Флорида

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="krc">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедия</sitename>
    <dbname>krcwiki</dbname>
    <base>https://krc.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.18</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Къуллукъ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сюзюу</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Къошулуучу</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Къошулуучуну сюзюу</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедия сюзюу</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлны сюзюу</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-ни сюзюу</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблонну сюзюу</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Болушлукъ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Болушлукъну сюзюу</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категория</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорияны сюзюу</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Флорида</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6497</id>
    <revision>
      <id>126323</id>
      <parentid>126322</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T20:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Климаты */</comment>
      <origin>126323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39964" sha1="tg5vyay49h0dh6d1vyxwgztfh0v0b7j" xml:space="preserve">{{магъанала}}
{{АБШ-ны штаты
| Аты = Флорида
| Оригинал аты = Florida
| Официал аты = Флорида штат
| Байракъ = Flag of Florida.svg
| ИеликБолушАт = Флориданы
| Мухур = Seal_of_Florida.svg
| Карта = Florida in United States.svg
| Девиз = «[[In God We Trust]]»
| Чам ат = «Кюнлю штат»
| Ара шахар = [[Таллахасси]]
| УллуШахар = [[Джэксонвилл]]
| УллуШахарла = [[Майами]]&lt;br&gt;[[Тампа]]&lt;br&gt;[[Сент-Питерсберг (Флорида)|Сент-Питерсберг]]&lt;br&gt;[[Орландо (город)|Орландо]]&lt;br&gt;[[Хайалиа]]
| Халкъ = 21 538 187
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 3-чю
| Басыннганы = 12
| БасыннганыНомер = 8-чи
| МайданНомер = 22-чи
| Майдан = 170&amp;nbsp;304
| СуунуМайданы = 30&amp;nbsp;634
| СуунуПроценти = 17,9
| Кенглик1 = 24°30'
| Кенглик2 = 31°
| Кенгине = 582
| Узунуна = 721
| Эм уллу мийиклик = 105
| Орта мийиклик = 30
| Эм гитче мийиклик = 0
| ШтатныДатасы = [[3 март]] [[1845 джыл]]
| ШтатныОруну = 27-чи
| ШтатхаДери = [[Флорида территория]]
| Губернатор = [[Десантис, Рон|Рон Десантис]]
| ВицеГубернатор = [[Нуньес, Джанетт|Джанетт Нуньес]]
| ЗакончыгъарыучуОрган = Флориданы Легислатурасы
| ОгъарыПалата = [[Флориданы сенаты]]
| ТёбенПалата = [[Келечилени палатасы (Флорида)|Флориданы келечилерини палатасы]]
| Сенаторла = [[Рубио, Марко|Марко Рубио]]&lt;br&gt;[[Скотт, Рик|Рик Скотт]]
| СагъатБёлге = Кюнчыгъыш заман: [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-5/[[Джайгъы заман|-4]] штатны асламысында ([[Апалачикола (суу)|Апалачикола]] сууну кюнчыгъыш джанындан), Ара-амеркан заман эсе уа [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-6/[[Джайгъы заман|-5]] -кюнбатыш кесегинде
| Къысхартыу = FL
| Commons категория = Флорида
| Джыр = &quot;Old Folks at Home&quot; [[File:Foster - Schumann-Heink - Old Folks at Home (rec. 1918).ogg]]
}}
'''Флори́да'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|393|Флори́да}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |title=Проверка слова: Флорида |website=[[Грамота.ру]] |lang=ru |access-date=2020-03-19 |archive-date=2020-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209183401/http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; ({{IPA-en|ˈflɒrɪdə|US|en-us-Florida.ogg}}, {{IPA-es|floˈɾiða}}, {{lang-es|florida}} «чакъгъан», «джашнагъан» деген сёзден) — [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны]]&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|238|Указатель географических названий}}&lt;/ref&gt; къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, кеси атын джюрютген [[Флорида (джарымайрымкан)|джарымайрымканда]], кюнбатышда [[Мексикан богъаз]] эмда кюнчыгъышда [[Атлантика океан]]ны арасында орналгъан штат.

Къыбылалсында [[Флорида ачыкъбогъаз]] бла джууулады. Шималында [[Алабама]] эмда [[Джорджия]] штатла бла чеклешеди. Тенгиз чеклери бютеу джарымайрымканны узунлугъуна созуладыла, джарымайрымканны тышында да бир къауум территория киреди, аланы ичинде [[Флорида-Кис]] айрымканланы къаууму.

Адам саны — 22 244 823 адам&lt;ref name=&quot;автоссылка88&quot;&gt;{{cite web |title=U.S. Census Bureau QuickFacts Florida |url=https://www.census.gov/quickfacts/FL |publisher=U.S. Census Bureau, 2022 Estimate |access-date=2023-01-02 |archive-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116182837/https://www.census.gov/quickfacts/fl |url-status=live }}&lt;/ref&gt;: адам саны бла АБШ-ны 3-чю штатыды ([[Калифорния|Калифорния]] бла [[Техас]]дан сора)&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/ Census: Florida’s population overtakes New York’s] {{Wayback|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/|date=20170414162928}} [[USA Today]]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Территориясыны майданлыгъы — 170 304 км²: территориясы бла АБШ-ны 22-чи штатыды.

Штатны официал [[АБШ-ны штатларыны чам атларыны тизмеси|чам аты]] - Кюнлю штат ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Sunshine State'').

[[Ара шахар]]ы — [[Таллахасси]]. Штатны эм уллу шахары — [[Джэксонвилл]], уллу шахарлары — [[Майами]], [[Тампа]], [[Орландо (шахар)|Орландо]].

== Тарихи ==
{{Main|Флориданы тарихи}}
=== Испан Флорида ===
Мексикан богъазны джагъасындан 11,5 км узакълыкъда, {{Iw|Пейдж-Ладсон||en|Page-Ladson}} атлы джерде, 9 метрлик теренликде, тийилмеген геологиялыкъ къабатда 14550 джыллыкъ мастодонт сюекле бла таш адырла табылгъандыла&lt;ref&gt;''Jessi J. Halligan'' et al. [https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full Pre-Clovis occupation 14,550 years ago at the Page-Ladson site, Florida, and the peopling of the Americas] {{Wayback|url=https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full |date=20190806220242 }}, Science Advances, 13 May 2016&lt;/ref&gt;.

Америкагъа европачыла келгинчи, джарымайрымканда [[Тимукуа (халкъ)|тимукуа]] (XVIII ёмюрде джокъ этилгендиле), [[калуса]] эмда [[семинолла]] атлы индей халкъла джашагъандыла. Испан конкистадор [[Хуан Понсе де Леон]], былайда 1513-чи джылда кемеден тюшюб, территорияны испан таджны иелиги баямлагъанды, джарымайрымканнга да {{lang-es2|la tierra florida}} атагъанды («джашнагъан джер»). Флорида къурулгъан биринчи шахар, 1564 тамалы салыннган Сан-Агустин болгъанды (бусагъатдагъы [[Сент-Огастин]]). [[Париж мамырлыкъ кесамат (1763)|Париж мамырлыкъ кесаматха]] кёре (1763) Уллу Британия [[Испания Короллукъ|Испаниягъа]] Флориданы [[Гавана|Гаванагъа]] ауушдургъанды, алай а кечирек [[Американ бойсунмаулукъ къазауат]]ны заманында дженгилгени себебли (1775—1783), Флориданы кери берирге керек болгъанды.

XVIII ёмюрде [[крикле]] эмда [[йемасси]]ле Флоридагъа къоранч келтирген чабыуулла этгендиле, аланы эсебинде джерли индейлиле джокъну орнунда болгъандыла (къалгъанларын да испанлыла [[Куба|Кубагъа]] кёчюргендиле).

1821-чи джылны 10-чу июлунда [[Адамсны-Онисни кесаматы]] ишлеб башлагъанды, аннга кёре Испания Флориданы АБШ-гъа бергенди, АБШ уа [[Техас]]ны даулагъанын къойгъанды. 1845-чи джылда Флорида АБШ-ны 27-чи штаты болгъанды.
== Географиясы ==

=== Орналгъаны ===
Флорида, шималында Алабама эмда Джорджия штатла бла чеклешеди. Джарымайрымканны ичинде чек джагъа сыз бла барады, къыбылада уа [[Флорида Кис]] айрымканланы да тутады. Джарымайрымкан бла Флорида Кис архипелагны арасында [[Флорида болгъаз]] барды. Кюнбатышдан [[Мексикан богъаз]], къыбылада [[Флорида ачыкъбогъаз]], кюнчыгъышдан эсе [[Атлантика океан]] бла джууулады.

Флорида штатны асламысы Мексиан богъаз, Антлантика океан эмда Флорида ачыкъбогъазны арасында, кеси атлы джарымайрымкандады. Джай мында GMT-4 бёлге, къыш GMT-5 сагъат бёлге джюрюйдю.

Штатдагъы эм мийик джери — [[Бриттон-Хилл]] дуппурду, аны мийиклиги 105 м (ол бютеу штатланы эм мийик джерлени ичинде эм алашады), штатны шимал кесегиндеди эмда [[Флорида (джарымайрымкан)|Флорида джарымайрымканнга]] кирмейди. Джарымайрымкандагъы эм мийик джери — [[Шекер Баш тау (Флорида)|Шекер Баш тауду]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |title=Флорида: информация о штате |access-date=2019-11-29 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925090312/https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; — 95 м. Штатны территориясыны асламысы алашалыкъладыла, къуру шимал кесегинде дуппурлу джерле бардыла.

=== Климаты ===
[[Файл:Lake Alice Winter.jpg|thumb|left|Шимал Флорида, чапыракъ агъыу.]]
[[Файл:Jacksonville Snow 2.jpg|thumb|Флоридада бек аз тюбеген къар. Джэксонвилл, 1989 джыл.]]
[[Климат]] джаны бла Флорида эки зонагъа бёлюнеди: кёбюсюнде ([[Окичоби]] кёлню шималында) [[климат]] — мылы [[субтропик климат|субтропикады]], къыбылагъа — [[Тропик климат|тропика]]; шималда [[Муссон климат|муссонлуду]], андан да къыбылагъа — океанлы климатды. Майами джумушакъ къышы, къралда къыш кёзюудеги туризмни эм уллу аралыкъларыны бири этеди.

Шимал эмда Ара Флорида джылда 2400—2800 сагъат кюн джарыкъ аладыла, Къыбыла — 2800-3200 сагъат.

Джайны орта температурасы — 26 °С-дан шималда, 28 °С дери къыбылада, къышныкъы — шималда 12 °С-дан башлаб, къыбылада 20 °С дери чыгъады. Джай температурасы 38 °С-дан кёб болмайды. Ара эмда къыбыла кесекледе тенгиз бризле себебли джай алай исси болмайды. Эм уллу регистрация этилген температура Монтичеллону къатында (+43 °С), эм гитче Таллахассини (-19 °С) болгъанды.  [[USDA]] [[Сууукъгъа чыдамлы зонала]]  — шималда 8a башлаб, къыбылада 10 дери.

Джауумланы орта санлары АБШ-ны штатларыны ичинде эм уллуду. Штатда кёб тропикалы джелли джангурла боладыла, штат кёк чартлау бла чемпионду. Аллай джангурланы биргелерине буз джауаргъа да ёчдю, анда торнадола да аз болмайдыла. Флорриданы къыбыласында джерни мийиклигини дараджасы тенгизникиге тенг болгъаны ючюн, [[суу къобуу]]ла андагъы шахарлагъа уллу заран салыучандыла. Къар джаууу къыбылада алкъын тюбемегенди, къуру шимал кесегинде бирли къысха къар джаууу болады, ол да хар джыл сайын болуб турмайды.

[[Файл:Andrew 23 aug 1992 1231Z.jpg|right|thumb|[[Эндрю (тропик циклор)|Эндрю циклон]] 23 август 1992 дж.]]
«Циклонланы кёзюуюнде» джай да, къач да заранлы джеллеге къоркъуу барды. 1855-чиден 2006-чы джылгъа дери Флориданы юсю бла 114 торопик циклон ётгенди, аланы 37 [[Саффирни — Симпсонну шкаласы|3 категориялы]] эмда андан мийик болгъандыла. Тропик циклонла Флориданы джанлаб кетиулери бек аз тюбейди. Къурулушну эмда кюнню халын билиуню бусагъатдагъы дараджасы циклоднла берген заранны азайтыргъа болушхандыла. Алай болса да быллай болумла джокъ болуб къалмагъандыла, сёз ючюн, 1992-чи джылны августунда Эндрю циклонну заманында 40-дан аслам адам ёлгенди. Циклонну мюлкге берген зараны 20 миллиард [[доллар]]дан аслам саналады. Майамиден узакъ болмагъан [[Хомстед (Флорида)|Хомстед]] шахарда, шахар мекямланы 90 % зыян кёргендиле. [[Джангурланы чагъы]] Флоридада асламысы бла июлну аягъандан ноябрны башына дери барады. Эм кёб циклонла штатха сентябрда келедиле.

Флориданы климаты, штатны эм магъаналы табигъат къайнакъларыны бириди. Климат штатха миллионла бла туристлени келтиреди. Артыкъсыз да къыш кёб къонакъ келеди, къышда Флорида шимал-американ [[континент]]ни эм джылы джерлерини бириди. Январны орта температуралары +18° бла +21 °C арасында болуучунда.
[[Файл:South Beach 20080315.jpg|thumb|Майамиде пляжда типик къышхы кюн.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Флориданы уллу шахарларында максимум уллу эмда гитче температурала
|-
! Шахар
! Янв
! Фев
! Мар
! Апр
! Май
! Июн
! Июл
! Авг
! Сен
! Окт
! Ноя
! Дек
|-
![[Джэксонвилл]]&lt;ref name=&quot;jaxweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|title=JACKSONVILLE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010315/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/6
| 20/7
| 23/10
| 26/13
| 30/18
| 32/21
| 33/23
| 33/23
| 31/21
| 27/16
| 23/11
| 19/7
|-
! [[Ки-Уэст]]&lt;ref name=&quot;eywweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|title=KEY WEST WSO AIRPORT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010336/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/18
| 24/19
| 26/21
| 28/22
| 29/24
| 31/26
| 32/27
| 32/27
| 31/26
| 29/24
| 27/22
| 24/19
|-
![[Мелборн (Флорида)|Мелборн]]
| 22/11
| 23/11
| 25/14
| 27/16
| 29/19
| 31/22
| 32/23
| 32/23
| 31/22
| 28/19
| 26/16
| 23/12
|-
![[Майами]]&lt;ref name=&quot;mlbweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|title=MELBOURNE WSO, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011606/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/16
| 25/16
| 27/18
| 28/20
| 30/22
| 31/24
| 32/25
| 32/25
| 31/24
| 29/22
| 27/19
| 25/17
|-
! [[Пенсакола (Флорида)|Пенсакола]]&lt;ref name=&quot;pnsweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|title=PENSACOLA FAA ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011757/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 16/6
| 18/8
| 21/11
| 24/14
| 29/19
| 32/22
| 32/23
| 32/23
| 31/21
| 27/16
| 21/10
| 17/7
|-
! [[Таллахасси]]&lt;ref name=&quot;tlhweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|title=TALLAHASSEE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011942/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/4
| 19/6
| 23/9
| 27/12
| 31/17
| 33/21
| 33/22
| 33/22
| 31/20
| 27/14
| 22/8
| 19/5
|-
! [[Тампа]]&lt;ref name=&quot;tpaweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|title=TAMPA WSCMO ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011949/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 22/11
| 22/11
| 25/14
| 28/17
| 31/20
| 32/23
| 32/24
| 32/24
| 32/23
| 29/19
| 25/14
| 22/11
|}

=== Суулары ===
Флоридада саркъгъан эм уллу суу — Сент-Джонс ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''St. Johns'') сууду (узунлугъу 499 км). Сент-Джонс суу къаты шималгъа саркъады, ол аны Шимал Американы уллу сууларын асламысындан айырады. Башха штатны уллу суулары — Апалачикола ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Apalachicola''), Суванни ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Suwannee''), Оклокони ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Ochlockonee River'').

Флориданы эм уллу кёлю — Окичоби ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Okeechobee''). Аны майданы — 1 900 км², узунлугъу — 57,5 км, кенглиги — 46,6 км, орта теренлиги — 3 м, максимал теренлиги — 3,7-6 метрди. Окичоби АБШ-ны континентал кесегинде [[Мичиган (кёл)|Мичиган]] кёлден сора майданы бла экинчи кёлдю. Башха штатны уллу кёллери — Джордж ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake George''), Киссимми ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Kissimmee''), Апопка ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Apopka'').

== Халкъы ==
АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Флоридада 21 538 187 адам джашагъанды. Штатны эм адам къалын тюшген шахары - Джэксонвилл. Аны агломерациясында 2020 джылда 1 605 848 адам джашагъанды.

Штатны адамларыны арасында тюрлю-тюрлю миллет, раса эмда дин къауумланы адамлары бардыла. Флорида иммигрантланы тартады, кёб юсю Латин Америкадан. Флориданы халкъыны 65% чакълы бири кеслерин акъла кибик таныйдыла. Штатны миллет къауумларына XX ёмюрню ортасында революциядан сора кёбчюлюкге кёчген кубачыла киредиле. Алагъа Латин Америкадан башха иммигрантла да къошулгъандыла, испан тил а штатны халкъыны 20%-ден асламы хайырланады, артыкъ да бек Майами-Дейд округда.
{| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;; text-align:right; font-size:80%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:90%&quot; |Халкъы къуралгъаны ([[АБШ-де 2020 джылда болгъан санау|2020 джылда]])
|-
! Раса эмда Халкъы&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/race-and-ethnicity-in-the-united-state-2010-and-2020-census.html |title=Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census
|author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=August 12, 2021 |website=census.gov |publisher=United States Census Bureau |access-date=2021-09-26}}&lt;/ref&gt;
! data-sort-type=number |Испан тилли болмагъанладан
! data-sort-type=number |Бютеулей
|-
| [[Испан болмагъан акъла|Акъла]]
|align=right| 51,5%
|align=right| 57,74%
|-
| [[Испанлыла неда Латинле]]
|align=right| -
|align=right| 26,45%
|-
| [[Африкан америкачыла|Къарала]]
|align=right| 14,52%
|align=right| 15,07%
|-
| [[Американ Азиатла]]
|align=right| 2,92%
|align=right| 2,99%
|-
| [[АБШ-ны тамырлы халкълары|Тамырлы халкълары]]
|align=right| 0,20%
|align=right| 0,44%
|-
| [[Шош океанчыла]]
|align=right| 0,05%
|align=right| 0,07%
|-
| Эки неда андан кёб раса
|align=right| 3,68%
|align=right| 18,22%
|-
| Башхала
|align=right| 0,64%
|align=right| 5,48%
|}

=== Дин ===
[[Файл:Mosque in Boca Raton, FL.jpg|мини|Бока Ратон шахарда орналгъан межгит.]]
Флориданы халкъыны дин къуралгъаны:
* [[Христианлыкъ]] — 70%
** [[Протестантла]] — 46%
*** Евангелист протестантла — 24%
** [[Рим католик клиса|Католикле]] — 21%
** [[Мормонла]] — 1%
** [[Православла]] — 1%
** Башха христианлыла — 1%
* [[Ислам|Муслиманла]] — 1%
* Иудейле — 3%
* Индуистле — 1%
* Буддистле — 1%
* Динге къошулмагъанла — 24%
** [[Атеистле]] — 3%
== Экономикасы ==
2025 джылда Флорида штатны экономикасы Бирлешген Штатлада тёртюнчю орунну алгъанды, аны бютеулей штатны БИП 1,834 триллион долларгъа джетгенди, Флоридада адам башына энчи хайыр 76 440 доллар болгъанды. 2025 джылда Флориданы адам башина БИП (номинал) 78 195 долларгъа джетди (штатланы эм Колумбия округну ичинде 34-чю).

2025 джылда гитче предприятияла Флориданы 99,8% бютеу предприятияларындан болгъандыла эмда штатны 39,6% ишчи кючюнюне иш бериучю болдула&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2025 Small Business Profile - Florida |url=https://advocacy.sba.gov/wp-content/uploads/2025/06/Florida_2025-State-Profile.pdf |access-date=February 2, 2026 |website=US Small Business Administration Office of Advocacy}}&lt;/ref&gt;. 2025 джылда Business Observer билдиргеннге кёре, Флорида къуралгъан предприятиелени саны бла АБШ-ны штатларыны арасында биринчи орунну алгъанды: быйыл штатда 698 000 джангы предприятие къуралгъанды&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-23 |title=Report: Florida leads nation in new business creation |url=https://www.businessobserverfl.com/news/2026/jan/23/florida-new-business-creation/ |access-date=2026-02-02 |website=Business Observer |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Эл мюлк Флориданы экономикасыны магъаналы кесегиди. Флорида АБШ-де [[Апельсин|апельсинлени]], [[Манго|мангоны]], джангы [[Помидор|помидорланы]], [[Шекер|шекерни]], татлы [[Нартюх|нартюхню]], джашил [[Фасоль|фасольну]], [[Къудору|къудоруну]], [[Агурча|агурчаланы]], [[Харбуз|харбузланы]], [[Хаун|хаунланы]] эм уллу чыгъарыучу штатды эмда джилекни, [[Мандарин|мандаринлени]], [[Авокадо|авокадоны]], [[грейпфрут]] эм татлы шибижини (Bell Peppers) чыгъаргъан штатланы ичинде экинчиди&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wtsp.com/article/life/welcome-to-florida/plant-city-florida-strawberry-festival/67-7876c747-a445-4f8e-aef8-b9694d55f1c6|title=How Plant City became the Winter Strawberry Capital of the World|date=March 3, 2022|website=wtsp.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stacker.com/stories/florida/most-valuable-crops-grown-florida Most valuable crops grown in Florida]&lt;/ref&gt;.

Флорида АБШ-да гюл ёсдюрюу бла декоратив питомниклени бютеу продукцияларыны чыгъаргъандан 18% чакълы тутады, Калифорния бла биринчи орун ючюн эришиб.

Флорида къыралны базарларына чабакъны уллу джалчытыучуларындан бирисиди. Штатны баш чабакъчы портлары: [[Мексикан богъаз|Мексикан богъазны]] джагъасында [[Пенсакола]] эм [[Апалачикола]], [[Атлантика океан|Атлантиканы]] джагъасында уа [[Фернандина-Бич]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Fernandina Beach'') эм [[Нью-Смерна-Бич]] ({{lang-en|New Smyrna Beach}}''New Smyrna Beach'') шахарла. Флорида Кис архепилагда къызгъылдым креветканы чыгъарадыла, аны джашагъан джерлери Тампадан тыйгъыч айрымканлагъа дери созулгъандыла. Креветкаладан сора, Флориданы чабакъчылары къралны базарларына тюрлю-тюрлю чабакъла бередиле, аланы ичинде испан макрель, къара кефаль, аны кибик моллюскала, омарла эмда крабла. Апалачикола богъазда устрицаланы ёсдюредиле.

Флоридада Полк, Манати эм Хиллсборо округланы кесеклеринде орналгъан Боун-Вэлли регион, дунияда эм уллу белгили фосфатланы джерлеринден бирисиди эмда Бирлешген Штатлада 60% эмда бютеу дунияда 25% чакълы фосфатланы чыгъарыуну береди. Флоридада 28 фосфат рудник барды, аладан 11 ишлейдиле&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-15 |title=Phosphate mining in Florida sustains supply chains, sets standards |url=https://www.blm.gov/blog/2025-09-15/phosphate-mining-florida-sustains-supply-chains-sets-standards |access-date=2025-10-22 |website=Bureau of Land Management |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Туризм штатны экономикасыны эм уллу секторларындан бирисиди: 2024 джылда турист санагъатда 1,8 миллион чакълы бир адам ишлегенди. 2025 джылда Флоридагъа 143,3 миллион турист келгенеди, аладан 9,3 миллион адам башха къыралладан.

== Политикасы ==
Флориданы закончыгъарыучу джыйылыуу — эки палаталадан къуралгъан Флориданы Легислатурасы ([[Ингилиз тил|ингил]].''The Florida State Legislature''). Огъары палатасы - 40 членден къуралгъан Сенатды, тёбен палатасы - 120 членден къуралгъан Келечелени палатасыды. Закончыгъарыучула Сенатда олтургъанла тёрт джылгъа эмда Келечелени палатасында эки джылгъа сайланадыла. Сайлаучула кеслерини округларында джашагъанладан болуб эмда сайлаулагъа дери Флоридада эки джылдан артыкъ джашаб керекдиле.

=== '''Штатны толтуруучу власты''' ===
Флоридада толтуруучу власты губернатордан, вице-губернатордан, баш прокурордан, эл мюлк комиссардан, баш финанс директордан эмда талай толтуруучу департаментден къуралады. Флоридада толтуруучу властха башчылыкъ тёрт джылгъа сайланнган губеранатор этеди. Штатны вице-губернатору губернатор бла бирге сайланады. Флориданы Баш прокурору, эл мюлк комиссары, баш финанс директору энчи сайланнган этедиле. 2019 джылны 8 январдан Флориданы 46-чи губернатору - [[Рон Десантис]] ([[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]])&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/amp/903081 Десантис вступил в борьбу за пост президента США]&lt;/ref&gt;.

=== '''Сюдлюк система''' ===
Флориданы сюдлюк системасыны Флориданы Баш сюдю, беш Апелляция сюдле, биринчи инстанциялы сюдле (20 округ сюдле, 67 графлыкъ сюдле) къураладыла. Флориданы баш сюд органы - алты джылгъа сайланнган джети сюдю бла къуралгъан [[Флориданы Баш сюдю]] ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Supreme Court of Florida''). География тюрлюлюкню баджарыр ючюн штатны алты округундан алты сюдюлени сайланадыла, бирини уа бютеулей сайлау участокда сайлайдыла.

== Административ бёлюннгени ==
Флорида штат  67 округга бёлюнеди. Флориданы эм къалын халкъ округгу — Майами шахар орналгъан [[Майами-Дейд (Флорида, округу)|Майами-Дейд]] округ, эм аз санлы округ — [[Либерти (Флорида, округу)|Либерти]] округ. Майданы бла эм уллу округ — [[Палм-Бич (Флорида, округу)|Палм-Бич]] (5 268 км²) эм гитче — [[Юнион (Флорида, округу)|Юнион]] округ (622 км²).

== Спорту ==
Флоридада юч [[Миллет Футбол Лига|МФЛ]] команда, эки [[Бейсболну Баш Лигасы|ББЛ]] команда, эки [[Миллет Баскетбол Ассоциация|МБА]] команда, эки [[Миллет Хоккей Лига|МХЛ]] команда эмда эки [[Major League Soccer|MLS]] команда бардыла. Флорида кесини биринчи таймаздан усталы баш лигадан спорт командасын 1966 джылда алгъанды, ол заманда Американ футбол лига «Майами Долфинс» команданы къошханды.[[Файл:Ben Hill Griffin Stadium - Florida Gators.jpg|мини|Бен Хилл Гриффинни стадиону]][[NASCAR]] (штаб-фатары Дейтон-Бичде) февралда Флориданы Daytona International Speedway автодромда (Daytona 500 чабышыу къайда баргъан) кесини юч баш сериясын башлайды.

Флорида - уллу гольф арасыды. PGA of America-ны штаб-фатары Палм-Бич-Гарденсде, PGA Tour-ны штаб-фатары Понте-Ведра-Бичде (Джексонвиллни къатында), LPGA-ны штаб-фатары уа Дейтона-Бичде орналадыла.

Майами теннис ачыкъ чемпионаты ATP World Tour Masters 1000 эмда WTA Premier сериялагъа киреди эмда Делрей-Бич теннис ачыкъ чемпионат ATP World Tour 250 сериягъа киреди.

Бен Хилл Гриффинни стадиону официал сыйыныуу 88 548 оруннга кёре Флоридада эм уллу футбол стадиону, американы студент футболунда 12-чи эм дунияда 18-чи стадионду.

Уллу университет футбол командалагъа Атлантика джагъадагъы конференциядан Florida State Seminoles бла Miami Hurricanes эмда Къыбыла-кюнчыгъыш конференциядан Florida Gators киредиле&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|title=Florida's 7 FBS head coaches explain college football's most chaotic state|website=Sbnation.com|date=August 22, 2018|access-date=May 9, 2022|archive-date=April 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409043332/https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== '''Уулау эмда чабакъ тутуу''' ===
Флорида штатда Конституциягъа энчи тюзетиу ишлейди, ол гражданлагъа уугъа эмда чабакъчылыкъгъа тамал эркинликни бегитеди.

Флориданы чабакъ бла кийик табийгъатны сакълауну юсюнден Комиссия (FWC) — ол чабакъ эмда кийик табигъат ресурслагъа оноу этген, лицензияланы берген, сюйюб чабакъ тутаргъа мардаланы эмда джорукъланы белгилеген штатны кърал органы&lt;ref&gt;[https://myfwc.com/ Florida Fish and WildlifeConservation Commission]&lt;/ref&gt;. 

Флодидада джыл сайын 2,8–3 млн адамны сюйген чабакъ тутаргъа тири лицензиясы барды неда лицензияны алгъанды. Аладан 1,9 млн чакълы чабакъчы штатны адамларыдыла, 0,9–1 млн чакълы бир адам а туристледиле. Флорида туристлеге сатылгъан чабакъ тутуу лицензияланы саны бла АБШ-де биринчи орунну таукел алады. 

Штатда 160 000-170 000 чакълы бир регистрация болгъан уучу барды. Кёб юсю ала Флориданы адамладыла, алай а туристле де аллигаторланы эмда суу къанатлыланы уугъа келедиле.

Чабакъ тутуучу сектор 120 000 иш джер къурайды. АБШ-ны спорт чабакъчылыкъны сферасында иш бла джалчытыуну эм мийик дараджасы болгъан беш округундан тёртюсю Флоридада орналады. Уучу сектор уа 14 300 иш джерни къураб эм сакълайды&lt;ref&gt;[https://t-roosevelt.org/florida/ PRESERVE FLORIDA’S FISHING AND HUNTING HERITAGE]&lt;/ref&gt;.

== Сурат галерея ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
File:Tallahassee Old and New Capitols 3.jpg|[[Флориданы Капитолии]]. [[Таллахасси]].
File:Cinderella Castle, Magic Kingdom (2026).jpg|Золушканы къаласы Уолт Диснейни халкъа арасы солуу арасынды. [[Орландо]].
File:The Florida Keys.jpg|[[Флорида Кис]] архипелагда.
File:Miami - Skyline from Harbor.jpg|[[Майами]] шахаргъа Бискейн богъаздан кёрюнюу.
File:VAB and SLS.jpg|Флоридада орналгъан АБШ-ны Кеннеди атлы Космос арасы.
File:Fort Lauderdale-skyline-harbor.jpg|[[Форт Лодердейл]].
File:DT Jax 2022.jpg|[[Джексонвилл]] шахарны арасы кечеде.
File:Lake Deaton - Wildwood, Florida.png|Дитон кёл Уайлдвуд шахарда.
File:Miami Beach, FL - panoramio.jpg| [[Майами Бич]] шахар.
&lt;/gallery&gt;

== Джибериуле ==
* https://www.myflorida.gov/&lt;nowiki/&gt; - Флориданы официал сайты.
* https://www.visitflorida.com/ - Флориданы туристлеге хайырлы сайты.
* https://dos.fl.gov/florida-facts/florida-history/ - Флориданы тарихини юсюнден официал сайты.
== Белгиле ==
{{белгиле}}

{{АБШ-ны административ биримлери}}
{{викигёзен|Florida}}

[[Категория:АБШ]]
[[Категория:Флорида]]</text>
      <sha1>tg5vyay49h0dh6d1vyxwgztfh0v0b7j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126324</id>
      <parentid>126323</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T20:52:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Суулары */</comment>
      <origin>126324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40027" sha1="nr93upsap56iwopxxfdbmt8i5b1zw5g" xml:space="preserve">{{магъанала}}
{{АБШ-ны штаты
| Аты = Флорида
| Оригинал аты = Florida
| Официал аты = Флорида штат
| Байракъ = Flag of Florida.svg
| ИеликБолушАт = Флориданы
| Мухур = Seal_of_Florida.svg
| Карта = Florida in United States.svg
| Девиз = «[[In God We Trust]]»
| Чам ат = «Кюнлю штат»
| Ара шахар = [[Таллахасси]]
| УллуШахар = [[Джэксонвилл]]
| УллуШахарла = [[Майами]]&lt;br&gt;[[Тампа]]&lt;br&gt;[[Сент-Питерсберг (Флорида)|Сент-Питерсберг]]&lt;br&gt;[[Орландо (город)|Орландо]]&lt;br&gt;[[Хайалиа]]
| Халкъ = 21 538 187
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 3-чю
| Басыннганы = 12
| БасыннганыНомер = 8-чи
| МайданНомер = 22-чи
| Майдан = 170&amp;nbsp;304
| СуунуМайданы = 30&amp;nbsp;634
| СуунуПроценти = 17,9
| Кенглик1 = 24°30'
| Кенглик2 = 31°
| Кенгине = 582
| Узунуна = 721
| Эм уллу мийиклик = 105
| Орта мийиклик = 30
| Эм гитче мийиклик = 0
| ШтатныДатасы = [[3 март]] [[1845 джыл]]
| ШтатныОруну = 27-чи
| ШтатхаДери = [[Флорида территория]]
| Губернатор = [[Десантис, Рон|Рон Десантис]]
| ВицеГубернатор = [[Нуньес, Джанетт|Джанетт Нуньес]]
| ЗакончыгъарыучуОрган = Флориданы Легислатурасы
| ОгъарыПалата = [[Флориданы сенаты]]
| ТёбенПалата = [[Келечилени палатасы (Флорида)|Флориданы келечилерини палатасы]]
| Сенаторла = [[Рубио, Марко|Марко Рубио]]&lt;br&gt;[[Скотт, Рик|Рик Скотт]]
| СагъатБёлге = Кюнчыгъыш заман: [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-5/[[Джайгъы заман|-4]] штатны асламысында ([[Апалачикола (суу)|Апалачикола]] сууну кюнчыгъыш джанындан), Ара-амеркан заман эсе уа [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-6/[[Джайгъы заман|-5]] -кюнбатыш кесегинде
| Къысхартыу = FL
| Commons категория = Флорида
| Джыр = &quot;Old Folks at Home&quot; [[File:Foster - Schumann-Heink - Old Folks at Home (rec. 1918).ogg]]
}}
'''Флори́да'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|393|Флори́да}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |title=Проверка слова: Флорида |website=[[Грамота.ру]] |lang=ru |access-date=2020-03-19 |archive-date=2020-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209183401/http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; ({{IPA-en|ˈflɒrɪdə|US|en-us-Florida.ogg}}, {{IPA-es|floˈɾiða}}, {{lang-es|florida}} «чакъгъан», «джашнагъан» деген сёзден) — [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны]]&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|238|Указатель географических названий}}&lt;/ref&gt; къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, кеси атын джюрютген [[Флорида (джарымайрымкан)|джарымайрымканда]], кюнбатышда [[Мексикан богъаз]] эмда кюнчыгъышда [[Атлантика океан]]ны арасында орналгъан штат.

