Википедия krcwiki https://krc.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82 MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Медиа Къуллукъ Сюзюу Къошулуучу Къошулуучуну сюзюу Википедия Википедия сюзюу Файл Файлны сюзюу MediaWiki MediaWiki-ни сюзюу Шаблон Шаблонну сюзюу Болушлукъ Болушлукъну сюзюу Категория Категорияны сюзюу TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы 3 1139 126681 126282 2026-09-10T23:47:15Z DarqaviPalladin 4737 /* Спам статьяла */ Джууабла 126681 wikitext text/x-wiki Регистрацияны тыйыншлы ётдюнгмю? ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 16:58, 20 март 2010 (UTC) :Хы, ётдюм, аламат, алай а бир-бир джазылыула орусчадыла, ол тюзмюдю, огъесе? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 17:55, 20 март 2010 (UTC) ::Къалайдады орусча джазыу? Мен кёмегенме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 18:06, 20 март 2010 (UTC) :::да тюбюнде ууакъ ууакъ джазылгъанла... бетни сакъла зат тиеклени тюбюнде [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 18:24, 20 март 2010 (UTC) ::::Хы, кёрдюм. Ала медиавикини сообщениелери болмазла, аны ючюн кёчюрюлмеген болурла. Аладан сора кёрген? Мен излеб кёрейим аланы транслейтвикиде. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:19, 20 март 2010 (UTC) :::::Башында опробовать бета версию деб орусча джазылыб турады, сора эм тюбюндеда барды, сора бир зат сорайым садакъа деген къалай эседа келишмей болурму? )) Сора бетни тюзетиуден эсе тюрлендириу иги келишмезми эди бу контекстге? Тюзетиу -исправить, тюрлендириу-изменить[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 21:02, 20 март 2010 (UTC) :::::: эм тюбюнде ма былай джазылыб турады, сюзюу бетими ачасам -Текст доступен на условиях лицензии Creative Commons Attribution/Share-Alike, в отдельных случаях могут действовать дополнительные условия. Подробнее см. Условия использования. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 21:05, 20 март 2010 (UTC) :::::::Ала ол 8 минг сообщение болгъан разделден болурдула. Бара-бара кёчюре барырбыз. Къайгъырма. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 21:29, 20 март 2010 (UTC) ::::::::"Тюзетиу" бла "садакъаны" тюз айтаса, алай а "садакъа" орнуна "пожертвованиеге" башха келишген эквивалент табалмайма. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 21:40, 20 март 2010 (UTC) "Тюзетиу"-ню ("тюзет"-ни) мен "тюрлендириу" ("тюрлендир") дегеннге ауушдуруб чыкъдым. Энди "садакъа" орнуна башха сёзню мадарласанг, аны да ауушдурурбуз. Бери-эки кюнден транслейтвикиде тюрлениуле кёрюнюб барадыла дейдиле. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 00:30, 21 март 2010 (UTC) :Залим болуб турадыда баш бетибиз, энди толу викили болдукъ, аны ючюн бир кофе ичиб алайыкъ )) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 07:16, 21 март 2010 (UTC) ::Вадим суратны къалай джюклерге керекгин унутханмада ((( [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 09:53, 21 март 2010 (UTC) :::Онг джанында "Инструментле" деген блокда "Файл джюкле" деген ссылка барды. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:07, 21 март 2010 (UTC) ::::Форумубузда джаз энди. Къадар омакъ тюрлендириуле этгениме багъа бич. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:08, 21 март 2010 (UTC) == Kremlin template translation? == Hi Къарачайлы, could you possible do the Karachay-Balkar (krc) translation of [[:commons:Template:Kremlin.ru]]? You may want to work off the Russian version at [[:commons:Template:Kremlin.ru/ru]]. If you don't know how to do the documentation, you could place the translation on my English WP talk page, and I can do it on Commons. Any help with this appreciated. Cheers, --[[Къошулуучу:Russavia|Russavia]] 09:39, 4 май 2010 (UTC) :{{V}} I`ve done. Thanks. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:29, 4 май 2010 (UTC) == Инкубатор == Инкубаторда къабартыча тест проектге кёз джетдир: [[incubator:Wp/kbd/НапэкIуэцI нэхъыщхьэ|НапэкIуэцI нэхъыщхьэ]]. Бизники ачылгъанлы, алада да тири ишлеб башлагъандыла, талай адамлары барды, иги кесек статья да джазылгъанды. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 13:32, 5 май 2010 (UTC) : Да хоу, тынчлыкъ табарыкъ тюлдюле энди бизни джетмей [[Къуллукъ:Contributions/85.173.119.8|85.173.119.8]] 17:09, 5 май 2010 (UTC) == Кёз ат == [[Википедия:Форум|Форумгъа]] бла [[Википедия:Иги статьялагъа кандидатла|бери]] эмда [[Википедия:Сайланнган статьялагъа кандидатла|бери]] кёз ат. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 12:40, 15 май 2010 (UTC) :Ансар, тамблагъа "события" бир кёчюр, суратха текстни да. Мени интернетими отрубить этгендиле да... ---- == [[Къызыл Октябрь]] == Элинги суратынг джокъмуду? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 13:20, 22 ноябрь 2010 (UTC) :болса уа саллыкъ эдим былай таб сурат джокъду == [[Шаблон:Ангылатыу]] == Ансар бий, среднестатистический къарачай-малкъар тилли адам ангыламазча сёз (выражение) джазсакъ, аннга орусча ангылатыу къоша турсакъ тыйыншлы болур дегенча этгенма. Аны ючюн ма бу шаблонну хайырландырыргъа керекди: [[Шаблон:Ангылатыу]]. Мен ма бу статьяда ''Кёбчюлюк информацияны мадарлары'' бла этгенча: [[Ирон газет]]. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 15:48, 24 ноябрь 2010 (UTC) ==Салам== Къалайса, аланлы? ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 06:27, 4 май 2011 (UTC) ::Турама тынч, замансыз болуб турама ансы. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:17, 4 май 2011 (UTC) ::P. S. Мени сюзюу бетимде джууаб берме да, кесинги сюзюу бетингде джаз. Мен кёзде тутама сени сюзюу бетинги ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:17, 4 май 2011 (UTC) :::Нек болгъанса алай, ишлегенми этесе, мен сеннге бир талай зат сорлукъ эдим, туталмай турама. Эшитемисе Википедияда эЛьбрусоидни юсюнден статья джазгъан эдиле, кетериб къойгъандыла, аны къайтарыргъа боллукъмуду? ::::Боллукъду. Аны ючюн статьяны [[:ru:Википедия:Что значит «страница удалена»|энциклопедиялыкъ магъанасы болгъанына ыйнандырыргъа керекди]]. Кечирек аськанга кириб кёрюрме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:07, 5 май 2011 (UTC) :::::Мен «Эльбрусоид» статьяны [http://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия:К_восстановлению/21_июня_2011 ызына къайтарыргъа джазыб кёрдюм]. Не эсе да джуууб бермелле. Сен да алайда сёз къошуб бир кёрсенг'а. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:17, 9 август 2011 (UTC) == Къабарты-Малкъар == :Несе, къалайса, аланлы? ) :Мен санга «[[Къабарты-Малкъар]]» статья къураргъа сапариш берсем къалай кёресе? :-) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 12:43, 8 август 2011 (UTC) ::Уа алейкум салам, къарачайлы. Да къаллай бир ачха бергенинге кёре)))) сора иги джаш болгъанынга, болмагъанынга кёре)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 06:11, 9 август 2011 (UTC) :::Къой, къой. Сен дуния малгъа сатылгъаннга ушайса. Ма, чыгырбашла бла байламлы болгъанынгы эсеби. ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:12, 9 август 2011 (UTC) ::::Да не этейик, кимни арбасына минсек аны джырын джырлайбыз да биз да))))))))))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 11:21, 9 август 2011 (UTC) :::::Бизни уа этегибизден аман адам тутса, кесиб къачабыз. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:18, 9 август 2011 (UTC) == Бойсунмаулукъ == «Независимость»'ha "boysunmawluq" desek tüz bolluq bolurmu? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:16, 9 август 2011 (UTC) :Ким болгъанын билмейме, кириб статьяларыбыз кетериучю бир адам барды. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 18:06, 10 август 2011 (UTC) ::Къалай? Кёрюнмеймиди? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 18:49, 10 август 2011 (UTC) :::Ахыр тюрлениулеге кирсенг кёрюнеди бетлени бошалтыб айланнган аноним. Кёб хата салмайды, болса да, уже бир-эки айпи'ни баннга ашыргъанма. Джангыдан кириб турады. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:43, 10 август 2011 (UTC) :::: мен а уа сен этесе деб тургъанма [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 19:53, 10 август 2011 (UTC) == Вьетнам == Мен тюзетиб алдым, аланлы ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 06:21, 20 март 2012 (UTC) :Сенмисе къылыкъ этиб тургъан_)))) ::[[Къошулуучу:Iltever/Баш бет|Баш бетни]] юсюнден сорууума джууаб бермединг. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 14:21, 20 март 2012 (UTC) ::: Да табды баш бет, сен табсыз этемисе сора? ))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|обсуждение]]) ::::Мен бюгюн ингирге дери къойгъан эдим такобокс шаблонну. Тюнене къарыуум джетмеген эди. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 06:37, 21 март 2012 (UTC) ::::: Ол Порядок деген сёзню да бир кёчюрме бла ауушдурургъа керекди сагъыш эт, мен да артына дери джетдирелмедим)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|обсуждение]]) 06:43, 21 март 2012 (UTC) == Тас болгъан == Сюйсенг ийнан, сюйсенг ийнанма — розыскга берир эдимми деб айланама. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 13:28, 16 май 2012 (UTC) :Да эртдеги кюеуча, татлы татлы деб тургъанма бугъуб)))) Ол чам накъырда, ишде интернетибизни къаты контроль этгендиле да, аны бла былай болуб турама((( [[Къуллукъ:Contributions/178.34.212.48|178.34.212.48]] 18:36, 16 май 2012 (UTC) ::Мени [[Къуллукъ:NewPages|бу къадар зат]] ишлегениме да джукъ айтмайса. Алгъын юйден да чыгъыучан эдинг да интернетге? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:01, 17 май 2012 (UTC) :::Да юйден бусагъатда кирирча мадарла аз болгъандыла да, аны бла кирелмей турама, да кёрюб, ыспас этиб турама ичимден, тышымдан тынгыласам да)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:50, 17 май 2012 (UTC) ::::Джарсыу. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 13:56, 17 май 2012 (UTC) == [[Шаблон:Тарих парламент|Тарих парламент]] == :Шаблонну тюзетиб алдым, [[Франкфурт парламент|энди таб ишлейди]]. :Амма бир затха эсинги бёлейим: бу шаблон орус викиден сора къуру ингилиз, испан, фарси, португал, румын эм тамил викиледе барды, не француз (бизни баш юлгюбюз {{-)}}) не немец викиледе джокъду. Ингилиз википедияда эсе — кетерилирге теджелиб турады, чынты керексизге санайдыла. Аны айтханым: бизникича гитче проектледе бирер кере хайырландырыллыкъ шаблонланы санын кёбейтиб баргъандан уллу файда болмазмы? Статьяланы санын эмда теренликлерин уллу этгеннге эс бёлсек тыйыншлы кёреме (артыкъсыз да арт заманда чыгырбашланы проектлерини терк ёсгени мени къайгъылы этибди). --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 15:51, 18 май 2012 (UTC) ::ма алайды, джылда бир зат этсем)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:22, 18 май 2012 (UTC) :::Сóра, терсине ангылаб турлукъду. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 19:06, 18 май 2012 (UTC) ::::[http://www.elbrusoid.org/forum/forum3/topic21961/ Былайда] мени сорууума эс бёлдюр, марджа. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 10:52, 19 май 2012 (UTC) == Почтанг == Почтангы адресин энчи бетингден кетерирменг? Мен кесимикин кетердим. Къарайма да википедияда алай тюз почта адресни джазгъан адет джокъду (суратны салыучандыла). Чынты спам зат келиб турлукъду дей болурла дейме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:47, 20 май 2012 (UTC) ::тамам )) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 05:02, 21 май 2012 (UTC) :::кетерге унамайды [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 05:05, 21 май 2012 (UTC) ::::Бизни ючюн бу тегейли энди конвертер огъуна джасаб чыкъды: [http://ru.wikipedia.org/wiki/Обсуждение_участника:Iltever] ::::Энди тест этерге болуш: [http://www.alania.ir/krc/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82] --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 15:43, 21 май 2012 (UTC) == [[Алтыкюнлюк къазауат (1967)]] == Тура-туруб къутуртуб къойдунг да ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:50, 6 июнь 2012 (UTC) :О къой, къысха болса да, не узун къазауат эди да))) . Эшитемисе, конвертеринги тест этелмедим))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:54, 6 июнь 2012 (UTC) ::Статьяны атын кириллицада джазаса, кириллицада текстни саласа, сакълатаса, эссебине къарайса. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 12:03, 6 июнь 2012 (UTC) == [[Гомес, Селена]] == Здравствуйте! Вы можете улучшить эту статью о Селена Гомез? --[[Къуллукъ:Вклад/112.207.173.149|112.207.173.149]] 04:33, 27 октябрь 2012 (UTC) == Roger Federer == Please create article of the best tennis player of all time. Greeting! [[Къошулуучу:Kolega2357|Kolega2357]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Kolega2357|сюзюу]]) 12:25, 4 май 2013 (UTC) == [[:en:Do not buy Russian goods!]] == Приветствую! Не могли бы вы перевести статью о бойкоте российских товаров в Украине для Карачаевской Википедии? P. S.: переводить следует с Английской Википедии, поскольку там лаконично и по сути. На Российской много о причинах, целях и результатах, но почти ничего о самом бойкоте. Заранее спасибо!--[[Къошулуучу:Trydence|Trydence]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Trydence|сюзюу]]) 00:30, 11 октябрь 2014 (UTC) == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Напоминание о проходящем сейчас голосовании по избранию членов первого U4C</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|Перевод данного сообщения на другие языки доступен в Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Уважаемый викимедиец! Вы получили данное сообщение, так как ранее вы принимали участие в процессе подготовки УКП. Напоминаю вам, что период голосования по выборам в Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C) завершается 9 мая 2024 года. Ознакомьтесь с информацией на [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|странице голосования в Мета-вики]], чтобы узнать больше по теме голосования и правомочности избирателей. Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C) является глобальной группой, деятельность которой направлена на обеспечение справедливого и последовательного применения УКП. Участники сообщества были приглашены для подачи заявок на членство в U4C. Для более подробной информации об области ответственности U4C, пожалуйста, [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|ознакомьтесь с Уставом U4C]]. Пожалуйста, поделитесь данным сообщением с членами вашего сообщества, чтобы они также могли принять участие. От имени проектной команды УКП,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 23:11, 2 май 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&oldid=26721207 --> == Тиллени кошаргъа == Салам алейкум Къарачайлы. Къарнаш бу статьягъа башха тиллени къошаргъа болукъмду? [[Папуа — Джангы Гвинея]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:23, 22 ноябрь 2024 (UTC) :Уа алейкум салам, тилле къошдум, разы эсенг бир талай тюзетиу этдим - терминология бла '''независимый''' - '''бойсунмагъанды''', ол себебден къралны аты да '''Бойсунмагъан кърал Папуа-Джангы Гвинея''' болса табыракъ болурму? Сора экинчи кёзге илиннген халат - '''джил''' деген сёз, джил деб джазылмайды '''джыл''' деб джазылады, къарачай вариантда да (сен ол вариант бла джазгъанса деб турама) малкъар вариант да да жыл деб джазылады. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 08:27, 23 ноябрь 2024 (UTC) ::Къошдум энтда тилле, бек къууандырдынг, Аллах разы болсун джазгъанынгы!! Атынгы да бир айтсанг. Премьер министрни уа бек таб айтаса, биринчи министр да болургъа болады, баш министр да болады, тюрклюле башбакан дей шойдула. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:44, 24 ноябрь 2024 (UTC) ::Ансарма мен, да сен автоматсада))) Машаллах [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:43, 24 ноябрь 2024 (UTC) :::Да шаблонну этгенме къара, келишдими? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 14:32, 24 ноябрь 2024 (UTC) ::Бу статьягъа - [[Кариб къралланы ассоциациасы]] тиллени кошсанг. Буну орус википедиада табарыкъ тюлсе.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:24, 6 декабрь 2024 (UTC) :::[[Латин Америка бла Кариблени бирлешген]] - бу статьягъа тиллени кошсанг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:37, 11 декабрь 2024 (UTC) :::: Ишлеймеды ошибка береди, аллайа ансызда салдым шахарланы.:) ::: :)) Быллай шаблон керегеди: [[Шаблон:Wikidata/SisterCities]] Аны къалай къуралыгъа билмеймсе? :: Аллах разы болсун халатланы тюз эткенинги! Бек сау бол! Шо бир благъада тиллени къош :): [[Вануату]], [[Кирибати]], [[Соломонны Айрымканлары]], [[Микронезины Федератив Штатлары]]. ::: Энтеда бир зат, мен кърал статьялада премьер-министр деб джазмайма, биринчи-министр деб джазама тюзге санаб: Премье́р-мини́стр или также Пе́рвый мини́стр (от фр. le premier — первый). Разымса? :::: Сау бол! Алийды атым. :) Энтеда благъада кошсанг: [[Тувалу]], [[Маршаллны Айрымканла]], [[Апиа]], [[Порт-Морсби]] Салам алейкум къарнаш! Энтеда тилеим шо бу тизмеде шахарла бла штатлагъа тиллени кошсанг, халатлагъада къараб: [[Бразилияны шахарлары]]--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 03:53, 20 январь 2025 (UTC) == БИП бети == Салам алейкум къарнаш. Блай бу бетке бир къарасанг: [[Къралланы БИП-ге кёре тизмеси (номинал)]] . Кёб кърал шаблонла ишлеймейле, аны къалай тюз этерге боллукъту. Къайда къараргъа керекти? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:54, 4 декабрь 2024 (UTC) :Уа алейкум салам, да бир кесек заман аллыкъды, этилирге керек болгъан джумуш болуб толтурулмай тургъандыла, этейим! Тындыргъанлай билдирирме да, кёз джетдирирсе. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 14:50, 5 декабрь 2024 (UTC) ::Ок. Босун. Бек сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:55, 5 декабрь 2024 (UTC) :::Этдим болур дейме, бир кёз джетдирсенг! [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:29, 6 декабрь 2024 (UTC) ::::Бек сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:30, 7 декабрь 2024 (UTC) ::::<nowiki>Марокко неиседа халатны чыгъарат. 59 номери. {{nobr| </nowiki> [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:35, 7 декабрь 2024 (UTC) :::::тюзетдим болур дейме) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 08:28, 7 декабрь 2024 (UTC) ::::::Бек сау бол! Кёб джаша! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:45, 7 декабрь 2024 (UTC) == Шаблонла == Ансар айиб этме бу шаблогъа бир къарасанг: [[Шаблон:АБШ-ны штатлары]]. Англамадым къалай этерге боллукъту аны [[Шаблон:Кърал|Шаблон:Кърал]]-гъача ушатыргъа.[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 05:57, 11 декабрь 2024 (UTC) :Буну салсанг [[Шаблон:Административ бёлюм|Административ бёлюм]] ариуда тюлдю, учуз кёрюнеди Кърал шаблондан эсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 06:06, 11 декабрь 2024 (UTC) ::Бюгюн джетишалмадым, мен орус шаблонну кёчюрейим десем, болмады, тамбла тынгылы джангы шаблон этейим [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:44, 11 декабрь 2024 (UTC) :::Ок. Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:33, 11 декабрь 2024 (UTC) ::::Салам алейкум, бир къара энди шаблоннга, алайда бир скобканы унутуб къоюб, юч кюнню не болгъанын да ангыламай кюрешдим)))) [[Флорида]] статья толумагъан статья эди да, анда сынадым, бир къара. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:25, 15 декабрь 2024 (UTC) :::::Алейкум салам! Ма ша Аллах! Неда аламат! Бек сау бол! Кёргенем сени ишлегенни Ахыр тюрлениуледе. Сени къыйналгъамма деб уялдым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:53, 15 декабрь 2024 (UTC) ::::::Бек сюйюб этеме, алгъын Википедияны джангы этиб башлагъан заманда экеулен эдик, бирибиз шаблонла, къуллукъ бетле бла кюреше эди, мен да статьяла бла, ол къайры эсе да джокъ болду да, фахмум тюгел джетиб да къалмайды. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:20, 15 декабрь 2024 (UTC) :::::::Бизни Википедиягъа кертиси бла энтеда 3-4 адам керегет. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:17, 16 декабрь 2024 (UTC) ::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] керек алай а ... Сорлугъум барды, сен къалайданса, Алий? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:02, 16 декабрь 2024 (UTC) :::::::::Нарсана шахардан. Сена? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:55, 19 декабрь 2024 (UTC) ::::::::::Мен Зеленчук райончума, Къызыл Октябрчы, бусагъатда Къарачай Шахардама [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:09, 19 декабрь 2024 (UTC) :::::Мена [[Ямайка|Ямайканы]] толу этерге (болсада иги статья этерге) ниет алыб аны бла кюрешеим.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:07, 15 декабрь 2024 (UTC) ::::::Салам алейкум, Ямайканы иги статьялагъа салдым, разы эсенг. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:25, 16 декабрь 2024 (UTC) :::::::Алейкум салам! Сау бол! Разыма! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:04, 16 декабрь 2024 (UTC) :::::::Салам алейкум! Бир сорум баред айиб этме. Ма бу статьяда: [[III Чарльз]] къаллай шаблон салыргъа боллукъту? [[Шаблон: Кърал адам]]<nowiki/>ны салалмагъамма. Халатлы шаблонду. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:54, 19 декабрь 2024 (UTC) ::::::::Башха персоналийлени юсюнден джазгъанмыда Инсан деген шаблонну келишдириб салгъан эдим, бу шаблон келишмейди, башха тюрлю десенг, Кърал адамныкъын джарашдырыргъа да боллукъду [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:14, 19 декабрь 2024 (UTC) :::::::::Шаблон:Кърал адам тюз этерге керекти мени акъылым бла. Кесим да къараим шаблонга. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:24, 6 февраль 2025 (UTC) ::::::::::Да бир къарайым ашыкъмай, сен да къара, бир акъыл игиди, эки уа андан да иги) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:47, 6 февраль 2025 (UTC) ::::::::::::)) босун. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:16, 6 февраль 2025 (UTC) :::::::::::::Салам алейкум, не болдунг шаблон бла? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:34, 14 февраль 2025 (UTC) ::::::::::::::Алейкум салам. Кетирдим дейме халатланы. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 10:40, 15 февраль 2025 (UTC) :::::::::::::::Салам алейкум, къалай эсе да барды бир къыяучукъ, тюзелиб къалалмайды: :::::::::::::::[[Ататюрк, Мустафа Кемал]] [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:55, 17 февраль 2025 (UTC) ::::::::::::::::Алейкум салам, кёрдюм. Къарарма. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:42, 17 февраль 2025 (UTC) :::::::::::::::::Салам алейкум, къалай эсе да тюбюнде билдириулеринге джуууаб берирча болмайды, нек эсе да бери джазайым, да бу Чегемли дегенни аллай къылыкъчыгъы барды, ары кеси джазмагъанны да кетериб кесича бир затла джазыб сирелген) Админлигими созмай турадыла ансы айтырыкъма)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:12, 1 апрель 2025 (UTC) ::::::::::::::::::))) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:00, 2 апрель 2025 (UTC) ::::::::::::::::::[[Джорджия]] буну да иги статьягъа санайма къалай дейсе? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:08, 2 апрель 2025 (UTC) :::::::::::::::::::Да мен да санайма, бусагъатдан грамматика халатчыкъланы тюзетейим да, иги статьялагъа къошайыкъ, неда сайланнганлагъа, къайсысына тыйыншлы болур? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:21, 2 апрель 2025 (UTC) ::::::::::::::::::::Кел сайланнганлагъа кошаикъ разы эсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:12, 2 апрель 2025 (UTC) == Къум джер, къум тюз? == Салам алейкум Ансар! Блайда Орус-Къарачай-малкъар сёзлюкте X. Сюйюнчулу бла И. Орусбийулуну редакциясында - "пустыня ж. къуу (или къум) джер." Къалай тюз боллукъту джазаргъа? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:15, 6 февраль 2025 (UTC) :Хоу алайын тюз къарагъанса, ол сёзлюкде алай джазылыб турады, алай а бусагъатдагъы джюрюген лексикада къум джер деб - песчанная земля магъана алады, ол демеклик сёз ючюн, былай белгиленмей джерлени айтсанг - алайлары къум джерледиле дериксе, а белгиленнген география объектге -къум тюз деб айтылады, сёз ючюн Атакама къум тюз дериксе, Тюркеменистанны территориясыны асламысы къум джерледиле дериксе. Мен ангылагъаннга кёре эмда бусагъатда джюрюген лексикагъа кёре алайыракъды. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:46, 6 февраль 2025 (UTC) == Notice of expiration of your sysop right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Администраторла) will expire on 2025-03-27 20:01:17. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:43, 21 март 2025 (UTC)</div> == Энтда тиллени кошаргъа деген хапар == Салам алейкум къарнаш, айиб этме, блайда [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны штатларын]] эткеммеда, алагъа тиллени кошсанг. [[Канаданы административ бёлюнюую|Канаданы провинциясылагъада]]. :) : Бу статьягъада [[Шимал-Кюнбатыш территорияла]] тиллени кошсанг. :: Айиб этме. :) Бу шахарлагъада кошсанг: [[Оттава]], [[Ванкувер]], [[Виктория (Британ Колумбия)]], [[Виннипег]], [[Галифакс (Джангы Шотландия)]], [[Икалуит]], [[Йеллоунайф]], [[Калгари]], [[Квебек (шахар)]], [[Монктон]], [[Монреаль]], [[Саскатун]], [[Сент-Джонс (Ньюфаундленд эм Лабрадор)]], [[Торонто]], [[Уайтхорс]], [[Фредериктон]], [[Шарлоттаун]], [[Эдмонтон]]. ::: Къыйналгъама сени айиб этме. Бланы да кошсанг [[Миссиссога]], [[Инуктитут]] :::: Бланы да кошсанг: [[Брамптон (Онтарио)]], [[Лондон (Онтарио)]] ::::: Къарнашым бир кошсанг благъада: [[Республикан партия (АБШ)]], [[Демократ партия (АБШ)]], [[Атенс (Джорджия)]], [[Джорджияны байрагъы]], [[Колумбус (Джорджия)]], [[Алабама]], [[Теннесси]], [[Юта]], [[Кентукки]], [[Луизиана]]. :::::: Ишлемеген [[Шаблон:Партия|Партия шаблонну]] тюз этдим, керегесе къара. ::::::: Да партия шаблон ишлей шой эди))) Энди алгъаракъ ол шаблон бла джазылгъан статьялада шаблонла "бузулдула" Сёз ючюн, [[Алаш]], [[Коммунист Интернационал]], алагъа да кёз джетдирсенг Ол эски шаблонну Тарих партия деб джангы шаблоннга кёчюргенме. Сора Республикан партия да шаблонда идеологиялада Кёб юсю деб турады, аны бир-бирине джалгъасанг, къалайда джалгъаргъа керек болгъанын ангыламадым, тереннге уа киралмадым) --[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:31, 5 май 2025 (UTC) :<nowiki><br></nowiki><nowiki>'''</nowiki>Кёб юсю:<nowiki>'''</nowiki><nowiki><br></nowiki> бу код бла этесе. Бу джалгъауну кесинг саласа шаблон бла салмайса. '''[[Кёппенни климат классификациясы]]''' бу статьягъа уллу сау бол! :) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:26, 5 май 2025 (UTC) ::Алай джазгъанынгы ангыламай шаблонда излеб тургъанма))) ::Кёпплерни уа бир кёб джерде бергенинге кёрюб) джашлыгъымы эсиме тюшюрюб (географма да) алай этгенме [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:42, 6 май 2025 (UTC) ::::)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:54, 7 май 2025 (UTC) ::ий бу биягъы тыш джибериулени къалай чыгъардынг? Мен не кюрешиб бу сёзлюклени чыгъаралмадым [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:50, 6 май 2025 (UTC) :::Къайда дейсе? Къайсы статьяда? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:54, 7 май 2025 (UTC) ::::Да Кёппенни климат классификациясында, ол тыш джибериуле шаблонну салсам да сёзлюкле чыкъмайдыла, огъесе тура-туруб кеслерими чыкъды? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:05, 8 май 2025 (UTC) :::::Мен къарасам чыгъыб туралла - :::::Сёзлюкле эмда энциклопедияла :::::* [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8313&url_prefix=https://denstoredanske.lex.dk/&id=K%C3%B6ppens_klimasystem Уллу дат] :::::* [https://www.zgbk.com/ecph/words?SiteID=1&ID=633736 Уллу къытай] :::::* [https://snl.no/K%C3%B6ppens_klimaklassifikasjon Уллу норвег] :::::* [https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification Britannica (онлайн)] :::::Бир замандан кёргюзтеди. :::::[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:14, 9 май 2025 (UTC) Дагъыда тиллени кошсанг: [[Денвер]], [[Колорадо-Спрингс]], [[Форт-Коллинс]], [[Арвада (Колорадо)]], [[Пуэбло (шахар)]], [[Уэстминстер (Колорадо)]], [[Боулдер (Колорадо)]], [[Аспен (Колорадо)|Аспен]], [[Колорадоны округларыны тизмеси]], [[Колорадоны байрагъы]], [[Колорадоны мухуру]], [[Шимал Каролина]]. :Биягъы тил къошхан хапар:): [[Паркла эмда солуу джерле]](Блайда мен иш этиб медсестрагъа медэгеч дедим.), [[Ахыр керти эркиши]].--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:40, 4 июнь 2025 (UTC) :@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] да тюз джазаса медицина эгечди) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:56, 4 июнь 2025 (UTC) :::) бу толу эткен статьяны халалтарына къарасанг - [[Колорадо]]. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:06, 4 июнь 2025 (UTC) == Осман империя халат статья == Блайда эки статья барды [[Осман империя]] бла [[Осман патчахлыкъ]]. Осман империя статьяны Chegemli къарнашибыз бильмейме не ючюн бузгъанды атын [[Жанхотия]] деб ауштурду (статьяны тюрлениу тарихине къарасанг англарыкъса), статьяны да элни юсюнден башиндан джазыб. Бир къарасанг бу затха. == СМИ == Бир соруум барды - СМИ, Средства массовой информации, халкъ асламлына информацияны кереклиле джазаргъа болукъмду? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:24, 3 июнь 2025 (UTC) :@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] кёбчюлюк информацияны мадарлары деб айтадыла [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:50, 3 июнь 2025 (UTC) :@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] аллай статья да барды [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:51, 3 июнь 2025 (UTC) ::Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:59, 3 июнь 2025 (UTC) ::Дагъыда сораим блайда ингилизча - Community, Нёгерлик айтыргъа боллукъмду? Неда Джамагъат джазаргъа керекти? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:51, 4 июнь 2025 (UTC) :::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] политика магъанада болса джамагъат джаз, къайдам башха магъанада бар джёнгерлик, нёгерлик, просто къауум десенг да нет юсюнден джазаса? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:56, 4 июнь 2025 (UTC) ::::Сериалны юсюнден:) [[:en:Community_(TV_series)|''Community'' (TV series)]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:02, 4 июнь 2025 (UTC) :::::Мен да сюеме ол сериалны) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:12, 4 июнь 2025 (UTC) :::::::) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:45, 25 июль 2025 (UTC) ::::Джангы шаблоннуда этдим [[Шаблон:Телесериал|Телесериал]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:04, 4 июнь 2025 (UTC) :::::Былайдан джууаблайым, ансы сен джазгъан джерден джууаб бералмайма, да аны уа сени кючюнг бла, меннге къараб къалса)))) ма ыйыкъ болады температура деген статьяны бошаялмайма, тереннге кириб кетеме да)))) Сора бир сорлугъум - менде былай джазыб неда кёчюрюб башладым, халат чыкъды, хар джазгъанымы да къайтмаздан джокъ этди, къуру вПн бла ишлесем ишлейди, сенде боламыды алай? