balkar (krc) translation of [[:commons:Template:Kremlin.ru]]? You may want to work off the Russian version at [[:commons:Template:Kremlin.ru/ru]]. If you don't know how to do the documentation, you could place the translation on my English WP talk page, and I can do it on Commons. Any help with this appreciated. Cheers, --[[Къошулуучу:Russavia|Russavia]] 09:39, 4 май 2010 (UTC)
:{{V}} I`ve done. Thanks. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:29, 4 май 2010 (UTC)

== Инкубатор ==

Инкубаторда къабартыча тест проектге кёз джетдир: [[incubator:Wp/kbd/НапэкIуэцI нэхъыщхьэ|НапэкIуэцI нэхъыщхьэ]]. Бизники ачылгъанлы, алада да тири ишлеб башлагъандыла, талай адамлары барды, иги кесек статья да джазылгъанды. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 13:32, 5 май 2010 (UTC)
: Да хоу, тынчлыкъ табарыкъ тюлдюле энди бизни джетмей [[Къуллукъ:Contributions/85.173.119.8|85.173.119.8]] 17:09, 5 май 2010 (UTC)

== Кёз ат ==

[[Википедия:Форум|Форумгъа]] бла [[Википедия:Иги статьялагъа кандидатла|бери]] эмда [[Википедия:Сайланнган статьялагъа кандидатла|бери]] кёз ат. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 12:40, 15 май 2010 (UTC)
:Ансар, тамблагъа &quot;события&quot; бир кёчюр, суратха текстни да. Мени интернетими отрубить этгендиле да... ----
== [[Къызыл Октябрь]] ==
Элинги суратынг джокъмуду? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 13:20, 22 ноябрь 2010 (UTC)
:болса уа саллыкъ эдим былай таб сурат джокъду

== [[Шаблон:Ангылатыу]] ==
Ансар бий, среднестатистический къарачай-малкъар тилли адам ангыламазча сёз (выражение) джазсакъ, аннга орусча ангылатыу къоша турсакъ тыйыншлы болур дегенча этгенма. Аны ючюн ма бу шаблонну хайырландырыргъа керекди: [[Шаблон:Ангылатыу]]. Мен ма бу статьяда ''Кёбчюлюк информацияны мадарлары'' бла этгенча: [[Ирон газет]]. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 15:48, 24 ноябрь 2010 (UTC)

==Салам==
Къалайса, аланлы? ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 06:27, 4 май 2011 (UTC)
::Турама тынч, замансыз болуб турама ансы. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:17, 4 май 2011 (UTC)
::P. S. Мени сюзюу бетимде джууаб берме да, кесинги сюзюу бетингде джаз. Мен кёзде тутама сени сюзюу бетинги ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:17, 4 май 2011 (UTC)
:::Нек болгъанса алай, ишлегенми этесе, мен сеннге бир талай зат сорлукъ эдим, туталмай турама. Эшитемисе Википедияда эЛьбрусоидни юсюнден статья джазгъан эдиле, кетериб къойгъандыла, аны къайтарыргъа боллукъмуду?
::::Боллукъду. Аны ючюн статьяны [[:ru:Википедия:Что значит «страница удалена»|энциклопедиялыкъ магъанасы болгъанына ыйнандырыргъа керекди]]. Кечирек аськанга кириб кёрюрме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:07, 5 май 2011 (UTC)
:::::Мен «Эльбрусоид» статьяны [http://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия:К_восстановлению/21_июня_2011 ызына къайтарыргъа джазыб кёрдюм]. Не эсе да джуууб бермелле. Сен да алайда сёз къошуб бир кёрсенг'а. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:17, 9 август 2011 (UTC)

== Къабарты-Малкъар ==
:Несе, къалайса, аланлы? ) 
:Мен санга «[[Къабарты-Малкъар]]» статья къураргъа сапариш берсем къалай кёресе? :-) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 12:43, 8 август 2011 (UTC)
::Уа алейкум салам, къарачайлы. Да къаллай бир ачха бергенинге кёре)))) сора иги джаш болгъанынга, болмагъанынга кёре)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 06:11, 9 август 2011 (UTC)
:::Къой, къой. Сен дуния малгъа сатылгъаннга ушайса. Ма, чыгырбашла бла байламлы болгъанынгы эсеби. ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:12, 9 август 2011 (UTC)
::::Да не этейик, кимни арбасына минсек аны джырын джырлайбыз да биз да))))))))))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 11:21, 9 август 2011 (UTC)
:::::Бизни уа этегибизден аман адам тутса, кесиб къачабыз. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:18, 9 август 2011 (UTC)

== Бойсунмаулукъ ==

«Независимость»'ha &quot;boysunmawluq&quot; desek tüz bolluq bolurmu? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:16, 9 август 2011 (UTC)
:Ким болгъанын билмейме, кириб статьяларыбыз кетериучю бир адам барды. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 18:06, 10 август 2011 (UTC)
::Къалай? Кёрюнмеймиди? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 18:49, 10 август 2011 (UTC)
:::Ахыр тюрлениулеге кирсенг кёрюнеди бетлени бошалтыб айланнган аноним. Кёб хата салмайды, болса да, уже бир-эки айпи'ни баннга ашыргъанма. Джангыдан кириб турады. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:43, 10 август 2011 (UTC)
:::: мен а уа сен этесе деб тургъанма [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 19:53, 10 август 2011 (UTC)

== Вьетнам ==
Мен тюзетиб алдым, аланлы ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 06:21, 20 март 2012 (UTC)
:Сенмисе къылыкъ этиб тургъан_))))
::[[Къошулуучу:Iltever/Баш бет|Баш бетни]] юсюнден сорууума джууаб бермединг. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 14:21, 20 март 2012 (UTC)
::: Да табды баш бет, сен табсыз этемисе сора? ))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|обсуждение]])
::::Мен бюгюн ингирге дери къойгъан эдим такобокс шаблонну. Тюнене къарыуум джетмеген эди. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 06:37, 21 март 2012 (UTC)
::::: Ол Порядок деген сёзню да бир кёчюрме бла ауушдурургъа керекди сагъыш эт, мен да артына дери джетдирелмедим)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|обсуждение]]) 06:43, 21 март 2012 (UTC)

== Тас болгъан ==
Сюйсенг ийнан, сюйсенг ийнанма — розыскга берир эдимми деб айланама. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 13:28, 16 май 2012 (UTC)
:Да эртдеги кюеуча, татлы татлы деб тургъанма бугъуб)))) Ол чам накъырда, ишде интернетибизни къаты контроль этгендиле да, аны бла былай болуб турама(((  [[Къуллукъ:Contributions/178.34.212.48|178.34.212.48]] 18:36, 16 май 2012 (UTC)
::Мени [[Къуллукъ:NewPages|бу къадар зат]] ишлегениме да джукъ айтмайса. Алгъын юйден да чыгъыучан эдинг да интернетге? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:01, 17 май 2012 (UTC)
:::Да юйден бусагъатда кирирча мадарла аз болгъандыла да, аны бла кирелмей турама, да кёрюб, ыспас этиб турама ичимден, тышымдан тынгыласам да)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:50, 17 май 2012 (UTC)
::::Джарсыу. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 13:56, 17 май 2012 (UTC)

== [[Шаблон:Тарих парламент|Тарих парламент]] ==
:Шаблонну тюзетиб алдым, [[Франкфурт парламент|энди таб ишлейди]]. 
:Амма бир затха эсинги бёлейим: бу шаблон орус викиден сора къуру ингилиз, испан, фарси, португал, румын эм тамил викиледе барды, не француз (бизни баш юлгюбюз {{-)}}) не немец викиледе джокъду. Ингилиз википедияда эсе — кетерилирге теджелиб турады, чынты керексизге санайдыла. Аны айтханым: бизникича гитче проектледе бирер кере хайырландырыллыкъ шаблонланы санын кёбейтиб баргъандан уллу файда болмазмы? Статьяланы санын эмда теренликлерин уллу этгеннге эс бёлсек тыйыншлы кёреме (артыкъсыз да арт заманда чыгырбашланы проектлерини терк ёсгени мени къайгъылы этибди). --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 15:51, 18 май 2012 (UTC)
::ма алайды, джылда бир зат этсем)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:22, 18 май 2012 (UTC)
:::Сóра, терсине ангылаб турлукъду. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 19:06, 18 май 2012 (UTC)
::::[http://www.elbrusoid.org/forum/forum3/topic21961/ Былайда] мени сорууума эс бёлдюр, марджа. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 10:52, 19 май 2012 (UTC)

== Почтанг ==
Почтангы адресин энчи бетингден кетерирменг? Мен кесимикин кетердим. Къарайма да википедияда алай тюз почта адресни джазгъан адет джокъду (суратны салыучандыла). Чынты спам зат келиб турлукъду дей болурла дейме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:47, 20 май 2012 (UTC)
::тамам )) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 05:02, 21 май 2012 (UTC)
:::кетерге унамайды   [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 05:05, 21 май 2012 (UTC)
::::Бизни ючюн бу тегейли энди конвертер огъуна джасаб чыкъды: [http://ru.wikipedia.org/wiki/Обсуждение_участника:Iltever]
::::Энди тест этерге болуш: [http://www.alania.ir/krc/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82] --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 15:43, 21 май 2012 (UTC)

== [[Алтыкюнлюк къазауат (1967)]] ==
Тура-туруб къутуртуб къойдунг да ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:50, 6 июнь 2012 (UTC)
:О къой, къысха болса да, не узун къазауат эди да))) . Эшитемисе, конвертеринги тест этелмедим))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:54, 6 июнь 2012 (UTC)
::Статьяны атын кириллицада джазаса, кириллицада текстни саласа, сакълатаса, эссебине къарайса. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 12:03, 6 июнь 2012 (UTC)

== [[Гомес, Селена]] ==

Здравствуйте! Вы можете улучшить эту статью о Селена Гомез? --[[Къуллукъ:Вклад/112.207.173.149|112.207.173.149]] 04:33, 27 октябрь 2012 (UTC)

== Roger Federer ==

Please create article of the best tennis player of all time. Greeting! [[Къошулуучу:Kolega2357|Kolega2357]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Kolega2357|сюзюу]]) 12:25, 4 май 2013 (UTC)

== [[:en:Do not buy Russian goods!]]  ==

Приветствую! Не могли бы вы перевести статью о бойкоте российских товаров в Украине для Карачаевской Википедии? P. S.: переводить следует с Английской Википедии, поскольку там лаконично и по сути. На Российской много о причинах, целях и результатах, но почти ничего о самом бойкоте. Заранее спасибо!--[[Къошулуучу:Trydence|Trydence]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Trydence|сюзюу]]) 00:30, 11 октябрь 2014 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Напоминание о проходящем сейчас голосовании по избранию членов первого U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|Перевод данного сообщения на другие языки доступен в Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Уважаемый викимедиец!

Вы получили данное сообщение, так как ранее вы принимали участие в процессе подготовки УКП.

Напоминаю вам, что период голосования по выборам в Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C) завершается 9 мая 2024 года. Ознакомьтесь с информацией на [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|странице голосования в Мета-вики]], чтобы узнать больше по теме голосования и правомочности избирателей.

Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C) является глобальной группой, деятельность которой направлена на обеспечение справедливого и последовательного применения УКП. Участники сообщества были приглашены для подачи заявок на членство в U4C. Для более подробной информации об области ответственности U4C, пожалуйста,  [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|ознакомьтесь с Уставом U4C]].

Пожалуйста, поделитесь данным сообщением с членами вашего сообщества, чтобы они также могли принять участие.

От имени проектной команды УКП,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 23:11, 2 май 2024 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&amp;oldid=26721207 --&gt;

== Тиллени кошаргъа ==

Салам алейкум Къарачайлы. Къарнаш бу статьягъа башха тиллени къошаргъа болукъмду?  [[Папуа — Джангы Гвинея]]  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:23, 22 ноябрь 2024 (UTC)

:Уа алейкум салам, тилле къошдум, разы эсенг бир талай тюзетиу этдим - терминология бла '''независимый''' - '''бойсунмагъанды''', ол себебден къралны аты да '''Бойсунмагъан кърал Папуа-Джангы Гвинея''' болса табыракъ болурму? Сора экинчи кёзге илиннген халат - '''джил''' деген сёз, джил деб джазылмайды '''джыл''' деб джазылады, къарачай вариантда да (сен ол вариант бла джазгъанса деб турама) малкъар вариант да да жыл деб джазылады. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 08:27, 23 ноябрь 2024 (UTC)
::Къошдум энтда тилле, бек къууандырдынг, Аллах разы болсун джазгъанынгы!! Атынгы да бир айтсанг. Премьер министрни уа бек таб айтаса, биринчи министр да болургъа болады, баш министр да болады, тюрклюле башбакан дей шойдула.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:44, 24 ноябрь 2024 (UTC)
::Ансарма мен, да сен автоматсада))) Машаллах [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:43, 24 ноябрь 2024 (UTC)
:::Да шаблонну этгенме къара, келишдими? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 14:32, 24 ноябрь 2024 (UTC)
::Бу статьягъа - [[Кариб къралланы ассоциациасы]] тиллени кошсанг. Буну орус википедиада табарыкъ тюлсе.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:24, 6 декабрь 2024 (UTC)
:::[[Латин Америка бла Кариблени бирлешген]] - бу статьягъа тиллени кошсанг.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:37, 11 декабрь 2024 (UTC)
:::: Ишлеймеды ошибка береди, аллайа ансызда салдым шахарланы.:)
::: :)) Быллай шаблон керегеди: [[Шаблон:Wikidata/SisterCities]] Аны къалай къуралыгъа билмеймсе?
:: Аллах разы болсун халатланы тюз эткенинги! Бек сау бол! Шо бир благъада тиллени къош :): [[Вануату]], [[Кирибати]], [[Соломонны Айрымканлары]], [[Микронезины Федератив Штатлары]].
::: Энтеда бир зат, мен кърал статьялада премьер-министр деб джазмайма, биринчи-министр деб джазама тюзге санаб: Премье́р-мини́стр или также Пе́рвый мини́стр (от фр. le premier — первый). Разымса?
:::: Сау бол! Алийды атым. :) Энтеда благъада кошсанг: [[Тувалу]], [[Маршаллны Айрымканла]], [[Апиа]], [[Порт-Морсби]]
Салам алейкум къарнаш! Энтеда тилеим шо бу тизмеде шахарла бла штатлагъа тиллени кошсанг, халатлагъада къараб: [[Бразилияны шахарлары]]--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 03:53, 20 январь 2025 (UTC)

== БИП бети ==

Салам алейкум къарнаш. Блай бу бетке бир къарасанг: [[Къралланы БИП-ге кёре тизмеси (номинал)]] . Кёб кърал шаблонла ишлеймейле, аны къалай тюз этерге боллукъту. Къайда къараргъа керекти?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:54, 4 декабрь 2024 (UTC)

:Уа алейкум салам, да бир кесек заман аллыкъды, этилирге керек болгъан джумуш болуб толтурулмай тургъандыла, этейим! Тындыргъанлай билдирирме да, кёз джетдирирсе. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 14:50, 5 декабрь 2024 (UTC)
::Ок. Босун. Бек сау бол!  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:55, 5 декабрь 2024 (UTC)
:::Этдим болур дейме, бир кёз джетдирсенг! [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:29, 6 декабрь 2024 (UTC)
::::Бек сау бол!  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:30, 7 декабрь 2024 (UTC)
::::&lt;nowiki&gt;Марокко неиседа халатны чыгъарат. 59 номери. {{nobr| &lt;/nowiki&gt; [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:35, 7 декабрь 2024 (UTC)
:::::тюзетдим болур дейме) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 08:28, 7 декабрь 2024 (UTC)
::::::Бек сау бол! Кёб джаша! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:45, 7 декабрь 2024 (UTC)

== Шаблонла ==

Ансар айиб этме бу шаблогъа бир къарасанг: [[Шаблон:АБШ-ны штатлары]]. Англамадым къалай этерге боллукъту аны [[Шаблон:Кърал|Шаблон:Кърал]]-гъача ушатыргъа.[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 05:57, 11 декабрь 2024 (UTC)

:Буну салсанг [[Шаблон:Административ бёлюм|Административ бёлюм]] ариуда тюлдю, учуз кёрюнеди Кърал шаблондан эсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 06:06, 11 декабрь 2024 (UTC)
::Бюгюн джетишалмадым, мен орус шаблонну кёчюрейим десем, болмады, тамбла тынгылы джангы шаблон этейим [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:44, 11 декабрь 2024 (UTC)
:::Ок. Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:33, 11 декабрь 2024 (UTC)
::::Салам алейкум, бир къара энди шаблоннга, алайда бир скобканы унутуб къоюб, юч кюнню не болгъанын да ангыламай кюрешдим)))) [[Флорида]] статья толумагъан статья эди да, анда сынадым, бир къара. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:25, 15 декабрь 2024 (UTC)
:::::Алейкум салам! Ма ша Аллах! Неда аламат! Бек сау бол! Кёргенем сени ишлегенни Ахыр тюрлениуледе. Сени къыйналгъамма деб уялдым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:53, 15 декабрь 2024 (UTC)
::::::Бек сюйюб этеме, алгъын Википедияны джангы этиб башлагъан заманда экеулен эдик, бирибиз шаблонла, къуллукъ бетле бла кюреше эди, мен да статьяла бла, ол къайры эсе да джокъ болду да, фахмум тюгел джетиб да къалмайды.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:20, 15 декабрь 2024 (UTC)
:::::::Бизни Википедиягъа кертиси бла энтеда 3-4 адам керегет.   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:17, 16 декабрь 2024 (UTC)
::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] керек алай а ... Сорлугъум барды, сен къалайданса, Алий? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:02, 16 декабрь 2024 (UTC)
:::::::::Нарсана шахардан. Сена? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:55, 19 декабрь 2024 (UTC)
::::::::::Мен Зеленчук райончума, Къызыл Октябрчы, бусагъатда Къарачай Шахардама [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:09, 19 декабрь 2024 (UTC)
:::::Мена [[Ямайка|Ямайканы]] толу этерге (болсада иги статья этерге) ниет алыб аны бла кюрешеим.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:07, 15 декабрь 2024 (UTC)
::::::Салам алейкум, Ямайканы иги статьялагъа салдым, разы эсенг.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:25, 16 декабрь 2024 (UTC)
:::::::Алейкум салам! Сау бол! Разыма!  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:04, 16 декабрь 2024 (UTC)
:::::::Салам алейкум! Бир сорум баред айиб этме. Ма бу статьяда: [[III Чарльз]]  къаллай шаблон салыргъа боллукъту? [[Шаблон: Кърал адам]]&lt;nowiki/&gt;ны салалмагъамма. Халатлы шаблонду.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:54, 19 декабрь 2024 (UTC)
::::::::Башха персоналийлени юсюнден джазгъанмыда Инсан деген шаблонну келишдириб салгъан эдим, бу шаблон келишмейди, башха тюрлю десенг, Кърал адамныкъын джарашдырыргъа да боллукъду [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:14, 19 декабрь 2024 (UTC)
:::::::::Шаблон:Кърал адам тюз этерге керекти мени акъылым бла. Кесим да къараим шаблонга.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:24, 6 февраль 2025 (UTC)
::::::::::Да бир къарайым ашыкъмай, сен да къара, бир акъыл игиди, эки уа андан да иги) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:47, 6 февраль 2025 (UTC)
::::::::::::)) босун. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:16, 6 февраль 2025 (UTC)
:::::::::::::Салам алейкум, не болдунг шаблон бла? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:34, 14 февраль 2025 (UTC)
::::::::::::::Алейкум салам. Кетирдим дейме халатланы.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 10:40, 15 февраль 2025 (UTC)
:::::::::::::::Салам алейкум, къалай эсе да барды бир къыяучукъ, тюзелиб къалалмайды:
:::::::::::::::[[Ататюрк, Мустафа Кемал]] [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:55, 17 февраль 2025 (UTC)
::::::::::::::::Алейкум салам, кёрдюм. Къарарма.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:42, 17 февраль 2025 (UTC)
:::::::::::::::::Салам алейкум, къалай эсе да тюбюнде билдириулеринге джуууаб берирча болмайды, нек эсе да бери джазайым, да бу Чегемли дегенни аллай къылыкъчыгъы барды, ары кеси джазмагъанны да кетериб кесича бир затла джазыб сирелген) Админлигими созмай турадыла ансы айтырыкъма)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:12, 1 апрель 2025 (UTC)
::::::::::::::::::))) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:00, 2 апрель 2025 (UTC)
::::::::::::::::::[[Джорджия]] буну да иги статьягъа санайма къалай дейсе? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:08, 2 апрель 2025 (UTC)
:::::::::::::::::::Да мен да санайма, бусагъатдан грамматика халатчыкъланы тюзетейим да, иги статьялагъа къошайыкъ, неда сайланнганлагъа, къайсысына тыйыншлы болур? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:21, 2 апрель 2025 (UTC)
::::::::::::::::::::Кел сайланнганлагъа кошаикъ разы эсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:12, 2 апрель 2025 (UTC)

== Къум джер, къум тюз? ==

Салам алейкум Ансар! Блайда Орус-Къарачай-малкъар сёзлюкте  X. Сюйюнчулу бла И. Орусбийулуну редакциясында - &quot;пустыня ж. къуу (или къум) джер.&quot; Къалай тюз боллукъту джазаргъа?