Къыбылалсында [[Флорида ачыкъбогъаз]] бла джууулады. Шималында [[Алабама]] эмда [[Джорджия]] штатла бла чеклешеди. Тенгиз чеклери бютеу джарымайрымканны узунлугъуна созуладыла, джарымайрымканны тышында да бир къауум территория киреди, аланы ичинде [[Флорида-Кис]] айрымканланы къаууму.

Адам саны — 22 244 823 адам&lt;ref name=&quot;автоссылка88&quot;&gt;{{cite web |title=U.S. Census Bureau QuickFacts Florida |url=https://www.census.gov/quickfacts/FL |publisher=U.S. Census Bureau, 2022 Estimate |access-date=2023-01-02 |archive-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116182837/https://www.census.gov/quickfacts/fl |url-status=live }}&lt;/ref&gt;: адам саны бла АБШ-ны 3-чю штатыды ([[Калифорния|Калифорния]] бла [[Техас]]дан сора)&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/ Census: Florida’s population overtakes New York’s] {{Wayback|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/|date=20170414162928}} [[USA Today]]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Территориясыны майданлыгъы — 170 304 км²: территориясы бла АБШ-ны 22-чи штатыды.

Штатны официал [[АБШ-ны штатларыны чам атларыны тизмеси|чам аты]] - Кюнлю штат ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Sunshine State'').

[[Ара шахар]]ы — [[Таллахасси]]. Штатны эм уллу шахары — [[Джэксонвилл]], уллу шахарлары — [[Майами]], [[Тампа]], [[Орландо (шахар)|Орландо]].

== Тарихи ==
{{Main|Флориданы тарихи}}
=== Испан Флорида ===
Мексикан богъазны джагъасындан 11,5 км узакълыкъда, {{Iw|Пейдж-Ладсон||en|Page-Ladson}} атлы джерде, 9 метрлик теренликде, тийилмеген геологиялыкъ къабатда 14550 джыллыкъ мастодонт сюекле бла таш адырла табылгъандыла&lt;ref&gt;''Jessi J. Halligan'' et al. [https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full Pre-Clovis occupation 14,550 years ago at the Page-Ladson site, Florida, and the peopling of the Americas] {{Wayback|url=https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full |date=20190806220242 }}, Science Advances, 13 May 2016&lt;/ref&gt;.

Америкагъа европачыла келгинчи, джарымайрымканда [[Тимукуа (халкъ)|тимукуа]] (XVIII ёмюрде джокъ этилгендиле), [[калуса]] эмда [[семинолла]] атлы индей халкъла джашагъандыла. Испан конкистадор [[Хуан Понсе де Леон]], былайда 1513-чи джылда кемеден тюшюб, территорияны испан таджны иелиги баямлагъанды, джарымайрымканнга да {{lang-es2|la tierra florida}} атагъанды («джашнагъан джер»). Флорида къурулгъан биринчи шахар, 1564 тамалы салыннган Сан-Агустин болгъанды (бусагъатдагъы [[Сент-Огастин]]). [[Париж мамырлыкъ кесамат (1763)|Париж мамырлыкъ кесаматха]] кёре (1763) Уллу Британия [[Испания Короллукъ|Испаниягъа]] Флориданы [[Гавана|Гаванагъа]] ауушдургъанды, алай а кечирек [[Американ бойсунмаулукъ къазауат]]ны заманында дженгилгени себебли (1775—1783), Флориданы кери берирге керек болгъанды.

XVIII ёмюрде [[крикле]] эмда [[йемасси]]ле Флоридагъа къоранч келтирген чабыуулла этгендиле, аланы эсебинде джерли индейлиле джокъну орнунда болгъандыла (къалгъанларын да испанлыла [[Куба|Кубагъа]] кёчюргендиле).

1821-чи джылны 10-чу июлунда [[Адамсны-Онисни кесаматы]] ишлеб башлагъанды, аннга кёре Испания Флориданы АБШ-гъа бергенди, АБШ уа [[Техас]]ны даулагъанын къойгъанды. 1845-чи джылда Флорида АБШ-ны 27-чи штаты болгъанды.
== Географиясы ==

=== Орналгъаны ===
Флорида, шималында Алабама эмда Джорджия штатла бла чеклешеди. Джарымайрымканны ичинде чек джагъа сыз бла барады, къыбылада уа [[Флорида Кис]] айрымканланы да тутады. Джарымайрымкан бла Флорида Кис архипелагны арасында [[Флорида болгъаз]] барды. Кюнбатышдан [[Мексикан богъаз]], къыбылада [[Флорида ачыкъбогъаз]], кюнчыгъышдан эсе [[Атлантика океан]] бла джууулады.

Флорида штатны асламысы Мексиан богъаз, Антлантика океан эмда Флорида ачыкъбогъазны арасында, кеси атлы джарымайрымкандады. Джай мында GMT-4 бёлге, къыш GMT-5 сагъат бёлге джюрюйдю.

Штатдагъы эм мийик джери — [[Бриттон-Хилл]] дуппурду, аны мийиклиги 105 м (ол бютеу штатланы эм мийик джерлени ичинде эм алашады), штатны шимал кесегиндеди эмда [[Флорида (джарымайрымкан)|Флорида джарымайрымканнга]] кирмейди. Джарымайрымкандагъы эм мийик джери — [[Шекер Баш тау (Флорида)|Шекер Баш тауду]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |title=Флорида: информация о штате |access-date=2019-11-29 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925090312/https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; — 95 м. Штатны территориясыны асламысы алашалыкъладыла, къуру шимал кесегинде дуппурлу джерле бардыла.

=== Климаты ===
[[Файл:Lake Alice Winter.jpg|thumb|left|Шимал Флорида, чапыракъ агъыу.]]
[[Файл:Jacksonville Snow 2.jpg|thumb|Флоридада бек аз тюбеген къар. Джэксонвилл, 1989 джыл.]]
[[Климат]] джаны бла Флорида эки зонагъа бёлюнеди: кёбюсюнде ([[Окичоби]] кёлню шималында) [[климат]] — мылы [[субтропик климат|субтропикады]], къыбылагъа — [[Тропик климат|тропика]]; шималда [[Муссон климат|муссонлуду]], андан да къыбылагъа — океанлы климатды. Майами джумушакъ къышы, къралда къыш кёзюудеги туризмни эм уллу аралыкъларыны бири этеди.

Шимал эмда Ара Флорида джылда 2400—2800 сагъат кюн джарыкъ аладыла, Къыбыла — 2800-3200 сагъат.

Джайны орта температурасы — 26 °С-дан шималда, 28 °С дери къыбылада, къышныкъы — шималда 12 °С-дан башлаб, къыбылада 20 °С дери чыгъады. Джай температурасы 38 °С-дан кёб болмайды. Ара эмда къыбыла кесекледе тенгиз бризле себебли джай алай исси болмайды. Эм уллу регистрация этилген температура Монтичеллону къатында (+43 °С), эм гитче Таллахассини (-19 °С) болгъанды.  [[USDA]] [[Сууукъгъа чыдамлы зонала]]  — шималда 8a башлаб, къыбылада 10 дери.

Джауумланы орта санлары АБШ-ны штатларыны ичинде эм уллуду. Штатда кёб тропикалы джелли джангурла боладыла, штат кёк чартлау бла чемпионду. Аллай джангурланы биргелерине буз джауаргъа да ёчдю, анда торнадола да аз болмайдыла. Флорриданы къыбыласында джерни мийиклигини дараджасы тенгизникиге тенг болгъаны ючюн, [[суу къобуу]]ла андагъы шахарлагъа уллу заран салыучандыла. Къар джаууу къыбылада алкъын тюбемегенди, къуру шимал кесегинде бирли къысха къар джаууу болады, ол да хар джыл сайын болуб турмайды.

[[Файл:Andrew 23 aug 1992 1231Z.jpg|right|thumb|[[Эндрю (тропик циклор)|Эндрю циклон]] 23 август 1992 дж.]]
«Циклонланы кёзюуюнде» джай да, къач да заранлы джеллеге къоркъуу барды. 1855-чиден 2006-чы джылгъа дери Флориданы юсю бла 114 торопик циклон ётгенди, аланы 37 [[Саффирни — Симпсонну шкаласы|3 категориялы]] эмда андан мийик болгъандыла. Тропик циклонла Флориданы джанлаб кетиулери бек аз тюбейди. Къурулушну эмда кюнню халын билиуню бусагъатдагъы дараджасы циклоднла берген заранны азайтыргъа болушхандыла. Алай болса да быллай болумла джокъ болуб къалмагъандыла, сёз ючюн, 1992-чи джылны августунда Эндрю циклонну заманында 40-дан аслам адам ёлгенди. Циклонну мюлкге берген зараны 20 миллиард [[доллар]]дан аслам саналады. Майамиден узакъ болмагъан [[Хомстед (Флорида)|Хомстед]] шахарда, шахар мекямланы 90 % зыян кёргендиле. [[Джангурланы чагъы]] Флоридада асламысы бла июлну аягъандан ноябрны башына дери барады. Эм кёб циклонла штатха сентябрда келедиле.

Флориданы климаты, штатны эм магъаналы табигъат къайнакъларыны бириди. Климат штатха миллионла бла туристлени келтиреди. Артыкъсыз да къыш кёб къонакъ келеди, къышда Флорида шимал-американ [[континент]]ни эм джылы джерлерини бириди. Январны орта температуралары +18° бла +21 °C арасында болуучунда.
[[Файл:South Beach 20080315.jpg|thumb|Майамиде пляжда типик къышхы кюн.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Флориданы уллу шахарларында максимум уллу эмда гитче температурала
|-
! Шахар
! Янв
! Фев
! Мар
! Апр
! Май
! Июн
! Июл
! Авг
! Сен
! Окт
! Ноя
! Дек
|-
![[Джэксонвилл]]&lt;ref name=&quot;jaxweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|title=JACKSONVILLE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010315/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/6
| 20/7
| 23/10
| 26/13
| 30/18
| 32/21
| 33/23
| 33/23
| 31/21
| 27/16
| 23/11
| 19/7
|-
! [[Ки-Уэст]]&lt;ref name=&quot;eywweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|title=KEY WEST WSO AIRPORT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010336/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/18
| 24/19
| 26/21
| 28/22
| 29/24
| 31/26
| 32/27
| 32/27
| 31/26
| 29/24
| 27/22
| 24/19
|-
![[Мелборн (Флорида)|Мелборн]]
| 22/11
| 23/11
| 25/14
| 27/16
| 29/19
| 31/22
| 32/23
| 32/23
| 31/22
| 28/19
| 26/16
| 23/12
|-
![[Майами]]&lt;ref name=&quot;mlbweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|title=MELBOURNE WSO, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011606/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/16
| 25/16
| 27/18
| 28/20
| 30/22
| 31/24
| 32/25
| 32/25
| 31/24
| 29/22
| 27/19
| 25/17
|-
! [[Пенсакола (Флорида)|Пенсакола]]&lt;ref name=&quot;pnsweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|title=PENSACOLA FAA ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011757/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 16/6
| 18/8
| 21/11
| 24/14
| 29/19
| 32/22
| 32/23
| 32/23
| 31/21
| 27/16
| 21/10
| 17/7
|-
! [[Таллахасси]]&lt;ref name=&quot;tlhweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|title=TALLAHASSEE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011942/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/4
| 19/6
| 23/9
| 27/12
| 31/17
| 33/21
| 33/22
| 33/22
| 31/20
| 27/14
| 22/8
| 19/5
|-
! [[Тампа]]&lt;ref name=&quot;tpaweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|title=TAMPA WSCMO ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011949/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 22/11
| 22/11
| 25/14
| 28/17
| 31/20
| 32/23
| 32/24
| 32/24
| 32/23
| 29/19
| 25/14
| 22/11
|}

=== Суулары ===
Флоридада саркъгъан эм уллу суу — [[Сент-Джонс суу|Сент-Джонс]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''St. Johns'') сууду (узунлугъу 499 км). Сент-Джонс суу къаты шималгъа саркъады, ол аны Шимал Американы уллу сууларын асламысындан айырады. Башха штатны уллу суулары — [[Апалачикола]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Apalachicola''), Суванни ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Suwannee''), Оклокони ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Ochlockonee River'').

Флориданы эм уллу кёлю — [[Окичоби (кёл)|Окичоби]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Okeechobee''). Аны майданы — 1 900 км², узунлугъу — 57,5 км, кенглиги — 46,6 км, орта теренлиги — 3 м, максимал теренлиги — 3,7-6 метрди. Окичоби АБШ-ны континентал кесегинде [[Мичиган (кёл)|Мичиган]] кёлден сора майданы бла экинчи кёлдю. Башха штатны уллу кёллери — Джордж ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake George''), Киссимми ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Kissimmee''), Апопка ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Apopka'').

== Халкъы ==
АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Флоридада 21 538 187 адам джашагъанды. Штатны эм адам къалын тюшген шахары - Джэксонвилл. Аны агломерациясында 2020 джылда 1 605 848 адам джашагъанды.

Штатны адамларыны арасында тюрлю-тюрлю миллет, раса эмда дин къауумланы адамлары бардыла. Флорида иммигрантланы тартады, кёб юсю Латин Америкадан. Флориданы халкъыны 65% чакълы бири кеслерин акъла кибик таныйдыла. Штатны миллет къауумларына XX ёмюрню ортасында революциядан сора кёбчюлюкге кёчген кубачыла киредиле. Алагъа Латин Америкадан башха иммигрантла да къошулгъандыла, испан тил а штатны халкъыны 20%-ден асламы хайырланады, артыкъ да бек Майами-Дейд округда.
{| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;; text-align:right; font-size:80%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:90%&quot; |Халкъы къуралгъаны ([[АБШ-де 2020 джылда болгъан санау|2020 джылда]])
|-
! Раса эмда Халкъы&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/race-and-ethnicity-in-the-united-state-2010-and-2020-census.html |title=Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census
|author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=August 12, 2021 |website=census.gov |publisher=United States Census Bureau |access-date=2021-09-26}}&lt;/ref&gt;
! data-sort-type=number |Испан тилли болмагъанладан
! data-sort-type=number |Бютеулей
|-
| [[Испан болмагъан акъла|Акъла]]
|align=right| 51,5%
|align=right| 57,74%
|-
| [[Испанлыла неда Латинле]]
|align=right| -
|align=right| 26,45%
|-
| [[Африкан америкачыла|Къарала]]
|align=right| 14,52%
|align=right| 15,07%
|-
| [[Американ Азиатла]]
|align=right| 2,92%
|align=right| 2,99%
|-
| [[АБШ-ны тамырлы халкълары|Тамырлы халкълары]]
|align=right| 0,20%
|align=right| 0,44%
|-
| [[Шош океанчыла]]
|align=right| 0,05%
|align=right| 0,07%
|-
| Эки неда андан кёб раса
|align=right| 3,68%
|align=right| 18,22%
|-
| Башхала
|align=right| 0,64%
|align=right| 5,48%
|}

=== Дин ===
[[Файл:Mosque in Boca Raton, FL.jpg|мини|Бока Ратон шахарда орналгъан межгит.]]
Флориданы халкъыны дин къуралгъаны:
* [[Христианлыкъ]] — 70%
** [[Протестантла]] — 46%
*** Евангелист протестантла — 24%
** [[Рим католик клиса|Католикле]] — 21%
** [[Мормонла]] — 1%
** [[Православла]] — 1%
** Башха христианлыла — 1%
* [[Ислам|Муслиманла]] — 1%
* Иудейле — 3%
* Индуистле — 1%
* Буддистле — 1%
* Динге къошулмагъанла — 24%
** [[Атеистле]] — 3%
== Экономикасы ==
2025 джылда Флорида штатны экономикасы Бирлешген Штатлада тёртюнчю орунну алгъанды, аны бютеулей штатны БИП 1,834 триллион долларгъа джетгенди, Флоридада адам башына энчи хайыр 76 440 доллар болгъанды. 2025 джылда Флориданы адам башина БИП (номинал) 78 195 долларгъа джетди (штатланы эм Колумбия округну ичинде 34-чю).

2025 джылда гитче предприятияла Флориданы 99,8% бютеу предприятияларындан болгъандыла эмда штатны 39,6% ишчи кючюнюне иш бериучю болдула&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2025 Small Business Profile - Florida |url=https://advocacy.sba.gov/wp-content/uploads/2025/06/Florida_2025-State-Profile.pdf |access-date=February 2, 2026 |website=US Small Business Administration Office of Advocacy}}&lt;/ref&gt;. 2025 джылда Business Observer билдиргеннге кёре, Флорида къуралгъан предприятиелени саны бла АБШ-ны штатларыны арасында биринчи орунну алгъанды: быйыл штатда 698 000 джангы предприятие къуралгъанды&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-23 |title=Report: Florida leads nation in new business creation |url=https://www.businessobserverfl.com/news/2026/jan/23/florida-new-business-creation/ |access-date=2026-02-02 |website=Business Observer |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Эл мюлк Флориданы экономикасыны магъаналы кесегиди. Флорида АБШ-де [[Апельсин|апельсинлени]], [[Манго|мангоны]], джангы [[Помидор|помидорланы]], [[Шекер|шекерни]], татлы [[Нартюх|нартюхню]], джашил [[Фасоль|фасольну]], [[Къудору|къудоруну]], [[Агурча|агурчаланы]], [[Харбуз|харбузланы]], [[Хаун|хаунланы]] эм уллу чыгъарыучу штатды эмда джилекни, [[Мандарин|мандаринлени]], [[Авокадо|авокадоны]], [[грейпфрут]] эм татлы шибижини (Bell Peppers) чыгъаргъан штатланы ичинде экинчиди&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wtsp.com/article/life/welcome-to-florida/plant-city-florida-strawberry-festival/67-7876c747-a445-4f8e-aef8-b9694d55f1c6|title=How Plant City became the Winter Strawberry Capital of the World|date=March 3, 2022|website=wtsp.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stacker.com/stories/florida/most-valuable-crops-grown-florida Most valuable crops grown in Florida]&lt;/ref&gt;.

Флорида АБШ-да гюл ёсдюрюу бла декоратив питомниклени бютеу продукцияларыны чыгъаргъандан 18% чакълы тутады, Калифорния бла биринчи орун ючюн эришиб.

Флорида къыралны базарларына чабакъны уллу джалчытыучуларындан бирисиди. Штатны баш чабакъчы портлары: [[Мексикан богъаз|Мексикан богъазны]] джагъасында [[Пенсакола]] эм [[Апалачикола]], [[Атлантика океан|Атлантиканы]] джагъасында уа [[Фернандина-Бич]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Fernandina Beach'') эм [[Нью-Смерна-Бич]] ({{lang-en|New Smyrna Beach}}''New Smyrna Beach'') шахарла. Флорида Кис архепилагда къызгъылдым креветканы чыгъарадыла, аны джашагъан джерлери Тампадан тыйгъыч айрымканлагъа дери созулгъандыла. Креветкаладан сора, Флориданы чабакъчылары къралны базарларына тюрлю-тюрлю чабакъла бередиле, аланы ичинде испан макрель, къара кефаль, аны кибик моллюскала, омарла эмда крабла. Апалачикола богъазда устрицаланы ёсдюредиле.

Флоридада Полк, Манати эм Хиллсборо округланы кесеклеринде орналгъан Боун-Вэлли регион, дунияда эм уллу белгили фосфатланы джерлеринден бирисиди эмда Бирлешген Штатлада 60% эмда бютеу дунияда 25% чакълы фосфатланы чыгъарыуну береди. Флоридада 28 фосфат рудник барды, аладан 11 ишлейдиле&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-15 |title=Phosphate mining in Florida sustains supply chains, sets standards |url=https://www.blm.gov/blog/2025-09-15/phosphate-mining-florida-sustains-supply-chains-sets-standards |access-date=2025-10-22 |website=Bureau of Land Management |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Туризм штатны экономикасыны эм уллу секторларындан бирисиди: 2024 джылда турист санагъатда 1,8 миллион чакълы бир адам ишлегенди. 2025 джылда Флоридагъа 143,3 миллион турист келгенеди, аладан 9,3 миллион адам башха къыралладан.

== Политикасы ==
Флориданы закончыгъарыучу джыйылыуу — эки палаталадан къуралгъан Флориданы Легислатурасы ([[Ингилиз тил|ингил]].''The Florida State Legislature''). Огъары палатасы - 40 членден къуралгъан Сенатды, тёбен палатасы - 120 членден къуралгъан Келечелени палатасыды. Закончыгъарыучула Сенатда олтургъанла тёрт джылгъа эмда Келечелени палатасында эки джылгъа сайланадыла. Сайлаучула кеслерини округларында джашагъанладан болуб эмда сайлаулагъа дери Флоридада эки джылдан артыкъ джашаб керекдиле.

=== '''Штатны толтуруучу власты''' ===
Флоридада толтуруучу власты губернатордан, вице-губернатордан, баш прокурордан, эл мюлк комиссардан, баш финанс директордан эмда талай толтуруучу департаментден къуралады. Флоридада толтуруучу властха башчылыкъ тёрт джылгъа сайланнган губеранатор этеди. Штатны вице-губернатору губернатор бла бирге сайланады. Флориданы Баш прокурору, эл мюлк комиссары, баш финанс директору энчи сайланнган этедиле. 2019 джылны 8 январдан Флориданы 46-чи губернатору - [[Рон Десантис]] ([[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]])&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/amp/903081 Десантис вступил в борьбу за пост президента США]&lt;/ref&gt;.

=== '''Сюдлюк система''' ===
Флориданы сюдлюк системасыны Флориданы Баш сюдю, беш Апелляция сюдле, биринчи инстанциялы сюдле (20 округ сюдле, 67 графлыкъ сюдле) къураладыла. Флориданы баш сюд органы - алты джылгъа сайланнган джети сюдю бла къуралгъан [[Флориданы Баш сюдю]] ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Supreme Court of Florida''). География тюрлюлюкню баджарыр ючюн штатны алты округундан алты сюдюлени сайланадыла, бирини уа бютеулей сайлау участокда сайлайдыла.

== Административ бёлюннгени ==
Флорида штат  67 округга бёлюнеди. Флориданы эм къалын халкъ округгу — Майами шахар орналгъан [[Майами-Дейд (Флорида, округу)|Майами-Дейд]] округ, эм аз санлы округ — [[Либерти (Флорида, округу)|Либерти]] округ. Майданы бла эм уллу округ — [[Палм-Бич (Флорида, округу)|Палм-Бич]] (5 268 км²) эм гитче — [[Юнион (Флорида, округу)|Юнион]] округ (622 км²).

== Спорту ==
Флоридада юч [[Миллет Футбол Лига|МФЛ]] команда, эки [[Бейсболну Баш Лигасы|ББЛ]] команда, эки [[Миллет Баскетбол Ассоциация|МБА]] команда, эки [[Миллет Хоккей Лига|МХЛ]] команда эмда эки [[Major League Soccer|MLS]] команда бардыла. Флорида кесини биринчи таймаздан усталы баш лигадан спорт командасын 1966 джылда алгъанды, ол заманда Американ футбол лига «Майами Долфинс» команданы къошханды.[[Файл:Ben Hill Griffin Stadium - Florida Gators.jpg|мини|Бен Хилл Гриффинни стадиону]][[NASCAR]] (штаб-фатары Дейтон-Бичде) февралда Флориданы Daytona International Speedway автодромда (Daytona 500 чабышыу къайда баргъан) кесини юч баш сериясын башлайды.

Флорида - уллу гольф арасыды. PGA of America-ны штаб-фатары Палм-Бич-Гарденсде, PGA Tour-ны штаб-фатары Понте-Ведра-Бичде (Джексонвиллни къатында), LPGA-ны штаб-фатары уа Дейтона-Бичде орналадыла.

Майами теннис ачыкъ чемпионаты ATP World Tour Masters 1000 эмда WTA Premier сериялагъа киреди эмда Делрей-Бич теннис ачыкъ чемпионат ATP World Tour 250 сериягъа киреди.

Бен Хилл Гриффинни стадиону официал сыйыныуу 88 548 оруннга кёре Флоридада эм уллу футбол стадиону, американы студент футболунда 12-чи эм дунияда 18-чи стадионду.

Уллу университет футбол командалагъа Атлантика джагъадагъы конференциядан Florida State Seminoles бла Miami Hurricanes эмда Къыбыла-кюнчыгъыш конференциядан Florida Gators киредиле&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|title=Florida's 7 FBS head coaches explain college football's most chaotic state|website=Sbnation.com|date=August 22, 2018|access-date=May 9, 2022|archive-date=April 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409043332/https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== '''Уулау эмда чабакъ тутуу''' ===
Флорида штатда Конституциягъа энчи тюзетиу ишлейди, ол гражданлагъа уугъа эмда чабакъчылыкъгъа тамал эркинликни бегитеди.

Флориданы чабакъ бла кийик табийгъатны сакълауну юсюнден Комиссия (FWC) — ол чабакъ эмда кийик табигъат ресурслагъа оноу этген, лицензияланы берген, сюйюб чабакъ тутаргъа мардаланы эмда джорукъланы белгилеген штатны кърал органы&lt;ref&gt;[https://myfwc.com/ Florida Fish and WildlifeConservation Commission]&lt;/ref&gt;. 

Флодидада джыл сайын 2,8–3 млн адамны сюйген чабакъ тутаргъа тири лицензиясы барды неда лицензияны алгъанды. Аладан 1,9 млн чакълы чабакъчы штатны адамларыдыла, 0,9–1 млн чакълы бир адам а туристледиле. Флорида туристлеге сатылгъан чабакъ тутуу лицензияланы саны бла АБШ-де биринчи орунну таукел алады. 

Штатда 160 000-170 000 чакълы бир регистрация болгъан уучу барды. Кёб юсю ала Флориданы адамладыла, алай а туристле де аллигаторланы эмда суу къанатлыланы уугъа келедиле.

Чабакъ тутуучу сектор 120 000 иш джер къурайды. АБШ-ны спорт чабакъчылыкъны сферасында иш бла джалчытыуну эм мийик дараджасы болгъан беш округундан тёртюсю Флоридада орналады. Уучу сектор уа 14 300 иш джерни къураб эм сакълайды&lt;ref&gt;[https://t-roosevelt.org/florida/ PRESERVE FLORIDA’S FISHING AND HUNTING HERITAGE]&lt;/ref&gt;.

== Сурат галерея ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
File:Tallahassee Old and New Capitols 3.jpg|[[Флориданы Капитолии]]. [[Таллахасси]].
File:Cinderella Castle, Magic Kingdom (2026).jpg|Золушканы къаласы Уолт Диснейни халкъа арасы солуу арасынды. [[Орландо]].
File:The Florida Keys.jpg|[[Флорида Кис]] архипелагда.
File:Miami - Skyline from Harbor.jpg|[[Майами]] шахаргъа Бискейн богъаздан кёрюнюу.
File:VAB and SLS.jpg|Флоридада орналгъан АБШ-ны Кеннеди атлы Космос арасы.
File:Fort Lauderdale-skyline-harbor.jpg|[[Форт Лодердейл]].
File:DT Jax 2022.jpg|[[Джексонвилл]] шахарны арасы кечеде.
File:Lake Deaton - Wildwood, Florida.png|Дитон кёл Уайлдвуд шахарда.
File:Miami Beach, FL - panoramio.jpg| [[Майами Бич]] шахар.
&lt;/gallery&gt;

== Джибериуле ==
* https://www.myflorida.gov/&lt;nowiki/&gt; - Флориданы официал сайты.
* https://www.visitflorida.com/ - Флориданы туристлеге хайырлы сайты.
* https://dos.fl.gov/florida-facts/florida-history/ - Флориданы тарихини юсюнден официал сайты.
== Белгиле ==
{{белгиле}}

{{АБШ-ны административ биримлери}}
{{викигёзен|Florida}}

[[Категория:АБШ]]
[[Категория:Флорида]]</text>
      <sha1>nr93upsap56iwopxxfdbmt8i5b1zw5g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126325</id>
      <parentid>126324</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T20:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Суулары */</comment>
      <origin>126325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40427" sha1="qlknfjmby3ppesvciegsomzpco1uy62" xml:space="preserve">{{магъанала}}
{{АБШ-ны штаты
| Аты = Флорида
| Оригинал аты = Florida
| Официал аты = Флорида штат
| Байракъ = Flag of Florida.svg
| ИеликБолушАт = Флориданы
| Мухур = Seal_of_Florida.svg
| Карта = Florida in United States.svg
| Девиз = «[[In God We Trust]]»
| Чам ат = «Кюнлю штат»
| Ара шахар = [[Таллахасси]]
| УллуШахар = [[Джэксонвилл]]
| УллуШахарла = [[Майами]]&lt;br&gt;[[Тампа]]&lt;br&gt;[[Сент-Питерсберг (Флорида)|Сент-Питерсберг]]&lt;br&gt;[[Орландо (город)|Орландо]]&lt;br&gt;[[Хайалиа]]
| Халкъ = 21 538 187
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 3-чю
| Басыннганы = 12
| БасыннганыНомер = 8-чи
| МайданНомер = 22-чи
| Майдан = 170&amp;nbsp;304
| СуунуМайданы = 30&amp;nbsp;634
| СуунуПроценти = 17,9
| Кенглик1 = 24°30'
| Кенглик2 = 31°
| Кенгине = 582
| Узунуна = 721
| Эм уллу мийиклик = 105
| Орта мийиклик = 30
| Эм гитче мийиклик = 0
| ШтатныДатасы = [[3 март]] [[1845 джыл]]
| ШтатныОруну = 27-чи
| ШтатхаДери = [[Флорида территория]]
| Губернатор = [[Десантис, Рон|Рон Десантис]]
| ВицеГубернатор = [[Нуньес, Джанетт|Джанетт Нуньес]]
| ЗакончыгъарыучуОрган = Флориданы Легислатурасы
| ОгъарыПалата = [[Флориданы сенаты]]
| ТёбенПалата = [[Келечилени палатасы (Флорида)|Флориданы келечилерини палатасы]]
| Сенаторла = [[Рубио, Марко|Марко Рубио]]&lt;br&gt;[[Скотт, Рик|Рик Скотт]]
| СагъатБёлге = Кюнчыгъыш заман: [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-5/[[Джайгъы заман|-4]] штатны асламысында ([[Апалачикола (суу)|Апалачикола]] сууну кюнчыгъыш джанындан), Ара-амеркан заман эсе уа [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-6/[[Джайгъы заман|-5]] -кюнбатыш кесегинде
| Къысхартыу = FL
| Commons категория = Флорида
| Джыр = &quot;Old Folks at Home&quot; [[File:Foster - Schumann-Heink - Old Folks at Home (rec. 1918).ogg]]
}}
'''Флори́да'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|393|Флори́да}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |title=Проверка слова: Флорида |website=[[Грамота.ру]] |lang=ru |access-date=2020-03-19 |archive-date=2020-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209183401/http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; ({{IPA-en|ˈflɒrɪdə|US|en-us-Florida.ogg}}, {{IPA-es|floˈɾiða}}, {{lang-es|florida}} «чакъгъан», «джашнагъан» деген сёзден) — [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны]]&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|238|Указатель географических названий}}&lt;/ref&gt; къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, кеси атын джюрютген [[Флорида (джарымайрымкан)|джарымайрымканда]], кюнбатышда [[Мексикан богъаз]] эмда кюнчыгъышда [[Атлантика океан]]ны арасында орналгъан штат.

Къыбылалсында [[Флорида ачыкъбогъаз]] бла джууулады. Шималында [[Алабама]] эмда [[Джорджия]] штатла бла чеклешеди. Тенгиз чеклери бютеу джарымайрымканны узунлугъуна созуладыла, джарымайрымканны тышында да бир къауум территория киреди, аланы ичинде [[Флорида-Кис]] айрымканланы къаууму.

Адам саны — 22 244 823 адам&lt;ref name=&quot;автоссылка88&quot;&gt;{{cite web |title=U.S. Census Bureau QuickFacts Florida |url=https://www.census.gov/quickfacts/FL |publisher=U.S. Census Bureau, 2022 Estimate |access-date=2023-01-02 |archive-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116182837/https://www.census.gov/quickfacts/fl |url-status=live }}&lt;/ref&gt;: адам саны бла АБШ-ны 3-чю штатыды ([[Калифорния|Калифорния]] бла [[Техас]]дан сора)&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/ Census: Florida’s population overtakes New York’s] {{Wayback|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/|date=20170414162928}} [[USA Today]]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Территориясыны майданлыгъы — 170 304 км²: территориясы бла АБШ-ны 22-чи штатыды.

Штатны официал [[АБШ-ны штатларыны чам атларыны тизмеси|чам аты]] - Кюнлю штат ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Sunshine State'').

[[Ара шахар]]ы — [[Таллахасси]]. Штатны эм уллу шахары — [[Джэксонвилл]], уллу шахарлары — [[Майами]], [[Тампа]], [[Орландо (шахар)|Орландо]].

== Тарихи ==
{{Main|Флориданы тарихи}}
=== Испан Флорида ===
Мексикан богъазны джагъасындан 11,5 км узакълыкъда, {{Iw|Пейдж-Ладсон||en|Page-Ladson}} атлы джерде, 9 метрлик теренликде, тийилмеген геологиялыкъ къабатда 14550 джыллыкъ мастодонт сюекле бла таш адырла табылгъандыла&lt;ref&gt;''Jessi J. Halligan'' et al. [https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full Pre-Clovis occupation 14,550 years ago at the Page-Ladson site, Florida, and the peopling of the Americas] {{Wayback|url=https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full |date=20190806220242 }}, Science Advances, 13 May 2016&lt;/ref&gt;.

Америкагъа европачыла келгинчи, джарымайрымканда [[Тимукуа (халкъ)|тимукуа]] (XVIII ёмюрде джокъ этилгендиле), [[калуса]] эмда [[семинолла]] атлы индей халкъла джашагъандыла. Испан конкистадор [[Хуан Понсе де Леон]], былайда 1513-чи джылда кемеден тюшюб, территорияны испан таджны иелиги баямлагъанды, джарымайрымканнга да {{lang-es2|la tierra florida}} атагъанды («джашнагъан джер»). Флорида къурулгъан биринчи шахар, 1564 тамалы салыннган Сан-Агустин болгъанды (бусагъатдагъы [[Сент-Огастин]]). [[Париж мамырлыкъ кесамат (1763)|Париж мамырлыкъ кесаматха]] кёре (1763) Уллу Британия [[Испания Короллукъ|Испаниягъа]] Флориданы [[Гавана|Гаванагъа]] ауушдургъанды, алай а кечирек [[Американ бойсунмаулукъ къазауат]]ны заманында дженгилгени себебли (1775—1783), Флориданы кери берирге керек болгъанды.