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:19, 2 июль 2025 (UTC) ::::::Огъай мен ВПН-сыз ишлейме. ВПН-ны салыб унутуб кирсем тюз этерге излесем менге бермейди. Сизни IP адресгъе болмайды блада тюз этерге статьяланы дейди. А сен КЧР-ден олтураса? Орус кърал бусагъатда Шимал Кавказны республикада википедияны неда башхаланы блокировать этмеймды? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:32, 3 июль 2025 (UTC) :::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] да къуру Википедияны блок этмей тура эдиле да, сен а уа къайдан кирсе? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:18, 3 июль 2025 (UTC) ::::::::Да къайдам, хар кюн сайин аладан бир "тюрлю" зат чыгъады :). Нарсанадан. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:37, 3 июль 2025 (UTC) :::::::Салам алейкум! Айиб этме Ансар бир къарасанг бу статьягъа, халатланы тюз этиб - [[Вайоминг]]. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:24, 6 июль 2025 (UTC) == 2500 статья == Салам алейкум къарнаш! 2500 статьялагъа джетгенибизни алгъышлайма! :) == Тюрлю адам неда бот кибик == Салам алейкум! Бу къошулучу кибикке бир къарасанг - [[Къуллукъ:Къошум/217.199.233.163|217.199.233.163]] Уа алейкум, блокга атдым, ким эсе да, ангыламсыз затланы этеди, бот болмазмы, адамгъа ушатдым. --[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:14, 25 июль 2025 (UTC) :Айпи адреси Донецк регионну кёргюзеди. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:41, 25 июль 2025 (UTC) :Блайда сораим энтда соруум барды: [[Ёзбекистан]], Узбекистан, Юзбекистан къалай тюздю? 2-3 кере бу статьяны атын тюрленгендиле. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:44, 25 июль 2025 (UTC) ::Энди буну былайды: Юзбеклиле кеслери Ёзбекистан дейдиле, къарачайча Юзбекистан, юзбекди, алай а оруслашха джорукълада Узбекистан да деб джазадыла, мени сартын не Юзбекистан, не Узбекистан болургъа керекди джорукъла бла алайды, Ёзбекистан а уа чынты юзбеклилени кеслери айтханчагъа ушатыб джазадыла, ол терсди, хар тилни джоругъу, грамматикасы кесине. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:53, 25 июль 2025 (UTC) ::Сора къарачай-малкъар тилде изафет джокъду, ол демеклик сёз Баш болушда эсе, экинчи сёз да баш болушда келеди - Къытай ресублика, башха тюрк тилледе изафет барды Къытай Республикасы деб айтырыкъдыла, ол перс тилледен келген джорукъду, аны неге сандырайма-атына да Ёзбекистан республикасы деб турады, Юзбекистанны Республикасы дерге боллукъду. алай а Юзбекистан Республикасы деген халатлыды. Малкъарлылада анда мында тюбейме, артыкъсыз да ол Черек ёзенчиледе ол вариантланы, алай а джорукъла бла болмайды. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:58, 25 июль 2025 (UTC) :::Бек сау бол! Энди англадым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:12, 25 июль 2025 (UTC) :::Юзбекистанны энди къуру сен атын тюрлендириксе. Менде болмайды. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:17, 25 июль 2025 (UTC) :::[[Юзбекистан]] бетде алайсыз да бет барды неда сайлагъан бетигизни аты джараулу тюлдю. Башха бир ат сайларыгъызны тилейбиз. - ма буну джазады. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:19, 25 июль 2025 (UTC) ::::Сен да кёчюраллыкъ болгъанса, тюбюнде Юзбекистан бетни кетер дегеннге белгичик салыргъа керек эди, ол Юзбекистан бетден переадресация салыныб тура эди [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:24, 25 июль 2025 (UTC) :::::Аа англадым :)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:36, 25 июль 2025 (UTC) == Notice of expiration of your interface-admin right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "interface-admin" (Интерфейсни администраторлары) will expire on 2025-09-29 07:46:11. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:45, 22 сентябрь 2025 (UTC)</div> == Notice of expiration of your sysop right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Администраторла) will expire on 2025-09-29 07:46:11. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:45, 22 сентябрь 2025 (UTC)</div> == Шаблон:Бюгюннгю кюнде болгъанла == Салам алейкум къарнаш! Баш бетде бу шаблонну джангыртыу чыкъмайды. Хар кюнню 3 октябрь кёгюстеди. Бир къарасанг.--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:27, 14 октябрь 2025 (UTC) :Уа алейукм салам, ма джангны интернетли бола турама, бир къарайыкъ, къуру менде къылыкъ этеди алай деб тургъанма тура-туруб [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:20, 15 октябрь 2025 (UTC) ::Биринчи заманда менде да алай сагъышым баред. :)) Шаблонда неда баш бетде хата болур. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:42, 15 октябрь 2025 (UTC) :::Салам алейукм, менде кеси аллына тюзелиб турады, сенде къалайды? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:19, 16 октябрь 2025 (UTC) ::::Менде да тюзелгенди. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:37, 17 октябрь 2025 (UTC) :::::Алай а проблема барды, кэшин тазаламасанг тюзелмейди, эмда хар кереде да тазалаб турургъа керек болады, джазгъанма бир къарайыкъ [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:26, 21 октябрь 2025 (UTC) ::::::"кэшин тазаламасанг тюзелмейди" - а англадым! Аллах айтса тюзелликди! Мена махтанаим :) джангы шаблон къурадым: [[Шаблон:Къум джер]]. [[Къаракъум]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:08, 21 октябрь 2025 (UTC) :::::::Да бир талай статья джазыб толтурайыкъ, мен да бу интернетим бла проблемалары болгъанлы бери къоюб турама, тюзелди болур дейме [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:00, 24 октябрь 2025 (UTC) :::::::Салам алейкум, кетердим, сеннге бир тилерим [[Тюрклюле]] бетдеги Миллет шаблоннга бир къара, кёремисе ол байракъланы бир сыз бла болмай ары бери болгъанланыр, аланы бирча тюзетирча тюлмюдю? Кюрешдим, кюрешдим эталмайма((( [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:52, 10 ноябрь 2025 (UTC) ::::::::Уа алейкум салам! Этдим шаблонну. Сен Тюркле статьяны тюрлендириуленден джабгъанса. Энтда бу статья бир къарасанг [[Малави]]. Халатлары бар эсе бир тюз этсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 08:03, 11 ноябрь 2025 (UTC) :::::::::Энтеда бир затны сораим. Ма блайда [[:Категория:Виндзор юй]] джазаргъа керекти неда Виндзорланы юйдеги? Эмда блайда бу [[:Категория:Британ короллукъ юйле]] тюз джазыгъамды? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 09:30, 11 ноябрь 2025 (UTC) ::::::::::Юйюр десек таб болурму, юйдеги деб бирде тургъан джууукълагъа айтадыла да, юйюр деб экидегилеге, ючдегилеге да айтылады, кенгирек магъанадады. Короллукъ юйле - королевские семья, короллукъ юйюрле - королевские семейства, мен алай ангылайма [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 09:42, 11 ноябрь 2025 (UTC) :::::::::::Сау бол! Алай сора джазаим. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:13, 11 ноябрь 2025 (UTC) ::::::::::::Салам алейкум Ансар! Къалайса? Менде блайда бир соруу чыкъты. Джордж Буш старший неда Джордж Буш младший эмда алагъа ушагъан адамланы юсюнден статьялада къалай джазаргъа керекти? Джордж Буш (тамада)? Джордж Буш (уллусу)? (атасы)? Джордж Буш (младший): Джордж Буш (гитче) (гитчеси) (джаши)?? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:37, 25 ноябрь 2025 (UTC) :::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] уа алейкум :::::::::::::, да турама, тамада (кичи) деб билеме, гитче тюл кичиди младший неда толу атын Ол атлары башхады бири-бирлеринден [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 23:45, 25 ноябрь 2025 (UTC) ::::::::::::::Англадым бек сау бол! [[Шаблон:АБШ-ны президентлери|АБШ-ны президентлери]] алагъа джангы шаблоннуда къурадым.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:54, 25 ноябрь 2025 (UTC) :::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] Машалла джигитсе [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 23:55, 25 ноябрь 2025 (UTC) ::::::::::::::::Салам алейкум къаранашым. Бу статьягъа шо бир къарасанг, халатланы да тюз этиб. :) - [[Канзас]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:11, 6 декабрь 2025 (UTC) == Спам статьяла == Салам алейкум къарнашим! Ма бланы мени акъылым бла къоратыргъа неда тюрленирге керекти: [[Пригоди Руслан]], [[Скопецле]], [[Къарачай-филинлерг]], [[Смешарики]], [[Кирилл Кечирек]]. Бу да рекламагъа ушайды: [[Къочхарланы Джатдай]] :Салам алейкум! Джангындан бизде спам кибик статьяны джаздыла: [[Markel Fernández]]--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:39, 10 март 2026 (UTC) Салам алейкум къарнаш! Къалайса? Бир сорум чыкъгъанды. "Шаптал" статья терекни юсюнден болса аты "Шаптал терек" джазаргъа керкти огесе "Шаптал" эмда кертмени юсюнден болса "Шаптал (кертме)", "Шаптал кертме"?--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:50, 23 март 2026 (UTC) :Уа алейкум салам, ишимде бир кесек проблемчикле чыкъгъандыла да (ишчисиз къалыб) чырт джетишалмай къалды рахат олтуруб бир затла джазаргъа, аны тышында тынчмы, сен да тынч болурса? Шапталны юсюнден - статьяны атына Шаптал деб къоярыкъса, неда ботаника джаны бла былай "наукообразный" джазаргъа излей эсенг толу атын Тюш шаптал, Кертмени да кертме деб къоярыкъса, сора соргъанны айыбы джокъду Шаптал кертме деб неге айтаса? Мен эшитген зат болмагъанды да. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:14, 23 март 2026 (UTC) ::Шукур Аллаха тынч рахатма, сау бол. Блайда Шаптал кёгет джазаргъа деб шаптал кертме аджашиб джаздым. :))) Шаптал терекни юсюнден статья барды эмда шаптал кёгетни юсюнден да барды. Мен терекни юсюнден статьягъа "[[Шаптал]]" ат бердим, энди шапталны кёгетине "Шаптал кёгет" десем къалай дейсе? Огесе тереклени юсюнден "Шаптал терек" ат береим эмда кёгетлеге джангъыз "Шаптал"? Башхгъа барында кёгетлени алай этерикме. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:58, 23 март 2026 (UTC) :::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] экинчиси тюзюрек боллукъду терекге шаптал терек деб, кёгетге уа къуру шаптал деб къойсанг. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:13, 23 март 2026 (UTC) ::::Англадым. Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:15, 23 март 2026 (UTC) ::::Ассаламу алейкум къарнаш! Къалайса? Къайда тас болгъанса?:) Бу онлайн кёчюрюучю бла этилген статьягъа бир къарасанг: [[Банквест]] Рекаламагъа ушайды. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:40, 20 июнь 2026 (UTC) :::::Уа алейкум салам, ий интернетим ачаргъа унамай, иш компьютерден киреме да, ары ВПН да салалмай инджилиб турама(( Сен къалайса? Статьягъа къарадым, канури тилде джазыучу джазгъанды онлайн кёчюрюучю бла, ол банкны юсюнден статья керти да барды Википедияда, тюзетиб къоярмы эдим? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:59, 24 июнь 2026 (UTC) ::::::Шукур Аллаха не да тынчды. Алай а мени да компьютерим сыныб эки ыйыкъ кирмегемме блайгъа. ::::::Аллай банк бар эсе кел тюзетеик статьяны. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:07, 25 июнь 2026 (UTC) :::::::[[Шаблон:Банк]] шо бу шаблоннга бир къара, чырт джарашдыралмай къалдым, аны джарашдырсанг статьяны да тюзетир эдим. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:36, 27 июнь 2026 (UTC) ::::::::Этгемме шаблонну. Алайда бир къарасанг шаблонну бёлюмлеге, тюз джазгъаммам аланы? Энтеде къаллайланы къошургъа керекти? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:26, 28 июнь 2026 (UTC) :::::::::аламат, алай а бир тюзетиучюк къошсанг, Викигёзеннге тюбюнде джибериу салсанг, аллай шаблон барды Картчыкъ/викигёзен деб, аны джалгъасанг. :::::::::Сора экинчиси да [[Шаблон:Картчыкъ]] быллай шаблон барды, бек таб шаблонду, аны тамалында къаллай сюйсенг аллай шаблон этесе, алай а шаблонла солгъа тартыб турадыла, бир къара, толусу бла тюрлендирмей, нек алай халатлы ишлегенине бир къарасанг.) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:20, 28 июнь 2026 (UTC) ::::::::::Салам алейкум! Викигёзеннге тюбюнде джибериуню салгъамма. Алай а бу [[Шаблон:Картчыкъ]] бла англамадым не этерге керекти, бу шаблон бла ишлеген юлгю шаблонну бир келтирсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:38, 7 июль 2026 (UTC) ::::::::::Бир сорум барды сенден къарнаш. Блайда сёз ючюн Йельский университет, Колумбийский университет эмда башхаланы къалай джазаргъа керекти? Йель университет, Колумбий университет неда Йельны университети, Колумбияны университети деб? Къалай тюздю? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:43, 7 июль 2026 (UTC) :::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] мен билгеним бла, шахарны аты Йель эсе Йель университет, Колумбия университет -ингилизча да Columbia university деб джазылады - толу аты Нью Йорк шахарны Колумбия университети деб айтылады да. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 21:51, 7 июль 2026 (UTC) ::::::::::::Сау бол! Англадым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:10, 8 июль 2026 (UTC) ::::::::::::Салам алейкум! Кеси кесиме саугъаны салдым, разы бол къарнашим :))) [[Шаблон:Он минг этилген тюзетиу викисаугъа|Он минг этилген тюзетиу викисаугъа]]. Орус эмда башха википедиялада аллай кибик затланы кёрюб бизге де аллайны этдим. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:24, 15 июль 2026 (UTC) ::::::::::::Ассаламу алейкум! Къалайса? Бу категориягъа бир къарасанг: [[:Категория:Элементге байламлы джолландырыула]] Спамгъа ушайды. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:42, 14 август 2026 (UTC) :::::::::::::Уа алейкум салам, да турама, сен иги болурса? Огъай спам тюл, автомат халда болгъан категорияды, мен ангылагъаннга кёре, алай а керекли категория тюлдю, кетердим. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:53, 14 август 2026 (UTC) ::::::::::::::Шукур Аллаха неда тынчты! Англадым. Мена [[:Категория:Африканы къраллары|Африканы къралларын]] бошаб [[:Категория:АБШ-ны президентлери|бланы]] этеме. :) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:08, 14 август 2026 (UTC) ::::::::::::::Салам алейкум къарнаш! Бу статьягъа бир къарасанг: [[Джордж Вашингтон]]. Халатлары бар эсе аланы шо бир тюз этсенг. Керек болса быллай шаблонну къурагъамма: [[Шаблон:Росейни кърал къуллукъчу|Росейни кърал къуллукъчу]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:50, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::[[Эндрю Джонсон]] бу статьягъа да тиллени бир къошсанг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:19, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::И блайда: Болджалы 1865 джылны 15 апрели — 1869 джылны 4 марты сен джазаса. Апрелден мартгъа тюз тюйюлмюдю? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:58, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] тире салынса Алай болады, кеси да эки башха джыллададыла да, сез ючюн 1869 джылны мартындан апрелине дери дерге боллукъду Алай ол заманда тире салынмайды. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:08, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::::А англадым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:18, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::Атын къарачайча Эресейни, малкъар варианты уа Россейни боллукъду сора къуллукъучусу боллукъ болурму? Сора Госдума тюлдю Кърал дума, созыв-чакъырыу [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:36, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::Хау къуллукъучусу тюздю. Сора Госдума тюлдю Кърал дума, созыв-чакъырыу - бу барында орус шаблондан къалгъанед. Битдирмедим толу шаблонну. Сау бол! :) Эресей неда Росей блайда менге башхасы джокъту къалай деисенг алай джазаикъ. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:54, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] и сора бу шаблонга орусча варианты къайсыды? байларча [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:09, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::::Блайда тюз бу орус шаблондан алмагъамма аны тамалында этдим. [[:ru:Шаблон:Государственный_деятель|Шаблон:Государственный деятель]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:26, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] мен а уа государственный служащий деб излейме излейме) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:30, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::::::::) Бла бютеулей дуньяда кърал ишге бир кесек къатышгъан адамлагъа барына да бир шаблонну этдиле. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:43, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::::::::Да ол себебден тилле къош алмайма, башха тилледе быллай шаблон джокъду, махтанырчабыз💪 [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:45, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::::::::::)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:49, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::::::::::Энтда бир соруум барды. [[Аргунов Мурат]] быллай статьялада орусда къарачайда болмагъан адамланы атларын къалай джазаикъ? Аргунланы Мурат не да Аргунов Мурат деб? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:32, 1 сентябрь 2026 (UTC) ::::::::::::::::::::::::Къарачай тилни джорукълары бла, къуру къарачай тукъумланы ахырлары къарачайча джазылады, къалгъанланы -ов бла бошала эсе, -ов бла джазылады [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:52, 1 сентябрь 2026 (UTC) :::::::::::::::::::::::::Да бу черкесни -ов бла бошала деген орус тилдеди, кесини тилинде: ''Аргун Олег и къуэ Мурат'' болады. Не болса да орусча джазайыкъ? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:21, 1 сентябрь 2026 (UTC) ::::::::::::::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] хо, алгъыннгы СССР-де джашагъанла ов бла джазылады [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:03, 1 сентябрь 2026 (UTC) :::::::::::::::::::::::::::Англадым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:39, 1 сентябрь 2026 (UTC) :::::::::::::::::::::::::::Салам алейкум! Энтда соруум барды. Ма бизде аллай категия барды: <nowiki>[[Категория:Къарачай-малкъар назмучулла]]</nowiki> андан мийик дараджа болгъан [[:Категория:Къарачай-малкъар маданият|Къарачай-малкъар маданият]] деген категорияны салыргъа излейме. Андан сора мийик дараджа категорияны уа къаллайны салаикъ? Къарачай-малкъарлыла? Таулула? Къарачай-малкъар миллет? Неда башха? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:47, 10 сентябрь 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 апрель 2026 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Вы имеете право голоса на выборах U4C.</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Обращаюсь к вам, поскольку ранее вы голосовали на выборах, связанных с [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Координационным комитетом по универсальному кодексу поведения (U4C)]]. Вы имеете право голоса на этих выборах U4C, которые длятся с этого момента и завершатся 2 июня 2026 года. Вы можете узнать больше о кандидатах и ​​выборах на [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|странице выборов на Meta]], откуда вы можете перейти к странице голосования. Ваше участие в этих выборах важно для управления сообществами Wikimedia, и мы ценим ваше время и усилия, потраченные на изучение кандидатов и на само голосование. -- В сотрудничестве с U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:35, 20 май 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569740 --> == Invitation to try the Starter Kit Dashboard and share your feedback == Hello @[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] Apologies this message is not in your native language. As an admin in the Karachay-Balkar Wikipedia, you are invited by the [[mw:Language_Onboarding_and_Development|Language Onboarding and Development]] initiative to use the Starter Kit Dashboard. This tool will help you perform essential tasks such as importing infoboxes, tracking your Wikipedia’s activity and growth and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance. Starter Kit Dashboard organizes essential setup tasks, making it easy for you to complete them so contributors can begin editing and learning quickly. As an admin, you can also use the Dashboard to track your Wikipedia’s progress and growth. Using this tool will help us evaluate how it can improve the onboarding experience for administrators, and the insights you provide will be used to enhance the experience for new wikis graduating from the incubator. Visit [[mw:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page]] to learn more about the Starter Kit. Here's how to get started: * Access the Starter Kit Dashboard here: [http://starterkit.toolforge.org/ http://starterkit.toolforge.org] * Login with your wiki credentials, enter the target wiki url (e.g., https://hi.wikipedia.org * Follow the steps shown in the video below to use the tool. [[Файл:Wikipedia_Starter_Kit_Dashboard_MVP_Demo_Video.webm|729x729пкс|Wikipedia Starter Kit Dashboard MVP Demo Video]] * After exploring the Dashboard, please share your feedback on [[mw:Talk:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page,]] focusing on the following questions: ** The parts of the starter kit you expect to use most often, and how you plan to use them. ** The essential tasks you tried, and how easy or difficult they were to complete. ** The wiki tasks you would like the starter kit to guide you through or automate in the future. Most of the tasks that will result in edits on the wiki can be reverted like an edit from the “view history”, so don't be afraid to try them several times. We would appreciate it if you could submit your feedback by June 26, 2026, so we can begin analyzing it to identify areas for improvement. If you have any questions or need assistance, please let me know. Thank you so much for your contributions to your Wikipedia and for helping us shape this tool for new and small Wikipedias. We will keep you updated on any additional things added to the starter kit in the future. Best regards, [[Къошулуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Къошулуучуну сюзюу:UOzurumba (WMF)|сюзюу]]) 19:49, 11 июнь 2026 (UTC) ===Appreciating your feedback on the Starter Kit Dashboard === Dear [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]], Thank you for taking the time to explore the [http://starterkit.toolforge.org/ Starter kit dashboard] and for sharing your thoughtful feedback. Your insights are invaluable to us, and we truly appreciate your continued commitment to the Wikipedia community. We are currently working on the feedback we received. You can view the tasks we are currently working on here: https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/?project=PHID-PROJ-jry4odhdvqbzs7ptr3vw&statuses=open()&group=none&order=newest#R The next phase of our work will be to share the tool broadly with various communities in the movement. If you haven't yet had the chance to submit your feedback, you're still welcome to share your thoughts on [[mw:Talk:Language Onboarding and Development/Starter kit|the feedback page]]. Best regards, [[Къошулуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Къошулуучуну сюзюу:UOzurumba (WMF)|сюзюу]]) 04:26, 31 июль 2026 (UTC) == Invitation to try the Starter Kit Tool == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! As one of the active contributors on this Wikipedia, the Language Onboarding and Development initiative would like to invite you again to learn about the Starter Kit, try it out, and join a virtual meeting where you can ask questions about the tool. Since our previous outreach, we've continued improving the tool, published a user manual, and scheduled virtual office hours to answer questions and gather feedback from contributors. '''Here's how you can participate:''' * A new Starter Kit manual is now available if you'd like to learn more about the tool and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit * Access the Starter Kit tool: https://starterkit.toolforge.org/ and log in with your Wikimedia account to try it out. * Sign up for one of the three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours, where you can: ** Learn more about the tool. ** Ask questions and share your thoughts. Your perspective would be especially valuable, since you are an admin on this Wikipedia. Whether you try one task or several, we'd love to hear what worked well, what could be improved, and what would make the Starter Kit more useful for your community. We would appreciate your feedback on this page or during the virtual meeting on how the Starter Kit can evolve to better support small and new Wikipedia communities, especially the needs of editors with advanced rights. Thank you so much for trying the tool. We look forward to getting your feedback, and we hope to see you at one of the virtual meetings. Best regards, </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 19:57, 12 август 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&oldid=30916733 --> == Reminder: Starter Kit Virtual Meeting == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! This is a friendly reminder to attend the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting. Date and time: '''Today, Saturday, August 29th, 2026, 01:00–02:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1787965200 check your local time here]) This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand. If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_2:_Saturday_29_August_2026,_01:00_UTC See you soon! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 13:36, 28 август 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&oldid=30916733 --> == Reminder: Starter Kit virtual meeting == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! This is a friendly reminder to attend the third [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting. Date and time: '''Saturday, September 5th, 2026, 05:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1788584400 check your local time here]) Video call link: https://meet.google.com/eov-gbgn-rew This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand. If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_3:_Saturday_5_September_2026,_05:00_UTC See you soon! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 23:49, 3 сентябрь 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&oldid=30916733 --> a4m8kyz8x7p520r0ysib3rn334etvjd 126682 126681 2026-09-11T06:57:54Z Къарачайлы 96 /* Спам статьяла */ Джууабла 126682 wikitext text/x-wiki Регистрацияны тыйыншлы ётдюнгмю? ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 16:58, 20 март 2010 (UTC) :Хы, ётдюм, аламат, алай а бир-бир джазылыула орусчадыла, ол тюзмюдю, огъесе? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 17:55, 20 март 2010 (UTC) ::Къалайдады орусча джазыу? Мен кёмегенме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 18:06, 20 март 2010 (UTC) :::да тюбюнде ууакъ ууакъ джазылгъанла... бетни сакъла зат тиеклени тюбюнде [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 18:24, 20 март 2010 (UTC) ::::Хы, кёрдюм. Ала медиавикини сообщениелери болмазла, аны ючюн кёчюрюлмеген болурла. Аладан сора кёрген? Мен излеб кёрейим аланы транслейтвикиде. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:19, 20 март 2010 (UTC) :::::Башында опробовать бета версию деб орусча джазылыб турады, сора эм тюбюндеда барды, сора бир зат сорайым садакъа деген къалай эседа келишмей болурму? )) Сора бетни тюзетиуден эсе тюрлендириу иги келишмезми эди бу контекстге? Тюзетиу -исправить, тюрлендириу-изменить[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 21:02, 20 март 2010 (UTC) :::::: эм тюбюнде ма былай джазылыб турады, сюзюу бетими ачасам -Текст доступен на условиях лицензии Creative Commons Attribution/Share-Alike, в отдельных случаях могут действовать дополнительные условия. Подробнее см. Условия использования. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 21:05, 20 март 2010 (UTC) :::::::Ала ол 8 минг сообщение болгъан разделден болурдула. Бара-бара кёчюре барырбыз. Къайгъырма. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 21:29, 20 март 2010 (UTC) ::::::::"Тюзетиу" бла "садакъаны" тюз айтаса, алай а "садакъа" орнуна "пожертвованиеге" башха келишген эквивалент табалмайма. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 21:40, 20 март 2010 (UTC) "Тюзетиу"-ню ("тюзет"-ни) мен "тюрлендириу" ("тюрлендир") дегеннге ауушдуруб чыкъдым. Энди "садакъа" орнуна башха сёзню мадарласанг, аны да ауушдурурбуз. Бери-эки кюнден транслейтвикиде тюрлениуле кёрюнюб барадыла дейдиле. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 00:30, 21 март 2010 (UTC) :Залим болуб турадыда баш бетибиз, энди толу викили болдукъ, аны ючюн бир кофе ичиб алайыкъ )) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 07:16, 21 март 2010 (UTC) ::Вадим суратны къалай джюклерге керекгин унутханмада ((( [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 09:53, 21 март 2010 (UTC) :::Онг джанында "Инструментле" деген блокда "Файл джюкле" деген ссылка барды. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:07, 21 март 2010 (UTC) ::::Форумубузда джаз энди. Къадар омакъ тюрлендириуле этгениме багъа бич. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:08, 21 март 2010 (UTC) == Kremlin template translation? == Hi Къарачайлы, could you possible do the Karachay-Balkar (krc) translation of [[:commons:Template:Kremlin.ru]]? You may want to work off the Russian version at [[:commons:Template:Kremlin.ru/ru]]. If you don't know how to do the documentation, you could place the translation on my English WP talk page, and I can do it on Commons. Any help with this appreciated. Cheers, --[[Къошулуучу:Russavia|Russavia]] 09:39, 4 май 2010 (UTC) :{{V}} I`ve done. Thanks. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:29, 4 май 2010 (UTC) == Инкубатор == Инкубаторда къабартыча тест проектге кёз джетдир: [[incubator:Wp/kbd/НапэкIуэцI нэхъыщхьэ|НапэкIуэцI нэхъыщхьэ]]. Бизники ачылгъанлы, алада да тири ишлеб башлагъандыла, талай адамлары барды, иги кесек статья да джазылгъанды. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 13:32, 5 май 2010 (UTC) : Да хоу, тынчлыкъ табарыкъ тюлдюле энди бизни джетмей [[Къуллукъ:Contributions/85.173.119.8|85.173.119.8]] 17:09, 5 май 2010 (UTC) == Кёз ат == [[Википедия:Форум|Форумгъа]] бла [[Википедия:Иги статьялагъа кандидатла|бери]] эмда [[Википедия:Сайланнган статьялагъа кандидатла|бери]] кёз ат. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 12:40, 15 май 2010 (UTC) :Ансар, тамблагъа "события" бир кёчюр, суратха текстни да. Мени интернетими отрубить этгендиле да... ---- == [[Къызыл Октябрь]] == Элинги суратынг джокъмуду? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 13:20, 22 ноябрь 2010 (UTC) :болса уа саллыкъ эдим былай таб сурат джокъду == [[Шаблон:Ангылатыу]] == Ансар бий, среднестатистический къарачай-малкъар тилли адам ангыламазча сёз (выражение) джазсакъ, аннга орусча ангылатыу къоша турсакъ тыйыншлы болур дегенча этгенма. Аны ючюн ма бу шаблонну хайырландырыргъа керекди: [[Шаблон:Ангылатыу]]. Мен ма бу статьяда ''Кёбчюлюк информацияны мадарлары'' бла этгенча: [[Ирон газет]]. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 15:48, 24 ноябрь 2010 (UTC) ==Салам== Къалайса, аланлы? ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 06:27, 4 май 2011 (UTC) ::Турама тынч, замансыз болуб турама ансы. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:17, 4 май 2011 (UTC) ::P. S. Мени сюзюу бетимде джууаб берме да, кесинги сюзюу бетингде джаз. Мен кёзде тутама сени сюзюу бетинги ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 17:17, 4 май 2011 (UTC) :::Нек болгъанса алай, ишлегенми этесе, мен сеннге бир талай зат сорлукъ эдим, туталмай турама. Эшитемисе Википедияда эЛьбрусоидни юсюнден статья джазгъан эдиле, кетериб къойгъандыла, аны къайтарыргъа боллукъмуду? ::::Боллукъду. Аны ючюн статьяны [[:ru:Википедия:Что значит «страница удалена»|энциклопедиялыкъ магъанасы болгъанына ыйнандырыргъа керекди]]. Кечирек аськанга кириб кёрюрме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:07, 5 май 2011 (UTC) :::::Мен «Эльбрусоид» статьяны [http://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия:К_восстановлению/21_июня_2011 ызына къайтарыргъа джазыб кёрдюм]. Не эсе да джуууб бермелле. Сен да алайда сёз къошуб бир кёрсенг'а. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:17, 9 август 2011 (UTC) == Къабарты-Малкъар == :Несе, къалайса, аланлы? ) :Мен санга «[[Къабарты-Малкъар]]» статья къураргъа сапариш берсем къалай кёресе? :-) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 12:43, 8 август 2011 (UTC) ::Уа алейкум салам, къарачайлы. Да къаллай бир ачха бергенинге кёре)))) сора иги джаш болгъанынга, болмагъанынга кёре)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 06:11, 9 август 2011 (UTC) :::Къой, къой. Сен дуния малгъа сатылгъаннга ушайса. Ма, чыгырбашла бла байламлы болгъанынгы эсеби. ))) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 11:12, 9 август 2011 (UTC) ::::Да не этейик, кимни арбасына минсек аны джырын джырлайбыз да биз да))))))))))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 11:21, 9 август 2011 (UTC) :::::Бизни уа этегибизден аман адам тутса, кесиб къачабыз. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:18, 9 август 2011 (UTC) == Бойсунмаулукъ == «Независимость»'ha "boysunmawluq" desek tüz bolluq bolurmu? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:16, 9 август 2011 (UTC) :Ким болгъанын билмейме, кириб статьяларыбыз кетериучю бир адам барды. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 18:06, 10 август 2011 (UTC) ::Къалай? Кёрюнмеймиди? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 18:49, 10 август 2011 (UTC) :::Ахыр тюрлениулеге кирсенг кёрюнеди бетлени бошалтыб айланнган аноним. Кёб хата салмайды, болса да, уже бир-эки айпи'ни баннга ашыргъанма. Джангыдан кириб турады. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] 19:43, 10 август 2011 (UTC) :::: мен а уа сен этесе деб тургъанма [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] 19:53, 10 август 2011 (UTC) == Вьетнам == Мен тюзетиб алдым, аланлы ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 06:21, 20 март 2012 (UTC) :Сенмисе къылыкъ этиб тургъан_)))) ::[[Къошулуучу:Iltever/Баш бет|Баш бетни]] юсюнден сорууума джууаб бермединг. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 14:21, 20 март 2012 (UTC) ::: Да табды баш бет, сен табсыз этемисе сора? ))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|обсуждение]]) ::::Мен бюгюн ингирге дери къойгъан эдим такобокс шаблонну. Тюнене къарыуум джетмеген эди. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|обсуждение]]) 06:37, 21 март 2012 (UTC) ::::: Ол Порядок деген сёзню да бир кёчюрме бла ауушдурургъа керекди сагъыш эт, мен да артына дери джетдирелмедим)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|обсуждение]]) 06:43, 21 март 2012 (UTC) == Тас болгъан == Сюйсенг ийнан, сюйсенг ийнанма — розыскга берир эдимми деб айланама. ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 13:28, 16 май 2012 (UTC) :Да эртдеги кюеуча, татлы татлы деб тургъанма бугъуб)))) Ол чам накъырда, ишде интернетибизни къаты контроль этгендиле да, аны бла былай болуб турама((( [[Къуллукъ:Contributions/178.34.212.48|178.34.212.48]] 18:36, 16 май 2012 (UTC) ::Мени [[Къуллукъ:NewPages|бу къадар зат]] ишлегениме да джукъ айтмайса. Алгъын юйден да чыгъыучан эдинг да интернетге? --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:01, 17 май 2012 (UTC) :::Да юйден бусагъатда кирирча мадарла аз болгъандыла да, аны бла кирелмей турама, да кёрюб, ыспас этиб турама ичимден, тышымдан тынгыласам да)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:50, 17 май 2012 (UTC) ::::Джарсыу. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 13:56, 17 май 2012 (UTC) == [[Шаблон:Тарих парламент|Тарих парламент]] == :Шаблонну тюзетиб алдым, [[Франкфурт парламент|энди таб ишлейди]]. :Амма бир затха эсинги бёлейим: бу шаблон орус викиден сора къуру ингилиз, испан, фарси, португал, румын эм тамил викиледе барды, не француз (бизни баш юлгюбюз {{-)}}) не немец викиледе джокъду. Ингилиз википедияда эсе — кетерилирге теджелиб турады, чынты керексизге санайдыла. Аны айтханым: бизникича гитче проектледе бирер кере хайырландырыллыкъ шаблонланы санын кёбейтиб баргъандан уллу файда болмазмы? Статьяланы санын эмда теренликлерин уллу этгеннге эс бёлсек тыйыншлы кёреме (артыкъсыз да арт заманда чыгырбашланы проектлерини терк ёсгени мени къайгъылы этибди). --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 15:51, 18 май 2012 (UTC) ::ма алайды, джылда бир зат этсем)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:22, 18 май 2012 (UTC) :::Сóра, терсине ангылаб турлукъду. {{-)}} --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 19:06, 18 май 2012 (UTC) ::::[http://www.elbrusoid.org/forum/forum3/topic21961/ Былайда] мени сорууума эс бёлдюр, марджа. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 10:52, 19 май 2012 (UTC) == Почтанг == Почтангы адресин энчи бетингден кетерирменг? Мен кесимикин кетердим. Къарайма да википедияда алай тюз почта адресни джазгъан адет джокъду (суратны салыучандыла). Чынты спам зат келиб турлукъду дей болурла дейме. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:47, 20 май 2012 (UTC) ::тамам )) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 05:02, 21 май 2012 (UTC) :::кетерге унамайды [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 05:05, 21 май 2012 (UTC) ::::Бизни ючюн бу тегейли энди конвертер огъуна джасаб чыкъды: [http://ru.wikipedia.org/wiki/Обсуждение_участника:Iltever] ::::Энди тест этерге болуш: [http://www.alania.ir/krc/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82] --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 15:43, 21 май 2012 (UTC) == [[Алтыкюнлюк къазауат (1967)]] == Тура-туруб къутуртуб къойдунг да ) --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 11:50, 6 июнь 2012 (UTC) :О къой, къысха болса да, не узун къазауат эди да))) . Эшитемисе, конвертеринги тест этелмедим))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:54, 6 июнь 2012 (UTC) ::Статьяны атын кириллицада джазаса, кириллицада текстни саласа, сакълатаса, эссебине къарайса. --[[Къошулуучу:Iltever|Iltever]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Iltever|сюзюу]]) 12:03, 6 июнь 2012 (UTC) == [[Гомес, Селена]] == Здравствуйте! Вы можете улучшить эту статью о Селена Гомез? --[[Къуллукъ:Вклад/112.207.173.149|112.207.173.149]] 04:33, 27 октябрь 2012 (UTC) == Roger Federer == Please create article of the best tennis player of all time. Greeting! [[Къошулуучу:Kolega2357|Kolega2357]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Kolega2357|сюзюу]]) 12:25, 4 май 2013 (UTC) == [[:en:Do not buy Russian goods!]] == Приветствую! Не могли бы вы перевести статью о бойкоте российских товаров в Украине для Карачаевской Википедии? P. S.: переводить следует с Английской Википедии, поскольку там лаконично и по сути. На Российской много о причинах, целях и результатах, но почти ничего о самом бойкоте. Заранее спасибо!--[[Къошулуучу:Trydence|Trydence]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Trydence|сюзюу]]) 00:30, 11 октябрь 2014 (UTC) == <span lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Напоминание о проходящем сейчас голосовании по избранию членов первого U4C</span> == <div lang="ru" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|Перевод данного сообщения на другие языки доступен в Мета-вики.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Уважаемый викимедиец! Вы получили данное сообщение, так как ранее вы принимали участие в процессе подготовки УКП. Напоминаю вам, что период голосования по выборам в Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C) завершается 9 мая 2024 года. Ознакомьтесь с информацией на [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|странице голосования в Мета-вики]], чтобы узнать больше по теме голосования и правомочности избирателей. Координационный комитет по Универсальному кодексу поведения (U4C) является глобальной группой, деятельность которой направлена на обеспечение справедливого и последовательного применения УКП. Участники сообщества были приглашены для подачи заявок на членство в U4C. Для более подробной информации об области ответственности U4C, пожалуйста, [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|ознакомьтесь с Уставом U4C]]. Пожалуйста, поделитесь данным сообщением с членами вашего сообщества, чтобы они также могли принять участие. От имени проектной команды УКП,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 23:11, 2 май 2024 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:RamzyM (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&oldid=26721207 --> == Тиллени кошаргъа == Салам алейкум Къарачайлы. Къарнаш бу статьягъа башха тиллени къошаргъа болукъмду? [[Папуа — Джангы Гвинея]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:23, 22 ноябрь 2024 (UTC) :Уа алейкум салам, тилле къошдум, разы эсенг бир талай тюзетиу этдим - терминология бла '''независимый''' - '''бойсунмагъанды''', ол себебден къралны аты да '''Бойсунмагъан кърал Папуа-Джангы Гвинея''' болса табыракъ болурму? Сора экинчи кёзге илиннген халат - '''джил''' деген сёз, джил деб джазылмайды '''джыл''' деб джазылады, къарачай вариантда да (сен ол вариант бла джазгъанса деб турама) малкъар вариант да да жыл деб джазылады. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 08:27, 23 ноябрь 2024 (UTC) ::Къошдум энтда тилле, бек къууандырдынг, Аллах разы болсун джазгъанынгы!! Атынгы да бир айтсанг. Премьер министрни уа бек таб айтаса, биринчи министр да болургъа болады, баш министр да болады, тюрклюле башбакан дей шойдула. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:44, 24 ноябрь 2024 (UTC) ::Ансарма мен, да сен автоматсада))) Машаллах [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:43, 24 ноябрь 2024 (UTC) :::Да шаблонну этгенме къара, келишдими? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 14:32, 24 ноябрь 2024 (UTC) ::Бу статьягъа - [[Кариб къралланы ассоциациасы]] тиллени кошсанг. Буну орус википедиада табарыкъ тюлсе.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:24, 6 декабрь 2024 (UTC) :::[[Латин Америка бла Кариблени бирлешген]] - бу статьягъа тиллени кошсанг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:37, 11 декабрь 2024 (UTC) :::: Ишлеймеды ошибка береди, аллайа ансызда салдым шахарланы.:) ::: :)) Быллай шаблон керегеди: [[Шаблон:Wikidata/SisterCities]] Аны къалай къуралыгъа билмеймсе? :: Аллах разы болсун халатланы тюз эткенинги! Бек сау бол! Шо бир благъада тиллени къош :): [[Вануату]], [[Кирибати]], [[Соломонны Айрымканлары]], [[Микронезины Федератив Штатлары]]. ::: Энтеда бир зат, мен кърал статьялада премьер-министр деб джазмайма, биринчи-министр деб джазама тюзге санаб: Премье́р-мини́стр или также Пе́рвый мини́стр (от фр. le premier — первый). Разымса? :::: Сау бол! Алийды атым. :) Энтеда благъада кошсанг: [[Тувалу]], [[Маршаллны Айрымканла]], [[Апиа]], [[Порт-Морсби]] Салам алейкум къарнаш! Энтеда тилеим шо бу тизмеде шахарла бла штатлагъа тиллени кошсанг, халатлагъада къараб: [[Бразилияны шахарлары]]--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 03:53, 20 январь 2025 (UTC) == БИП бети == Салам алейкум къарнаш. Блай бу бетке бир къарасанг: [[Къралланы БИП-ге кёре тизмеси (номинал)]] . Кёб кърал шаблонла ишлеймейле, аны къалай тюз этерге боллукъту. Къайда къараргъа керекти? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:54, 4 декабрь 2024 (UTC) :Уа алейкум салам, да бир кесек заман аллыкъды, этилирге керек болгъан джумуш болуб толтурулмай тургъандыла, этейим! Тындыргъанлай билдирирме да, кёз джетдирирсе. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 14:50, 5 декабрь 2024 (UTC) ::Ок. Босун. Бек сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:55, 5 декабрь 2024 (UTC) :::Этдим болур дейме, бир кёз джетдирсенг! [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:29, 6 декабрь 2024 (UTC) ::::Бек сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:30, 7 декабрь 2024 (UTC) ::::<nowiki>Марокко неиседа халатны чыгъарат. 59 номери. {{nobr| </nowiki> [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:35, 7 декабрь 2024 (UTC) :::::тюзетдим болур дейме) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 08:28, 7 декабрь 2024 (UTC) ::::::Бек сау бол! Кёб джаша! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:45, 7 декабрь 2024 (UTC) == Шаблонла == Ансар айиб этме бу шаблогъа бир къарасанг: [[Шаблон:АБШ-ны штатлары]]. Англамадым къалай этерге боллукъту аны [[Шаблон:Кърал|Шаблон:Кърал]]-гъача ушатыргъа.[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 05:57, 11 декабрь 2024 (UTC) :Буну салсанг [[Шаблон:Административ бёлюм|Административ бёлюм]] ариуда тюлдю, учуз кёрюнеди Кърал шаблондан эсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 06:06, 11 декабрь 2024 (UTC) ::Бюгюн джетишалмадым, мен орус шаблонну кёчюрейим десем, болмады, тамбла тынгылы джангы шаблон этейим [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:44, 11 декабрь 2024 (UTC) :::Ок. Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:33, 11 декабрь 2024 (UTC) ::::Салам алейкум, бир къара энди шаблоннга, алайда бир скобканы унутуб къоюб, юч кюнню не болгъанын да ангыламай кюрешдим)))) [[Флорида]] статья толумагъан статья эди да, анда сынадым, бир къара. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:25, 15 декабрь 2024 (UTC) :::::Алейкум салам! Ма ша Аллах! Неда аламат! Бек сау бол! Кёргенем сени ишлегенни Ахыр тюрлениуледе. Сени къыйналгъамма деб уялдым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:53, 15 декабрь 2024 (UTC) ::::::Бек сюйюб этеме, алгъын Википедияны джангы этиб башлагъан заманда экеулен эдик, бирибиз шаблонла, къуллукъ бетле бла кюреше эди, мен да статьяла бла, ол къайры эсе да джокъ болду да, фахмум тюгел джетиб да къалмайды. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:20, 15 декабрь 2024 (UTC) :::::::Бизни Википедиягъа кертиси бла энтеда 3-4 адам керегет. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:17, 16 декабрь 2024 (UTC) ::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] керек алай а ... Сорлугъум барды, сен къалайданса, Алий? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:02, 16 декабрь 2024 (UTC) :::::::::Нарсана шахардан. Сена? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:55, 19 декабрь 2024 (UTC) ::::::::::Мен Зеленчук райончума, Къызыл Октябрчы, бусагъатда Къарачай Шахардама [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:09, 19 декабрь 2024 (UTC) :::::Мена [[Ямайка|Ямайканы]] толу этерге (болсада иги статья этерге) ниет алыб аны бла кюрешеим.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:07, 15 декабрь 2024 (UTC) ::::::Салам алейкум, Ямайканы иги статьялагъа салдым, разы эсенг. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:25, 16 декабрь 2024 (UTC) :::::::Алейкум салам! Сау бол! Разыма! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:04, 16 декабрь 2024 (UTC) :::::::Салам алейкум! Бир сорум баред айиб этме. Ма бу статьяда: [[III Чарльз]] къаллай шаблон салыргъа боллукъту? [[Шаблон: Кърал адам]]<nowiki/>ны салалмагъамма. Халатлы шаблонду. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:54, 19 декабрь 2024 (UTC) ::::::::Башха персоналийлени юсюнден джазгъанмыда Инсан деген шаблонну келишдириб салгъан эдим, бу шаблон келишмейди, башха тюрлю десенг, Кърал адамныкъын джарашдырыргъа да боллукъду [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:14, 19 декабрь 2024 (UTC) :::::::::Шаблон:Кърал адам тюз этерге керекти мени акъылым бла. Кесим да къараим шаблонга. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:24, 6 февраль 2025 (UTC) ::::::::::Да бир къарайым ашыкъмай, сен да къара, бир акъыл игиди, эки уа андан да иги) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:47, 6 февраль 2025 (UTC) ::::::::::::)) босун. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:16, 6 февраль 2025 (UTC) :::::::::::::Салам алейкум, не болдунг шаблон бла? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:34, 14 февраль 2025 (UTC) ::::::::::::::Алейкум салам. Кетирдим дейме халатланы. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 10:40, 15 февраль 2025 (UTC) :::::::::::::::Салам алейкум, къалай эсе да барды бир къыяучукъ, тюзелиб къалалмайды: :::::::::::::::[[Ататюрк, Мустафа Кемал]] [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:55, 17 февраль 2025 (UTC) ::::::::::::::::Алейкум салам, кёрдюм. Къарарма. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:42, 17 февраль 2025 (UTC) :::::::::::::::::Салам алейкум, къалай эсе да тюбюнде билдириулеринге джуууаб берирча болмайды, нек эсе да бери джазайым, да бу Чегемли дегенни аллай къылыкъчыгъы барды, ары кеси джазмагъанны да кетериб кесича бир затла джазыб сирелген) Админлигими созмай турадыла ансы айтырыкъма)))) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:12, 1 апрель 2025 (UTC) ::::::::::::::::::))) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:00, 2 апрель 2025 (UTC) ::::::::::::::::::[[Джорджия]] буну да иги статьягъа санайма къалай дейсе? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:08, 2 апрель 2025 (UTC) :::::::::::::::::::Да мен да санайма, бусагъатдан грамматика халатчыкъланы тюзетейим да, иги статьялагъа къошайыкъ, неда сайланнганлагъа, къайсысына тыйыншлы болур? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:21, 2 апрель 2025 (UTC) ::::::::::::::::::::Кел сайланнганлагъа кошаикъ разы эсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:12, 2 апрель 2025 (UTC) == Къум джер, къум тюз? == Салам алейкум Ансар! Блайда Орус-Къарачай-малкъар сёзлюкте X. Сюйюнчулу бла И. Орусбийулуну редакциясында - "пустыня ж. къуу (или къум) джер." Къалай тюз боллукъту джазаргъа? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:15, 6 февраль 2025 (UTC) :Хоу алайын тюз къарагъанса, ол сёзлюкде алай джазылыб турады, алай а бусагъатдагъы джюрюген лексикада къум джер деб - песчанная земля магъана алады, ол демеклик сёз ючюн, былай белгиленмей джерлени айтсанг - алайлары къум джерледиле дериксе, а белгиленнген география объектге -къум тюз деб айтылады, сёз ючюн Атакама къум тюз дериксе, Тюркеменистанны территориясыны асламысы къум джерледиле дериксе. Мен ангылагъаннга кёре эмда бусагъатда джюрюген лексикагъа кёре алайыракъды. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:46, 6 февраль 2025 (UTC) == Notice of expiration of your sysop right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Администраторла) will expire on 2025-03-27 20:01:17. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:43, 21 март 2025 (UTC)</div> == Энтда тиллени кошаргъа деген хапар == Салам алейкум къарнаш, айиб этме, блайда [[АБШ-ны административ бёлюнюую|АБШ-ны штатларын]] эткеммеда, алагъа тиллени кошсанг. [[Канаданы административ бёлюнюую|Канаданы провинциясылагъада]]. :) : Бу статьягъада [[Шимал-Кюнбатыш территорияла]] тиллени кошсанг. :: Айиб этме. :) Бу шахарлагъада кошсанг: [[Оттава]], [[Ванкувер]], [[Виктория (Британ Колумбия)]], [[Виннипег]], [[Галифакс (Джангы Шотландия)]], [[Икалуит]], [[Йеллоунайф]], [[Калгари]], [[Квебек (шахар)]], [[Монктон]], [[Монреаль]], [[Саскатун]], [[Сент-Джонс (Ньюфаундленд эм Лабрадор)]], [[Торонто]], [[Уайтхорс]], [[Фредериктон]], [[Шарлоттаун]], [[Эдмонтон]]. ::: Къыйналгъама сени айиб этме. Бланы да кошсанг [[Миссиссога]], [[Инуктитут]] :::: Бланы да кошсанг: [[Брамптон (Онтарио)]], [[Лондон (Онтарио)]] ::::: Къарнашым бир кошсанг благъада: [[Республикан партия (АБШ)]], [[Демократ партия (АБШ)]], [[Атенс (Джорджия)]], [[Джорджияны байрагъы]], [[Колумбус (Джорджия)]], [[Алабама]], [[Теннесси]], [[Юта]], [[Кентукки]], [[Луизиана]]. :::::: Ишлемеген [[Шаблон:Партия|Партия шаблонну]] тюз этдим, керегесе къара. ::::::: Да партия шаблон ишлей шой эди))) Энди алгъаракъ ол шаблон бла джазылгъан статьялада шаблонла "бузулдула" Сёз ючюн, [[Алаш]], [[Коммунист Интернационал]], алагъа да кёз джетдирсенг Ол эски шаблонну Тарих партия деб джангы шаблоннга кёчюргенме. Сора Республикан партия да шаблонда идеологиялада Кёб юсю деб турады, аны бир-бирине джалгъасанг, къалайда джалгъаргъа керек болгъанын ангыламадым, тереннге уа киралмадым) --[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:31, 5 май 2025 (UTC) :<nowiki><br></nowiki><nowiki>'''</nowiki>Кёб юсю:<nowiki>'''</nowiki><nowiki><br></nowiki> бу код бла этесе. Бу джалгъауну кесинг саласа шаблон бла салмайса. '''[[Кёппенни климат классификациясы]]''' бу статьягъа уллу сау бол! :) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:26, 5 май 2025 (UTC) ::Алай джазгъанынгы ангыламай шаблонда излеб тургъанма))) ::Кёпплерни уа бир кёб джерде бергенинге кёрюб) джашлыгъымы эсиме тюшюрюб (географма да) алай этгенме [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:42, 6 май 2025 (UTC) ::::)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:54, 7 май 2025 (UTC) ::ий бу биягъы тыш джибериулени къалай чыгъардынг? Мен не кюрешиб бу сёзлюклени чыгъаралмадым [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:50, 6 май 2025 (UTC) :::Къайда дейсе? Къайсы статьяда? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:54, 7 май 2025 (UTC) ::::Да Кёппенни климат классификациясында, ол тыш джибериуле шаблонну салсам да сёзлюкле чыкъмайдыла, огъесе тура-туруб кеслерими чыкъды? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:05, 8 май 2025 (UTC) :::::Мен къарасам чыгъыб туралла - :::::Сёзлюкле эмда энциклопедияла :::::* [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=8313&url_prefix=https://denstoredanske.lex.dk/&id=K%C3%B6ppens_klimasystem Уллу дат] :::::* [https://www.zgbk.com/ecph/words?SiteID=1&ID=633736 Уллу къытай] :::::* [https://snl.no/K%C3%B6ppens_klimaklassifikasjon Уллу норвег] :::::* [https://www.britannica.com/science/Koppen-climate-classification Britannica (онлайн)] :::::Бир замандан кёргюзтеди. :::::[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:14, 9 май 2025 (UTC) Дагъыда тиллени кошсанг: [[Денвер]], [[Колорадо-Спрингс]], [[Форт-Коллинс]], [[Арвада (Колорадо)]], [[Пуэбло (шахар)]], [[Уэстминстер (Колорадо)]], [[Боулдер (Колорадо)]], [[Аспен (Колорадо)|Аспен]], [[Колорадоны округларыны тизмеси]], [[Колорадоны байрагъы]], [[Колорадоны мухуру]], [[Шимал Каролина]]. :Биягъы тил къошхан хапар:): [[Паркла эмда солуу джерле]](Блайда мен иш этиб медсестрагъа медэгеч дедим.), [[Ахыр керти эркиши]].--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:40, 4 июнь 2025 (UTC) :@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] да тюз джазаса медицина эгечди) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:56, 4 июнь 2025 (UTC) :::) бу толу эткен статьяны халалтарына къарасанг - [[Колорадо]]. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:06, 4 июнь 2025 (UTC) == Осман империя халат статья == Блайда эки статья барды [[Осман империя]] бла [[Осман патчахлыкъ]]. Осман империя статьяны Chegemli къарнашибыз бильмейме не ючюн бузгъанды атын [[Жанхотия]] деб ауштурду (статьяны тюрлениу тарихине къарасанг англарыкъса), статьяны да элни юсюнден башиндан джазыб. Бир къарасанг бу затха. == СМИ == Бир соруум барды - СМИ, Средства массовой информации, халкъ асламлына информацияны кереклиле джазаргъа болукъмду? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:24, 3 июнь 2025 (UTC) :@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] кёбчюлюк информацияны мадарлары деб айтадыла [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:50, 3 июнь 2025 (UTC) :@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] аллай статья да барды [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:51, 3 июнь 2025 (UTC) ::Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:59, 3 июнь 2025 (UTC) ::Дагъыда сораим блайда ингилизча - Community, Нёгерлик айтыргъа боллукъмду? Неда Джамагъат джазаргъа керекти? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:51, 4 июнь 2025 (UTC) :::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] политика магъанада болса джамагъат джаз, къайдам башха магъанада бар джёнгерлик, нёгерлик, просто къауум десенг да нет юсюнден джазаса? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 13:56, 4 июнь 2025 (UTC) ::::Сериалны юсюнден:) [[:en:Community_(TV_series)|''Community'' (TV series)]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:02, 4 июнь 2025 (UTC) :::::Мен да сюеме ол сериалны) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:12, 4 июнь 2025 (UTC) :::::::) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:45, 25 июль 2025 (UTC) ::::Джангы шаблоннуда этдим [[Шаблон:Телесериал|Телесериал]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:04, 4 июнь 2025 (UTC) :::::Былайдан джууаблайым, ансы сен джазгъан джерден джууаб бералмайма, да аны уа сени кючюнг бла, меннге къараб къалса)))) ма ыйыкъ болады температура деген статьяны бошаялмайма, тереннге кириб кетеме да)))) Сора бир сорлугъум - менде былай джазыб неда кёчюрюб башладым, халат чыкъды, хар джазгъанымы да къайтмаздан джокъ этди, къуру вПн бла ишлесем ишлейди, сенде боламыды алай? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:19, 2 июль 2025 (UTC) ::::::Огъай мен ВПН-сыз ишлейме. ВПН-ны салыб унутуб кирсем тюз этерге излесем менге бермейди. Сизни IP адресгъе болмайды блада тюз этерге статьяланы дейди. А сен КЧР-ден олтураса? Орус кърал бусагъатда Шимал Кавказны республикада википедияны неда башхаланы блокировать этмеймды? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:32, 3 июль 2025 (UTC) :::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] да къуру Википедияны блок этмей тура эдиле да, сен а уа къайдан кирсе? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:18, 3 июль 2025 (UTC) ::::::::Да къайдам, хар кюн сайин аладан бир "тюрлю" зат чыгъады :). Нарсанадан. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:37, 3 июль 2025 (UTC) :::::::Салам алейкум! Айиб этме Ансар бир къарасанг бу статьягъа, халатланы тюз этиб - [[Вайоминг]]. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:24, 6 июль 2025 (UTC) == 2500 статья == Салам алейкум къарнаш! 2500 статьялагъа джетгенибизни алгъышлайма! :) == Тюрлю адам неда бот кибик == Салам алейкум! Бу къошулучу кибикке бир къарасанг - [[Къуллукъ:Къошум/217.199.233.163|217.199.233.163]] Уа алейкум, блокга атдым, ким эсе да, ангыламсыз затланы этеди, бот болмазмы, адамгъа ушатдым. --[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:14, 25 июль 2025 (UTC) :Айпи адреси Донецк регионну кёргюзеди. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:41, 25 июль 2025 (UTC) :Блайда сораим энтда соруум барды: [[Ёзбекистан]], Узбекистан, Юзбекистан къалай тюздю? 2-3 кере бу статьяны атын тюрленгендиле. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:44, 25 июль 2025 (UTC) ::Энди буну былайды: Юзбеклиле кеслери Ёзбекистан дейдиле, къарачайча Юзбекистан, юзбекди, алай а оруслашха джорукълада Узбекистан да деб джазадыла, мени сартын не Юзбекистан, не Узбекистан болургъа керекди джорукъла бла алайды, Ёзбекистан а уа чынты юзбеклилени кеслери айтханчагъа ушатыб джазадыла, ол терсди, хар тилни джоругъу, грамматикасы кесине. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:53, 25 июль 2025 (UTC) ::Сора къарачай-малкъар тилде изафет джокъду, ол демеклик сёз Баш болушда эсе, экинчи сёз да баш болушда келеди - Къытай ресублика, башха тюрк тилледе изафет барды Къытай Республикасы деб айтырыкъдыла, ол перс тилледен келген джорукъду, аны неге сандырайма-атына да Ёзбекистан республикасы деб турады, Юзбекистанны Республикасы дерге боллукъду. алай а Юзбекистан Республикасы деген халатлыды. Малкъарлылада анда мында тюбейме, артыкъсыз да ол Черек ёзенчиледе ол вариантланы, алай а джорукъла бла болмайды. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:58, 25 июль 2025 (UTC) :::Бек сау бол! Энди англадым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:12, 25 июль 2025 (UTC) :::Юзбекистанны энди къуру сен атын тюрлендириксе. Менде болмайды. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:17, 25 июль 2025 (UTC) :::[[Юзбекистан]] бетде алайсыз да бет барды неда сайлагъан бетигизни аты джараулу тюлдю. Башха бир ат сайларыгъызны тилейбиз. - ма буну джазады. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:19, 25 июль 2025 (UTC) ::::Сен да кёчюраллыкъ болгъанса, тюбюнде Юзбекистан бетни кетер дегеннге белгичик салыргъа керек эди, ол Юзбекистан бетден переадресация салыныб тура эди [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:24, 25 июль 2025 (UTC) :::::Аа англадым :)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:36, 25 июль 2025 (UTC) == Notice of expiration of your interface-admin right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "interface-admin" (Интерфейсни администраторлары) will expire on 2025-09-29 07:46:11. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:45, 22 сентябрь 2025 (UTC)</div> == Notice of expiration of your sysop right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Администраторла) will expire on 2025-09-29 07:46:11. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Къошулуучу:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Leaderbot|сюзюу]]) 19:45, 22 сентябрь 2025 (UTC)</div> == Шаблон:Бюгюннгю кюнде болгъанла == Салам алейкум къарнаш! Баш бетде бу шаблонну джангыртыу чыкъмайды. Хар кюнню 3 октябрь кёгюстеди. Бир къарасанг.--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:27, 14 октябрь 2025 (UTC) :Уа алейукм салам, ма джангны интернетли бола турама, бир къарайыкъ, къуру менде къылыкъ этеди алай деб тургъанма тура-туруб [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 18:20, 15 октябрь 2025 (UTC) ::Биринчи заманда менде да алай сагъышым баред. :)) Шаблонда неда баш бетде хата болур. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:42, 15 октябрь 2025 (UTC) :::Салам алейукм, менде кеси аллына тюзелиб турады, сенде къалайды? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:19, 16 октябрь 2025 (UTC) ::::Менде да тюзелгенди. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:37, 17 октябрь 2025 (UTC) :::::Алай а проблема барды, кэшин тазаламасанг тюзелмейди, эмда хар кереде да тазалаб турургъа керек болады, джазгъанма бир къарайыкъ [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:26, 21 октябрь 2025 (UTC) ::::::"кэшин тазаламасанг тюзелмейди" - а англадым! Аллах айтса тюзелликди! Мена махтанаим :) джангы шаблон къурадым: [[Шаблон:Къум джер]]. [[Къаракъум]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:08, 21 октябрь 2025 (UTC) :::::::Да бир талай статья джазыб толтурайыкъ, мен да бу интернетим бла проблемалары болгъанлы бери къоюб турама, тюзелди болур дейме [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:00, 24 октябрь 2025 (UTC) :::::::Салам алейкум, кетердим, сеннге бир тилерим [[Тюрклюле]] бетдеги Миллет шаблоннга бир къара, кёремисе ол байракъланы бир сыз бла болмай ары бери болгъанланыр, аланы бирча тюзетирча тюлмюдю? Кюрешдим, кюрешдим эталмайма((( [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 10:52, 10 ноябрь 2025 (UTC) ::::::::Уа алейкум салам! Этдим шаблонну. Сен Тюркле статьяны тюрлендириуленден джабгъанса. Энтда бу статья бир къарасанг [[Малави]]. Халатлары бар эсе бир тюз этсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 08:03, 11 ноябрь 2025 (UTC) :::::::::Энтеда бир затны сораим. Ма блайда [[:Категория:Виндзор юй]] джазаргъа керекти неда Виндзорланы юйдеги? Эмда блайда бу [[:Категория:Британ короллукъ юйле]] тюз джазыгъамды? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 09:30, 11 ноябрь 2025 (UTC) ::::::::::Юйюр десек таб болурму, юйдеги деб бирде тургъан джууукълагъа айтадыла да, юйюр деб экидегилеге, ючдегилеге да айтылады, кенгирек магъанадады. Короллукъ юйле - королевские семья, короллукъ юйюрле - королевские семейства, мен алай ангылайма [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 09:42, 11 ноябрь 2025 (UTC) :::::::::::Сау бол! Алай сора джазаим. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:13, 11 ноябрь 2025 (UTC) ::::::::::::Салам алейкум Ансар! Къалайса? Менде блайда бир соруу чыкъты. Джордж Буш старший неда Джордж Буш младший эмда алагъа ушагъан адамланы юсюнден статьялада къалай джазаргъа керекти? Джордж Буш (тамада)? Джордж Буш (уллусу)? (атасы)? Джордж Буш (младший): Джордж Буш (гитче) (гитчеси) (джаши)?? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:37, 25 ноябрь 2025 (UTC) :::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] уа алейкум :::::::::::::, да турама, тамада (кичи) деб билеме, гитче тюл кичиди младший неда толу атын Ол атлары башхады бири-бирлеринден [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 23:45, 25 ноябрь 2025 (UTC) ::::::::::::::Англадым бек сау бол! [[Шаблон:АБШ-ны президентлери|АБШ-ны президентлери]] алагъа джангы шаблоннуда къурадым.:) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:54, 25 ноябрь 2025 (UTC) :::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] Машалла джигитсе [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 23:55, 25 ноябрь 2025 (UTC) ::::::::::::::::Салам алейкум къаранашым. Бу статьягъа шо бир къарасанг, халатланы да тюз этиб. :) - [[Канзас]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 13:11, 6 декабрь 2025 (UTC) == Спам статьяла == Салам алейкум къарнашим! Ма бланы мени акъылым бла къоратыргъа неда тюрленирге керекти: [[Пригоди Руслан]], [[Скопецле]], [[Къарачай-филинлерг]], [[Смешарики]], [[Кирилл Кечирек]]. Бу да рекламагъа ушайды: [[Къочхарланы Джатдай]] :Салам алейкум! Джангындан бизде спам кибик статьяны джаздыла: [[Markel Fernández]]--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:39, 10 март 2026 (UTC) Салам алейкум къарнаш! Къалайса? Бир сорум чыкъгъанды. "Шаптал" статья терекни юсюнден болса аты "Шаптал терек" джазаргъа керкти огесе "Шаптал" эмда кертмени юсюнден болса "Шаптал (кертме)", "Шаптал кертме"?--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:50, 23 март 2026 (UTC) :Уа алейкум салам, ишимде бир кесек проблемчикле чыкъгъандыла да (ишчисиз къалыб) чырт джетишалмай къалды рахат олтуруб бир затла джазаргъа, аны тышында тынчмы, сен да тынч болурса? Шапталны юсюнден - статьяны атына Шаптал деб къоярыкъса, неда ботаника джаны бла былай "наукообразный" джазаргъа излей эсенг толу атын Тюш шаптал, Кертмени да кертме деб къоярыкъса, сора соргъанны айыбы джокъду Шаптал кертме деб неге айтаса? Мен эшитген зат болмагъанды да. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 11:14, 23 март 2026 (UTC) ::Шукур Аллаха тынч рахатма, сау бол. Блайда Шаптал кёгет джазаргъа деб шаптал кертме аджашиб джаздым. :))) Шаптал терекни юсюнден статья барды эмда шаптал кёгетни юсюнден да барды. Мен терекни юсюнден статьягъа "[[Шаптал]]" ат бердим, энди шапталны кёгетине "Шаптал кёгет" десем къалай дейсе? Огесе тереклени юсюнден "Шаптал терек" ат береим эмда кёгетлеге джангъыз "Шаптал"? Башхгъа барында кёгетлени алай этерикме. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:58, 23 март 2026 (UTC) :::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] экинчиси тюзюрек боллукъду терекге шаптал терек деб, кёгетге уа къуру шаптал деб къойсанг. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 12:13, 23 март 2026 (UTC) ::::Англадым. Сау бол! [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:15, 23 март 2026 (UTC) ::::Ассаламу алейкум къарнаш! Къалайса? Къайда тас болгъанса?:) Бу онлайн кёчюрюучю бла этилген статьягъа бир къарасанг: [[Банквест]] Рекаламагъа ушайды. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:40, 20 июнь 2026 (UTC) :::::Уа алейкум салам, ий интернетим ачаргъа унамай, иш компьютерден киреме да, ары ВПН да салалмай инджилиб турама(( Сен къалайса? Статьягъа къарадым, канури тилде джазыучу джазгъанды онлайн кёчюрюучю бла, ол банкны юсюнден статья керти да барды Википедияда, тюзетиб къоярмы эдим? [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:59, 24 июнь 2026 (UTC) ::::::Шукур Аллаха не да тынчды. Алай а мени да компьютерим сыныб эки ыйыкъ кирмегемме блайгъа. ::::::Аллай банк бар эсе кел тюзетеик статьяны. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:07, 25 июнь 2026 (UTC) :::::::[[Шаблон:Банк]] шо бу шаблоннга бир къара, чырт джарашдыралмай къалдым, аны джарашдырсанг статьяны да тюзетир эдим. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:36, 27 июнь 2026 (UTC) ::::::::Этгемме шаблонну. Алайда бир къарасанг шаблонну бёлюмлеге, тюз джазгъаммам аланы? Энтеде къаллайланы къошургъа керекти? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 00:26, 28 июнь 2026 (UTC) :::::::::аламат, алай а бир тюзетиучюк къошсанг, Викигёзеннге тюбюнде джибериу салсанг, аллай шаблон барды Картчыкъ/викигёзен деб, аны джалгъасанг. :::::::::Сора экинчиси да [[Шаблон:Картчыкъ]] быллай шаблон барды, бек таб шаблонду, аны тамалында къаллай сюйсенг аллай шаблон этесе, алай а шаблонла солгъа тартыб турадыла, бир къара, толусу бла тюрлендирмей, нек алай халатлы ишлегенине бир къарасанг.) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:20, 28 июнь 2026 (UTC) ::::::::::Салам алейкум! Викигёзеннге тюбюнде джибериуню салгъамма. Алай а бу [[Шаблон:Картчыкъ]] бла англамадым не этерге керекти, бу шаблон бла ишлеген юлгю шаблонну бир келтирсенг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:38, 7 июль 2026 (UTC) ::::::::::Бир сорум барды сенден къарнаш. Блайда сёз ючюн Йельский университет, Колумбийский университет эмда башхаланы къалай джазаргъа керекти? Йель университет, Колумбий университет неда Йельны университети, Колумбияны университети деб? Къалай тюздю? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 17:43, 7 июль 2026 (UTC) :::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] мен билгеним бла, шахарны аты Йель эсе Йель университет, Колумбия университет -ингилизча да Columbia university деб джазылады - толу аты Нью Йорк шахарны Колумбия университети деб айтылады да. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 21:51, 7 июль 2026 (UTC) ::::::::::::Сау бол! Англадым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:10, 8 июль 2026 (UTC) ::::::::::::Салам алейкум! Кеси кесиме саугъаны салдым, разы бол къарнашим :))) [[Шаблон:Он минг этилген тюзетиу викисаугъа|Он минг этилген тюзетиу викисаугъа]]. Орус эмда башха википедиялада аллай кибик затланы кёрюб бизге де аллайны этдим. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 22:24, 15 июль 2026 (UTC) ::::::::::::Ассаламу алейкум! Къалайса? Бу категориягъа бир къарасанг: [[:Категория:Элементге байламлы джолландырыула]] Спамгъа ушайды. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 16:42, 14 август 2026 (UTC) :::::::::::::Уа алейкум салам, да турама, сен иги болурса? Огъай спам тюл, автомат халда болгъан категорияды, мен ангылагъаннга кёре, алай а керекли категория тюлдю, кетердим. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 17:53, 14 август 2026 (UTC) ::::::::::::::Шукур Аллаха неда тынчты! Англадым. Мена [[:Категория:Африканы къраллары|Африканы къралларын]] бошаб [[:Категория:АБШ-ны президентлери|бланы]] этеме. :) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:08, 14 август 2026 (UTC) ::::::::::::::Салам алейкум къарнаш! Бу статьягъа бир къарасанг: [[Джордж Вашингтон]]. Халатлары бар эсе аланы шо бир тюз этсенг. Керек болса быллай шаблонну къурагъамма: [[Шаблон:Росейни кърал къуллукъчу|Росейни кърал къуллукъчу]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 11:50, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::[[Эндрю Джонсон]] бу статьягъа да тиллени бир къошсанг. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 12:19, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::И блайда: Болджалы 1865 джылны 15 апрели — 1869 джылны 4 марты сен джазаса. Апрелден мартгъа тюз тюйюлмюдю? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:58, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] тире салынса Алай болады, кеси да эки башха джыллададыла да, сез ючюн 1869 джылны мартындан апрелине дери дерге боллукъду Алай ол заманда тире салынмайды. [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:08, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::::А англадым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:18, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::Атын къарачайча Эресейни, малкъар варианты уа Россейни боллукъду сора къуллукъучусу боллукъ болурму? Сора Госдума тюлдю Кърал дума, созыв-чакъырыу [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:36, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::Хау къуллукъучусу тюздю. Сора Госдума тюлдю Кърал дума, созыв-чакъырыу - бу барында орус шаблондан къалгъанед. Битдирмедим толу шаблонну. Сау бол! :) Эресей неда Росей блайда менге башхасы джокъту къалай деисенг алай джазаикъ. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 18:54, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] и сора бу шаблонга орусча варианты къайсыды? байларча [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:09, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::::Блайда тюз бу орус шаблондан алмагъамма аны тамалында этдим. [[:ru:Шаблон:Государственный_деятель|Шаблон:Государственный деятель]] [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:26, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] мен а уа государственный служащий деб излейме излейме) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:30, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::::::::) Бла бютеулей дуньяда кърал ишге бир кесек къатышгъан адамлагъа барына да бир шаблонну этдиле. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:43, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::::::::Да ол себебден тилле къош алмайма, башха тилледе быллай шаблон джокъду, махтанырчабыз💪 [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:45, 31 август 2026 (UTC) ::::::::::::::::::::::::)) [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 20:49, 31 август 2026 (UTC) :::::::::::::::::::::::Энтда бир соруум барды. [[Аргунов Мурат]] быллай статьялада орусда къарачайда болмагъан адамланы атларын къалай джазаикъ? Аргунланы Мурат не да Аргунов Мурат деб? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:32, 1 сентябрь 2026 (UTC) ::::::::::::::::::::::::Къарачай тилни джорукълары бла, къуру къарачай тукъумланы ахырлары къарачайча джазылады, къалгъанланы -ов бла бошала эсе, -ов бла джазылады [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:52, 1 сентябрь 2026 (UTC) :::::::::::::::::::::::::Да бу черкесни -ов бла бошала деген орус тилдеди, кесини тилинде: ''Аргун Олег и къуэ Мурат'' болады. Не болса да орусча джазайыкъ? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:21, 1 сентябрь 2026 (UTC) ::::::::::::::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] хо, алгъыннгы СССР-де джашагъанла ов бла джазылады [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 20:03, 1 сентябрь 2026 (UTC) :::::::::::::::::::::::::::Англадым. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 21:39, 1 сентябрь 2026 (UTC) :::::::::::::::::::::::::::Салам алейкум! Энтда соруум барды. Ма бизде аллай категия барды: <nowiki>[[Категория:Къарачай-малкъар назмучулла]]</nowiki> андан мийик дараджа болгъан [[:Категория:Къарачай-малкъар маданият|Къарачай-малкъар маданият]] деген категорияны салыргъа излейме. Андан сора мийик дараджа категорияны уа къаллайны салаикъ? Къарачай-малкъарлыла? Таулула? Къарачай-малкъар миллет? Неда башха? [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 23:47, 10 сентябрь 2026 (UTC) ::::::::::::::::::::::::::::@[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] уа алейкум салам, къуру назмучуланы болса белгили къарачайлыла бла малкъарлыла, Къарачай бла Малкъарны белгили адамлары, къайлам снега сени фахмунг иги джетерикди) [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 06:57, 11 сентябрь 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 апрель 2026 (UTC) </div> <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == <span lang="ru" dir="ltr">Вы имеете право голоса на выборах U4C.</span> == <div lang="ru" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Обращаюсь к вам, поскольку ранее вы голосовали на выборах, связанных с [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Координационным комитетом по универсальному кодексу поведения (U4C)]]. Вы имеете право голоса на этих выборах U4C, которые длятся с этого момента и завершатся 2 июня 2026 года. Вы можете узнать больше о кандидатах и ​​выборах на [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|странице выборов на Meta]], откуда вы можете перейти к странице голосования. Ваше участие в этих выборах важно для управления сообществами Wikimedia, и мы ценим ваше время и усилия, потраченные на изучение кандидатов и на само голосование. -- В сотрудничестве с U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:35, 20 май 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569740 --> == Invitation to try the Starter Kit Dashboard and share your feedback == Hello @[[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] Apologies this message is not in your native language. As an admin in the Karachay-Balkar Wikipedia, you are invited by the [[mw:Language_Onboarding_and_Development|Language Onboarding and Development]] initiative to use the Starter Kit Dashboard. This tool will help you perform essential tasks such as importing infoboxes, tracking your Wikipedia’s activity and growth and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance. Starter Kit Dashboard organizes essential setup tasks, making it easy for you to complete them so contributors can begin editing and learning quickly. As an admin, you can also use the Dashboard to track your Wikipedia’s progress and growth. Using this tool will help us evaluate how it can improve the onboarding experience for administrators, and the insights you provide will be used to enhance the experience for new wikis graduating from the incubator. Visit [[mw:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page]] to learn more about the Starter Kit. Here's how to get started: * Access the Starter Kit Dashboard here: [http://starterkit.toolforge.org/ http://starterkit.toolforge.org] * Login with your wiki credentials, enter the target wiki url (e.g., https://hi.wikipedia.org * Follow the steps shown in the video below to use the tool. [[Файл:Wikipedia_Starter_Kit_Dashboard_MVP_Demo_Video.webm|729x729пкс|Wikipedia Starter Kit Dashboard MVP Demo Video]] * After exploring the Dashboard, please share your feedback on [[mw:Talk:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page,]] focusing on the following questions: ** The parts of the starter kit you expect to use most often, and how you plan to use them. ** The essential tasks you tried, and how easy or difficult they were to complete. ** The wiki tasks you would like the starter kit to guide you through or automate in the future. Most of the tasks that will result in edits on the wiki can be reverted like an edit from the “view history”, so don't be afraid to try them several times. We would appreciate it if you could submit your feedback by June 26, 2026, so we can begin analyzing it to identify areas for improvement. If you have any questions or need assistance, please let me know. Thank you so much for your contributions to your Wikipedia and for helping us shape this tool for new and small Wikipedias. We will keep you updated on any additional things added to the starter kit in the future. Best regards, [[Къошулуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Къошулуучуну сюзюу:UOzurumba (WMF)|сюзюу]]) 19:49, 11 июнь 2026 (UTC) ===Appreciating your feedback on the Starter Kit Dashboard === Dear [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]], Thank you for taking the time to explore the [http://starterkit.toolforge.org/ Starter kit dashboard] and for sharing your thoughtful feedback. Your insights are invaluable to us, and we truly appreciate your continued commitment to the Wikipedia community. We are currently working on the feedback we received. You can view the tasks we are currently working on here: https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/?project=PHID-PROJ-jry4odhdvqbzs7ptr3vw&statuses=open()&group=none&order=newest#R The next phase of our work will be to share the tool broadly with various communities in the movement. If you haven't yet had the chance to submit your feedback, you're still welcome to share your thoughts on [[mw:Talk:Language Onboarding and Development/Starter kit|the feedback page]]. Best regards, [[Къошулуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Къошулуучуну сюзюу:UOzurumba (WMF)|сюзюу]]) 04:26, 31 июль 2026 (UTC) == Invitation to try the Starter Kit Tool == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! As one of the active contributors on this Wikipedia, the Language Onboarding and Development initiative would like to invite you again to learn about the Starter Kit, try it out, and join a virtual meeting where you can ask questions about the tool. Since our previous outreach, we've continued improving the tool, published a user manual, and scheduled virtual office hours to answer questions and gather feedback from contributors. '''Here's how you can participate:''' * A new Starter Kit manual is now available if you'd like to learn more about the tool and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit * Access the Starter Kit tool: https://starterkit.toolforge.org/ and log in with your Wikimedia account to try it out. * Sign up for one of the three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours, where you can: ** Learn more about the tool. ** Ask questions and share your thoughts. Your perspective would be especially valuable, since you are an admin on this Wikipedia. Whether you try one task or several, we'd love to hear what worked well, what could be improved, and what would make the Starter Kit more useful for your community. We would appreciate your feedback on this page or during the virtual meeting on how the Starter Kit can evolve to better support small and new Wikipedia communities, especially the needs of editors with advanced rights. Thank you so much for trying the tool. We look forward to getting your feedback, and we hope to see you at one of the virtual meetings. Best regards, </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 19:57, 12 август 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&oldid=30916733 --> == Reminder: Starter Kit Virtual Meeting == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! This is a friendly reminder to attend the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting. Date and time: '''Today, Saturday, August 29th, 2026, 01:00–02:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1787965200 check your local time here]) This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand. If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_2:_Saturday_29_August_2026,_01:00_UTC See you soon! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 13:36, 28 август 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&oldid=30916733 --> == Reminder: Starter Kit virtual meeting == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! This is a friendly reminder to attend the third [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting. Date and time: '''Saturday, September 5th, 2026, 05:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1788584400 check your local time here]) Video call link: https://meet.google.com/eov-gbgn-rew This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand. If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_3:_Saturday_5_September_2026,_05:00_UTC See you soon! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 23:49, 3 сентябрь 2026 (UTC) <!-- Сообщение отправил Участник:UOzurumba (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list_2&oldid=30916733 --> 2tpxjwg8vferz243vyg6l8yii98t3l5 Кърымшаухалланы Ислам 0 1400 126657 126227 2026-09-10T22:01:17Z DarqaviPalladin 4737 126657 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Пачаны джашы Ислам''' ('''Ислам Тебердичи''') (туугъаны [[1864 джыл|1864 джылны]] [[31 март|31 мартында]], [[Къарт Джурт]], [[Къобан область]] — ёлгени [[1911 джыл|1911 джылны]] 31 декабрында, [[Ялта]], [[Таврия губерния]]) — Кърымшаухалланы бий тукъумундан Къарачайны халкъны джарыкълаучу, [[суратчы]], [[джазыучу]], культура къуллукъчу. Кърымшаухал улу къарачай-малкъар халкъны профессионал культурасыны тамалын салгъан фахмулу адамладан бириси. == Джашау Хапары == 1864-чю джылны 31 мартда Уллу Къарачайда (Къобан область) туугъанды. Онглу Къарачай бийлени Кърымшаухалланы тукъумундан чыкъгъанды. Исламны къарт атасыны атасы Кърымшаухалланы Ачахмат Бийны джаши Ислам XIX ёмюрню аллында Къарачайны олийда османлы валийда болуб, [[Росей империя|Эресей империягъа]] кирген кёзюуюнде анга башчылыкъ эткенди. Анасы Орусбийланы Джюзек Бийче эртде ауушхандан сора, анасыны къарнашыны Орусбийланы Мырзакъул Бийни джашины Исмайылны юйюрюнде ёседи, анда да юйде билим алады. [[1877 джыл]] Кърымшаухал улу [[Ставрополь]]да гимназиягъа киргенди, анда эки джылны окъугъандан сора, юйюне къайытханды. [[1880 джыл]] а орус патчахны аскерине къуллукъгъа чакъырылыб, [[Санкт-Петербург]]га кетгенди. Анда Кърымшаухал улу [[Орус тил|орус]], [[Араб тил|араб]], [[Ингилиз тил|ингилиз]], [[Тюрк тил|тюрк тиллеге]] юреннгенди, орус культура бла, тарих бла терен шагъырей болгъанды. Кеси да суратла салгъанды, орус, [[Къарачай-малкъар тил|къарачай-малкъар]] тилледе назмула, хапарла, статьяла джазгъанды. Ол театрлада, музыка, адабият салонлада [[Петербург]]ну фахмулу адамлары бла танышханды. [[1884 джыл]] абычар чында джуртуна къайытыб, джашаууну арт онбеш джылын ол халкъыны арасында джарыкълыкъны, билимни джаяр джанындан къайгъырыуда ашыргъанды. [[Латин харифле]]ни тамалында къарачай тилден элибле джарашдыргъанды, алай а, аны чыгъаргъынчы, ёлюб кетгенди. Кърымшаухалланы Ислам [[1910 джыл]] [[3 январь|январны 3-де]] [[Ялта]]да ауушханды. [[Теберди]]де Джамагъат къабырлада асыралгъанды. == Литература == ''Джыйым китаблада:'' * Кърым-Шамхалов И. Из Карачая. // Кавказские областные ведомости. № 100. 8.05.1903. * Кърымшаухалланы И. Бёрю бла киштик (басня). // Биджиланы А. Билим. М., 1926. * Къарачай поэзияны антологиясы. Ставрополь, 1965. * Кърымшаухал улу Ислам. Назмула. //Къагъыйланы Н. Кюренли джазыула. Карачаевск, 2001. * Къарачай-малкъар адабиятны антологиясы. Анкара, 2002. * Антология литературы народов Северного Кавказа. том1. Пятигорск, 2003. * Къарачай поэзияны антологиясы. М., 2006. ''Чыгъармачылыгъыны юсюнден:'' * Ислам Тебердичи. // Лайпанланы С. Заманла ушагъы. Черкесск, 1967. * Ашхы умутла. // Хубийланы О. Джашау бла фахму. Черкесск, 1982. * Хабичева-Боташева 3. Озарение души. Черкесск, 1985. * Ислам Тебердичи. // Хубийланы М Батмаз джулдузну джарыгъы. Черкесск, 1989. * Ислам Крымшамхалов // Биттирова Т. Карачаево-балкарские деятели культуры конца Х1Х начала ХХ века. Избранное в 2 томах. Нальчик, 1996. * Ислам Крымшамхалов (Тебердичи). // Караева А. Литература народов Карачаево-Черкесии. ч. 1. Черкесск, 1999. * Просветительские традиции... // Чанкаева Т. Эволюция карачаевской литературы: проблематика, поэтика, межлитературные связи. М.-Ставрополь, 2004. == Джибериуле == * [http://www.karachaevsk.info/press-center/islam-crymshamhalov/ Ислам Крымшамхалов – просветитель, художник, поэт] {{ref-ru}} * [http://www.elbrusoid.org/content/remember/p2800.shtml Крымшамхалов Ислам Пашаевич (1864 - 1911)] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20111003155705/http://video.elbrusoid.net/2009/05/11/tebja_ljubil_ja_i_tebe_sluzhil.html "Тебя любил я и тебе служил" (документальный фильм)] {{ref-ru}} [[Категория:Адамла]] [[Категория:31 мартда туугъанла]] [[Категория:1864 джылда туугъанла]] [[Категория:3 январда ёлгенле]] [[Категория:1910 джылда ёлгенле]] [[Категория:Къарачай-малкъар назмучулла]] 75l1ywzew8ijz1851t8ifnm7r5uviai 126658 126657 2026-09-10T22:01:32Z DarqaviPalladin 4737 126658 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Пачаны джашы Ислам''' ('''Ислам Тебердичи''') (туугъаны [[1864 джыл|1864 джылны]] [[31 март|31 мартында]], [[Къарт Джурт]], [[Къобан область]] — ёлгени [[1911 джыл|1911 джылны]] 31 декабрында, [[Ялта]], [[Таврия губерния]]) — [[Кърымшаухаллары|Кърымшаухалланы]] бий тукъумундан Къарачайны халкъны джарыкълаучу, [[суратчы]], [[джазыучу]], культура къуллукъчу. Кърымшаухал улу къарачай-малкъар халкъны профессионал культурасыны тамалын салгъан фахмулу адамладан бириси. == Джашау Хапары == 1864-чю джылны 31 мартда Уллу Къарачайда (Къобан область) туугъанды. Онглу Къарачай бийлени Кърымшаухалланы тукъумундан чыкъгъанды. Исламны къарт атасыны атасы Кърымшаухалланы Ачахмат Бийны джаши Ислам XIX ёмюрню аллында Къарачайны олийда османлы валийда болуб, [[Росей империя|Эресей империягъа]] кирген кёзюуюнде анга башчылыкъ эткенди. Анасы Орусбийланы Джюзек Бийче эртде ауушхандан сора, анасыны къарнашыны Орусбийланы Мырзакъул Бийни джашины Исмайылны юйюрюнде ёседи, анда да юйде билим алады. [[1877 джыл]] Кърымшаухал улу [[Ставрополь]]да гимназиягъа киргенди, анда эки джылны окъугъандан сора, юйюне къайытханды. [[1880 джыл]] а орус патчахны аскерине къуллукъгъа чакъырылыб, [[Санкт-Петербург]]га кетгенди. Анда Кърымшаухал улу [[Орус тил|орус]], [[Араб тил|араб]], [[Ингилиз тил|ингилиз]], [[Тюрк тил|тюрк тиллеге]] юреннгенди, орус культура бла, тарих бла терен шагъырей болгъанды. Кеси да суратла салгъанды, орус, [[Къарачай-малкъар тил|къарачай-малкъар]] тилледе назмула, хапарла, статьяла джазгъанды. Ол театрлада, музыка, адабият салонлада [[Петербург]]ну фахмулу адамлары бла танышханды. [[1884 джыл]] абычар чында джуртуна къайытыб, джашаууну арт онбеш джылын ол халкъыны арасында джарыкълыкъны, билимни джаяр джанындан къайгъырыуда ашыргъанды. [[Латин харифле]]ни тамалында къарачай тилден элибле джарашдыргъанды, алай а, аны чыгъаргъынчы, ёлюб кетгенди. Кърымшаухалланы Ислам [[1910 джыл]] [[3 январь|январны 3-де]] [[Ялта]]да ауушханды. [[Теберди]]де Джамагъат къабырлада асыралгъанды. == Литература == ''Джыйым китаблада:'' * Кърым-Шамхалов И. Из Карачая. // Кавказские областные ведомости. № 100. 8.05.1903. * Кърымшаухалланы И. Бёрю бла киштик (басня). // Биджиланы А. Билим. М., 1926. * Къарачай поэзияны антологиясы. Ставрополь, 1965. * Кърымшаухал улу Ислам. Назмула. //Къагъыйланы Н. Кюренли джазыула. Карачаевск, 2001. * Къарачай-малкъар адабиятны антологиясы. Анкара, 2002. * Антология литературы народов Северного Кавказа. том1. Пятигорск, 2003. * Къарачай поэзияны антологиясы. М., 2006. ''Чыгъармачылыгъыны юсюнден:'' * Ислам Тебердичи. // Лайпанланы С. Заманла ушагъы. Черкесск, 1967. * Ашхы умутла. // Хубийланы О. Джашау бла фахму. Черкесск, 1982. * Хабичева-Боташева 3. Озарение души. Черкесск, 1985. * Ислам Тебердичи. // Хубийланы М Батмаз джулдузну джарыгъы. Черкесск, 1989. * Ислам Крымшамхалов // Биттирова Т. Карачаево-балкарские деятели культуры конца Х1Х начала ХХ века. Избранное в 2 томах. Нальчик, 1996. * Ислам Крымшамхалов (Тебердичи). // Караева А. Литература народов Карачаево-Черкесии. ч. 1. Черкесск, 1999. * Просветительские традиции... // Чанкаева Т. Эволюция карачаевской литературы: проблематика, поэтика, межлитературные связи. М.