[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:15, 6 февраль 2025 (UTC)

:Хоу алайын тюз къарагъанса, ол сёзлюкде алай джазылыб турады, алай а бусагъатдагъы джюрюген лексикада къум джер деб - песчанная земля магъана алады, ол демеклик сёз ючюн, былай белгиленмей джерлени айтсанг - алайлары къум джерледиле дериксе, а белгиленнген география объектге -къум тюз деб айтылады, сёз ючюн Атакама къум тюз дериксе, Тюркеменистанны территориясыны асламысы къум джерледиле дериксе. Мен ангылагъаннга кёре эмда бусагъатда джюрюген лексикагъа кёре алайыракъды.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:46, 6 февраль 2025 (UTC)

== Notice of expiration of your sysop right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;sysop&quot; (Администраторла) will expire on 2025-03-27 20:01:17. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:43, 21 март 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
== Энтда тиллени кошаргъа деген хапар ==
Салам алейкум къарнаш, айиб этме, блайда [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны штатларын]] эткеммеда, алагъа тиллени кошсанг. [[Канаданы административ бёлюнюую|Канаданы провинциясылагъада]]. :)
: Бу статьягъада [[Шимал-Кюнбатыш территорияла]] тиллени кошсанг.
:: Айиб этме. :) Бу шахарлагъада кошсанг: [[Оттава]], [[Ванкувер]], [[Виктория (Британ Колумбия)]], [[Виннипег]], [[Галифакс (Джангы Шотландия)]], [[Икалуит]], [[Йеллоунайф]], [[Калгари]], [[Квебек (шахар)]], [[Монктон]], [[Монреаль]], [[Саскатун]], [[Сент-Джонс (Ньюфаундленд эм Лабрадор)]], [[Торонто]], [[Уайтхорс]], [[Фредериктон]], [[Шарлоттаун]], [[Эдмонтон]].
::: Къыйналгъама сени айиб этме. Бланы да кошсанг [[Миссиссога]], [[Инуктитут]]
:::: Бланы да кошсанг: [[Брамптон (Онтарио)]], [[Лондон (Онтарио)]]
::::: Къарнашым бир кошсанг благъада: [[Республикан партия (АБШ)]], [[Демократ партия (АБШ)]], [[Атенс (Джорджия)]], [[Джорджияны байрагъы]], [[Колумбус (Джорджия)]], [[Алабама]], [[Теннесси]], [[Юта]], [[Кентукки]], [[Луизиана]].
:::::: Ишлемеген [[Шаблон:Партия|Партия шаблонну]] тюз этдим, керегесе къара.
::::::: Да партия шаблон ишлей шой эди))) Энди алгъаракъ ол шаблон бла джазылгъан статьялада шаблонла &quot;бузулдула&quot; Сёз ючюн, [[Алаш]], [[Коммунист Интернационал]], алагъа да кёз джетдирсенг
Ол эски шаблонну Тарих партия деб джангы шаблоннга кёчюргенме.
Сора Республикан партия да шаблонда идеологиялада Кёб юсю деб турады, аны бир-бирине джалгъасанг, къалайда джалгъаргъа керек болгъанын ангыламадым, тереннге уа киралмадым) --[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:31, 5 май 2025 (UTC)

:&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;Кёб юсю:&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br&gt;&lt;/nowiki&gt; бу код бла этесе. Бу джалгъауну кесинг саласа шаблон бла салмайса. '''[[Кёппенни климат классификациясы]]''' бу статьягъа уллу сау бол! :) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:26, 5 май 2025 (UTC)
::Алай джазгъанынгы ангыламай шаблонда излеб тургъанма)))
::Кёпплерни уа бир кёб джерде бергенинге кёрюб) джашлыгъымы эсиме тюшюрюб (географма да) алай этгенме [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:42, 6 май 2025 (UTC)
::::)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:54, 7 май 2025 (UTC)
::ий бу биягъы тыш джибериулени къалай чыгъардынг? Мен не кюрешиб бу сёзлюклени чыгъаралмадым [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:50, 6 май 2025 (UTC)
:::Къайда дейсе? Къайсы статьяда?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:54, 7 май 2025 (UTC)
::::Да Кёппенни климат классификациясында, ол тыш джибериуле шаблонну салсам да сёзлюкле чыкъмайдыла, огъесе тура-туруб кеслерими чыкъды? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:05, 8 май 2025 (UTC)
:::::Мен къарасам чыгъыб туралла - 
:::::Сёзлюкле эмда энциклопедияла
:::::* [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8313&amp;url_prefix=https://denstoredanske.lex.dk/&amp;id=K%C3%B6ppens_klimasystem Уллу дат]
:::::* [https://www.zgbk.com/ecph/words?SiteID=1&amp;ID=633736 Уллу къытай]
:::::* [https://snl.no/K%C3%B6ppens_klimaklassifikasjon Уллу норвег]
:::::* [https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification Britannica (онлайн)]
:::::Бир замандан кёргюзтеди.
:::::[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:14, 9 май 2025 (UTC)
Дагъыда тиллени кошсанг: [[Денвер]], [[Колорадо-Спрингс]],
[[Форт-Коллинс]], [[Арвада (Колорадо)]], [[Пуэбло (шахар)]], [[Уэстминстер (Колорадо)]], [[Боулдер (Колорадо)]], [[Аспен (Колорадо)|Аспен]], [[Колорадоны округларыны тизмеси]], [[Колорадоны байрагъы]], [[Колорадоны мухуру]], [[Шимал Каролина]].
:Биягъы тил къошхан хапар:): [[Паркла эмда солуу джерле]](Блайда мен иш этиб медсестрагъа медэгеч дедим.), [[Ахыр керти эркиши]].--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:40, 4 июнь 2025 (UTC)

:@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] да тюз джазаса медицина эгечди) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:56, 4 июнь 2025 (UTC)
:::) бу толу эткен статьяны халалтарына къарасанг - [[Колорадо]]. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:06, 4 июнь 2025 (UTC)

== Осман империя халат статья ==
Блайда эки статья барды [[Осман империя]] бла [[Осман патчахлыкъ]]. Осман империя статьяны Chegemli къарнашибыз бильмейме не ючюн бузгъанды атын [[Жанхотия]] деб ауштурду (статьяны тюрлениу тарихине къарасанг англарыкъса), статьяны да элни юсюнден башиндан джазыб. Бир къарасанг бу затха.

== СМИ ==

Бир соруум барды - СМИ, Средства массовой информации, халкъ асламлына информацияны кереклиле джазаргъа болукъмду?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:24, 3 июнь 2025 (UTC)

:@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] кёбчюлюк информацияны мадарлары деб айтадыла [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:50, 3 июнь 2025 (UTC)
:@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] аллай статья да барды [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:51, 3 июнь 2025 (UTC)
::Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:59, 3 июнь 2025 (UTC)
::Дагъыда сораим блайда ингилизча - Community, Нёгерлик айтыргъа боллукъмду? Неда Джамагъат джазаргъа керекти?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:51, 4 июнь 2025 (UTC)
:::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] политика магъанада болса джамагъат джаз, къайдам башха магъанада бар джёнгерлик, нёгерлик, просто къауум десенг да нет юсюнден джазаса? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:56, 4 июнь 2025 (UTC)
::::Сериалны юсюнден:) [[:en:Community_(TV_series)|''Community'' (TV series)]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:02, 4 июнь 2025 (UTC)
:::::Мен да сюеме ол сериалны) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:12, 4 июнь 2025 (UTC)
:::::::)   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:45, 25 июль 2025 (UTC)
::::Джангы шаблоннуда этдим [[Шаблон:Телесериал|Телесериал]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:04, 4 июнь 2025 (UTC)
:::::Былайдан джууаблайым, ансы сен джазгъан джерден джууаб бералмайма, да аны уа сени кючюнг бла, меннге къараб къалса)))) ма ыйыкъ болады температура деген статьяны бошаялмайма, тереннге кириб кетеме да)))) Сора бир сорлугъум - менде былай джазыб неда кёчюрюб башладым, халат чыкъды, хар джазгъанымы да къайтмаздан джокъ этди, къуру вПн бла ишлесем ишлейди, сенде боламыды алай? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:19, 2 июль 2025 (UTC)
::::::Огъай мен ВПН-сыз ишлейме. ВПН-ны салыб унутуб кирсем тюз этерге излесем менге бермейди. Сизни IP адресгъе болмайды блада тюз этерге статьяланы дейди. А сен КЧР-ден олтураса? Орус кърал бусагъатда Шимал Кавказны республикада википедияны неда башхаланы блокировать этмеймды?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:32, 3 июль 2025 (UTC)
:::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] да къуру Википедияны блок этмей тура эдиле да, сен а уа къайдан кирсе? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:18, 3 июль 2025 (UTC)
::::::::Да къайдам, хар кюн сайин аладан бир &quot;тюрлю&quot; зат чыгъады :). Нарсанадан.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:37, 3 июль 2025 (UTC)
:::::::Салам алейкум! Айиб этме Ансар бир къарасанг бу статьягъа, халатланы тюз этиб - [[Вайоминг]].  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:24, 6 июль 2025 (UTC)
== 2500 статья ==
Салам алейкум къарнаш! 2500 статьялагъа джетгенибизни алгъышлайма! :)

== Тюрлю адам неда бот кибик ==
Салам алейкум! Бу къошулучу кибикке бир къарасанг - [[Къуллукъ:Къошум/217.199.233.163|217.199.233.163]]
Уа алейкум, блокга атдым, ким эсе да, ангыламсыз затланы этеди, бот болмазмы, адамгъа ушатдым. --[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:14, 25 июль 2025 (UTC)

:Айпи адреси Донецк регионну кёргюзеди.   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:41, 25 июль 2025 (UTC)
:Блайда сораим энтда соруум барды: [[Ёзбекистан]], Узбекистан, Юзбекистан къалай тюздю? 2-3 кере бу статьяны атын тюрленгендиле.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:44, 25 июль 2025 (UTC)
::Энди буну былайды: Юзбеклиле кеслери Ёзбекистан дейдиле, къарачайча Юзбекистан, юзбекди, алай а оруслашха джорукълада Узбекистан да деб джазадыла, мени сартын не Юзбекистан, не Узбекистан болургъа керекди джорукъла бла алайды, Ёзбекистан а уа чынты юзбеклилени кеслери айтханчагъа ушатыб джазадыла, ол терсди, хар тилни джоругъу, грамматикасы кесине.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:53, 25 июль 2025 (UTC)
::Сора къарачай-малкъар тилде изафет джокъду, ол демеклик сёз Баш болушда эсе, экинчи сёз да баш болушда келеди - Къытай ресублика, башха тюрк тилледе изафет барды Къытай Республикасы деб айтырыкъдыла, ол перс тилледен келген джорукъду, аны неге сандырайма-атына да Ёзбекистан республикасы деб турады, Юзбекистанны Республикасы дерге боллукъду. алай а Юзбекистан Республикасы деген халатлыды. Малкъарлылада анда мында тюбейме, артыкъсыз да ол Черек ёзенчиледе ол вариантланы, алай а джорукъла бла болмайды. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:58, 25 июль 2025 (UTC)
:::Бек сау бол! Энди англадым.   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:12, 25 июль 2025 (UTC)
:::Юзбекистанны энди къуру сен атын тюрлендириксе. Менде болмайды.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:17, 25 июль 2025 (UTC)
:::[[Юзбекистан]] бетде алайсыз да бет барды неда сайлагъан бетигизни аты джараулу тюлдю. Башха бир ат сайларыгъызны тилейбиз. -  ма буну джазады. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:19, 25 июль 2025 (UTC)
::::Сен да кёчюраллыкъ болгъанса, тюбюнде Юзбекистан бетни кетер дегеннге белгичик салыргъа керек эди, ол Юзбекистан бетден переадресация салыныб тура эди [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:24, 25 июль 2025 (UTC)
:::::Аа англадым :)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:36, 25 июль 2025 (UTC)

== Notice of expiration of your interface-admin right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;interface-admin&quot; (Интерфейсни администраторлары) will expire on 2025-09-29 07:46:11. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:45, 22 сентябрь 2025 (UTC)&lt;/div&gt;

== Notice of expiration of your sysop right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;sysop&quot; (Администраторла) will expire on 2025-09-29 07:46:11. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:45, 22 сентябрь 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
==  Шаблон:Бюгюннгю кюнде болгъанла ==
Салам алейкум къарнаш! Баш бетде бу шаблонну джангыртыу чыкъмайды. Хар кюнню 3 октябрь кёгюстеди. Бир къарасанг.--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:27, 14 октябрь 2025 (UTC)

:Уа алейукм салам, ма джангны интернетли бола турама, бир къарайыкъ, къуру менде къылыкъ этеди алай деб тургъанма тура-туруб [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:20, 15 октябрь 2025 (UTC)
::Биринчи заманда менде да алай сагъышым баред. :)) Шаблонда неда баш бетде хата болур.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:42, 15 октябрь 2025 (UTC)
:::Салам алейукм, менде кеси аллына тюзелиб турады, сенде къалайды? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:19, 16 октябрь 2025 (UTC)
::::Менде да тюзелгенди. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:37, 17 октябрь 2025 (UTC)
:::::Алай а проблема барды, кэшин тазаламасанг тюзелмейди, эмда хар кереде да тазалаб турургъа керек болады, джазгъанма бир къарайыкъ [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:26, 21 октябрь 2025 (UTC)
::::::&quot;кэшин тазаламасанг тюзелмейди&quot; -  а англадым! Аллах айтса тюзелликди! Мена махтанаим :) джангы шаблон къурадым: [[Шаблон:Къум джер]]. [[Къаракъум]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:08, 21 октябрь 2025 (UTC)
:::::::Да бир талай статья джазыб толтурайыкъ, мен да бу интернетим бла проблемалары болгъанлы бери къоюб турама, тюзелди болур дейме [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:00, 24 октябрь 2025 (UTC)
:::::::Салам алейкум, кетердим, сеннге бир тилерим [[Тюрклюле]] бетдеги Миллет шаблоннга бир къара, кёремисе ол байракъланы бир сыз бла болмай ары бери болгъанланыр, аланы бирча тюзетирча тюлмюдю? Кюрешдим, кюрешдим эталмайма((( [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:52, 10 ноябрь 2025 (UTC)
::::::::Уа алейкум салам! Этдим шаблонну. Сен Тюркле статьяны тюрлендириуленден джабгъанса. Энтда бу статья бир къарасанг [[Малави]]. Халатлары бар эсе бир тюз этсенг.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 08:03, 11 ноябрь 2025 (UTC)
:::::::::Энтеда бир затны сораим. Ма блайда [[:Категория:Виндзор юй]] джазаргъа керекти неда Виндзорланы юйдеги? Эмда блайда бу [[:Категория:Британ короллукъ юйле]] тюз джазыгъамды? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 09:30, 11 ноябрь 2025 (UTC)
::::::::::Юйюр десек таб болурму, юйдеги деб бирде тургъан джууукълагъа айтадыла да, юйюр деб экидегилеге, ючдегилеге да айтылады, кенгирек магъанадады. Короллукъ юйле - королевские семья, короллукъ юйюрле - королевские семейства, мен алай ангылайма [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 09:42, 11 ноябрь 2025 (UTC)
:::::::::::Сау бол! Алай сора джазаим. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:13, 11 ноябрь 2025 (UTC)
::::::::::::Салам алейкум Ансар! Къалайса? Менде блайда бир соруу чыкъты. Джордж Буш старший неда Джордж Буш младший эмда алагъа ушагъан адамланы юсюнден статьялада къалай джазаргъа керекти? Джордж Буш (тамада)? Джордж Буш (уллусу)? (атасы)? Джордж Буш (младший): Джордж Буш (гитче) (гитчеси) (джаши)??   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:37, 25 ноябрь 2025 (UTC)
:::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] уа алейкум 
:::::::::::::, да турама, тамада (кичи) деб билеме, гитче тюл кичиди младший неда толу атын Ол атлары башхады бири-бирлеринден [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 23:45, 25 ноябрь 2025 (UTC)
::::::::::::::Англадым бек сау бол! [[Шаблон:АБШ-ны президентлери|АБШ-ны президентлери]] алагъа джангы шаблоннуда къурадым.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:54, 25 ноябрь 2025 (UTC)
:::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] Машалла джигитсе [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 23:55, 25 ноябрь 2025 (UTC)
::::::::::::::::Салам алейкум къаранашым. Бу статьягъа шо бир къарасанг, халатланы да тюз этиб. :)  - [[Канзас]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:11, 6 декабрь 2025 (UTC)
==  Спам статьяла ==
Салам алейкум къарнашим! Ма бланы мени акъылым бла къоратыргъа неда тюрленирге керекти: [[Пригоди Руслан]], [[Скопецле]], [[Къарачай-филинлерг]], [[Смешарики]], [[Кирилл Кечирек]]. Бу да рекламагъа ушайды: [[Къочхарланы Джатдай]]
:Салам алейкум! Джангындан бизде спам кибик статьяны джаздыла: [[Markel Fernández]]--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:39, 10 март 2026 (UTC)
Салам алейкум къарнаш! Къалайса? Бир сорум чыкъгъанды. &quot;Шаптал&quot; статья терекни юсюнден болса аты &quot;Шаптал терек&quot; джазаргъа керкти огесе &quot;Шаптал&quot; эмда кертмени юсюнден болса &quot;Шаптал (кертме)&quot;, &quot;Шаптал кертме&quot;?--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:50, 23 март 2026 (UTC)

:Уа алейкум салам, ишимде бир кесек проблемчикле чыкъгъандыла да (ишчисиз къалыб) чырт джетишалмай къалды рахат олтуруб бир затла джазаргъа, аны тышында тынчмы, сен да тынч болурса? Шапталны юсюнден - статьяны атына Шаптал деб къоярыкъса, неда ботаника джаны бла былай &quot;наукообразный&quot; джазаргъа излей эсенг толу атын Тюш шаптал, Кертмени  да кертме деб къоярыкъса, сора соргъанны айыбы джокъду Шаптал кертме деб неге айтаса? Мен эшитген зат болмагъанды да. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:14, 23 март 2026 (UTC)
::Шукур Аллаха тынч рахатма, сау бол. Блайда Шаптал кёгет джазаргъа деб шаптал кертме аджашиб джаздым. :))) Шаптал терекни юсюнден статья барды эмда шаптал кёгетни юсюнден да барды. Мен терекни юсюнден статьягъа &quot;[[Шаптал]]&quot; ат бердим, энди шапталны кёгетине &quot;Шаптал кёгет&quot; десем къалай дейсе? Огесе тереклени юсюнден &quot;Шаптал терек&quot; ат береим эмда кёгетлеге джангъыз &quot;Шаптал&quot;?  Башхгъа барында кёгетлени алай этерикме.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:58, 23 март 2026 (UTC)
:::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] экинчиси тюзюрек боллукъду терекге шаптал терек деб, кёгетге уа къуру шаптал деб къойсанг. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:13, 23 март 2026 (UTC)
::::Англадым. Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:15, 23 март 2026 (UTC)
::::Ассаламу алейкум къарнаш! Къалайса? Къайда тас болгъанса?:) Бу онлайн кёчюрюучю бла этилген статьягъа бир къарасанг: [[Банквест]] Рекаламагъа ушайды.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:40, 20 июнь 2026 (UTC)
:::::Уа алейкум салам, ий интернетим ачаргъа унамай, иш компьютерден киреме да, ары ВПН да салалмай инджилиб турама(( Сен къалайса? Статьягъа къарадым, канури тилде джазыучу джазгъанды онлайн кёчюрюучю бла, ол банкны юсюнден статья керти да барды Википедияда, тюзетиб къоярмы эдим? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:59, 24 июнь 2026 (UTC)
::::::Шукур Аллаха не да тынчды. Алай а мени да компьютерим сыныб эки ыйыкъ кирмегемме блайгъа. 
::::::Аллай банк бар эсе кел тюзетеик статьяны.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:07, 25 июнь 2026 (UTC)
:::::::[[Шаблон:Банк]] шо бу шаблоннга бир къара, чырт джарашдыралмай къалдым, аны джарашдырсанг статьяны да тюзетир эдим.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:36, 27 июнь 2026 (UTC)
::::::::Этгемме шаблонну. Алайда бир къарасанг шаблонну бёлюмлеге, тюз джазгъаммам аланы? Энтеде къаллайланы къошургъа керекти?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:26, 28 июнь 2026 (UTC)
:::::::::аламат, алай а бир тюзетиучюк къошсанг, Викигёзеннге тюбюнде джибериу салсанг, аллай шаблон барды Картчыкъ/викигёзен деб, аны джалгъасанг.
:::::::::Сора экинчиси да [[Шаблон:Картчыкъ]] быллай шаблон барды, бек таб шаблонду, аны тамалында къаллай сюйсенг аллай шаблон этесе, алай а шаблонла солгъа тартыб турадыла, бир къара, толусу бла тюрлендирмей, нек алай халатлы ишлегенине бир къарасанг.) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:20, 28 июнь 2026 (UTC)
::::::::::Салам алейкум! Викигёзеннге тюбюнде джибериуню салгъамма. Алай а бу [[Шаблон:Картчыкъ]] бла англамадым не этерге керекти, бу шаблон бла ишлеген юлгю шаблонну бир келтирсенг.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:38, 7 июль 2026 (UTC)
::::::::::Бир сорум барды сенден къарнаш. Блайда сёз ючюн Йельский университет, Колумбийский университет эмда башхаланы къалай джазаргъа керекти? Йель университет, Колумбий университет неда Йельны университети, Колумбияны университети деб? Къалай тюздю?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:43, 7 июль 2026 (UTC)
:::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] мен билгеним бла, шахарны аты Йель эсе Йель университет, Колумбия университет -ингилизча да Columbia university деб джазылады - толу аты Нью Йорк шахарны Колумбия университети деб айтылады да. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 21:51, 7 июль 2026 (UTC)
::::::::::::Сау бол! Англадым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:10, 8 июль 2026 (UTC)
::::::::::::Салам алейкум! Кеси кесиме саугъаны салдым, разы бол къарнашим :))) [[Шаблон:Он минг этилген тюзетиу викисаугъа|Он минг этилген тюзетиу викисаугъа]]. Орус эмда башха википедиялада аллай кибик затланы кёрюб бизге де аллайны этдим.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:24, 15 июль 2026 (UTC)
::::::::::::Ассаламу алейкум! Къалайса? Бу категориягъа бир къарасанг: [[:Категория:Элементге байламлы джолландырыула]] Спамгъа ушайды.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:42, 14 август 2026 (UTC)
:::::::::::::Уа алейкум салам, да турама, сен иги болурса? Огъай спам тюл, автомат халда болгъан категорияды, мен ангылагъаннга кёре, алай а керекли категория тюлдю, кетердим.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:53, 14 август 2026 (UTC)
::::::::::::::Шукур Аллаха неда тынчты! Англадым. Мена [[:Категория:Африканы къраллары|Африканы къралларын]] бошаб [[:Категория:АБШ-ны президентлери|бланы]] этеме. :) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:08, 14 август 2026 (UTC)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 апрель 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Вы имеете право голоса на выборах U4C.&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Обращаюсь к вам, поскольку ранее вы голосовали на выборах, связанных с [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Координационным комитетом по универсальному кодексу поведения (U4C)]]. Вы имеете право голоса на этих выборах U4C, которые длятся с этого момента и завершатся 2 июня 2026 года. Вы можете узнать больше о кандидатах и ​​выборах на [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|странице выборов на Meta]], откуда вы можете перейти к странице голосования. Ваше участие в этих выборах важно для управления сообществами Wikimedia, и мы ценим ваше время и усилия, потраченные на изучение кандидатов и на само голосование.

-- В сотрудничестве с U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:35, 20 май 2026 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30569740 --&gt;

== Invitation to try the Starter Kit Dashboard and share your feedback ==

Hello @[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]]

Apologies this message is not in your native language.

As an admin in the Karachay-Balkar Wikipedia, you are invited by the [[mw:Language_Onboarding_and_Development|Language Onboarding and Development]] initiative to use the Starter Kit Dashboard. This tool will help you perform essential tasks such as importing infoboxes, tracking your Wikipedia’s activity and growth and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance.