XVIII ёмюрде [[крикле]] эмда [[йемасси]]ле Флоридагъа къоранч келтирген чабыуулла этгендиле, аланы эсебинде джерли индейлиле джокъну орнунда болгъандыла (къалгъанларын да испанлыла [[Куба|Кубагъа]] кёчюргендиле).

1821-чи джылны 10-чу июлунда [[Адамсны-Онисни кесаматы]] ишлеб башлагъанды, аннга кёре Испания Флориданы АБШ-гъа бергенди, АБШ уа [[Техас]]ны даулагъанын къойгъанды. 1845-чи джылда Флорида АБШ-ны 27-чи штаты болгъанды.
== Географиясы ==

=== Орналгъаны ===
Флорида, шималында Алабама эмда Джорджия штатла бла чеклешеди. Джарымайрымканны ичинде чек джагъа сыз бла барады, къыбылада уа [[Флорида Кис]] айрымканланы да тутады. Джарымайрымкан бла Флорида Кис архипелагны арасында [[Флорида болгъаз]] барды. Кюнбатышдан [[Мексикан богъаз]], къыбылада [[Флорида ачыкъбогъаз]], кюнчыгъышдан эсе [[Атлантика океан]] бла джууулады.

Флорида штатны асламысы Мексиан богъаз, Антлантика океан эмда Флорида ачыкъбогъазны арасында, кеси атлы джарымайрымкандады. Джай мында GMT-4 бёлге, къыш GMT-5 сагъат бёлге джюрюйдю.

Штатдагъы эм мийик джери — [[Бриттон-Хилл]] дуппурду, аны мийиклиги 105 м (ол бютеу штатланы эм мийик джерлени ичинде эм алашады), штатны шимал кесегиндеди эмда [[Флорида (джарымайрымкан)|Флорида джарымайрымканнга]] кирмейди. Джарымайрымкандагъы эм мийик джери — [[Шекер Баш тау (Флорида)|Шекер Баш тауду]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |title=Флорида: информация о штате |access-date=2019-11-29 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925090312/https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; — 95 м. Штатны территориясыны асламысы алашалыкъладыла, къуру шимал кесегинде дуппурлу джерле бардыла.

=== Климаты ===
[[Файл:Lake Alice Winter.jpg|thumb|left|Шимал Флорида, чапыракъ агъыу.]]
[[Файл:Jacksonville Snow 2.jpg|thumb|Флоридада бек аз тюбеген къар. Джэксонвилл, 1989 джыл.]]
[[Климат]] джаны бла Флорида эки зонагъа бёлюнеди: кёбюсюнде ([[Окичоби]] кёлню шималында) [[климат]] — мылы [[субтропик климат|субтропикады]], къыбылагъа — [[Тропик климат|тропика]]; шималда [[Муссон климат|муссонлуду]], андан да къыбылагъа — океанлы климатды. Майами джумушакъ къышы, къралда къыш кёзюудеги туризмни эм уллу аралыкъларыны бири этеди.

Шимал эмда Ара Флорида джылда 2400—2800 сагъат кюн джарыкъ аладыла, Къыбыла — 2800-3200 сагъат.

Джайны орта температурасы — 26 °С-дан шималда, 28 °С дери къыбылада, къышныкъы — шималда 12 °С-дан башлаб, къыбылада 20 °С дери чыгъады. Джай температурасы 38 °С-дан кёб болмайды. Ара эмда къыбыла кесекледе тенгиз бризле себебли джай алай исси болмайды. Эм уллу регистрация этилген температура Монтичеллону къатында (+43 °С), эм гитче Таллахассини (-19 °С) болгъанды.  [[USDA]] [[Сууукъгъа чыдамлы зонала]]  — шималда 8a башлаб, къыбылада 10 дери.

Джауумланы орта санлары АБШ-ны штатларыны ичинде эм уллуду. Штатда кёб тропикалы джелли джангурла боладыла, штат кёк чартлау бла чемпионду. Аллай джангурланы биргелерине буз джауаргъа да ёчдю, анда торнадола да аз болмайдыла. Флорриданы къыбыласында джерни мийиклигини дараджасы тенгизникиге тенг болгъаны ючюн, [[суу къобуу]]ла андагъы шахарлагъа уллу заран салыучандыла. Къар джаууу къыбылада алкъын тюбемегенди, къуру шимал кесегинде бирли къысха къар джаууу болады, ол да хар джыл сайын болуб турмайды.

[[Файл:Andrew 23 aug 1992 1231Z.jpg|right|thumb|[[Эндрю (тропик циклор)|Эндрю циклон]] 23 август 1992 дж.]]
«Циклонланы кёзюуюнде» джай да, къач да заранлы джеллеге къоркъуу барды. 1855-чиден 2006-чы джылгъа дери Флориданы юсю бла 114 торопик циклон ётгенди, аланы 37 [[Саффирни — Симпсонну шкаласы|3 категориялы]] эмда андан мийик болгъандыла. Тропик циклонла Флориданы джанлаб кетиулери бек аз тюбейди. Къурулушну эмда кюнню халын билиуню бусагъатдагъы дараджасы циклоднла берген заранны азайтыргъа болушхандыла. Алай болса да быллай болумла джокъ болуб къалмагъандыла, сёз ючюн, 1992-чи джылны августунда Эндрю циклонну заманында 40-дан аслам адам ёлгенди. Циклонну мюлкге берген зараны 20 миллиард [[доллар]]дан аслам саналады. Майамиден узакъ болмагъан [[Хомстед (Флорида)|Хомстед]] шахарда, шахар мекямланы 90 % зыян кёргендиле. [[Джангурланы чагъы]] Флоридада асламысы бла июлну аягъандан ноябрны башына дери барады. Эм кёб циклонла штатха сентябрда келедиле.

Флориданы климаты, штатны эм магъаналы табигъат къайнакъларыны бириди. Климат штатха миллионла бла туристлени келтиреди. Артыкъсыз да къыш кёб къонакъ келеди, къышда Флорида шимал-американ [[континент]]ни эм джылы джерлерини бириди. Январны орта температуралары +18° бла +21 °C арасында болуучунда.
[[Файл:South Beach 20080315.jpg|thumb|Майамиде пляжда типик къышхы кюн.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Флориданы уллу шахарларында максимум уллу эмда гитче температурала
|-
! Шахар
! Янв
! Фев
! Мар
! Апр
! Май
! Июн
! Июл
! Авг
! Сен
! Окт
! Ноя
! Дек
|-
![[Джэксонвилл]]&lt;ref name=&quot;jaxweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|title=JACKSONVILLE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010315/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/6
| 20/7
| 23/10
| 26/13
| 30/18
| 32/21
| 33/23
| 33/23
| 31/21
| 27/16
| 23/11
| 19/7
|-
! [[Ки-Уэст]]&lt;ref name=&quot;eywweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|title=KEY WEST WSO AIRPORT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010336/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/18
| 24/19
| 26/21
| 28/22
| 29/24
| 31/26
| 32/27
| 32/27
| 31/26
| 29/24
| 27/22
| 24/19
|-
![[Мелборн (Флорида)|Мелборн]]
| 22/11
| 23/11
| 25/14
| 27/16
| 29/19
| 31/22
| 32/23
| 32/23
| 31/22
| 28/19
| 26/16
| 23/12
|-
![[Майами]]&lt;ref name=&quot;mlbweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|title=MELBOURNE WSO, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011606/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/16
| 25/16
| 27/18
| 28/20
| 30/22
| 31/24
| 32/25
| 32/25
| 31/24
| 29/22
| 27/19
| 25/17
|-
! [[Пенсакола (Флорида)|Пенсакола]]&lt;ref name=&quot;pnsweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|title=PENSACOLA FAA ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011757/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 16/6
| 18/8
| 21/11
| 24/14
| 29/19
| 32/22
| 32/23
| 32/23
| 31/21
| 27/16
| 21/10
| 17/7
|-
! [[Таллахасси]]&lt;ref name=&quot;tlhweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|title=TALLAHASSEE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011942/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/4
| 19/6
| 23/9
| 27/12
| 31/17
| 33/21
| 33/22
| 33/22
| 31/20
| 27/14
| 22/8
| 19/5
|-
! [[Тампа]]&lt;ref name=&quot;tpaweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|title=TAMPA WSCMO ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011949/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 22/11
| 22/11
| 25/14
| 28/17
| 31/20
| 32/23
| 32/24
| 32/24
| 32/23
| 29/19
| 25/14
| 22/11
|}

=== Суулары ===
Флоридада саркъгъан эм уллу суу — [[Сент-Джонс суу|Сент-Джонс]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''St. Johns'') сууду (узунлугъу 499 км). Сент-Джонс суу къаты шималгъа саркъады, ол аны Шимал Американы уллу сууларын асламысындан айырады. Башха штатны уллу суулары — [[Апалачикола]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Apalachicola''), Суванни ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Suwannee''), Оклокони ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Ochlockonee River'').

Флориданы эм уллу кёлю — [[Окичоби (кёл)|Окичоби]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Okeechobee'')&lt;ref&gt;[https://www.gismeteo.ru/news/science/krupnejshee-ozero-floridy-okrasilos-v-zelenyj-vinovaty-opasnye-vodorosli/ Крупнейшее озеро Флориды окрасилось в зеленый: виноваты опасные водоросли]&lt;/ref&gt;. Аны майданы — 1 900 км²&lt;ref&gt;[http://www.florida-rus.com/2026/09/strana-ozer-pod-yuzhnymi-palmami Страна озер под южными пальмами]&lt;/ref&gt;, узунлугъу — 57,5 км, кенглиги — 46,6 км, орта теренлиги — 3 м, максимал теренлиги — 3,7-6 метрди. Окичоби АБШ-ны континентал кесегинде [[Мичиган (кёл)|Мичиган]] кёлден сора майданы бла экинчи кёлдю. Башха штатны уллу кёллери — Джордж ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake George''), Киссимми ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Kissimmee''), Апопка ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Apopka'').

== Халкъы ==
АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Флоридада 21 538 187 адам джашагъанды. Штатны эм адам къалын тюшген шахары - Джэксонвилл. Аны агломерациясында 2020 джылда 1 605 848 адам джашагъанды.

Штатны адамларыны арасында тюрлю-тюрлю миллет, раса эмда дин къауумланы адамлары бардыла. Флорида иммигрантланы тартады, кёб юсю Латин Америкадан. Флориданы халкъыны 65% чакълы бири кеслерин акъла кибик таныйдыла. Штатны миллет къауумларына XX ёмюрню ортасында революциядан сора кёбчюлюкге кёчген кубачыла киредиле. Алагъа Латин Америкадан башха иммигрантла да къошулгъандыла, испан тил а штатны халкъыны 20%-ден асламы хайырланады, артыкъ да бек Майами-Дейд округда.
{| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;; text-align:right; font-size:80%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:90%&quot; |Халкъы къуралгъаны ([[АБШ-де 2020 джылда болгъан санау|2020 джылда]])
|-
! Раса эмда Халкъы&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/race-and-ethnicity-in-the-united-state-2010-and-2020-census.html |title=Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census
|author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=August 12, 2021 |website=census.gov |publisher=United States Census Bureau |access-date=2021-09-26}}&lt;/ref&gt;
! data-sort-type=number |Испан тилли болмагъанладан
! data-sort-type=number |Бютеулей
|-
| [[Испан болмагъан акъла|Акъла]]
|align=right| 51,5%
|align=right| 57,74%
|-
| [[Испанлыла неда Латинле]]
|align=right| -
|align=right| 26,45%
|-
| [[Африкан америкачыла|Къарала]]
|align=right| 14,52%
|align=right| 15,07%
|-
| [[Американ Азиатла]]
|align=right| 2,92%
|align=right| 2,99%
|-
| [[АБШ-ны тамырлы халкълары|Тамырлы халкълары]]
|align=right| 0,20%
|align=right| 0,44%
|-
| [[Шош океанчыла]]
|align=right| 0,05%
|align=right| 0,07%
|-
| Эки неда андан кёб раса
|align=right| 3,68%
|align=right| 18,22%
|-
| Башхала
|align=right| 0,64%
|align=right| 5,48%
|}

=== Дин ===
[[Файл:Mosque in Boca Raton, FL.jpg|мини|Бока Ратон шахарда орналгъан межгит.]]
Флориданы халкъыны дин къуралгъаны:
* [[Христианлыкъ]] — 70%
** [[Протестантла]] — 46%
*** Евангелист протестантла — 24%
** [[Рим католик клиса|Католикле]] — 21%
** [[Мормонла]] — 1%
** [[Православла]] — 1%
** Башха христианлыла — 1%
* [[Ислам|Муслиманла]] — 1%
* Иудейле — 3%
* Индуистле — 1%
* Буддистле — 1%
* Динге къошулмагъанла — 24%
** [[Атеистле]] — 3%
== Экономикасы ==
2025 джылда Флорида штатны экономикасы Бирлешген Штатлада тёртюнчю орунну алгъанды, аны бютеулей штатны БИП 1,834 триллион долларгъа джетгенди, Флоридада адам башына энчи хайыр 76 440 доллар болгъанды. 2025 джылда Флориданы адам башина БИП (номинал) 78 195 долларгъа джетди (штатланы эм Колумбия округну ичинде 34-чю).

2025 джылда гитче предприятияла Флориданы 99,8% бютеу предприятияларындан болгъандыла эмда штатны 39,6% ишчи кючюнюне иш бериучю болдула&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2025 Small Business Profile - Florida |url=https://advocacy.sba.gov/wp-content/uploads/2025/06/Florida_2025-State-Profile.pdf |access-date=February 2, 2026 |website=US Small Business Administration Office of Advocacy}}&lt;/ref&gt;. 2025 джылда Business Observer билдиргеннге кёре, Флорида къуралгъан предприятиелени саны бла АБШ-ны штатларыны арасында биринчи орунну алгъанды: быйыл штатда 698 000 джангы предприятие къуралгъанды&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-23 |title=Report: Florida leads nation in new business creation |url=https://www.businessobserverfl.com/news/2026/jan/23/florida-new-business-creation/ |access-date=2026-02-02 |website=Business Observer |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Эл мюлк Флориданы экономикасыны магъаналы кесегиди. Флорида АБШ-де [[Апельсин|апельсинлени]], [[Манго|мангоны]], джангы [[Помидор|помидорланы]], [[Шекер|шекерни]], татлы [[Нартюх|нартюхню]], джашил [[Фасоль|фасольну]], [[Къудору|къудоруну]], [[Агурча|агурчаланы]], [[Харбуз|харбузланы]], [[Хаун|хаунланы]] эм уллу чыгъарыучу штатды эмда джилекни, [[Мандарин|мандаринлени]], [[Авокадо|авокадоны]], [[грейпфрут]] эм татлы шибижини (Bell Peppers) чыгъаргъан штатланы ичинде экинчиди&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wtsp.com/article/life/welcome-to-florida/plant-city-florida-strawberry-festival/67-7876c747-a445-4f8e-aef8-b9694d55f1c6|title=How Plant City became the Winter Strawberry Capital of the World|date=March 3, 2022|website=wtsp.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stacker.com/stories/florida/most-valuable-crops-grown-florida Most valuable crops grown in Florida]&lt;/ref&gt;.

Флорида АБШ-да гюл ёсдюрюу бла декоратив питомниклени бютеу продукцияларыны чыгъаргъандан 18% чакълы тутады, Калифорния бла биринчи орун ючюн эришиб.

Флорида къыралны базарларына чабакъны уллу джалчытыучуларындан бирисиди. Штатны баш чабакъчы портлары: [[Мексикан богъаз|Мексикан богъазны]] джагъасында [[Пенсакола]] эм [[Апалачикола]], [[Атлантика океан|Атлантиканы]] джагъасында уа [[Фернандина-Бич]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Fernandina Beach'') эм [[Нью-Смерна-Бич]] ({{lang-en|New Smyrna Beach}}''New Smyrna Beach'') шахарла. Флорида Кис архепилагда къызгъылдым креветканы чыгъарадыла, аны джашагъан джерлери Тампадан тыйгъыч айрымканлагъа дери созулгъандыла. Креветкаладан сора, Флориданы чабакъчылары къралны базарларына тюрлю-тюрлю чабакъла бередиле, аланы ичинде испан макрель, къара кефаль, аны кибик моллюскала, омарла эмда крабла. Апалачикола богъазда устрицаланы ёсдюредиле.

Флоридада Полк, Манати эм Хиллсборо округланы кесеклеринде орналгъан Боун-Вэлли регион, дунияда эм уллу белгили фосфатланы джерлеринден бирисиди эмда Бирлешген Штатлада 60% эмда бютеу дунияда 25% чакълы фосфатланы чыгъарыуну береди. Флоридада 28 фосфат рудник барды, аладан 11 ишлейдиле&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-15 |title=Phosphate mining in Florida sustains supply chains, sets standards |url=https://www.blm.gov/blog/2025-09-15/phosphate-mining-florida-sustains-supply-chains-sets-standards |access-date=2025-10-22 |website=Bureau of Land Management |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Туризм штатны экономикасыны эм уллу секторларындан бирисиди: 2024 джылда турист санагъатда 1,8 миллион чакълы бир адам ишлегенди. 2025 джылда Флоридагъа 143,3 миллион турист келгенеди, аладан 9,3 миллион адам башха къыралладан.

== Политикасы ==
Флориданы закончыгъарыучу джыйылыуу — эки палаталадан къуралгъан Флориданы Легислатурасы ([[Ингилиз тил|ингил]].''The Florida State Legislature''). Огъары палатасы - 40 членден къуралгъан Сенатды, тёбен палатасы - 120 членден къуралгъан Келечелени палатасыды. Закончыгъарыучула Сенатда олтургъанла тёрт джылгъа эмда Келечелени палатасында эки джылгъа сайланадыла. Сайлаучула кеслерини округларында джашагъанладан болуб эмда сайлаулагъа дери Флоридада эки джылдан артыкъ джашаб керекдиле.

=== '''Штатны толтуруучу власты''' ===
Флоридада толтуруучу власты губернатордан, вице-губернатордан, баш прокурордан, эл мюлк комиссардан, баш финанс директордан эмда талай толтуруучу департаментден къуралады. Флоридада толтуруучу властха башчылыкъ тёрт джылгъа сайланнган губеранатор этеди. Штатны вице-губернатору губернатор бла бирге сайланады. Флориданы Баш прокурору, эл мюлк комиссары, баш финанс директору энчи сайланнган этедиле. 2019 джылны 8 январдан Флориданы 46-чи губернатору - [[Рон Десантис]] ([[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]])&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/amp/903081 Десантис вступил в борьбу за пост президента США]&lt;/ref&gt;.

=== '''Сюдлюк система''' ===
Флориданы сюдлюк системасыны Флориданы Баш сюдю, беш Апелляция сюдле, биринчи инстанциялы сюдле (20 округ сюдле, 67 графлыкъ сюдле) къураладыла. Флориданы баш сюд органы - алты джылгъа сайланнган джети сюдю бла къуралгъан [[Флориданы Баш сюдю]] ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Supreme Court of Florida''). География тюрлюлюкню баджарыр ючюн штатны алты округундан алты сюдюлени сайланадыла, бирини уа бютеулей сайлау участокда сайлайдыла.

== Административ бёлюннгени ==
Флорида штат  67 округга бёлюнеди. Флориданы эм къалын халкъ округгу — Майами шахар орналгъан [[Майами-Дейд (Флорида, округу)|Майами-Дейд]] округ, эм аз санлы округ — [[Либерти (Флорида, округу)|Либерти]] округ. Майданы бла эм уллу округ — [[Палм-Бич (Флорида, округу)|Палм-Бич]] (5 268 км²) эм гитче — [[Юнион (Флорида, округу)|Юнион]] округ (622 км²).

== Спорту ==
Флоридада юч [[Миллет Футбол Лига|МФЛ]] команда, эки [[Бейсболну Баш Лигасы|ББЛ]] команда, эки [[Миллет Баскетбол Ассоциация|МБА]] команда, эки [[Миллет Хоккей Лига|МХЛ]] команда эмда эки [[Major League Soccer|MLS]] команда бардыла. Флорида кесини биринчи таймаздан усталы баш лигадан спорт командасын 1966 джылда алгъанды, ол заманда Американ футбол лига «Майами Долфинс» команданы къошханды.[[Файл:Ben Hill Griffin Stadium - Florida Gators.jpg|мини|Бен Хилл Гриффинни стадиону]][[NASCAR]] (штаб-фатары Дейтон-Бичде) февралда Флориданы Daytona International Speedway автодромда (Daytona 500 чабышыу къайда баргъан) кесини юч баш сериясын башлайды.

Флорида - уллу гольф арасыды. PGA of America-ны штаб-фатары Палм-Бич-Гарденсде, PGA Tour-ны штаб-фатары Понте-Ведра-Бичде (Джексонвиллни къатында), LPGA-ны штаб-фатары уа Дейтона-Бичде орналадыла.

Майами теннис ачыкъ чемпионаты ATP World Tour Masters 1000 эмда WTA Premier сериялагъа киреди эмда Делрей-Бич теннис ачыкъ чемпионат ATP World Tour 250 сериягъа киреди.

Бен Хилл Гриффинни стадиону официал сыйыныуу 88 548 оруннга кёре Флоридада эм уллу футбол стадиону, американы студент футболунда 12-чи эм дунияда 18-чи стадионду.

Уллу университет футбол командалагъа Атлантика джагъадагъы конференциядан Florida State Seminoles бла Miami Hurricanes эмда Къыбыла-кюнчыгъыш конференциядан Florida Gators киредиле&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|title=Florida's 7 FBS head coaches explain college football's most chaotic state|website=Sbnation.com|date=August 22, 2018|access-date=May 9, 2022|archive-date=April 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409043332/https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== '''Уулау эмда чабакъ тутуу''' ===
Флорида штатда Конституциягъа энчи тюзетиу ишлейди, ол гражданлагъа уугъа эмда чабакъчылыкъгъа тамал эркинликни бегитеди.

Флориданы чабакъ бла кийик табийгъатны сакълауну юсюнден Комиссия (FWC) — ол чабакъ эмда кийик табигъат ресурслагъа оноу этген, лицензияланы берген, сюйюб чабакъ тутаргъа мардаланы эмда джорукъланы белгилеген штатны кърал органы&lt;ref&gt;[https://myfwc.com/ Florida Fish and WildlifeConservation Commission]&lt;/ref&gt;. 

Флодидада джыл сайын 2,8–3 млн адамны сюйген чабакъ тутаргъа тири лицензиясы барды неда лицензияны алгъанды. Аладан 1,9 млн чакълы чабакъчы штатны адамларыдыла, 0,9–1 млн чакълы бир адам а туристледиле. Флорида туристлеге сатылгъан чабакъ тутуу лицензияланы саны бла АБШ-де биринчи орунну таукел алады. 

Штатда 160 000-170 000 чакълы бир регистрация болгъан уучу барды. Кёб юсю ала Флориданы адамладыла, алай а туристле де аллигаторланы эмда суу къанатлыланы уугъа келедиле.

Чабакъ тутуучу сектор 120 000 иш джер къурайды. АБШ-ны спорт чабакъчылыкъны сферасында иш бла джалчытыуну эм мийик дараджасы болгъан беш округундан тёртюсю Флоридада орналады. Уучу сектор уа 14 300 иш джерни къураб эм сакълайды&lt;ref&gt;[https://t-roosevelt.org/florida/ PRESERVE FLORIDA’S FISHING AND HUNTING HERITAGE]&lt;/ref&gt;.

== Сурат галерея ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
File:Tallahassee Old and New Capitols 3.jpg|[[Флориданы Капитолии]]. [[Таллахасси]].
File:Cinderella Castle, Magic Kingdom (2026).jpg|Золушканы къаласы Уолт Диснейни халкъа арасы солуу арасынды. [[Орландо]].
File:The Florida Keys.jpg|[[Флорида Кис]] архипелагда.
File:Miami - Skyline from Harbor.jpg|[[Майами]] шахаргъа Бискейн богъаздан кёрюнюу.
File:VAB and SLS.jpg|Флоридада орналгъан АБШ-ны Кеннеди атлы Космос арасы.
File:Fort Lauderdale-skyline-harbor.jpg|[[Форт Лодердейл]].
File:DT Jax 2022.jpg|[[Джексонвилл]] шахарны арасы кечеде.
File:Lake Deaton - Wildwood, Florida.png|Дитон кёл Уайлдвуд шахарда.
File:Miami Beach, FL - panoramio.jpg| [[Майами Бич]] шахар.
&lt;/gallery&gt;

== Джибериуле ==
* https://www.myflorida.gov/&lt;nowiki/&gt; - Флориданы официал сайты.
* https://www.visitflorida.com/ - Флориданы туристлеге хайырлы сайты.
* https://dos.fl.gov/florida-facts/florida-history/ - Флориданы тарихини юсюнден официал сайты.
== Белгиле ==
{{белгиле}}

{{АБШ-ны административ биримлери}}
{{викигёзен|Florida}}

[[Категория:АБШ]]
[[Категория:Флорида]]</text>
      <sha1>qlknfjmby3ppesvciegsomzpco1uy62</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126326</id>
      <parentid>126325</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:02:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Суулары */</comment>
      <origin>126326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40807" sha1="ofb2bpza4omoly3m72f6e9wz9hgqv3m" xml:space="preserve">{{магъанала}}
{{АБШ-ны штаты
| Аты = Флорида
| Оригинал аты = Florida
| Официал аты = Флорида штат
| Байракъ = Flag of Florida.svg
| ИеликБолушАт = Флориданы
| Мухур = Seal_of_Florida.svg
| Карта = Florida in United States.svg
| Девиз = «[[In God We Trust]]»
| Чам ат = «Кюнлю штат»
| Ара шахар = [[Таллахасси]]
| УллуШахар = [[Джэксонвилл]]
| УллуШахарла = [[Майами]]&lt;br&gt;[[Тампа]]&lt;br&gt;[[Сент-Питерсберг (Флорида)|Сент-Питерсберг]]&lt;br&gt;[[Орландо (город)|Орландо]]&lt;br&gt;[[Хайалиа]]
| Халкъ = 21 538 187
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 3-чю
| Басыннганы = 12
| БасыннганыНомер = 8-чи
| МайданНомер = 22-чи
| Майдан = 170&amp;nbsp;304
| СуунуМайданы = 30&amp;nbsp;634
| СуунуПроценти = 17,9
| Кенглик1 = 24°30'
| Кенглик2 = 31°
| Кенгине = 582
| Узунуна = 721
| Эм уллу мийиклик = 105
| Орта мийиклик = 30
| Эм гитче мийиклик = 0
| ШтатныДатасы = [[3 март]] [[1845 джыл]]
| ШтатныОруну = 27-чи
| ШтатхаДери = [[Флорида территория]]
| Губернатор = [[Десантис, Рон|Рон Десантис]]
| ВицеГубернатор = [[Нуньес, Джанетт|Джанетт Нуньес]]
| ЗакончыгъарыучуОрган = Флориданы Легислатурасы
| ОгъарыПалата = [[Флориданы сенаты]]
| ТёбенПалата = [[Келечилени палатасы (Флорида)|Флориданы келечилерини палатасы]]
| Сенаторла = [[Рубио, Марко|Марко Рубио]]&lt;br&gt;[[Скотт, Рик|Рик Скотт]]
| СагъатБёлге = Кюнчыгъыш заман: [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-5/[[Джайгъы заман|-4]] штатны асламысында ([[Апалачикола (суу)|Апалачикола]] сууну кюнчыгъыш джанындан), Ара-амеркан заман эсе уа [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-6/[[Джайгъы заман|-5]] -кюнбатыш кесегинде
| Къысхартыу = FL
| Commons категория = Флорида
| Джыр = &quot;Old Folks at Home&quot; [[File:Foster - Schumann-Heink - Old Folks at Home (rec. 1918).ogg]]
}}
'''Флори́да'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|393|Флори́да}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |title=Проверка слова: Флорида |website=[[Грамота.ру]] |lang=ru |access-date=2020-03-19 |archive-date=2020-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209183401/http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; ({{IPA-en|ˈflɒrɪdə|US|en-us-Florida.ogg}}, {{IPA-es|floˈɾiða}}, {{lang-es|florida}} «чакъгъан», «джашнагъан» деген сёзден) — [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны]]&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|238|Указатель географических названий}}&lt;/ref&gt; къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, кеси атын джюрютген [[Флорида (джарымайрымкан)|джарымайрымканда]], кюнбатышда [[Мексикан богъаз]] эмда кюнчыгъышда [[Атлантика океан]]ны арасында орналгъан штат.

Къыбылалсында [[Флорида ачыкъбогъаз]] бла джууулады. Шималында [[Алабама]] эмда [[Джорджия]] штатла бла чеклешеди. Тенгиз чеклери бютеу джарымайрымканны узунлугъуна созуладыла, джарымайрымканны тышында да бир къауум территория киреди, аланы ичинде [[Флорида-Кис]] айрымканланы къаууму.

Адам саны — 22 244 823 адам&lt;ref name=&quot;автоссылка88&quot;&gt;{{cite web |title=U.S. Census Bureau QuickFacts Florida |url=https://www.census.gov/quickfacts/FL |publisher=U.S. Census Bureau, 2022 Estimate |access-date=2023-01-02 |archive-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116182837/https://www.census.gov/quickfacts/fl |url-status=live }}&lt;/ref&gt;: адам саны бла АБШ-ны 3-чю штатыды ([[Калифорния|Калифорния]] бла [[Техас]]дан сора)&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/ Census: Florida’s population overtakes New York’s] {{Wayback|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/|date=20170414162928}} [[USA Today]]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Территориясыны майданлыгъы — 170 304 км²: территориясы бла АБШ-ны 22-чи штатыды.

Штатны официал [[АБШ-ны штатларыны чам атларыны тизмеси|чам аты]] - Кюнлю штат ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Sunshine State'').

[[Ара шахар]]ы — [[Таллахасси]]. Штатны эм уллу шахары — [[Джэксонвилл]], уллу шахарлары — [[Майами]], [[Тампа]], [[Орландо (шахар)|Орландо]].

== Тарихи ==
{{Main|Флориданы тарихи}}
=== Испан Флорида ===
Мексикан богъазны джагъасындан 11,5 км узакълыкъда, {{Iw|Пейдж-Ладсон||en|Page-Ladson}} атлы джерде, 9 метрлик теренликде, тийилмеген геологиялыкъ къабатда 14550 джыллыкъ мастодонт сюекле бла таш адырла табылгъандыла&lt;ref&gt;''Jessi J. Halligan'' et al. [https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full Pre-Clovis occupation 14,550 years ago at the Page-Ladson site, Florida, and the peopling of the Americas] {{Wayback|url=https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full |date=20190806220242 }}, Science Advances, 13 May 2016&lt;/ref&gt;.

Америкагъа европачыла келгинчи, джарымайрымканда [[Тимукуа (халкъ)|тимукуа]] (XVIII ёмюрде джокъ этилгендиле), [[калуса]] эмда [[семинолла]] атлы индей халкъла джашагъандыла. Испан конкистадор [[Хуан Понсе де Леон]], былайда 1513-чи джылда кемеден тюшюб, территорияны испан таджны иелиги баямлагъанды, джарымайрымканнга да {{lang-es2|la tierra florida}} атагъанды («джашнагъан джер»). Флорида къурулгъан биринчи шахар, 1564 тамалы салыннган Сан-Агустин болгъанды (бусагъатдагъы [[Сент-Огастин]]). [[Париж мамырлыкъ кесамат (1763)|Париж мамырлыкъ кесаматха]] кёре (1763) Уллу Британия [[Испания Короллукъ|Испаниягъа]] Флориданы [[Гавана|Гаванагъа]] ауушдургъанды, алай а кечирек [[Американ бойсунмаулукъ къазауат]]ны заманында дженгилгени себебли (1775—1783), Флориданы кери берирге керек болгъанды.

XVIII ёмюрде [[крикле]] эмда [[йемасси]]ле Флоридагъа къоранч келтирген чабыуулла этгендиле, аланы эсебинде джерли индейлиле джокъну орнунда болгъандыла (къалгъанларын да испанлыла [[Куба|Кубагъа]] кёчюргендиле).

1821-чи джылны 10-чу июлунда [[Адамсны-Онисни кесаматы]] ишлеб башлагъанды, аннга кёре Испания Флориданы АБШ-гъа бергенди, АБШ уа [[Техас]]ны даулагъанын къойгъанды. 1845-чи джылда Флорида АБШ-ны 27-чи штаты болгъанды.
== Географиясы ==

=== Орналгъаны ===
Флорида, шималында Алабама эмда Джорджия штатла бла чеклешеди. Джарымайрымканны ичинде чек джагъа сыз бла барады, къыбылада уа [[Флорида Кис]] айрымканланы да тутады. Джарымайрымкан бла Флорида Кис архипелагны арасында [[Флорида болгъаз]] барды. Кюнбатышдан [[Мексикан богъаз]], къыбылада [[Флорида ачыкъбогъаз]], кюнчыгъышдан эсе [[Атлантика океан]] бла джууулады.

Флорида штатны асламысы Мексиан богъаз, Антлантика океан эмда Флорида ачыкъбогъазны арасында, кеси атлы джарымайрымкандады. Джай мында GMT-4 бёлге, къыш GMT-5 сагъат бёлге джюрюйдю.

Штатдагъы эм мийик джери — [[Бриттон-Хилл]] дуппурду, аны мийиклиги 105 м (ол бютеу штатланы эм мийик джерлени ичинде эм алашады), штатны шимал кесегиндеди эмда [[Флорида (джарымайрымкан)|Флорида джарымайрымканнга]] кирмейди. Джарымайрымкандагъы эм мийик джери — [[Шекер Баш тау (Флорида)|Шекер Баш тауду]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |title=Флорида: информация о штате |access-date=2019-11-29 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925090312/https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; — 95 м. Штатны территориясыны асламысы алашалыкъладыла, къуру шимал кесегинде дуппурлу джерле бардыла.

=== Климаты ===
[[Файл:Lake Alice Winter.jpg|thumb|left|Шимал Флорида, чапыракъ агъыу.]]
[[Файл:Jacksonville Snow 2.jpg|thumb|Флоридада бек аз тюбеген къар. Джэксонвилл, 1989 джыл.]]
[[Климат]] джаны бла Флорида эки зонагъа бёлюнеди: кёбюсюнде ([[Окичоби]] кёлню шималында) [[климат]] — мылы [[субтропик климат|субтропикады]], къыбылагъа — [[Тропик климат|тропика]]; шималда [[Муссон климат|муссонлуду]], андан да къыбылагъа — океанлы климатды. Майами джумушакъ къышы, къралда къыш кёзюудеги туризмни эм уллу аралыкъларыны бири этеди.

Шимал эмда Ара Флорида джылда 2400—2800 сагъат кюн джарыкъ аладыла, Къыбыла — 2800-3200 сагъат.