-Ставрополь, 2004. == Джибериуле == * [http://www.karachaevsk.info/press-center/islam-crymshamhalov/ Ислам Крымшамхалов – просветитель, художник, поэт] {{ref-ru}} * [http://www.elbrusoid.org/content/remember/p2800.shtml Крымшамхалов Ислам Пашаевич (1864 - 1911)] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20111003155705/http://video.elbrusoid.net/2009/05/11/tebja_ljubil_ja_i_tebe_sluzhil.html "Тебя любил я и тебе служил" (документальный фильм)] {{ref-ru}} [[Категория:Адамла]] [[Категория:31 мартда туугъанла]] [[Категория:1864 джылда туугъанла]] [[Категория:3 январда ёлгенле]] [[Категория:1910 джылда ёлгенле]] [[Категория:Къарачай-малкъар назмучулла]] k03wyp582afkzxmq2e7ahnk2xd4u0nm 126659 126658 2026-09-10T22:02:10Z DarqaviPalladin 4737 126659 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Пачаны джашы Ислам''' ('''Ислам Тебердичи''') (туугъаны [[1864 джыл|1864 джылны]] [[31 март|31 мартында]], [[Къарт Джурт]], [[Къобан область]] — ёлгени [[1911 джыл|1911 джылны]] 31 декабрында, [[Ялта]], [[Таврия губерния]]) — [[Кърымшаухаллары|Кърымшаухалланы]] бий тукъумундан Къарачайны халкъны джарыкълаучу, [[суратчы]], [[джазыучу]], культура къуллукъчу. Кърымшаухал улу къарачай-малкъар халкъны профессионал культурасыны тамалын салгъан фахмулу адамладан бириси. == Джашау Хапары == 1864-чю джылны 31 мартда Уллу Къарачайда (Къобан область) туугъанды. Онглу Къарачай бийлени Кърымшаухалланы тукъумундан чыкъгъанды. Исламны къарт атасыны атасы [[Кърымшаухалланы Ислам (Олий)|Кърымшаухалланы Ачахмат Бийны джаши Ислам]] XIX ёмюрню аллында Къарачайны олийда османлы валийда болуб, [[Росей империя|Эресей империягъа]] кирген кёзюуюнде анга башчылыкъ эткенди. Анасы Орусбийланы Джюзек Бийче эртде ауушхандан сора, анасыны къарнашыны Орусбийланы Мырзакъул Бийни джашины Исмайылны юйюрюнде ёседи, анда да юйде билим алады. [[1877 джыл]] Кърымшаухал улу [[Ставрополь]]да гимназиягъа киргенди, анда эки джылны окъугъандан сора, юйюне къайытханды. [[1880 джыл]] а орус патчахны аскерине къуллукъгъа чакъырылыб, [[Санкт-Петербург]]га кетгенди. Анда Кърымшаухал улу [[Орус тил|орус]], [[Араб тил|араб]], [[Ингилиз тил|ингилиз]], [[Тюрк тил|тюрк тиллеге]] юреннгенди, орус культура бла, тарих бла терен шагъырей болгъанды. Кеси да суратла салгъанды, орус, [[Къарачай-малкъар тил|къарачай-малкъар]] тилледе назмула, хапарла, статьяла джазгъанды. Ол театрлада, музыка, адабият салонлада [[Петербург]]ну фахмулу адамлары бла танышханды. [[1884 джыл]] абычар чында джуртуна къайытыб, джашаууну арт онбеш джылын ол халкъыны арасында джарыкълыкъны, билимни джаяр джанындан къайгъырыуда ашыргъанды. [[Латин харифле]]ни тамалында къарачай тилден элибле джарашдыргъанды, алай а, аны чыгъаргъынчы, ёлюб кетгенди. Кърымшаухалланы Ислам [[1910 джыл]] [[3 январь|январны 3-де]] [[Ялта]]да ауушханды. [[Теберди]]де Джамагъат къабырлада асыралгъанды. == Литература == ''Джыйым китаблада:'' * Кърым-Шамхалов И. Из Карачая. // Кавказские областные ведомости. № 100. 8.05.1903. * Кърымшаухалланы И. Бёрю бла киштик (басня). // Биджиланы А. Билим. М., 1926. * Къарачай поэзияны антологиясы. Ставрополь, 1965. * Кърымшаухал улу Ислам. Назмула. //Къагъыйланы Н. Кюренли джазыула. Карачаевск, 2001. * Къарачай-малкъар адабиятны антологиясы. Анкара, 2002. * Антология литературы народов Северного Кавказа. том1. Пятигорск, 2003. * Къарачай поэзияны антологиясы. М., 2006. ''Чыгъармачылыгъыны юсюнден:'' * Ислам Тебердичи. // Лайпанланы С. Заманла ушагъы. Черкесск, 1967. * Ашхы умутла. // Хубийланы О. Джашау бла фахму. Черкесск, 1982. * Хабичева-Боташева 3. Озарение души. Черкесск, 1985. * Ислам Тебердичи. // Хубийланы М Батмаз джулдузну джарыгъы. Черкесск, 1989. * Ислам Крымшамхалов // Биттирова Т. Карачаево-балкарские деятели культуры конца Х1Х начала ХХ века. Избранное в 2 томах. Нальчик, 1996. * Ислам Крымшамхалов (Тебердичи). // Караева А. Литература народов Карачаево-Черкесии. ч. 1. Черкесск, 1999. * Просветительские традиции... // Чанкаева Т. Эволюция карачаевской литературы: проблематика, поэтика, межлитературные связи. М.-Ставрополь, 2004. == Джибериуле == * [http://www.karachaevsk.info/press-center/islam-crymshamhalov/ Ислам Крымшамхалов – просветитель, художник, поэт] {{ref-ru}} * [http://www.elbrusoid.org/content/remember/p2800.shtml Крымшамхалов Ислам Пашаевич (1864 - 1911)] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20111003155705/http://video.elbrusoid.net/2009/05/11/tebja_ljubil_ja_i_tebe_sluzhil.html "Тебя любил я и тебе служил" (документальный фильм)] {{ref-ru}} [[Категория:Адамла]] [[Категория:31 мартда туугъанла]] [[Категория:1864 джылда туугъанла]] [[Категория:3 январда ёлгенле]] [[Категория:1910 джылда ёлгенле]] [[Категория:Къарачай-малкъар назмучулла]] ia0qwj03kqu6oxw5qktu1cbb3tq3q83 126666 126659 2026-09-10T22:36:43Z DarqaviPalladin 4737 /* Джибериуле */ 126666 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Пачаны джашы Ислам''' ('''Ислам Тебердичи''') (туугъаны [[1864 джыл|1864 джылны]] [[31 март|31 мартында]], [[Къарт Джурт]], [[Къобан область]] — ёлгени [[1911 джыл|1911 джылны]] 31 декабрында, [[Ялта]], [[Таврия губерния]]) — [[Кърымшаухаллары|Кърымшаухалланы]] бий тукъумундан Къарачайны халкъны джарыкълаучу, [[суратчы]], [[джазыучу]], культура къуллукъчу. Кърымшаухал улу къарачай-малкъар халкъны профессионал культурасыны тамалын салгъан фахмулу адамладан бириси. == Джашау Хапары == 1864-чю джылны 31 мартда Уллу Къарачайда (Къобан область) туугъанды. Онглу Къарачай бийлени Кърымшаухалланы тукъумундан чыкъгъанды. Исламны къарт атасыны атасы [[Кърымшаухалланы Ислам (Олий)|Кърымшаухалланы Ачахмат Бийны джаши Ислам]] XIX ёмюрню аллында Къарачайны олийда османлы валийда болуб, [[Росей империя|Эресей империягъа]] кирген кёзюуюнде анга башчылыкъ эткенди. Анасы Орусбийланы Джюзек Бийче эртде ауушхандан сора, анасыны къарнашыны Орусбийланы Мырзакъул Бийни джашины Исмайылны юйюрюнде ёседи, анда да юйде билим алады. [[1877 джыл]] Кърымшаухал улу [[Ставрополь]]да гимназиягъа киргенди, анда эки джылны окъугъандан сора, юйюне къайытханды. [[1880 джыл]] а орус патчахны аскерине къуллукъгъа чакъырылыб, [[Санкт-Петербург]]га кетгенди. Анда Кърымшаухал улу [[Орус тил|орус]], [[Араб тил|араб]], [[Ингилиз тил|ингилиз]], [[Тюрк тил|тюрк тиллеге]] юреннгенди, орус культура бла, тарих бла терен шагъырей болгъанды. Кеси да суратла салгъанды, орус, [[Къарачай-малкъар тил|къарачай-малкъар]] тилледе назмула, хапарла, статьяла джазгъанды. Ол театрлада, музыка, адабият салонлада [[Петербург]]ну фахмулу адамлары бла танышханды. [[1884 джыл]] абычар чында джуртуна къайытыб, джашаууну арт онбеш джылын ол халкъыны арасында джарыкълыкъны, билимни джаяр джанындан къайгъырыуда ашыргъанды. [[Латин харифле]]ни тамалында къарачай тилден элибле джарашдыргъанды, алай а, аны чыгъаргъынчы, ёлюб кетгенди. Кърымшаухалланы Ислам [[1910 джыл]] [[3 январь|январны 3-де]] [[Ялта]]да ауушханды. [[Теберди]]де Джамагъат къабырлада асыралгъанды. == Литература == ''Джыйым китаблада:'' * Кърым-Шамхалов И. Из Карачая. // Кавказские областные ведомости. № 100. 8.05.1903. * Кърымшаухалланы И. Бёрю бла киштик (басня). // Биджиланы А. Билим. М., 1926. * Къарачай поэзияны антологиясы. Ставрополь, 1965. * Кърымшаухал улу Ислам. Назмула. //Къагъыйланы Н. Кюренли джазыула. Карачаевск, 2001. * Къарачай-малкъар адабиятны антологиясы. Анкара, 2002. * Антология литературы народов Северного Кавказа. том1. Пятигорск, 2003. * Къарачай поэзияны антологиясы. М., 2006. ''Чыгъармачылыгъыны юсюнден:'' * Ислам Тебердичи. // Лайпанланы С. Заманла ушагъы. Черкесск, 1967. * Ашхы умутла. // Хубийланы О. Джашау бла фахму. Черкесск, 1982. * Хабичева-Боташева 3. Озарение души. Черкесск, 1985. * Ислам Тебердичи. // Хубийланы М Батмаз джулдузну джарыгъы. Черкесск, 1989. * Ислам Крымшамхалов // Биттирова Т. Карачаево-балкарские деятели культуры конца Х1Х начала ХХ века. Избранное в 2 томах. Нальчик, 1996. * Ислам Крымшамхалов (Тебердичи). // Караева А. Литература народов Карачаево-Черкесии. ч. 1. Черкесск, 1999. * Просветительские традиции... // Чанкаева Т. Эволюция карачаевской литературы: проблематика, поэтика, межлитературные связи. М.-Ставрополь, 2004. == Джибериуле == * [http://www.karachaevsk.info/press-center/islam-crymshamhalov/ Ислам Крымшамхалов – просветитель, художник, поэт] {{ref-ru}} * [http://www.elbrusoid.org/content/remember/p2800.shtml Крымшамхалов Ислам Пашаевич (1864 - 1911)] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20111003155705/http://video.elbrusoid.net/2009/05/11/tebja_ljubil_ja_i_tebe_sluzhil.html "Тебя любил я и тебе служил" (документальный фильм)] {{ref-ru}} [[Категория:Адамла]] [[Категория:31 мартда туугъанла]] [[Категория:1864 джылда туугъанла]] [[Категория:3 январда ёлгенле]] [[Категория:1910 джылда ёлгенле]] [[Категория:Къарачай-малкъар назмучулла]] [[Категория:Кърымшаухаллары]] [[Категория:Къарачайны бийлери]] fiurdqjobnb41izvsyjz4mdroz4egpw Абайханланы Дауут 0 10542 126679 96343 2026-09-10T23:39:55Z DarqaviPalladin 4737 /* Литература */ 126679 wikitext text/x-wiki '''Абайханланы Шауайны джашы Дауут''' ([[1800]]—[[1892]]) — [[XIX ёмюр]]де джашагъан къарачай-малкъар дин къуллукъчу, поэт, джарыкълаучу болгъанды. == Биографиясы == Абайханланы Дауут [[1800]]-[[1892 джыл]]лада [[Чегем]]де джашагъанды. Аны атасы Шауай Уллу [[Къарачай]]дан болгъанды. Дин эмда джамагъат къуллукъчу Дауут хаджини аты [[Минги тау]]ну эки джанында да белгили болгъанды. Сабийлей, джашлай билимге тырмашыб, алгъа — [[Дагъыстан]]да, ызы бла араб къраллада терен билим алгъанды. Элине-джерине къайытхандан сора, Чегемде, медресе ачыб, [[Малкъар]]дан, Къарачайдан да фахмулу сабийлени окъутуб тургъанды. Халкъ эсинде Дауут хаджи ислам дин поэзияны устасыча сакъланнганды. [[Къуран]]ны суураларыны бир къауумуну магъаналарын [[къарачай-малкъар тил]]ге кёчюре, «Мухаммат файгъамбар», «Расул», «Мусса файгъамбар», «Юсюф файгъамбар», дагъыда талай дин поэма джазгъанды. Аны бла бирге «Меджнун бла Лейла», «Дахир бла Зухра», «Юсуф бла Зулейха» деген шаркъ сюймеклик поэмаланы да ана тилде «сёлешдиргенди». Абайханланы Дауутну юсюнден [[Москва]]ны, [[Владикавказ]]ны, [[Нальчик]]ни архивлеринде да сакъланады хапар. Эм башдан а ол къурагъан чыгъармала халкъ эсинде джашайдыла. Табылгъанны джыйышдырыб, алим [[Малкъондуланы Х.]] басмагъа хазырлагъанды. Абайханланы Дауут 1892 джыл ауушханды. == Литература == ==== Джыйым китаблада ==== * Эски къарачай-малкъар адабият. Нальчик, 2002. * Къарачай поэзияны антологиясы (XVIII—XX ёмюрле). Ал сёзню Байрамукъланы Ф. И. джазгъанды. Китабны джарашдыргъанла: Байрамукъланы Ф. И., Акъбайланы А. А., Москва, 2005. ==== Чыгъармачылыгъыны юсюнден ==== * Шауайланы Дауут. // Биттирланы Т. Эски къарачай-малкъар адабият. Нальчик, 2002. == Белгиле == [[Категория:Адамла]] [[Категория:1800 джылда туугъанла]] [[Категория:1892 джылда ёлгенле]] [[Категория:Къарачай-малкъар назмучулла]] [[Категория:Къарачай-малкъар дин къуллукъчулла]] b7wtcea6t0ej61izqqmbagzfnm5yr6m Кърымшаухалланы Ислам (Олий) 0 11279 126655 96336 2026-09-10T21:53:42Z DarqaviPalladin 4737 DarqaviPalladin, [[Кърым Шаухал улу Ислам]] бетни атын [[Кърымшаухалланы Ислам (Олий)]] деб тюрлендирди 96336 wikitext text/x-wiki Кърым-Шаухалланы Ачахматны джашы Ислам. Къарачайны олийи (башчысы)1834джилгъа дери.20 зуль-кагъда айда [XI] 1241 дж.х.(джил хиджрадан) (25.06.1826 джил миляди)Хумараны къатында орус инарал Горчаков бла Къарачай бла Эресейни арасында кесамат джарашдыргъанд. 12 рабии аль-ахира [IV] 1244 дж.х. (02.11.1828 дж.) биринчи Хасаука къазауадта Къарачай аскерни башчисы. 15 рабии аль-ахир айда [IV] 1244 дж.х.(05.11.1828 дж.) Къарачай бла Эресейни арасында инарал Эмануел бля кесаматха мухурун ургъанд. зуль-хиджа ай [XII] 1244дж.х. Эмануель инаралгъа къонакъбайлыкъ этиб тургъанд. ол заманда Хыйля Хыйса (Хачирлени Хыйса)Минги-тиауну тёппесине мингенд. 1250 дж.х. рабии аль-ахир айда [IV] (сентябрь 1834 дж.)орус бий И.Шаховскийбля кесамат джарашдыргъанд. 61wjctstjdrth3p6ey41fvojynsa8tz 126661 126655 2026-09-10T22:09:53Z DarqaviPalladin 4737 126661 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Ачахматны джашы Ислам''' (туугъаны [[1764 джыл|1764 джылда]] — ёлгени [[1834 джыл|1834 джылдан]] сора) — [[1834 джыл|1834 джылгъа]] дери Къарачайны олийи биринчи эмда ахыр османлы валийи. 1826 джылны 25 июнда Хумараны къатында орус инарал Горчаков бла Къарачай эм [[Росей|Эресейни]] арасында кесамат джарашдыргъанды. 12 рабии аль-ахира [IV] 1244 дж.х. (02.11.1828 дж.) биринчи Хасаука къазауадта Къарачай аскерни башчисы. 15 рабии аль-ахир айда [IV] 1244 дж.х.(05.11.1828 дж.) Къарачай бла Эресейни арасында инарал Эмануел бля кесаматха мухурун ургъанд. зуль-хиджа ай [XII] 1244дж.х. Эмануель инаралгъа къонакъбайлыкъ этиб тургъанд. ол заманда Хыйля Хыйса (Хачирлени Хыйса)Минги-тиауну тёппесине мингенд. 1250 дж.х. рабии аль-ахир айда [IV] (сентябрь 1834 дж.)орус бий И.Шаховскийбля кесамат джарашдыргъанд. == Белгиле == rqso105bzyuwzlgp403sg175xc3689e 126662 126661 2026-09-10T22:34:12Z DarqaviPalladin 4737 126662 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Ачахматны джашы Ислам''' (туугъаны [[1764 джыл|1764 джылда]] — ёлгени [[1834 джыл|1834 джылдан]] сора) — [[Кърымшаухаллары|Кърымшаухалланы]] бий тукъумундан [[1834 джыл|1834 джылгъа]] дери Къарачайны олийи эм биринчи эмда ахыр османлы валийи. == Биографиясы == Исламны атасы Крымшамхалланы Ачахмат эди, анасы Холам бийледен, Шакъманлланы къызлары болгъанды. 1826 джылны 25 июнда [[Хумара|Хумараны]] къатында орус инарал Горчаков бла Къарачай эм [[Росей|Эресейни]] арасында кесамат джарашдыргъанды. [[1828 джыл|1828 джылны]] 2 ноябрында биринчи Хасаука къазауатда Къарачайны аскерни башчисы болгъанды. [[1828 джыл|1828 джылны]] 5 ноябрында Къарачай бла Эресейни арасында инарал Эммануел бла кесаматха мухурун ургъанд. Эммануель инаралгъа къонакъбайлыкъ этиб тургъан заманда Хыйля Хыйса (Хачирлени Хыйса) Минги-тауну тёппесине мингенди. 1834 джылгъа къарачайлыла бла Россияны арасында илишкиле бек осалгъа айланнгандыла. Ислам Бий Иван Шаховской штабс-капитан эм бий бла тюбешиб, байламлыкъларын джангыртханды. 1834 джылны сентябрында Ислам Бий Шаховский бла кесамат джарашдыргъанды. == Белгиле == cq7orxzxpn4v85k7l06orc6l0shz7w7 126663 126662 2026-09-10T22:35:40Z DarqaviPalladin 4737 /* Белгиле */ 126663 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Ачахматны джашы Ислам''' (туугъаны [[1764 джыл|1764 джылда]] — ёлгени [[1834 джыл|1834 джылдан]] сора) — [[Кърымшаухаллары|Кърымшаухалланы]] бий тукъумундан [[1834 джыл|1834 джылгъа]] дери Къарачайны олийи эм биринчи эмда ахыр османлы валийи. == Биографиясы == Исламны атасы Крымшамхалланы Ачахмат эди, анасы Холам бийледен, Шакъманлланы къызлары болгъанды. 1826 джылны 25 июнда [[Хумара|Хумараны]] къатында орус инарал Горчаков бла Къарачай эм [[Росей|Эресейни]] арасында кесамат джарашдыргъанды. [[1828 джыл|1828 джылны]] 2 ноябрында биринчи Хасаука къазауатда Къарачайны аскерни башчисы болгъанды. [[1828 джыл|1828 джылны]] 5 ноябрында Къарачай бла Эресейни арасында инарал Эммануел бла кесаматха мухурун ургъанд. Эммануель инаралгъа къонакъбайлыкъ этиб тургъан заманда Хыйля Хыйса (Хачирлени Хыйса) Минги-тауну тёппесине мингенди. 1834 джылгъа къарачайлыла бла Россияны арасында илишкиле бек осалгъа айланнгандыла. Ислам Бий Иван Шаховской штабс-капитан эм бий бла тюбешиб, байламлыкъларын джангыртханды. 1834 джылны сентябрында Ислам Бий Шаховский бла кесамат джарашдыргъанды. == Белгиле == [[Категория:Кърымшаухаллары]] [[Категория:Къарачайны Олийлери]] 6rzpeslo8vgrk2bfy3e1it16f9pn8s4 126664 126663 2026-09-10T22:36:09Z DarqaviPalladin 4737 /* Белгиле */ 126664 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Ачахматны джашы Ислам''' (туугъаны [[1764 джыл|1764 джылда]] — ёлгени [[1834 джыл|1834 джылдан]] сора) — [[Кърымшаухаллары|Кърымшаухалланы]] бий тукъумундан [[1834 джыл|1834 джылгъа]] дери Къарачайны олийи эм биринчи эмда ахыр османлы валийи. == Биографиясы == Исламны атасы Крымшамхалланы Ачахмат эди, анасы Холам бийледен, Шакъманлланы къызлары болгъанды. 1826 джылны 25 июнда [[Хумара|Хумараны]] къатында орус инарал Горчаков бла Къарачай эм [[Росей|Эресейни]] арасында кесамат джарашдыргъанды. [[1828 джыл|1828 джылны]] 2 ноябрында биринчи Хасаука къазауатда Къарачайны аскерни башчисы болгъанды. [[1828 джыл|1828 джылны]] 5 ноябрында Къарачай бла Эресейни арасында инарал Эммануел бла кесаматха мухурун ургъанд. Эммануель инаралгъа къонакъбайлыкъ этиб тургъан заманда Хыйля Хыйса (Хачирлени Хыйса) Минги-тауну тёппесине мингенди. 1834 джылгъа къарачайлыла бла Россияны арасында илишкиле бек осалгъа айланнгандыла. Ислам Бий Иван Шаховской штабс-капитан эм бий бла тюбешиб, байламлыкъларын джангыртханды. 1834 джылны сентябрында Ислам Бий Шаховский бла кесамат джарашдыргъанды. == Белгиле == [[Категория:Кърымшаухаллары]] [[Категория:Къарачайны Олийлери]] [[Категория:Къарачайны бийлери]] a5ynptsjcr1q7bkxnihbm1m1usvuq7o 126678 126664 2026-09-10T23:34:41Z DarqaviPalladin 4737 126678 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Ачахматны джашы Ислам''' (туугъаны [[1764 джыл|1764 джылда]] — ёлгени [[1834 джыл|1834 джылдан]] сора) — [[Кърымшаухаллары|Кърымшаухалланы]] бий тукъумундан [[1834 джыл|1834 джылгъа]] дери Къарачайны олийи эмда 1826-1828 джыллада биринчи эм ахыр османлы валийи. == Биографиясы == Исламны атасы Крымшамхалланы Ачахмат эди, анасы Холам бийледен, Шакъманлланы къызлары болгъанды. 1826 джылны 25 июнда [[Хумара|Хумараны]] къатында орус инарал Горчаков бла Къарачай эм [[Росей|Эресейни]] арасында кесамат джарашдыргъанды. [[1828 джыл|1828 джылны]] 2 ноябрында биринчи Хасаука къазауатда Къарачайны аскерни башчисы болгъанды. [[1828 джыл|1828 джылны]] 5 ноябрында Къарачай бла Эресейни арасында инарал Эммануел бла кесаматха мухурун ургъанд. Эммануель инаралгъа къонакъбайлыкъ этиб тургъан заманда Хыйля Хыйса (Хачирлени Хыйса) Минги-тауну тёппесине мингенди. 1834 джылгъа къарачайлыла бла Россияны арасында илишкиле бек осалгъа айланнгандыла. Ислам Бий Иван Шаховской штабс-капитан эм бий бла тюбешиб, байламлыкъларын джангыртханды. 1834 джылны сентябрында Ислам Бий Шаховский бла кесамат джарашдыргъанды. == Белгиле == [[Категория:Кърымшаухаллары]] [[Категория:Къарачайны Олийлери]] [[Категория:Къарачайны бийлери]] 46cq1yibdzzmkrb4ulfuqnlrfvu5mn9 Кърымшаухалланы Эльбуздукъ 0 11280 126653 122608 2026-09-10T21:16:25Z DarqaviPalladin 4737 DarqaviPalladin, [[Эльбуздукъ]] бетни атын [[Кърымшаухалланы Эльбуздукъ]] деб тюрлендирди 96337 wikitext text/x-wiki Кърым-Шаухалланы Бекмырзаны джашы Элбуздукъ 11 ёмюр хиджрадан (16-17 ёмюр). Карачайны къырал эмда аскер башчысы. 11 ё.х. аллында орус аскербля бештау тёгеректе урушда джаралы болгъанд. андан сора атына топал Элбуздукъ дегендиле. 1050 дж.х. (1640дж.)эресейни келечиси Ф.Елчинге Элбуздукъ-бий къонакъбайлыкъ этеди. Эресейни тарих къагъытларында ол затны юсюнден хапар айтылад. Элбуздукъ Бибертляны Тохтарны кызы Гошаяхха юйленгенд. Эки джашы Ислам бла Бийнёгер. Къарачайда Махаметлярыбла Шаханлары тукъумла Исламны юзюгюдюле. Кърым-Шаухаллада Ачахматлары, Гилястанлары, Бийнёгерлери атаулла Бийнёгерден келедиле. (кертисин билген Аллахты) f47g23hwcpmmhv2v53tf5g36ycpnhjh 126660 126653 2026-09-10T22:03:37Z DarqaviPalladin 4737 126660 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Бекмырзаны джашы Элбуздукъ''' (джашагъаны: 11 ёмюрде хиджр. (XVII ёмюрде)) — [[Кърымшаухаллары|Кърымшаухалланы]] бий тукъумундан Бекмырза Бийни ючюнчю джаши, Карачайны къырал эмда аскер башчысы. 11 ё.х. аллында орус аскербля Бештау тёгеректе урушда джаралы болуб андан сора атына топал Элбуздукъ дегендиле. 1050 дж.х. (1640 джылда) [[Росей|Эресейни]] келечиси Ф. Елчинге Элбуздукъ бий къонакъбайлыкъ этеди. Эресейни тарих къагъытларында ол затны юсюнден хапар айтылады. Элбуздукъ юч къарнашындан сора абаза бийледен Бибертланы Тохтарны кызы Гошаяхгъа юйленгенди. Эки джашы болгъанды Ислам эмда Бийнёгер. Къарачайда Махаметляры эм Шаханлары тукъумла Исламны юзюгюдюле. Бийнёгерден уа Кърымшаухалланы Ачахматлары, Гилястанлары, Бийнёгерлери атаулла келедиле. == Белгиле == 7dp0cxo2rkssjxg4pk3b9d5df32lwqm 126665 126660 2026-09-10T22:36:18Z DarqaviPalladin 4737 /* Белгиле */ 126665 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Бекмырзаны джашы Элбуздукъ''' (джашагъаны: 11 ёмюрде хиджр. (XVII ёмюрде)) — [[Кърымшаухаллары|Кърымшаухалланы]] бий тукъумундан Бекмырза Бийни ючюнчю джаши, Карачайны къырал эмда аскер башчысы. 11 ё.х. аллында орус аскербля Бештау тёгеректе урушда джаралы болуб андан сора атына топал Элбуздукъ дегендиле. 1050 дж.х. (1640 джылда) [[Росей|Эресейни]] келечиси Ф. Елчинге Элбуздукъ бий къонакъбайлыкъ этеди. Эресейни тарих къагъытларында ол затны юсюнден хапар айтылады. Элбуздукъ юч къарнашындан сора абаза бийледен Бибертланы Тохтарны кызы Гошаяхгъа юйленгенди. Эки джашы болгъанды Ислам эмда Бийнёгер. Къарачайда Махаметляры эм Шаханлары тукъумла Исламны юзюгюдюле. Бийнёгерден уа Кърымшаухалланы Ачахматлары, Гилястанлары, Бийнёгерлери атаулла келедиле. == Белгиле == [[Категория:Кърымшаухаллары]] [[Категория:Къарачайны Олийлери]] [[Категория:Къарачайны бийлери]] hl975rdydpzrpk3dojtkhdwdyl8pd4h Категория:Къарачай-малкъар назмучулла 14 17713 126680 117992 2026-09-10T23:40:39Z DarqaviPalladin 4737 126680 wikitext text/x-wiki Бу теманы юсюнден баш статья: [[Къарачай-малкъар назмучулла]] [[Категория:Къарачай-малкъар тил]] [[Категория:Къарачай-малкъар маданият]] jmfpw3ok04xiz7btaxt8qtwbzan2aog Автономия 0 19598 126646 126611 2026-09-10T16:53:50Z Къарачайлы 96 Къарачайлы, [[Автономиял]] бетни атын [[Автономия]] деб тюрлендирди: Халатлы аты 126611 wikitext text/x-wiki '''Автоно́мия''' ({{lang-grc|[[wikt:αὐτονομία|αὐτονομία]]}}<ref name="автоссылка1">{{ВТ-РСКД|Αὐτονομία}}</ref> туура кёчюрюу — «кеси кесине закон» ← {{lang-grc2|[[wikt:αὐτός#Буруннгу урумча|αὐτος]]}} + {{lang-grc2|[[wikt:νόμος#Буруннгу урумча|νόμος]]}}) — [[кърал]]ны кесини законлары бла оноуун джюрютюрге [[хакъ]]ы, аны бла бирге [[политикалыкъ бойсунмаулукъ]]гъа хакъ<ref name="автоссылка1" />, кеси башына оноу этиу, [[субъект]]ни кеси бегитген [[принцип]]лерини тамалында джюрюрге амалы эмда хакъы. XIX ёмюрню аягъына эм XX ёмюрню башында, ''Автономия'', неда кеси кесине закон <ref name="автоссылка2">{{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}}</ref>, — [[Ара власть|ара правительствону властындан]] [[ич иш]]лени джюрютюуде (джамагъатланы, провинцияланы, бёлгелени д. а. к.) [[бойсунмаулукъ]]лары, кеси оноу джюрютюулериди<ref name="автоссылка3">{{ВТ-МЭСБЕ|Автономия}}</ref>. Къралны къурамындагъы къуралышланы (крайланы, джерлени, къралланы, областланы, республикаланы) [[Территория|территориялыкъ]] ''автономиясы'' - къайсы болса да къралда [[хакъ режим]] кибик, ол неда башха къралны [[хакъ норма]]ла бла белгиленнген, ол территория къуралышны [[статус]]ун джарашдырыуну низамыды, ол [[социал къауумланы]] энчиликлерин эмда/неда территорияланы энчи шартларын таныуну принциплерине таянады эмда ол статусну джашауда бардырыуну, сакълауну эмда къоруулауну мадарлары бла гарантияларыны энчиликлеринде белгиленеди. Къайсы болса да органла бла учреждениелени '''автономиялары''' башчылыкъ этиу, финанс, экономика болургъа боллукъду, эмда, адетдеча, бир органла бла учредждениелеге аланы ишлерини энчиликлери себебли бериледи, ол зат аланы ишлеринде, халкъ бла къралны игилиги ючюн, дженгил, алай демеклик заманында, компетентли бегимле алыргъа онглукъ береди. == История термина == Изначально ''автономией'', в эпоху [[Античность|античности]], называлось право [[Полис (Античность)|греческих полисов]] ([[город-государство|городов-государств]]) управляться собственными законами и считаться независимыми государствами, признанное в 397 году до н. э. так называемым [[Анталкидов мир|Анталкидовым миром]] — между Персидским царём [[Артаксеркс II|Артаксерксом II]] и спартанским военачальником [[Анталкид]]ом — относительно всех городов [[Европейская Греция|европейской Греции]] и [[остров]]ов, кроме пяти<ref name="автоссылка1" />. По этому договору греческие города в [[Иония|Малой Азии]] и на [[Кипр (остров)|Кипре]] переходили под управление персидского царя, а полисы [[Эгейские острова|греческого архипелага]] признавали персидского монарха лишь [[третейский суд|третейским судьёй]] в своих спорах, в остальном руководствуясь собственным законодательством<ref name = РСКД>{{публикация|автор=Любкер, Ф.|заглавие=Реальный словарь классических древностей по Любкеру|подзаголовок=[в 4-х вып.]|ответственный=Под ред. членов Общества Ф. Гельбке, П. Никитина, М. Пустонского и Ф. Зелинского|место=СПб.|издательство=Тип. А. С. Суворина, О-во классической филологии и педагогики|год=1883—1885}} [https://web.archive.org/web/20170611222747/http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey Вып. I: A—Echo. — 1883] {{Wayback|url=http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey |date=20170611222747 }}; Вып. II: Echo—Naenia. — 1884; Вып. III: Naenia—Tegeatis. — 1884; Вып. IV: Tegeatis—до конца. — 1885. — с. 197 — С. 404</ref>. Позднее [[Древний Рим|древние римляне]], в ходе [[Македонские войны|Македонских войн]], сохраняли эти условия для присоединявшихся к Риму греческих полисов, но уже под контролем римской администрации — наместников. Впоследствии за автономиями римляне признавали и право чеканить свою монету, только без изображения главы государства — [[суверен]]а<ref name="РСКД" /> ([[государь|государя]]<ref name="автоссылка1" />). В целом, автономия в Древнем Риме была суженным вариантом права на самоуправление, даровавшееся под названием «'''элефтерия'''» (от греч. «[[свобода]]»). [[Файл:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|мини|250пкс|[[Кант, Иммануил|Иммануил Кант]] (1724—1804)]] В Средние века существовали самые обширные и разнообразные '''автономии''', колебавшие государственное единство и общее [[государственное право]]<ref name="автоссылка2" />. == Философия == В [[философия|философии]] ''автономия''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}}</ref> — принцип самостоятельности бытия, направляемого собственным разумом и совестью ([[Кант]])<ref name="автоссылка2" />; способность личности как морального субъекта к самоопределению на основе собственного законодательства, в другом источнике [[Автономия воли]]<ref>[[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]]</ref> — способность [[воля|воли]] ставить самой себе нравственный закон<ref name="автоссылка3" />. Противоположна ''[[Гетерономная этика|гетерономии]]'' субъекта — то есть принятию норм поведения «извне» — без обоснования их необходимости собственным [[мышление]]м. Необходимость автономии была осознана ещё в греческой философии [[Демокрит]]ом и [[Сократ]]ом. Как всеобщий принцип поведения автономия провозглашена [[Лютер, Мартин|Лютером]], выступавшим против [[авторитаризм]]а римско-католической церкви. Проблема автономии была этически осмыслена [[Энтони Эшли Купер, 3-й граф Шефтсбери|Шефтсбери]], [[Хатчесон]]ом, а в теоретически последовательной форме [[Кант, Иммануил|Кантом]] (автономная этика). Моральная автономия позволяет, сохраняя человеческое достоинство и добродетель, быть свободным от произвольности социальных установлений, диктата власти, моды, мнения других и не терять самообладания перед лицом жизненных трудностей и опасностей. == Психология == Парный термин автономии-гетерономии в [[психология|психологии]] и детском [[психоанализ]]е был введён [[Пиаже, Жан|Жаном Пиаже]] для разграничения между гетерономией детей и автономией взрослых. По механике действия он основан на контрасте между [[инфантилизм|инфантильной]] зависимостью и несамостоятельностью детей с одной стороны, и видимой независимостью (или стремлением к независимости) взрослых. Одновременно Пиаже указал на теснейшую взаимосвязь и взаимоперетекание автономии и гетерономии. Например, невротическая зависимость ([[гетерономия (психология)|гетерономия]]) — указывает на болезненное состояние, при котором взрослый человек, который (по внутренней ренте) должен быть автономным, при этом чувствует себя — гетерономным, то есть зависимым. В 1963 году следом за Пиаже [[Эриксон, Эрик Хомбургер|Эрик Эриксон]] ввёл сложный термин: «автономия против стыда и сомнения» — для наиболее точного и подробного обозначения ''второй'' из своих ''восьми'' сформулированных «стадий жизни человека». Приблизительным образом указанная стадия соответствует анальной стадии классической теории психоанализа, при которой (практически буквальным образом) контроль [[сфинктер]]а означает — достижение автономии{{нет АИ|21|06|2016}}. == Государство и право == В [[право|правовом понимании]], автономия — это [[право]], предоставляемое объединениям, сословиям, корпорациям, руководствоваться собственными нормами и правилами в определённых пределах. [[Файл:1930-Adm.-karta-Evropejskoj-chasti-SSSR.-Srednevolzhskij-kraj-MordObl.jpg|мини|250пкс|[[Национальная политика СССР|Национальные автономии]] на Средней [[Волга|Волге]] в 1930 г.: [[Татарская Автономная Советская Социалистическая Республика|ТАССР]], [[Чувашская Автономная Советская Социалистическая Республика|ЧАССР]], [[Марийская автономная область|Марийская]] и [[Мордовская автономная область|Мордовская]] [[Автономная область|автономные области]]]] Теорией государственного управления выделяется самоуправление — реализация децентрализации государственной власти в форме закрепления в нормативно-правовой форме за административно-территориальными единицам государства прав по реализации от лица местного населения возможности и способности определения общественного порядка в вопросах местного значения в определённых сферах под собственную ответственность. Наряду с самоуправлением — равноправием всех административно-территориальных единиц — автономия подразумевает признание автономных прав на определение общественного порядка в некоторых сферах, возможно отличных от прав других единиц. По сферам выделяют автономии административные — в вопросах осуществления организации общественного управления и принятия решений, — и национальные — в реализации особых прав этнических групп. В Средние века были распространены самые обширные и разнообразные автономии. Но и теперь признаётся автономия общин, единений, союзов, корпораций в их внутренних, особенных делах и отношениях. Подобная автономия обеспечивает их свободное развитие, необходимый рост и порядок, благотворно действуя на развитие сил как отдельных членов, так и всей совокупности их в единении или союзе. Кроме того, государство может допускать дожившую до конца [[XIX]] — начала [[XX]] автономию династических родов и дворян-землевладельцев, в той степени, в которой она не противоречит государственному устройству и не выходит из области семейных институтов и наследственного права (фамильные постановления, [[фидеикомисс]]ы, выдел дочерей и т. п.). === Территориальная автономия === [[Территориальная автономия]] — внутреннее самоуправление [[субъект]]ов в государстве или [[федерация|федерации]] ([[конфедерация|конфедерации]]) государств, обладающих самостоятельностью в рамках конституции или закона, позволяющее осуществлять полномочия в сфере локального самоуправления на условиях, отличных от применяющихся к иным субъектам или территориальным единицам (землям, краям, странам, областям (регионам)). Для территориальных субъектов или ''автономий'' характерны наличие следующих, определяющих их правовую основу, признаков: * объективно присущая идентичность (национально-этническая, культурная, религиозная, географическая); * признание и закрепление расширенной, разноплановой, с точки зрения содержания, компетенции по сравнению с иными внутригосударственными территориальными образованиями по осуществлению самоуправления; * персонификация гарантий конституционно-правового статуса по его реализации и защите; * наличие финансовых и иных ресурсов для реализации полномочий в отношении предусмотренных предметов ве́дения.