Starter Kit Dashboard organizes essential setup tasks, making it easy for you to complete them so contributors can begin editing and learning quickly. As an admin, you can also use the Dashboard to track your Wikipedia’s progress and growth. Using this tool will help us evaluate how it can improve the onboarding experience for administrators, and the insights you provide will be used to enhance the experience for new wikis graduating from the incubator. Visit [[mw:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page]] to learn more about the Starter Kit.

Here's how to get started:

* Access the Starter Kit Dashboard here: [http://starterkit.toolforge.org/ http://starterkit.toolforge.org]
* Login with your wiki credentials, enter the target wiki url (e.g., https://hi.wikipedia.org
* Follow the steps shown in the video below to use the tool.

[[Файл:Wikipedia_Starter_Kit_Dashboard_MVP_Demo_Video.webm|729x729пкс|Wikipedia Starter Kit Dashboard MVP Demo Video]]

* After exploring the Dashboard, please share your feedback on [[mw:Talk:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page,]] focusing on the following questions:
** The parts of the starter kit you expect to use most often, and how you plan to use them.
** The essential tasks you tried, and how easy or difficult they were to complete.
** The wiki tasks you would like the starter kit to guide you through or automate in the future.

Most of the tasks that will result in edits on the wiki can be reverted like an edit from the “view history”, so don't be afraid to try them several times.

We would appreciate it if you could submit your feedback by June 26, 2026, so we can begin analyzing it to identify areas for improvement. If you have any questions or need assistance, please let me know.

Thank you so much for your contributions to your Wikipedia and for helping us shape this tool for new and small Wikipedias. We will keep you updated on any additional things added to the starter kit in the future.

Best regards, [[Къошулуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Къошулуучуну сюзюу:UOzurumba (WMF)|сюзюу]]) 19:49, 11 июнь 2026 (UTC)

===Appreciating your feedback on the Starter Kit Dashboard ===

Dear [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]],

Thank you for taking the time to explore the [http://starterkit.toolforge.org/ Starter kit dashboard] and for sharing your thoughtful feedback. Your insights are invaluable to us, and we truly appreciate your continued commitment to the Wikipedia community.

We are currently working on the feedback we received. You can view the tasks we are currently working on here: https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/?project=PHID-PROJ-jry4odhdvqbzs7ptr3vw&amp;statuses=open()&amp;group=none&amp;order=newest#R

The next phase of our work will be to share the tool broadly with various communities in the movement.

If you haven't yet had the chance to submit your feedback, you're still welcome to share your thoughts on [[mw:Talk:Language Onboarding and Development/Starter kit|the feedback page]]. 

Best regards,
[[Къошулуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Къошулуучуну сюзюу:UOzurumba (WMF)|сюзюу]]) 04:26, 31 июль 2026 (UTC)

== Invitation to try the Starter Kit Tool ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Greetings!

As one of the active contributors on this Wikipedia, the Language Onboarding and Development initiative would like to invite you again to learn about the Starter Kit, try it out, and join a virtual meeting where you can ask questions about the tool. Since our previous outreach, we've continued improving the tool, published a user manual, and scheduled virtual office hours to answer questions and gather feedback from contributors.

'''Here's how you can participate:'''

* A new Starter Kit manual is now available if you'd like to learn more about the tool and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit
* Access the Starter Kit tool: https://starterkit.toolforge.org/ and log in with your Wikimedia account to try it out.
* Sign up for one of the three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours, where you can:
** Learn more about the tool.
** Ask questions and share your thoughts.
Your perspective would be especially valuable, since you are an admin on this Wikipedia. Whether you try one task or several, we'd love to hear what worked well, what could be improved, and what would make the Starter Kit more useful for your community. We would appreciate your feedback on this page or during the virtual meeting on how the Starter Kit can evolve to better support small and new Wikipedia communities, especially the needs of editors with advanced rights.

Thank you so much for trying the tool. We look forward to getting  your feedback, and we hope to see you at one of the virtual meetings.

Best regards,
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 19:57, 12 август 2026 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&amp;oldid=30916733 --&gt;

== Reminder: Starter Kit Virtual Meeting ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Greetings!

This is a friendly reminder to attend the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting.

Date and time: '''Today, Saturday, August 29th, 2026, 01:00–02:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1787965200 check your local time here])

This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand.

If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_2:_Saturday_29_August_2026,_01:00_UTC

See you soon!
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 13:36, 28 август 2026 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&amp;oldid=30916733 --&gt;</text>
      <sha1>1zwjg1k2h8uuzagpqacwzrsj0gzxs66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Норвегия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1473</id>
    <revision>
      <id>126100</id>
      <parentid>122389</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T23:39:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4143" sha1="bestf9qwvkydxrhrnv1fqld3i7zu51k" xml:space="preserve">{{Кърал|Аты=Норвегия Короллукъ|Байракъ=Flag of Norway.svg|Оригинал аты={{lang-nb|Kongeriket Norge}}&lt;br&gt;{{lang-nn|Kongeriket Noreg}}|Герб=Royal CoA of Norway.svg|Гимн=[[Ja, vi elsker dette landet]]|Карта=Europe-Norway.svg|Байракъгъа_джибериу=Норвегияны байрагъы|Гербге_джибериу=Норвегияны герби|Ара шахар=[[Осло]]&lt;ref name=&quot;atlas&quot;&gt;{{книга|заглавие=Атлас мира: Максимально подробная информация|ответственный=Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов|место=Москва|издательство=АСТ|год=2017|страницы=8|страниц=96|isbn=978-5-17-10261-4}}&lt;/ref&gt;|Ара_шахарны_координатлары={{Coord|59|56|N|10|41|E|type:city}}|Эм уллу шахарла=Осло, [[Берген]], [[Тронхейм]], [[Ставангер]], [[Драммен]], [[Кристиансанн]], [[Фредрикстад]]|Аудио=Norway_(National_Anthem).ogg|Тил=[[Норвег тил]]&lt;br&gt;([[букмол]] эмда [[Джангы норвег тил|нюнорск]])&lt;ref name=&quot;Statistisk sentralbyrå&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ssb.no/english/subjects/00/minifakta_en/ru/|title=Краткие сведения о Норвегии|author=|date=2013-01|website=|publisher=Статистическое бюро Норвегии ({{lang-no2|Statistisk sentralbyrå}})|access-date=2013-09-03|lang=|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208085325/http://www.ssb.no/english/subjects/00/minifakta_en/ru/|archive-date=2013-02-08|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|Кърал оноуну формасы=[[конституциялы монархия]]|Башчыны постуну аты=[[Норвегияны королланы тизмеси|Король]]|Гимнни кёчюрмеси=Хау, биз сюебиз бу джерни|Башчы=[[VIII	Хокон]]|Башчыны постуну аты2=[[Норвегияны биринчи-министрлени тизмеси|Биринчи-министр]]|Башчыны постуну аты3=[[Стортинг]]ны президенти|Башчы2=[[Йонас Гар Стёре]]|Башчы3=[[Масуд Гараххани]]}}

'''Норве́гия''' ([[букмол]] ''Norge'' &lt;small&gt;МФА:&lt;/small&gt; [ˈnɔ̂rɡə], [[Джангы норвег тил|нюнорск]] ''Noreg''), официал аты — '''Норвегия Короллукъ''' ([[Норвег тил|норв.]] ''Kongeriket Norge / Kongeriket Noreg'') — Шимал [[Европа]]да [[Скандинав джарымайрымкан|Скандинав джарымайрыкамны]] кюнбатыш кесегинде эм талай джууукъ гитче айрыкамлада орналгъан кърал. Кюнчыгъышда [[Швеция]], [[Финляндия]] эм [[Россия]] бла чеклешеди. [[Баренцни тенгизи]] бла шимал-кюнчыгъышда джууулады, [[Норвег тенгиз]] бла кюнбатышда эм [[Шимал тенгиз]] бла къыбла-кюнбатышда. Къралны аты буруннгускандинав Norðrvegr — «шималгъа джол» деген сёзден келеди.

[[Ара шахар|Ара шахары]], эмда эм уллу шахары — [[Осло]].

== Географиясы ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Халкъы ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Тарихи ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Политикасы ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Административ бёлюннгени ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Экономикасы ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Белгиле ==
{{Белгиле}}


{{Европаны къраллары}}
{{Тамамланмагъан статья}}

[[Категория:Къралла]]
[[Категория:Норвегия]]</text>
      <sha1>bestf9qwvkydxrhrnv1fqld3i7zu51k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126101</id>
      <parentid>126100</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T23:40:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4143" sha1="jcnrde88qr6xhwse6ammyn6uq3o9iqw" xml:space="preserve">{{Кърал|Аты=Норвегия Короллукъ|Байракъ=Flag of Norway.svg|Оригинал аты={{lang-nb|Kongeriket Norge}}&lt;br&gt;{{lang-nn|Kongeriket Noreg}}|Герб=Royal CoA of Norway.svg|Гимн=[[Ja, vi elsker dette landet]]|Карта=Europe-Norway.svg|Байракъгъа_джибериу=Норвегияны байрагъы|Гербге_джибериу=Норвегияны герби|Ара шахар=[[Осло]]&lt;ref name=&quot;atlas&quot;&gt;{{книга|заглавие=Атлас мира: Максимально подробная информация|ответственный=Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов|место=Москва|издательство=АСТ|год=2017|страницы=8|страниц=96|isbn=978-5-17-10261-4}}&lt;/ref&gt;|Ара_шахарны_координатлары={{Coord|59|56|N|10|41|E|type:city}}|Эм уллу шахарла=Осло, [[Берген]], [[Тронхейм]], [[Ставангер]], [[Драммен]], [[Кристиансанн]], [[Фредрикстад]]|Аудио=Norway_(National_Anthem).ogg|Тил=[[Норвег тил]]&lt;br&gt;([[букмол]] эмда [[Джангы норвег тил|нюнорск]])&lt;ref name=&quot;Statistisk sentralbyrå&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ssb.no/english/subjects/00/minifakta_en/ru/|title=Краткие сведения о Норвегии|author=|date=2013-01|website=|publisher=Статистическое бюро Норвегии ({{lang-no2|Statistisk sentralbyrå}})|access-date=2013-09-03|lang=|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208085325/http://www.ssb.no/english/subjects/00/minifakta_en/ru/|archive-date=2013-02-08|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|Кърал оноуну формасы=[[конституциялы монархия]]|Башчыны постуну аты=[[Норвегияны королланы тизмеси|Король]]|Гимнни кёчюрмеси=Хау, биз сюебиз бу джерни|Башчы=[[VIII Хокон]]|Башчыны постуну аты2=[[Норвегияны биринчи-министрлени тизмеси|Биринчи-министр]]|Башчыны постуну аты3=[[Стортинг]]ны президенти|Башчы2=[[Йонас Гар Стёре]]|Башчы3=[[Масуд Гараххани]]}}

'''Норве́гия''' ([[букмол]] ''Norge'' &lt;small&gt;МФА:&lt;/small&gt; [ˈnɔ̂rɡə], [[Джангы норвег тил|нюнорск]] ''Noreg''), официал аты — '''Норвегия Короллукъ''' ([[Норвег тил|норв.]] ''Kongeriket Norge / Kongeriket Noreg'') — Шимал [[Европа]]да [[Скандинав джарымайрымкан|Скандинав джарымайрыкамны]] кюнбатыш кесегинде эм талай джууукъ гитче айрыкамлада орналгъан кърал. Кюнчыгъышда [[Швеция]], [[Финляндия]] эм [[Россия]] бла чеклешеди. [[Баренцни тенгизи]] бла шимал-кюнчыгъышда джууулады, [[Норвег тенгиз]] бла кюнбатышда эм [[Шимал тенгиз]] бла къыбла-кюнбатышда. Къралны аты буруннгускандинав Norðrvegr — «шималгъа джол» деген сёзден келеди.

[[Ара шахар|Ара шахары]], эмда эм уллу шахары — [[Осло]].

== Географиясы ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Халкъы ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Тарихи ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Политикасы ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Административ бёлюннгени ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Экономикасы ==
{{Джазылмагъан бёлюм}}

== Белгиле ==
{{Белгиле}}


{{Европаны къраллары}}
{{Тамамланмагъан статья}}

[[Категория:Къралла]]
[[Категория:Норвегия]]</text>
      <sha1>jcnrde88qr6xhwse6ammyn6uq3o9iqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>АБШ-да граждан къазауат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4082</id>
    <revision>
      <id>126086</id>
      <parentid>125594</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T22:58:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Бирликни чачылыуу */</comment>
      <origin>126086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36978" sha1="hqy5q4r9hd82adeoz7mbuky8gs7kkq3" xml:space="preserve">{{Къазауат
|conflict    ='''АБШ-да граждан къазауат'''
|partof      = 
|сурат       = [[Файл:American Civil War Montage 2.jpg|300px]]
|башлыкъ     = '''Сагъат бурулгъаныча: Гётисбергде джесирленнген конфедератла; [[Хиндман форт ючюн сермешиу]], Арканзас; [[Роузкранс, Уильямс Старк|Роузкранс]]  [[Стоунз-Риверде сермешиу|Стоунз-Риверде]], Теннесси.
|датасы      = [[12 апрель]] [[1861]] — [[26 май]] [[1865]]
|джери       = Асламысы бла къыбыла штатлада.
|чуруму      = Къул тутхан къыбыла штатланы [[сецессия]]сы.
|эсеби       = [[Бирлик (АБШ)|Бирликни]] хорламы; [[Къыбыланы реконструкциясы|Реконструкция]]; [[Къул тутууну къурутуу]].
|къаршчы1    = &lt;center&gt;[[Файл:U.S. flag, 34 stars.svg|65px|border]]&lt;br /&gt;[[Американы Бирлешген Штатлары]]&lt;br /&gt;(Бирлик/Федерация)&lt;/center&gt;
|къаршчы2    = &lt;center&gt;[[Файл:Flag of the Confederate States of America (March 4, 1865).svg|65px|border]]&lt;br /&gt;[[Американы Конфедератив Штатлары]]&lt;br /&gt;(Конфедерация)&lt;/center&gt;
|командир1   = [[Файл:U.S. flag, 34 stars.svg|20px|border]] [[Авраам Линкольн]],&lt;br /&gt;[[Файл:Usdowseal.jpg|25px]] [[Улисс Грант]]
|командир2   = [[Файл:Flag of the Confederate States of America (March 4, 1865).svg|20px|border]] [[Джефферсон Дэвис]],&lt;br /&gt;[[Файл:Battle flag of the US Confederacy.svg|20px|border]] [[Роберт Ли]]
|къурманла1 = 360 минг ёлген,&lt;br /&gt;275&amp;nbsp;200 джаралы
|къурманла2 = 260 минг ёлген,&lt;br /&gt;137 минг джаралы
}}
'''АБШ-да граждан къазауат''' ({{lang-en|American Civil War}}), '''Шимал бла Къыбыланы къазауаты''' — [[Аболиционизм|аболиционист]] штатла ([[Бирлик (АБШ)|Шимал]]) бла 11 [[къул тутуу|къул тутхан]] штатны ([[Американы Конфедератив Штатлары|Къыбыла]]) арасында [[1861]]—[[1865 джыл]]лада бардырылгъан [[къазауат]]ды.

Къазауат, [[Самтер форт ючюн сермешиу|Самтер фортха атыу бла]], [[1861 джыл]]ны [[12 апрель|12-чи апрелинде]] башланнганды, [[1865 джыл]]ны [[26-чы май]]ында, генерал К. Смит башчылыкъ этген аскерни джесирлениую бла, бошалгъанды. Къазауатны баргъанында 2 минг чакълы бир сермешиу болгъанды. Бу къазауатда, [[АБШ]]-ны тарихинде къазауат болуб эм кёб къурман берилгенди.

== Къазауатны чурумлары ==

[[XIX ёмюр]]ню биринчи джарымында [[АБШ]]-да эки система къуралгъанды — къыбылада [[къул тутуу]], шималда [[капитализм]]. Бу эки система бир-бирине келишмеген социал-экономика формация болгъандыла. АБШ федерация болгъаны себебли, хар штат кесини политикалыкъ, экономикалыкъ джашауун айры бардыргъанды, интеграция процессле акъыртын баргъандыла. Ол себебден аграр Къыбыла бла индустриял Шимал, экономика джанындан эки айры районнга айырлгъандыла.

[[АБШ]]-ны шималына саудюгерле эмда эмигрантланы асламысы джол алгъанды. Бу регионда машина ишлеу, металл джарашдырыу, дженгил [[промышленность|промышленностну]] асламысы орналгъанды. Мында урунуу кючню асламысы эмигрантладан къуралгъанды. Шималда ишчи къолла джетишгендиле, демография болум иги, адамланы джашау дараджаларында джетерли болгъанды. Къыбылада эсе уа болум тамам терсине болгъанды. АБШ Американ-мексикан къазауатны эсебинде къыбылада кёб джерге ие болгъанды. Бу джерледе плантаторла орналгъандыла. Ол себебден Къыбыла, Шималча болмай, аграр регион болгъанды. Алай а былайда бир проблема болгъанды, къыбылада ишчи къол джетишмегенди. Эмигрантланы асламысы Шималгъа баргъандыла, ол себебден [[Африка]]дан [[XVII ёмюр]]ден башлаб негр къулла келтирилгендиле. [[Сецессия]]ны башланырына Къыбыланы акъ халкъыны 1/4 [[къул тутуу|къул тутханды]].

Шималда деменгили [[налог]] политика бардырылгъанды, штатланы бюджетлеринден ачха болушлукъгъа баргъанды. [[Правительство]] негрлени джашауларын къолай этиуде болушлукъ этерге кюрешгенди. Алай а консерватив, джабыкъ Къыбылада болум башха болгъанды, тиширыуланы эмансипациясына тыйыгъычла салыннганды, негрлени акъла бла хакъларын тенг этиу джасакъланнганды. Къыбыланы джашау ангылауларында джерлери, уллу мюлклери болгъан «акъсюек» къауум уллу орун алгъанды. Бу къауум штатланы политикаларында уллу ауурлукъгъа ие болгъандыла. Ала кеслерини мийик джашау дараджаларын тас этмез ючюн болумну тюрлендирирге излемегендиле.

Къыбыла [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-ны аграр къошагъы болгъанды, мында тютюн, шекер къамиш, мамукъ, принч кибик ёсюмлюлюкле битдирилгендиле. Шималгъа Къыбыладан келген сырьё керек болгъанды, артыкъсыз да мамукъ, Къыбылагъа уа Шималны мешиналары керек болгъанды. Ол себебден кёб заманны Къыбыла бла Шимал бир-бирлери бла келишиб джашагъандыла, алай а заман бла орталарында тиклик да ёсе баргъанды. Эм тик сорууланы бири импорт этилген товарлагъа налог болгъанды (Шимал кесини промышленностуну джакълар ючюн налогну мийик этерге излегенди, Къыбыла уа бютеу дуния бла сатыу-алыуну эркин этерге излегенди). Экинчиси, къул проблема (къыбыладан къачыб баргъан къулланы, шималда эркин санаргъа боламыды, Къыбылада эркин негрла болургъа боламыдыла…). Ючюнчюсю, АБШ джангы джерлеге ие бола баргъанды, джангы штатла къурауда къайсы къауумгъа къошуллугъу дау баргъанды — джангы штат эркин штатмы боллукъду, огъесе къул тутхан штатмы боллукъду. Линкольнну властха келиую эмда бютеу джангы штатла эркин штатла боллукъду деб баямлауу, болумну Къыбыла штатлагъа табсыз этгенди, эндигиде къул тутхан штатла азчылыкъ боллукъдула, эмда Конгрессде бютеу соруулада Шималгъа хорлатырыкъдыла кеслерин.

== Бирликни чачылыуу ==

[[Файл:Abraham Lincoln seated, Feb 9, 1864.jpg|thumb|'''Авраам Линкольн''', АБШ-ны 16-чы президенти (1861—1865)]]
[[Файл:President-Jefferson-Davis.jpg|thumb|'''Джефферсон Дэвис''', Американы Конфедератив Штатларыны джангыз президенти (1861—1865)]]
[[Къул тутуу]]гъа къаршчы болгъан политикалыкъ эмда джамагъат организацияла [[1854 джыл]] [[Республикан партия (АБШ)|Республикан партияны]] къурагъандыла. [[1860 джыл]]да бардырылгъан [[президент]] сайлаулада бу партияны кандидаты [[Авраам Линкольн|Авраам Линкольнну]] хорламы, къул тутханлагъа къоркъуу салгъанды эмда [[сецессия]]гъа — Бирликни къурамындан чыгъыугъа келтиргенди. [[1860 джыл]]ны 20-чы декабрында [[Къыбыла Каролина]], биринчи болуб, чыкъгъанды, аны ызындан:

* [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]] ([[9-чу январь]] [[1861]]),
* [[Флорида]] ([[10-чу январь]] [[1861]]),
* [[Алабама]] ([[11-чи январь]] [[1861]]),
* [[Джорджия]] ([[19-чу январь]] [[1861]]),
* [[Луизиана]] ([[26-чы январь]] [[1861]]) чыкъгъандыла.

Юристлик джанындан тыйгъыч болмагъанды — [[АБШ-ны Конституциясы]]на кёре чыгъыугъа джасакъ (эркинлик да) болмагъанды. Бу 6 штат [[1861 джыл]]ны февралында джангы кърал — Американы Штатларыны Конфедерациясын къурагъандыла. [[1-чи март]]да [[Техас]] бойсунмазлыгъын баямлагъанды, ол экинчи кюн Конфедерациягъа къошулгъанды, апрель-май айлада:
* [[Вирджиния]] (боуйсунмазлыкъ — [[17-чи апрель]] 1861, АКШ-ге кириую — [[7-чи май]] 1861),
* [[Арканзас]] (боуйсунмазлыкъ — [[6-чы май]] 1861, АКШ-ге кириую — [[18-чи май]] 1861),
* [[Теннесси]] (боуйсунмазлыкъ — [[7-чи май]] 1861, АКШ-ге кириую — [[2-чи июль]] 1861),
* [[Шимал Каролина]] (боуйсунмазлыкъ — [[20-чы май]] 1861, АКШ-ге кириую — [[21-чи май]] 1861) штатла да айырылгъандыла.

Бу 11 [[АБШ-ны штаты|штат]] конституцияны къабыл этгендиле, эмда кеслерине президент этиб Миссиспиден сенатор [[Дэвис, Джефферсон|Джефферсон Дэвисни]] сайлагъандыла. Конфедерацияны [[ара шахар]]ы Алабамадагъы [[Монтгомери]] болгъанды, Конфедерациягъа Виргиния къошулгъанындан сора — [[Ричмонд (Виргиния)|Ричмондха]] кёчгенди ара шахар. Бу штатла АБШ-ны джерини 40 % алгъандыла, адам саны 9,1 млн болгъанды, аны ичинде 3,6 млн афроамериканлы. 7-чи октябрда Конфедерацияны къурамына Индей территория киреди, ол территорияны халкъы не Къыбыла штатланы, неда Шимал штатланы джакъламагъанды. Алай а [[къул тутуу]]гъа огъай демегенлери ючюн Конфедерациягъа кирирге оноу этгенди. АКШ-ны Сенаты хар штатдан эки келечи бла къуралгъанды, эмда хар индей [[республика]]дан бир келечи болгъанды (бютеулейда Индей территорияда 5 республика болгъанды — тайпаланы санына кёре: чероки (эм кёб къул тутхан), чокто, крик, чикасо эмда семинол). Сенатда индей келечиле ауаз хакъгъа ие болмагъандыла.