Джайны орта температурасы — 26 °С-дан шималда, 28 °С дери къыбылада, къышныкъы — шималда 12 °С-дан башлаб, къыбылада 20 °С дери чыгъады. Джай температурасы 38 °С-дан кёб болмайды. Ара эмда къыбыла кесекледе тенгиз бризле себебли джай алай исси болмайды. Эм уллу регистрация этилген температура Монтичеллону къатында (+43 °С), эм гитче Таллахассини (-19 °С) болгъанды.  [[USDA]] [[Сууукъгъа чыдамлы зонала]]  — шималда 8a башлаб, къыбылада 10 дери.

Джауумланы орта санлары АБШ-ны штатларыны ичинде эм уллуду. Штатда кёб тропикалы джелли джангурла боладыла, штат кёк чартлау бла чемпионду. Аллай джангурланы биргелерине буз джауаргъа да ёчдю, анда торнадола да аз болмайдыла. Флорриданы къыбыласында джерни мийиклигини дараджасы тенгизникиге тенг болгъаны ючюн, [[суу къобуу]]ла андагъы шахарлагъа уллу заран салыучандыла. Къар джаууу къыбылада алкъын тюбемегенди, къуру шимал кесегинде бирли къысха къар джаууу болады, ол да хар джыл сайын болуб турмайды.

[[Файл:Andrew 23 aug 1992 1231Z.jpg|right|thumb|[[Эндрю (тропик циклор)|Эндрю циклон]] 23 август 1992 дж.]]
«Циклонланы кёзюуюнде» джай да, къач да заранлы джеллеге къоркъуу барды. 1855-чиден 2006-чы джылгъа дери Флориданы юсю бла 114 торопик циклон ётгенди, аланы 37 [[Саффирни — Симпсонну шкаласы|3 категориялы]] эмда андан мийик болгъандыла. Тропик циклонла Флориданы джанлаб кетиулери бек аз тюбейди. Къурулушну эмда кюнню халын билиуню бусагъатдагъы дараджасы циклоднла берген заранны азайтыргъа болушхандыла. Алай болса да быллай болумла джокъ болуб къалмагъандыла, сёз ючюн, 1992-чи джылны августунда Эндрю циклонну заманында 40-дан аслам адам ёлгенди. Циклонну мюлкге берген зараны 20 миллиард [[доллар]]дан аслам саналады. Майамиден узакъ болмагъан [[Хомстед (Флорида)|Хомстед]] шахарда, шахар мекямланы 90 % зыян кёргендиле. [[Джангурланы чагъы]] Флоридада асламысы бла июлну аягъандан ноябрны башына дери барады. Эм кёб циклонла штатха сентябрда келедиле.

Флориданы климаты, штатны эм магъаналы табигъат къайнакъларыны бириди. Климат штатха миллионла бла туристлени келтиреди. Артыкъсыз да къыш кёб къонакъ келеди, къышда Флорида шимал-американ [[континент]]ни эм джылы джерлерини бириди. Январны орта температуралары +18° бла +21 °C арасында болуучунда.
[[Файл:South Beach 20080315.jpg|thumb|Майамиде пляжда типик къышхы кюн.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Флориданы уллу шахарларында максимум уллу эмда гитче температурала
|-
! Шахар
! Янв
! Фев
! Мар
! Апр
! Май
! Июн
! Июл
! Авг
! Сен
! Окт
! Ноя
! Дек
|-
![[Джэксонвилл]]&lt;ref name=&quot;jaxweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|title=JACKSONVILLE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010315/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/6
| 20/7
| 23/10
| 26/13
| 30/18
| 32/21
| 33/23
| 33/23
| 31/21
| 27/16
| 23/11
| 19/7
|-
! [[Ки-Уэст]]&lt;ref name=&quot;eywweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|title=KEY WEST WSO AIRPORT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010336/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/18
| 24/19
| 26/21
| 28/22
| 29/24
| 31/26
| 32/27
| 32/27
| 31/26
| 29/24
| 27/22
| 24/19
|-
![[Мелборн (Флорида)|Мелборн]]
| 22/11
| 23/11
| 25/14
| 27/16
| 29/19
| 31/22
| 32/23
| 32/23
| 31/22
| 28/19
| 26/16
| 23/12
|-
![[Майами]]&lt;ref name=&quot;mlbweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|title=MELBOURNE WSO, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011606/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/16
| 25/16
| 27/18
| 28/20
| 30/22
| 31/24
| 32/25
| 32/25
| 31/24
| 29/22
| 27/19
| 25/17
|-
! [[Пенсакола (Флорида)|Пенсакола]]&lt;ref name=&quot;pnsweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|title=PENSACOLA FAA ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011757/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 16/6
| 18/8
| 21/11
| 24/14
| 29/19
| 32/22
| 32/23
| 32/23
| 31/21
| 27/16
| 21/10
| 17/7
|-
! [[Таллахасси]]&lt;ref name=&quot;tlhweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|title=TALLAHASSEE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011942/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/4
| 19/6
| 23/9
| 27/12
| 31/17
| 33/21
| 33/22
| 33/22
| 31/20
| 27/14
| 22/8
| 19/5
|-
! [[Тампа]]&lt;ref name=&quot;tpaweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|title=TAMPA WSCMO ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011949/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 22/11
| 22/11
| 25/14
| 28/17
| 31/20
| 32/23
| 32/24
| 32/24
| 32/23
| 29/19
| 25/14
| 22/11
|}

=== Суулары ===
Флоридада саркъгъан эм уллу суу — [[Сент-Джонс суу|Сент-Джонс]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''St. Johns'') сууду (узунлугъу 499 км). Сент-Джонс суу къаты шималгъа саркъады, ол аны Шимал Американы уллу сууларын асламысындан айырады. Башха штатны уллу суулары — [[Апалачикола]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Apalachicola''), Суванни ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Suwannee''), Оклокони ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Ochlockonee River''). Сент-Мерис сууну юсю бла (узунлугъу 200 км — ден аз кёбюрекди) Флориданы Джорджия бла чекини кесеги ётеди, Пердидо сууну юсю бла уа (105 км чакълы бир) - Алабама бла&lt;ref&gt;[https://prousa.info/florida_nature Природа штата Флорида]&lt;/ref&gt;.

Флориданы эм уллу кёлю — [[Окичоби (кёл)|Окичоби]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Okeechobee'')&lt;ref&gt;[https://www.gismeteo.ru/news/science/krupnejshee-ozero-floridy-okrasilos-v-zelenyj-vinovaty-opasnye-vodorosli/ Крупнейшее озеро Флориды окрасилось в зеленый: виноваты опасные водоросли]&lt;/ref&gt;. Аны майданы — 1 900 км²&lt;ref&gt;[http://www.florida-rus.com/2026/09/strana-ozer-pod-yuzhnymi-palmami Страна озер под южными пальмами]&lt;/ref&gt;, узунлугъу — 57,5 км, кенглиги — 46,6 км, орта теренлиги — 3 м, максимал теренлиги — 3,7-6 метрди. Окичоби АБШ-ны континентал кесегинде [[Мичиган (кёл)|Мичиган]] кёлден сора майданы бла экинчи кёлдю. Башха штатны уллу кёллери — Джордж ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake George''), Киссимми ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Kissimmee''), Апопка ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Apopka'').

== Халкъы ==
АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Флоридада 21 538 187 адам джашагъанды. Штатны эм адам къалын тюшген шахары - Джэксонвилл. Аны агломерациясында 2020 джылда 1 605 848 адам джашагъанды.

Штатны адамларыны арасында тюрлю-тюрлю миллет, раса эмда дин къауумланы адамлары бардыла. Флорида иммигрантланы тартады, кёб юсю Латин Америкадан. Флориданы халкъыны 65% чакълы бири кеслерин акъла кибик таныйдыла. Штатны миллет къауумларына XX ёмюрню ортасында революциядан сора кёбчюлюкге кёчген кубачыла киредиле. Алагъа Латин Америкадан башха иммигрантла да къошулгъандыла, испан тил а штатны халкъыны 20%-ден асламы хайырланады, артыкъ да бек Майами-Дейд округда.
{| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;; text-align:right; font-size:80%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:90%&quot; |Халкъы къуралгъаны ([[АБШ-де 2020 джылда болгъан санау|2020 джылда]])
|-
! Раса эмда Халкъы&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/race-and-ethnicity-in-the-united-state-2010-and-2020-census.html |title=Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census
|author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=August 12, 2021 |website=census.gov |publisher=United States Census Bureau |access-date=2021-09-26}}&lt;/ref&gt;
! data-sort-type=number |Испан тилли болмагъанладан
! data-sort-type=number |Бютеулей
|-
| [[Испан болмагъан акъла|Акъла]]
|align=right| 51,5%
|align=right| 57,74%
|-
| [[Испанлыла неда Латинле]]
|align=right| -
|align=right| 26,45%
|-
| [[Африкан америкачыла|Къарала]]
|align=right| 14,52%
|align=right| 15,07%
|-
| [[Американ Азиатла]]
|align=right| 2,92%
|align=right| 2,99%
|-
| [[АБШ-ны тамырлы халкълары|Тамырлы халкълары]]
|align=right| 0,20%
|align=right| 0,44%
|-
| [[Шош океанчыла]]
|align=right| 0,05%
|align=right| 0,07%
|-
| Эки неда андан кёб раса
|align=right| 3,68%
|align=right| 18,22%
|-
| Башхала
|align=right| 0,64%
|align=right| 5,48%
|}

=== Дин ===
[[Файл:Mosque in Boca Raton, FL.jpg|мини|Бока Ратон шахарда орналгъан межгит.]]
Флориданы халкъыны дин къуралгъаны:
* [[Христианлыкъ]] — 70%
** [[Протестантла]] — 46%
*** Евангелист протестантла — 24%
** [[Рим католик клиса|Католикле]] — 21%
** [[Мормонла]] — 1%
** [[Православла]] — 1%
** Башха христианлыла — 1%
* [[Ислам|Муслиманла]] — 1%
* Иудейле — 3%
* Индуистле — 1%
* Буддистле — 1%
* Динге къошулмагъанла — 24%
** [[Атеистле]] — 3%
== Экономикасы ==
2025 джылда Флорида штатны экономикасы Бирлешген Штатлада тёртюнчю орунну алгъанды, аны бютеулей штатны БИП 1,834 триллион долларгъа джетгенди, Флоридада адам башына энчи хайыр 76 440 доллар болгъанды. 2025 джылда Флориданы адам башина БИП (номинал) 78 195 долларгъа джетди (штатланы эм Колумбия округну ичинде 34-чю).

2025 джылда гитче предприятияла Флориданы 99,8% бютеу предприятияларындан болгъандыла эмда штатны 39,6% ишчи кючюнюне иш бериучю болдула&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2025 Small Business Profile - Florida |url=https://advocacy.sba.gov/wp-content/uploads/2025/06/Florida_2025-State-Profile.pdf |access-date=February 2, 2026 |website=US Small Business Administration Office of Advocacy}}&lt;/ref&gt;. 2025 джылда Business Observer билдиргеннге кёре, Флорида къуралгъан предприятиелени саны бла АБШ-ны штатларыны арасында биринчи орунну алгъанды: быйыл штатда 698 000 джангы предприятие къуралгъанды&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-23 |title=Report: Florida leads nation in new business creation |url=https://www.businessobserverfl.com/news/2026/jan/23/florida-new-business-creation/ |access-date=2026-02-02 |website=Business Observer |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Эл мюлк Флориданы экономикасыны магъаналы кесегиди. Флорида АБШ-де [[Апельсин|апельсинлени]], [[Манго|мангоны]], джангы [[Помидор|помидорланы]], [[Шекер|шекерни]], татлы [[Нартюх|нартюхню]], джашил [[Фасоль|фасольну]], [[Къудору|къудоруну]], [[Агурча|агурчаланы]], [[Харбуз|харбузланы]], [[Хаун|хаунланы]] эм уллу чыгъарыучу штатды эмда джилекни, [[Мандарин|мандаринлени]], [[Авокадо|авокадоны]], [[грейпфрут]] эм татлы шибижини (Bell Peppers) чыгъаргъан штатланы ичинде экинчиди&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wtsp.com/article/life/welcome-to-florida/plant-city-florida-strawberry-festival/67-7876c747-a445-4f8e-aef8-b9694d55f1c6|title=How Plant City became the Winter Strawberry Capital of the World|date=March 3, 2022|website=wtsp.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stacker.com/stories/florida/most-valuable-crops-grown-florida Most valuable crops grown in Florida]&lt;/ref&gt;.

Флорида АБШ-да гюл ёсдюрюу бла декоратив питомниклени бютеу продукцияларыны чыгъаргъандан 18% чакълы тутады, Калифорния бла биринчи орун ючюн эришиб.

Флорида къыралны базарларына чабакъны уллу джалчытыучуларындан бирисиди. Штатны баш чабакъчы портлары: [[Мексикан богъаз|Мексикан богъазны]] джагъасында [[Пенсакола]] эм [[Апалачикола]], [[Атлантика океан|Атлантиканы]] джагъасында уа [[Фернандина-Бич]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Fernandina Beach'') эм [[Нью-Смерна-Бич]] ({{lang-en|New Smyrna Beach}}''New Smyrna Beach'') шахарла. Флорида Кис архепилагда къызгъылдым креветканы чыгъарадыла, аны джашагъан джерлери Тампадан тыйгъыч айрымканлагъа дери созулгъандыла. Креветкаладан сора, Флориданы чабакъчылары къралны базарларына тюрлю-тюрлю чабакъла бередиле, аланы ичинде испан макрель, къара кефаль, аны кибик моллюскала, омарла эмда крабла. Апалачикола богъазда устрицаланы ёсдюредиле.

Флоридада Полк, Манати эм Хиллсборо округланы кесеклеринде орналгъан Боун-Вэлли регион, дунияда эм уллу белгили фосфатланы джерлеринден бирисиди эмда Бирлешген Штатлада 60% эмда бютеу дунияда 25% чакълы фосфатланы чыгъарыуну береди. Флоридада 28 фосфат рудник барды, аладан 11 ишлейдиле&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-15 |title=Phosphate mining in Florida sustains supply chains, sets standards |url=https://www.blm.gov/blog/2025-09-15/phosphate-mining-florida-sustains-supply-chains-sets-standards |access-date=2025-10-22 |website=Bureau of Land Management |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Туризм штатны экономикасыны эм уллу секторларындан бирисиди: 2024 джылда турист санагъатда 1,8 миллион чакълы бир адам ишлегенди. 2025 джылда Флоридагъа 143,3 миллион турист келгенеди, аладан 9,3 миллион адам башха къыралладан.

== Политикасы ==
Флориданы закончыгъарыучу джыйылыуу — эки палаталадан къуралгъан Флориданы Легислатурасы ([[Ингилиз тил|ингил]].''The Florida State Legislature''). Огъары палатасы - 40 членден къуралгъан Сенатды, тёбен палатасы - 120 членден къуралгъан Келечелени палатасыды. Закончыгъарыучула Сенатда олтургъанла тёрт джылгъа эмда Келечелени палатасында эки джылгъа сайланадыла. Сайлаучула кеслерини округларында джашагъанладан болуб эмда сайлаулагъа дери Флоридада эки джылдан артыкъ джашаб керекдиле.

=== '''Штатны толтуруучу власты''' ===
Флоридада толтуруучу власты губернатордан, вице-губернатордан, баш прокурордан, эл мюлк комиссардан, баш финанс директордан эмда талай толтуруучу департаментден къуралады. Флоридада толтуруучу властха башчылыкъ тёрт джылгъа сайланнган губеранатор этеди. Штатны вице-губернатору губернатор бла бирге сайланады. Флориданы Баш прокурору, эл мюлк комиссары, баш финанс директору энчи сайланнган этедиле. 2019 джылны 8 январдан Флориданы 46-чи губернатору - [[Рон Десантис]] ([[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]])&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/amp/903081 Десантис вступил в борьбу за пост президента США]&lt;/ref&gt;.

=== '''Сюдлюк система''' ===
Флориданы сюдлюк системасыны Флориданы Баш сюдю, беш Апелляция сюдле, биринчи инстанциялы сюдле (20 округ сюдле, 67 графлыкъ сюдле) къураладыла. Флориданы баш сюд органы - алты джылгъа сайланнган джети сюдю бла къуралгъан [[Флориданы Баш сюдю]] ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Supreme Court of Florida''). География тюрлюлюкню баджарыр ючюн штатны алты округундан алты сюдюлени сайланадыла, бирини уа бютеулей сайлау участокда сайлайдыла.

== Административ бёлюннгени ==
Флорида штат  67 округга бёлюнеди. Флориданы эм къалын халкъ округгу — Майами шахар орналгъан [[Майами-Дейд (Флорида, округу)|Майами-Дейд]] округ, эм аз санлы округ — [[Либерти (Флорида, округу)|Либерти]] округ. Майданы бла эм уллу округ — [[Палм-Бич (Флорида, округу)|Палм-Бич]] (5 268 км²) эм гитче — [[Юнион (Флорида, округу)|Юнион]] округ (622 км²).

== Спорту ==
Флоридада юч [[Миллет Футбол Лига|МФЛ]] команда, эки [[Бейсболну Баш Лигасы|ББЛ]] команда, эки [[Миллет Баскетбол Ассоциация|МБА]] команда, эки [[Миллет Хоккей Лига|МХЛ]] команда эмда эки [[Major League Soccer|MLS]] команда бардыла. Флорида кесини биринчи таймаздан усталы баш лигадан спорт командасын 1966 джылда алгъанды, ол заманда Американ футбол лига «Майами Долфинс» команданы къошханды.[[Файл:Ben Hill Griffin Stadium - Florida Gators.jpg|мини|Бен Хилл Гриффинни стадиону]][[NASCAR]] (штаб-фатары Дейтон-Бичде) февралда Флориданы Daytona International Speedway автодромда (Daytona 500 чабышыу къайда баргъан) кесини юч баш сериясын башлайды.

Флорида - уллу гольф арасыды. PGA of America-ны штаб-фатары Палм-Бич-Гарденсде, PGA Tour-ны штаб-фатары Понте-Ведра-Бичде (Джексонвиллни къатында), LPGA-ны штаб-фатары уа Дейтона-Бичде орналадыла.

Майами теннис ачыкъ чемпионаты ATP World Tour Masters 1000 эмда WTA Premier сериялагъа киреди эмда Делрей-Бич теннис ачыкъ чемпионат ATP World Tour 250 сериягъа киреди.

Бен Хилл Гриффинни стадиону официал сыйыныуу 88 548 оруннга кёре Флоридада эм уллу футбол стадиону, американы студент футболунда 12-чи эм дунияда 18-чи стадионду.

Уллу университет футбол командалагъа Атлантика джагъадагъы конференциядан Florida State Seminoles бла Miami Hurricanes эмда Къыбыла-кюнчыгъыш конференциядан Florida Gators киредиле&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|title=Florida's 7 FBS head coaches explain college football's most chaotic state|website=Sbnation.com|date=August 22, 2018|access-date=May 9, 2022|archive-date=April 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409043332/https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== '''Уулау эмда чабакъ тутуу''' ===
Флорида штатда Конституциягъа энчи тюзетиу ишлейди, ол гражданлагъа уугъа эмда чабакъчылыкъгъа тамал эркинликни бегитеди.

Флориданы чабакъ бла кийик табийгъатны сакълауну юсюнден Комиссия (FWC) — ол чабакъ эмда кийик табигъат ресурслагъа оноу этген, лицензияланы берген, сюйюб чабакъ тутаргъа мардаланы эмда джорукъланы белгилеген штатны кърал органы&lt;ref&gt;[https://myfwc.com/ Florida Fish and WildlifeConservation Commission]&lt;/ref&gt;. 

Флодидада джыл сайын 2,8–3 млн адамны сюйген чабакъ тутаргъа тири лицензиясы барды неда лицензияны алгъанды. Аладан 1,9 млн чакълы чабакъчы штатны адамларыдыла, 0,9–1 млн чакълы бир адам а туристледиле. Флорида туристлеге сатылгъан чабакъ тутуу лицензияланы саны бла АБШ-де биринчи орунну таукел алады. 

Штатда 160 000-170 000 чакълы бир регистрация болгъан уучу барды. Кёб юсю ала Флориданы адамладыла, алай а туристле де аллигаторланы эмда суу къанатлыланы уугъа келедиле.

Чабакъ тутуучу сектор 120 000 иш джер къурайды. АБШ-ны спорт чабакъчылыкъны сферасында иш бла джалчытыуну эм мийик дараджасы болгъан беш округундан тёртюсю Флоридада орналады. Уучу сектор уа 14 300 иш джерни къураб эм сакълайды&lt;ref&gt;[https://t-roosevelt.org/florida/ PRESERVE FLORIDA’S FISHING AND HUNTING HERITAGE]&lt;/ref&gt;.

== Сурат галерея ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
File:Tallahassee Old and New Capitols 3.jpg|[[Флориданы Капитолии]]. [[Таллахасси]].
File:Cinderella Castle, Magic Kingdom (2026).jpg|Золушканы къаласы Уолт Диснейни халкъа арасы солуу арасынды. [[Орландо]].
File:The Florida Keys.jpg|[[Флорида Кис]] архипелагда.
File:Miami - Skyline from Harbor.jpg|[[Майами]] шахаргъа Бискейн богъаздан кёрюнюу.
File:VAB and SLS.jpg|Флоридада орналгъан АБШ-ны Кеннеди атлы Космос арасы.
File:Fort Lauderdale-skyline-harbor.jpg|[[Форт Лодердейл]].
File:DT Jax 2022.jpg|[[Джексонвилл]] шахарны арасы кечеде.
File:Lake Deaton - Wildwood, Florida.png|Дитон кёл Уайлдвуд шахарда.
File:Miami Beach, FL - panoramio.jpg| [[Майами Бич]] шахар.
&lt;/gallery&gt;

== Джибериуле ==
* https://www.myflorida.gov/&lt;nowiki/&gt; - Флориданы официал сайты.
* https://www.visitflorida.com/ - Флориданы туристлеге хайырлы сайты.
* https://dos.fl.gov/florida-facts/florida-history/ - Флориданы тарихини юсюнден официал сайты.
== Белгиле ==
{{белгиле}}

{{АБШ-ны административ биримлери}}
{{викигёзен|Florida}}

[[Категория:АБШ]]
[[Категория:Флорида]]</text>
      <sha1>ofb2bpza4omoly3m72f6e9wz9hgqv3m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126327</id>
      <parentid>126326</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:06:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Суулары */</comment>
      <origin>126327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40949" sha1="0xphxi7stkandxgjkllcmznuixzq87x" xml:space="preserve">{{магъанала}}
{{АБШ-ны штаты
| Аты = Флорида
| Оригинал аты = Florida
| Официал аты = Флорида штат
| Байракъ = Flag of Florida.svg
| ИеликБолушАт = Флориданы
| Мухур = Seal_of_Florida.svg
| Карта = Florida in United States.svg
| Девиз = «[[In God We Trust]]»
| Чам ат = «Кюнлю штат»
| Ара шахар = [[Таллахасси]]
| УллуШахар = [[Джэксонвилл]]
| УллуШахарла = [[Майами]]&lt;br&gt;[[Тампа]]&lt;br&gt;[[Сент-Питерсберг (Флорида)|Сент-Питерсберг]]&lt;br&gt;[[Орландо (город)|Орландо]]&lt;br&gt;[[Хайалиа]]
| Халкъ = 21 538 187
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 3-чю
| Басыннганы = 12
| БасыннганыНомер = 8-чи
| МайданНомер = 22-чи
| Майдан = 170&amp;nbsp;304
| СуунуМайданы = 30&amp;nbsp;634
| СуунуПроценти = 17,9
| Кенглик1 = 24°30'
| Кенглик2 = 31°
| Кенгине = 582
| Узунуна = 721
| Эм уллу мийиклик = 105
| Орта мийиклик = 30
| Эм гитче мийиклик = 0
| ШтатныДатасы = [[3 март]] [[1845 джыл]]
| ШтатныОруну = 27-чи
| ШтатхаДери = [[Флорида территория]]
| Губернатор = [[Десантис, Рон|Рон Десантис]]
| ВицеГубернатор = [[Нуньес, Джанетт|Джанетт Нуньес]]
| ЗакончыгъарыучуОрган = Флориданы Легислатурасы
| ОгъарыПалата = [[Флориданы сенаты]]
| ТёбенПалата = [[Келечилени палатасы (Флорида)|Флориданы келечилерини палатасы]]
| Сенаторла = [[Рубио, Марко|Марко Рубио]]&lt;br&gt;[[Скотт, Рик|Рик Скотт]]
| СагъатБёлге = Кюнчыгъыш заман: [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-5/[[Джайгъы заман|-4]] штатны асламысында ([[Апалачикола (суу)|Апалачикола]] сууну кюнчыгъыш джанындан), Ара-амеркан заман эсе уа [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-6/[[Джайгъы заман|-5]] -кюнбатыш кесегинде
| Къысхартыу = FL
| Commons категория = Флорида
| Джыр = &quot;Old Folks at Home&quot; [[File:Foster - Schumann-Heink - Old Folks at Home (rec. 1918).ogg]]
}}
'''Флори́да'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|393|Флори́да}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |title=Проверка слова: Флорида |website=[[Грамота.ру]] |lang=ru |access-date=2020-03-19 |archive-date=2020-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209183401/http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; ({{IPA-en|ˈflɒrɪdə|US|en-us-Florida.ogg}}, {{IPA-es|floˈɾiða}}, {{lang-es|florida}} «чакъгъан», «джашнагъан» деген сёзден) — [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны]]&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|238|Указатель географических названий}}&lt;/ref&gt; къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, кеси атын джюрютген [[Флорида (джарымайрымкан)|джарымайрымканда]], кюнбатышда [[Мексикан богъаз]] эмда кюнчыгъышда [[Атлантика океан]]ны арасында орналгъан штат.

Къыбылалсында [[Флорида ачыкъбогъаз]] бла джууулады. Шималында [[Алабама]] эмда [[Джорджия]] штатла бла чеклешеди. Тенгиз чеклери бютеу джарымайрымканны узунлугъуна созуладыла, джарымайрымканны тышында да бир къауум территория киреди, аланы ичинде [[Флорида-Кис]] айрымканланы къаууму.

Адам саны — 22 244 823 адам&lt;ref name=&quot;автоссылка88&quot;&gt;{{cite web |title=U.S. Census Bureau QuickFacts Florida |url=https://www.census.gov/quickfacts/FL |publisher=U.S. Census Bureau, 2022 Estimate |access-date=2023-01-02 |archive-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116182837/https://www.census.gov/quickfacts/fl |url-status=live }}&lt;/ref&gt;: адам саны бла АБШ-ны 3-чю штатыды ([[Калифорния|Калифорния]] бла [[Техас]]дан сора)&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/ Census: Florida’s population overtakes New York’s] {{Wayback|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/|date=20170414162928}} [[USA Today]]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Территориясыны майданлыгъы — 170 304 км²: территориясы бла АБШ-ны 22-чи штатыды.

Штатны официал [[АБШ-ны штатларыны чам атларыны тизмеси|чам аты]] - Кюнлю штат ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Sunshine State'').

[[Ара шахар]]ы — [[Таллахасси]]. Штатны эм уллу шахары — [[Джэксонвилл]], уллу шахарлары — [[Майами]], [[Тампа]], [[Орландо (шахар)|Орландо]].

== Тарихи ==
{{Main|Флориданы тарихи}}
=== Испан Флорида ===
Мексикан богъазны джагъасындан 11,5 км узакълыкъда, {{Iw|Пейдж-Ладсон||en|Page-Ladson}} атлы джерде, 9 метрлик теренликде, тийилмеген геологиялыкъ къабатда 14550 джыллыкъ мастодонт сюекле бла таш адырла табылгъандыла&lt;ref&gt;''Jessi J. Halligan'' et al. [https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full Pre-Clovis occupation 14,550 years ago at the Page-Ladson site, Florida, and the peopling of the Americas] {{Wayback|url=https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full |date=20190806220242 }}, Science Advances, 13 May 2016&lt;/ref&gt;.

Америкагъа европачыла келгинчи, джарымайрымканда [[Тимукуа (халкъ)|тимукуа]] (XVIII ёмюрде джокъ этилгендиле), [[калуса]] эмда [[семинолла]] атлы индей халкъла джашагъандыла. Испан конкистадор [[Хуан Понсе де Леон]], былайда 1513-чи джылда кемеден тюшюб, территорияны испан таджны иелиги баямлагъанды, джарымайрымканнга да {{lang-es2|la tierra florida}} атагъанды («джашнагъан джер»). Флорида къурулгъан биринчи шахар, 1564 тамалы салыннган Сан-Агустин болгъанды (бусагъатдагъы [[Сент-Огастин]]). [[Париж мамырлыкъ кесамат (1763)|Париж мамырлыкъ кесаматха]] кёре (1763) Уллу Британия [[Испания Короллукъ|Испаниягъа]] Флориданы [[Гавана|Гаванагъа]] ауушдургъанды, алай а кечирек [[Американ бойсунмаулукъ къазауат]]ны заманында дженгилгени себебли (1775—1783), Флориданы кери берирге керек болгъанды.

XVIII ёмюрде [[крикле]] эмда [[йемасси]]ле Флоридагъа къоранч келтирген чабыуулла этгендиле, аланы эсебинде джерли индейлиле джокъну орнунда болгъандыла (къалгъанларын да испанлыла [[Куба|Кубагъа]] кёчюргендиле).

1821-чи джылны 10-чу июлунда [[Адамсны-Онисни кесаматы]] ишлеб башлагъанды, аннга кёре Испания Флориданы АБШ-гъа бергенди, АБШ уа [[Техас]]ны даулагъанын къойгъанды. 1845-чи джылда Флорида АБШ-ны 27-чи штаты болгъанды.
== Географиясы ==

=== Орналгъаны ===
Флорида, шималында Алабама эмда Джорджия штатла бла чеклешеди. Джарымайрымканны ичинде чек джагъа сыз бла барады, къыбылада уа [[Флорида Кис]] айрымканланы да тутады. Джарымайрымкан бла Флорида Кис архипелагны арасында [[Флорида болгъаз]] барды. Кюнбатышдан [[Мексикан богъаз]], къыбылада [[Флорида ачыкъбогъаз]], кюнчыгъышдан эсе [[Атлантика океан]] бла джууулады.

Флорида штатны асламысы Мексиан богъаз, Антлантика океан эмда Флорида ачыкъбогъазны арасында, кеси атлы джарымайрымкандады. Джай мында GMT-4 бёлге, къыш GMT-5 сагъат бёлге джюрюйдю.

Штатдагъы эм мийик джери — [[Бриттон-Хилл]] дуппурду, аны мийиклиги 105 м (ол бютеу штатланы эм мийик джерлени ичинде эм алашады), штатны шимал кесегиндеди эмда [[Флорида (джарымайрымкан)|Флорида джарымайрымканнга]] кирмейди. Джарымайрымкандагъы эм мийик джери — [[Шекер Баш тау (Флорида)|Шекер Баш тауду]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |title=Флорида: информация о штате |access-date=2019-11-29 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925090312/https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; — 95 м. Штатны территориясыны асламысы алашалыкъладыла, къуру шимал кесегинде дуппурлу джерле бардыла.

=== Климаты ===
[[Файл:Lake Alice Winter.jpg|thumb|left|Шимал Флорида, чапыракъ агъыу.]]
[[Файл:Jacksonville Snow 2.jpg|thumb|Флоридада бек аз тюбеген къар. Джэксонвилл, 1989 джыл.]]
[[Климат]] джаны бла Флорида эки зонагъа бёлюнеди: кёбюсюнде ([[Окичоби]] кёлню шималында) [[климат]] — мылы [[субтропик климат|субтропикады]], къыбылагъа — [[Тропик климат|тропика]]; шималда [[Муссон климат|муссонлуду]], андан да къыбылагъа — океанлы климатды. Майами джумушакъ къышы, къралда къыш кёзюудеги туризмни эм уллу аралыкъларыны бири этеди.

Шимал эмда Ара Флорида джылда 2400—2800 сагъат кюн джарыкъ аладыла, Къыбыла — 2800-3200 сагъат.

Джайны орта температурасы — 26 °С-дан шималда, 28 °С дери къыбылада, къышныкъы — шималда 12 °С-дан башлаб, къыбылада 20 °С дери чыгъады. Джай температурасы 38 °С-дан кёб болмайды. Ара эмда къыбыла кесекледе тенгиз бризле себебли джай алай исси болмайды. Эм уллу регистрация этилген температура Монтичеллону къатында (+43 °С), эм гитче Таллахассини (-19 °С) болгъанды.  [[USDA]] [[Сууукъгъа чыдамлы зонала]]  — шималда 8a башлаб, къыбылада 10 дери.

Джауумланы орта санлары АБШ-ны штатларыны ичинде эм уллуду. Штатда кёб тропикалы джелли джангурла боладыла, штат кёк чартлау бла чемпионду. Аллай джангурланы биргелерине буз джауаргъа да ёчдю, анда торнадола да аз болмайдыла. Флорриданы къыбыласында джерни мийиклигини дараджасы тенгизникиге тенг болгъаны ючюн, [[суу къобуу]]ла андагъы шахарлагъа уллу заран салыучандыла. Къар джаууу къыбылада алкъын тюбемегенди, къуру шимал кесегинде бирли къысха къар джаууу болады, ол да хар джыл сайын болуб турмайды.

[[Файл:Andrew 23 aug 1992 1231Z.jpg|right|thumb|[[Эндрю (тропик циклор)|Эндрю циклон]] 23 август 1992 дж.]]
«Циклонланы кёзюуюнде» джай да, къач да заранлы джеллеге къоркъуу барды. 1855-чиден 2006-чы джылгъа дери Флориданы юсю бла 114 торопик циклон ётгенди, аланы 37 [[Саффирни — Симпсонну шкаласы|3 категориялы]] эмда андан мийик болгъандыла. Тропик циклонла Флориданы джанлаб кетиулери бек аз тюбейди. Къурулушну эмда кюнню халын билиуню бусагъатдагъы дараджасы циклоднла берген заранны азайтыргъа болушхандыла. Алай болса да быллай болумла джокъ болуб къалмагъандыла, сёз ючюн, 1992-чи джылны августунда Эндрю циклонну заманында 40-дан аслам адам ёлгенди. Циклонну мюлкге берген зараны 20 миллиард [[доллар]]дан аслам саналады. Майамиден узакъ болмагъан [[Хомстед (Флорида)|Хомстед]] шахарда, шахар мекямланы 90 % зыян кёргендиле. [[Джангурланы чагъы]] Флоридада асламысы бла июлну аягъандан ноябрны башына дери барады. Эм кёб циклонла штатха сентябрда келедиле.