<ref>''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год.</ref> === Национально-территориальная автономия === {{Основная|Национально-территориальная автономия}} [[Национально-территориальная автономия]] — особый автономный статус в государстве или федерации (конфедерации) государств территориальных единиц (земель, краёв, стран, областей (регионов)) со значительной долей населения другой национальности или населения, отличающегося иными особенностями жизнедеятельности своего быта. === Национально-культурная автономия === {{Основная|Национально-культурная автономия}}[[Национально-культурная автономия]] — особая форма национально культурного самоопределения национальных меньшинств. == Христианство == {{Main|Автономная церковь}} ''Автономия'' — самостоятельность [[Поместная церковь|поместной церкви]] в вопросах внутреннего управления от той или иной [[Автокефальная церковь|автокефальной церкви]], в состав которой данная автономная церковь входила ранее на правах [[экзархат]]а или [[епархия|епархии]]. Глава автономной церкви избирается на [[поместный собор|поместном соборе]] с последующим утверждением предстоятелем кириархальной церкви. == Кибернетика == {{main|Самоуправление}} Когда говорится об автономии в человеческом [[организм]]е, [[фирма|фирме]] или [[система|системе]], имеется в виду, что та или иная её часть или определённая [[Функция (математика)|функция]] сама отвечает за своё [[регулирование]]. Это понятие можно перевести как «самоисполнение закона». == Университетская автономия == {{main|Автономия высшего учебного заведения}} '''Школьная автономия'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}}</ref> (Автономия школы) — [[самоуправление]] [[высшая школа|высшей]] (иногда и [[средняя школа|средней]]) школы, выражающееся в известной ограниченности контроля со стороны государства (право школы устанавливать внутренний распорядок, программы и методы, выбирать должностных лиц и преподавателей и тому подобное), и одно из важнейших прав классических университетов. Возникла одновременно с рождением университетов в средневековой Европе (XI—XII вв.). Первоначальное понимание университетской автономии (или «академических свобод») означало судебный иммунитет университетской корпорации относительно светской и духовной властей, то есть неподсудность её членов (профессоров и студентов) любым иным судам, кроме [[Университетский суд|университетского]]{{sfn|РИЭ|2015}}. К средневековым корпоративным правам университетов также относились права самоуправления: выборы каждым факультетом декана из числа своих профессоров, выборы проректора (почётную должность ректора, как правило, занимал высочайший покровитель университета из числа титулованной знати), право самостоятельного пополнения корпорации через выборы новых профессоров. Эти права сохранялись в большинстве европейских университетов до рубежа XVIII—XIX веков. В результате реформ начала XIX века университетами было утрачено большинство их корпоративных прав, но вместе с тем в политике ряда государственных деятелей (в частности [[Гумбольдт, Вильгельм|Вильгельма фон Гумбольдта]] в [[Пруссия|Пруссии]]) подчёркивалось право «автономии науки», свобод преподавания, обучения и научных исследований, которые составляли основные принципы организации классических университетов<ref>{{статья|автор=Андреев А. Ю.|заглавие=АВТОНОМИЯ|ссылка=|язык=|автор издания=|издание=Императорский Московский университет: 1755—1917 : энциклопедический словарь|тип=|место=М.|издательство=Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН)|год=2010|том=|страницы=12—13|isbn=978-5-8243-1429-8|issn=|bibcode=|pmid=}}</ref>. == Профессиональное движение == '''Автономия профессионального движения'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия профессионального движения}}</ref> — законодательно определенное взаимоотношения между [[профессиональный союз|профессиональными союзами]], местной администрацией и государством, руководствоваться собственными, то есть профсоюза, нормативами, нормами и правилами, в определённых в пределах профессионального движения. == Примечания == {{примечания}} {{Викисловарь|автономия}}{{Навигация}} == Литература == * [[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]] * [[s:Призрачная автономия (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «Призрачная автономия», 1903 год.]] * [[s:Малорусский Вопрос и автономия Малороссии (Линниченко)|''Иван Андреевич Линниченко'', «Малорусский Вопрос и автономия Малороссии», 1917 год.]] * {{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}} * {{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}} * {{книга | часть = Автономия университетов | ссылка часть = http://www.olmamedia.ru/histrf/book/avtonomiya-universitetov.html | заглавие = Российская историческая энциклопедия. В 18 томах | ответственный = Ред. Александр Чубарьян | место = М. | издательство = [[Олма медиа групп]] | год = 2015 | том = 1. Аалто - аристократия | страниц = 616 | isbn = 978-5-373-07472-8 | ref = РИЭ}} * ''Гнейст'', Verwaltung, Justiz, Rechtsweg, Staatswerwaltung u. Selbstvervvaltung u. s. w. B., 1870. * ''Л. Штейн'', Учение об управлении / Рус. пер. Спб., 1877. * ''Д. Шовалиев'', Автономия и её признаки. Москва 2011. * {{книга |ref=Meyendorff |год=1989 |заглавие=Imperial unity and Christian divisions: The Church 450-680 A.D |серия=The Church in history |том=2 |место=Crestwood, NY |издательство=St. Vladimir's Seminary Press |isbn=978-0-88-141056-3 |ссылка=https://books.google.com/books?id=6J_YAAAAMAAJ |язык=en |автор=[[Мейендорф, Иван Феофилович|John Meyendorff]]}} * Федеральный закон Российской Федерации № 74-ФЗ «О национально-культурной автономии», от 17 июня 1996 года. * ''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год. == Ссылки == * {{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}} * ''Kastner, Jens.'' [http://www.uni-bielefeld.de/cias/wiki/a_Autonomy.html «Autonomy»] (2015). University Bielefeld {{ВС}}{{перевести|en|Autonomy}}{{Нет источников |дата=2007-11-28}} [[Категория:Самоуправление]] [[Категория:Философские термины]] [[Категория:Социальная философия]] [[Категория:Понятия политической философии]] [[Категория:Международное право]] [[Категория:Философия права]] [[Категория:Кибернетика]] [[Категория:Конституционное право]] rmsmavo0ivtak2r0ymz4m7z0sl1cd4e 126648 126646 2026-09-10T17:30:07Z Къарачайлы 96 126648 wikitext text/x-wiki '''Автоно́мия''' ({{lang-grc|[[wikt:αὐτονομία|αὐτονομία]]}}<ref name="автоссылка1">{{ВТ-РСКД|Αὐτονομία}}</ref> туура кёчюрюу — «кеси кесине закон» ← {{lang-grc2|[[wikt:αὐτός#Буруннгу урумча|αὐτος]]}} + {{lang-grc2|[[wikt:νόμος#Буруннгу урумча|νόμος]]}}) — [[кърал]]ны кесини законлары бла оноуун джюрютюрге [[хакъ]]ы, аны бла бирге [[политикалыкъ бойсунмаулукъ]]гъа хакъ<ref name="автоссылка1" />, кеси башына оноу этиу, [[субъект]]ни кеси бегитген [[принцип]]лерини тамалында джюрюрге амалы эмда хакъы. XIX ёмюрню аягъына эм XX ёмюрню башында, ''Автономия'', неда кеси кесине закон <ref name="автоссылка2">{{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}}</ref>, — [[Ара власть|ара правительствону властындан]] [[ич иш]]лени джюрютюуде (джамагъатланы, провинцияланы, бёлгелени д. а. к.) [[бойсунмаулукъ]]лары, кеси оноу джюрютюулериди<ref name="автоссылка3">{{ВТ-МЭСБЕ|Автономия}}</ref>. Къралны къурамындагъы къуралышланы (крайланы, джерлени, къралланы, областланы, республикаланы) [[Территория|территориялыкъ]] ''автономиясы'' - къайсы болса да къралда [[хакъ режим]] кибик, ол неда башха къралны [[хакъ норма]]ла бла белгиленнген, ол территория къуралышны [[статус]]ун джарашдырыуну низамыды, ол [[социал къауумланы]] энчиликлерин эмда/неда территорияланы энчи шартларын таныуну принциплерине таянады эмда ол статусну джашауда бардырыуну, сакълауну эмда къоруулауну мадарлары бла гарантияларыны энчиликлеринде белгиленеди. Къайсы болса да органла бла учреждениелени '''автономиялары''' башчылыкъ этиу, финанс, экономика болургъа боллукъду, эмда, адетдеча, бир органла бла учредждениелеге аланы ишлерини энчиликлери себебли бериледи, ол зат аланы ишлеринде, халкъ бла къралны игилиги ючюн, дженгил, алай демеклик заманында, компетентли бегимле алыргъа онглукъ береди. == Терминни тарихи == Алгъы бурун, [[Антик|антик]] кёзюуде ''автономия'' деб [[Полис (Антик)|грек полислени]] ([[шахар-кърал]]) кеслерини законлары бла оноуларын джюрютюулерине эм бойсунмагъан кърал саналыргъа хакъларына хакъларына айтылгъанды, ол хакъ б. э. д. 397 джылда Перс патчах [[II Артаксеркс]] бла спарталы аскер тамада [[Анталкид]]ни арасында бегитилген [[Анталкид мамырлыкъ]] атлы келишиуден сора танылгъанды, бу келишиуге кёре европачы Грецияны, эмда бешинден къалгъан [[айрымкан]]ны шахарларына бойсунмаулукъ хакъ берилгенди<ref name="автоссылка1" />. Бу кесаматха кёре [[Иония]]дагъы эм Кипрдеги грек шахарла перс патчахха бойсуннгандыла, Эге тенгиздеги айрымканланы полислери уа, хар неде да кеси законлары бла оноуларын джюрютюб, алай а араларында даулада перс монархны къуру тёречиге санагъандылаП<ref name = РСКД>{{публикация|автор=Любкер, Ф.|заглавие=Реальный словарь классических древностей по Любкеру|подзаголовок=[в 4-х вып.]|ответственный=Под ред. членов Общества Ф. Гельбке, П. Никитина, М. Пустонского и Ф. Зелинского|место=СПб.|издательство=Тип. А. С. Суворина, О-во классической филологии и педагогики|год=1883—1885}} [https://web.archive.org/web/20170611222747/http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey Вып. I: A—Echo. — 1883] {{Wayback|url=http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey |date=20170611222747 }}; Вып. II: Echo—Naenia. — 1884; Вып. III: Naenia—Tegeatis. — 1884; Вып. IV: Tegeatis—до конца. — 1885. — с. 197 — С. 404</ref>. Кечирек [[Буруннгу Рим|буруннгу римлиле]], [[Македон урушла]]ны заманларында, грек полислени Римге къошханларында бу шартланы сакълагъандыла, алай а контроль рим администрациягъа-джарым патчахха кёчгенди. Римлиле полислеге кеслерини ачхаларын да басаргъа эркилик бергендиле, алай а ачханы юсюнде кърал башчыны - [[суверен]]ни сураты болургъа болмагъанды<ref name="РСКД" /> ([[государь|государя]]<ref name="автоссылка1" />). Бютеулей алыныб къаралса, Буруннгу Римде автономия, кеси оноуун джюрюту хакъны тар варианты болгъанды, эмда «'''элефтерия'''» ({{lang-grc|«[[эркинлик]]»}}). [[Файл:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|мини|250пкс|[[Кант, Иммануил|Иммануил Кант]] (1724—1804)]] Орта ёмюрледе кёб тюрлю '''автономия''' тюбегенди, аланы бир къаууму кърал бирликге эмда бютеулюк [[кърал хакъ]]ны бегиуюне тыйгъыч болгъанды<ref name="автоссылка2" />. == Философия == В [[философия|философии]] ''автономия''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}}</ref> — принцип самостоятельности бытия, направляемого собственным разумом и совестью ([[Кант]])<ref name="автоссылка2" />; способность личности как морального субъекта к самоопределению на основе собственного законодательства, в другом источнике [[Автономия воли]]<ref>[[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]]</ref> — способность [[воля|воли]] ставить самой себе нравственный закон<ref name="автоссылка3" />. Противоположна ''[[Гетерономная этика|гетерономии]]'' субъекта — то есть принятию норм поведения «извне» — без обоснования их необходимости собственным [[мышление]]м. Необходимость автономии была осознана ещё в греческой философии [[Демокрит]]ом и [[Сократ]]ом. Как всеобщий принцип поведения автономия провозглашена [[Лютер, Мартин|Лютером]], выступавшим против [[авторитаризм]]а римско-католической церкви. Проблема автономии была этически осмыслена [[Энтони Эшли Купер, 3-й граф Шефтсбери|Шефтсбери]], [[Хатчесон]]ом, а в теоретически последовательной форме [[Кант, Иммануил|Кантом]] (автономная этика). Моральная автономия позволяет, сохраняя человеческое достоинство и добродетель, быть свободным от произвольности социальных установлений, диктата власти, моды, мнения других и не терять самообладания перед лицом жизненных трудностей и опасностей. == Психология == Парный термин автономии-гетерономии в [[психология|психологии]] и детском [[психоанализ]]е был введён [[Пиаже, Жан|Жаном Пиаже]] для разграничения между гетерономией детей и автономией взрослых. По механике действия он основан на контрасте между [[инфантилизм|инфантильной]] зависимостью и несамостоятельностью детей с одной стороны, и видимой независимостью (или стремлением к независимости) взрослых. Одновременно Пиаже указал на теснейшую взаимосвязь и взаимоперетекание автономии и гетерономии. Например, невротическая зависимость ([[гетерономия (психология)|гетерономия]]) — указывает на болезненное состояние, при котором взрослый человек, который (по внутренней ренте) должен быть автономным, при этом чувствует себя — гетерономным, то есть зависимым. В 1963 году следом за Пиаже [[Эриксон, Эрик Хомбургер|Эрик Эриксон]] ввёл сложный термин: «автономия против стыда и сомнения» — для наиболее точного и подробного обозначения ''второй'' из своих ''восьми'' сформулированных «стадий жизни человека». Приблизительным образом указанная стадия соответствует анальной стадии классической теории психоанализа, при которой (практически буквальным образом) контроль [[сфинктер]]а означает — достижение автономии{{нет АИ|21|06|2016}}. == Государство и право == В [[право|правовом понимании]], автономия — это [[право]], предоставляемое объединениям, сословиям, корпорациям, руководствоваться собственными нормами и правилами в определённых пределах. [[Файл:1930-Adm.-karta-Evropejskoj-chasti-SSSR.-Srednevolzhskij-kraj-MordObl.jpg|мини|250пкс|[[Национальная политика СССР|Национальные автономии]] на Средней [[Волга|Волге]] в 1930 г.: [[Татарская Автономная Советская Социалистическая Республика|ТАССР]], [[Чувашская Автономная Советская Социалистическая Республика|ЧАССР]], [[Марийская автономная область|Марийская]] и [[Мордовская автономная область|Мордовская]] [[Автономная область|автономные области]]]] Теорией государственного управления выделяется самоуправление — реализация децентрализации государственной власти в форме закрепления в нормативно-правовой форме за административно-территориальными единицам государства прав по реализации от лица местного населения возможности и способности определения общественного порядка в вопросах местного значения в определённых сферах под собственную ответственность. Наряду с самоуправлением — равноправием всех административно-территориальных единиц — автономия подразумевает признание автономных прав на определение общественного порядка в некоторых сферах, возможно отличных от прав других единиц. По сферам выделяют автономии административные — в вопросах осуществления организации общественного управления и принятия решений, — и национальные — в реализации особых прав этнических групп. В Средние века были распространены самые обширные и разнообразные автономии. Но и теперь признаётся автономия общин, единений, союзов, корпораций в их внутренних, особенных делах и отношениях. Подобная автономия обеспечивает их свободное развитие, необходимый рост и порядок, благотворно действуя на развитие сил как отдельных членов, так и всей совокупности их в единении или союзе. Кроме того, государство может допускать дожившую до конца [[XIX]] — начала [[XX]] автономию династических родов и дворян-землевладельцев, в той степени, в которой она не противоречит государственному устройству и не выходит из области семейных институтов и наследственного права (фамильные постановления, [[фидеикомисс]]ы, выдел дочерей и т. п.). === Территориальная автономия === [[Территориальная автономия]] — внутреннее самоуправление [[субъект]]ов в государстве или [[федерация|федерации]] ([[конфедерация|конфедерации]]) государств, обладающих самостоятельностью в рамках конституции или закона, позволяющее осуществлять полномочия в сфере локального самоуправления на условиях, отличных от применяющихся к иным субъектам или территориальным единицам (землям, краям, странам, областям (регионам)). Для территориальных субъектов или ''автономий'' характерны наличие следующих, определяющих их правовую основу, признаков: * объективно присущая идентичность (национально-этническая, культурная, религиозная, географическая); * признание и закрепление расширенной, разноплановой, с точки зрения содержания, компетенции по сравнению с иными внутригосударственными территориальными образованиями по осуществлению самоуправления; * персонификация гарантий конституционно-правового статуса по его реализации и защите; * наличие финансовых и иных ресурсов для реализации полномочий в отношении предусмотренных предметов ве́дения.<ref>''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год.</ref> === Национально-территориальная автономия === {{Основная|Национально-территориальная автономия}} [[Национально-территориальная автономия]] — особый автономный статус в государстве или федерации (конфедерации) государств территориальных единиц (земель, краёв, стран, областей (регионов)) со значительной долей населения другой национальности или населения, отличающегося иными особенностями жизнедеятельности своего быта. === Национально-культурная автономия === {{Основная|Национально-культурная автономия}}[[Национально-культурная автономия]] — особая форма национально культурного самоопределения национальных меньшинств. == Христианство == {{Main|Автономная церковь}} ''Автономия'' — самостоятельность [[Поместная церковь|поместной церкви]] в вопросах внутреннего управления от той или иной [[Автокефальная церковь|автокефальной церкви]], в состав которой данная автономная церковь входила ранее на правах [[экзархат]]а или [[епархия|епархии]]. Глава автономной церкви избирается на [[поместный собор|поместном соборе]] с последующим утверждением предстоятелем кириархальной церкви. == Кибернетика == {{main|Самоуправление}} Когда говорится об автономии в человеческом [[организм]]е, [[фирма|фирме]] или [[система|системе]], имеется в виду, что та или иная её часть или определённая [[Функция (математика)|функция]] сама отвечает за своё [[регулирование]]. Это понятие можно перевести как «самоисполнение закона». == Университетская автономия == {{main|Автономия высшего учебного заведения}} '''Школьная автономия'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}}</ref> (Автономия школы) — [[самоуправление]] [[высшая школа|высшей]] (иногда и [[средняя школа|средней]]) школы, выражающееся в известной ограниченности контроля со стороны государства (право школы устанавливать внутренний распорядок, программы и методы, выбирать должностных лиц и преподавателей и тому подобное), и одно из важнейших прав классических университетов. Возникла одновременно с рождением университетов в средневековой Европе (XI—XII вв.). Первоначальное понимание университетской автономии (или «академических свобод») означало судебный иммунитет университетской корпорации относительно светской и духовной властей, то есть неподсудность её членов (профессоров и студентов) любым иным судам, кроме [[Университетский суд|университетского]]{{sfn|РИЭ|2015}}. К средневековым корпоративным правам университетов также относились права самоуправления: выборы каждым факультетом декана из числа своих профессоров, выборы проректора (почётную должность ректора, как правило, занимал высочайший покровитель университета из числа титулованной знати), право самостоятельного пополнения корпорации через выборы новых профессоров. Эти права сохранялись в большинстве европейских университетов до рубежа XVIII—XIX веков. В результате реформ начала XIX века университетами было утрачено большинство их корпоративных прав, но вместе с тем в политике ряда государственных деятелей (в частности [[Гумбольдт, Вильгельм|Вильгельма фон Гумбольдта]] в [[Пруссия|Пруссии]]) подчёркивалось право «автономии науки», свобод преподавания, обучения и научных исследований, которые составляли основные принципы организации классических университетов<ref>{{статья|автор=Андреев А. Ю.|заглавие=АВТОНОМИЯ|ссылка=|язык=|автор издания=|издание=Императорский Московский университет: 1755—1917 : энциклопедический словарь|тип=|место=М.|издательство=Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН)|год=2010|том=|страницы=12—13|isbn=978-5-8243-1429-8|issn=|bibcode=|pmid=}}</ref>. == Профессиональное движение == '''Автономия профессионального движения'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия профессионального движения}}</ref> — законодательно определенное взаимоотношения между [[профессиональный союз|профессиональными союзами]], местной администрацией и государством, руководствоваться собственными, то есть профсоюза, нормативами, нормами и правилами, в определённых в пределах профессионального движения. == Примечания == {{примечания}} {{Викисловарь|автономия}}{{Навигация}} == Литература == * [[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]] * [[s:Призрачная автономия (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «Призрачная автономия», 1903 год.]] * [[s:Малорусский Вопрос и автономия Малороссии (Линниченко)|''Иван Андреевич Линниченко'', «Малорусский Вопрос и автономия Малороссии», 1917 год.]] * {{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}} * {{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}} * {{книга | часть = Автономия университетов | ссылка часть = http://www.olmamedia.ru/histrf/book/avtonomiya-universitetov.html | заглавие = Российская историческая энциклопедия. В 18 томах | ответственный = Ред. Александр Чубарьян | место = М. | издательство = [[Олма медиа групп]] | год = 2015 | том = 1. Аалто - аристократия | страниц = 616 | isbn = 978-5-373-07472-8 | ref = РИЭ}} * ''Гнейст'', Verwaltung, Justiz, Rechtsweg, Staatswerwaltung u. Selbstvervvaltung u. s. w. B., 1870. * ''Л. Штейн'', Учение об управлении / Рус. пер. Спб., 1877. * ''Д. Шовалиев'', Автономия и её признаки. Москва 2011. * {{книга |ref=Meyendorff |год=1989 |заглавие=Imperial unity and Christian divisions: The Church 450-680 A.D |серия=The Church in history |том=2 |место=Crestwood, NY |издательство=St. Vladimir's Seminary Press |isbn=978-0-88-141056-3 |ссылка=https://books.google.com/books?id=6J_YAAAAMAAJ |язык=en |автор=[[Мейендорф, Иван Феофилович|John Meyendorff]]}} * Федеральный закон Российской Федерации № 74-ФЗ «О национально-культурной автономии», от 17 июня 1996 года. * ''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год. == Ссылки == * {{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}} * ''Kastner, Jens.'' [http://www.uni-bielefeld.de/cias/wiki/a_Autonomy.html «Autonomy»] (2015). University Bielefeld {{ВС}}{{перевести|en|Autonomy}}{{Нет источников |дата=2007-11-28}} [[Категория:Самоуправление]] [[Категория:Философские термины]] [[Категория:Социальная философия]] [[Категория:Понятия политической философии]] [[Категория:Международное право]] [[Категория:Философия права]] [[Категория:Кибернетика]] [[Категория:Конституционное право]] byrnlecby9xnrgh9taqy2s6koxb733t 126649 126648 2026-09-10T17:31:02Z Къарачайлы 96 126649 wikitext text/x-wiki '''Автоно́мия''' ({{lang-grc|[[wikt:αὐτονομία|αὐτονομία]]}}<ref name="автоссылка1">{{ВТ-РСКД|Αὐτονομία}}</ref> туура кёчюрюу — «кеси кесине закон» ← {{lang-grc2|[[wikt:αὐτός#Буруннгу урумча|αὐτος]]}} + {{lang-grc2|[[wikt:νόμος#Буруннгу урумча|νόμος]]}}) — [[кърал]]ны кесини законлары бла оноуун джюрютюрге [[хакъ]]ы, аны бла бирге [[политикалыкъ бойсунмаулукъ]]гъа хакъ<ref name="автоссылка1" />, кеси башына оноу этиу, [[субъект]]ни кеси бегитген [[принцип]]лерини тамалында джюрюрге амалы эмда хакъы. XIX ёмюрню аягъына эм XX ёмюрню башында, ''Автономия'', неда кеси кесине закон <ref name="автоссылка2">{{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}}</ref>, — [[Ара власть|ара правительствону властындан]] [[ич иш]]лени джюрютюуде (джамагъатланы, провинцияланы, бёлгелени д. а. к.) [[бойсунмаулукъ]]лары, кеси оноу джюрютюулериди<ref name="автоссылка3">{{ВТ-МЭСБЕ|Автономия}}</ref>. Къралны къурамындагъы къуралышланы (крайланы, джерлени, къралланы, областланы, республикаланы) [[Территория|территориялыкъ]] ''автономиясы'' - къайсы болса да къралда [[хакъ режим]] кибик, ол неда башха къралны [[хакъ норма]]ла бла белгиленнген, ол территория къуралышны [[статус]]ун джарашдырыуну низамыды, ол [[социал къауумланы]] энчиликлерин эмда/неда территорияланы энчи шартларын таныуну принциплерине таянады эмда ол статусну джашауда бардырыуну, сакълауну эмда къоруулауну мадарлары бла гарантияларыны энчиликлеринде белгиленеди. Къайсы болса да органла бла учреждениелени '''автономиялары''' башчылыкъ этиу, финанс, экономика болургъа боллукъду, эмда, адетдеча, бир органла бла учредждениелеге аланы ишлерини энчиликлери себебли бериледи, ол зат аланы ишлеринде, халкъ бла къралны игилиги ючюн, дженгил, алай демеклик заманында, компетентли бегимле алыргъа онглукъ береди. == Терминни тарихи == Алгъы бурун, [[Антик|антик]] кёзюуде ''автономия'' деб [[Полис (Антик)|грек полислени]] ([[шахар-кърал]]) кеслерини законлары бла оноуларын джюрютюулерине эм бойсунмагъан кърал саналыргъа хакъларына хакъларына айтылгъанды, ол хакъ б. э. д. 397 джылда Перс патчах [[II Артаксеркс]] бла спарталы аскер тамада [[Анталкид]]ни арасында бегитилген [[Анталкид мамырлыкъ]] атлы келишиуден сора танылгъанды, бу келишиуге кёре европачы Грецияны, эмда бешинден къалгъан [[айрымкан]]ны шахарларына бойсунмаулукъ хакъ берилгенди<ref name="автоссылка1" />. Бу кесаматха кёре [[Иония]]дагъы эм Кипрдеги грек шахарла перс патчахха бойсуннгандыла, Эге тенгиздеги айрымканланы полислери уа, хар неде да кеси законлары бла оноуларын джюрютюб, алай а араларында даулада перс монархны къуру тёречиге санагъандылаП<ref name = РСКД>{{публикация|автор=Любкер, Ф.|заглавие=Реальный словарь классических древностей по Любкеру|подзаголовок=[в 4-х вып.]|ответственный=Под ред. членов Общества Ф. Гельбке, П. Никитина, М. Пустонского и Ф. Зелинского|место=СПб.|издательство=Тип. А. С. Суворина, О-во классической филологии и педагогики|год=1883—1885}} [https://web.archive.org/web/20170611222747/http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey Вып. I: A—Echo. — 1883] {{Wayback|url=http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey |date=20170611222747 }}; Вып. II: Echo—Naenia. — 1884; Вып. III: Naenia—Tegeatis. — 1884; Вып. IV: Tegeatis—до конца. — 1885. — с. 197 — С. 404</ref>. Кечирек [[Буруннгу Рим|буруннгу римлиле]], [[Македон урушла]]ны заманларында, грек полислени Римге къошханларында бу шартланы сакълагъандыла, алай а контроль рим администрациягъа-джарым патчахха кёчгенди. Римлиле полислеге кеслерини ачхаларын да басаргъа эркилик бергендиле, алай а ачханы юсюнде кърал башчыны - [[суверен]]ни, патчахны сураты болургъа болмагъанды<ref name="РСКД" /> <ref name="автоссылка1" />. Бютеулей алыныб къаралса, Буруннгу Римде автономия, кеси оноуун джюрюту хакъны тар варианты болгъанды, эмда «'''элефтерия'''» ({{lang-grc|«[[эркинлик]]»}}). [[Файл:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|мини|250пкс|[[Кант, Иммануил|Иммануил Кант]] (1724—1804)]] Орта ёмюрледе кёб тюрлю '''автономия''' тюбегенди, аланы бир къаууму кърал бирликге эмда бютеулюк [[кърал хакъ]]ны бегиуюне тыйгъыч болгъанды<ref name="автоссылка2" />. == Философия == В [[философия|философии]] ''автономия''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}}</ref> — принцип самостоятельности бытия, направляемого собственным разумом и совестью ([[Кант]])<ref name="автоссылка2" />; способность личности как морального субъекта к самоопределению на основе собственного законодательства, в другом источнике [[Автономия воли]]<ref>[[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]]</ref> — способность [[воля|воли]] ставить самой себе нравственный закон<ref name="автоссылка3" />. Противоположна ''[[Гетерономная этика|гетерономии]]'' субъекта — то есть принятию норм поведения «извне» — без обоснования их необходимости собственным [[мышление]]м. Необходимость автономии была осознана ещё в греческой философии [[Демокрит]]ом и [[Сократ]]ом. Как всеобщий принцип поведения автономия провозглашена [[Лютер, Мартин|Лютером]], выступавшим против [[авторитаризм]]а римско-католической церкви. Проблема автономии была этически осмыслена [[Энтони Эшли Купер, 3-й граф Шефтсбери|Шефтсбери]], [[Хатчесон]]ом, а в теоретически последовательной форме [[Кант, Иммануил|Кантом]] (автономная этика). Моральная автономия позволяет, сохраняя человеческое достоинство и добродетель, быть свободным от произвольности социальных установлений, диктата власти, моды, мнения других и не терять самообладания перед лицом жизненных трудностей и опасностей. == Психология == Парный термин автономии-гетерономии в [[психология|психологии]] и детском [[психоанализ]]е был введён [[Пиаже, Жан|Жаном Пиаже]] для разграничения между гетерономией детей и автономией взрослых. По механике действия он основан на контрасте между [[инфантилизм|инфантильной]] зависимостью и несамостоятельностью детей с одной стороны, и видимой независимостью (или стремлением к независимости) взрослых. Одновременно Пиаже указал на теснейшую взаимосвязь и взаимоперетекание автономии и гетерономии. Например, невротическая зависимость ([[гетерономия (психология)|гетерономия]]) — указывает на болезненное состояние, при котором взрослый человек, который (по внутренней ренте) должен быть автономным, при этом чувствует себя — гетерономным, то есть зависимым. В 1963 году следом за Пиаже [[Эриксон, Эрик Хомбургер|Эрик Эриксон]] ввёл сложный термин: «автономия против стыда и сомнения» — для наиболее точного и подробного обозначения ''второй'' из своих ''восьми'' сформулированных «стадий жизни человека». Приблизительным образом указанная стадия соответствует анальной стадии классической теории психоанализа, при которой (практически буквальным образом) контроль [[сфинктер]]а означает — достижение автономии{{нет АИ|21|06|2016}}. == Государство и право == В [[право|правовом понимании]], автономия — это [[право]], предоставляемое объединениям, сословиям, корпорациям, руководствоваться собственными нормами и правилами в определённых пределах. [[Файл:1930-Adm.-karta-Evropejskoj-chasti-SSSR.