Бирликни къурамында 23 штат къалгъанды, аланы ичинде къул тутхан штатла: [[Делавэр]], [[Кентукки]], [[Миссури (штат)|Миссури]] эмда [[Мэриленд]]. [[Вирджиния|Вирджинияны]] талай кюнбатыш округуну адамлары Бирликден чыгъыу оноугъа бойсунмагъандыла, эмда кеслерини власть органларын къураб, [[1863 джыл]]ны июлунда [[АБШ]]-ны къурамына штат болуб алыннгандыла. Бирликни адам саны 22 миллиондан артыкъ болгъанды, аны джеринде промышленностну асламы болгъанды, темир джолланы 70 %, банк хыйсабланы 81 %.

== Къазауатны биринчи кёзюую (апрель 1861 — апрель 1863) ==
[[Файл:Union vs Confederation.png|300px|thumb|Бирлик бла Конфедерация]]

=== 1861 джылны сермешиулери ===

Сауутлу уруш [[1961 джыл]]ны 12-чи апрелинде Чарлстон бухтада Самтер форт ючюн сермешиу бла башланнганды. Аннга джууабха президент Линкольн къыбыла штатлада закон тышында къозгъалыу болгъанын баямлаб, бютеу тенгиз джагъасын блокада этеди, аскерге адамланы чакъырады. Аллында джетишим къыбылачыланы джанында болгъанды. Линкольнну инаугурациясына дери огъунакъ бери кёб сауут-саба джыйылгъанды. Къыбылада американ аскерни эм кючлю бёлеклери орналгъандыла, аланы асламысы къыбылачыла джанлы болгъандыла. Шималчыланы къазауатда баш нюзюрлери къралны бирлигин сакълау, къыбылачыланы уа Конфедерацияны эркинлигин танытыу болгъанды. Эки джанны да стратегия планлары бирчаракъ болгъанды — джауну ара шахарын кючлеу, территориясын юлешиу.

[[Бул-Ранеде биринчи сермешиу|Биринчи ауур сермешиу]] Вирджинияда, Манассас темир джол станцияны къатында 1861 джылны [[21-чи июль|21-чи июлунда]] болгъанды, иги хазырланалмагъан шималчыланы аскерлери Булл-Ран атлы къулакъны ётюб къыбылачыланы аскерлерине чабхандыла, алай а ызларына ыхтырылыргъа керек къалгъандыла, бу ыхтырылыу артында къачыу бла бошалгъанды. Къачха къазауатны кюнчыгъыш театрында Бирликни иги сауутланнган, инарал (генерал) Дж. Б. Макклелланны башчылыгъында аскери болгъанды. Маккелан 1-чи ноябрдан башлаб бютеу аскерлеге башчы болады, алай а фахмусуз болгъаны себебли бёлеклери 21-чи октябрда, американ ара шахардан узакъ болмай, Боллс-Блаффени къатында къаушатыладыла. Къургъакъда джетишимсизликлеча болмай, тенгизде шималчыланы аскерлери хорламлы болгъандыла, шималчыланы кемелир Конфедерацияны джагъаларын джабыб, тышындан байламланы къыйынлашдыргъандыла. Бу блокаданы заманында, 1861 джылны 8-чи ноябрында шималчыла, къыбылачы эмиссарлары болгъан британ кемени кючлейдиле. Ол кёзюуде [[Уллу Британия]] бла къазаутны ауузуна келедиле.

=== 1862 джылны сермешиулери ===

[[Файл:Gatling.gif|thumb|200px|left|Граждан къазауатны заманларындагъы [[Гатлингни пулемёту]]]]
[[Файл:CivilWarFifeandDrum.jpg|thumb|left|200px|Бирликни аскерини дауурбасчылары]]
[[Файл:Conf dead chancellorsville edit1.jpg|thumb|250px|Чанселорсвиллде сермешиу ёлген конфедератла]]
[[Файл:Chickamauga.jpg|thumb|250px|Чикамогада сермешиу. Эм къанлы сермешиуледен бири болгъанды]]
[[1862 джыл]]да шималчыла кюнбатыш къазауат театрда хорламлы боладыла. Февраль-апрель айлада генерал [[Грант, Улисс|У. С. Грантны]] аскерлери талай фортну кючлеб, къыбылачыланы Кентуккиден къыстайдыла, андан сора Шайлода ачы сермешиуден сора [[Теннесси]]ни къыбылачыладан ариулайдыла. Джайгъа [[Миссури (штат)|Миссури]] штат кючленеди, Грантны аскерлери Миссисипи бла Алабаманы шимал районларына киредиле.

1862 джылны 25-чи апрелинде генерал Б. Ф. Батлерни бёлеклери бла Д. Фаррагутну кемелерини кючю бла къыбылачылан магъаналы сатыу-алыу эмда стратегия аралыкълары [[Джангы Орлеан]] тюшеди. Кюнчыгъышда, Линкольн «ашыкъмаучу» атагъан, Макклеллан бютеу аскерлени башчылыгъындан къоратылыб [[Ричмонд (Виргиния)|Ричмондха]] чабыуулгъа атылады. Ол чабыуул бла «Джарымайрымканда компания» башланады. Макдауэлл ауур артиллерия бла адам санны кёблюгюн хайырланыб, тюз адамлагъа заран джетдирмей, къазауатны бир компания бла хорлар акъылда болады.

Макдауэлл Ричмондха кюнчыгъышдан чабар акъыл этген заманда, Бирликни башха аскерлери Ричмондха шималдан джюрюрге керек болады. Бу бёлекледе 60 минг аскерчи болгъанды, алай а генерал Джексон 17 минг аскерчиси бла аланы тыяды, бир-бир сермешиуледе уа къаушатхан огъунакъ этиб, Ричмондха иймейди.

Апрелни аллында 100 мингден артыкъ шималчы аскер Виргинияны джагъасына десант болуб тюшедиле, терк урууну орнуна, Макклеллан акъыртын аллына баргъанды, къыбылачыла ызларына ыхтырыла башлайдыла, Ричмонд эвакуациягъа хазырлана башлайдыла. Сермешиуледе генерал Джонстон джаралы болады, башчылыкъны къолгъа [[Ли, Роберт Эдвард|Роберт Ли]] алады.

Бу сермешиуде биринчи болуб пулемётла да хайырланнгандыла, алай а иги джарашмагъанлары себебли сермешиуню эсеблерине уллу кюч этелмегендиле&lt;ref&gt;http://irukan.googlepages.com/Istoriapulemeta.txt&lt;/ref&gt;.

Генерал Ли шималчыланы аскерлерин тохтатыб, артдан джарымайрымкандан къыстагъанды (сермешиулени къымылдагъан картасы&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20121130134046/http://www.historyanimated.com/PeninsulaAnimation.html&lt;/ref&gt;).

Макклеллан орунундан къоратылады, аны орнуна генерал Поуп салынады. Алай а джангы аскер башчы [[Бул-Ранеде экинчи сермешиу]]де къаушатылады (29-30 август). Ли [[Мэриленд]]ге киреди, аны нюзюрлеринде федерал аскерлени коммуникацияларын кесиб, Вашингтонну къуршоугъа алыр болады. 15-чи сентябрда [[Джексон, Томас Джонатан|Т. Дж. Джексонну]] башчылыгъында аскерле Харперс-Ферриени кючлейдиле. 17-чи сентябрда Шапсбергни къатында 40 минглик аскери бла Лиге 70-минглик шималчы аскер чабады. Бу эм къанлы сермешиуде 4 мингден артыкъ адам ёледи, эки джан да хорлаялмайдыла, алай а Ли ызына ыхтырылыргъа оноу этеди. Макклеллан таукелсизлик этиб, ыхтырылгъан аскерлени ызларындан бармайды. Ол таукелсизлик ючюн орунундан къоратылыб, аны орнуна [[Бернсайд, Эмброуз|Эмброуз Бернсайд]] келеди.

[[1862 джыл]]ны [[9-чу март]]ында, Виргинияны джагъаларында, тарихде биринчи кере бронялы кемелени сермешиулери болгъанды.

Джылны ахырына Бернсайд Ричмондха джангыдан чабыуул этеди, алай а Ли генералны аскерлери бла тохтатылады. Федерал аскерле къаушатыладыла. Бернсайд андан сора дагъыда бир джетешимсиз манёвр этеди («Балчыкъ марш») андан сора постундан алынады.

=== Къулланы азаталауну прокламациясы ===

[[1862 джыл]]ны [[30-чу декабрь|30-чу декабрында]] Линкольн «[[Къулланы азатлауну юсюнден прокламация]]гъа» къол салады. Бютеу къулла азат баямланадыла.

Аннга дери Шималны тенгиз блокадасын хыртха уруб тургъан [[Европа]], бу прокламациядан сора Шималны джанын алады.

== Къазауатны экинчи кёзюую (май 1863 — апрель 1865) ==

=== 1863 джылны сермешиулери ===

[[1863 джыл]]ны январында федерал аскерлени башчысына Джозеф Хукер салынады. Ол Ричмондха чабыуулну джангыдан башлайды. Майны аллында [[Чанселорсвиллде сермешиу]] болады, анда 130 минглик шималчы аскерлени 60 минглик къыбылачы аскерле къаушатадыла. Бу сермешиуде алгъан джараларындан генерал [[Джексон, Томас Джонатан|Т. Дж. Джексон]] ёледи. Лини аскерлери уа [[Вашингтон (Колумбия округ)|Вашингтонну]] шималдан ётюб, Пенсильваниягъа киредиле.

Июлну аллында юч кюн баргъан [[Геттисбергде сермешиу]]де Лини аскерлери тохтатыладыла, эмда Виргиниягъа ыхтырыладыла, аны бла Бирликни бютеу территориясы къыбылачаладан ариуланады. Ол кюнледе кюнбатыш театрда Грантны аскери Биксберг къаланы алады (4-чю июль). 8-чи июлда генарал Н. Бэнксни аскерлери Луизианада Порт-Хадсонну кючлейдиле, аны бла Миссиспи сууну ёзенини къолгъа алыб, Конфедерацияны эки юлешедиле.

Эки хорланыудан сора къыбылачыла тохтаб къалмагъандыла. Сентябрда генерал Брастенни аскерлери, адмирал Розенкрансны Огайо аскерин хорлаб ([[Чикамугада сермешиу]]), къалгъанларын Чаттануга шахарда къуршоугъа алады. Алай а, генерал [[Грант, Улисс|Улисс Грант]] шахарны къуршоуун ачады, артдан а уа Брэггни аскерин къаушатады ([[Чаттанугада сермешиу]]). Чаттатунгада сермешиуледе, тарихде биринчи болуб, [[чыгъаналы темир чыбыкъ]] хайырланнганды.

=== 1864 джылны сермешиулери ===

Къазауатда хорлам шималчылагъа кёче башлайды. 1864 джылны компаниясыны планын, ол заманнга Бирликни аскерлерине башчылыкъ этген, [[Грант, Улисс|Грант]] хазырлайды. Баш урууну генерал [[Уильям Текумсе Шерман|У. Т. Шерманны]] 100 минглик аскери этеди. Ол майда [[Джорджия]]гъа киреди, аллында хар нени къаушатыб, алгъа илтинеди, 2-чи сентябргъа [[Атланта]]гъа киреди. Грант кеси башчылыкъ этген аскер бла Лиге кюнчыгъыш театрда къаршчы чыгъады. [[1864 джыл]]ны [[4-чю май]]ында Грантны 118 минглик аскери чегетледе къыбылачыланы 60 минглик аскери бла тюбешеди. Анда къанлы сермешиу башланады, Грант 18 минг аскерчисин тас этеди, къыбылачылада 8 минг аскерчи ёледи, алай а Грант тохтамайды, [[Спотсильвейн]]ни кючлер ючюн алгъа барады, бу шахар алынса Шимал-виргин аскер [[Ричмонд (Виргиния)|Ричмонданан]] кесиллик боладыла. 8-19 майлада [[Спотсвильвейнде сермешиу]] болады, Грант 18 минг аскерчисин къурман береди, алай а къыбылачыланы бетджанларындан ётелмейди. Эки ыйыкъдан [[Колд-Харборда сермешиу]] болады, ол сермешиу да эсеб бермей, позицион къазауатха кёчедиле. Къыбылачыланы бетджанларын кючлейелмей, Грант бир джаны бла ётюб [[Питтерсберг]]га чыгъыб, аны къуршоугъа алады, бу къоршоулау сау джыл баргъанды.
[[Файл:The Peacemakers 1868.jpg|thumb|300px|Джордж Хелини «The Peacemakers» ([[1868]]) сураты. Шерман бла Грант генералла, Линкольн эмда Дэвид Портер адмирал къазауатны ахыр айларына аскер планла этедиле]]
Шерман, бёлеклерин 15-чи ноябрда джыйыб белгили «[[тенгизге марш]]ны» башлайды, ол марш аны [[Саванна (Джорджия)|Саваннагъа]] келтиреди, шахар [[1864 джыл]]ны 22-чи декабрында тюшеди. Аскер хорламла, президент сайлаулагъа да тамгъасын салады, Линкольн джангыдан президент болады.

=== 1865 джылны компаниясы ===

Шерманны аскерлери [[1-чи февраль|1-чи февралда]] Саваннадан, шималгъа, Грантха болушлукъгъа чыгъадыла. [[Къыбыла Каролина]] аллында болады, аныда кючлеб, 18-чи февралда [[Чарлстон]]ну къолгъа аладыла. Бир айдан Шималны эки аскери Шимал Каролинада тюбейдиле. [[1865 джыл]]ны джазына Грантны аскеринде 115 минг адам болгъанды. Лиде уа къуру 54 минг адам къалгъанды, [[Файв-Фоксдагъы сермешиу]]де дженгилгенинден сора, 1-чи апрелде Питтерсбергни къояды, 2-чи апрелде уа Ричмонду эвакуация этиб башлайды. Сермешиуле бла ызына ыхтырылгъан къыбылачы аскерлени къалгъанлары 1865 джылны 9-чу апрелинде Аппматоксда Грантха джесир тюшедиле. Конфедерацияны аскерини къалгъан бёлеклери сау май айны капитуляция этиб тургъандыла. Дж. Дэвис бла правительствосу тутулгъанындан сора Конфедерацияны ахыры болады. Бу хорламны къурманларына [[Линкольн, Авраам|Линкольнну]] да санаргъада боллукъду. [[1865 джыл]]ны [[14 апрель|14-чю апрелинде]] аны джаралы этедиле, экинчи кюнде кесине келмей ёледи.

== АБШ-да граждан къазауатны статистикасы ==

{| class=&quot;standard&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!rowspan=&quot;2&quot;| Къазауат этген къралла
!rowspan=&quot;2&quot;|Адам саны (1861 джыл) ||rowspan=&quot;2&quot;| Мобилизация этилгенлени саны ||rowspan=&quot;2&quot;| Ёлгенле ||rowspan=&quot;2&quot;| Джаралыла
!colspan=&quot;3&quot;| Ёлгенле
|-align=&quot;center&quot;
! Джараладан || Аурууладан || Башха чурумла бла
|-
|align=&quot;left&quot;|'''[[АБШ]]''' ||22 339 968 ||2 803 300&lt;ref&gt;Аладан сермешиулеге къошулгъанла — 2 667 000 солдат.&lt;/ref&gt; || 67 058||275 175||43 012 || 194 368 ||54 682&lt;ref&gt;Аладан 24 866 аскерчи джесирде ёлгенди, 24 872 аскерчи къазауат бла байламлы болмагъан чурумла бла ёлгенди .&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|'''[[Американы Конфедератив Штатлары|АКШ]]''' ||9 103 332 ||1 064 200 ||67 000 ||137 000||27 000 || 59 000 ||105 000
|-
|align=&quot;left&quot;|'''БЮТЕУЛЕЙ''' || '''31 443 300 ''' ||'''3 867 500''' ||'''134 058''' ||'''412 175 ''' ||'''70 012''' ||'''253 368''' ||'''163 796'''
|}

== Къазауатны эсеблери ==

* Граждан къазауат АБШ-ны тарихинде эм къанлы къазауат болгъанды (Экинчи дуния къазауатда американлыла, бу къазауатдан эсе аз джан бергендиле).
* Шималчыланы къурманлары 360 минг чакълы бир болгъанды, джаралыланы саны 275 мингден артыкъ. Конфедератлада 258 минг ёлю бла 137 минг джаралы.
* Къуру АБШ-ны аскер джоюмлары 3 млрд долларгъа джетгендиле. Къазауат аскер техниканы джангы мадарларын кёргюзгенди. Шимал хорламлы болгъанды.
* [[Къул тутуу]] [[АБШ-ны Конституциясы]]ны 13-чю тюзетиую бла джасакъланнганды. Ол тюзетиу 1865 джылны 18-чи декабрындан башлаб ишлегенди (къозгъалгъан штатлада къул тутуу эмансипацияны баямлагъан указ бла 1863 джыл огъунакъ джасакъ этилгенди).
* Къралда [[промышленность]] бла [[эл мюлк]]ню терк айныууна шартла къуралгъандыла. Къралда оноу шимал-кюнчыгъыш штатланы буржуазиясына кёчгенди. Алай а къазауат бютеу проблемаланы джокъ этмегенди, бир къауум проблемала [[Къыбыланы Реконструкциясы]] бла тюзетилгенди (1877 дери баргъанды), бир къауум проблемала, сёз ючюн, къараланы акъла бла хакъларын тенг этиу, энтда онла бла джылланы тюзетилмей баргъандыла.

== Литература ==

* {{книга|автор=Foote S.|заглавие=The Civil War: A Narrative|место=New York|год=1958—1974|том=1—3}}
* {{книга|автор=Boatner M. M.|заглавие=The Civil War Dictionary|место=New York|год=1959}}
* {{книга|автор=Nevins A.|заглавие=The War for the Union|место=New York|год=1959—1971|том=1—4}}
* {{книга|автор=Long E. B.|заглавие=Civil War Day by Day: An Almanac 1861—1865|место=Garden City|год=1971}}
* {{книга|автор=Davies W. C.|заглавие=The Imperial Union: 1861—1865|место=Garden City|год=1982—1986|том=1—3}}
* {{книга|автор=McPherson G. M.|заглавие=Battle Cry of Freedom. The Civil War Era|место=New York|год=1988}}
* {{книга|автор=Урланис Б. Ц.|заглавие=Войны и народонаселение Европы|место={{М.}}|год=1960}}

== Джибериуле ==

* [http://www.civilwarhome.com/warstats.htm Statistical Summary of America’s Major Wars]{{ref-en}}
* [http://users.erols.com/mwhite28/wars19c.htm#ACW Statistics of Wars, Oppressions and Atrocities of the Nineteenth Century (the 1800s). American Civil War (1861—65)]{{ref-en}}
* ''Соколов Б. В.'' [http://bibliotekar.ru/encW/100/73.htm Гражданская война в США (1861—1865)]{{ref-ru}}

{{refs}}
{{викигёзен|American Civil War}}
{{сайланнган статья}}

[[Категория:Къазауат]]
[[Категория:АБШ-ны тарихи]]</text>
      <sha1>hqy5q4r9hd82adeoz7mbuky8gs7kkq3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126089</id>
      <parentid>126086</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T23:10:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* 1862 джылны сермешиулери */</comment>
      <origin>126089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36953" sha1="789laijyy59diqa2mv0zsl3q94tdfd4" xml:space="preserve">{{Къазауат
|conflict    ='''АБШ-да граждан къазауат'''
|partof      = 
|сурат       = [[Файл:American Civil War Montage 2.jpg|300px]]
|башлыкъ     = '''Сагъат бурулгъаныча: Гётисбергде джесирленнген конфедератла; [[Хиндман форт ючюн сермешиу]], Арканзас; [[Роузкранс, Уильямс Старк|Роузкранс]]  [[Стоунз-Риверде сермешиу|Стоунз-Риверде]], Теннесси.
|датасы      = [[12 апрель]] [[1861]] — [[26 май]] [[1865]]
|джери       = Асламысы бла къыбыла штатлада.
|чуруму      = Къул тутхан къыбыла штатланы [[сецессия]]сы.
|эсеби       = [[Бирлик (АБШ)|Бирликни]] хорламы; [[Къыбыланы реконструкциясы|Реконструкция]]; [[Къул тутууну къурутуу]].
|къаршчы1    = &lt;center&gt;[[Файл:U.S. flag, 34 stars.svg|65px|border]]&lt;br /&gt;[[Американы Бирлешген Штатлары]]&lt;br /&gt;(Бирлик/Федерация)&lt;/center&gt;
|къаршчы2    = &lt;center&gt;[[Файл:Flag of the Confederate States of America (March 4, 1865).svg|65px|border]]&lt;br /&gt;[[Американы Конфедератив Штатлары]]&lt;br /&gt;(Конфедерация)&lt;/center&gt;
|командир1   = [[Файл:U.S. flag, 34 stars.svg|20px|border]] [[Авраам Линкольн]],&lt;br /&gt;[[Файл:Usdowseal.jpg|25px]] [[Улисс Грант]]
|командир2   = [[Файл:Flag of the Confederate States of America (March 4, 1865).svg|20px|border]] [[Джефферсон Дэвис]],&lt;br /&gt;[[Файл:Battle flag of the US Confederacy.svg|20px|border]] [[Роберт Ли]]
|къурманла1 = 360 минг ёлген,&lt;br /&gt;275&amp;nbsp;200 джаралы
|къурманла2 = 260 минг ёлген,&lt;br /&gt;137 минг джаралы
}}
'''АБШ-да граждан къазауат''' ({{lang-en|American Civil War}}), '''Шимал бла Къыбыланы къазауаты''' — [[Аболиционизм|аболиционист]] штатла ([[Бирлик (АБШ)|Шимал]]) бла 11 [[къул тутуу|къул тутхан]] штатны ([[Американы Конфедератив Штатлары|Къыбыла]]) арасында [[1861]]—[[1865 джыл]]лада бардырылгъан [[къазауат]]ды.

Къазауат, [[Самтер форт ючюн сермешиу|Самтер фортха атыу бла]], [[1861 джыл]]ны [[12 апрель|12-чи апрелинде]] башланнганды, [[1865 джыл]]ны [[26-чы май]]ында, генерал К. Смит башчылыкъ этген аскерни джесирлениую бла, бошалгъанды. Къазауатны баргъанында 2 минг чакълы бир сермешиу болгъанды. Бу къазауатда, [[АБШ]]-ны тарихинде къазауат болуб эм кёб къурман берилгенди.