Флориданы климаты, штатны эм магъаналы табигъат къайнакъларыны бириди. Климат штатха миллионла бла туристлени келтиреди. Артыкъсыз да къыш кёб къонакъ келеди, къышда Флорида шимал-американ [[континент]]ни эм джылы джерлерини бириди. Январны орта температуралары +18° бла +21 °C арасында болуучунда.
[[Файл:South Beach 20080315.jpg|thumb|Майамиде пляжда типик къышхы кюн.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Флориданы уллу шахарларында максимум уллу эмда гитче температурала
|-
! Шахар
! Янв
! Фев
! Мар
! Апр
! Май
! Июн
! Июл
! Авг
! Сен
! Окт
! Ноя
! Дек
|-
![[Джэксонвилл]]&lt;ref name=&quot;jaxweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|title=JACKSONVILLE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010315/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/6
| 20/7
| 23/10
| 26/13
| 30/18
| 32/21
| 33/23
| 33/23
| 31/21
| 27/16
| 23/11
| 19/7
|-
! [[Ки-Уэст]]&lt;ref name=&quot;eywweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|title=KEY WEST WSO AIRPORT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010336/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/18
| 24/19
| 26/21
| 28/22
| 29/24
| 31/26
| 32/27
| 32/27
| 31/26
| 29/24
| 27/22
| 24/19
|-
![[Мелборн (Флорида)|Мелборн]]
| 22/11
| 23/11
| 25/14
| 27/16
| 29/19
| 31/22
| 32/23
| 32/23
| 31/22
| 28/19
| 26/16
| 23/12
|-
![[Майами]]&lt;ref name=&quot;mlbweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|title=MELBOURNE WSO, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011606/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/16
| 25/16
| 27/18
| 28/20
| 30/22
| 31/24
| 32/25
| 32/25
| 31/24
| 29/22
| 27/19
| 25/17
|-
! [[Пенсакола (Флорида)|Пенсакола]]&lt;ref name=&quot;pnsweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|title=PENSACOLA FAA ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011757/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 16/6
| 18/8
| 21/11
| 24/14
| 29/19
| 32/22
| 32/23
| 32/23
| 31/21
| 27/16
| 21/10
| 17/7
|-
! [[Таллахасси]]&lt;ref name=&quot;tlhweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|title=TALLAHASSEE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011942/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/4
| 19/6
| 23/9
| 27/12
| 31/17
| 33/21
| 33/22
| 33/22
| 31/20
| 27/14
| 22/8
| 19/5
|-
! [[Тампа]]&lt;ref name=&quot;tpaweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|title=TAMPA WSCMO ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011949/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 22/11
| 22/11
| 25/14
| 28/17
| 31/20
| 32/23
| 32/24
| 32/24
| 32/23
| 29/19
| 25/14
| 22/11
|}

=== Суулары ===
Флоридада саркъгъан эм уллу суу — [[Сент-Джонс суу|Сент-Джонс]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''St. Johns'') сууду (узунлугъу 499 км). Сент-Джонс суу къаты шималгъа саркъады, ол аны Шимал Американы уллу сууларын асламысындан айырады. Башха штатны уллу суулары — [[Апалачикола]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Apalachicola''), [[Суванни (суу)|Суванни]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Suwannee''), [[Оклокони (суу)|Оклокони]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Ochlockonee River''). Сент-Мерис сууну юсю бла (узунлугъу 200 км — ден аз кёбюрекди) Флориданы Джорджия бла чекини кесеги ётеди, [[Пердидо (суу)|Пердидо]] сууну юсю бла уа (105 км чакълы бир) - Алабама бла&lt;ref&gt;[https://prousa.info/florida_nature Природа штата Флорида]&lt;/ref&gt;.

Флориданы эм уллу кёлю — [[Окичоби (кёл)|Окичоби]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Okeechobee'')&lt;ref&gt;[https://www.gismeteo.ru/news/science/krupnejshee-ozero-floridy-okrasilos-v-zelenyj-vinovaty-opasnye-vodorosli/ Крупнейшее озеро Флориды окрасилось в зеленый: виноваты опасные водоросли]&lt;/ref&gt;. Аны майданы — 1 900 км²&lt;ref&gt;[http://www.florida-rus.com/2026/09/strana-ozer-pod-yuzhnymi-palmami Страна озер под южными пальмами]&lt;/ref&gt;, узунлугъу — 57,5 км, кенглиги — 46,6 км, орта теренлиги — 3 м, максимал теренлиги — 3,7-6 метрди. Окичоби АБШ-ны континентал кесегинде [[Мичиган (кёл)|Мичиган]] кёлден сора майданы бла экинчи кёлдю. Башха штатны уллу кёллери — Джордж ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake George''), [[Киссимми (кёл)|Киссимми]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Kissimmee''), [[Апопка (кёл)|Апопка]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Apopka'').

== Халкъы ==
АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Флоридада 21 538 187 адам джашагъанды. Штатны эм адам къалын тюшген шахары - Джэксонвилл. Аны агломерациясында 2020 джылда 1 605 848 адам джашагъанды.

Штатны адамларыны арасында тюрлю-тюрлю миллет, раса эмда дин къауумланы адамлары бардыла. Флорида иммигрантланы тартады, кёб юсю Латин Америкадан. Флориданы халкъыны 65% чакълы бири кеслерин акъла кибик таныйдыла. Штатны миллет къауумларына XX ёмюрню ортасында революциядан сора кёбчюлюкге кёчген кубачыла киредиле. Алагъа Латин Америкадан башха иммигрантла да къошулгъандыла, испан тил а штатны халкъыны 20%-ден асламы хайырланады, артыкъ да бек Майами-Дейд округда.
{| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;; text-align:right; font-size:80%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:90%&quot; |Халкъы къуралгъаны ([[АБШ-де 2020 джылда болгъан санау|2020 джылда]])
|-
! Раса эмда Халкъы&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/race-and-ethnicity-in-the-united-state-2010-and-2020-census.html |title=Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census
|author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=August 12, 2021 |website=census.gov |publisher=United States Census Bureau |access-date=2021-09-26}}&lt;/ref&gt;
! data-sort-type=number |Испан тилли болмагъанладан
! data-sort-type=number |Бютеулей
|-
| [[Испан болмагъан акъла|Акъла]]
|align=right| 51,5%
|align=right| 57,74%
|-
| [[Испанлыла неда Латинле]]
|align=right| -
|align=right| 26,45%
|-
| [[Африкан америкачыла|Къарала]]
|align=right| 14,52%
|align=right| 15,07%
|-
| [[Американ Азиатла]]
|align=right| 2,92%
|align=right| 2,99%
|-
| [[АБШ-ны тамырлы халкълары|Тамырлы халкълары]]
|align=right| 0,20%
|align=right| 0,44%
|-
| [[Шош океанчыла]]
|align=right| 0,05%
|align=right| 0,07%
|-
| Эки неда андан кёб раса
|align=right| 3,68%
|align=right| 18,22%
|-
| Башхала
|align=right| 0,64%
|align=right| 5,48%
|}

=== Дин ===
[[Файл:Mosque in Boca Raton, FL.jpg|мини|Бока Ратон шахарда орналгъан межгит.]]
Флориданы халкъыны дин къуралгъаны:
* [[Христианлыкъ]] — 70%
** [[Протестантла]] — 46%
*** Евангелист протестантла — 24%
** [[Рим католик клиса|Католикле]] — 21%
** [[Мормонла]] — 1%
** [[Православла]] — 1%
** Башха христианлыла — 1%
* [[Ислам|Муслиманла]] — 1%
* Иудейле — 3%
* Индуистле — 1%
* Буддистле — 1%
* Динге къошулмагъанла — 24%
** [[Атеистле]] — 3%
== Экономикасы ==
2025 джылда Флорида штатны экономикасы Бирлешген Штатлада тёртюнчю орунну алгъанды, аны бютеулей штатны БИП 1,834 триллион долларгъа джетгенди, Флоридада адам башына энчи хайыр 76 440 доллар болгъанды. 2025 джылда Флориданы адам башина БИП (номинал) 78 195 долларгъа джетди (штатланы эм Колумбия округну ичинде 34-чю).

2025 джылда гитче предприятияла Флориданы 99,8% бютеу предприятияларындан болгъандыла эмда штатны 39,6% ишчи кючюнюне иш бериучю болдула&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2025 Small Business Profile - Florida |url=https://advocacy.sba.gov/wp-content/uploads/2025/06/Florida_2025-State-Profile.pdf |access-date=February 2, 2026 |website=US Small Business Administration Office of Advocacy}}&lt;/ref&gt;. 2025 джылда Business Observer билдиргеннге кёре, Флорида къуралгъан предприятиелени саны бла АБШ-ны штатларыны арасында биринчи орунну алгъанды: быйыл штатда 698 000 джангы предприятие къуралгъанды&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-23 |title=Report: Florida leads nation in new business creation |url=https://www.businessobserverfl.com/news/2026/jan/23/florida-new-business-creation/ |access-date=2026-02-02 |website=Business Observer |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Эл мюлк Флориданы экономикасыны магъаналы кесегиди. Флорида АБШ-де [[Апельсин|апельсинлени]], [[Манго|мангоны]], джангы [[Помидор|помидорланы]], [[Шекер|шекерни]], татлы [[Нартюх|нартюхню]], джашил [[Фасоль|фасольну]], [[Къудору|къудоруну]], [[Агурча|агурчаланы]], [[Харбуз|харбузланы]], [[Хаун|хаунланы]] эм уллу чыгъарыучу штатды эмда джилекни, [[Мандарин|мандаринлени]], [[Авокадо|авокадоны]], [[грейпфрут]] эм татлы шибижини (Bell Peppers) чыгъаргъан штатланы ичинде экинчиди&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wtsp.com/article/life/welcome-to-florida/plant-city-florida-strawberry-festival/67-7876c747-a445-4f8e-aef8-b9694d55f1c6|title=How Plant City became the Winter Strawberry Capital of the World|date=March 3, 2022|website=wtsp.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stacker.com/stories/florida/most-valuable-crops-grown-florida Most valuable crops grown in Florida]&lt;/ref&gt;.

Флорида АБШ-да гюл ёсдюрюу бла декоратив питомниклени бютеу продукцияларыны чыгъаргъандан 18% чакълы тутады, Калифорния бла биринчи орун ючюн эришиб.

Флорида къыралны базарларына чабакъны уллу джалчытыучуларындан бирисиди. Штатны баш чабакъчы портлары: [[Мексикан богъаз|Мексикан богъазны]] джагъасында [[Пенсакола]] эм [[Апалачикола]], [[Атлантика океан|Атлантиканы]] джагъасында уа [[Фернандина-Бич]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Fernandina Beach'') эм [[Нью-Смерна-Бич]] ({{lang-en|New Smyrna Beach}}''New Smyrna Beach'') шахарла. Флорида Кис архепилагда къызгъылдым креветканы чыгъарадыла, аны джашагъан джерлери Тампадан тыйгъыч айрымканлагъа дери созулгъандыла. Креветкаладан сора, Флориданы чабакъчылары къралны базарларына тюрлю-тюрлю чабакъла бередиле, аланы ичинде испан макрель, къара кефаль, аны кибик моллюскала, омарла эмда крабла. Апалачикола богъазда устрицаланы ёсдюредиле.

Флоридада Полк, Манати эм Хиллсборо округланы кесеклеринде орналгъан Боун-Вэлли регион, дунияда эм уллу белгили фосфатланы джерлеринден бирисиди эмда Бирлешген Штатлада 60% эмда бютеу дунияда 25% чакълы фосфатланы чыгъарыуну береди. Флоридада 28 фосфат рудник барды, аладан 11 ишлейдиле&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-15 |title=Phosphate mining in Florida sustains supply chains, sets standards |url=https://www.blm.gov/blog/2025-09-15/phosphate-mining-florida-sustains-supply-chains-sets-standards |access-date=2025-10-22 |website=Bureau of Land Management |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Туризм штатны экономикасыны эм уллу секторларындан бирисиди: 2024 джылда турист санагъатда 1,8 миллион чакълы бир адам ишлегенди. 2025 джылда Флоридагъа 143,3 миллион турист келгенеди, аладан 9,3 миллион адам башха къыралладан.

== Политикасы ==
Флориданы закончыгъарыучу джыйылыуу — эки палаталадан къуралгъан Флориданы Легислатурасы ([[Ингилиз тил|ингил]].''The Florida State Legislature''). Огъары палатасы - 40 членден къуралгъан Сенатды, тёбен палатасы - 120 членден къуралгъан Келечелени палатасыды. Закончыгъарыучула Сенатда олтургъанла тёрт джылгъа эмда Келечелени палатасында эки джылгъа сайланадыла. Сайлаучула кеслерини округларында джашагъанладан болуб эмда сайлаулагъа дери Флоридада эки джылдан артыкъ джашаб керекдиле.

=== '''Штатны толтуруучу власты''' ===
Флоридада толтуруучу власты губернатордан, вице-губернатордан, баш прокурордан, эл мюлк комиссардан, баш финанс директордан эмда талай толтуруучу департаментден къуралады. Флоридада толтуруучу властха башчылыкъ тёрт джылгъа сайланнган губеранатор этеди. Штатны вице-губернатору губернатор бла бирге сайланады. Флориданы Баш прокурору, эл мюлк комиссары, баш финанс директору энчи сайланнган этедиле. 2019 джылны 8 январдан Флориданы 46-чи губернатору - [[Рон Десантис]] ([[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]])&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/amp/903081 Десантис вступил в борьбу за пост президента США]&lt;/ref&gt;.

=== '''Сюдлюк система''' ===
Флориданы сюдлюк системасыны Флориданы Баш сюдю, беш Апелляция сюдле, биринчи инстанциялы сюдле (20 округ сюдле, 67 графлыкъ сюдле) къураладыла. Флориданы баш сюд органы - алты джылгъа сайланнган джети сюдю бла къуралгъан [[Флориданы Баш сюдю]] ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Supreme Court of Florida''). География тюрлюлюкню баджарыр ючюн штатны алты округундан алты сюдюлени сайланадыла, бирини уа бютеулей сайлау участокда сайлайдыла.

== Административ бёлюннгени ==
Флорида штат  67 округга бёлюнеди. Флориданы эм къалын халкъ округгу — Майами шахар орналгъан [[Майами-Дейд (Флорида, округу)|Майами-Дейд]] округ, эм аз санлы округ — [[Либерти (Флорида, округу)|Либерти]] округ. Майданы бла эм уллу округ — [[Палм-Бич (Флорида, округу)|Палм-Бич]] (5 268 км²) эм гитче — [[Юнион (Флорида, округу)|Юнион]] округ (622 км²).

== Спорту ==
Флоридада юч [[Миллет Футбол Лига|МФЛ]] команда, эки [[Бейсболну Баш Лигасы|ББЛ]] команда, эки [[Миллет Баскетбол Ассоциация|МБА]] команда, эки [[Миллет Хоккей Лига|МХЛ]] команда эмда эки [[Major League Soccer|MLS]] команда бардыла. Флорида кесини биринчи таймаздан усталы баш лигадан спорт командасын 1966 джылда алгъанды, ол заманда Американ футбол лига «Майами Долфинс» команданы къошханды.[[Файл:Ben Hill Griffin Stadium - Florida Gators.jpg|мини|Бен Хилл Гриффинни стадиону]][[NASCAR]] (штаб-фатары Дейтон-Бичде) февралда Флориданы Daytona International Speedway автодромда (Daytona 500 чабышыу къайда баргъан) кесини юч баш сериясын башлайды.

Флорида - уллу гольф арасыды. PGA of America-ны штаб-фатары Палм-Бич-Гарденсде, PGA Tour-ны штаб-фатары Понте-Ведра-Бичде (Джексонвиллни къатында), LPGA-ны штаб-фатары уа Дейтона-Бичде орналадыла.

Майами теннис ачыкъ чемпионаты ATP World Tour Masters 1000 эмда WTA Premier сериялагъа киреди эмда Делрей-Бич теннис ачыкъ чемпионат ATP World Tour 250 сериягъа киреди.

Бен Хилл Гриффинни стадиону официал сыйыныуу 88 548 оруннга кёре Флоридада эм уллу футбол стадиону, американы студент футболунда 12-чи эм дунияда 18-чи стадионду.

Уллу университет футбол командалагъа Атлантика джагъадагъы конференциядан Florida State Seminoles бла Miami Hurricanes эмда Къыбыла-кюнчыгъыш конференциядан Florida Gators киредиле&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|title=Florida's 7 FBS head coaches explain college football's most chaotic state|website=Sbnation.com|date=August 22, 2018|access-date=May 9, 2022|archive-date=April 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409043332/https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== '''Уулау эмда чабакъ тутуу''' ===
Флорида штатда Конституциягъа энчи тюзетиу ишлейди, ол гражданлагъа уугъа эмда чабакъчылыкъгъа тамал эркинликни бегитеди.

Флориданы чабакъ бла кийик табийгъатны сакълауну юсюнден Комиссия (FWC) — ол чабакъ эмда кийик табигъат ресурслагъа оноу этген, лицензияланы берген, сюйюб чабакъ тутаргъа мардаланы эмда джорукъланы белгилеген штатны кърал органы&lt;ref&gt;[https://myfwc.com/ Florida Fish and WildlifeConservation Commission]&lt;/ref&gt;. 

Флодидада джыл сайын 2,8–3 млн адамны сюйген чабакъ тутаргъа тири лицензиясы барды неда лицензияны алгъанды. Аладан 1,9 млн чакълы чабакъчы штатны адамларыдыла, 0,9–1 млн чакълы бир адам а туристледиле. Флорида туристлеге сатылгъан чабакъ тутуу лицензияланы саны бла АБШ-де биринчи орунну таукел алады. 

Штатда 160 000-170 000 чакълы бир регистрация болгъан уучу барды. Кёб юсю ала Флориданы адамладыла, алай а туристле де аллигаторланы эмда суу къанатлыланы уугъа келедиле.

Чабакъ тутуучу сектор 120 000 иш джер къурайды. АБШ-ны спорт чабакъчылыкъны сферасында иш бла джалчытыуну эм мийик дараджасы болгъан беш округундан тёртюсю Флоридада орналады. Уучу сектор уа 14 300 иш джерни къураб эм сакълайды&lt;ref&gt;[https://t-roosevelt.org/florida/ PRESERVE FLORIDA’S FISHING AND HUNTING HERITAGE]&lt;/ref&gt;.

== Сурат галерея ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
File:Tallahassee Old and New Capitols 3.jpg|[[Флориданы Капитолии]]. [[Таллахасси]].
File:Cinderella Castle, Magic Kingdom (2026).jpg|Золушканы къаласы Уолт Диснейни халкъа арасы солуу арасынды. [[Орландо]].
File:The Florida Keys.jpg|[[Флорида Кис]] архипелагда.
File:Miami - Skyline from Harbor.jpg|[[Майами]] шахаргъа Бискейн богъаздан кёрюнюу.
File:VAB and SLS.jpg|Флоридада орналгъан АБШ-ны Кеннеди атлы Космос арасы.
File:Fort Lauderdale-skyline-harbor.jpg|[[Форт Лодердейл]].
File:DT Jax 2022.jpg|[[Джексонвилл]] шахарны арасы кечеде.
File:Lake Deaton - Wildwood, Florida.png|Дитон кёл Уайлдвуд шахарда.
File:Miami Beach, FL - panoramio.jpg| [[Майами Бич]] шахар.
&lt;/gallery&gt;

== Джибериуле ==
* https://www.myflorida.gov/&lt;nowiki/&gt; - Флориданы официал сайты.
* https://www.visitflorida.com/ - Флориданы туристлеге хайырлы сайты.
* https://dos.fl.gov/florida-facts/florida-history/ - Флориданы тарихини юсюнден официал сайты.
== Белгиле ==
{{белгиле}}

{{АБШ-ны административ биримлери}}
{{викигёзен|Florida}}

[[Категория:АБШ]]
[[Категория:Флорида]]</text>
      <sha1>0xphxi7stkandxgjkllcmznuixzq87x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126328</id>
      <parentid>126327</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:14:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40953" sha1="9ygisiub28m3ihlltynn4mvjibamv8a" xml:space="preserve">{{магъанала}}
{{АБШ-ны штаты
| Аты = Флорида
| Оригинал аты = Florida
| Официал аты = Флорида штат
| Байракъ = Flag of Florida.svg
| ИеликБолушАт = Флориданы
| Мухур = Seal_of_Florida.svg
| Карта = Florida in United States.svg
| Девиз = «[[In God We Trust]]»
| Чам ат = «Кюнлю штат»
| Ара шахар = [[Таллахасси]]
| УллуШахар = [[Джэксонвилл]]
| УллуШахарла = [[Майами]]&lt;br&gt;[[Тампа]]&lt;br&gt;[[Сент-Питерсберг (Флорида)|Сент-Питерсберг]]&lt;br&gt;[[Орландо (Флорида)|Орландо]]&lt;br&gt;[[Хайалиа]]
| Халкъ = 21 538 187
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 3-чю
| Басыннганы = 12
| БасыннганыНомер = 8-чи
| МайданНомер = 22-чи
| Майдан = 170&amp;nbsp;304
| СуунуМайданы = 30&amp;nbsp;634
| СуунуПроценти = 17,9
| Кенглик1 = 24°30'
| Кенглик2 = 31°
| Кенгине = 582
| Узунуна = 721
| Эм уллу мийиклик = 105
| Орта мийиклик = 30
| Эм гитче мийиклик = 0
| ШтатныДатасы = [[3 март]] [[1845 джыл]]
| ШтатныОруну = 27-чи
| ШтатхаДери = [[Флорида территория]]
| Губернатор = [[Десантис, Рон|Рон Десантис]]
| ВицеГубернатор = [[Нуньес, Джанетт|Джанетт Нуньес]]
| ЗакончыгъарыучуОрган = Флориданы Легислатурасы
| ОгъарыПалата = [[Флориданы сенаты]]
| ТёбенПалата = [[Келечилени палатасы (Флорида)|Флориданы келечилерини палатасы]]
| Сенаторла = [[Рубио, Марко|Марко Рубио]]&lt;br&gt;[[Скотт, Рик|Рик Скотт]]
| СагъатБёлге = Кюнчыгъыш заман: [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-5/[[Джайгъы заман|-4]] штатны асламысында ([[Апалачикола (суу)|Апалачикола]] сууну кюнчыгъыш джанындан), Ара-амеркан заман эсе уа [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-6/[[Джайгъы заман|-5]] -кюнбатыш кесегинде
| Къысхартыу = FL
| Commons категория = Флорида
| Джыр = &quot;Old Folks at Home&quot; [[File:Foster - Schumann-Heink - Old Folks at Home (rec. 1918).ogg]]
}}
'''Флори́да'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|393|Флори́да}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |title=Проверка слова: Флорида |website=[[Грамота.ру]] |lang=ru |access-date=2020-03-19 |archive-date=2020-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209183401/http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; ({{IPA-en|ˈflɒrɪdə|US|en-us-Florida.ogg}}, {{IPA-es|floˈɾiða}}, {{lang-es|florida}} «чакъгъан», «джашнагъан» деген сёзден) — [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны]]&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|238|Указатель географических названий}}&lt;/ref&gt; къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, кеси атын джюрютген [[Флорида (джарымайрымкан)|джарымайрымканда]], кюнбатышда [[Мексикан богъаз]] эмда кюнчыгъышда [[Атлантика океан]]ны арасында орналгъан штат.

Къыбылалсында [[Флорида ачыкъбогъаз]] бла джууулады. Шималында [[Алабама]] эмда [[Джорджия]] штатла бла чеклешеди. Тенгиз чеклери бютеу джарымайрымканны узунлугъуна созуладыла, джарымайрымканны тышында да бир къауум территория киреди, аланы ичинде [[Флорида-Кис]] айрымканланы къаууму.

Адам саны — 22 244 823 адам&lt;ref name=&quot;автоссылка88&quot;&gt;{{cite web |title=U.S. Census Bureau QuickFacts Florida |url=https://www.census.gov/quickfacts/FL |publisher=U.S. Census Bureau, 2022 Estimate |access-date=2023-01-02 |archive-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116182837/https://www.census.gov/quickfacts/fl |url-status=live }}&lt;/ref&gt;: адам саны бла АБШ-ны 3-чю штатыды ([[Калифорния|Калифорния]] бла [[Техас]]дан сора)&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/ Census: Florida’s population overtakes New York’s] {{Wayback|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/|date=20170414162928}} [[USA Today]]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Территориясыны майданлыгъы — 170 304 км²: территориясы бла АБШ-ны 22-чи штатыды.

Штатны официал [[АБШ-ны штатларыны чам атларыны тизмеси|чам аты]] - Кюнлю штат ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Sunshine State'').

[[Ара шахар]]ы — [[Таллахасси]]. Штатны эм уллу шахары — [[Джэксонвилл]], уллу шахарлары — [[Майами]], [[Тампа]], [[Орландо (шахар)|Орландо]].

== Тарихи ==
{{Main|Флориданы тарихи}}
=== Испан Флорида ===
Мексикан богъазны джагъасындан 11,5 км узакълыкъда, {{Iw|Пейдж-Ладсон||en|Page-Ladson}} атлы джерде, 9 метрлик теренликде, тийилмеген геологиялыкъ къабатда 14550 джыллыкъ мастодонт сюекле бла таш адырла табылгъандыла&lt;ref&gt;''Jessi J. Halligan'' et al. [https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full Pre-Clovis occupation 14,550 years ago at the Page-Ladson site, Florida, and the peopling of the Americas] {{Wayback|url=https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full |date=20190806220242 }}, Science Advances, 13 May 2016&lt;/ref&gt;.

Америкагъа европачыла келгинчи, джарымайрымканда [[Тимукуа (халкъ)|тимукуа]] (XVIII ёмюрде джокъ этилгендиле), [[калуса]] эмда [[семинолла]] атлы индей халкъла джашагъандыла. Испан конкистадор [[Хуан Понсе де Леон]], былайда 1513-чи джылда кемеден тюшюб, территорияны испан таджны иелиги баямлагъанды, джарымайрымканнга да {{lang-es2|la tierra florida}} атагъанды («джашнагъан джер»). Флорида къурулгъан биринчи шахар, 1564 тамалы салыннган Сан-Агустин болгъанды (бусагъатдагъы [[Сент-Огастин]]). [[Париж мамырлыкъ кесамат (1763)|Париж мамырлыкъ кесаматха]] кёре (1763) Уллу Британия [[Испания Короллукъ|Испаниягъа]] Флориданы [[Гавана|Гаванагъа]] ауушдургъанды, алай а кечирек [[Американ бойсунмаулукъ къазауат]]ны заманында дженгилгени себебли (1775—1783), Флориданы кери берирге керек болгъанды.

XVIII ёмюрде [[крикле]] эмда [[йемасси]]ле Флоридагъа къоранч келтирген чабыуулла этгендиле, аланы эсебинде джерли индейлиле джокъну орнунда болгъандыла (къалгъанларын да испанлыла [[Куба|Кубагъа]] кёчюргендиле).

1821-чи джылны 10-чу июлунда [[Адамсны-Онисни кесаматы]] ишлеб башлагъанды, аннга кёре Испания Флориданы АБШ-гъа бергенди, АБШ уа [[Техас]]ны даулагъанын къойгъанды. 1845-чи джылда Флорида АБШ-ны 27-чи штаты болгъанды.
== Географиясы ==

=== Орналгъаны ===
Флорида, шималында Алабама эмда Джорджия штатла бла чеклешеди. Джарымайрымканны ичинде чек джагъа сыз бла барады, къыбылада уа [[Флорида Кис]] айрымканланы да тутады. Джарымайрымкан бла Флорида Кис архипелагны арасында [[Флорида болгъаз]] барды. Кюнбатышдан [[Мексикан богъаз]], къыбылада [[Флорида ачыкъбогъаз]], кюнчыгъышдан эсе [[Атлантика океан]] бла джууулады.

Флорида штатны асламысы Мексиан богъаз, Антлантика океан эмда Флорида ачыкъбогъазны арасында, кеси атлы джарымайрымкандады. Джай мында GMT-4 бёлге, къыш GMT-5 сагъат бёлге джюрюйдю.

Штатдагъы эм мийик джери — [[Бриттон-Хилл]] дуппурду, аны мийиклиги 105 м (ол бютеу штатланы эм мийик джерлени ичинде эм алашады), штатны шимал кесегиндеди эмда [[Флорида (джарымайрымкан)|Флорида джарымайрымканнга]] кирмейди. Джарымайрымкандагъы эм мийик джери — [[Шекер Баш тау (Флорида)|Шекер Баш тауду]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |title=Флорида: информация о штате |access-date=2019-11-29 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925090312/https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; — 95 м. Штатны территориясыны асламысы алашалыкъладыла, къуру шимал кесегинде дуппурлу джерле бардыла.

=== Климаты ===
[[Файл:Lake Alice Winter.jpg|thumb|left|Шимал Флорида, чапыракъ агъыу.]]
[[Файл:Jacksonville Snow 2.jpg|thumb|Флоридада бек аз тюбеген къар. Джэксонвилл, 1989 джыл.]]
[[Климат]] джаны бла Флорида эки зонагъа бёлюнеди: кёбюсюнде ([[Окичоби]] кёлню шималында) [[климат]] — мылы [[субтропик климат|субтропикады]], къыбылагъа — [[Тропик климат|тропика]]; шималда [[Муссон климат|муссонлуду]], андан да къыбылагъа — океанлы климатды. Майами джумушакъ къышы, къралда къыш кёзюудеги туризмни эм уллу аралыкъларыны бири этеди.

Шимал эмда Ара Флорида джылда 2400—2800 сагъат кюн джарыкъ аладыла, Къыбыла — 2800-3200 сагъат.

Джайны орта температурасы — 26 °С-дан шималда, 28 °С дери къыбылада, къышныкъы — шималда 12 °С-дан башлаб, къыбылада 20 °С дери чыгъады. Джай температурасы 38 °С-дан кёб болмайды. Ара эмда къыбыла кесекледе тенгиз бризле себебли джай алай исси болмайды. Эм уллу регистрация этилген температура Монтичеллону къатында (+43 °С), эм гитче Таллахассини (-19 °С) болгъанды.  [[USDA]] [[Сууукъгъа чыдамлы зонала]]  — шималда 8a башлаб, къыбылада 10 дери.

Джауумланы орта санлары АБШ-ны штатларыны ичинде эм уллуду. Штатда кёб тропикалы джелли джангурла боладыла, штат кёк чартлау бла чемпионду. Аллай джангурланы биргелерине буз джауаргъа да ёчдю, анда торнадола да аз болмайдыла. Флорриданы къыбыласында джерни мийиклигини дараджасы тенгизникиге тенг болгъаны ючюн, [[суу къобуу]]ла андагъы шахарлагъа уллу заран салыучандыла. Къар джаууу къыбылада алкъын тюбемегенди, къуру шимал кесегинде бирли къысха къар джаууу болады, ол да хар джыл сайын болуб турмайды.

[[Файл:Andrew 23 aug 1992 1231Z.jpg|right|thumb|[[Эндрю (тропик циклор)|Эндрю циклон]] 23 август 1992 дж.]]
«Циклонланы кёзюуюнде» джай да, къач да заранлы джеллеге къоркъуу барды. 1855-чиден 2006-чы джылгъа дери Флориданы юсю бла 114 торопик циклон ётгенди, аланы 37 [[Саффирни — Симпсонну шкаласы|3 категориялы]] эмда андан мийик болгъандыла. Тропик циклонла Флориданы джанлаб кетиулери бек аз тюбейди. Къурулушну эмда кюнню халын билиуню бусагъатдагъы дараджасы циклоднла берген заранны азайтыргъа болушхандыла. Алай болса да быллай болумла джокъ болуб къалмагъандыла, сёз ючюн, 1992-чи джылны августунда Эндрю циклонну заманында 40-дан аслам адам ёлгенди. Циклонну мюлкге берген зараны 20 миллиард [[доллар]]дан аслам саналады. Майамиден узакъ болмагъан [[Хомстед (Флорида)|Хомстед]] шахарда, шахар мекямланы 90 % зыян кёргендиле. [[Джангурланы чагъы]] Флоридада асламысы бла июлну аягъандан ноябрны башына дери барады. Эм кёб циклонла штатха сентябрда келедиле.

Флориданы климаты, штатны эм магъаналы табигъат къайнакъларыны бириди. Климат штатха миллионла бла туристлени келтиреди. Артыкъсыз да къыш кёб къонакъ келеди, къышда Флорида шимал-американ [[континент]]ни эм джылы джерлерини бириди. Январны орта температуралары +18° бла +21 °C арасында болуучунда.
[[Файл:South Beach 20080315.jpg|thumb|Майамиде пляжда типик къышхы кюн.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Флориданы уллу шахарларында максимум уллу эмда гитче температурала
|-
! Шахар
! Янв
! Фев
! Мар
! Апр
! Май
! Июн
! Июл
! Авг
! Сен
! Окт
! Ноя
! Дек
|-
![[Джэксонвилл]]&lt;ref name=&quot;jaxweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|title=JACKSONVILLE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010315/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/6
| 20/7
| 23/10
| 26/13
| 30/18
| 32/21
| 33/23
| 33/23
| 31/21
| 27/16
| 23/11
| 19/7
|-
! [[Ки-Уэст]]&lt;ref name=&quot;eywweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|title=KEY WEST WSO AIRPORT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010336/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/18
| 24/19
| 26/21
| 28/22
| 29/24
| 31/26
| 32/27
| 32/27
| 31/26
| 29/24
| 27/22
| 24/19
|-
![[Мелборн (Флорида)|Мелборн]]
| 22/11
| 23/11
| 25/14
| 27/16
| 29/19
| 31/22
| 32/23
| 32/23
| 31/22
| 28/19
| 26/16
| 23/12
|-
![[Майами]]&lt;ref name=&quot;mlbweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|title=MELBOURNE WSO, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011606/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/16
| 25/16
| 27/18
| 28/20
| 30/22
| 31/24
| 32/25
| 32/25
| 31/24
| 29/22
| 27/19
| 25/17
|-
! [[Пенсакола (Флорида)|Пенсакола]]&lt;ref name=&quot;pnsweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|title=PENSACOLA FAA ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011757/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 16/6
| 18/8
| 21/11
| 24/14
| 29/19
| 32/22
| 32/23
| 32/23
| 31/21
| 27/16
| 21/10
| 17/7
|-
! [[Таллахасси]]&lt;ref name=&quot;tlhweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|title=TALLAHASSEE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011942/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/4
| 19/6
| 23/9
| 27/12
| 31/17
| 33/21
| 33/22
| 33/22
| 31/20
| 27/14
| 22/8
| 19/5
|-
! [[Тампа]]&lt;ref name=&quot;tpaweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|title=TAMPA WSCMO ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011949/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 22/11
| 22/11
| 25/14
| 28/17
| 31/20
| 32/23
| 32/24
| 32/24
| 32/23
| 29/19
| 25/14
| 22/11
|}

=== Суулары ===
Флоридада саркъгъан эм уллу суу — [[Сент-Джонс суу|Сент-Джонс]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''St. Johns'') сууду (узунлугъу 499 км). Сент-Джонс суу къаты шималгъа саркъады, ол аны Шимал Американы уллу сууларын асламысындан айырады. Башха штатны уллу суулары — [[Апалачикола]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Apalachicola''), [[Суванни (суу)|Суванни]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Suwannee''), [[Оклокони (суу)|Оклокони]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Ochlockonee River''). Сент-Мерис сууну юсю бла (узунлугъу 200 км — ден аз кёбюрекди) Флориданы Джорджия бла чекини кесеги ётеди, [[Пердидо (суу)|Пердидо]] сууну юсю бла уа (105 км чакълы бир) - Алабама бла&lt;ref&gt;[https://prousa.info/florida_nature Природа штата Флорида]&lt;/ref&gt;.