-Srednevolzhskij-kraj-MordObl.jpg|мини|250пкс|[[Национальная политика СССР|Национальные автономии]] на Средней [[Волга|Волге]] в 1930 г.: [[Татарская Автономная Советская Социалистическая Республика|ТАССР]], [[Чувашская Автономная Советская Социалистическая Республика|ЧАССР]], [[Марийская автономная область|Марийская]] и [[Мордовская автономная область|Мордовская]] [[Автономная область|автономные области]]]] Теорией государственного управления выделяется самоуправление — реализация децентрализации государственной власти в форме закрепления в нормативно-правовой форме за административно-территориальными единицам государства прав по реализации от лица местного населения возможности и способности определения общественного порядка в вопросах местного значения в определённых сферах под собственную ответственность. Наряду с самоуправлением — равноправием всех административно-территориальных единиц — автономия подразумевает признание автономных прав на определение общественного порядка в некоторых сферах, возможно отличных от прав других единиц. По сферам выделяют автономии административные — в вопросах осуществления организации общественного управления и принятия решений, — и национальные — в реализации особых прав этнических групп. В Средние века были распространены самые обширные и разнообразные автономии. Но и теперь признаётся автономия общин, единений, союзов, корпораций в их внутренних, особенных делах и отношениях. Подобная автономия обеспечивает их свободное развитие, необходимый рост и порядок, благотворно действуя на развитие сил как отдельных членов, так и всей совокупности их в единении или союзе. Кроме того, государство может допускать дожившую до конца [[XIX]] — начала [[XX]] автономию династических родов и дворян-землевладельцев, в той степени, в которой она не противоречит государственному устройству и не выходит из области семейных институтов и наследственного права (фамильные постановления, [[фидеикомисс]]ы, выдел дочерей и т. п.). === Территориальная автономия === [[Территориальная автономия]] — внутреннее самоуправление [[субъект]]ов в государстве или [[федерация|федерации]] ([[конфедерация|конфедерации]]) государств, обладающих самостоятельностью в рамках конституции или закона, позволяющее осуществлять полномочия в сфере локального самоуправления на условиях, отличных от применяющихся к иным субъектам или территориальным единицам (землям, краям, странам, областям (регионам)). Для территориальных субъектов или ''автономий'' характерны наличие следующих, определяющих их правовую основу, признаков: * объективно присущая идентичность (национально-этническая, культурная, религиозная, географическая); * признание и закрепление расширенной, разноплановой, с точки зрения содержания, компетенции по сравнению с иными внутригосударственными территориальными образованиями по осуществлению самоуправления; * персонификация гарантий конституционно-правового статуса по его реализации и защите; * наличие финансовых и иных ресурсов для реализации полномочий в отношении предусмотренных предметов ве́дения.<ref>''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год.</ref> === Национально-территориальная автономия === {{Основная|Национально-территориальная автономия}} [[Национально-территориальная автономия]] — особый автономный статус в государстве или федерации (конфедерации) государств территориальных единиц (земель, краёв, стран, областей (регионов)) со значительной долей населения другой национальности или населения, отличающегося иными особенностями жизнедеятельности своего быта. === Национально-культурная автономия === {{Основная|Национально-культурная автономия}}[[Национально-культурная автономия]] — особая форма национально культурного самоопределения национальных меньшинств. == Христианство == {{Main|Автономная церковь}} ''Автономия'' — самостоятельность [[Поместная церковь|поместной церкви]] в вопросах внутреннего управления от той или иной [[Автокефальная церковь|автокефальной церкви]], в состав которой данная автономная церковь входила ранее на правах [[экзархат]]а или [[епархия|епархии]]. Глава автономной церкви избирается на [[поместный собор|поместном соборе]] с последующим утверждением предстоятелем кириархальной церкви. == Кибернетика == {{main|Самоуправление}} Когда говорится об автономии в человеческом [[организм]]е, [[фирма|фирме]] или [[система|системе]], имеется в виду, что та или иная её часть или определённая [[Функция (математика)|функция]] сама отвечает за своё [[регулирование]]. Это понятие можно перевести как «самоисполнение закона». == Университетская автономия == {{main|Автономия высшего учебного заведения}} '''Школьная автономия'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}}</ref> (Автономия школы) — [[самоуправление]] [[высшая школа|высшей]] (иногда и [[средняя школа|средней]]) школы, выражающееся в известной ограниченности контроля со стороны государства (право школы устанавливать внутренний распорядок, программы и методы, выбирать должностных лиц и преподавателей и тому подобное), и одно из важнейших прав классических университетов. Возникла одновременно с рождением университетов в средневековой Европе (XI—XII вв.). Первоначальное понимание университетской автономии (или «академических свобод») означало судебный иммунитет университетской корпорации относительно светской и духовной властей, то есть неподсудность её членов (профессоров и студентов) любым иным судам, кроме [[Университетский суд|университетского]]{{sfn|РИЭ|2015}}. К средневековым корпоративным правам университетов также относились права самоуправления: выборы каждым факультетом декана из числа своих профессоров, выборы проректора (почётную должность ректора, как правило, занимал высочайший покровитель университета из числа титулованной знати), право самостоятельного пополнения корпорации через выборы новых профессоров. Эти права сохранялись в большинстве европейских университетов до рубежа XVIII—XIX веков. В результате реформ начала XIX века университетами было утрачено большинство их корпоративных прав, но вместе с тем в политике ряда государственных деятелей (в частности [[Гумбольдт, Вильгельм|Вильгельма фон Гумбольдта]] в [[Пруссия|Пруссии]]) подчёркивалось право «автономии науки», свобод преподавания, обучения и научных исследований, которые составляли основные принципы организации классических университетов<ref>{{статья|автор=Андреев А. Ю.|заглавие=АВТОНОМИЯ|ссылка=|язык=|автор издания=|издание=Императорский Московский университет: 1755—1917 : энциклопедический словарь|тип=|место=М.|издательство=Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН)|год=2010|том=|страницы=12—13|isbn=978-5-8243-1429-8|issn=|bibcode=|pmid=}}</ref>. == Профессиональное движение == '''Автономия профессионального движения'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия профессионального движения}}</ref> — законодательно определенное взаимоотношения между [[профессиональный союз|профессиональными союзами]], местной администрацией и государством, руководствоваться собственными, то есть профсоюза, нормативами, нормами и правилами, в определённых в пределах профессионального движения. == Примечания == {{примечания}} {{Викисловарь|автономия}}{{Навигация}} == Литература == * [[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]] * [[s:Призрачная автономия (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «Призрачная автономия», 1903 год.]] * [[s:Малорусский Вопрос и автономия Малороссии (Линниченко)|''Иван Андреевич Линниченко'', «Малорусский Вопрос и автономия Малороссии», 1917 год.]] * {{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}} * {{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}} * {{книга | часть = Автономия университетов | ссылка часть = http://www.olmamedia.ru/histrf/book/avtonomiya-universitetov.html | заглавие = Российская историческая энциклопедия. В 18 томах | ответственный = Ред. Александр Чубарьян | место = М. | издательство = [[Олма медиа групп]] | год = 2015 | том = 1. Аалто - аристократия | страниц = 616 | isbn = 978-5-373-07472-8 | ref = РИЭ}} * ''Гнейст'', Verwaltung, Justiz, Rechtsweg, Staatswerwaltung u. Selbstvervvaltung u. s. w. B., 1870. * ''Л. Штейн'', Учение об управлении / Рус. пер. Спб., 1877. * ''Д. Шовалиев'', Автономия и её признаки. Москва 2011. * {{книга |ref=Meyendorff |год=1989 |заглавие=Imperial unity and Christian divisions: The Church 450-680 A.D |серия=The Church in history |том=2 |место=Crestwood, NY |издательство=St. Vladimir's Seminary Press |isbn=978-0-88-141056-3 |ссылка=https://books.google.com/books?id=6J_YAAAAMAAJ |язык=en |автор=[[Мейендорф, Иван Феофилович|John Meyendorff]]}} * Федеральный закон Российской Федерации № 74-ФЗ «О национально-культурной автономии», от 17 июня 1996 года. * ''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год. == Ссылки == * {{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}} * ''Kastner, Jens.'' [http://www.uni-bielefeld.de/cias/wiki/a_Autonomy.html «Autonomy»] (2015). University Bielefeld {{ВС}}{{перевести|en|Autonomy}}{{Нет источников |дата=2007-11-28}} [[Категория:Самоуправление]] [[Категория:Философские термины]] [[Категория:Социальная философия]] [[Категория:Понятия политической философии]] [[Категория:Международное право]] [[Категория:Философия права]] [[Категория:Кибернетика]] [[Категория:Конституционное право]] 4aj84exfbydg2dvzpse6mcn994by3x5 126650 126649 2026-09-10T17:32:28Z Къарачайлы 96 /* Терминни тарихи */ 126650 wikitext text/x-wiki '''Автоно́мия''' ({{lang-grc|[[wikt:αὐτονομία|αὐτονομία]]}}<ref name="автоссылка1">{{ВТ-РСКД|Αὐτονομία}}</ref> туура кёчюрюу — «кеси кесине закон» ← {{lang-grc2|[[wikt:αὐτός#Буруннгу урумча|αὐτος]]}} + {{lang-grc2|[[wikt:νόμος#Буруннгу урумча|νόμος]]}}) — [[кърал]]ны кесини законлары бла оноуун джюрютюрге [[хакъ]]ы, аны бла бирге [[политикалыкъ бойсунмаулукъ]]гъа хакъ<ref name="автоссылка1" />, кеси башына оноу этиу, [[субъект]]ни кеси бегитген [[принцип]]лерини тамалында джюрюрге амалы эмда хакъы. XIX ёмюрню аягъына эм XX ёмюрню башында, ''Автономия'', неда кеси кесине закон <ref name="автоссылка2">{{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}}</ref>, — [[Ара власть|ара правительствону властындан]] [[ич иш]]лени джюрютюуде (джамагъатланы, провинцияланы, бёлгелени д. а. к.) [[бойсунмаулукъ]]лары, кеси оноу джюрютюулериди<ref name="автоссылка3">{{ВТ-МЭСБЕ|Автономия}}</ref>. Къралны къурамындагъы къуралышланы (крайланы, джерлени, къралланы, областланы, республикаланы) [[Территория|территориялыкъ]] ''автономиясы'' - къайсы болса да къралда [[хакъ режим]] кибик, ол неда башха къралны [[хакъ норма]]ла бла белгиленнген, ол территория къуралышны [[статус]]ун джарашдырыуну низамыды, ол [[социал къауумланы]] энчиликлерин эмда/неда территорияланы энчи шартларын таныуну принциплерине таянады эмда ол статусну джашауда бардырыуну, сакълауну эмда къоруулауну мадарлары бла гарантияларыны энчиликлеринде белгиленеди. Къайсы болса да органла бла учреждениелени '''автономиялары''' башчылыкъ этиу, финанс, экономика болургъа боллукъду, эмда, адетдеча, бир органла бла учредждениелеге аланы ишлерини энчиликлери себебли бериледи, ол зат аланы ишлеринде, халкъ бла къралны игилиги ючюн, дженгил, алай демеклик заманында, компетентли бегимле алыргъа онглукъ береди. == Терминни тарихи == Алгъы бурун, [[Антик|антик]] кёзюуде ''автономия'' деб [[Полис (Антик)|грек полислени]] ([[шахар-кърал]]) кеслерини законлары бла оноуларын джюрютюулерине эм бойсунмагъан кърал саналыргъа хакъларына хакъларына айтылгъанды, ол хакъ б. э. д. 397 джылда Перс патчах [[II Артаксеркс]] бла спарталы аскер тамада [[Анталкид]]ни арасында бегитилген [[Анталкид мамырлыкъ]] атлы келишиуден сора танылгъанды, бу келишиуге кёре европачы Грецияны, эмда бешинден къалгъан [[айрымкан]]ны шахарларына бойсунмаулукъ хакъ берилгенди<ref name="автоссылка1" />. Бу кесаматха кёре [[Иония]]дагъы эм Кипрдеги грек шахарла перс патчахха бойсуннгандыла, Эге тенгиздеги айрымканланы полислери уа, хар неде да кеси законлары бла оноуларын джюрютюб, алай а араларында даулада перс монархны къуру тёречиге санагъандылаП<ref name = РСКД>{{публикация|автор=Любкер, Ф.|заглавие=Реальный словарь классических древностей по Любкеру|подзаголовок=[в 4-х вып.]|ответственный=Под ред. членов Общества Ф. Гельбке, П. Никитина, М. Пустонского и Ф. Зелинского|место=СПб.|издательство=Тип. А. С. Суворина, О-во классической филологии и педагогики|год=1883—1885}} [https://web.archive.org/web/20170611222747/http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey Вып. I: A—Echo. — 1883] {{Wayback|url=http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey |date=20170611222747 }}; Вып. II: Echo—Naenia. — 1884; Вып. III: Naenia—Tegeatis. — 1884; Вып. IV: Tegeatis—до конца. — 1885. — с. 197 — С. 404</ref>. Кечирек [[Буруннгу Рим|буруннгу римлиле]], [[Македон урушла]]ны заманларында, грек полислени Римге къошханларында бу шартланы сакълагъандыла, алай а контроль рим администрациягъа-джарым патчахха кёчгенди. Римлиле полислеге кеслерини ачхаларын да басаргъа эркилик бергендиле, алай а ачханы юсюнде кърал башчыны - [[суверен]]ни, патчахны сураты болургъа болмагъанды<ref name="РСКД" /> <ref name="автоссылка1" />. Бютеулей алыныб къаралса, Буруннгу Римде автономия, кеси оноуун джюрюту хакъны тар варианты болгъанды, эмда «'''элефтерия'''» ({{lang-grc|«[[эркинлик]]»}}) атны джюрютгенди. [[Файл:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|мини|250пкс|[[Кант, Иммануил|Иммануил Кант]] (1724—1804)]] Орта ёмюрледе кёб тюрлю '''автономия''' тюбегенди, аланы бир къаууму кърал бирликге эмда бютеулюк [[кърал хакъ]]ны бегиуюне тыйгъыч болгъанды<ref name="автоссылка2" />. == Философия == В [[философия|философии]] ''автономия''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}}</ref> — принцип самостоятельности бытия, направляемого собственным разумом и совестью ([[Кант]])<ref name="автоссылка2" />; способность личности как морального субъекта к самоопределению на основе собственного законодательства, в другом источнике [[Автономия воли]]<ref>[[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]]</ref> — способность [[воля|воли]] ставить самой себе нравственный закон<ref name="автоссылка3" />. Противоположна ''[[Гетерономная этика|гетерономии]]'' субъекта — то есть принятию норм поведения «извне» — без обоснования их необходимости собственным [[мышление]]м. Необходимость автономии была осознана ещё в греческой философии [[Демокрит]]ом и [[Сократ]]ом. Как всеобщий принцип поведения автономия провозглашена [[Лютер, Мартин|Лютером]], выступавшим против [[авторитаризм]]а римско-католической церкви. Проблема автономии была этически осмыслена [[Энтони Эшли Купер, 3-й граф Шефтсбери|Шефтсбери]], [[Хатчесон]]ом, а в теоретически последовательной форме [[Кант, Иммануил|Кантом]] (автономная этика). Моральная автономия позволяет, сохраняя человеческое достоинство и добродетель, быть свободным от произвольности социальных установлений, диктата власти, моды, мнения других и не терять самообладания перед лицом жизненных трудностей и опасностей. == Психология == Парный термин автономии-гетерономии в [[психология|психологии]] и детском [[психоанализ]]е был введён [[Пиаже, Жан|Жаном Пиаже]] для разграничения между гетерономией детей и автономией взрослых. По механике действия он основан на контрасте между [[инфантилизм|инфантильной]] зависимостью и несамостоятельностью детей с одной стороны, и видимой независимостью (или стремлением к независимости) взрослых. Одновременно Пиаже указал на теснейшую взаимосвязь и взаимоперетекание автономии и гетерономии. Например, невротическая зависимость ([[гетерономия (психология)|гетерономия]]) — указывает на болезненное состояние, при котором взрослый человек, который (по внутренней ренте) должен быть автономным, при этом чувствует себя — гетерономным, то есть зависимым. В 1963 году следом за Пиаже [[Эриксон, Эрик Хомбургер|Эрик Эриксон]] ввёл сложный термин: «автономия против стыда и сомнения» — для наиболее точного и подробного обозначения ''второй'' из своих ''восьми'' сформулированных «стадий жизни человека». Приблизительным образом указанная стадия соответствует анальной стадии классической теории психоанализа, при которой (практически буквальным образом) контроль [[сфинктер]]а означает — достижение автономии{{нет АИ|21|06|2016}}. == Государство и право == В [[право|правовом понимании]], автономия — это [[право]], предоставляемое объединениям, сословиям, корпорациям, руководствоваться собственными нормами и правилами в определённых пределах. [[Файл:1930-Adm.-karta-Evropejskoj-chasti-SSSR.-Srednevolzhskij-kraj-MordObl.jpg|мини|250пкс|[[Национальная политика СССР|Национальные автономии]] на Средней [[Волга|Волге]] в 1930 г.: [[Татарская Автономная Советская Социалистическая Республика|ТАССР]], [[Чувашская Автономная Советская Социалистическая Республика|ЧАССР]], [[Марийская автономная область|Марийская]] и [[Мордовская автономная область|Мордовская]] [[Автономная область|автономные области]]]] Теорией государственного управления выделяется самоуправление — реализация децентрализации государственной власти в форме закрепления в нормативно-правовой форме за административно-территориальными единицам государства прав по реализации от лица местного населения возможности и способности определения общественного порядка в вопросах местного значения в определённых сферах под собственную ответственность. Наряду с самоуправлением — равноправием всех административно-территориальных единиц — автономия подразумевает признание автономных прав на определение общественного порядка в некоторых сферах, возможно отличных от прав других единиц. По сферам выделяют автономии административные — в вопросах осуществления организации общественного управления и принятия решений, — и национальные — в реализации особых прав этнических групп. В Средние века были распространены самые обширные и разнообразные автономии. Но и теперь признаётся автономия общин, единений, союзов, корпораций в их внутренних, особенных делах и отношениях. Подобная автономия обеспечивает их свободное развитие, необходимый рост и порядок, благотворно действуя на развитие сил как отдельных членов, так и всей совокупности их в единении или союзе. Кроме того, государство может допускать дожившую до конца [[XIX]] — начала [[XX]] автономию династических родов и дворян-землевладельцев, в той степени, в которой она не противоречит государственному устройству и не выходит из области семейных институтов и наследственного права (фамильные постановления, [[фидеикомисс]]ы, выдел дочерей и т. п.). === Территориальная автономия === [[Территориальная автономия]] — внутреннее самоуправление [[субъект]]ов в государстве или [[федерация|федерации]] ([[конфедерация|конфедерации]]) государств, обладающих самостоятельностью в рамках конституции или закона, позволяющее осуществлять полномочия в сфере локального самоуправления на условиях, отличных от применяющихся к иным субъектам или территориальным единицам (землям, краям, странам, областям (регионам)). Для территориальных субъектов или ''автономий'' характерны наличие следующих, определяющих их правовую основу, признаков: * объективно присущая идентичность (национально-этническая, культурная, религиозная, географическая); * признание и закрепление расширенной, разноплановой, с точки зрения содержания, компетенции по сравнению с иными внутригосударственными территориальными образованиями по осуществлению самоуправления; * персонификация гарантий конституционно-правового статуса по его реализации и защите; * наличие финансовых и иных ресурсов для реализации полномочий в отношении предусмотренных предметов ве́дения.<ref>''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год.</ref> === Национально-территориальная автономия === {{Основная|Национально-территориальная автономия}} [[Национально-территориальная автономия]] — особый автономный статус в государстве или федерации (конфедерации) государств территориальных единиц (земель, краёв, стран, областей (регионов)) со значительной долей населения другой национальности или населения, отличающегося иными особенностями жизнедеятельности своего быта. === Национально-культурная автономия === {{Основная|Национально-культурная автономия}}[[Национально-культурная автономия]] — особая форма национально культурного самоопределения национальных меньшинств. == Христианство == {{Main|Автономная церковь}} ''Автономия'' — самостоятельность [[Поместная церковь|поместной церкви]] в вопросах внутреннего управления от той или иной [[Автокефальная церковь|автокефальной церкви]], в состав которой данная автономная церковь входила ранее на правах [[экзархат]]а или [[епархия|епархии]]. Глава автономной церкви избирается на [[поместный собор|поместном соборе]] с последующим утверждением предстоятелем кириархальной церкви. == Кибернетика == {{main|Самоуправление}} Когда говорится об автономии в человеческом [[организм]]е, [[фирма|фирме]] или [[система|системе]], имеется в виду, что та или иная её часть или определённая [[Функция (математика)|функция]] сама отвечает за своё [[регулирование]]. Это понятие можно перевести как «самоисполнение закона». == Университетская автономия == {{main|Автономия высшего учебного заведения}} '''Школьная автономия'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}}</ref> (Автономия школы) — [[самоуправление]] [[высшая школа|высшей]] (иногда и [[средняя школа|средней]]) школы, выражающееся в известной ограниченности контроля со стороны государства (право школы устанавливать внутренний распорядок, программы и методы, выбирать должностных лиц и преподавателей и тому подобное), и одно из важнейших прав классических университетов. Возникла одновременно с рождением университетов в средневековой Европе (XI—XII вв.). Первоначальное понимание университетской автономии (или «академических свобод») означало судебный иммунитет университетской корпорации относительно светской и духовной властей, то есть неподсудность её членов (профессоров и студентов) любым иным судам, кроме [[Университетский суд|университетского]]{{sfn|РИЭ|2015}}. К средневековым корпоративным правам университетов также относились права самоуправления: выборы каждым факультетом декана из числа своих профессоров, выборы проректора (почётную должность ректора, как правило, занимал высочайший покровитель университета из числа титулованной знати), право самостоятельного пополнения корпорации через выборы новых профессоров. Эти права сохранялись в большинстве европейских университетов до рубежа XVIII—XIX веков. В результате реформ начала XIX века университетами было утрачено большинство их корпоративных прав, но вместе с тем в политике ряда государственных деятелей (в частности [[Гумбольдт, Вильгельм|Вильгельма фон Гумбольдта]] в [[Пруссия|Пруссии]]) подчёркивалось право «автономии науки», свобод преподавания, обучения и научных исследований, которые составляли основные принципы организации классических университетов<ref>{{статья|автор=Андреев А. Ю.|заглавие=АВТОНОМИЯ|ссылка=|язык=|автор издания=|издание=Императорский Московский университет: 1755—1917 : энциклопедический словарь|тип=|место=М.|издательство=Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН)|год=2010|том=|страницы=12—13|isbn=978-5-8243-1429-8|issn=|bibcode=|pmid=}}</ref>. == Профессиональное движение == '''Автономия профессионального движения'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия профессионального движения}}</ref> — законодательно определенное взаимоотношения между [[профессиональный союз|профессиональными союзами]], местной администрацией и государством, руководствоваться собственными, то есть профсоюза, нормативами, нормами и правилами, в определённых в пределах профессионального движения. == Примечания == {{примечания}} {{Викисловарь|автономия}}{{Навигация}} == Литература == * [[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]] * [[s:Призрачная автономия (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «Призрачная автономия», 1903 год.]] * [[s:Малорусский Вопрос и автономия Малороссии (Линниченко)|''Иван Андреевич Линниченко'', «Малорусский Вопрос и автономия Малороссии», 1917 год.]] * {{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}} * {{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}} * {{книга | часть = Автономия университетов | ссылка часть = http://www.olmamedia.ru/histrf/book/avtonomiya-universitetov.html | заглавие = Российская историческая энциклопедия. В 18 томах | ответственный = Ред. Александр Чубарьян | место = М. | издательство = [[Олма медиа групп]] | год = 2015 | том = 1. Аалто - аристократия | страниц = 616 | isbn = 978-5-373-07472-8 | ref = РИЭ}} * ''Гнейст'', Verwaltung, Justiz, Rechtsweg, Staatswerwaltung u. Selbstvervvaltung u. s. w. B., 1870. * ''Л. Штейн'', Учение об управлении / Рус. пер. Спб., 1877. * ''Д. Шовалиев'', Автономия и её признаки. Москва 2011. * {{книга |ref=Meyendorff |год=1989 |заглавие=Imperial unity and Christian divisions: The Church 450-680 A.D |серия=The Church in history |том=2 |место=Crestwood, NY |издательство=St. Vladimir's Seminary Press |isbn=978-0-88-141056-3 |ссылка=https://books.google.com/books?id=6J_YAAAAMAAJ |язык=en |автор=[[Мейендорф, Иван Феофилович|John Meyendorff]]}} * Федеральный закон Российской Федерации № 74-ФЗ «О национально-культурной автономии», от 17 июня 1996 года. * ''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год. == Ссылки == * {{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}} * ''Kastner, Jens.'' [http://www.uni-bielefeld.de/cias/wiki/a_Autonomy.html «Autonomy»] (2015). University Bielefeld {{ВС}}{{перевести|en|Autonomy}}{{Нет источников |дата=2007-11-28}} [[Категория:Самоуправление]] [[Категория:Философские термины]] [[Категория:Социальная философия]] [[Категория:Понятия политической философии]] [[Категория:Международное право]] [[Категория:Философия права]] [[Категория:Кибернетика]] [[Категория:Конституционное право]] pxyeito39yr8wt46m4xsm7kmh8ukp3p 126651 126650 2026-09-10T17:32:52Z Къарачайлы 96 /* Терминни тарихи */ 126651 wikitext text/x-wiki '''Автоно́мия''' ({{lang-grc|[[wikt:αὐτονομία|αὐτονομία]]}}<ref name="автоссылка1">{{ВТ-РСКД|Αὐτονομία}}</ref> туура кёчюрюу — «кеси кесине закон» ← {{lang-grc2|[[wikt:αὐτός#Буруннгу урумча|αὐτος]]}} + {{lang-grc2|[[wikt:νόμος#Буруннгу урумча|νόμος]]}}) — [[кърал]]ны кесини законлары бла оноуун джюрютюрге [[хакъ]]ы, аны бла бирге [[политикалыкъ бойсунмаулукъ]]гъа хакъ<ref name="автоссылка1" />, кеси башына оноу этиу, [[субъект]]ни кеси бегитген [[принцип]]лерини тамалында джюрюрге амалы эмда хакъы. XIX ёмюрню аягъына эм XX ёмюрню башында, ''Автономия'', неда кеси кесине закон <ref name="автоссылка2">{{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}}</ref>, — [[Ара власть|ара правительствону властындан]] [[ич иш]]лени джюрютюуде (джамагъатланы, провинцияланы, бёлгелени д. а. к.) [[бойсунмаулукъ]]лары, кеси оноу джюрютюулериди<ref name="автоссылка3">{{ВТ-МЭСБЕ|Автономия}}</ref>. Къралны къурамындагъы къуралышланы (крайланы, джерлени, къралланы, областланы, республикаланы) [[Территория|территориялыкъ]] ''автономиясы'' - къайсы болса да къралда [[хакъ режим]] кибик, ол неда башха къралны [[хакъ норма]]ла бла белгиленнген, ол территория къуралышны [[статус]]ун джарашдырыуну низамыды, ол [[социал къауумланы]] энчиликлерин эмда/неда территорияланы энчи шартларын таныуну принциплерине таянады эмда ол статусну джашауда бардырыуну, сакълауну эмда къоруулауну мадарлары бла гарантияларыны энчиликлеринде белгиленеди. Къайсы болса да органла бла учреждениелени '''автономиялары''' башчылыкъ этиу, финанс, экономика болургъа боллукъду, эмда, адетдеча, бир органла бла учредждениелеге аланы ишлерини энчиликлери себебли бериледи, ол зат аланы ишлеринде, халкъ бла къралны игилиги ючюн, дженгил, алай демеклик заманында, компетентли бегимле алыргъа онглукъ береди. == Терминни тарихи == Алгъы бурун, [[Антик|антик]] кёзюуде ''автономия'' деб [[Полис (Антик)|грек полислени]] ([[шахар-кърал]]) кеслерини законлары бла оноуларын джюрютюулерине эм бойсунмагъан кърал саналыргъа хакъларына хакъларына айтылгъанды, ол хакъ б. э. д. 397 джылда Перс патчах [[II Артаксеркс]] бла спарталы аскер тамада [[Анталкид]]ни арасында бегитилген [[Анталкид мамырлыкъ]] атлы келишиуден сора танылгъанды, бу келишиуге кёре европачы Грецияны, эмда бешинден къалгъан [[айрымкан]]ны шахарларына бойсунмаулукъ хакъ берилгенди<ref name="автоссылка1" />. Бу кесаматха кёре [[Иония]]дагъы эм Кипрдеги грек шахарла перс патчахха бойсуннгандыла, Эге тенгиздеги айрымканланы полислери уа, хар неде да кеси законлары бла оноуларын джюрютюб, алай а араларында даулада перс монархны къуру тёречиге санагъандыла<ref name = РСКД>{{публикация|автор=Любкер, Ф.|заглавие=Реальный словарь классических древностей по Любкеру|подзаголовок=[в 4-х вып.]|ответственный=Под ред. членов Общества Ф. Гельбке, П. Никитина, М. Пустонского и Ф. Зелинского|место=СПб.