== Къазауатны чурумлары ==

[[XIX ёмюр]]ню биринчи джарымында [[АБШ]]-да эки система къуралгъанды — къыбылада [[къул тутуу]], шималда [[капитализм]]. Бу эки система бир-бирине келишмеген социал-экономика формация болгъандыла. АБШ федерация болгъаны себебли, хар штат кесини политикалыкъ, экономикалыкъ джашауун айры бардыргъанды, интеграция процессле акъыртын баргъандыла. Ол себебден аграр Къыбыла бла индустриял Шимал, экономика джанындан эки айры районнга айырлгъандыла.

[[АБШ]]-ны шималына саудюгерле эмда эмигрантланы асламысы джол алгъанды. Бу регионда машина ишлеу, металл джарашдырыу, дженгил [[промышленность|промышленностну]] асламысы орналгъанды. Мында урунуу кючню асламысы эмигрантладан къуралгъанды. Шималда ишчи къолла джетишгендиле, демография болум иги, адамланы джашау дараджаларында джетерли болгъанды. Къыбылада эсе уа болум тамам терсине болгъанды. АБШ Американ-мексикан къазауатны эсебинде къыбылада кёб джерге ие болгъанды. Бу джерледе плантаторла орналгъандыла. Ол себебден Къыбыла, Шималча болмай, аграр регион болгъанды. Алай а былайда бир проблема болгъанды, къыбылада ишчи къол джетишмегенди. Эмигрантланы асламысы Шималгъа баргъандыла, ол себебден [[Африка]]дан [[XVII ёмюр]]ден башлаб негр къулла келтирилгендиле. [[Сецессия]]ны башланырына Къыбыланы акъ халкъыны 1/4 [[къул тутуу|къул тутханды]].

Шималда деменгили [[налог]] политика бардырылгъанды, штатланы бюджетлеринден ачха болушлукъгъа баргъанды. [[Правительство]] негрлени джашауларын къолай этиуде болушлукъ этерге кюрешгенди. Алай а консерватив, джабыкъ Къыбылада болум башха болгъанды, тиширыуланы эмансипациясына тыйыгъычла салыннганды, негрлени акъла бла хакъларын тенг этиу джасакъланнганды. Къыбыланы джашау ангылауларында джерлери, уллу мюлклери болгъан «акъсюек» къауум уллу орун алгъанды. Бу къауум штатланы политикаларында уллу ауурлукъгъа ие болгъандыла. Ала кеслерини мийик джашау дараджаларын тас этмез ючюн болумну тюрлендирирге излемегендиле.

Къыбыла [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-ны аграр къошагъы болгъанды, мында тютюн, шекер къамиш, мамукъ, принч кибик ёсюмлюлюкле битдирилгендиле. Шималгъа Къыбыладан келген сырьё керек болгъанды, артыкъсыз да мамукъ, Къыбылагъа уа Шималны мешиналары керек болгъанды. Ол себебден кёб заманны Къыбыла бла Шимал бир-бирлери бла келишиб джашагъандыла, алай а заман бла орталарында тиклик да ёсе баргъанды. Эм тик сорууланы бири импорт этилген товарлагъа налог болгъанды (Шимал кесини промышленностуну джакълар ючюн налогну мийик этерге излегенди, Къыбыла уа бютеу дуния бла сатыу-алыуну эркин этерге излегенди). Экинчиси, къул проблема (къыбыладан къачыб баргъан къулланы, шималда эркин санаргъа боламыды, Къыбылада эркин негрла болургъа боламыдыла…). Ючюнчюсю, АБШ джангы джерлеге ие бола баргъанды, джангы штатла къурауда къайсы къауумгъа къошуллугъу дау баргъанды — джангы штат эркин штатмы боллукъду, огъесе къул тутхан штатмы боллукъду. Линкольнну властха келиую эмда бютеу джангы штатла эркин штатла боллукъду деб баямлауу, болумну Къыбыла штатлагъа табсыз этгенди, эндигиде къул тутхан штатла азчылыкъ боллукъдула, эмда Конгрессде бютеу соруулада Шималгъа хорлатырыкъдыла кеслерин.

== Бирликни чачылыуу ==

[[Файл:Abraham Lincoln seated, Feb 9, 1864.jpg|thumb|'''Авраам Линкольн''', АБШ-ны 16-чы президенти (1861—1865)]]
[[Файл:President-Jefferson-Davis.jpg|thumb|'''Джефферсон Дэвис''', Американы Конфедератив Штатларыны джангыз президенти (1861—1865)]]
[[Къул тутуу]]гъа къаршчы болгъан политикалыкъ эмда джамагъат организацияла [[1854 джыл]] [[Республикан партия (АБШ)|Республикан партияны]] къурагъандыла. [[1860 джыл]]да бардырылгъан [[президент]] сайлаулада бу партияны кандидаты [[Авраам Линкольн|Авраам Линкольнну]] хорламы, къул тутханлагъа къоркъуу салгъанды эмда [[сецессия]]гъа — Бирликни къурамындан чыгъыугъа келтиргенди. [[1860 джыл]]ны 20-чы декабрында [[Къыбыла Каролина]], биринчи болуб, чыкъгъанды, аны ызындан:

* [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]] ([[9-чу январь]] [[1861]]),
* [[Флорида]] ([[10-чу январь]] [[1861]]),
* [[Алабама]] ([[11-чи январь]] [[1861]]),
* [[Джорджия]] ([[19-чу январь]] [[1861]]),
* [[Луизиана]] ([[26-чы январь]] [[1861]]) чыкъгъандыла.

Юристлик джанындан тыйгъыч болмагъанды — [[АБШ-ны Конституциясы]]на кёре чыгъыугъа джасакъ (эркинлик да) болмагъанды. Бу 6 штат [[1861 джыл]]ны февралында джангы кърал — Американы Штатларыны Конфедерациясын къурагъандыла. [[1-чи март]]да [[Техас]] бойсунмазлыгъын баямлагъанды, ол экинчи кюн Конфедерациягъа къошулгъанды, апрель-май айлада:
* [[Вирджиния]] (боуйсунмазлыкъ — [[17-чи апрель]] 1861, АКШ-ге кириую — [[7-чи май]] 1861),
* [[Арканзас]] (боуйсунмазлыкъ — [[6-чы май]] 1861, АКШ-ге кириую — [[18-чи май]] 1861),
* [[Теннесси]] (боуйсунмазлыкъ — [[7-чи май]] 1861, АКШ-ге кириую — [[2-чи июль]] 1861),
* [[Шимал Каролина]] (боуйсунмазлыкъ — [[20-чы май]] 1861, АКШ-ге кириую — [[21-чи май]] 1861) штатла да айырылгъандыла.

Бу 11 [[АБШ-ны штаты|штат]] конституцияны къабыл этгендиле, эмда кеслерине президент этиб Миссиспиден сенатор [[Дэвис, Джефферсон|Джефферсон Дэвисни]] сайлагъандыла. Конфедерацияны [[ара шахар]]ы Алабамадагъы [[Монтгомери]] болгъанды, Конфедерациягъа Виргиния къошулгъанындан сора — [[Ричмонд (Виргиния)|Ричмондха]] кёчгенди ара шахар. Бу штатла АБШ-ны джерини 40 % алгъандыла, адам саны 9,1 млн болгъанды, аны ичинде 3,6 млн афроамериканлы. 7-чи октябрда Конфедерацияны къурамына Индей территория киреди, ол территорияны халкъы не Къыбыла штатланы, неда Шимал штатланы джакъламагъанды. Алай а [[къул тутуу]]гъа огъай демегенлери ючюн Конфедерациягъа кирирге оноу этгенди. АКШ-ны Сенаты хар штатдан эки келечи бла къуралгъанды, эмда хар индей [[республика]]дан бир келечи болгъанды (бютеулейда Индей территорияда 5 республика болгъанды — тайпаланы санына кёре: чероки (эм кёб къул тутхан), чокто, крик, чикасо эмда семинол). Сенатда индей келечиле ауаз хакъгъа ие болмагъандыла.

Бирликни къурамында 23 штат къалгъанды, аланы ичинде къул тутхан штатла: [[Делавэр]], [[Кентукки]], [[Миссури (штат)|Миссури]] эмда [[Мэриленд]]. [[Вирджиния|Вирджинияны]] талай кюнбатыш округуну адамлары Бирликден чыгъыу оноугъа бойсунмагъандыла, эмда кеслерини власть органларын къураб, [[1863 джыл]]ны июлунда [[АБШ]]-ны къурамына штат болуб алыннгандыла. Бирликни адам саны 22 миллиондан артыкъ болгъанды, аны джеринде промышленностну асламы болгъанды, темир джолланы 70 %, банк хыйсабланы 81 %.

== Къазауатны биринчи кёзюую (апрель 1861 — апрель 1863) ==
[[Файл:Union vs Confederation.png|300px|thumb|Бирлик бла Конфедерация]]

=== 1861 джылны сермешиулери ===

Сауутлу уруш [[1961 джыл]]ны 12-чи апрелинде Чарлстон бухтада Самтер форт ючюн сермешиу бла башланнганды. Аннга джууабха президент Линкольн къыбыла штатлада закон тышында къозгъалыу болгъанын баямлаб, бютеу тенгиз джагъасын блокада этеди, аскерге адамланы чакъырады. Аллында джетишим къыбылачыланы джанында болгъанды. Линкольнну инаугурациясына дери огъунакъ бери кёб сауут-саба джыйылгъанды. Къыбылада американ аскерни эм кючлю бёлеклери орналгъандыла, аланы асламысы къыбылачыла джанлы болгъандыла. Шималчыланы къазауатда баш нюзюрлери къралны бирлигин сакълау, къыбылачыланы уа Конфедерацияны эркинлигин танытыу болгъанды. Эки джанны да стратегия планлары бирчаракъ болгъанды — джауну ара шахарын кючлеу, территориясын юлешиу.

[[Бул-Ранеде биринчи сермешиу|Биринчи ауур сермешиу]] Вирджинияда, Манассас темир джол станцияны къатында 1861 джылны [[21-чи июль|21-чи июлунда]] болгъанды, иги хазырланалмагъан шималчыланы аскерлери Булл-Ран атлы къулакъны ётюб къыбылачыланы аскерлерине чабхандыла, алай а ызларына ыхтырылыргъа керек къалгъандыла, бу ыхтырылыу артында къачыу бла бошалгъанды. Къачха къазауатны кюнчыгъыш театрында Бирликни иги сауутланнган, инарал (генерал) Дж. Б. Макклелланны башчылыгъында аскери болгъанды. Маккелан 1-чи ноябрдан башлаб бютеу аскерлеге башчы болады, алай а фахмусуз болгъаны себебли бёлеклери 21-чи октябрда, американ ара шахардан узакъ болмай, Боллс-Блаффени къатында къаушатыладыла. Къургъакъда джетишимсизликлеча болмай, тенгизде шималчыланы аскерлери хорламлы болгъандыла, шималчыланы кемелир Конфедерацияны джагъаларын джабыб, тышындан байламланы къыйынлашдыргъандыла. Бу блокаданы заманында, 1861 джылны 8-чи ноябрында шималчыла, къыбылачы эмиссарлары болгъан британ кемени кючлейдиле. Ол кёзюуде [[Уллу Британия]] бла къазаутны ауузуна келедиле.

=== 1862 джылны сермешиулери ===

[[Файл:Gatling.gif|thumb|200px|left|Граждан къазауатны заманларындагъы [[Гатлингни пулемёту]]]]
[[Файл:CivilWarFifeandDrum.jpg|thumb|left|200px|Бирликни аскерини дауурбасчылары]]
[[Файл:Conf dead chancellorsville edit1.jpg|thumb|250px|Чанселорсвиллде сермешиу ёлген конфедератла]]
[[Файл:Chickamauga.jpg|thumb|250px|Чикамогада сермешиу. Эм къанлы сермешиуледен бири болгъанды]]
[[1862 джыл]]да шималчыла кюнбатыш къазауат театрда хорламлы боладыла. Февраль-апрель айлада генерал [[Улисс Грант|У. С. Грантны]] аскерлери талай фортну кючлеб, къыбылачыланы Кентуккиден къыстайдыла, андан сора Шайлода ачы сермешиуден сора [[Теннесси]]ни къыбылачыладан ариулайдыла. Джайгъа [[Миссури (штат)|Миссури]] штат кючленеди, Грантны аскерлери Миссисипи бла Алабаманы шимал районларына киредиле.

1862 джылны 25-чи апрелинде генерал Б. Ф. Батлерни бёлеклери бла Д. Фаррагутну кемелерини кючю бла къыбылачылан магъаналы сатыу-алыу эмда стратегия аралыкълары [[Джангы Орлеан]] тюшеди. Кюнчыгъышда, Линкольн «ашыкъмаучу» атагъан, Макклеллан бютеу аскерлени башчылыгъындан къоратылыб [[Ричмонд (Виргиния)|Ричмондха]] чабыуулгъа атылады. Ол чабыуул бла «Джарымайрымканда компания» башланады. Макдауэлл ауур артиллерия бла адам санны кёблюгюн хайырланыб, тюз адамлагъа заран джетдирмей, къазауатны бир компания бла хорлар акъылда болады.

Макдауэлл Ричмондха кюнчыгъышдан чабар акъыл этген заманда, Бирликни башха аскерлери Ричмондха шималдан джюрюрге керек болады. Бу бёлекледе 60 минг аскерчи болгъанды, алай а генерал Джексон 17 минг аскерчиси бла аланы тыяды, бир-бир сермешиуледе уа къаушатхан огъунакъ этиб, Ричмондха иймейди.

Апрелни аллында 100 мингден артыкъ шималчы аскер Виргинияны джагъасына десант болуб тюшедиле, терк урууну орнуна, Макклеллан акъыртын аллына баргъанды, къыбылачыла ызларына ыхтырыла башлайдыла, Ричмонд эвакуациягъа хазырлана башлайдыла. Сермешиуледе генерал Джонстон джаралы болады, башчылыкъны къолгъа [[Ли, Роберт Эдвард|Роберт Ли]] алады.

Бу сермешиуде биринчи болуб пулемётла да хайырланнгандыла, алай а иги джарашмагъанлары себебли сермешиуню эсеблерине уллу кюч этелмегендиле&lt;ref&gt;http://irukan.googlepages.com/Istoriapulemeta.txt&lt;/ref&gt;.

Генерал Ли шималчыланы аскерлерин тохтатыб, артдан джарымайрымкандан къыстагъанды (сермешиулени къымылдагъан картасы&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20121130134046/http://www.historyanimated.com/PeninsulaAnimation.html&lt;/ref&gt;).

Макклеллан орунундан къоратылады, аны орнуна генерал Поуп салынады. Алай а джангы аскер башчы [[Бул-Ранеде экинчи сермешиу]]де къаушатылады (29-30 август). Ли [[Мэриленд]]ге киреди, аны нюзюрлеринде федерал аскерлени коммуникацияларын кесиб, Вашингтонну къуршоугъа алыр болады. 15-чи сентябрда [[Джексон, Томас Джонатан|Т. Дж. Джексонну]] башчылыгъында аскерле Харперс-Ферриени кючлейдиле. 17-чи сентябрда Шапсбергни къатында 40 минглик аскери бла Лиге 70-минглик шималчы аскер чабады. Бу эм къанлы сермешиуде 4 мингден артыкъ адам ёледи, эки джан да хорлаялмайдыла, алай а Ли ызына ыхтырылыргъа оноу этеди. Макклеллан таукелсизлик этиб, ыхтырылгъан аскерлени ызларындан бармайды. Ол таукелсизлик ючюн орунундан къоратылыб, аны орнуна [[Бернсайд, Эмброуз|Эмброуз Бернсайд]] келеди.

[[1862 джыл]]ны [[9-чу март]]ында, Виргинияны джагъаларында, тарихде биринчи кере бронялы кемелени сермешиулери болгъанды.

Джылны ахырына Бернсайд Ричмондха джангыдан чабыуул этеди, алай а Ли генералны аскерлери бла тохтатылады. Федерал аскерле къаушатыладыла. Бернсайд андан сора дагъыда бир джетешимсиз манёвр этеди («Балчыкъ марш») андан сора постундан алынады.

=== Къулланы азаталауну прокламациясы ===

[[1862 джыл]]ны [[30-чу декабрь|30-чу декабрында]] Линкольн «[[Къулланы азатлауну юсюнден прокламация]]гъа» къол салады. Бютеу къулла азат баямланадыла.

Аннга дери Шималны тенгиз блокадасын хыртха уруб тургъан [[Европа]], бу прокламациядан сора Шималны джанын алады.

== Къазауатны экинчи кёзюую (май 1863 — апрель 1865) ==

=== 1863 джылны сермешиулери ===

[[1863 джыл]]ны январында федерал аскерлени башчысына Джозеф Хукер салынады. Ол Ричмондха чабыуулну джангыдан башлайды. Майны аллында [[Чанселорсвиллде сермешиу]] болады, анда 130 минглик шималчы аскерлени 60 минглик къыбылачы аскерле къаушатадыла. Бу сермешиуде алгъан джараларындан генерал [[Джексон, Томас Джонатан|Т. Дж. Джексон]] ёледи. Лини аскерлери уа [[Вашингтон (Колумбия округ)|Вашингтонну]] шималдан ётюб, Пенсильваниягъа киредиле.

Июлну аллында юч кюн баргъан [[Геттисбергде сермешиу]]де Лини аскерлери тохтатыладыла, эмда Виргиниягъа ыхтырыладыла, аны бла Бирликни бютеу территориясы къыбылачаладан ариуланады. Ол кюнледе кюнбатыш театрда Грантны аскери Биксберг къаланы алады (4-чю июль). 8-чи июлда генарал Н. Бэнксни аскерлери Луизианада Порт-Хадсонну кючлейдиле, аны бла Миссиспи сууну ёзенини къолгъа алыб, Конфедерацияны эки юлешедиле.

Эки хорланыудан сора къыбылачыла тохтаб къалмагъандыла. Сентябрда генерал Брастенни аскерлери, адмирал Розенкрансны Огайо аскерин хорлаб ([[Чикамугада сермешиу]]), къалгъанларын Чаттануга шахарда къуршоугъа алады. Алай а, генерал [[Улисс Грант]] шахарны къуршоуун ачады, артдан а уа Брэггни аскерин къаушатады ([[Чаттанугада сермешиу]]). Чаттатунгада сермешиуледе, тарихде биринчи болуб, [[чыгъаналы темир чыбыкъ]] хайырланнганды.

=== 1864 джылны сермешиулери ===

Къазауатда хорлам шималчылагъа кёче башлайды. 1864 джылны компаниясыны планын, ол заманнга Бирликни аскерлерине башчылыкъ этген, [[Грант, Улисс|Грант]] хазырлайды. Баш урууну генерал [[Уильям Текумсе Шерман|У. Т. Шерманны]] 100 минглик аскери этеди. Ол майда [[Джорджия]]гъа киреди, аллында хар нени къаушатыб, алгъа илтинеди, 2-чи сентябргъа [[Атланта]]гъа киреди. Грант кеси башчылыкъ этген аскер бла Лиге кюнчыгъыш театрда къаршчы чыгъады. [[1864 джыл]]ны [[4-чю май]]ында Грантны 118 минглик аскери чегетледе къыбылачыланы 60 минглик аскери бла тюбешеди. Анда къанлы сермешиу башланады, Грант 18 минг аскерчисин тас этеди, къыбылачылада 8 минг аскерчи ёледи, алай а Грант тохтамайды, [[Спотсильвейн]]ни кючлер ючюн алгъа барады, бу шахар алынса Шимал-виргин аскер [[Ричмонд (Виргиния)|Ричмонданан]] кесиллик боладыла. 8-19 майлада [[Спотсвильвейнде сермешиу]] болады, Грант 18 минг аскерчисин къурман береди, алай а къыбылачыланы бетджанларындан ётелмейди. Эки ыйыкъдан [[Колд-Харборда сермешиу]] болады, ол сермешиу да эсеб бермей, позицион къазауатха кёчедиле. Къыбылачыланы бетджанларын кючлейелмей, Грант бир джаны бла ётюб [[Питтерсберг]]га чыгъыб, аны къуршоугъа алады, бу къоршоулау сау джыл баргъанды.
[[Файл:The Peacemakers 1868.jpg|thumb|300px|Джордж Хелини «The Peacemakers» ([[1868]]) сураты. Шерман бла Грант генералла, Линкольн эмда Дэвид Портер адмирал къазауатны ахыр айларына аскер планла этедиле]]
Шерман, бёлеклерин 15-чи ноябрда джыйыб белгили «[[тенгизге марш]]ны» башлайды, ол марш аны [[Саванна (Джорджия)|Саваннагъа]] келтиреди, шахар [[1864 джыл]]ны 22-чи декабрында тюшеди. Аскер хорламла, президент сайлаулагъа да тамгъасын салады, Линкольн джангыдан президент болады.

=== 1865 джылны компаниясы ===

Шерманны аскерлери [[1-чи февраль|1-чи февралда]] Саваннадан, шималгъа, Грантха болушлукъгъа чыгъадыла. [[Къыбыла Каролина]] аллында болады, аныда кючлеб, 18-чи февралда [[Чарлстон]]ну къолгъа аладыла. Бир айдан Шималны эки аскери Шимал Каролинада тюбейдиле. [[1865 джыл]]ны джазына Грантны аскеринде 115 минг адам болгъанды. Лиде уа къуру 54 минг адам къалгъанды, [[Файв-Фоксдагъы сермешиу]]де дженгилгенинден сора, 1-чи апрелде Питтерсбергни къояды, 2-чи апрелде уа Ричмонду эвакуация этиб башлайды. Сермешиуле бла ызына ыхтырылгъан къыбылачы аскерлени къалгъанлары 1865 джылны 9-чу апрелинде Аппматоксда Грантха джесир тюшедиле. Конфедерацияны аскерини къалгъан бёлеклери сау май айны капитуляция этиб тургъандыла. Дж. Дэвис бла правительствосу тутулгъанындан сора Конфедерацияны ахыры болады. Бу хорламны къурманларына [[Авраам Линкольн|Линкольнну]] да санаргъада боллукъду. [[1865 джыл]]ны [[14 апрель|14-чю апрелинде]] аны джаралы этедиле, экинчи кюнде кесине келмей ёледи.