Флориданы эм уллу кёлю — [[Окичоби (кёл)|Окичоби]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Okeechobee'')&lt;ref&gt;[https://www.gismeteo.ru/news/science/krupnejshee-ozero-floridy-okrasilos-v-zelenyj-vinovaty-opasnye-vodorosli/ Крупнейшее озеро Флориды окрасилось в зеленый: виноваты опасные водоросли]&lt;/ref&gt;. Аны майданы — 1 900 км²&lt;ref&gt;[http://www.florida-rus.com/2026/09/strana-ozer-pod-yuzhnymi-palmami Страна озер под южными пальмами]&lt;/ref&gt;, узунлугъу — 57,5 км, кенглиги — 46,6 км, орта теренлиги — 3 м, максимал теренлиги — 3,7-6 метрди. Окичоби АБШ-ны континентал кесегинде [[Мичиган (кёл)|Мичиган]] кёлден сора майданы бла экинчи кёлдю. Башха штатны уллу кёллери — Джордж ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake George''), [[Киссимми (кёл)|Киссимми]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Kissimmee''), [[Апопка (кёл)|Апопка]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Apopka'').

== Халкъы ==
АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Флоридада 21 538 187 адам джашагъанды. Штатны эм адам къалын тюшген шахары - Джэксонвилл. Аны агломерациясында 2020 джылда 1 605 848 адам джашагъанды.

Штатны адамларыны арасында тюрлю-тюрлю миллет, раса эмда дин къауумланы адамлары бардыла. Флорида иммигрантланы тартады, кёб юсю Латин Америкадан. Флориданы халкъыны 65% чакълы бири кеслерин акъла кибик таныйдыла. Штатны миллет къауумларына XX ёмюрню ортасында революциядан сора кёбчюлюкге кёчген кубачыла киредиле. Алагъа Латин Америкадан башха иммигрантла да къошулгъандыла, испан тил а штатны халкъыны 20%-ден асламы хайырланады, артыкъ да бек Майами-Дейд округда.
{| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;; text-align:right; font-size:80%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:90%&quot; |Халкъы къуралгъаны ([[АБШ-де 2020 джылда болгъан санау|2020 джылда]])
|-
! Раса эмда Халкъы&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/race-and-ethnicity-in-the-united-state-2010-and-2020-census.html |title=Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census
|author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=August 12, 2021 |website=census.gov |publisher=United States Census Bureau |access-date=2021-09-26}}&lt;/ref&gt;
! data-sort-type=number |Испан тилли болмагъанладан
! data-sort-type=number |Бютеулей
|-
| [[Испан болмагъан акъла|Акъла]]
|align=right| 51,5%
|align=right| 57,74%
|-
| [[Испанлыла неда Латинле]]
|align=right| -
|align=right| 26,45%
|-
| [[Африкан америкачыла|Къарала]]
|align=right| 14,52%
|align=right| 15,07%
|-
| [[Американ Азиатла]]
|align=right| 2,92%
|align=right| 2,99%
|-
| [[АБШ-ны тамырлы халкълары|Тамырлы халкълары]]
|align=right| 0,20%
|align=right| 0,44%
|-
| [[Шош океанчыла]]
|align=right| 0,05%
|align=right| 0,07%
|-
| Эки неда андан кёб раса
|align=right| 3,68%
|align=right| 18,22%
|-
| Башхала
|align=right| 0,64%
|align=right| 5,48%
|}

=== Дин ===
[[Файл:Mosque in Boca Raton, FL.jpg|мини|Бока Ратон шахарда орналгъан межгит.]]
Флориданы халкъыны дин къуралгъаны:
* [[Христианлыкъ]] — 70%
** [[Протестантла]] — 46%
*** Евангелист протестантла — 24%
** [[Рим католик клиса|Католикле]] — 21%
** [[Мормонла]] — 1%
** [[Православла]] — 1%
** Башха христианлыла — 1%
* [[Ислам|Муслиманла]] — 1%
* Иудейле — 3%
* Индуистле — 1%
* Буддистле — 1%
* Динге къошулмагъанла — 24%
** [[Атеистле]] — 3%
== Экономикасы ==
2025 джылда Флорида штатны экономикасы Бирлешген Штатлада тёртюнчю орунну алгъанды, аны бютеулей штатны БИП 1,834 триллион долларгъа джетгенди, Флоридада адам башына энчи хайыр 76 440 доллар болгъанды. 2025 джылда Флориданы адам башина БИП (номинал) 78 195 долларгъа джетди (штатланы эм Колумбия округну ичинде 34-чю).

2025 джылда гитче предприятияла Флориданы 99,8% бютеу предприятияларындан болгъандыла эмда штатны 39,6% ишчи кючюнюне иш бериучю болдула&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2025 Small Business Profile - Florida |url=https://advocacy.sba.gov/wp-content/uploads/2025/06/Florida_2025-State-Profile.pdf |access-date=February 2, 2026 |website=US Small Business Administration Office of Advocacy}}&lt;/ref&gt;. 2025 джылда Business Observer билдиргеннге кёре, Флорида къуралгъан предприятиелени саны бла АБШ-ны штатларыны арасында биринчи орунну алгъанды: быйыл штатда 698 000 джангы предприятие къуралгъанды&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-23 |title=Report: Florida leads nation in new business creation |url=https://www.businessobserverfl.com/news/2026/jan/23/florida-new-business-creation/ |access-date=2026-02-02 |website=Business Observer |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Эл мюлк Флориданы экономикасыны магъаналы кесегиди. Флорида АБШ-де [[Апельсин|апельсинлени]], [[Манго|мангоны]], джангы [[Помидор|помидорланы]], [[Шекер|шекерни]], татлы [[Нартюх|нартюхню]], джашил [[Фасоль|фасольну]], [[Къудору|къудоруну]], [[Агурча|агурчаланы]], [[Харбуз|харбузланы]], [[Хаун|хаунланы]] эм уллу чыгъарыучу штатды эмда джилекни, [[Мандарин|мандаринлени]], [[Авокадо|авокадоны]], [[грейпфрут]] эм татлы шибижини (Bell Peppers) чыгъаргъан штатланы ичинде экинчиди&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wtsp.com/article/life/welcome-to-florida/plant-city-florida-strawberry-festival/67-7876c747-a445-4f8e-aef8-b9694d55f1c6|title=How Plant City became the Winter Strawberry Capital of the World|date=March 3, 2022|website=wtsp.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stacker.com/stories/florida/most-valuable-crops-grown-florida Most valuable crops grown in Florida]&lt;/ref&gt;.

Флорида АБШ-да гюл ёсдюрюу бла декоратив питомниклени бютеу продукцияларыны чыгъаргъандан 18% чакълы тутады, Калифорния бла биринчи орун ючюн эришиб.

Флорида къыралны базарларына чабакъны уллу джалчытыучуларындан бирисиди. Штатны баш чабакъчы портлары: [[Мексикан богъаз|Мексикан богъазны]] джагъасында [[Пенсакола]] эм [[Апалачикола]], [[Атлантика океан|Атлантиканы]] джагъасында уа [[Фернандина-Бич]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Fernandina Beach'') эм [[Нью-Смерна-Бич]] ({{lang-en|New Smyrna Beach}}''New Smyrna Beach'') шахарла. Флорида Кис архепилагда къызгъылдым креветканы чыгъарадыла, аны джашагъан джерлери Тампадан тыйгъыч айрымканлагъа дери созулгъандыла. Креветкаладан сора, Флориданы чабакъчылары къралны базарларына тюрлю-тюрлю чабакъла бередиле, аланы ичинде испан макрель, къара кефаль, аны кибик моллюскала, омарла эмда крабла. Апалачикола богъазда устрицаланы ёсдюредиле.

Флоридада Полк, Манати эм Хиллсборо округланы кесеклеринде орналгъан Боун-Вэлли регион, дунияда эм уллу белгили фосфатланы джерлеринден бирисиди эмда Бирлешген Штатлада 60% эмда бютеу дунияда 25% чакълы фосфатланы чыгъарыуну береди. Флоридада 28 фосфат рудник барды, аладан 11 ишлейдиле&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-15 |title=Phosphate mining in Florida sustains supply chains, sets standards |url=https://www.blm.gov/blog/2025-09-15/phosphate-mining-florida-sustains-supply-chains-sets-standards |access-date=2025-10-22 |website=Bureau of Land Management |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Туризм штатны экономикасыны эм уллу секторларындан бирисиди: 2024 джылда турист санагъатда 1,8 миллион чакълы бир адам ишлегенди. 2025 джылда Флоридагъа 143,3 миллион турист келгенеди, аладан 9,3 миллион адам башха къыралладан.

== Политикасы ==
Флориданы закончыгъарыучу джыйылыуу — эки палаталадан къуралгъан Флориданы Легислатурасы ([[Ингилиз тил|ингил]].''The Florida State Legislature''). Огъары палатасы - 40 членден къуралгъан Сенатды, тёбен палатасы - 120 членден къуралгъан Келечелени палатасыды. Закончыгъарыучула Сенатда олтургъанла тёрт джылгъа эмда Келечелени палатасында эки джылгъа сайланадыла. Сайлаучула кеслерини округларында джашагъанладан болуб эмда сайлаулагъа дери Флоридада эки джылдан артыкъ джашаб керекдиле.

=== '''Штатны толтуруучу власты''' ===
Флоридада толтуруучу власты губернатордан, вице-губернатордан, баш прокурордан, эл мюлк комиссардан, баш финанс директордан эмда талай толтуруучу департаментден къуралады. Флоридада толтуруучу властха башчылыкъ тёрт джылгъа сайланнган губеранатор этеди. Штатны вице-губернатору губернатор бла бирге сайланады. Флориданы Баш прокурору, эл мюлк комиссары, баш финанс директору энчи сайланнган этедиле. 2019 джылны 8 январдан Флориданы 46-чи губернатору - [[Рон Десантис]] ([[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]])&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/amp/903081 Десантис вступил в борьбу за пост президента США]&lt;/ref&gt;.

=== '''Сюдлюк система''' ===
Флориданы сюдлюк системасыны Флориданы Баш сюдю, беш Апелляция сюдле, биринчи инстанциялы сюдле (20 округ сюдле, 67 графлыкъ сюдле) къураладыла. Флориданы баш сюд органы - алты джылгъа сайланнган джети сюдю бла къуралгъан [[Флориданы Баш сюдю]] ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Supreme Court of Florida''). География тюрлюлюкню баджарыр ючюн штатны алты округундан алты сюдюлени сайланадыла, бирини уа бютеулей сайлау участокда сайлайдыла.

== Административ бёлюннгени ==
Флорида штат  67 округга бёлюнеди. Флориданы эм къалын халкъ округгу — Майами шахар орналгъан [[Майами-Дейд (Флорида, округу)|Майами-Дейд]] округ, эм аз санлы округ — [[Либерти (Флорида, округу)|Либерти]] округ. Майданы бла эм уллу округ — [[Палм-Бич (Флорида, округу)|Палм-Бич]] (5 268 км²) эм гитче — [[Юнион (Флорида, округу)|Юнион]] округ (622 км²).

== Спорту ==
Флоридада юч [[Миллет Футбол Лига|МФЛ]] команда, эки [[Бейсболну Баш Лигасы|ББЛ]] команда, эки [[Миллет Баскетбол Ассоциация|МБА]] команда, эки [[Миллет Хоккей Лига|МХЛ]] команда эмда эки [[Major League Soccer|MLS]] команда бардыла. Флорида кесини биринчи таймаздан усталы баш лигадан спорт командасын 1966 джылда алгъанды, ол заманда Американ футбол лига «Майами Долфинс» команданы къошханды.[[Файл:Ben Hill Griffin Stadium - Florida Gators.jpg|мини|Бен Хилл Гриффинни стадиону]][[NASCAR]] (штаб-фатары Дейтон-Бичде) февралда Флориданы Daytona International Speedway автодромда (Daytona 500 чабышыу къайда баргъан) кесини юч баш сериясын башлайды.

Флорида - уллу гольф арасыды. PGA of America-ны штаб-фатары Палм-Бич-Гарденсде, PGA Tour-ны штаб-фатары Понте-Ведра-Бичде (Джексонвиллни къатында), LPGA-ны штаб-фатары уа Дейтона-Бичде орналадыла.

Майами теннис ачыкъ чемпионаты ATP World Tour Masters 1000 эмда WTA Premier сериялагъа киреди эмда Делрей-Бич теннис ачыкъ чемпионат ATP World Tour 250 сериягъа киреди.

Бен Хилл Гриффинни стадиону официал сыйыныуу 88 548 оруннга кёре Флоридада эм уллу футбол стадиону, американы студент футболунда 12-чи эм дунияда 18-чи стадионду.

Уллу университет футбол командалагъа Атлантика джагъадагъы конференциядан Florida State Seminoles бла Miami Hurricanes эмда Къыбыла-кюнчыгъыш конференциядан Florida Gators киредиле&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|title=Florida's 7 FBS head coaches explain college football's most chaotic state|website=Sbnation.com|date=August 22, 2018|access-date=May 9, 2022|archive-date=April 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409043332/https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== '''Уулау эмда чабакъ тутуу''' ===
Флорида штатда Конституциягъа энчи тюзетиу ишлейди, ол гражданлагъа уугъа эмда чабакъчылыкъгъа тамал эркинликни бегитеди.

Флориданы чабакъ бла кийик табийгъатны сакълауну юсюнден Комиссия (FWC) — ол чабакъ эмда кийик табигъат ресурслагъа оноу этген, лицензияланы берген, сюйюб чабакъ тутаргъа мардаланы эмда джорукъланы белгилеген штатны кърал органы&lt;ref&gt;[https://myfwc.com/ Florida Fish and WildlifeConservation Commission]&lt;/ref&gt;. 

Флодидада джыл сайын 2,8–3 млн адамны сюйген чабакъ тутаргъа тири лицензиясы барды неда лицензияны алгъанды. Аладан 1,9 млн чакълы чабакъчы штатны адамларыдыла, 0,9–1 млн чакълы бир адам а туристледиле. Флорида туристлеге сатылгъан чабакъ тутуу лицензияланы саны бла АБШ-де биринчи орунну таукел алады. 

Штатда 160 000-170 000 чакълы бир регистрация болгъан уучу барды. Кёб юсю ала Флориданы адамладыла, алай а туристле де аллигаторланы эмда суу къанатлыланы уугъа келедиле.

Чабакъ тутуучу сектор 120 000 иш джер къурайды. АБШ-ны спорт чабакъчылыкъны сферасында иш бла джалчытыуну эм мийик дараджасы болгъан беш округундан тёртюсю Флоридада орналады. Уучу сектор уа 14 300 иш джерни къураб эм сакълайды&lt;ref&gt;[https://t-roosevelt.org/florida/ PRESERVE FLORIDA’S FISHING AND HUNTING HERITAGE]&lt;/ref&gt;.

== Сурат галерея ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
File:Tallahassee Old and New Capitols 3.jpg|[[Флориданы Капитолии]]. [[Таллахасси]].
File:Cinderella Castle, Magic Kingdom (2026).jpg|Золушканы къаласы Уолт Диснейни халкъа арасы солуу арасынды. [[Орландо]].
File:The Florida Keys.jpg|[[Флорида Кис]] архипелагда.
File:Miami - Skyline from Harbor.jpg|[[Майами]] шахаргъа Бискейн богъаздан кёрюнюу.
File:VAB and SLS.jpg|Флоридада орналгъан АБШ-ны Кеннеди атлы Космос арасы.
File:Fort Lauderdale-skyline-harbor.jpg|[[Форт Лодердейл]].
File:DT Jax 2022.jpg|[[Джексонвилл]] шахарны арасы кечеде.
File:Lake Deaton - Wildwood, Florida.png|Дитон кёл Уайлдвуд шахарда.
File:Miami Beach, FL - panoramio.jpg| [[Майами Бич]] шахар.
&lt;/gallery&gt;

== Джибериуле ==
* https://www.myflorida.gov/&lt;nowiki/&gt; - Флориданы официал сайты.
* https://www.visitflorida.com/ - Флориданы туристлеге хайырлы сайты.
* https://dos.fl.gov/florida-facts/florida-history/ - Флориданы тарихини юсюнден официал сайты.
== Белгиле ==
{{белгиле}}

{{АБШ-ны административ биримлери}}
{{викигёзен|Florida}}

[[Категория:АБШ]]
[[Категория:Флорида]]</text>
      <sha1>9ygisiub28m3ihlltynn4mvjibamv8a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126330</id>
      <parentid>126328</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>126330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40969" sha1="5stb2g2b252235p7s8qtrknulxyjiuc" xml:space="preserve">{{магъанала}}
{{АБШ-ны штаты
| Аты = Флорида
| Оригинал аты = Florida
| Официал аты = Флорида штат
| Байракъ = Flag of Florida.svg
| ИеликБолушАт = Флориданы
| Мухур = Seal_of_Florida.svg
| Карта = Florida in United States.svg
| Девиз = «[[In God We Trust]]»
| Чам ат = «Кюнлю штат»
| Ара шахар = [[Таллахасси]]
| УллуШахар = [[Джэксонвилл]]
| УллуШахарла = [[Майами]]&lt;br&gt;[[Тампа]]&lt;br&gt;[[Сент-Питерсберг (Флорида)|Сент-Питерсберг]]&lt;br&gt;[[Орландо (Флорида)|Орландо]]&lt;br&gt;[[Хайалиа]]
| Халкъ = 21 538 187
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 3-чю
| Басыннганы = 12
| БасыннганыНомер = 8-чи
| МайданНомер = 22-чи
| Майдан = 170&amp;nbsp;304
| СуунуМайданы = 30&amp;nbsp;634
| СуунуПроценти = 17,9
| Кенглик1 = 24°30'
| Кенглик2 = 31°
| Кенгине = 582
| Узунуна = 721
| Эм уллу мийиклик = 105
| Орта мийиклик = 30
| Эм гитче мийиклик = 0
| ШтатныДатасы = [[3 март]] [[1845 джыл]]
| ШтатныОруну = 27-чи
| ШтатхаДери = [[Флорида территория]]
| Губернатор = [[Десантис, Рон|Рон Десантис]]
| ВицеГубернатор = [[Нуньес, Джанетт|Джанетт Нуньес]]
| ЗакончыгъарыучуОрган = Флориданы Легислатурасы
| ОгъарыПалата = [[Флориданы сенаты]]
| ТёбенПалата = [[Келечилени палатасы (Флорида)|Флориданы келечилерини палатасы]]
| Сенаторла = [[Рубио, Марко|Марко Рубио]]&lt;br&gt;[[Скотт, Рик|Рик Скотт]]
| СагъатБёлге = Кюнчыгъыш заман: [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-5/[[Джайгъы заман|-4]] штатны асламысында ([[Апалачикола (суу)|Апалачикола]] сууну кюнчыгъыш джанындан), Ара-амеркан заман эсе уа [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-6/[[Джайгъы заман|-5]] -кюнбатыш кесегинде
| Къысхартыу = FL
| Commons категория = Флорида
| Джыр = &quot;Old Folks at Home&quot; [[File:Foster - Schumann-Heink - Old Folks at Home (rec. 1918).ogg]]
}}
'''Флори́да'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|393|Флори́да}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |title=Проверка слова: Флорида |website=[[Грамота.ру]] |lang=ru |access-date=2020-03-19 |archive-date=2020-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209183401/http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; ({{IPA-en|ˈflɒrɪdə|US|en-us-Florida.ogg}}, {{IPA-es|floˈɾiða}}, {{lang-es|florida}} «чакъгъан», «джашнагъан» деген сёзден) — [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны]]&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|238|Указатель географических названий}}&lt;/ref&gt; къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, кеси атын джюрютген [[Флорида (джарымайрымкан)|джарымайрымканда]], кюнбатышда [[Мексикан богъаз]] эмда кюнчыгъышда [[Атлантика океан]]ны арасында орналгъан штат.

Къыбылалсында [[Флорида ачыкъбогъаз]] бла джууулады. Шималында [[Алабама]] эмда [[Джорджия]] штатла бла чеклешеди. Тенгиз чеклери бютеу джарымайрымканны узунлугъуна созуладыла, джарымайрымканны тышында да бир къауум территория киреди, аланы ичинде [[Флорида-Кис]] айрымканланы къаууму.

Адам саны — 22 244 823 адам&lt;ref name=&quot;автоссылка88&quot;&gt;{{cite web |title=U.S. Census Bureau QuickFacts Florida |url=https://www.census.gov/quickfacts/FL |publisher=U.S. Census Bureau, 2022 Estimate |access-date=2023-01-02 |archive-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116182837/https://www.census.gov/quickfacts/fl |url-status=live }}&lt;/ref&gt;: адам саны бла АБШ-ны 3-чю штатыды ([[Калифорния|Калифорния]] бла [[Техас]]дан сора)&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/ Census: Florida’s population overtakes New York’s] {{Wayback|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/|date=20170414162928}} [[USA Today]]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Территориясыны майданлыгъы — 170 304 км²: территориясы бла АБШ-ны 22-чи штатыды.

Штатны официал [[АБШ-ны штатларыны чам атларыны тизмеси|чам аты]] - Кюнлю штат ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Sunshine State'').

[[Ара шахар]]ы — [[Таллахасси]]. Штатны эм уллу шахары — [[Джэксонвилл]], уллу шахарлары — [[Майами]], [[Тампа]], [[Орландо (шахар)|Орландо]].

== Тарихи ==
{{Main|Флориданы тарихи}}
=== Испан Флорида ===
Мексикан богъазны джагъасындан 11,5 км узакълыкъда, {{Iw|Пейдж-Ладсон||en|Page-Ladson}} атлы джерде, 9 метрлик теренликде, тийилмеген геологиялыкъ къабатда 14550 джыллыкъ мастодонт сюекле бла таш адырла табылгъандыла&lt;ref&gt;''Jessi J. Halligan'' et al. [https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full Pre-Clovis occupation 14,550 years ago at the Page-Ladson site, Florida, and the peopling of the Americas] {{Wayback|url=https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full |date=20190806220242 }}, Science Advances, 13 May 2016&lt;/ref&gt;.

Америкагъа европачыла келгинчи, джарымайрымканда [[Тимукуа (халкъ)|тимукуа]] (XVIII ёмюрде джокъ этилгендиле), [[калуса]] эмда [[семинолла]] атлы индей халкъла джашагъандыла. Испан конкистадор [[Хуан Понсе де Леон]], былайда 1513-чи джылда кемеден тюшюб, территорияны испан таджны иелиги баямлагъанды, джарымайрымканнга да {{lang-es2|la tierra florida}} атагъанды («джашнагъан джер»). Флорида къурулгъан биринчи шахар, 1564 тамалы салыннган Сан-Агустин болгъанды (бусагъатдагъы [[Сент-Огастин]]). [[Париж мамырлыкъ кесамат (1763)|Париж мамырлыкъ кесаматха]] кёре (1763) Уллу Британия [[Испания Короллукъ|Испаниягъа]] Флориданы [[Гавана|Гаванагъа]] ауушдургъанды, алай а кечирек [[Американ бойсунмаулукъ къазауат]]ны заманында дженгилгени себебли (1775—1783), Флориданы кери берирге керек болгъанды.

XVIII ёмюрде [[крикле]] эмда [[йемасси]]ле Флоридагъа къоранч келтирген чабыуулла этгендиле, аланы эсебинде джерли индейлиле джокъну орнунда болгъандыла (къалгъанларын да испанлыла [[Куба|Кубагъа]] кёчюргендиле).

1821-чи джылны 10-чу июлунда [[Адамсны-Онисни кесаматы]] ишлеб башлагъанды, аннга кёре Испания Флориданы АБШ-гъа бергенди, АБШ уа [[Техас]]ны даулагъанын къойгъанды. 1845-чи джылда Флорида АБШ-ны 27-чи штаты болгъанды.
== Географиясы ==

=== Орналгъаны ===
Флорида, шималында Алабама эмда Джорджия штатла бла чеклешеди. Джарымайрымканны ичинде чек джагъа сыз бла барады, къыбылада уа [[Флорида Кис]] айрымканланы да тутады. Джарымайрымкан бла Флорида Кис архипелагны арасында [[Флорида болгъаз]] барды. Кюнбатышдан [[Мексикан богъаз]], къыбылада [[Флорида ачыкъбогъаз]], кюнчыгъышдан эсе [[Атлантика океан]] бла джууулады.

Флорида штатны асламысы Мексиан богъаз, Антлантика океан эмда Флорида ачыкъбогъазны арасында, кеси атлы джарымайрымкандады. Джай мында GMT-4 бёлге, къыш GMT-5 сагъат бёлге джюрюйдю.

Штатдагъы эм мийик джери — [[Бриттон-Хилл]] дуппурду, аны мийиклиги 105 м (ол бютеу штатланы эм мийик джерлени ичинде эм алашады), штатны шимал кесегиндеди эмда [[Флорида (джарымайрымкан)|Флорида джарымайрымканнга]] кирмейди. Джарымайрымкандагъы эм мийик джери — [[Шекер Баш тау (Флорида)|Шекер Баш тауду]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |title=Флорида: информация о штате |access-date=2019-11-29 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925090312/https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; — 95 м. Штатны территориясыны асламысы алашалыкъладыла, къуру шимал кесегинде дуппурлу джерле бардыла.

=== Климаты ===
[[Файл:Lake Alice Winter.jpg|thumb|left|Шимал Флорида, чапыракъ агъыу.]]
[[Файл:Jacksonville Snow 2.jpg|thumb|Флоридада бек аз тюбеген къар. Джэксонвилл, 1989 джыл.]]
[[Климат]] джаны бла Флорида эки зонагъа бёлюнеди: кёбюсюнде ([[Окичоби]] кёлню шималында) [[климат]] — мылы [[субтропик климат|субтропикады]], къыбылагъа — [[Тропик климат|тропика]]; шималда [[Муссон климат|муссонлуду]], андан да къыбылагъа — океанлы климатды. Майами джумушакъ къышы, къралда къыш кёзюудеги туризмни эм уллу аралыкъларыны бири этеди.

Шимал эмда Ара Флорида джылда 2400—2800 сагъат кюн джарыкъ аладыла, Къыбыла — 2800-3200 сагъат.

Джайны орта температурасы — 26 °С-дан шималда, 28 °С дери къыбылада, къышныкъы — шималда 12 °С-дан башлаб, къыбылада 20 °С дери чыгъады. Джай температурасы 38 °С-дан кёб болмайды. Ара эмда къыбыла кесекледе тенгиз бризле себебли джай алай исси болмайды. Эм уллу регистрация этилген температура Монтичеллону къатында (+43 °С), эм гитче Таллахассини (-19 °С) болгъанды.  [[USDA]] [[Сууукъгъа чыдамлы зонала]]  — шималда 8a башлаб, къыбылада 10 дери.

Джауумланы орта санлары АБШ-ны штатларыны ичинде эм уллуду. Штатда кёб тропикалы джелли джангурла боладыла, штат кёк чартлау бла чемпионду. Аллай джангурланы биргелерине буз джауаргъа да ёчдю, анда торнадола да аз болмайдыла. Флорриданы къыбыласында джерни мийиклигини дараджасы тенгизникиге тенг болгъаны ючюн, [[суу къобуу]]ла андагъы шахарлагъа уллу заран салыучандыла. Къар джаууу къыбылада алкъын тюбемегенди, къуру шимал кесегинде бирли къысха къар джаууу болады, ол да хар джыл сайын болуб турмайды.

[[Файл:Andrew 23 aug 1992 1231Z.jpg|right|thumb|[[Эндрю (тропик циклор)|Эндрю циклон]] 23 август 1992 дж.]]
«Циклонланы кёзюуюнде» джай да, къач да заранлы джеллеге къоркъуу барды. 1855-чиден 2006-чы джылгъа дери Флориданы юсю бла 114 торопик циклон ётгенди, аланы 37 [[Саффирни — Симпсонну шкаласы|3 категориялы]] эмда андан мийик болгъандыла. Тропик циклонла Флориданы джанлаб кетиулери бек аз тюбейди. Къурулушну эмда кюнню халын билиуню бусагъатдагъы дараджасы циклоднла берген заранны азайтыргъа болушхандыла. Алай болса да быллай болумла джокъ болуб къалмагъандыла, сёз ючюн, 1992-чи джылны августунда Эндрю циклонну заманында 40-дан аслам адам ёлгенди. Циклонну мюлкге берген зараны 20 миллиард [[доллар]]дан аслам саналады. Майамиден узакъ болмагъан [[Хомстед (Флорида)|Хомстед]] шахарда, шахар мекямланы 90 % зыян кёргендиле. [[Джангурланы чагъы]] Флоридада асламысы бла июлну аягъандан ноябрны башына дери барады. Эм кёб циклонла штатха сентябрда келедиле.

Флориданы климаты, штатны эм магъаналы табигъат къайнакъларыны бириди. Климат штатха миллионла бла туристлени келтиреди. Артыкъсыз да къыш кёб къонакъ келеди, къышда Флорида шимал-американ [[континент]]ни эм джылы джерлерини бириди. Январны орта температуралары +18° бла +21 °C арасында болуучунда.
[[Файл:South Beach 20080315.jpg|thumb|Майамиде пляжда типик къышхы кюн.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Флориданы уллу шахарларында максимум уллу эмда гитче температурала
|-
! Шахар
! Янв
! Фев
! Мар
! Апр
! Май
! Июн
! Июл
! Авг
! Сен
! Окт
! Ноя
! Дек
|-
![[Джэксонвилл]]&lt;ref name=&quot;jaxweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|title=JACKSONVILLE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010315/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/6
| 20/7
| 23/10
| 26/13
| 30/18
| 32/21
| 33/23
| 33/23
| 31/21
| 27/16
| 23/11
| 19/7
|-
! [[Ки-Уэст]]&lt;ref name=&quot;eywweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|title=KEY WEST WSO AIRPORT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010336/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/18
| 24/19
| 26/21
| 28/22
| 29/24
| 31/26
| 32/27
| 32/27
| 31/26
| 29/24
| 27/22
| 24/19
|-
![[Мелборн (Флорида)|Мелборн]]
| 22/11
| 23/11
| 25/14
| 27/16
| 29/19
| 31/22
| 32/23
| 32/23
| 31/22
| 28/19
| 26/16
| 23/12
|-
![[Майами]]&lt;ref name=&quot;mlbweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|title=MELBOURNE WSO, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011606/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/16
| 25/16
| 27/18
| 28/20
| 30/22
| 31/24
| 32/25
| 32/25
| 31/24
| 29/22
| 27/19
| 25/17
|-
! [[Пенсакола (Флорида)|Пенсакола]]&lt;ref name=&quot;pnsweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|title=PENSACOLA FAA ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011757/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 16/6
| 18/8
| 21/11
| 24/14
| 29/19
| 32/22
| 32/23
| 32/23
| 31/21
| 27/16
| 21/10
| 17/7
|-
! [[Таллахасси]]&lt;ref name=&quot;tlhweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|title=TALLAHASSEE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011942/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/4
| 19/6
| 23/9
| 27/12
| 31/17
| 33/21
| 33/22
| 33/22
| 31/20
| 27/14
| 22/8
| 19/5
|-
! [[Тампа]]&lt;ref name=&quot;tpaweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|title=TAMPA WSCMO ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011949/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 22/11
| 22/11
| 25/14
| 28/17
| 31/20
| 32/23
| 32/24
| 32/24
| 32/23
| 29/19
| 25/14
| 22/11
|}

=== Суулары ===
Флоридада саркъгъан эм уллу суу — [[Сент-Джонс суу|Сент-Джонс]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''St. Johns'') сууду (узунлугъу 499 км). Сент-Джонс суу къаты шималгъа саркъады, ол аны Шимал Американы уллу сууларын асламысындан айырады. Башха штатны уллу суулары — [[Апалачикола]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Apalachicola''), [[Суванни (суу)|Суванни]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Suwannee''), [[Оклокони (суу)|Оклокони]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Ochlockonee River''). Сент-Мерис сууну юсю бла (узунлугъу 200 км — ден аз кёбюрекди) Флориданы Джорджия бла чекини кесеги ётеди, [[Пердидо (суу)|Пердидо]] сууну юсю бла уа (105 км чакълы бир) - Алабама бла&lt;ref&gt;[https://prousa.info/florida_nature Природа штата Флорида]&lt;/ref&gt;.

Флориданы эм уллу кёлю — [[Окичоби (кёл)|Окичоби]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Okeechobee'')&lt;ref&gt;[https://www.gismeteo.ru/news/science/krupnejshee-ozero-floridy-okrasilos-v-zelenyj-vinovaty-opasnye-vodorosli/ Крупнейшее озеро Флориды окрасилось в зеленый: виноваты опасные водоросли]&lt;/ref&gt;. Аны майданы — 1 900 км²&lt;ref&gt;[http://www.florida-rus.com/2026/09/strana-ozer-pod-yuzhnymi-palmami Страна озер под южными пальмами]&lt;/ref&gt;, узунлугъу — 57,5 км, кенглиги — 46,6 км, орта теренлиги — 3 м, максимал теренлиги — 3,7-6 метрди. Окичоби АБШ-ны континентал кесегинде [[Мичиган (кёл)|Мичиган]] кёлден сора майданы бла экинчи кёлдю. Башха штатны уллу кёллери — Джордж ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake George''), [[Киссимми (кёл)|Киссимми]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Kissimmee''), [[Апопка (кёл)|Апопка]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Apopka'').

== Халкъы ==
АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Флоридада 21 538 187 адам джашагъанды. Штатны эм адам къалын тюшген шахары - Джэксонвилл. Аны агломерациясында 2020 джылда 1 605 848 адам джашагъанды.