== АБШ-да граждан къазауатны статистикасы ==

{| class=&quot;standard&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!rowspan=&quot;2&quot;| Къазауат этген къралла
!rowspan=&quot;2&quot;|Адам саны (1861 джыл) ||rowspan=&quot;2&quot;| Мобилизация этилгенлени саны ||rowspan=&quot;2&quot;| Ёлгенле ||rowspan=&quot;2&quot;| Джаралыла
!colspan=&quot;3&quot;| Ёлгенле
|-align=&quot;center&quot;
! Джараладан || Аурууладан || Башха чурумла бла
|-
|align=&quot;left&quot;|'''[[АБШ]]''' ||22 339 968 ||2 803 300&lt;ref&gt;Аладан сермешиулеге къошулгъанла — 2 667 000 солдат.&lt;/ref&gt; || 67 058||275 175||43 012 || 194 368 ||54 682&lt;ref&gt;Аладан 24 866 аскерчи джесирде ёлгенди, 24 872 аскерчи къазауат бла байламлы болмагъан чурумла бла ёлгенди .&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|'''[[Американы Конфедератив Штатлары|АКШ]]''' ||9 103 332 ||1 064 200 ||67 000 ||137 000||27 000 || 59 000 ||105 000
|-
|align=&quot;left&quot;|'''БЮТЕУЛЕЙ''' || '''31 443 300 ''' ||'''3 867 500''' ||'''134 058''' ||'''412 175 ''' ||'''70 012''' ||'''253 368''' ||'''163 796'''
|}

== Къазауатны эсеблери ==

* Граждан къазауат АБШ-ны тарихинде эм къанлы къазауат болгъанды (Экинчи дуния къазауатда американлыла, бу къазауатдан эсе аз джан бергендиле).
* Шималчыланы къурманлары 360 минг чакълы бир болгъанды, джаралыланы саны 275 мингден артыкъ. Конфедератлада 258 минг ёлю бла 137 минг джаралы.
* Къуру АБШ-ны аскер джоюмлары 3 млрд долларгъа джетгендиле. Къазауат аскер техниканы джангы мадарларын кёргюзгенди. Шимал хорламлы болгъанды.
* [[Къул тутуу]] [[АБШ-ны Конституциясы]]ны 13-чю тюзетиую бла джасакъланнганды. Ол тюзетиу 1865 джылны 18-чи декабрындан башлаб ишлегенди (къозгъалгъан штатлада къул тутуу эмансипацияны баямлагъан указ бла 1863 джыл огъунакъ джасакъ этилгенди).
* Къралда [[промышленность]] бла [[эл мюлк]]ню терк айныууна шартла къуралгъандыла. Къралда оноу шимал-кюнчыгъыш штатланы буржуазиясына кёчгенди. Алай а къазауат бютеу проблемаланы джокъ этмегенди, бир къауум проблемала [[Къыбыланы Реконструкциясы]] бла тюзетилгенди (1877 дери баргъанды), бир къауум проблемала, сёз ючюн, къараланы акъла бла хакъларын тенг этиу, энтда онла бла джылланы тюзетилмей баргъандыла.

== Литература ==

* {{книга|автор=Foote S.|заглавие=The Civil War: A Narrative|место=New York|год=1958—1974|том=1—3}}
* {{книга|автор=Boatner M. M.|заглавие=The Civil War Dictionary|место=New York|год=1959}}
* {{книга|автор=Nevins A.|заглавие=The War for the Union|место=New York|год=1959—1971|том=1—4}}
* {{книга|автор=Long E. B.|заглавие=Civil War Day by Day: An Almanac 1861—1865|место=Garden City|год=1971}}
* {{книга|автор=Davies W. C.|заглавие=The Imperial Union: 1861—1865|место=Garden City|год=1982—1986|том=1—3}}
* {{книга|автор=McPherson G. M.|заглавие=Battle Cry of Freedom. The Civil War Era|место=New York|год=1988}}
* {{книга|автор=Урланис Б. Ц.|заглавие=Войны и народонаселение Европы|место={{М.}}|год=1960}}

== Джибериуле ==

* [http://www.civilwarhome.com/warstats.htm Statistical Summary of America’s Major Wars]{{ref-en}}
* [http://users.erols.com/mwhite28/wars19c.htm#ACW Statistics of Wars, Oppressions and Atrocities of the Nineteenth Century (the 1800s). American Civil War (1861—65)]{{ref-en}}
* ''Соколов Б. В.'' [http://bibliotekar.ru/encW/100/73.htm Гражданская война в США (1861—1865)]{{ref-ru}}

{{refs}}
{{викигёзен|American Civil War}}
{{сайланнган статья}}

[[Категория:Къазауат]]
[[Категория:АБШ-ны тарихи]]</text>
      <sha1>789laijyy59diqa2mv0zsl3q94tdfd4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Континентал конгресс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16016</id>
    <revision>
      <id>126082</id>
      <parentid>110260</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T22:42:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Формациялары */</comment>
      <origin>126082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1940" sha1="owm9prrulnkuxk4hqc1c49kqb7psq4x" xml:space="preserve">'''Континентал конгресс''' ({{Lang-en|Continental Congress}}) — [[Американ революция]]ны заманында [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ-ны]] оноу джюрютюу органы болгъан [[13 колонияны]] делегатларыны съезди.
== Формациялары ==

* '''[[Биринчи Континентал конгресс]]''' [[Филадельфия|Филадельфияда]] [[1774 джыл]]да ётгенди. 12 боллукъ штатдан 56 келечи болгъанды. Ала [[Уллу Британия]]гъа [[Континентал Ассоциация|экономикалыкъ бойкот]] баямлагъандыла, алай а байламланы арты бла юзерге алкъын оноу этмгендиле.

* '''[[Экинчи Континентал конгресс]]''' да Филадельфияда [[1775 джыл]]да бардырылгъанды. Аны эсебинде [[АБШ-ны бойсунмазлыкъ ючюн къазауаты|бойсунмазлыкъ ючюн къазауат]] башланады. Бу конгрессни бегимлери бла [[Континентал аскер]] къуралгъанды, бир джылдан [[АБШ-ны бойснумазлыгъыны декларациясы]] алынады.

* Бойсунмагъан кърал болгъандан сора '''[[Конфедерацияны Конгресси]]''' болгъанды [[1781]]—[[1789 джыл]]лада чакъырылгъанды. Штатла кеслерини [[АБШ-ны конституциясы|Конституцияларын]] алгъанларындан сора [[АБШ-ны Конгресси]] къурулгъанды.
[[Категория: АБШ-ны тарихи]]
[[Категория:Американ революция]]</text>
      <sha1>owm9prrulnkuxk4hqc1c49kqb7psq4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin</title>
    <ns>3</ns>
    <id>16892</id>
    <revision>
      <id>126069</id>
      <parentid>125479</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T13:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>3970</id>
      </contributor>
      <comment>/* Reminder: Starter Kit Virtual Meeting */ Джангы бёлюм</comment>
      <origin>126069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19796" sha1="gzxxnfg9cyhez6igmcpi959n4ss8plt" xml:space="preserve">== Навигация ==

Салам Алейкум Алий, навигация шаблонлада бир халат бола болур, Башлыкъны аты чыкъмайды, хайырландыргъан шаблонну кесингми этген эдинг, огъесе болгъан шаблонладанмыды?  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:44, 26 январь 2025 (UTC)

:Алейкум салам. Хау халаты барды. Навигация ыз деген шаблонда (къараб кюрешкемме, англамадым къалай аны тюз этерге). Башхалада Navbox шаблонда дегенледе '''заголовок''' сёзню '''башлыкъ'''а ауштурасада неда ишлейди. 
:''хайырландыргъан шаблонну'' -  ол къасынга дейсе? Англамадым. Мен кесим этмегемме шаблонну. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:48, 27 январь 2025 (UTC)

== Сайлаула ==

Салам алейкум, шо бу администратор сайлаулада разыма деген сёзню аллына {{хоу}} шаблонну бир сал, ансы бюрократла кёчюралмай ангылаялмай турадыла хоумуса, огъаймыса))) деб Бири разыма деген хоу дегенди, бири разыма деген огъай дегенди деб [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:51, 28 март 2025 (UTC)

:Алейкум салам! Къарачайча англаманган сылхыр бюрократла. :))) Салдым шаблонну. Къара тюзмюдю? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 02:26, 29 март 2025 (UTC)
::Бек сау бол! [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:18, 1 апрель 2025 (UTC)

== Эдуарт бийни айрымканы ==

Салам алейкум, Эдуард бийни айрымканы терсирек болурму, бий - князь болады, бу уа королну джашыды, тюркче огъуна да Prens деб турадыла? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:43, 3 апрель 2025 (UTC)

:Алейкум салам. Уллу Британияда принц къуру королну уланлагъа эмда туудукълагъа титул бередиле. Аны магъанасы орус тиледе: Большой толковый словарь русских существительных - Титул владетельного князя, не облеченного верховной властью, в Западной Европе, а также лицо, носящее этот титул. Башха къраллада уа принц титул бизни бий титулгъа ушагъан да этеди. - [https://www.britannica.com/topic/prince-title Принц] Блайда эки джол барды 1) тыш титулланы биз кёчюрюлмей къоябыл, 2) кёчюрюлген этебиз. Орусла бир бириде немец фюрст дереген сёзню князь деб кёчюрюлле, ингилиз принцни уа этмейле. Къалай тюз болур билмейме. Неда бизда Ингилиз принцлени принц деб башха испан, немец, француз принцлеге бий деб этеик? --[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 15:30, 4 апрель 2025 (UTC)
::Азербайджан тиледе: Şahzadə Eduard Adası тегейле: Принц Эдуарды сакъадах, татарла: Принс-Эдвард утравы казахла: Ханзада Эдуард Аралы --[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 15:30, 4 апрель 2025 (UTC)
:::'''Principality of Monaco,''' казах: Монако кінәздігі, къарачай-малкъар: '''Монако Бийлик.'''  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 15:46, 4 апрель 2025 (UTC)
::::Энди эки джол бла да барлыкъ болурбузму? Тилибизде, къайсы тилде да бу титулланы атлары бир-бирде кёчюрюледи, бир-бирде кёчюрюлмейди, магъанасына кёре, Эдуард ким болгъанына кёре, королну джашы эсе - принц, бий титулу болуб принц деб айтылгъан эсе бий деб)))) Кеси да кёб терминибиз джокъду патчах -царь, падишах, эмда бий)))) Сора аны джолу тынчды, редирект этдик, соруу битди))) аны излесе да, аны излесе да, бир статьягъа чыгъарча [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:28, 6 апрель 2025 (UTC)

== Чегемли ==

Салам алейкум, ий бир оноулашайыкъ, Чегемли деген кеси джазмагъан статьяланы малкъар вариантха тюрлендириб барады, башхалыкъла бардыла, болмай мадары да джокъду, алай аллындан автор къайсы вариантда джазгъан эсе алай къалыргъа керекди деб ангылайма, терс ангылай эсем да, ол а уа къарачай вариантланы малкъар вариантла бла алмашдырыб барады, джазгъанлыгъыма джууаб бермейди. Блок этиб къоярмы эдим? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:53, 24 апрель 2025 (UTC)

:Уа алейкум салам! Къарачайча аллындан статья джазылгъанесе къарачайча тюрлендирге керекти мен англаб. Чегимли бир бек кёб мен англамагъан тюрлю затланы этеди. Кел блок этеик.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:41, 24 апрель 2025 (UTC)
:Таулула статьяны [[Малкъарлыла]] деб статьягъа ауштургъанды [[Таўлула]] статья болуб. Блайгъа да бир къарасанг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:43, 24 апрель 2025 (UTC)

== Шаблон ==

Салам алейкум [[Джер тебрениуню магнитудасы]] статьягъа бир къара, тюбюнде словари и энциклопедии деб турады, ол тыш джибериуле шаблонду, не кюрешдим, ол словари и энцикплопедии дегенни къарачайчагъа къалайда кёчюрюрге керек болгъанын ангылаялмайма, башым джетмейди.  [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:56, 26 апрель 2025 (UTC)

:Этдим. Ма блайда [[Модуль:External links/data]] бу модульну тюз этерге басыб, алайда тюбюнде бу кодтан башлаб : '''local''' socialNetworkProperties = {} socialNetworkProperties.label = 'В социальных сетях' socialNetworkProperties.list = { хайда бараса къарачай тилге кёчюрюб. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:10, 26 апрель 2025 (UTC)
::Аламат))) Башым сыныб къала эди))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:08, 27 апрель 2025 (UTC)
::Сау бол))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:08, 27 апрель 2025 (UTC)
:::Да не сау бол.:)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:29, 27 апрель 2025 (UTC)

== Шаблон ==

Салам алейкум, Алий, иги болурса Аллах айтса? Энди эслей эсенг да мен бир джукъ джазама десем тереннге кетеме, къысхартыу меники тюлдю)) [[Информация]] статьяда [[Шаблон:Салыу]] барды, ол орусча Врезка шаблонду, этеме, этеме, болмайды, биринчиси орус вариантда ол онг джанына джыйылыбды, мында уа тюз ортасында, экинчиси уа - оригинал тексти кёрюнмейди, орусчада оригинал тексти чырмалыб турады да бассанг ачылгъан этеди, шо, бир кёз джетдир [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 14:32, 26 май 2025 (UTC)

:Алейкум салам Ансар! Игиме шукур Аллагъа! Къалайса кесинг? Заманым болмай талай кюн википедиягъа кирмей турдум. Айиб этме. Босун къарайим шаблонга не этерге боллукъту.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:37, 30 май 2025 (UTC)
:Он джанына шаблонну джыйылгъанны этдим. Алай а оригинал джазгъаны эталмагъамма.   [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:30, 2 июнь 2025 (UTC)
::да кергенме бек сау бол, оригиналны мен кесим этдим болур дейме [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 06:33, 3 июнь 2025 (UTC)
:::Да не сау бол. :) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:27, 3 июнь 2025 (UTC)

== Илипин шаблон ==

Ас Салам алейкум, къалайса, не этсе алан? Мен бир кесек саулугъумда проблемам болуб сафдан чыкъдым, энди къайтдым))) шо бир тилеригим https://krc.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%98%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%B8%D0%BD&amp;action=edit ма бу шаблоннга бир къара, орус шаблондан калька этиб алгъанма, болмайды, ангым джетмейди [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:54, 1 сентябрь 2025 (UTC)

:Алейкум салам Ансар! Шукур Аллаха сау турама. Аллах саулукъ берсин! Да менда бусагъатда айлянгъан коронавирус неда грипп кибикни табхамма. Босун къарарма шаблоннга. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 01:29, 9 сентябрь 2025 (UTC)

== [[Россияны кърал тиллерини тизмеси]], [[Росейни кърал тиллери]] ==

Дубликатла. [[Къошулуучу:Таёжный лес|Таёжный лес]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Таёжный лес|сюзюу]]) 15:46, 7 февраль 2026 (UTC)

:да экисинден бирин кетерирге керекди, къайсысы тыйыншлы кёресиз? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:05, 7 февраль 2026 (UTC)
::Мен сагъыш этгеннге кёре, биринчи бет-толуракъ, ол себебден биринчи бетни къояргъа керекди. [[Къошулуучу:Таёжный лес|Таёжный лес]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Таёжный лес|сюзюу]]) 16:12, 7 февраль 2026 (UTC)
:::Соргъан айиб джокъту, сен къарайчайлымса неда таулумса? :) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:23, 7 февраль 2026 (UTC)
::::Нет, не карачаевец и по-карачаевски не говорю 🙂. [[Къошулуучу:Таёжный лес|Таёжный лес]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Таёжный лес|сюзюу]]) 19:00, 7 февраль 2026 (UTC)
::::::))) А кто ты если не секрет по национальности?  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:26, 7 февраль 2026 (UTC)
:::::::лакец кажется) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 19:37, 7 февраль 2026 (UTC)
:::::::::)) Бир соруум барды. И блайда россияны тиллени ичинде [[Чукот тил]] неда чукча тил тюздю?? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:41, 7 февраль 2026 (UTC)
::::::::К Лакии тоже отношения не имею)) [[Къошулуучу:Таёжный лес|Таёжный лес]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Таёжный лес|сюзюу]]) 19:46, 7 февраль 2026 (UTC)
::::::::Baskin-Robbins бетни джангыдан къурадым.  [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:10, 7 февраль 2026 (UTC)

== [[Баскин-Роббинс]] ==

Статья не на карачаевско-балкарском. [[Къошулуучу:Таёжный лес|Таёжный лес]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Таёжный лес|сюзюу]]) 19:51, 7 февраль 2026 (UTC)

:Это в одно время какой то персонаж ходил на непонятном языке оставлял статьи и правки в рандомных статьях. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:55, 7 февраль 2026 (UTC)

== Translation request ==

Hello, DarqaviPalladin.

Can you translate and upload the articles [[:ru:Базардюзю]] and [[:ru:Флегрейские поля]] in Karachay-Balkar Wikipedia? 

Yours sincerely, [[Къошулуучу:Kurcke|Kurcke]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Kurcke|сюзюу]]) 11:54, 8 март 2026 (UTC)

== Invitation to try the Starter Kit Tool ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Greetings!

As one of the active editors on this Wikipedia, you're invited by the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development Language Onboarding and Development] initiative to learn about the Starter Kit, try it out, and join a virtual meeting where you can ask questions about the tool.&lt;br&gt;
'''What the tool does'''&lt;br&gt;
The Starter Kit helps small or new Wikipedia contributors complete essential tasks, like importing infoboxes, tracking your wiki's growth and health metrics, and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance. Some features require certain user rights, but three of the six tasks are open to any autoconfirmed editor, so most active editors can get started right away.

'''Here's what we would like you to do:'''

* Read the manual for more detail on the tool and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit
* Access the Starter Kit tool: https://starterkit.toolforge.org/ and log in with your Wikimedia account to try it out.
* Sign up for one of three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours, where you can:
** Learn more about the tool.
** Ask questions and share your thoughts.

Thank you so much for using the tool, and we look forward to your attending the virtual meeting.

Best regards,
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:17, 11 август 2026 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list&amp;oldid=30913073 --&gt;

== Reminder: Starter Kit Virtual Meeting ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Greetings!

This is a friendly reminder to attend the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting.

Date and time: '''Today, Saturday, August 29th, 2026, 01:00–02:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1787965200 check your local time here])

This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand.

If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_2:_Saturday_29_August_2026,_01:00_UTC

See you soon!
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 13:30, 28 август 2026 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list&amp;oldid=30913073 --&gt;</text>
      <sha1>gzxxnfg9cyhez6igmcpi959n4ss8plt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Къошулуучуну сюзюу:Metsavend</title>
    <ns>3</ns>
    <id>19392</id>
    <revision>
      <id>126070</id>
      <parentid>125480</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T13:30:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>3970</id>
      </contributor>
      <comment>/* Reminder: Starter Kit Virtual Meeting */ Джангы бёлюм</comment>
      <origin>126070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3042" sha1="5grmsce78kis9pxwat3miwtwad3ccne" xml:space="preserve">== Invitation to try the Starter Kit Tool ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Greetings!

As one of the active editors on this Wikipedia, you're invited by the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development Language Onboarding and Development] initiative to learn about the Starter Kit, try it out, and join a virtual meeting where you can ask questions about the tool.&lt;br&gt;
'''What the tool does'''&lt;br&gt;
The Starter Kit helps small or new Wikipedia contributors complete essential tasks, like importing infoboxes, tracking your wiki's growth and health metrics, and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance. Some features require certain user rights, but three of the six tasks are open to any autoconfirmed editor, so most active editors can get started right away.

'''Here's what we would like you to do:'''

* Read the manual for more detail on the tool and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit
* Access the Starter Kit tool: https://starterkit.toolforge.org/ and log in with your Wikimedia account to try it out.
* Sign up for one of three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours, where you can:
** Learn more about the tool.
** Ask questions and share your thoughts.

Thank you so much for using the tool, and we look forward to your attending the virtual meeting.

Best regards,
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:17, 11 август 2026 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list&amp;oldid=30913073 --&gt;

== Reminder: Starter Kit Virtual Meeting ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Greetings!

This is a friendly reminder to attend the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting.

Date and time: '''Today, Saturday, August 29th, 2026, 01:00–02:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1787965200 check your local time here])

This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand.

If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_2:_Saturday_29_August_2026,_01:00_UTC

See you soon!
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 13:30, 28 август 2026 (UTC)
&lt;!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list&amp;oldid=30913073 --&gt;</text>
      <sha1>5grmsce78kis9pxwat3miwtwad3ccne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Эндрю Джонсон</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19413</id>
    <revision>
      <id>126074</id>
      <parentid>125607</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T21:52:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="208" sha1="dn1jzjn2nn7odqfgqbq7u78repix07o" xml:space="preserve">{{catmain}}
[[Категория:АБШ-ны президентлени кёре категорияла]]
[[Категория:АБШ-ны вице-президентлени кёре категорияла]]</text>
      <sha1>dn1jzjn2nn7odqfgqbq7u78repix07o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Миллард Филлмор</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19467</id>
    <revision>
      <id>126073</id>
      <parentid>125862</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T21:51:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="208" sha1="dn1jzjn2nn7odqfgqbq7u78repix07o" xml:space="preserve">{{catmain}}
[[Категория:АБШ-ны президентлени кёре категорияла]]
[[Категория:АБШ-ны вице-президентлени кёре категорияла]]</text>
      <sha1>dn1jzjn2nn7odqfgqbq7u78repix07o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ёлет</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19518</id>
    <revision>
      <id>126072</id>
      <timestamp>2026-08-28T18:41:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Къарачайлы</username>
        <id>96</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '[[Файл:Radzivill chronicle 246.jpg|thumb|right|1092-чи джылда [[Полоцк]]да чыкъгъан [[эмина]] эпидемияны ангылатхан [[Радзивилл хроника]]. Джыл къайтарыучуну сёзлерине кёре, аурууну кече да, кюндюз да шахарны аулаб айланыб тургъан джинле келтиргендиле]] Файл:2014 West Africa Ebola Epidemic - New...'</comment>
      <origin>126072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7615" sha1="gdh090vr6s995b87ge0nrthe6z7aqaw" xml:space="preserve">[[Файл:Radzivill chronicle 246.jpg|thumb|right|1092-чи джылда [[Полоцк]]да чыкъгъан [[эмина]] эпидемияны ангылатхан [[Радзивилл хроника]]. Джыл къайтарыучуну сёзлерине кёре, аурууну кече да, кюндюз да шахарны аулаб айланыб тургъан джинле келтиргендиле]]
[[Файл:2014 West Africa Ebola Epidemic - New Cases per Week.svg|thumb|right|Эпидемия юлгюсю: заманны баргъанына кёре джангы джугъууланы санын кёргюзтген график]]
[[Файл:Plague in an Ancient City LACMA AC1997.10.1 (1 of 2).jpg|thumb|right|''Афина эмина'' (1652—1654 дждж., ''[[Свертс, Михаэль|Михаэль Свертс]]''), тарихчи [[Фукидид]] хапарлагъан кибик [[Афина эмина|Афинаны б. э. д. ургъан ёлет]]]]
'''Ёлет''' неда '''Эпиде́мия''' ({{Lang-la|epidemia}}, {{Lang-el|[[:wikt:επιδημία|επιδημία]]}} — «халкъ ичинде джайылгъан», чыкгъаны {{Lang-el2|[[:wikt:ἐπι|ἐπι]]}} — ичинде эм {{Lang-el2|[[:wikt:δῆμος|δῆμος]]}} — халкъ) — къалгъан заманда бу территорияда белгиленнген ауруу дараджагъа кёре прогресс халда адамланы ичинде ёсген аурууду&lt;ref name=&quot;БМЭ-3изд-ТОМ-28&quot;&gt;{{БМЭ3|статья=Эпидемия|автор=[[Бургасов, Пётр Николаевич|Бургасов П. Н.]], Сумароков А. А.|том=28|страницы=282|ref=Бургасов, Сумароков}}&lt;/ref&gt; эм къайын болумгъа чурум болургъа болады&lt;ref name=&quot;Викитека МСЭ2&quot;&gt;«''[[s:МСЭ2/Эпидемия|Эпидемия]]''» — статья в [[Малая советская энциклопедия|Малой советской энциклопедии]]; 2 издание; 1937—1947 гг.&lt;/ref&gt;. Тюз ауруула ючюн, талай джылны орта статистикалыкъ дараджасын тамалгъа алыб, кёб медицина къуралышла кеслерини энчи [[Эпидемиялыкъ босагъа|эпидемиялыкъ босагъасын]] тергейди.