Штатны адамларыны арасында тюрлю-тюрлю миллет, раса эмда дин къауумланы адамлары бардыла. Флорида иммигрантланы тартады, кёб юсю Латин Америкадан. Флориданы халкъыны 65% чакълы бири кеслерин акъла кибик таныйдыла. Штатны миллет къауумларына XX ёмюрню ортасында революциядан сора кёбчюлюкге кёчген кубачыла киредиле. Алагъа Латин Америкадан башха иммигрантла да къошулгъандыла, испан тил а штатны халкъыны 20%-ден асламы хайырланады, артыкъ да бек Майами-Дейд округда.
{| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;; text-align:right; font-size:80%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:90%&quot; |Халкъы къуралгъаны ([[АБШ-де 2020 джылда болгъан санау|2020 джылда]])
|-
! Раса эмда Халкъы&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/race-and-ethnicity-in-the-united-state-2010-and-2020-census.html |title=Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census
|author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=August 12, 2021 |website=census.gov |publisher=United States Census Bureau |access-date=2021-09-26}}&lt;/ref&gt;
! data-sort-type=number |Испан тилли болмагъанладан
! data-sort-type=number |Бютеулей
|-
| [[Испан болмагъан акъла|Акъла]]
|align=right| 51,5%
|align=right| 57,74%
|-
| [[Испанлыла неда Латинле]]
|align=right| -
|align=right| 26,45%
|-
| [[Африкан америкачыла|Къарала]]
|align=right| 14,52%
|align=right| 15,07%
|-
| [[Американ Азиатла]]
|align=right| 2,92%
|align=right| 2,99%
|-
| [[АБШ-ны тамырлы халкълары|Тамырлы халкълары]]
|align=right| 0,20%
|align=right| 0,44%
|-
| [[Шош океанчыла]]
|align=right| 0,05%
|align=right| 0,07%
|-
| Эки неда андан кёб раса
|align=right| 3,68%
|align=right| 18,22%
|-
| Башхала
|align=right| 0,64%
|align=right| 5,48%
|}

=== Дин ===
[[Файл:Mosque in Boca Raton, FL.jpg|мини|Бока Ратон шахарда орналгъан межгит.]]
Флориданы халкъыны дин къуралгъаны:
* [[Христианлыкъ]] — 70%
** [[Протестантла]] — 46%
*** Евангелист протестантла — 24%
** [[Рим католик клиса|Католикле]] — 21%
** [[Мормонла]] — 1%
** [[Православла]] — 1%
** Башха христианлыла — 1%
* [[Ислам|Муслиманла]] — 1%
* Иудейле — 3%
* Индуистле — 1%
* Буддистле — 1%
* Динге къошулмагъанла — 24%
** [[Атеистле]] — 3%
== Экономикасы ==
2025 джылда Флорида штатны экономикасы Бирлешген Штатлада тёртюнчю орунну алгъанды, аны бютеулей штатны БИП 1,834 триллион долларгъа джетгенди, Флоридада адам башына энчи хайыр 76 440 доллар болгъанды. 2025 джылда Флориданы адам башина БИП (номинал) 78 195 долларгъа джетди (штатланы эм Колумбия округну ичинде 34-чю).

2025 джылда гитче предприятияла Флориданы 99,8% бютеу предприятияларындан болгъандыла эмда штатны 39,6% ишчи кючюнюне иш бериучю болдула&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2025 Small Business Profile - Florida |url=https://advocacy.sba.gov/wp-content/uploads/2025/06/Florida_2025-State-Profile.pdf |access-date=February 2, 2026 |website=US Small Business Administration Office of Advocacy}}&lt;/ref&gt;. 2025 джылда Business Observer билдиргеннге кёре, Флорида къуралгъан предприятиелени саны бла АБШ-ны штатларыны арасында биринчи орунну алгъанды: быйыл штатда 698 000 джангы предприятие къуралгъанды&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-23 |title=Report: Florida leads nation in new business creation |url=https://www.businessobserverfl.com/news/2026/jan/23/florida-new-business-creation/ |access-date=2026-02-02 |website=Business Observer |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Эл мюлк Флориданы экономикасыны магъаналы кесегиди. Флорида АБШ-де [[Апельсин|апельсинлени]], [[Манго|мангоны]], джангы [[Помидор|помидорланы]], [[Шекер|шекерни]], татлы [[Нартюх|нартюхню]], джашил [[Фасоль|фасольну]], [[Къудору|къудоруну]], [[Агурча|агурчаланы]], [[Харбуз|харбузланы]], [[Хаун|хаунланы]] эм уллу чыгъарыучу штатды эмда джилекни, [[Мандарин|мандаринлени]], [[Авокадо|авокадоны]], [[грейпфрут]] эм татлы шибижини (Bell Peppers) чыгъаргъан штатланы ичинде экинчиди&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wtsp.com/article/life/welcome-to-florida/plant-city-florida-strawberry-festival/67-7876c747-a445-4f8e-aef8-b9694d55f1c6|title=How Plant City became the Winter Strawberry Capital of the World|date=March 3, 2022|website=wtsp.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stacker.com/stories/florida/most-valuable-crops-grown-florida Most valuable crops grown in Florida]&lt;/ref&gt;.

Флорида АБШ-да гюл ёсдюрюу бла декоратив питомниклени бютеу продукцияларыны чыгъаргъандан 18% чакълы тутады, Калифорния бла биринчи орун ючюн эришиб.

Флорида къыралны базарларына чабакъны уллу джалчытыучуларындан бирисиди. Штатны баш чабакъчы портлары: [[Мексикан богъаз|Мексикан богъазны]] джагъасында [[Пенсакола]] эм [[Апалачикола]], [[Атлантика океан|Атлантиканы]] джагъасында уа [[Фернандина-Бич]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Fernandina Beach'') эм [[Нью-Смерна-Бич]] ({{lang-en|New Smyrna Beach}}''New Smyrna Beach'') шахарла. Флорида Кис архепилагда къызгъылдым креветканы чыгъарадыла, аны джашагъан джерлери Тампадан тыйгъыч айрымканлагъа дери созулгъандыла. Креветкаладан сора, Флориданы чабакъчылары къралны базарларына тюрлю-тюрлю чабакъла бередиле, аланы ичинде испан макрель, къара кефаль, аны кибик моллюскала, омарла эмда крабла. Апалачикола богъазда устрицаланы ёсдюредиле.

Флоридада Полк, Манати эм Хиллсборо округланы кесеклеринде орналгъан Боун-Вэлли регион, дунияда эм уллу белгили фосфатланы джерлеринден бирисиди эмда Бирлешген Штатлада 60% эмда бютеу дунияда 25% чакълы фосфатланы чыгъарыуну береди. Флоридада 28 фосфат рудник барды, аладан 11 ишлейдиле&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-15 |title=Phosphate mining in Florida sustains supply chains, sets standards |url=https://www.blm.gov/blog/2025-09-15/phosphate-mining-florida-sustains-supply-chains-sets-standards |access-date=2025-10-22 |website=Bureau of Land Management |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Туризм штатны экономикасыны эм уллу секторларындан бирисиди: 2024 джылда турист санагъатда 1,8 миллион чакълы бир адам ишлегенди. 2025 джылда Флоридагъа 143,3 миллион турист келгенеди, аладан 9,3 миллион адам башха къыралладан.

== Политикасы ==
Флориданы закончыгъарыучу джыйылыуу — эки палаталадан къуралгъан Флориданы Легислатурасы ([[Ингилиз тил|ингил]].''The Florida State Legislature''). Огъары палатасы - 40 членден къуралгъан Сенатды, тёбен палатасы - 120 членден къуралгъан Келечелени палатасыды. Закончыгъарыучула Сенатда олтургъанла тёрт джылгъа эмда Келечелени палатасында эки джылгъа сайланадыла. Сайлаучула кеслерини округларында джашагъанладан болуб эмда сайлаулагъа дери Флоридада эки джылдан артыкъ джашаб керекдиле.

=== '''Штатны толтуруучу власты''' ===
Флоридада толтуруучу власты губернатордан, вице-губернатордан, баш прокурордан, эл мюлк комиссардан, баш финанс директордан эмда талай толтуруучу департаментден къуралады. Флоридада толтуруучу властха башчылыкъ тёрт джылгъа сайланнган губеранатор этеди. Штатны вице-губернатору губернатор бла бирге сайланады. Флориданы Баш прокурору, эл мюлк комиссары, баш финанс директору энчи сайланнган этедиле. 2019 джылны 8 январдан Флориданы 46-чи губернатору - [[Рон Десантис]] ([[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]])&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/amp/903081 Десантис вступил в борьбу за пост президента США]&lt;/ref&gt;.

=== '''Сюдлюк система''' ===
Флориданы сюдлюк системасыны Флориданы Баш сюдю, беш Апелляция сюдле, биринчи инстанциялы сюдле (20 округ сюдле, 67 графлыкъ сюдле) къураладыла. Флориданы баш сюд органы - алты джылгъа сайланнган джети сюдю бла къуралгъан [[Флориданы Баш сюдю]] ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Supreme Court of Florida''). География тюрлюлюкню баджарыр ючюн штатны алты округундан алты сюдюлени сайланадыла, бирини уа бютеулей сайлау участокда сайлайдыла.

== Административ бёлюннгени ==
Флорида штат  67 округга бёлюнеди. Флориданы эм къалын халкъ округгу — Майами шахар орналгъан [[Майами-Дейд (Флорида, округу)|Майами-Дейд]] округ, эм аз санлы округ — [[Либерти (Флорида, округу)|Либерти]] округ. Майданы бла эм уллу округ — [[Палм-Бич (Флорида, округу)|Палм-Бич]] (5 268 км²) эм гитче — [[Юнион (Флорида, округу)|Юнион]] округ (622 км²).

== Спорту ==
Флоридада юч [[Миллет Футбол Лига|МФЛ]] команда, эки [[Бейсболну Баш Лигасы|ББЛ]] команда, эки [[Миллет Баскетбол Ассоциация|МБА]] команда, эки [[Миллет Хоккей Лига|МХЛ]] команда эмда эки [[Major League Soccer|MLS]] команда бардыла. Флорида кесини биринчи таймаздан усталы баш лигадан спорт командасын 1966 джылда алгъанды, ол заманда Американ футбол лига «Майами Долфинс» команданы къошханды.[[Файл:Ben Hill Griffin Stadium - Florida Gators.jpg|мини|Бен Хилл Гриффинни стадиону]][[NASCAR]] (штаб-фатары Дейтон-Бичде) февралда Флориданы Daytona International Speedway автодромда (Daytona 500 чабышыу къайда баргъан) кесини юч баш сериясын башлайды.

Флорида - уллу гольф арасыды. PGA of America-ны штаб-фатары Палм-Бич-Гарденсде, PGA Tour-ны штаб-фатары Понте-Ведра-Бичде (Джексонвиллни къатында), LPGA-ны штаб-фатары уа Дейтона-Бичде орналадыла.

Майами теннис ачыкъ чемпионаты ATP World Tour Masters 1000 эмда WTA Premier сериялагъа киреди эмда Делрей-Бич теннис ачыкъ чемпионат ATP World Tour 250 сериягъа киреди.

Бен Хилл Гриффинни стадиону официал сыйыныуу 88 548 оруннга кёре Флоридада эм уллу футбол стадиону, американы студент футболунда 12-чи эм дунияда 18-чи стадионду.

Уллу университет футбол командалагъа Атлантика джагъадагъы конференциядан Florida State Seminoles бла Miami Hurricanes эмда Къыбыла-кюнчыгъыш конференциядан Florida Gators киредиле&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|title=Florida's 7 FBS head coaches explain college football's most chaotic state|website=Sbnation.com|date=August 22, 2018|access-date=May 9, 2022|archive-date=April 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409043332/https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== '''Уулау эмда чабакъ тутуу''' ===
Флорида штатда Конституциягъа энчи тюзетиу ишлейди, ол гражданлагъа уугъа эмда чабакъчылыкъгъа тамал эркинликни бегитеди.

Флориданы чабакъ бла кийик табийгъатны сакълауну юсюнден Комиссия (FWC) — ол чабакъ эмда кийик табигъат ресурслагъа оноу этген, лицензияланы берген, сюйюб чабакъ тутаргъа мардаланы эмда джорукъланы белгилеген штатны кърал органы&lt;ref&gt;[https://myfwc.com/ Florida Fish and WildlifeConservation Commission]&lt;/ref&gt;. 

Флодидада джыл сайын 2,8–3 млн адамны сюйген чабакъ тутаргъа тири лицензиясы барды неда лицензияны алгъанды. Аладан 1,9 млн чакълы чабакъчы штатны адамларыдыла, 0,9–1 млн чакълы бир адам а туристледиле. Флорида туристлеге сатылгъан чабакъ тутуу лицензияланы саны бла АБШ-де биринчи орунну таукел алады. 

Штатда 160 000-170 000 чакълы бир регистрация болгъан уучу барды. Кёб юсю ала Флориданы адамладыла, алай а туристле де аллигаторланы эмда суу къанатлыланы уугъа келедиле.

Чабакъ тутуучу сектор 120 000 иш джер къурайды. АБШ-ны спорт чабакъчылыкъны сферасында иш бла джалчытыуну эм мийик дараджасы болгъан беш округундан тёртюсю Флоридада орналады. Уучу сектор уа 14 300 иш джерни къураб эм сакълайды&lt;ref&gt;[https://t-roosevelt.org/florida/ PRESERVE FLORIDA’S FISHING AND HUNTING HERITAGE]&lt;/ref&gt;.

== Сурат галерея ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
File:Tallahassee Old and New Capitols 3.jpg|[[Флориданы Капитолии]]. [[Таллахасси]].
File:Cinderella Castle, Magic Kingdom (2026).jpg|Золушканы къаласы Уолт Диснейни халкъа арасы солуу арасынды. [[Орландо]].
File:The Florida Keys.jpg|[[Флорида Кис]] архипелагда.
File:Miami - Skyline from Harbor.jpg|[[Майами]] шахаргъа Бискейн богъаздан кёрюнюу.
File:VAB and SLS.jpg|Флоридада орналгъан АБШ-ны Кеннеди атлы Космос арасы.
File:Fort Lauderdale-skyline-harbor.jpg|[[Форт Лодердейл]].
File:DT Jax 2022.jpg|[[Джексонвилл]] шахарны арасы кечеде.
File:Lake Deaton - Wildwood, Florida.png|Дитон кёл Уайлдвуд шахарда.
File:Miami Beach, FL - panoramio.jpg| [[Майами Бич]] шахар.
&lt;/gallery&gt;

== Джибериуле ==
* https://www.myflorida.gov/&lt;nowiki/&gt; - Флориданы официал сайты.
* https://www.visitflorida.com/ - Флориданы туристлеге хайырлы сайты.
* https://dos.fl.gov/florida-facts/florida-history/ - Флориданы тарихини юсюнден официал сайты.
== Белгиле ==
{{белгиле}}{{Флорида}}{{АБШ-ны административ биримлери}}
{{викигёзен|Florida}}

[[Категория:АБШ]]
[[Категория:Флорида]]</text>
      <sha1>5stb2g2b252235p7s8qtrknulxyjiuc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126335</id>
      <parentid>126330</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T22:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40973" sha1="m4wc89a4jgxefz2arnx43t5x6kqqpql" xml:space="preserve">{{магъанала}}
{{АБШ-ны штаты
| Аты = Флорида
| Оригинал аты = Florida
| Официал аты = Флорида штат
| Байракъ = Flag of Florida.svg
| ИеликБолушАт = Флориданы
| Мухур = Seal_of_Florida.svg
| Карта = Florida in United States.svg
| Девиз = «[[In God We Trust]]»
| Чам ат = «Кюнлю штат»
| Ара шахар = [[Таллахасси]]
| УллуШахар = [[Джэксонвилл]]
| УллуШахарла = [[Майами]]&lt;br&gt;[[Тампа]]&lt;br&gt;[[Сент-Питерсберг (Флорида)|Сент-Питерсберг]]&lt;br&gt;[[Орландо (Флорида)|Орландо]]&lt;br&gt;[[Хайалиа]]
| Халкъ = 21 538 187
| Тергеу джыл = 2020
| ХалкъОрун = 3-чю
| Басыннганы = 12
| БасыннганыНомер = 8-чи
| МайданНомер = 22-чи
| Майдан = 170&amp;nbsp;304
| СуунуМайданы = 30&amp;nbsp;634
| СуунуПроценти = 17,9
| Кенглик1 = 24°30'
| Кенглик2 = 31°
| Кенгине = 582
| Узунуна = 721
| Эм уллу мийиклик = 105
| Орта мийиклик = 30
| Эм гитче мийиклик = 0
| ШтатныДатасы = [[3 март]] [[1845 джыл]]
| ШтатныОруну = 27-чи
| ШтатхаДери = [[Флорида территория]]
| Губернатор = [[Десантис, Рон|Рон Десантис]]
| ВицеГубернатор = [[Нуньес, Джанетт|Джанетт Нуньес]]
| ЗакончыгъарыучуОрган = Флориданы Легислатурасы
| ОгъарыПалата = [[Флориданы сенаты]]
| ТёбенПалата = [[Келечилени палатасы (Флорида)|Флориданы келечилерини палатасы]]
| Сенаторла = [[Рубио, Марко|Марко Рубио]]&lt;br&gt;[[Скотт, Рик|Рик Скотт]]
| СагъатБёлге = Кюнчыгъыш заман: [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-5/[[Джайгъы заман|-4]] штатны асламысында ([[Апалачикола (суу)|Апалачикола]] сууну кюнчыгъыш джанындан), Ара-амеркан заман эсе уа [[Гринвичге кёре орта заман|GMT]]-6/[[Джайгъы заман|-5]] -кюнбатыш кесегинде
| Къысхартыу = FL
| Commons категория = Флорида
| Джыр = &quot;Old Folks at Home&quot; [[File:Foster - Schumann-Heink - Old Folks at Home (rec. 1918).ogg]]
}}
'''Флори́да'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|393|Флори́да}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |title=Проверка слова: Флорида |website=[[Грамота.ру]] |lang=ru |access-date=2020-03-19 |archive-date=2020-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209183401/http://gramota.ru/slovari/dic/?ag=x&amp;word=%D1%84%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; ({{IPA-en|ˈflɒrɪdə|US|en-us-Florida.ogg}}, {{IPA-es|floˈɾiða}}, {{lang-es|florida}} «чакъгъан», «джашнагъан» деген сёзден) — [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны]]&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|238|Указатель географических названий}}&lt;/ref&gt; къыбыла-кюнчыгъыш кесегинде, кеси атын джюрютген [[Флорида (джарымайрымкан)|джарымайрымканда]], кюнбатышда [[Мексикан богъаз]] эмда кюнчыгъышда [[Атлантика океан]]ны арасында орналгъан штат.

Къыбылалсында [[Флорида ачыкъбогъаз]] бла джууулады. Шималында [[Алабама]] эмда [[Джорджия]] штатла бла чеклешеди. Тенгиз чеклери бютеу джарымайрымканны узунлугъуна созуладыла, джарымайрымканны тышында да бир къауум территория киреди, аланы ичинде [[Флорида-Кис]] айрымканланы къаууму.

Адам саны — 22 244 823 адам&lt;ref name=&quot;автоссылка88&quot;&gt;{{cite web |title=U.S. Census Bureau QuickFacts Florida |url=https://www.census.gov/quickfacts/FL |publisher=U.S. Census Bureau, 2022 Estimate |access-date=2023-01-02 |archive-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116182837/https://www.census.gov/quickfacts/fl |url-status=live }}&lt;/ref&gt;: адам саны бла АБШ-ны 3-чю штатыды ([[Калифорния|Калифорния]] бла [[Техас]]дан сора)&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/ Census: Florida’s population overtakes New York’s] {{Wayback|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2014/12/23/census-florida-new-york-population/20812473/|date=20170414162928}} [[USA Today]]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Территориясыны майданлыгъы — 170 304 км²: территориясы бла АБШ-ны 22-чи штатыды.

Штатны официал [[АБШ-ны штатларыны чам атларыны тизмеси|чам аты]] - Кюнлю штат ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Sunshine State'').

[[Ара шахар]]ы — [[Таллахасси]]. Штатны эм уллу шахары — [[Джэксонвилл]], уллу шахарлары — [[Майами]], [[Тампа]], [[Орландо (Флорида)|Орландо]].

== Тарихи ==
{{Main|Флориданы тарихи}}
=== Испан Флорида ===
Мексикан богъазны джагъасындан 11,5 км узакълыкъда, {{Iw|Пейдж-Ладсон||en|Page-Ladson}} атлы джерде, 9 метрлик теренликде, тийилмеген геологиялыкъ къабатда 14550 джыллыкъ мастодонт сюекле бла таш адырла табылгъандыла&lt;ref&gt;''Jessi J. Halligan'' et al. [https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full Pre-Clovis occupation 14,550 years ago at the Page-Ladson site, Florida, and the peopling of the Americas] {{Wayback|url=https://advances.sciencemag.org/content/2/5/e1600375.full |date=20190806220242 }}, Science Advances, 13 May 2016&lt;/ref&gt;.

Америкагъа европачыла келгинчи, джарымайрымканда [[Тимукуа (халкъ)|тимукуа]] (XVIII ёмюрде джокъ этилгендиле), [[калуса]] эмда [[семинолла]] атлы индей халкъла джашагъандыла. Испан конкистадор [[Хуан Понсе де Леон]], былайда 1513-чи джылда кемеден тюшюб, территорияны испан таджны иелиги баямлагъанды, джарымайрымканнга да {{lang-es2|la tierra florida}} атагъанды («джашнагъан джер»). Флорида къурулгъан биринчи шахар, 1564 тамалы салыннган Сан-Агустин болгъанды (бусагъатдагъы [[Сент-Огастин]]). [[Париж мамырлыкъ кесамат (1763)|Париж мамырлыкъ кесаматха]] кёре (1763) Уллу Британия [[Испания Короллукъ|Испаниягъа]] Флориданы [[Гавана|Гаванагъа]] ауушдургъанды, алай а кечирек [[Американ бойсунмаулукъ къазауат]]ны заманында дженгилгени себебли (1775—1783), Флориданы кери берирге керек болгъанды.

XVIII ёмюрде [[крикле]] эмда [[йемасси]]ле Флоридагъа къоранч келтирген чабыуулла этгендиле, аланы эсебинде джерли индейлиле джокъну орнунда болгъандыла (къалгъанларын да испанлыла [[Куба|Кубагъа]] кёчюргендиле).

1821-чи джылны 10-чу июлунда [[Адамсны-Онисни кесаматы]] ишлеб башлагъанды, аннга кёре Испания Флориданы АБШ-гъа бергенди, АБШ уа [[Техас]]ны даулагъанын къойгъанды. 1845-чи джылда Флорида АБШ-ны 27-чи штаты болгъанды.
== Географиясы ==

=== Орналгъаны ===
Флорида, шималында Алабама эмда Джорджия штатла бла чеклешеди. Джарымайрымканны ичинде чек джагъа сыз бла барады, къыбылада уа [[Флорида Кис]] айрымканланы да тутады. Джарымайрымкан бла Флорида Кис архипелагны арасында [[Флорида болгъаз]] барды. Кюнбатышдан [[Мексикан богъаз]], къыбылада [[Флорида ачыкъбогъаз]], кюнчыгъышдан эсе [[Атлантика океан]] бла джууулады.

Флорида штатны асламысы Мексиан богъаз, Антлантика океан эмда Флорида ачыкъбогъазны арасында, кеси атлы джарымайрымкандады. Джай мында GMT-4 бёлге, къыш GMT-5 сагъат бёлге джюрюйдю.

Штатдагъы эм мийик джери — [[Бриттон-Хилл]] дуппурду, аны мийиклиги 105 м (ол бютеу штатланы эм мийик джерлени ичинде эм алашады), штатны шимал кесегиндеди эмда [[Флорида (джарымайрымкан)|Флорида джарымайрымканнга]] кирмейди. Джарымайрымкандагъы эм мийик джери — [[Шекер Баш тау (Флорида)|Шекер Баш тауду]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |title=Флорида: информация о штате |access-date=2019-11-29 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925090312/https://russia-in-us.com/states/florida-informaciya-o-shtate |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; — 95 м. Штатны территориясыны асламысы алашалыкъладыла, къуру шимал кесегинде дуппурлу джерле бардыла.

=== Климаты ===
[[Файл:Lake Alice Winter.jpg|thumb|left|Шимал Флорида, чапыракъ агъыу.]]
[[Файл:Jacksonville Snow 2.jpg|thumb|Флоридада бек аз тюбеген къар. Джэксонвилл, 1989 джыл.]]
[[Климат]] джаны бла Флорида эки зонагъа бёлюнеди: кёбюсюнде ([[Окичоби]] кёлню шималында) [[климат]] — мылы [[субтропик климат|субтропикады]], къыбылагъа — [[Тропик климат|тропика]]; шималда [[Муссон климат|муссонлуду]], андан да къыбылагъа — океанлы климатды. Майами джумушакъ къышы, къралда къыш кёзюудеги туризмни эм уллу аралыкъларыны бири этеди.

Шимал эмда Ара Флорида джылда 2400—2800 сагъат кюн джарыкъ аладыла, Къыбыла — 2800-3200 сагъат.

Джайны орта температурасы — 26 °С-дан шималда, 28 °С дери къыбылада, къышныкъы — шималда 12 °С-дан башлаб, къыбылада 20 °С дери чыгъады. Джай температурасы 38 °С-дан кёб болмайды. Ара эмда къыбыла кесекледе тенгиз бризле себебли джай алай исси болмайды. Эм уллу регистрация этилген температура Монтичеллону къатында (+43 °С), эм гитче Таллахассини (-19 °С) болгъанды.  [[USDA]] [[Сууукъгъа чыдамлы зонала]]  — шималда 8a башлаб, къыбылада 10 дери.

Джауумланы орта санлары АБШ-ны штатларыны ичинде эм уллуду. Штатда кёб тропикалы джелли джангурла боладыла, штат кёк чартлау бла чемпионду. Аллай джангурланы биргелерине буз джауаргъа да ёчдю, анда торнадола да аз болмайдыла. Флорриданы къыбыласында джерни мийиклигини дараджасы тенгизникиге тенг болгъаны ючюн, [[суу къобуу]]ла андагъы шахарлагъа уллу заран салыучандыла. Къар джаууу къыбылада алкъын тюбемегенди, къуру шимал кесегинде бирли къысха къар джаууу болады, ол да хар джыл сайын болуб турмайды.

[[Файл:Andrew 23 aug 1992 1231Z.jpg|right|thumb|[[Эндрю (тропик циклор)|Эндрю циклон]] 23 август 1992 дж.]]
«Циклонланы кёзюуюнде» джай да, къач да заранлы джеллеге къоркъуу барды. 1855-чиден 2006-чы джылгъа дери Флориданы юсю бла 114 торопик циклон ётгенди, аланы 37 [[Саффирни — Симпсонну шкаласы|3 категориялы]] эмда андан мийик болгъандыла. Тропик циклонла Флориданы джанлаб кетиулери бек аз тюбейди. Къурулушну эмда кюнню халын билиуню бусагъатдагъы дараджасы циклоднла берген заранны азайтыргъа болушхандыла. Алай болса да быллай болумла джокъ болуб къалмагъандыла, сёз ючюн, 1992-чи джылны августунда Эндрю циклонну заманында 40-дан аслам адам ёлгенди. Циклонну мюлкге берген зараны 20 миллиард [[доллар]]дан аслам саналады. Майамиден узакъ болмагъан [[Хомстед (Флорида)|Хомстед]] шахарда, шахар мекямланы 90 % зыян кёргендиле. [[Джангурланы чагъы]] Флоридада асламысы бла июлну аягъандан ноябрны башына дери барады. Эм кёб циклонла штатха сентябрда келедиле.

Флориданы климаты, штатны эм магъаналы табигъат къайнакъларыны бириди. Климат штатха миллионла бла туристлени келтиреди. Артыкъсыз да къыш кёб къонакъ келеди, къышда Флорида шимал-американ [[континент]]ни эм джылы джерлерини бириди. Январны орта температуралары +18° бла +21 °C арасында болуучунда.
[[Файл:South Beach 20080315.jpg|thumb|Майамиде пляжда типик къышхы кюн.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Флориданы уллу шахарларында максимум уллу эмда гитче температурала
|-
! Шахар
! Янв
! Фев
! Мар
! Апр
! Май
! Июн
! Июл
! Авг
! Сен
! Окт
! Ноя
! Дек
|-
![[Джэксонвилл]]&lt;ref name=&quot;jaxweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|title=JACKSONVILLE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010315/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4358|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/6
| 20/7
| 23/10
| 26/13
| 30/18
| 32/21
| 33/23
| 33/23
| 31/21
| 27/16
| 23/11
| 19/7
|-
! [[Ки-Уэст]]&lt;ref name=&quot;eywweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|title=KEY WEST WSO AIRPORT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118010336/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl4570|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/18
| 24/19
| 26/21
| 28/22
| 29/24
| 31/26
| 32/27
| 32/27
| 31/26
| 29/24
| 27/22
| 24/19
|-
![[Мелборн (Флорида)|Мелборн]]
| 22/11
| 23/11
| 25/14
| 27/16
| 29/19
| 31/22
| 32/23
| 32/23
| 31/22
| 28/19
| 26/16
| 23/12
|-
![[Майами]]&lt;ref name=&quot;mlbweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|title=MELBOURNE WSO, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011606/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl5612|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 24/16
| 25/16
| 27/18
| 28/20
| 30/22
| 31/24
| 32/25
| 32/25
| 31/24
| 29/22
| 27/19
| 25/17
|-
! [[Пенсакола (Флорида)|Пенсакола]]&lt;ref name=&quot;pnsweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|title=PENSACOLA FAA ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011757/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl6997|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 16/6
| 18/8
| 21/11
| 24/14
| 29/19
| 32/22
| 32/23
| 32/23
| 31/21
| 27/16
| 21/10
| 17/7
|-
! [[Таллахасси]]&lt;ref name=&quot;tlhweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|title=TALLAHASSEE WSO AP, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011942/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8758|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 18/4
| 19/6
| 23/9
| 27/12
| 31/17
| 33/21
| 33/22
| 33/22
| 31/20
| 27/14
| 22/8
| 19/5
|-
! [[Тампа]]&lt;ref name=&quot;tpaweather&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|title=TAMPA WSCMO ARPT, FLORIDA—Climate Summary|publisher=Southeast Regional Climate Center|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118011949/http://www.sercc.com/cgi-bin/sercc/cliMAIN.pl?fl8788|archivedate=2008-01-18|accessdate=2008-01-26|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
| 22/11
| 22/11
| 25/14
| 28/17
| 31/20
| 32/23
| 32/24
| 32/24
| 32/23
| 29/19
| 25/14
| 22/11
|}

=== Суулары ===
Флоридада саркъгъан эм уллу суу — [[Сент-Джонс суу|Сент-Джонс]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''St. Johns'') сууду (узунлугъу 499 км). Сент-Джонс суу къаты шималгъа саркъады, ол аны Шимал Американы уллу сууларын асламысындан айырады. Башха штатны уллу суулары — [[Апалачикола]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Apalachicola''), [[Суванни (суу)|Суванни]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Suwannee''), [[Оклокони (суу)|Оклокони]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Ochlockonee River''). Сент-Мерис сууну юсю бла (узунлугъу 200 км — ден аз кёбюрекди) Флориданы Джорджия бла чекини кесеги ётеди, [[Пердидо (суу)|Пердидо]] сууну юсю бла уа (105 км чакълы бир) - Алабама бла&lt;ref&gt;[https://prousa.info/florida_nature Природа штата Флорида]&lt;/ref&gt;.

Флориданы эм уллу кёлю — [[Окичоби (кёл)|Окичоби]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Okeechobee'')&lt;ref&gt;[https://www.gismeteo.ru/news/science/krupnejshee-ozero-floridy-okrasilos-v-zelenyj-vinovaty-opasnye-vodorosli/ Крупнейшее озеро Флориды окрасилось в зеленый: виноваты опасные водоросли]&lt;/ref&gt;. Аны майданы — 1 900 км²&lt;ref&gt;[http://www.florida-rus.com/2026/09/strana-ozer-pod-yuzhnymi-palmami Страна озер под южными пальмами]&lt;/ref&gt;, узунлугъу — 57,5 км, кенглиги — 46,6 км, орта теренлиги — 3 м, максимал теренлиги — 3,7-6 метрди. Окичоби АБШ-ны континентал кесегинде [[Мичиган (кёл)|Мичиган]] кёлден сора майданы бла экинчи кёлдю. Башха штатны уллу кёллери — Джордж ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake George''), [[Киссимми (кёл)|Киссимми]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Kissimmee''), [[Апопка (кёл)|Апопка]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Lake Apopka'').

== Халкъы ==
АБШ-де 2020 джылда болгъан санаугъа кёре Флоридада 21 538 187 адам джашагъанды. Штатны эм адам къалын тюшген шахары - Джэксонвилл. Аны агломерациясында 2020 джылда 1 605 848 адам джашагъанды.

Штатны адамларыны арасында тюрлю-тюрлю миллет, раса эмда дин къауумланы адамлары бардыла. Флорида иммигрантланы тартады, кёб юсю Латин Америкадан. Флориданы халкъыны 65% чакълы бири кеслерин акъла кибик таныйдыла. Штатны миллет къауумларына XX ёмюрню ортасында революциядан сора кёбчюлюкге кёчген кубачыла киредиле. Алагъа Латин Америкадан башха иммигрантла да къошулгъандыла, испан тил а штатны халкъыны 20%-ден асламы хайырланады, артыкъ да бек Майами-Дейд округда.
{| class=&quot;wikitable sortable collapsible&quot;; text-align:right; font-size:80%;&quot;
|+ style=&quot;font-size:90%&quot; |Халкъы къуралгъаны ([[АБШ-де 2020 джылда болгъан санау|2020 джылда]])
|-
! Раса эмда Халкъы&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.census.gov/library/visualizations/interactive/race-and-ethnicity-in-the-united-state-2010-and-2020-census.html |title=Race and Ethnicity in the United States: 2010 Census and 2020 Census
|author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=August 12, 2021 |website=census.gov |publisher=United States Census Bureau |access-date=2021-09-26}}&lt;/ref&gt;
! data-sort-type=number |Испан тилли болмагъанладан
! data-sort-type=number |Бютеулей
|-
| [[Испан болмагъан акъла|Акъла]]
|align=right| 51,5%
|align=right| 57,74%
|-
| [[Испанлыла неда Латинле]]
|align=right| -
|align=right| 26,45%
|-
| [[Африкан америкачыла|Къарала]]
|align=right| 14,52%
|align=right| 15,07%
|-
| [[Американ Азиатла]]
|align=right| 2,92%
|align=right| 2,99%
|-
| [[АБШ-ны тамырлы халкълары|Тамырлы халкълары]]
|align=right| 0,20%
|align=right| 0,44%
|-
| [[Шош океанчыла]]
|align=right| 0,05%
|align=right| 0,07%
|-
| Эки неда андан кёб раса
|align=right| 3,68%
|align=right| 18,22%
|-
| Башхала
|align=right| 0,64%
|align=right| 5,48%
|}

=== Дин ===
[[Файл:Mosque in Boca Raton, FL.jpg|мини|Бока Ратон шахарда орналгъан межгит.]]
Флориданы халкъыны дин къуралгъаны:
* [[Христианлыкъ]] — 70%
** [[Протестантла]] — 46%
*** Евангелист протестантла — 24%
** [[Рим католик клиса|Католикле]] — 21%
** [[Мормонла]] — 1%
** [[Православла]] — 1%
** Башха христианлыла — 1%
* [[Ислам|Муслиманла]] — 1%
* Иудейле — 3%
* Индуистле — 1%
* Буддистле — 1%
* Динге къошулмагъанла — 24%
** [[Атеистле]] — 3%
== Экономикасы ==
2025 джылда Флорида штатны экономикасы Бирлешген Штатлада тёртюнчю орунну алгъанды, аны бютеулей штатны БИП 1,834 триллион долларгъа джетгенди, Флоридада адам башына энчи хайыр 76 440 доллар болгъанды. 2025 джылда Флориданы адам башина БИП (номинал) 78 195 долларгъа джетди (штатланы эм Колумбия округну ичинде 34-чю).

2025 джылда гитче предприятияла Флориданы 99,8% бютеу предприятияларындан болгъандыла эмда штатны 39,6% ишчи кючюнюне иш бериучю болдула&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2025 Small Business Profile - Florida |url=https://advocacy.sba.gov/wp-content/uploads/2025/06/Florida_2025-State-Profile.pdf |access-date=February 2, 2026 |website=US Small Business Administration Office of Advocacy}}&lt;/ref&gt;. 2025 джылда Business Observer билдиргеннге кёре, Флорида къуралгъан предприятиелени саны бла АБШ-ны штатларыны арасында биринчи орунну алгъанды: быйыл штатда 698 000 джангы предприятие къуралгъанды&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-23 |title=Report: Florida leads nation in new business creation |url=https://www.businessobserverfl.com/news/2026/jan/23/florida-new-business-creation/ |access-date=2026-02-02 |website=Business Observer |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Эл мюлк Флориданы экономикасыны магъаналы кесегиди. Флорида АБШ-де [[Апельсин|апельсинлени]], [[Манго|мангоны]], джангы [[Помидор|помидорланы]], [[Шекер|шекерни]], татлы [[Нартюх|нартюхню]], джашил [[Фасоль|фасольну]], [[Къудору|къудоруну]], [[Агурча|агурчаланы]], [[Харбуз|харбузланы]], [[Хаун|хаунланы]] эм уллу чыгъарыучу штатды эмда джилекни, [[Мандарин|мандаринлени]], [[Авокадо|авокадоны]], [[грейпфрут]] эм татлы шибижини (Bell Peppers) чыгъаргъан штатланы ичинде экинчиди&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wtsp.com/article/life/welcome-to-florida/plant-city-florida-strawberry-festival/67-7876c747-a445-4f8e-aef8-b9694d55f1c6|title=How Plant City became the Winter Strawberry Capital of the World|date=March 3, 2022|website=wtsp.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stacker.com/stories/florida/most-valuable-crops-grown-florida Most valuable crops grown in Florida]&lt;/ref&gt;.

Флорида АБШ-да гюл ёсдюрюу бла декоратив питомниклени бютеу продукцияларыны чыгъаргъандан 18% чакълы тутады, Калифорния бла биринчи орун ючюн эришиб.

Флорида къыралны базарларына чабакъны уллу джалчытыучуларындан бирисиди. Штатны баш чабакъчы портлары: [[Мексикан богъаз|Мексикан богъазны]] джагъасында [[Пенсакола]] эм [[Апалачикола]], [[Атлантика океан|Атлантиканы]] джагъасында уа [[Фернандина-Бич]] ([[Ингилиз тил|ингил.]] ''Fernandina Beach'') эм [[Нью-Смерна-Бич]] ({{lang-en|New Smyrna Beach}}''New Smyrna Beach'') шахарла. Флорида Кис архепилагда къызгъылдым креветканы чыгъарадыла, аны джашагъан джерлери Тампадан тыйгъыч айрымканлагъа дери созулгъандыла. Креветкаладан сора, Флориданы чабакъчылары къралны базарларына тюрлю-тюрлю чабакъла бередиле, аланы ичинде испан макрель, къара кефаль, аны кибик моллюскала, омарла эмда крабла. Апалачикола богъазда устрицаланы ёсдюредиле.

Флоридада Полк, Манати эм Хиллсборо округланы кесеклеринде орналгъан Боун-Вэлли регион, дунияда эм уллу белгили фосфатланы джерлеринден бирисиди эмда Бирлешген Штатлада 60% эмда бютеу дунияда 25% чакълы фосфатланы чыгъарыуну береди. Флоридада 28 фосфат рудник барды, аладан 11 ишлейдиле&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-15 |title=Phosphate mining in Florida sustains supply chains, sets standards |url=https://www.blm.gov/blog/2025-09-15/phosphate-mining-florida-sustains-supply-chains-sets-standards |access-date=2025-10-22 |website=Bureau of Land Management |language=en}}&lt;/ref&gt;.

Туризм штатны экономикасыны эм уллу секторларындан бирисиди: 2024 джылда турист санагъатда 1,8 миллион чакълы бир адам ишлегенди. 2025 джылда Флоридагъа 143,3 миллион турист келгенеди, аладан 9,3 миллион адам башха къыралладан.

== Политикасы ==
Флориданы закончыгъарыучу джыйылыуу — эки палаталадан къуралгъан Флориданы Легислатурасы ([[Ингилиз тил|ингил]].''The Florida State Legislature''). Огъары палатасы - 40 членден къуралгъан Сенатды, тёбен палатасы - 120 членден къуралгъан Келечелени палатасыды. Закончыгъарыучула Сенатда олтургъанла тёрт джылгъа эмда Келечелени палатасында эки джылгъа сайланадыла. Сайлаучула кеслерини округларында джашагъанладан болуб эмда сайлаулагъа дери Флоридада эки джылдан артыкъ джашаб керекдиле.

=== '''Штатны толтуруучу власты''' ===
Флоридада толтуруучу власты губернатордан, вице-губернатордан, баш прокурордан, эл мюлк комиссардан, баш финанс директордан эмда талай толтуруучу департаментден къуралады. Флоридада толтуруучу властха башчылыкъ тёрт джылгъа сайланнган губеранатор этеди. Штатны вице-губернатору губернатор бла бирге сайланады. Флориданы Баш прокурору, эл мюлк комиссары, баш финанс директору энчи сайланнган этедиле. 2019 джылны 8 январдан Флориданы 46-чи губернатору - [[Рон Десантис]] ([[Республикан партия (АБШ)|Республикан партия]])&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/amp/903081 Десантис вступил в борьбу за пост президента США]&lt;/ref&gt;.

=== '''Сюдлюк система''' ===
Флориданы сюдлюк системасыны Флориданы Баш сюдю, беш Апелляция сюдле, биринчи инстанциялы сюдле (20 округ сюдле, 67 графлыкъ сюдле) къураладыла. Флориданы баш сюд органы - алты джылгъа сайланнган джети сюдю бла къуралгъан [[Флориданы Баш сюдю]] ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Supreme Court of Florida''). География тюрлюлюкню баджарыр ючюн штатны алты округундан алты сюдюлени сайланадыла, бирини уа бютеулей сайлау участокда сайлайдыла.

== Административ бёлюннгени ==
Флорида штат  67 округга бёлюнеди. Флориданы эм къалын халкъ округгу — Майами шахар орналгъан [[Майами-Дейд (Флорида, округу)|Майами-Дейд]] округ, эм аз санлы округ — [[Либерти (Флорида, округу)|Либерти]] округ. Майданы бла эм уллу округ — [[Палм-Бич (Флорида, округу)|Палм-Бич]] (5 268 км²) эм гитче — [[Юнион (Флорида, округу)|Юнион]] округ (622 км²).

== Спорту ==
Флоридада юч [[Миллет Футбол Лига|МФЛ]] команда, эки [[Бейсболну Баш Лигасы|ББЛ]] команда, эки [[Миллет Баскетбол Ассоциация|МБА]] команда, эки [[Миллет Хоккей Лига|МХЛ]] команда эмда эки [[Major League Soccer|MLS]] команда бардыла. Флорида кесини биринчи таймаздан усталы баш лигадан спорт командасын 1966 джылда алгъанды, ол заманда Американ футбол лига «Майами Долфинс» команданы къошханды.[[Файл:Ben Hill Griffin Stadium - Florida Gators.jpg|мини|Бен Хилл Гриффинни стадиону]][[NASCAR]] (штаб-фатары Дейтон-Бичде) февралда Флориданы Daytona International Speedway автодромда (Daytona 500 чабышыу къайда баргъан) кесини юч баш сериясын башлайды.

Флорида - уллу гольф арасыды. PGA of America-ны штаб-фатары Палм-Бич-Гарденсде, PGA Tour-ны штаб-фатары Понте-Ведра-Бичде (Джексонвиллни къатында), LPGA-ны штаб-фатары уа Дейтона-Бичде орналадыла.

Майами теннис ачыкъ чемпионаты ATP World Tour Masters 1000 эмда WTA Premier сериялагъа киреди эмда Делрей-Бич теннис ачыкъ чемпионат ATP World Tour 250 сериягъа киреди.

Бен Хилл Гриффинни стадиону официал сыйыныуу 88 548 оруннга кёре Флоридада эм уллу футбол стадиону, американы студент футболунда 12-чи эм дунияда 18-чи стадионду.

Уллу университет футбол командалагъа Атлантика джагъадагъы конференциядан Florida State Seminoles бла Miami Hurricanes эмда Къыбыла-кюнчыгъыш конференциядан Florida Gators киредиле&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|title=Florida's 7 FBS head coaches explain college football's most chaotic state|website=Sbnation.com|date=August 22, 2018|access-date=May 9, 2022|archive-date=April 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220409043332/https://www.sbnation.com/college-football/2018/8/22/17717562/florida-college-football-history-coaches-explain|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== '''Уулау эмда чабакъ тутуу''' ===
Флорида штатда Конституциягъа энчи тюзетиу ишлейди, ол гражданлагъа уугъа эмда чабакъчылыкъгъа тамал эркинликни бегитеди.

Флориданы чабакъ бла кийик табийгъатны сакълауну юсюнден Комиссия (FWC) — ол чабакъ эмда кийик табигъат ресурслагъа оноу этген, лицензияланы берген, сюйюб чабакъ тутаргъа мардаланы эмда джорукъланы белгилеген штатны кърал органы&lt;ref&gt;[https://myfwc.com/ Florida Fish and WildlifeConservation Commission]&lt;/ref&gt;. 

Флодидада джыл сайын 2,8–3 млн адамны сюйген чабакъ тутаргъа тири лицензиясы барды неда лицензияны алгъанды. Аладан 1,9 млн чакълы чабакъчы штатны адамларыдыла, 0,9–1 млн чакълы бир адам а туристледиле. Флорида туристлеге сатылгъан чабакъ тутуу лицензияланы саны бла АБШ-де биринчи орунну таукел алады. 

Штатда 160 000-170 000 чакълы бир регистрация болгъан уучу барды. Кёб юсю ала Флориданы адамладыла, алай а туристле де аллигаторланы эмда суу къанатлыланы уугъа келедиле.

Чабакъ тутуучу сектор 120 000 иш джер къурайды. АБШ-ны спорт чабакъчылыкъны сферасында иш бла джалчытыуну эм мийик дараджасы болгъан беш округундан тёртюсю Флоридада орналады. Уучу сектор уа 14 300 иш джерни къураб эм сакълайды&lt;ref&gt;[https://t-roosevelt.org/florida/ PRESERVE FLORIDA’S FISHING AND HUNTING HERITAGE]&lt;/ref&gt;.

== Сурат галерея ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
File:Tallahassee Old and New Capitols 3.jpg|[[Флориданы Капитолии]]. [[Таллахасси]].
File:Cinderella Castle, Magic Kingdom (2026).jpg|Золушканы къаласы Уолт Диснейни халкъа арасы солуу арасынды. [[Орландо]].
File:The Florida Keys.jpg|[[Флорида Кис]] архипелагда.
File:Miami - Skyline from Harbor.jpg|[[Майами]] шахаргъа Бискейн богъаздан кёрюнюу.
File:VAB and SLS.jpg|Флоридада орналгъан АБШ-ны Кеннеди атлы Космос арасы.
File:Fort Lauderdale-skyline-harbor.jpg|[[Форт Лодердейл]].
File:DT Jax 2022.jpg|[[Джексонвилл]] шахарны арасы кечеде.
File:Lake Deaton - Wildwood, Florida.png|Дитон кёл Уайлдвуд шахарда.
File:Miami Beach, FL - panoramio.jpg| [[Майами Бич]] шахар.
&lt;/gallery&gt;

== Джибериуле ==
* https://www.myflorida.gov/&lt;nowiki/&gt; - Флориданы официал сайты.
* https://www.visitflorida.com/ - Флориданы туристлеге хайырлы сайты.
* https://dos.fl.gov/florida-facts/florida-history/ - Флориданы тарихини юсюнден официал сайты.
== Белгиле ==
{{белгиле}}{{Флорида}}{{АБШ-ны административ биримлери}}
{{викигёзен|Florida}}

[[Категория:АБШ]]
[[Категория:Флорида]]</text>
      <sha1>m4wc89a4jgxefz2arnx43t5x6kqqpql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Майами</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16947</id>
    <revision>
      <id>126338</id>
      <parentid>123116</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T22:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Джибериуле */</comment>
      <origin>126338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2277" sha1="04s6uw62q2ufyttcui4y097ylra7ds7" xml:space="preserve">{{Джерлешим|аты=Майами|ориг. аты={{lang-en|Miami}}|фото=Miami collage 20110330.jpg|байракъ=Flag of Miami, Florida.svg|герб=Escudo_de_Miami.svg|гербини юсюнден статья=Майамины герби|байрагъыны юсюнден статья=Майамины байрагъы|тенгизден мийиклик=1.8|кърал=АБШ|сагъат бёлге=-5|майдан=145.23|халкъ=442,241|басыннганы=4,743.55|саналгъан джыл=2020|агломерация=6,077,522|башчы=Фрэнсис Суарес|web=https://www.miami.gov/|телефон=(+1) 305, 786|почта=33101-33102, 33107, 33109-33112,&lt;br&gt;33114, 33116, 33119, 33121-33122,&lt;br&gt;33124-33170, 33172-33190, 33193-33197,&lt;br&gt;33199, 33222, 33231, 33233-33234,&lt;br&gt;33238-33239, 33242-33243, 33245,&lt;br&gt;33247, 33255-33257, 33261, 33265-33266,&lt;br&gt;33269, 33280, 33283, 33296, 33299}}

'''Майами''' ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Miami'') —  [[Атлантика океан|Атлантика океанны]] джагъасында, [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-да, [[Флорида]] штатны къыбыла-кюнчыгышда, [[Майами-Дейд]]&lt;ref&gt;[http://www.miamiherald.com/news/miami-dade/story/1378375.html MiamiHerald.com]&lt;/ref&gt; округда орналгъан шахар. АБШ-де адам саны бла 2020 джылда 43 орунда турады, Флорида штатда [[Джэксонвилл|Джэксонвиллден]] сора экинчиди. Майамиде 300 мийик мекам барды, аладан джетмиши 150 м. мийик.

Майами сатуу-алууну, маданиатны эмда искусствону уллу аралыгъыды.&lt;ref&gt;[https://www.americancities.ru/miami/ Майамины юсюнден]&lt;/ref&gt;

== Джибериуле ==

* https://www.miamigov.com/ — Майами шахарны официал сайты

== Белгиле ==
[[Категория:АБШ-ны шахарлары]]
[[Категория:Флориданы шахарлары]]
[[Категория:Майами]]
&lt;references /&gt;{{Флорида}}{{Тамамланмагъан статья|АБШ}}</text>
      <sha1>04s6uw62q2ufyttcui4y097ylra7ds7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126340</id>
      <parentid>126338</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T22:13:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2664" sha1="d1e8yi9sn2rt1lp2oon33jhlviz55ms" xml:space="preserve">{{Джерлешим|аты=Майами|ориг. аты={{lang-en|Miami}}|фото=Miami collage 20110330.jpg|байракъ=Flag of Miami, Florida.svg|герб=Escudo_de_Miami.svg|гербини юсюнден статья=Майамины герби|байрагъыны юсюнден статья=Майамины байрагъы|тенгизден мийиклик=1.8|кърал=АБШ|сагъат бёлге=-5|майдан=145.23|халкъ=442,241|басыннганы=4,743.55|саналгъан джыл=2020|агломерация=6,077,522|башчы=Фрэнсис Суарес|web=https://www.miami.gov/|телефон=(+1) 305, 786|почта=33101-33102, 33107, 33109-33112,&lt;br&gt;33114, 33116, 33119, 33121-33122,&lt;br&gt;33124-33170, 33172-33190, 33193-33197,&lt;br&gt;33199, 33222, 33231, 33233-33234,&lt;br&gt;33238-33239, 33242-33243, 33245,&lt;br&gt;33247, 33255-33257, 33261, 33265-33266,&lt;br&gt;33269, 33280, 33283, 33296, 33299|баш.къошакъ.параметр=[[АБШ-ны административ бёлюнюую|Штаты]]|баш.параметрни.ачыкълау={{Байракъландырыу|Флорида}}|тюб.параметрни.ачыкълау=[[Майами-Дейд|Майами-Дейд округу]]|тюб.къошакъ.параметр=[[Округ (АБШ)|Округу]]}}

'''Майами''' ([[Ингилиз тил|ингил]]. ''Miami'') —  [[Атлантика океан|Атлантика океанны]] джагъасында, [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-да, [[Флорида]] штатны къыбыла-кюнчыгышда, [[Майами-Дейд]]&lt;ref&gt;[http://www.miamiherald.com/news/miami-dade/story/1378375.html MiamiHerald.com]&lt;/ref&gt; округда орналгъан шахар. АБШ-де адам саны бла 2020 джылда 43 орунда турады, Флорида штатда [[Джэксонвилл|Джэксонвиллден]] сора экинчиди. Майамиде 300 мийик мекам барды, аладан джетмиши 150 м. мийик.

Майами сатуу-алууну, маданиатны эмда искусствону уллу аралыгъыды.&lt;ref&gt;[https://www.americancities.ru/miami/ Майамины юсюнден]&lt;/ref&gt;

== Джибериуле ==

* https://www.miamigov.com/ — Майами шахарны официал сайты

== Белгиле ==
[[Категория:АБШ-ны шахарлары]]
[[Категория:Флориданы шахарлары]]
[[Категория:Майами]]
&lt;references /&gt;{{Флорида}}{{Тамамланмагъан статья|АБШ}}</text>
      <sha1>d1e8yi9sn2rt1lp2oon33jhlviz55ms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Флорида</title>
    <ns>10</ns>
    <id>19556</id>
    <revision>
      <id>126329</id>
      <timestamp>2026-09-05T21:32:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{Навигационная таблица |аты                       = Флорида |башлыкъ                 = [[Файл:Flag of Florida.svg|24px|link=]] [[Флорида]] |state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt; |класс_списков             = hlist |изображение               = [[Файл:Seal of Florida.svg|80px]] |стиль_тела                = &lt;!-- (или &quot;стиль =&quot; если н...'</comment>
      <origin>126329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3723" sha1="1pj36riis0ga7iqnzoow4yzyxhqfuop" xml:space="preserve">{{Навигационная таблица
|аты                       = Флорида
|башлыкъ                 = [[Файл:Flag of Florida.svg|24px|link=]] [[Флорида]]
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|класс_списков             = hlist
|изображение               = [[Файл:Seal of Florida.svg|80px]]
|стиль_тела                = &lt;!-- (или &quot;стиль =&quot; если никакие другие стилевые атрибуты не используются) --&gt;
|стиль_заголовков          = 
|стиль_списков             =
|стиль_нечетных            =
|стиль_четных              = background:#f0f0f0

|стиль_вверху =
|вверху       =
|заголовок1 = [[АБШ-ны ара шахарларыны тизмеси|Ара шахар]]
|список1 = [[Таллахасси]]

|заголовок2 = [[Флориданы шахарларыны тизмеси|Уллу шахарла]]
|список2 = 	[[Джэксонвилл]] • [[Майами]] • [[Тампа]] • [[Сент-Питерсберг (Флорида)|Сент-Питерсберг]] • [[Орландо (Флорида)|Орландо]] • [[Хайалиа]]

|заголовок3 = Статьяла
|список3 = 
[[Флориданы географиясы|Географиясы]] • [[Флориданы тарихи|Тарихи]] • [[Флориданы маданияты|Маданияты]] • [[Флориданы спорту|Спорту]] • [[Флориданы халкъы|Халкъы]] • [[Флоридада окъуу|Окъуу]] • [[Флориданы экономикасы|Экономикасы]] • [[Флориданы штатны аэропортланы тизмеси|Аэропортлары]] • [[Флориданы штатны паркланы тизмеси|Штатны парклары]] • [[Флориданы штатны символларыны тизмеси|Символлары]] ([[Флориданы байрагъы|Байракъ]] • [[Флориданы мухуру|Мухур]] • [[Old Folks at Home|Джыры]])

|заголовок4 = Политика
|список4 =  [[Флориданы Конституциясы|Конституциясы]] • [[Флориданы Легислатурасы]] ([[Флориданы Сенаты|Сенат]] • [[Флориданы Келечилени Палатасы|Келечелени палатасы]]) • [[Флориданы губернаторланы тизмеси|Губернаторлары]] • [[Флориданы вице-губернаторланы тизмеси|Вице-губернаторлары]] • [[Флоридадан АБШ-ны сенаторланы тизмеси|Сенаторлары]] • [[Флориданы округларыны тизмеси|Округла]]

|заголовок5 = [[Флориданы географиясы|Регионлары]]
|список5 = 
[[Окичоби (кёл)|Окичоби кёлню бассейни]] • [[Эверглейдс]] • [[Марианна-Лоулендс]] • [[Киссимми алаша джер]] • [[Флориданы ара мийик джери|Ара мийик джер]] • [[Мексикан богъазны джагъадагъы алаша джерле|Джагъадагъы алаша джерле]] • [[Таллахасси дуппурла]]


}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Шаблонла:Навигация шаблонла|{{PAGENAME}}]]
[[Категория:АБШ-ны штатланы шаблонлары]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1pj36riis0ga7iqnzoow4yzyxhqfuop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Таллахасси</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19557</id>
    <revision>
      <id>126331</id>
      <timestamp>2026-09-05T21:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{Джерлешим|аты=Таллахасси|ориг. аты={{lang-en|Tallahassee}}|герб=Seal of Tallahassee, Florida.png|фотомонтаж={{Фотоджыйыу | photo1a = TallahasseeSkyline2.JPG | photo2a = Florida Capitol 2020.jpg | photo2b = Florida Supreme Court 2022.jpg | photo3a = FAMU.jpg | photo3b = Aerial view of Doak Campbell Stadium.jpg | photo4a = Florida Governor's Mansion 2012 (cropped).jpg | size = 280 | spacing = 2 | color = transpa...'</comment>
      <origin>126331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1724" sha1="3uht0jx79g7s5wougcf0k0hwssf9ka6" xml:space="preserve">{{Джерлешим|аты=Таллахасси|ориг. аты={{lang-en|Tallahassee}}|герб=Seal of Tallahassee, Florida.png|фотомонтаж={{Фотоджыйыу
| photo1a = TallahasseeSkyline2.JPG
| photo2a = Florida Capitol 2020.jpg
| photo2b = Florida Supreme Court 2022.jpg
| photo3a = FAMU.jpg
| photo3b = Aerial view of Doak Campbell Stadium.jpg
| photo4a = Florida Governor's Mansion 2012 (cropped).jpg
| size = 280
| spacing = 2
| color = transparent
| border = 0
}}|байракъ=Flag of Tallahassee, Florida (2020–present).svg|гербини юсюнден статья=Таллахассини герби|байрагъыны юсюнден статья=Таллахассини байрагъы|кърал=АБШ|тенгизден мийиклик=38|Къуралгъанды=1824 джылда|телефон=+1 850|почта=32300-32399|башчы=Джон Дейли (Д)|халкъ=196 169|саналгъан джыл=2020|басыннганы=698,6|агломерация=367 413|статус=Штатны ара шахары|web=http://talgov.com/|майдан=268|Шахар болгъанды=1825 джылда|сагъат бёлге=UTC−5:00, &lt;br&gt;
UTC−4:00 Джай заман}}

'''Таллахасси''' ({{lang-en|Tallahassee}}''Tallahassee'' {{IPA|[ˌtæləˈhæsi]}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-ны къыбылыда, [[Флорида|Флориданы]] шимал-кюнбатыш кесегинде орнагъан штатны [[Ара шахар|ара шахыры]]. Таллахасси [[Лион (Флорида, округу)|Лион]] округну административ арасыды.

== Белгиле ==</text>
      <sha1>3uht0jx79g7s5wougcf0k0hwssf9ka6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126332</id>
      <parentid>126331</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1870" sha1="6srqs935xu1jpdn0b2sof39l2g49ng2" xml:space="preserve">{{Джерлешим|аты=Таллахасси|ориг. аты={{lang-en|Tallahassee}}|герб=Seal of Tallahassee, Florida.png|фотомонтаж={{Фотоджыйыу
| photo1a = TallahasseeSkyline2.JPG
| photo2a = Florida Capitol 2020.jpg
| photo2b = Florida Supreme Court 2022.jpg
| photo3a = FAMU.jpg
| photo3b = Aerial view of Doak Campbell Stadium.jpg
| photo4a = Florida Governor's Mansion 2012 (cropped).jpg
| size = 280
| spacing = 2
| color = transparent
| border = 0
}}|байракъ=Flag of Tallahassee, Florida (2020–present).svg|гербини юсюнден статья=Таллахассини герби|байрагъыны юсюнден статья=Таллахассини байрагъы|кърал=АБШ|тенгизден мийиклик=38|Къуралгъанды=1824 джылда|телефон=+1 850|почта=32300-32399|башчы=Джон Дейли (Д)|халкъ=196 169|саналгъан джыл=2020|басыннганы=698,6|агломерация=367 413|статус=Штатны ара шахары|web=http://talgov.com/|майдан=268|Шахар болгъанды=1825 джылда|сагъат бёлге=UTC−5:00, &lt;br&gt;
UTC−4:00 Джай заман}}

'''Таллахасси'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|357|Таллаха́сси}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Tallahassee}} {{IPA|[ˌtæləˈhæsi]}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-ны къыбылыда, [[Флорида|Флориданы]] шимал-кюнбатыш кесегинде орнагъан штатны [[Ара шахар|ара шахыры]]. Таллахасси [[Лион (Флорида, округу)|Лион]] округну административ арасыды.

== Белгиле ==</text>
      <sha1>6srqs935xu1jpdn0b2sof39l2g49ng2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126333</id>
      <parentid>126332</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T22:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>126333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2029" sha1="23a6ucbt9uj044hul9ihdr5erix8784" xml:space="preserve">{{Джерлешим|аты=Таллахасси|ориг. аты={{lang-en|Tallahassee}}|герб=Seal of Tallahassee, Florida.png|фотомонтаж={{Фотоджыйыу
| photo1a = TallahasseeSkyline2.JPG
| photo2a = Florida Capitol 2020.jpg
| photo2b = Florida Supreme Court 2022.jpg
| photo3a = FAMU.jpg
| photo3b = Aerial view of Doak Campbell Stadium.jpg
| photo4a = Florida Governor's Mansion 2012 (cropped).jpg
| size = 280
| spacing = 2
| color = transparent
| border = 0
}}|байракъ=Flag of Tallahassee, Florida (2020–present).svg|гербини юсюнден статья=Таллахассини герби|байрагъыны юсюнден статья=Таллахассини байрагъы|кърал=АБШ|тенгизден мийиклик=38|Къуралгъанды=1824 джылда|телефон=+1 850|почта=32300-32399|башчы=Джон Дейли (Д)|халкъ=196 169|саналгъан джыл=2020|басыннганы=698,6|агломерация=367 413|статус=Штатны ара шахары|web=http://talgov.com/|майдан=268|Шахар болгъанды=1825 джылда|сагъат бёлге=UTC−5:00, &lt;br&gt;
UTC−4:00 Джай заман}}

'''Таллахасси'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|357|Таллаха́сси}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Tallahassee}} {{IPA|[ˌtæləˈhæsi]}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-ны къыбылыда, [[Флорида|Флориданы]] шимал-кюнбатыш кесегинде орнагъан штатны [[Ара шахар|ара шахыры]]. Таллахасси [[Лион (Флорида, округу)|Лион]] округну административ арасыды.

== Белгиле ==
[[Категория:АБШ-ны шахарлары]]
[[Категория:Флориданы шахарлары]]
[[Категория:Таллахасси]]</text>
      <sha1>23a6ucbt9uj044hul9ihdr5erix8784</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126337</id>
      <parentid>126333</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T22:07:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2533" sha1="kf213oiczafz3pc413s0n4qgsn4je56" xml:space="preserve">{{Джерлешим|аты=Таллахасси|ориг. аты={{lang-en|Tallahassee}}|герб=Seal of Tallahassee, Florida.png|фотомонтаж={{Фотоджыйыу
| photo1a = TallahasseeSkyline2.JPG
| photo2a = Florida Capitol 2020.jpg
| photo2b = Florida Supreme Court 2022.jpg
| photo3a = FAMU.jpg
| photo3b = Aerial view of Doak Campbell Stadium.jpg
| photo4a = Florida Governor's Mansion 2012 (cropped).jpg
| size = 280
| spacing = 2
| color = transparent
| border = 0
}}|байракъ=Flag of Tallahassee, Florida (2020–present).svg|гербини юсюнден статья=Таллахассини герби|байрагъыны юсюнден статья=Таллахассини байрагъы|кърал=АБШ|тенгизден мийиклик=38|Къуралгъанды=[[1824 джыл]]да|телефон=+1 850|почта=32300-32399|башчы=[[Джон Дейли]] (Д)|халкъ=196 169|саналгъан джыл=2020|басыннганы=698,6|агломерация=367 413|статус=Штатны ара шахары|web=http://talgov.com/|майдан=268|Шахар болгъанды=[[1825 джыл]]да|сагъат бёлге=[[UTC−5:00]], &lt;br&gt;
[[UTC−4:00]] Джай заман|баш.къошакъ.параметр=[[АБШ-ны административ бёлюнюую|Штаты]]|баш.параметрни.ачыкълау={{Байракъландырыу|Флорида}}|тюб.параметрни.ачыкълау=[[Лион (Флорида, округу)|Лион округу]]|тюб.къошакъ.параметр=[[Округ (АБШ)|Округу]]|lat_deg=30|lat_dir=N|lat_min=26|lat_sec=19.45|lon_deg=84|lon_min=16|lon_sec=50.28|lon_dir=W}}

'''Таллахасси'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|357|Таллаха́сси}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Tallahassee}} {{IPA|[ˌtæləˈhæsi]}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-ны къыбылыда, [[Флорида|Флориданы]] шимал-кюнбатыш кесегинде орнагъан штатны [[Ара шахар|ара шахыры]]. Таллахасси [[Лион (Флорида, округу)|Лион]] округну административ арасыды.

== Белгиле ==
[[Категория:АБШ-ны шахарлары]]
[[Категория:Флориданы шахарлары]]
[[Категория:Таллахасси]]</text>
      <sha1>kf213oiczafz3pc413s0n4qgsn4je56</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126339</id>
      <parentid>126337</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T22:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Белгиле */</comment>
      <origin>126339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2566" sha1="6ajy9xhckzyspmeev9z5f1ksd893hbf" xml:space="preserve">{{Джерлешим|аты=Таллахасси|ориг. аты={{lang-en|Tallahassee}}|герб=Seal of Tallahassee, Florida.png|фотомонтаж={{Фотоджыйыу
| photo1a = TallahasseeSkyline2.JPG
| photo2a = Florida Capitol 2020.jpg
| photo2b = Florida Supreme Court 2022.jpg
| photo3a = FAMU.jpg
| photo3b = Aerial view of Doak Campbell Stadium.jpg
| photo4a = Florida Governor's Mansion 2012 (cropped).jpg
| size = 280
| spacing = 2
| color = transparent
| border = 0
}}|байракъ=Flag of Tallahassee, Florida (2020–present).svg|гербини юсюнден статья=Таллахассини герби|байрагъыны юсюнден статья=Таллахассини байрагъы|кърал=АБШ|тенгизден мийиклик=38|Къуралгъанды=[[1824 джыл]]да|телефон=+1 850|почта=32300-32399|башчы=[[Джон Дейли]] (Д)|халкъ=196 169|саналгъан джыл=2020|басыннганы=698,6|агломерация=367 413|статус=Штатны ара шахары|web=http://talgov.com/|майдан=268|Шахар болгъанды=[[1825 джыл]]да|сагъат бёлге=[[UTC−5:00]], &lt;br&gt;
[[UTC−4:00]] Джай заман|баш.къошакъ.параметр=[[АБШ-ны административ бёлюнюую|Штаты]]|баш.параметрни.ачыкълау={{Байракъландырыу|Флорида}}|тюб.параметрни.ачыкълау=[[Лион (Флорида, округу)|Лион округу]]|тюб.къошакъ.параметр=[[Округ (АБШ)|Округу]]|lat_deg=30|lat_dir=N|lat_min=26|lat_sec=19.45|lon_deg=84|lon_min=16|lon_sec=50.28|lon_dir=W}}

'''Таллахасси'''&lt;ref&gt;{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга:СГНЗС|357|Таллаха́сси}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|Tallahassee}} {{IPA|[ˌtæləˈhæsi]}}) — [[Американы Бирлешген Штатлары|АБШ]]-ны къыбылыда, [[Флорида|Флориданы]] шимал-кюнбатыш кесегинде орнагъан штатны [[Ара шахар|ара шахыры]]. Таллахасси [[Лион (Флорида, округу)|Лион]] округну административ арасыды.

== Белгиле ==
[[Категория:АБШ-ны шахарлары]]
[[Категория:Флориданы шахарлары]]
[[Категория:Таллахасси]]
&lt;references /&gt;{{Флорида}}</text>
      <sha1>6ajy9xhckzyspmeev9z5f1ksd893hbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Таллахасси</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19558</id>
    <revision>
      <id>126334</id>
      <timestamp>2026-09-05T22:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <comment>Бет къуралды: '{{catmain|Майами}}  [[Категория:Флориданы шахарларыны категориялары]]'</comment>
      <origin>126334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="0ps43fmp4b326q6xx56lr5e337qbkfq" xml:space="preserve">{{catmain|Майами}}

[[Категория:Флориданы шахарларыны категориялары]]</text>
      <sha1>0ps43fmp4b326q6xx56lr5e337qbkfq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>126336</id>
      <parentid>126334</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T22:03:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DarqaviPalladin</username>
        <id>4737</id>
      </contributor>
      <origin>126336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="125" sha1="mkyhhic9n416rh6z677tzh2eqd58mxh" xml:space="preserve">{{catmain|Таллахасси}}

[[Категория:Флориданы шахарларыны категориялары]]</text>
      <sha1>mkyhhic9n416rh6z677tzh2eqd58mxh</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>