Эпидемияланы эмда ала бла кюрешиуню амалларын тинтген мединица бёлюмге, — [[эпидемиология]] дейдиле&lt;ref&gt;«''[[s:МСЭ2/Эпидемиология|Эпидемиология]]''» — статья в [[Малая советская энциклопедия|Малой советской энциклопедии]]; 2 издание; 1937—1947 гг.&lt;/ref&gt;. Ол инфекциялы эмда инфекциясысыз аурууланы эпидемияларын тинтеди&lt;ref&gt;{{БРЭ|статья=Эпидемиология|автор=[[Брико, Николай Иванович|Брико Н. И.]]|ref=Брико|год=2020|ссылка=https://old.bigenc.ru/medicine/text/4936657|архив=https://web.archive.org/web/20230103225602/https://bigenc.ru/medicine/text/4936657|архив дата=2023-01-03}}&lt;/ref&gt;.

==Эпидемияла бла пандемияланы тизмелери ==
{{main|Эпидемияла бла пандемияланы тизмелери}}

== Эпидемиялыкъ процесс ==
[[Эпидемиялыкъ процесс]], [[ауруу]]ну (инфекцияла ауруу болса — инфекцияны къозгъаучусуна)  [[Популяция|популяцияны]] ичинде тыйыгъычсыз джайылыууду. Башха тюрлю айтылса, эпидемиялыкъ процессни джаратылыуу ючюн юч фактор (неда шарт) керекди:
* инфекциялы процессни къозгъаучусуну неда инфекциясыс аурууну чурумуну къайнагъы;
* бири-биринден кёчюуню механизми;
* ауруугъа тутулуучу адамла (неда башха тюрлю джанлы организмле: джаныуарла, ёсюмлюкле).

На возникновение и течение эпидемий влияют как процессы, протекающие в природных условиях ([[Природно-очаговая инфекция|природная очаговость]], [[Эпизоотия|эпизоотии]] и т. п.), так и социальные факторы (коммунальное благоустройство, бытовые условия, состояние здравоохранения и др.).

Инфекции, источниками которых является только человек, являются ''[[антропоноз]]ами'', источниками которых являются и человек, и животные, — ''[[антропозооноз]]ами''.

При всех инфекционных заболеваниях от момента заражения до появления первых видимых признаков заболевания проходит определённое время, называемое [[Инкубационный период|инкубационным периодом]]. Длительность этого периода при различных инфекциях неодинакова — от нескольких часов до нескольких лет.

== Механизмы передачи возбудителя инфекции ==
{{also|Суперраспространитель}}
В зависимости от характера заболевания основными [[Механизм передачи возбудителя инфекции|механизмами передачи возбудителя инфекции]] во время эпидемии могут быть:
* фекально-оральный (реализуется через водный, пищевой или контактно-бытовой путь) (например, при [[Дизентерия|дизентерии]] и [[Брюшной тиф|брюшном тифе]]);
* воздушно-капельный (например, при [[грипп]]е);
* [[Трансмиссивные болезни|трансмиссивный]] (при [[Малярия|малярии]] и [[Сыпной тиф|сыпном тифе]]);
* контактный (при [[ВИЧ]]-инфекции, [[Бешенство|бешенстве]]).

Иногда играют роль несколько механизмов передачи возбудителя инфекции. От того, каким путём он проник в организм человека, будет зависеть течение инфекционной болезни. Например, весьма различны [[Лёгочная чума|лёгочная]], кишечная и [[Бубонная чума|кожно-бубонная]] форма [[Чума|чумы]] или [[Сибирская язва|сибирской язвы]].
Инфекционные факторы могут быть также факторами риска неинфекционных заболеваний.</text>
      <sha1>gdh090vr6s995b87ge0nrthe6z7aqaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джордж Вашингтон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19519</id>
    <revision>
      <id>126075</id>
      <timestamp>2026-08-28T21:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: 'Джордж Вашингтон'</comment>
      <origin>126075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="eoudz0ef7fs8g9k88bgf6edpfomt8fv" xml:space="preserve">Джордж Вашингтон</text>
      <sha1>eoudz0ef7fs8g9k88bgf6edpfomt8fv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126076</id>
      <parentid>126075</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T22:20:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3260" sha1="1illbkzbcq1bclgamt4u1z2mi6fjh6r" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Джордж Вашингтон|Оригинал аты=George Washington|Номери=1|Сурат=Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|Суратны суратлауу=1796 джылны Атенеум портретини тамалында 1803 джылда этилген сураты|Башланнганы=1789 джылны 30 апрелден|Аягъы=1797 джылны 4 мартгъа|Вице-президент=Джон Адамс|Алдагъы=къуллукъ къуралгъанды|Эндиги=Джон Адамс|Туугъан кюню=1732 джылны 22 февралда|Туугъан джери=Поупс-Крик, Вирджиния колония|Ёлген кюню=1799 джылны 14 декабрда|Юйдеги=Марта Дендридж|Къол салыу=George Washington signature.svg|Дини=англиканлыкъ (Епископал клиса)|викигёзен=George Washington|Сабийлери=&lt;b&gt;ёге джаши&lt;/b&gt;: Джон Парк Кастис (Джеки), &lt;br&gt;&lt;b&gt;ёге къызы&lt;/b&gt;: Марта Парк Кастис (Пэтси)|Партиясы=партияда болмагъанды}}

'''Джордж Вашингтон''' ({{lang-en|George Washington}}''George Washington'' {{IPA|[ʤɔːɹʤ ˈwɒʃɪŋtən]}}; туугъаны [[1732 джыл|1732 джылны]] 22 февралда, [[Поупс-Крик]], [[Вирджиния колония]], [[Британ Америка]], [[Британ империя]] — ёлгени [[1799 джыл|1799 джылны]] 14 декабрда, [[Маунт-Вернон]], [[Вирджиния]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эмда политика куъллукъчу, АБШ-ны къурагъан аталарындан бириси, [[АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауат|АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауатны]] къуллукъчуларындан бириси, [[Континентал аскер|Континентал аскерни]] башчисы, биринчи [[АБШ-ны президенти]] (1789—1797)  эмда американы президент институтну къурагъаны.

Вашингтон джер иесини юйюрюнде туугъанды, джер ёлчелеучю болуп ишлегенди эмда лорд [[Уильям Фэрфакс|Фэрфаксны]] экспедицияларына къатышханды. 1752 джылда вирджинияны ополченияны офицери болуб французла бла индейлилеге къаршчы къазауатгъа къошулгъанды. 1758 джылда полковник чын бла отставкагъа чыкъгъанды. 

1759 джылда Вашингтон [[Марта Дендридж Кастис]] бла юйлениб, кесини мюлкюн джарашдырыргъа тири кюрешиб, Вирджинияны эм бай плантаторларындан бириси болгъанды.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}</text>
      <sha1>1illbkzbcq1bclgamt4u1z2mi6fjh6r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126077</id>
      <parentid>126076</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T22:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3423" sha1="nukq7o1pptx89fhw6ql1kdiv378jntc" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Джордж Вашингтон|Оригинал аты=George Washington|Номери=1|Сурат=Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|Суратны суратлауу=1796 джылны Атенеум портретини тамалында 1803 джылда этилген сураты|Башланнганы=[[1789 джыл]]ны 30 апрелден|Аягъы=[[1797 джыл]]ны 4 мартгъа|Вице-президент=[[Джон Адамс]]|Алдагъы=къуллукъ къуралгъанды|Эндиги=[[Джон Адамс]]|Туугъан кюню=[[1732 джыл]]ны 22 февралда|Туугъан джери=[[Поупс-Крик]], {{Байракъландырыу|Вирджиния колония}}|Ёлген кюню=[[1799 джыл]]ны 14 декабрда|Юйдеги=[[Марта Дендридж]]|Къол салыу=George Washington signature.svg|Дини=англиканлыкъ ([[Епископал клиса]])|викигёзен=George Washington|Сабийлери=&lt;b&gt;ёге джаши&lt;/b&gt;: [[Джон Парк Кастис|Джон Парк Кастис (Джеки)]], &lt;br&gt;&lt;b&gt;ёге къызы&lt;/b&gt;: [[Марта Парк Кастис|Марта Парк Кастис (Пэтси)]]|Партиясы=партияда болмагъанды}}

'''Джордж Вашингтон''' ({{lang-en|George Washington}} {{IPA|[ʤɔːɹʤ ˈwɒʃɪŋtən]}}; туугъаны [[1732 джыл|1732 джылны]] 22 февралда, [[Поупс-Крик]], [[Вирджиния колония]], [[Британ Америка]], [[Британ империя]] — ёлгени [[1799 джыл|1799 джылны]] 14 декабрда, [[Маунт-Вернон]], [[Вирджиния]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эмда политика куъллукъчу, АБШ-ны къурагъан аталарындан бириси, [[АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауат|АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауатны]] къуллукъчуларындан бириси, [[Континентал аскер|Континентал аскерни]] башчисы, биринчи [[АБШ-ны президенти]] (1789—1797)  эмда американы президент институтну къурагъаны.

Вашингтон джер иесини юйюрюнде туугъанды, джер ёлчелеучю болуп ишлегенди эмда лорд [[Уильям Фэрфакс|Фэрфаксны]] экспедицияларына къатышханды. [[1752 джыл|1752 джылда]] вирджинияны зытчыу аскерны офицери болуб французла бла индейлилеге къаршчы къазауатгъа къошулгъанды. [[1758 джыл|1758 джылда]] полковник чын бла отставкагъа чыкъгъанды. 

1759 джылда Вашингтон [[Марта Дендридж Кастис]] бла юйлениб, кесини мюлкюн джарашдырыргъа тири кюрешиб, Вирджинияны эм бай плантаторларындан бириси болгъанды.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}</text>
      <sha1>nukq7o1pptx89fhw6ql1kdiv378jntc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126078</id>
      <parentid>126077</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T22:28:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>126078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3540" sha1="qbkjpp6f5am5gwe9khpicb8bhjzwazl" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Джордж Вашингтон|Оригинал аты=George Washington|Номери=1|Сурат=Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|Суратны суратлауу=1796 джылны Атенеум портретини тамалында 1803 джылда этилген сураты|Башланнганы=[[1789 джыл]]ны 30 апрелден|Аягъы=[[1797 джыл]]ны 4 мартгъа|Вице-президент=[[Джон Адамс]]|Алдагъы=къуллукъ къуралгъанды|Эндиги=[[Джон Адамс]]|Туугъан кюню=[[1732 джыл]]ны 22 февралда|Туугъан джери=[[Поупс-Крик]], {{Байракъландырыу|Вирджиния колония}}|Ёлген кюню=[[1799 джыл]]ны 14 декабрда|Юйдеги=[[Марта Дендридж]]|Къол салыу=George Washington signature.svg|Дини=англиканлыкъ ([[Епископал клиса]])|викигёзен=George Washington|Сабийлери=&lt;b&gt;ёге джаши&lt;/b&gt;: [[Джон Парк Кастис|Джон Парк Кастис (Джеки)]], &lt;br&gt;&lt;b&gt;ёге къызы&lt;/b&gt;: [[Марта Парк Кастис|Марта Парк Кастис (Пэтси)]]|Партиясы=партияда болмагъанды}}

'''Джордж Вашингтон''' ({{lang-en|George Washington}} {{IPA|[ʤɔːɹʤ ˈwɒʃɪŋtən]}}; туугъаны [[1732 джыл|1732 джылны]] 22 февралда, [[Поупс-Крик]], [[Вирджиния колония]], [[Британ Америка]], [[Британ империя]] — ёлгени [[1799 джыл|1799 джылны]] 14 декабрда, [[Маунт-Вернон]], [[Вирджиния]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эмда политика куъллукъчу, АБШ-ны къурагъан аталарындан бириси, [[АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауат|АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауатны]] къуллукъчуларындан бириси, [[Континентал аскер|Континентал аскерни]] башчисы, биринчи [[АБШ-ны президенти]] (1789—1797)  эмда американы президент институтну къурагъаны.

Вашингтон джер иесини юйюрюнде туугъанды, джер ёлчелеучю болуп ишлегенди эмда лорд [[Уильям Фэрфакс|Фэрфаксны]] экспедицияларына къатышханды. [[1752 джыл|1752 джылда]] вирджинияны зытчыу аскерны офицери болуб французла бла индейлилеге къаршчы къазауатгъа къошулгъанды. [[1758 джыл|1758 джылда]] полковник чын бла отставкагъа чыкъгъанды. 

1759 джылда Вашингтон [[Марта Дендридж Кастис]] бла юйлениб, кесини мюлкюн джарашдырыргъа тири кюрешиб, Вирджинияны эм бай плантаторларындан бириси болгъанды.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}
[[Категория:АБШ-ны президентлери]]
[[Категория:Джордж Вашингтон]]</text>
      <sha1>qbkjpp6f5am5gwe9khpicb8bhjzwazl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126080</id>
      <parentid>126078</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T22:38:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4315" sha1="a011avngmffzq6xa0i42vawkdtmpqqr" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Джордж Вашингтон|Оригинал аты=George Washington|Номери=1|Сурат=Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|Суратны суратлауу=1796 джылны Атенеум портретини тамалында 1803 джылда этилген сураты|Башланнганы=[[1789 джыл]]ны 30 апрелден|Аягъы=[[1797 джыл]]ны 4 мартгъа|Вице-президент=[[Джон Адамс]]|Алдагъы=къуллукъ къуралгъанды|Эндиги=[[Джон Адамс]]|Туугъан кюню=[[1732 джыл]]ны 22 февралда|Туугъан джери=[[Поупс-Крик]], {{Байракъландырыу|Вирджиния колония}}|Ёлген кюню=[[1799 джыл]]ны 14 декабрда|Юйдеги=[[Марта Дендридж]]|Къол салыу=George Washington signature.svg|Дини=англиканлыкъ ([[Епископал клиса]])|викигёзен=George Washington|Сабийлери=&lt;b&gt;ёге джаши&lt;/b&gt;: [[Джон Парк Кастис|Джон Парк Кастис (Джеки)]], &lt;br&gt;&lt;b&gt;ёге къызы&lt;/b&gt;: [[Марта Парк Кастис|Марта Парк Кастис (Пэтси)]]|Партиясы=партияда болмагъанды}}

'''Джордж Вашингтон''' ({{lang-en|George Washington}} {{IPA|[ʤɔːɹʤ ˈwɒʃɪŋtən]}}; туугъаны [[1732 джыл|1732 джылны]] 22 февралда, [[Поупс-Крик]], [[Вирджиния колония]], [[Британ Америка]], [[Британ империя]] — ёлгени [[1799 джыл|1799 джылны]] 14 декабрда, [[Маунт-Вернон]], [[Вирджиния]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эмда политика куъллукъчу, АБШ-ны къурагъан аталарындан бириси, [[АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауат|АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауатны]] къуллукъчуларындан бириси, [[Континентал аскер|Континентал аскерни]] башчисы, биринчи [[АБШ-ны президенти]] (1789—1797)  эмда американы президент институтну къурагъаны.

Вашингтон джер иесини юйюрюнде туугъанды, джер ёлчелеучю болуп ишлегенди эмда лорд [[Уильям Фэрфакс|Фэрфаксны]] экспедицияларына къатышханды. [[1752 джыл|1752 джылда]] вирджинияны зытчыу аскерны офицери болуб французла бла индейлилеге къаршчы къазауатгъа къошулгъанды. [[1758 джыл|1758 джылда]] полковник чын бла отставкагъа чыкъгъанды. 

1759 джылда Вашингтон [[Марта Дендридж Кастис]] бла юйлениб, кесини мюлкюн джарашдырыргъа тири кюрешиб, Вирджинияны эм бай плантаторларындан бириси болгъанды.

1758-1774 джыллада Вашингтон Вирджинияны Закончыгъарыучу джыйылыууна сайланнганды, анда колонияланы праваларын ючюн метрополия бла кюрешгенди, алай болгъанлыкъгъа уа зорлукъ этген ишлеге айыб салгъанды. [[Биринчи континент конгресси|Биринчи континент конгрессни]] делегатларындан бириси эди. Уллу Британия бла сауутлу сермешиуледен сора Вашингтонну бир аууздан Континент аскерни тамада аскер башчыкъгъа сайланнгандыла.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}
[[Категория:АБШ-ны президентлери]]
[[Категория:Джордж Вашингтон]]</text>
      <sha1>a011avngmffzq6xa0i42vawkdtmpqqr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126081</id>
      <parentid>126080</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T22:41:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4323" sha1="aywq0a22obkgyohw676lk8totflecju" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Джордж Вашингтон|Оригинал аты=George Washington|Номери=1|Сурат=Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|Суратны суратлауу=1796 джылны Атенеум портретини тамалында 1803 джылда этилген сураты|Башланнганы=[[1789 джыл]]ны 30 апрелден|Аягъы=[[1797 джыл]]ны 4 мартгъа|Вице-президент=[[Джон Адамс]]|Алдагъы=къуллукъ къуралгъанды|Эндиги=[[Джон Адамс]]|Туугъан кюню=[[1732 джыл]]ны 22 февралда|Туугъан джери=[[Поупс-Крик]], {{Байракъландырыу|Вирджиния колония}}|Ёлген кюню=[[1799 джыл]]ны 14 декабрда|Юйдеги=[[Марта Дендридж]]|Къол салыу=George Washington signature.svg|Дини=англиканлыкъ ([[Епископал клиса]])|викигёзен=George Washington|Сабийлери=&lt;b&gt;ёге джаши&lt;/b&gt;: [[Джон Парк Кастис|Джон Парк Кастис (Джеки)]], &lt;br&gt;&lt;b&gt;ёге къызы&lt;/b&gt;: [[Марта Парк Кастис|Марта Парк Кастис (Пэтси)]]|Партиясы=партияда болмагъанды}}

'''Джордж Вашингтон''' ({{lang-en|George Washington}} {{IPA|[ʤɔːɹʤ ˈwɒʃɪŋtən]}}; туугъаны [[1732 джыл|1732 джылны]] 22 февралда, [[Поупс-Крик]], [[Вирджиния колония]], [[Британ Америка]], [[Британ империя]] — ёлгени [[1799 джыл|1799 джылны]] 14 декабрда, [[Маунт-Вернон]], [[Вирджиния]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эмда политика куъллукъчу, АБШ-ны къурагъан аталарындан бириси, [[АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауат|АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауатны]] къуллукъчуларындан бириси, [[Континентал аскер|Континентал аскерни]] башчисы, биринчи [[АБШ-ны президенти]] (1789—1797)  эмда американы президент институтну къурагъаны.

Вашингтон джер иесини юйюрюнде туугъанды, джер ёлчелеучю болуп ишлегенди эмда лорд [[Уильям Фэрфакс|Фэрфаксны]] экспедицияларына къатышханды. [[1752 джыл|1752 джылда]] вирджинияны зытчыу аскерны офицери болуб французла бла индейлилеге къаршчы къазауатгъа къошулгъанды. [[1758 джыл|1758 джылда]] полковник чын бла отставкагъа чыкъгъанды. 

1759 джылда Вашингтон [[Марта Дендридж Кастис]] бла юйлениб, кесини мюлкюн джарашдырыргъа тири кюрешиб, Вирджинияны эм бай плантаторларындан бириси болгъанды.

1758-1774 джыллада Вашингтон Вирджинияны Закончыгъарыучу джыйылыууна сайланнганды, анда колонияланы праваларын ючюн метрополия бла кюрешгенди, алай болгъанлыкъгъа уа зорлукъ этген ишлеге айыб салгъанды. [[Биринчи Континентал конгресси|Биринчи Континентал конгрессни]] делегатларындан бириси эди. Уллу Британия бла сауутлу сермешиуледен сора Вашингтонну бир аууздан Континент аскерни тамада аскер башчыкъгъа сайланнгандыла.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}
[[Категория:АБШ-ны президентлери]]
[[Категория:Джордж Вашингтон]]</text>
      <sha1>aywq0a22obkgyohw676lk8totflecju</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126083</id>
      <parentid>126081</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T22:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4321" sha1="pouhuoo0sa6t0madm6tn66cnmg8r3da" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Джордж Вашингтон|Оригинал аты=George Washington|Номери=1|Сурат=Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|Суратны суратлауу=1796 джылны Атенеум портретини тамалында 1803 джылда этилген сураты|Башланнганы=[[1789 джыл]]ны 30 апрелден|Аягъы=[[1797 джыл]]ны 4 мартгъа|Вице-президент=[[Джон Адамс]]|Алдагъы=къуллукъ къуралгъанды|Эндиги=[[Джон Адамс]]|Туугъан кюню=[[1732 джыл]]ны 22 февралда|Туугъан джери=[[Поупс-Крик]], {{Байракъландырыу|Вирджиния колония}}|Ёлген кюню=[[1799 джыл]]ны 14 декабрда|Юйдеги=[[Марта Дендридж]]|Къол салыу=George Washington signature.svg|Дини=англиканлыкъ ([[Епископал клиса]])|викигёзен=George Washington|Сабийлери=&lt;b&gt;ёге джаши&lt;/b&gt;: [[Джон Парк Кастис|Джон Парк Кастис (Джеки)]], &lt;br&gt;&lt;b&gt;ёге къызы&lt;/b&gt;: [[Марта Парк Кастис|Марта Парк Кастис (Пэтси)]]|Партиясы=партияда болмагъанды}}

'''Джордж Вашингтон''' ({{lang-en|George Washington}} {{IPA|[ʤɔːɹʤ ˈwɒʃɪŋtən]}}; туугъаны [[1732 джыл|1732 джылны]] 22 февралда, [[Поупс-Крик]], [[Вирджиния колония]], [[Британ Америка]], [[Британ империя]] — ёлгени [[1799 джыл|1799 джылны]] 14 декабрда, [[Маунт-Вернон]], [[Вирджиния]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эмда политика куъллукъчу, АБШ-ны къурагъан аталарындан бириси, [[АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауат|АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауатны]] къуллукъчуларындан бириси, [[Континентал аскер|Континентал аскерни]] башчисы, биринчи [[АБШ-ны президенти]] (1789—1797)  эмда американы президент институтну къурагъаны.

Вашингтон джер иесини юйюрюнде туугъанды, джер ёлчелеучю болуп ишлегенди эмда лорд [[Уильям Фэрфакс|Фэрфаксны]] экспедицияларына къатышханды. [[1752 джыл|1752 джылда]] вирджинияны зытчыу аскерны офицери болуб французла бла индейлилеге къаршчы къазауатгъа къошулгъанды. [[1758 джыл|1758 джылда]] полковник чын бла отставкагъа чыкъгъанды. 

1759 джылда Вашингтон [[Марта Дендридж Кастис]] бла юйлениб, кесини мюлкюн джарашдырыргъа тири кюрешиб, Вирджинияны эм бай плантаторларындан бириси болгъанды.

1758-1774 джыллада Вашингтон Вирджинияны Закончыгъарыучу джыйылыууна сайланнганды, анда колонияланы праваларын ючюн метрополия бла кюрешгенди, алай болгъанлыкъгъа уа зорлукъ этген ишлеге айыб салгъанды. [[Биринчи Континентал конгресс|Биринчи Континентал конгрессни]] делегатларындан бириси эди. Уллу Британия бла сауутлу сермешиуледен сора Вашингтонну бир аууздан Континент аскерни тамада аскер башчыкъгъа сайланнгандыла.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}
[[Категория:АБШ-ны президентлери]]
[[Категория:Джордж Вашингтон]]</text>
      <sha1>pouhuoo0sa6t0madm6tn66cnmg8r3da</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126084</id>
      <parentid>126083</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T22:44:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4325" sha1="3gvxu6iejiofqky009770g1gqwoyuja" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Джордж Вашингтон|Оригинал аты=George Washington|Номери=1|Сурат=Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|Суратны суратлауу=1796 джылны Атенеум портретини тамалында 1803 джылда этилген сураты|Башланнганы=[[1789 джыл]]ны 30 апрелден|Аягъы=[[1797 джыл]]ны 4 мартгъа|Вице-президент=[[Джон Адамс]]|Алдагъы=къуллукъ къуралгъанды|Эндиги=[[Джон Адамс]]|Туугъан кюню=[[1732 джыл]]ны 22 февралда|Туугъан джери=[[Поупс-Крик]], {{Байракъландырыу|Вирджиния колония}}|Ёлген кюню=[[1799 джыл]]ны 14 декабрда|Юйдеги=[[Марта Дендридж]]|Къол салыу=George Washington signature.svg|Дини=англиканлыкъ ([[Епископал клиса]])|викигёзен=George Washington|Сабийлери=&lt;b&gt;ёге джаши&lt;/b&gt;: [[Джон Парк Кастис|Джон Парк Кастис (Джеки)]], &lt;br&gt;&lt;b&gt;ёге къызы&lt;/b&gt;: [[Марта Парк Кастис|Марта Парк Кастис (Пэтси)]]|Партиясы=партияда болмагъанды}}

'''Джордж Вашингтон''' ({{lang-en|George Washington}} {{IPA|[ʤɔːɹʤ ˈwɒʃɪŋtən]}}; туугъаны [[1732 джыл|1732 джылны]] 22 февралда, [[Поупс-Крик]], [[Вирджиния колония]], [[Британ Америка]], [[Британ империя]] — ёлгени [[1799 джыл|1799 джылны]] 14 декабрда, [[Маунт-Вернон]], [[Вирджиния]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эмда политика куъллукъчу, АБШ-ны къурагъан аталарындан бириси, [[АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауат|АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауатны]] къуллукъчуларындан бириси, [[Континентал аскер|Континентал аскерни]] башчисы, биринчи [[АБШ-ны президенти]] (1789—1797)  эмда американы президент институтну къурагъаны.

Вашингтон джер иесини юйюрюнде туугъанды, джер ёлчелеучю болуп ишлегенди эмда лорд [[Уильям Фэрфакс|Фэрфаксны]] экспедицияларына къатышханды. [[1752 джыл|1752 джылда]] вирджинияны зытчыу аскерны офицери болуб французла бла индейлилеге къаршчы къазауатгъа къошулгъанды. [[1758 джыл|1758 джылда]] полковник чын бла отставкагъа чыкъгъанды. 

1759 джылда Вашингтон [[Марта Дендридж Кастис]] бла юйлениб, кесини мюлкюн джарашдырыргъа тири кюрешиб, Вирджинияны эм бай плантаторларындан бириси болгъанды.

1758-1774 джыллада Вашингтон Вирджинияны Закончыгъарыучу джыйылыууна сайланнганды, анда колонияланы праваларын ючюн метрополия бла кюрешгенди, алай болгъанлыкъгъа уа зорлукъ этген ишлеге айыб салгъанды. [[Биринчи Континентал конгресс|Биринчи Континентал конгрессни]] делегатларындан бириси эди. Уллу Британия бла сауутлу сермешиуледен сора Вашингтонну бир аууздан Континентал аскерни тамада аскер башчыкъгъа сайланнгандыла.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}
[[Категория:АБШ-ны президентлери]]
[[Категория:Джордж Вашингтон]]</text>
      <sha1>3gvxu6iejiofqky009770g1gqwoyuja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126085</id>
      <parentid>126084</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T22:44:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4349" sha1="iafyv9aw0tk04n3n7xo2k98f0ghvn5u" xml:space="preserve">{{АБШ-ны президенти|Аты=Джордж Вашингтон|Оригинал аты=George Washington|Номери=1|Сурат=Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|Суратны суратлауу=1796 джылны Атенеум портретини тамалында 1803 джылда этилген сураты|Башланнганы=[[1789 джыл]]ны 30 апрелден|Аягъы=[[1797 джыл]]ны 4 мартгъа|Вице-президент=[[Джон Адамс]]|Алдагъы=къуллукъ къуралгъанды|Эндиги=[[Джон Адамс]]|Туугъан кюню=[[1732 джыл]]ны 22 февралда|Туугъан джери=[[Поупс-Крик]], {{Байракъландырыу|Вирджиния колония}}|Ёлген кюню=[[1799 джыл]]ны 14 декабрда|Юйдеги=[[Марта Дендридж]]|Къол салыу=George Washington signature.svg|Дини=англиканлыкъ ([[Епископал клиса]])|викигёзен=George Washington|Сабийлери=&lt;b&gt;ёге джаши&lt;/b&gt;: [[Джон Парк Кастис|Джон Парк Кастис (Джеки)]], &lt;br&gt;&lt;b&gt;ёге къызы&lt;/b&gt;: [[Марта Парк Кастис|Марта Парк Кастис (Пэтси)]]|Партиясы=партияда болмагъанды}}

'''Джордж Вашингтон''' ({{lang-en|George Washington}} {{IPA|[ʤɔːɹʤ ˈwɒʃɪŋtən]}}; туугъаны [[1732 джыл|1732 джылны]] 22 февралда, [[Поупс-Крик]], [[Вирджиния колония]], [[Британ Америка]], [[Британ империя]] — ёлгени [[1799 джыл|1799 джылны]] 14 декабрда, [[Маунт-Вернон]], [[Вирджиния]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ кърал эмда политика куъллукъчу, АБШ-ны къурагъан аталарындан бириси, [[АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауат|АБШ-ны бойсунмазлыкъны ючюн къазауатны]] къуллукъчуларындан бириси, [[Континентал аскер|Континентал аскерни]] тамада аскер башчисы, биринчи [[АБШ-ны президенти]] (1789—1797)  эмда американы президент институтну къурагъаны.

Вашингтон джер иесини юйюрюнде туугъанды, джер ёлчелеучю болуп ишлегенди эмда лорд [[Уильям Фэрфакс|Фэрфаксны]] экспедицияларына къатышханды. [[1752 джыл|1752 джылда]] вирджинияны зытчыу аскерны офицери болуб французла бла индейлилеге къаршчы къазауатгъа къошулгъанды. [[1758 джыл|1758 джылда]] полковник чын бла отставкагъа чыкъгъанды. 

1759 джылда Вашингтон [[Марта Дендридж Кастис]] бла юйлениб, кесини мюлкюн джарашдырыргъа тири кюрешиб, Вирджинияны эм бай плантаторларындан бириси болгъанды.

1758-1774 джыллада Вашингтон Вирджинияны Закончыгъарыучу джыйылыууна сайланнганды, анда колонияланы праваларын ючюн метрополия бла кюрешгенди, алай болгъанлыкъгъа уа зорлукъ этген ишлеге айыб салгъанды. [[Биринчи Континентал конгресс|Биринчи Континентал конгрессни]] делегатларындан бириси эди. Уллу Британия бла сауутлу сермешиуледен сора Вашингтонну бир аууздан Континентал аскерни тамада аскер башчыкъгъа сайланнгандыла.

== Белгиле ==
{{АБШ-ны президентлери}}
[[Категория:АБШ-ны президентлери]]
[[Категория:Джордж Вашингтон]]</text>
      <sha1>iafyv9aw0tk04n3n7xo2k98f0ghvn5u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Джордж Вашингтон</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19520</id>
    <revision>
      <id>126079</id>
      <timestamp>2026-08-28T22:29:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{catmain}} [[Категория:АБШ-ны президентлени кёре категорияла]]'</comment>
      <origin>126079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="82phafnbc105gxmbk0dfe23w6dii166" xml:space="preserve">{{catmain}}
[[Категория:АБШ-ны президентлени кёре категорияла]]</text>
      <sha1>82phafnbc105gxmbk0dfe23w6dii166</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уильям Текумсе Шерман</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19521</id>
    <revision>
      <id>126087</id>
      <timestamp>2026-08-28T23:06:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: ''''Уильям Текумсе Шерман''' ({{lang-en|William Tecumseh Sherman}}''William Tecumseh Sherman''; туугъаны 1820 джылны 8 февралда, Ланкастер, Огайо, АБШ — ёлгени 1891 джылны 14 февралда, Нью-Йорк, АБШ) — американ аскер башчысы эмда джазыучу. АБШ-да граждан къазауатда (1861-1865) шимал джанындан къазауа...'</comment>
      <origin>126087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="764" sha1="6y02bed6vv63crq9dx632likawm1g0k" xml:space="preserve">'''Уильям Текумсе Шерман''' ({{lang-en|William Tecumseh Sherman}}''William Tecumseh Sherman''; туугъаны 1820 джылны 8 февралда, Ланкастер, Огайо, АБШ — ёлгени 1891 джылны 14 февралда, Нью-Йорк, АБШ) — американ аскер башчысы эмда джазыучу. АБШ-да граждан къазауатда (1861-1865) шимал джанындан къазауат этиб эм фахмулу генералларынладан бириси болгъаны айтылгъанды. Аны бла бирге, Шерманны «кюйдюрюлген джерни» тактикасы ючюн мыдах махтау алгъанеды.

== Белгиле ==</text>
      <sha1>6y02bed6vv63crq9dx632likawm1g0k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126088</id>
      <parentid>126087</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T23:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="946" sha1="2speciop3vw5qylnas2gbpndowin2ih" xml:space="preserve">'''Уильям Текумсе Шерман''' ({{lang-en|William Tecumseh Sherman}}; туугъаны [[1820 джыл|1820 джылны]] 8 февралда, Ланкастер, [[Огайо]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]] — ёлгени [[1891 джыл|1891 джылны]] 14 февралда, [[Нью-Йорк]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ аскер башчысы эмда джазыучу. [[АБШ-да граждан къазауат|АБШ-да граждан къазауатда]] (1861-1865) шимал джанындан къазауат этиб эм фахмулу генералларынладан бириси болгъаны айтылгъанды. Аны бла бирге, Шерманны «кюйдюрюлген джерни» тактикасы ючюн мыдах махтау алгъанеды.

== Белгиле ==</text>
      <sha1>2speciop3vw5qylnas2gbpndowin2ih</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126090</id>
      <parentid>126088</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T23:19:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2385" sha1="30srs0vbdxwjuyo6zp5e57bze8lpsub" xml:space="preserve">{{АБШ-ны кърал къуллукъчу|Аты=Уильям Текумсе Шерман|Оригинал аты=William Tecumseh Sherman|Сурат=William tecumseh sherman.jpg|Суратны суратлауу=1860-1865 джылланы арасында этилген сураты|Башгъа къуллукъ=АБШ-ны аскерни тамада башчисы|байракъ=Flag of the United States (1867-1877).svg|байракъ2=Seal of the United States Department of War.png|Башгъа къуллукъ башланнганы=1869 джылны 4 мартдан|Башгъа къуллукъ аягъы=1883 джылны 1 ноябргъа|Башгъа къуллукъ алдагъы=Улисс Грант|Башгъа къуллукъ эндиги=Филип Шеридан|Туугъан кюню=1820 джылны 8 февралда|Ёлген кюню=1891 джылны 14 февралда|Туугъан джери=Ланкастер, Огайо|Ёлген джери=Нью-Йорк,  {{Байракъландырыу|Нью-Йорк (штат)}}|Дини=Рим католик клиса|Къол салыу=William Tecumseh Sherman Signature.svg|викигёзен=William Tecumseh Sherman|Юйдеги=Элеанор Бойл Юинг Шерман|Партиясы=[[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]]|Окъуу=АБШ-ны аскер академиясы}}

'''Уильям Текумсе Шерман''' ({{lang-en|William Tecumseh Sherman}}; туугъаны [[1820 джыл|1820 джылны]] 8 февралда, Ланкастер, [[Огайо]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]] — ёлгени [[1891 джыл|1891 джылны]] 14 февралда, [[Нью-Йорк]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ аскер башчысы эмда джазыучу. [[АБШ-да граждан къазауат|АБШ-да граждан къазауатда]] (1861-1865) шимал джанындан къазауат этиб эм фахмулу генералларынладан бириси болгъаны айтылгъанды. Аны бла бирге, Шерманны «кюйдюрюлген джерни» тактикасы ючюн мыдах махтау алгъанеды.

== Белгиле ==</text>
      <sha1>30srs0vbdxwjuyo6zp5e57bze8lpsub</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126091</id>
      <parentid>126090</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T23:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2518" sha1="ovri4lngsw5k8hs0zukzb5ktvcsqxke" xml:space="preserve">{{АБШ-ны кърал къуллукъчу|Аты=Уильям Текумсе Шерман|Оригинал аты=William Tecumseh Sherman|Сурат=William tecumseh sherman.jpg|Суратны суратлауу=1860-1865 джылланы арасында этилген сураты|Башгъа къуллукъ=АБШ-ны аскерни тамада башчисы|байракъ=Flag of the United States (1867-1877).svg|байракъ2=Seal of the United States Department of War.png|Башгъа къуллукъ башланнганы=[[1869 джыл]]ны 4 мартдан|Башгъа къуллукъ аягъы=[[1883 джыл]]ны 1 ноябргъа|Башгъа къуллукъ алдагъы=[[Улисс Грант]]|Башгъа къуллукъ эндиги=[[Филип Шеридан]]|Туугъан кюню=[[1820 джыл]]ны 8 февралда|Ёлген кюню=[[1891 джыл]]ны 14 февралда|Туугъан джери=[[Ланкастер (Огайо)|Ланкастер]], {{Байракъландырыу|Огайо}}|Ёлген джери=[[Нью-Йорк]],  {{Байракъландырыу|Нью-Йорк (штат)}}|Дини=[[Рим католик клиса]]|Къол салыу=William Tecumseh Sherman Signature.svg|викигёзен=William Tecumseh Sherman|Юйдеги=[[Элеанор Бойл Юинг Шерман]]|Партиясы=[[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]]|Окъуу=[[АБШ-ны аскер академиясы]] (Уэст-Пойнт)}}

'''Уильям Текумсе Шерман''' ({{lang-en|William Tecumseh Sherman}}; туугъаны [[1820 джыл|1820 джылны]] 8 февралда, Ланкастер, [[Огайо]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]] — ёлгени [[1891 джыл|1891 джылны]] 14 февралда, [[Нью-Йорк]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ аскер башчысы эмда джазыучу. [[АБШ-да граждан къазауат|АБШ-да граждан къазауатда]] (1861-1865) шимал джанындан къазауат этиб эм фахмулу генералларынладан бириси болгъаны айтылгъанды. Аны бла бирге, Шерманны «кюйдюрюлген джерни» тактикасы ючюн мыдах махтау алгъанеды.

== Белгиле ==</text>
      <sha1>ovri4lngsw5k8hs0zukzb5ktvcsqxke</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126092</id>
      <parentid>126091</parentid>
      <timestamp>2026-08-28T23:25:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>126092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2744" sha1="l45b31finc3xvb60g005yrf9fk4bat0" xml:space="preserve">{{АБШ-ны кърал къуллукъчу|Аты=Уильям Текумсе Шерман|Оригинал аты=William Tecumseh Sherman|Сурат=William tecumseh sherman.jpg|Суратны суратлауу=1860-1865 джылланы арасында этилген сураты|Башгъа къуллукъ=АБШ-ны аскерни тамада башчисы|байракъ=Flag of the United States (1867-1877).svg|байракъ2=Seal of the United States Department of War.png|Башгъа къуллукъ башланнганы=[[1869 джыл]]ны 4 мартдан|Башгъа къуллукъ аягъы=[[1883 джыл]]ны 1 ноябргъа|Башгъа къуллукъ алдагъы=[[Улисс Грант]]|Башгъа къуллукъ эндиги=[[Филип Шеридан]]|Туугъан кюню=[[1820 джыл]]ны 8 февралда|Ёлген кюню=[[1891 джыл]]ны 14 февралда|Туугъан джери=[[Ланкастер (Огайо)|Ланкастер]], {{Байракъландырыу|Огайо}}|Ёлген джери=[[Нью-Йорк]],  {{Байракъландырыу|Нью-Йорк (штат)}}|Дини=[[Рим католик клиса]]|Къол салыу=William Tecumseh Sherman Signature.svg|викигёзен=William Tecumseh Sherman|Юйдеги=[[Элеанор Бойл Юинг Шерман]]|Партиясы=[[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]]|Окъуу=[[АБШ-ны аскер академиясы]] (Уэст-Пойнт)}}

'''Уильям Текумсе Шерман''' ({{lang-en|William Tecumseh Sherman}}; туугъаны [[1820 джыл|1820 джылны]] 8 февралда, Ланкастер, [[Огайо]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]] — ёлгени [[1891 джыл|1891 джылны]] 14 февралда, [[Нью-Йорк]], [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]) — американ аскер башчысы эмда джазыучу. [[АБШ-да граждан къазауат|АБШ-да граждан къазауатда]] (1861-1865) шимал джанындан къазауат этиб эм фахмулу генералларынладан бириси болгъаны айтылгъанды. Аны бла бирге, Шерманны «кюйдюрюлген джерни» тактикасы ючюн мыдах махтау алгъанеды.

== Белгиле ==
[[Категория:АБШ-ны аскерни тамада башчилары]]
[[Категория:Уильям Текумсе Шерман]]
[[Категория:Республикан партияны членлери]]</text>
      <sha1>l45b31finc3xvb60g005yrf9fk4bat0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Уильям Текумсе Шерман</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19522</id>
    <revision>
      <id>126093</id>
      <timestamp>2026-08-28T23:25:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{catmain}} [[Категория:АБШ-ны аскерни тамада башчиланы кёре категорияла]]'</comment>
      <origin>126093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="125" sha1="70uy3vgad0can61wagyafgdn6s4y1vc" xml:space="preserve">{{catmain}}
[[Категория:АБШ-ны аскерни тамада башчиланы кёре категорияла]]</text>
      <sha1>70uy3vgad0can61wagyafgdn6s4y1vc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:АБШ-ны аскерни тамада башчилары</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19523</id>
    <revision>
      <id>126094</id>
      <timestamp>2026-08-28T23:28:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '[[Категория:Аскерни генераллары (АБШ)]]'</comment>
      <origin>126094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="bct7wz86hnkn7coi1ddh10ez2rggehu" xml:space="preserve">[[Категория:Аскерни генераллары (АБШ)]]</text>
      <sha1>bct7wz86hnkn7coi1ddh10ez2rggehu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Аскерни генераллары (АБШ)</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19524</id>
    <revision>
      <id>126095</id>
      <timestamp>2026-08-28T23:30:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '[[Категория:АБШ-ны аскер башчыла]]'</comment>
      <origin>126095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="8ofxdbokjeujliikglolfbbos57y9kb" xml:space="preserve">[[Категория:АБШ-ны аскер башчыла]]</text>
      <sha1>8ofxdbokjeujliikglolfbbos57y9kb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:АБШ-ны аскер башчыла</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19525</id>
    <revision>
      <id>126096</id>
      <timestamp>2026-08-28T23:31:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '[[Категория:АБШ-ны аскерчилери]]'</comment>
      <origin>126096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="thtd384sca14nl7ac26wcrxjr6iyqpt" xml:space="preserve">[[Категория:АБШ-ны аскерчилери]]</text>
      <sha1>thtd384sca14nl7ac26wcrxjr6iyqpt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:АБШ-ны аскерчилери</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19526</id>
    <revision>
      <id>126097</id>
      <timestamp>2026-08-28T23:33:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: ' [[Категория:АБШ-ны сауутлу кючлери]]'</comment>
      <origin>126097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="siw8cis6dkzaw42zd3ek12emfxqih54" xml:space="preserve">
[[Категория:АБШ-ны сауутлу кючлери]]</text>
      <sha1>siw8cis6dkzaw42zd3ek12emfxqih54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:АБШ-ны сауутлу кючлери</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19527</id>
    <revision>
      <id>126098</id>
      <timestamp>2026-08-28T23:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '[[Категория:АБШ]]'</comment>
      <origin>126098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="au3slhw1ar4pz9grlqc54b88fsqe5uo" xml:space="preserve">[[Категория:АБШ]]</text>
      <sha1>au3slhw1ar4pz9grlqc54b88fsqe5uo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:АБШ-ны аскерни тамада башчиланы кёре категорияла</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19528</id>
    <revision>
      <id>126099</id>
      <timestamp>2026-08-28T23:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '[[Категория:АБШ-ны аскерни тамада башчилары]]'</comment>
      <origin>126099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="6sqfu7ga3qzgqfgpxpris7ky2tsa45l" xml:space="preserve">[[Категория:АБШ-ны аскерни тамада башчилары]]</text>
      <sha1>6sqfu7ga3qzgqfgpxpris7ky2tsa45l</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>