|издательство=Тип. А. С. Суворина, О-во классической филологии и педагогики|год=1883—1885}} [https://web.archive.org/web/20170611222747/http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey Вып. I: A—Echo. — 1883] {{Wayback|url=http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey |date=20170611222747 }}; Вып. II: Echo—Naenia. — 1884; Вып. III: Naenia—Tegeatis. — 1884; Вып. IV: Tegeatis—до конца. — 1885. — с. 197 — С. 404</ref>. Кечирек [[Буруннгу Рим|буруннгу римлиле]], [[Македон урушла]]ны заманларында, грек полислени Римге къошханларында бу шартланы сакълагъандыла, алай а контроль рим администрациягъа-джарым патчахха кёчгенди. Римлиле полислеге кеслерини ачхаларын да басаргъа эркилик бергендиле, алай а ачханы юсюнде кърал башчыны - [[суверен]]ни, патчахны сураты болургъа болмагъанды<ref name="РСКД" /> <ref name="автоссылка1" />. Бютеулей алыныб къаралса, Буруннгу Римде автономия, кеси оноуун джюрюту хакъны тар варианты болгъанды, эмда «'''элефтерия'''» ({{lang-grc|«[[эркинлик]]»}}) атны джюрютгенди. [[Файл:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|мини|250пкс|[[Кант, Иммануил|Иммануил Кант]] (1724—1804)]] Орта ёмюрледе кёб тюрлю '''автономия''' тюбегенди, аланы бир къаууму кърал бирликге эмда бютеулюк [[кърал хакъ]]ны бегиуюне тыйгъыч болгъанды<ref name="автоссылка2" />. == Философия == В [[философия|философии]] ''автономия''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}}</ref> — принцип самостоятельности бытия, направляемого собственным разумом и совестью ([[Кант]])<ref name="автоссылка2" />; способность личности как морального субъекта к самоопределению на основе собственного законодательства, в другом источнике [[Автономия воли]]<ref>[[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]]</ref> — способность [[воля|воли]] ставить самой себе нравственный закон<ref name="автоссылка3" />. Противоположна ''[[Гетерономная этика|гетерономии]]'' субъекта — то есть принятию норм поведения «извне» — без обоснования их необходимости собственным [[мышление]]м. Необходимость автономии была осознана ещё в греческой философии [[Демокрит]]ом и [[Сократ]]ом. Как всеобщий принцип поведения автономия провозглашена [[Лютер, Мартин|Лютером]], выступавшим против [[авторитаризм]]а римско-католической церкви. Проблема автономии была этически осмыслена [[Энтони Эшли Купер, 3-й граф Шефтсбери|Шефтсбери]], [[Хатчесон]]ом, а в теоретически последовательной форме [[Кант, Иммануил|Кантом]] (автономная этика). Моральная автономия позволяет, сохраняя человеческое достоинство и добродетель, быть свободным от произвольности социальных установлений, диктата власти, моды, мнения других и не терять самообладания перед лицом жизненных трудностей и опасностей. == Психология == Парный термин автономии-гетерономии в [[психология|психологии]] и детском [[психоанализ]]е был введён [[Пиаже, Жан|Жаном Пиаже]] для разграничения между гетерономией детей и автономией взрослых. По механике действия он основан на контрасте между [[инфантилизм|инфантильной]] зависимостью и несамостоятельностью детей с одной стороны, и видимой независимостью (или стремлением к независимости) взрослых. Одновременно Пиаже указал на теснейшую взаимосвязь и взаимоперетекание автономии и гетерономии. Например, невротическая зависимость ([[гетерономия (психология)|гетерономия]]) — указывает на болезненное состояние, при котором взрослый человек, который (по внутренней ренте) должен быть автономным, при этом чувствует себя — гетерономным, то есть зависимым. В 1963 году следом за Пиаже [[Эриксон, Эрик Хомбургер|Эрик Эриксон]] ввёл сложный термин: «автономия против стыда и сомнения» — для наиболее точного и подробного обозначения ''второй'' из своих ''восьми'' сформулированных «стадий жизни человека». Приблизительным образом указанная стадия соответствует анальной стадии классической теории психоанализа, при которой (практически буквальным образом) контроль [[сфинктер]]а означает — достижение автономии{{нет АИ|21|06|2016}}. == Государство и право == В [[право|правовом понимании]], автономия — это [[право]], предоставляемое объединениям, сословиям, корпорациям, руководствоваться собственными нормами и правилами в определённых пределах. [[Файл:1930-Adm.-karta-Evropejskoj-chasti-SSSR.-Srednevolzhskij-kraj-MordObl.jpg|мини|250пкс|[[Национальная политика СССР|Национальные автономии]] на Средней [[Волга|Волге]] в 1930 г.: [[Татарская Автономная Советская Социалистическая Республика|ТАССР]], [[Чувашская Автономная Советская Социалистическая Республика|ЧАССР]], [[Марийская автономная область|Марийская]] и [[Мордовская автономная область|Мордовская]] [[Автономная область|автономные области]]]] Теорией государственного управления выделяется самоуправление — реализация децентрализации государственной власти в форме закрепления в нормативно-правовой форме за административно-территориальными единицам государства прав по реализации от лица местного населения возможности и способности определения общественного порядка в вопросах местного значения в определённых сферах под собственную ответственность. Наряду с самоуправлением — равноправием всех административно-территориальных единиц — автономия подразумевает признание автономных прав на определение общественного порядка в некоторых сферах, возможно отличных от прав других единиц. По сферам выделяют автономии административные — в вопросах осуществления организации общественного управления и принятия решений, — и национальные — в реализации особых прав этнических групп. В Средние века были распространены самые обширные и разнообразные автономии. Но и теперь признаётся автономия общин, единений, союзов, корпораций в их внутренних, особенных делах и отношениях. Подобная автономия обеспечивает их свободное развитие, необходимый рост и порядок, благотворно действуя на развитие сил как отдельных членов, так и всей совокупности их в единении или союзе. Кроме того, государство может допускать дожившую до конца [[XIX]] — начала [[XX]] автономию династических родов и дворян-землевладельцев, в той степени, в которой она не противоречит государственному устройству и не выходит из области семейных институтов и наследственного права (фамильные постановления, [[фидеикомисс]]ы, выдел дочерей и т. п.). === Территориальная автономия === [[Территориальная автономия]] — внутреннее самоуправление [[субъект]]ов в государстве или [[федерация|федерации]] ([[конфедерация|конфедерации]]) государств, обладающих самостоятельностью в рамках конституции или закона, позволяющее осуществлять полномочия в сфере локального самоуправления на условиях, отличных от применяющихся к иным субъектам или территориальным единицам (землям, краям, странам, областям (регионам)). Для территориальных субъектов или ''автономий'' характерны наличие следующих, определяющих их правовую основу, признаков: * объективно присущая идентичность (национально-этническая, культурная, религиозная, географическая); * признание и закрепление расширенной, разноплановой, с точки зрения содержания, компетенции по сравнению с иными внутригосударственными территориальными образованиями по осуществлению самоуправления; * персонификация гарантий конституционно-правового статуса по его реализации и защите; * наличие финансовых и иных ресурсов для реализации полномочий в отношении предусмотренных предметов ве́дения.<ref>''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год.</ref> === Национально-территориальная автономия === {{Основная|Национально-территориальная автономия}} [[Национально-территориальная автономия]] — особый автономный статус в государстве или федерации (конфедерации) государств территориальных единиц (земель, краёв, стран, областей (регионов)) со значительной долей населения другой национальности или населения, отличающегося иными особенностями жизнедеятельности своего быта. === Национально-культурная автономия === {{Основная|Национально-культурная автономия}}[[Национально-культурная автономия]] — особая форма национально культурного самоопределения национальных меньшинств. == Христианство == {{Main|Автономная церковь}} ''Автономия'' — самостоятельность [[Поместная церковь|поместной церкви]] в вопросах внутреннего управления от той или иной [[Автокефальная церковь|автокефальной церкви]], в состав которой данная автономная церковь входила ранее на правах [[экзархат]]а или [[епархия|епархии]]. Глава автономной церкви избирается на [[поместный собор|поместном соборе]] с последующим утверждением предстоятелем кириархальной церкви. == Кибернетика == {{main|Самоуправление}} Когда говорится об автономии в человеческом [[организм]]е, [[фирма|фирме]] или [[система|системе]], имеется в виду, что та или иная её часть или определённая [[Функция (математика)|функция]] сама отвечает за своё [[регулирование]]. Это понятие можно перевести как «самоисполнение закона». == Университетская автономия == {{main|Автономия высшего учебного заведения}} '''Школьная автономия'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}}</ref> (Автономия школы) — [[самоуправление]] [[высшая школа|высшей]] (иногда и [[средняя школа|средней]]) школы, выражающееся в известной ограниченности контроля со стороны государства (право школы устанавливать внутренний распорядок, программы и методы, выбирать должностных лиц и преподавателей и тому подобное), и одно из важнейших прав классических университетов. Возникла одновременно с рождением университетов в средневековой Европе (XI—XII вв.). Первоначальное понимание университетской автономии (или «академических свобод») означало судебный иммунитет университетской корпорации относительно светской и духовной властей, то есть неподсудность её членов (профессоров и студентов) любым иным судам, кроме [[Университетский суд|университетского]]{{sfn|РИЭ|2015}}. К средневековым корпоративным правам университетов также относились права самоуправления: выборы каждым факультетом декана из числа своих профессоров, выборы проректора (почётную должность ректора, как правило, занимал высочайший покровитель университета из числа титулованной знати), право самостоятельного пополнения корпорации через выборы новых профессоров. Эти права сохранялись в большинстве европейских университетов до рубежа XVIII—XIX веков. В результате реформ начала XIX века университетами было утрачено большинство их корпоративных прав, но вместе с тем в политике ряда государственных деятелей (в частности [[Гумбольдт, Вильгельм|Вильгельма фон Гумбольдта]] в [[Пруссия|Пруссии]]) подчёркивалось право «автономии науки», свобод преподавания, обучения и научных исследований, которые составляли основные принципы организации классических университетов<ref>{{статья|автор=Андреев А. Ю.|заглавие=АВТОНОМИЯ|ссылка=|язык=|автор издания=|издание=Императорский Московский университет: 1755—1917 : энциклопедический словарь|тип=|место=М.|издательство=Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН)|год=2010|том=|страницы=12—13|isbn=978-5-8243-1429-8|issn=|bibcode=|pmid=}}</ref>. == Профессиональное движение == '''Автономия профессионального движения'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия профессионального движения}}</ref> — законодательно определенное взаимоотношения между [[профессиональный союз|профессиональными союзами]], местной администрацией и государством, руководствоваться собственными, то есть профсоюза, нормативами, нормами и правилами, в определённых в пределах профессионального движения. == Примечания == {{примечания}} {{Викисловарь|автономия}}{{Навигация}} == Литература == * [[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]] * [[s:Призрачная автономия (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «Призрачная автономия», 1903 год.]] * [[s:Малорусский Вопрос и автономия Малороссии (Линниченко)|''Иван Андреевич Линниченко'', «Малорусский Вопрос и автономия Малороссии», 1917 год.]] * {{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}} * {{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}} * {{книга | часть = Автономия университетов | ссылка часть = http://www.olmamedia.ru/histrf/book/avtonomiya-universitetov.html | заглавие = Российская историческая энциклопедия. В 18 томах | ответственный = Ред. Александр Чубарьян | место = М. | издательство = [[Олма медиа групп]] | год = 2015 | том = 1. Аалто - аристократия | страниц = 616 | isbn = 978-5-373-07472-8 | ref = РИЭ}} * ''Гнейст'', Verwaltung, Justiz, Rechtsweg, Staatswerwaltung u. Selbstvervvaltung u. s. w. B., 1870. * ''Л. Штейн'', Учение об управлении / Рус. пер. Спб., 1877. * ''Д. Шовалиев'', Автономия и её признаки. Москва 2011. * {{книга |ref=Meyendorff |год=1989 |заглавие=Imperial unity and Christian divisions: The Church 450-680 A.D |серия=The Church in history |том=2 |место=Crestwood, NY |издательство=St. Vladimir's Seminary Press |isbn=978-0-88-141056-3 |ссылка=https://books.google.com/books?id=6J_YAAAAMAAJ |язык=en |автор=[[Мейендорф, Иван Феофилович|John Meyendorff]]}} * Федеральный закон Российской Федерации № 74-ФЗ «О национально-культурной автономии», от 17 июня 1996 года. * ''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год. == Ссылки == * {{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}} * ''Kastner, Jens.'' [http://www.uni-bielefeld.de/cias/wiki/a_Autonomy.html «Autonomy»] (2015). University Bielefeld {{ВС}}{{перевести|en|Autonomy}}{{Нет источников |дата=2007-11-28}} [[Категория:Самоуправление]] [[Категория:Философские термины]] [[Категория:Социальная философия]] [[Категория:Понятия политической философии]] [[Категория:Международное право]] [[Категория:Философия права]] [[Категория:Кибернетика]] [[Категория:Конституционное право]] a2fz3gd8p9tsvmuwq01xgq6nseg2vcr 126652 126651 2026-09-10T18:15:29Z Къарачайлы 96 /* Философия */ 126652 wikitext text/x-wiki '''Автоно́мия''' ({{lang-grc|[[wikt:αὐτονομία|αὐτονομία]]}}<ref name="автоссылка1">{{ВТ-РСКД|Αὐτονομία}}</ref> туура кёчюрюу — «кеси кесине закон» ← {{lang-grc2|[[wikt:αὐτός#Буруннгу урумча|αὐτος]]}} + {{lang-grc2|[[wikt:νόμος#Буруннгу урумча|νόμος]]}}) — [[кърал]]ны кесини законлары бла оноуун джюрютюрге [[хакъ]]ы, аны бла бирге [[политикалыкъ бойсунмаулукъ]]гъа хакъ<ref name="автоссылка1" />, кеси башына оноу этиу, [[субъект]]ни кеси бегитген [[принцип]]лерини тамалында джюрюрге амалы эмда хакъы. XIX ёмюрню аягъына эм XX ёмюрню башында, ''Автономия'', неда кеси кесине закон <ref name="автоссылка2">{{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}}</ref>, — [[Ара власть|ара правительствону властындан]] [[ич иш]]лени джюрютюуде (джамагъатланы, провинцияланы, бёлгелени д. а. к.) [[бойсунмаулукъ]]лары, кеси оноу джюрютюулериди<ref name="автоссылка3">{{ВТ-МЭСБЕ|Автономия}}</ref>. Къралны къурамындагъы къуралышланы (крайланы, джерлени, къралланы, областланы, республикаланы) [[Территория|территориялыкъ]] ''автономиясы'' - къайсы болса да къралда [[хакъ режим]] кибик, ол неда башха къралны [[хакъ норма]]ла бла белгиленнген, ол территория къуралышны [[статус]]ун джарашдырыуну низамыды, ол [[социал къауумланы]] энчиликлерин эмда/неда территорияланы энчи шартларын таныуну принциплерине таянады эмда ол статусну джашауда бардырыуну, сакълауну эмда къоруулауну мадарлары бла гарантияларыны энчиликлеринде белгиленеди. Къайсы болса да органла бла учреждениелени '''автономиялары''' башчылыкъ этиу, финанс, экономика болургъа боллукъду, эмда, адетдеча, бир органла бла учредждениелеге аланы ишлерини энчиликлери себебли бериледи, ол зат аланы ишлеринде, халкъ бла къралны игилиги ючюн, дженгил, алай демеклик заманында, компетентли бегимле алыргъа онглукъ береди. == Терминни тарихи == Алгъы бурун, [[Антик|антик]] кёзюуде ''автономия'' деб [[Полис (Антик)|грек полислени]] ([[шахар-кърал]]) кеслерини законлары бла оноуларын джюрютюулерине эм бойсунмагъан кърал саналыргъа хакъларына хакъларына айтылгъанды, ол хакъ б. э. д. 397 джылда Перс патчах [[II Артаксеркс]] бла спарталы аскер тамада [[Анталкид]]ни арасында бегитилген [[Анталкид мамырлыкъ]] атлы келишиуден сора танылгъанды, бу келишиуге кёре европачы Грецияны, эмда бешинден къалгъан [[айрымкан]]ны шахарларына бойсунмаулукъ хакъ берилгенди<ref name="автоссылка1" />. Бу кесаматха кёре [[Иония]]дагъы эм Кипрдеги грек шахарла перс патчахха бойсуннгандыла, Эге тенгиздеги айрымканланы полислери уа, хар неде да кеси законлары бла оноуларын джюрютюб, алай а араларында даулада перс монархны къуру тёречиге санагъандыла<ref name = РСКД>{{публикация|автор=Любкер, Ф.|заглавие=Реальный словарь классических древностей по Любкеру|подзаголовок=[в 4-х вып.]|ответственный=Под ред. членов Общества Ф. Гельбке, П. Никитина, М. Пустонского и Ф. Зелинского|место=СПб.|издательство=Тип. А. С. Суворина, О-во классической филологии и педагогики|год=1883—1885}} [https://web.archive.org/web/20170611222747/http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey Вып. I: A—Echo. — 1883] {{Wayback|url=http://enc.biblioclub.ru/Encyclopedia/101776_Realnyy_slovar_klassicheskih_drevnostey |date=20170611222747 }}; Вып. II: Echo—Naenia. — 1884; Вып. III: Naenia—Tegeatis. — 1884; Вып. IV: Tegeatis—до конца. — 1885. — с. 197 — С. 404</ref>. Кечирек [[Буруннгу Рим|буруннгу римлиле]], [[Македон урушла]]ны заманларында, грек полислени Римге къошханларында бу шартланы сакълагъандыла, алай а контроль рим администрациягъа-джарым патчахха кёчгенди. Римлиле полислеге кеслерини ачхаларын да басаргъа эркилик бергендиле, алай а ачханы юсюнде кърал башчыны - [[суверен]]ни, патчахны сураты болургъа болмагъанды<ref name="РСКД" /> <ref name="автоссылка1" />. Бютеулей алыныб къаралса, Буруннгу Римде автономия, кеси оноуун джюрюту хакъны тар варианты болгъанды, эмда «'''элефтерия'''» ({{lang-grc|«[[эркинлик]]»}}) атны джюрютгенди. [[Файл:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|мини|250пкс|[[Кант, Иммануил|Иммануил Кант]] (1724—1804)]] Орта ёмюрледе кёб тюрлю '''автономия''' тюбегенди, аланы бир къаууму кърал бирликге эмда бютеулюк [[кърал хакъ]]ны бегиуюне тыйгъыч болгъанды<ref name="автоссылка2" />. == Философия == [[Философия]]да ''автономия''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}}</ref> — бар болууну, ёз акъыл эмда уят бла сюремленнген принципиди ([[Кант]])<ref name="автоссылка2" />; биреуню мораль субъект кибик кеси джорукъларыны тамалында кеси джолун сайлаялыууду, башха къайнакъда [[Кесамат эркинлик]]<ref>[[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]]</ref> — [[иннетлилик]]ни кеси кесине намыс джорукъланы салыргъа амалы<ref name="автоссылка3" />. Субъектни ''[[Гетероном этика|гетерономиясына]]''- ол демеклик халини мардараларын кеси оюму бла тутхуч бериуню орнуна, тышындан алыугъа чюйре келеди. Необходимость автономии была осознана ещё в греческой философии [[Демокрит]]ом и [[Сократ]]ом. Как всеобщий принцип поведения автономия провозглашена [[Лютер, Мартин|Лютером]], выступавшим против [[авторитаризм]]а римско-католической церкви. Проблема автономии была этически осмыслена [[Энтони Эшли Купер, 3-й граф Шефтсбери|Шефтсбери]], [[Хатчесон]]ом, а в теоретически последовательной форме [[Кант, Иммануил|Кантом]] (автономная этика). Моральная автономия позволяет, сохраняя человеческое достоинство и добродетель, быть свободным от произвольности социальных установлений, диктата власти, моды, мнения других и не терять самообладания перед лицом жизненных трудностей и опасностей. == Психология == Парный термин автономии-гетерономии в [[психология|психологии]] и детском [[психоанализ]]е был введён [[Пиаже, Жан|Жаном Пиаже]] для разграничения между гетерономией детей и автономией взрослых. По механике действия он основан на контрасте между [[инфантилизм|инфантильной]] зависимостью и несамостоятельностью детей с одной стороны, и видимой независимостью (или стремлением к независимости) взрослых. Одновременно Пиаже указал на теснейшую взаимосвязь и взаимоперетекание автономии и гетерономии. Например, невротическая зависимость ([[гетерономия (психология)|гетерономия]]) — указывает на болезненное состояние, при котором взрослый человек, который (по внутренней ренте) должен быть автономным, при этом чувствует себя — гетерономным, то есть зависимым. В 1963 году следом за Пиаже [[Эриксон, Эрик Хомбургер|Эрик Эриксон]] ввёл сложный термин: «автономия против стыда и сомнения» — для наиболее точного и подробного обозначения ''второй'' из своих ''восьми'' сформулированных «стадий жизни человека». Приблизительным образом указанная стадия соответствует анальной стадии классической теории психоанализа, при которой (практически буквальным образом) контроль [[сфинктер]]а означает — достижение автономии{{нет АИ|21|06|2016}}. == Государство и право == В [[право|правовом понимании]], автономия — это [[право]], предоставляемое объединениям, сословиям, корпорациям, руководствоваться собственными нормами и правилами в определённых пределах. [[Файл:1930-Adm.-karta-Evropejskoj-chasti-SSSR.-Srednevolzhskij-kraj-MordObl.jpg|мини|250пкс|[[Национальная политика СССР|Национальные автономии]] на Средней [[Волга|Волге]] в 1930 г.: [[Татарская Автономная Советская Социалистическая Республика|ТАССР]], [[Чувашская Автономная Советская Социалистическая Республика|ЧАССР]], [[Марийская автономная область|Марийская]] и [[Мордовская автономная область|Мордовская]] [[Автономная область|автономные области]]]] Теорией государственного управления выделяется самоуправление — реализация децентрализации государственной власти в форме закрепления в нормативно-правовой форме за административно-территориальными единицам государства прав по реализации от лица местного населения возможности и способности определения общественного порядка в вопросах местного значения в определённых сферах под собственную ответственность. Наряду с самоуправлением — равноправием всех административно-территориальных единиц — автономия подразумевает признание автономных прав на определение общественного порядка в некоторых сферах, возможно отличных от прав других единиц. По сферам выделяют автономии административные — в вопросах осуществления организации общественного управления и принятия решений, — и национальные — в реализации особых прав этнических групп. В Средние века были распространены самые обширные и разнообразные автономии. Но и теперь признаётся автономия общин, единений, союзов, корпораций в их внутренних, особенных делах и отношениях. Подобная автономия обеспечивает их свободное развитие, необходимый рост и порядок, благотворно действуя на развитие сил как отдельных членов, так и всей совокупности их в единении или союзе. Кроме того, государство может допускать дожившую до конца [[XIX]] — начала [[XX]] автономию династических родов и дворян-землевладельцев, в той степени, в которой она не противоречит государственному устройству и не выходит из области семейных институтов и наследственного права (фамильные постановления, [[фидеикомисс]]ы, выдел дочерей и т. п.). === Территориальная автономия === [[Территориальная автономия]] — внутреннее самоуправление [[субъект]]ов в государстве или [[федерация|федерации]] ([[конфедерация|конфедерации]]) государств, обладающих самостоятельностью в рамках конституции или закона, позволяющее осуществлять полномочия в сфере локального самоуправления на условиях, отличных от применяющихся к иным субъектам или территориальным единицам (землям, краям, странам, областям (регионам)). Для территориальных субъектов или ''автономий'' характерны наличие следующих, определяющих их правовую основу, признаков: * объективно присущая идентичность (национально-этническая, культурная, религиозная, географическая); * признание и закрепление расширенной, разноплановой, с точки зрения содержания, компетенции по сравнению с иными внутригосударственными территориальными образованиями по осуществлению самоуправления; * персонификация гарантий конституционно-правового статуса по его реализации и защите; * наличие финансовых и иных ресурсов для реализации полномочий в отношении предусмотренных предметов ве́дения.<ref>''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год.</ref> === Национально-территориальная автономия === {{Основная|Национально-территориальная автономия}} [[Национально-территориальная автономия]] — особый автономный статус в государстве или федерации (конфедерации) государств территориальных единиц (земель, краёв, стран, областей (регионов)) со значительной долей населения другой национальности или населения, отличающегося иными особенностями жизнедеятельности своего быта. === Национально-культурная автономия === {{Основная|Национально-культурная автономия}}[[Национально-культурная автономия]] — особая форма национально культурного самоопределения национальных меньшинств. == Христианство == {{Main|Автономная церковь}} ''Автономия'' — самостоятельность [[Поместная церковь|поместной церкви]] в вопросах внутреннего управления от той или иной [[Автокефальная церковь|автокефальной церкви]], в состав которой данная автономная церковь входила ранее на правах [[экзархат]]а или [[епархия|епархии]]. Глава автономной церкви избирается на [[поместный собор|поместном соборе]] с последующим утверждением предстоятелем кириархальной церкви. == Кибернетика == {{main|Самоуправление}} Когда говорится об автономии в человеческом [[организм]]е, [[фирма|фирме]] или [[система|системе]], имеется в виду, что та или иная её часть или определённая [[Функция (математика)|функция]] сама отвечает за своё [[регулирование]]. Это понятие можно перевести как «самоисполнение закона». == Университетская автономия == {{main|Автономия высшего учебного заведения}} '''Школьная автономия'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}}</ref> (Автономия школы) — [[самоуправление]] [[высшая школа|высшей]] (иногда и [[средняя школа|средней]]) школы, выражающееся в известной ограниченности контроля со стороны государства (право школы устанавливать внутренний распорядок, программы и методы, выбирать должностных лиц и преподавателей и тому подобное), и одно из важнейших прав классических университетов. Возникла одновременно с рождением университетов в средневековой Европе (XI—XII вв.). Первоначальное понимание университетской автономии (или «академических свобод») означало судебный иммунитет университетской корпорации относительно светской и духовной властей, то есть неподсудность её членов (профессоров и студентов) любым иным судам, кроме [[Университетский суд|университетского]]{{sfn|РИЭ|2015}}. К средневековым корпоративным правам университетов также относились права самоуправления: выборы каждым факультетом декана из числа своих профессоров, выборы проректора (почётную должность ректора, как правило, занимал высочайший покровитель университета из числа титулованной знати), право самостоятельного пополнения корпорации через выборы новых профессоров. Эти права сохранялись в большинстве европейских университетов до рубежа XVIII—XIX веков. В результате реформ начала XIX века университетами было утрачено большинство их корпоративных прав, но вместе с тем в политике ряда государственных деятелей (в частности [[Гумбольдт, Вильгельм|Вильгельма фон Гумбольдта]] в [[Пруссия|Пруссии]]) подчёркивалось право «автономии науки», свобод преподавания, обучения и научных исследований, которые составляли основные принципы организации классических университетов<ref>{{статья|автор=Андреев А. Ю.|заглавие=АВТОНОМИЯ|ссылка=|язык=|автор издания=|издание=Императорский Московский университет: 1755—1917 : энциклопедический словарь|тип=|место=М.|издательство=Российская политическая энциклопедия (РОССПЭН)|год=2010|том=|страницы=12—13|isbn=978-5-8243-1429-8|issn=|bibcode=|pmid=}}</ref>. == Профессиональное движение == '''Автономия профессионального движения'''<ref>{{ВТ-БСЭ1|Автономия профессионального движения}}</ref> — законодательно определенное взаимоотношения между [[профессиональный союз|профессиональными союзами]], местной администрацией и государством, руководствоваться собственными, то есть профсоюза, нормативами, нормами и правилами, в определённых в пределах профессионального движения. == Примечания == {{примечания}} {{Викисловарь|автономия}}{{Навигация}} == Литература == * [[s:По поводу взгляда Канта на автономию воли (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «По поводу взгляда Канта на автономию воли», 1903 год.]] * [[s:Призрачная автономия (Федоров)|''Николай Федорович Федоров'', «Призрачная автономия», 1903 год.]] * [[s:Малорусский Вопрос и автономия Малороссии (Линниченко)|''Иван Андреевич Линниченко'', «Малорусский Вопрос и автономия Малороссии», 1917 год.]] * {{ВТ-БСЭ1|Автономия, в философии}} * {{ВТ-БСЭ1|Школьная автономия}} * {{книга | часть = Автономия университетов | ссылка часть = http://www.olmamedia.ru/histrf/book/avtonomiya-universitetov.html | заглавие = Российская историческая энциклопедия. В 18 томах | ответственный = Ред. Александр Чубарьян | место = М. | издательство = [[Олма медиа групп]] | год = 2015 | том = 1. Аалто - аристократия | страниц = 616 | isbn = 978-5-373-07472-8 | ref = РИЭ}} * ''Гнейст'', Verwaltung, Justiz, Rechtsweg, Staatswerwaltung u. Selbstvervvaltung u. s. w. B., 1870. * ''Л. Штейн'', Учение об управлении / Рус. пер. Спб., 1877. * ''Д. Шовалиев'', Автономия и её признаки. Москва 2011. * {{книга |ref=Meyendorff |год=1989 |заглавие=Imperial unity and Christian divisions: The Church 450-680 A.D |серия=The Church in history |том=2 |место=Crestwood, NY |издательство=St. Vladimir's Seminary Press |isbn=978-0-88-141056-3 |ссылка=https://books.google.com/books?id=6J_YAAAAMAAJ |язык=en |автор=[[Мейендорф, Иван Феофилович|John Meyendorff]]}} * Федеральный закон Российской Федерации № 74-ФЗ «О национально-культурной автономии», от 17 июня 1996 года. * ''И. В. Ирхин'', «Основные сценарии формирования территориальных автономий в современном мире (конституционно-правовой аспект)», 2019 год. == Ссылки == * {{ВТ-ЭСБЕ|Автономия}} * ''Kastner, Jens.'' [http://www.uni-bielefeld.de/cias/wiki/a_Autonomy.html «Autonomy»] (2015). University Bielefeld {{ВС}}{{перевести|en|Autonomy}}{{Нет источников |дата=2007-11-28}} [[Категория:Самоуправление]] [[Категория:Философские термины]] [[Категория:Социальная философия]] [[Категория:Понятия политической философии]] [[Категория:Международное право]] [[Категория:Философия права]] [[Категория:Кибернетика]] [[Категория:Конституционное право]] 3l6gahrezikweu5l0qxcbu2pthlh597 Автономиял 0 19612 126647 2026-09-10T16:53:50Z Къарачайлы 96 Къарачайлы, [[Автономиял]] бетни атын [[Автономия]] деб тюрлендирди: Халатлы аты 126647 wikitext text/x-wiki #джибериу [[Автономия]] 64zvhowputfvq6t98avqgcxoz782o0m Эльбуздукъ 0 19613 126654 2026-09-10T21:16:25Z DarqaviPalladin 4737 DarqaviPalladin, [[Эльбуздукъ]] бетни атын [[Кърымшаухалланы Эльбуздукъ]] деб тюрлендирди 126654 wikitext text/x-wiki #джибериу [[Кърымшаухалланы Эльбуздукъ]] abvqa5mfgifmhbefumnxm94s6a6sq6y Кърым Шаухал улу Ислам 0 19614 126656 2026-09-10T21:53:42Z DarqaviPalladin 4737 DarqaviPalladin, [[Кърым Шаухал улу Ислам]] бетни атын [[Кърымшаухалланы Ислам (Олий)]] деб тюрлендирди 126656 wikitext text/x-wiki #джибериу [[Кърымшаухалланы Ислам (Олий)]] lkjl80825aj8n4g8vga6qjkd86nw6pl Категория:Кърымшаухаллары 14 19615 126667 2026-09-10T22:38:07Z DarqaviPalladin 4737 Бет къуралды: '{{catmain}} [[Категория:Къарачайны бийлери]]' 126667 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категория:Къарачайны бийлери]] 56yfnsfyjtj8c7b1rl82zipd3qr4ss6 Кърымшаухаллары 0 19616 126668 2026-09-10T22:42:17Z DarqaviPalladin 4737 Бет къуралды: 'Кърымшаухаллары (орус. Крымшамхаловы) — Къарачайны фахмуллу, айтылгъан бий эмда олий тукъуму.' 126668 wikitext text/x-wiki Кърымшаухаллары (орус. Крымшамхаловы) — Къарачайны фахмуллу, айтылгъан бий эмда олий тукъуму. db3ntprmqou34qxlmtyaax4jxis53fb 126669 126668 2026-09-10T22:44:14Z DarqaviPalladin 4737 126669 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухаллары''' (орус. Крымшамхаловы) — [[Къарачай|Къарачайны]] фахмуллу, айтылгъан бий эмда олий тукъуму. == Белгиле == pst40d5n37hez6iy39nj2w5xwdff7vj 126670 126669 2026-09-10T22:45:09Z DarqaviPalladin 4737 /* Белгиле */ 126670 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухаллары''' (орус. Крымшамхаловы) — [[Къарачай|Къарачайны]] фахмуллу, айтылгъан бий эмда олий тукъуму. == Белгиле == [[Категория:Кърымшаухаллары]] qu4liit9re865ob6o6uze6tng2dltqa 126677 126670 2026-09-10T23:17:42Z DarqaviPalladin 4737 126677 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухаллары''' ({{lang-ru|Крымшамхаловы}}) — [[Къарачай|Къарачайны]] фахмуллу, айтылгъан бий эмда олий тукъуму. == Белгиле == [[Категория:Кърымшаухаллары]] bhioujkibb7bqj6k2hxf2e16y8qn6wd Кърымшаухалланы Хамзат 0 19617 126671 2026-09-10T22:46:19Z DarqaviPalladin 4737 Бет къуралды: 'Кърымшаухалланы Хамзат' 126671 wikitext text/x-wiki Кърымшаухалланы Хамзат r83y04mr8ub0i30n9rtp421hkgy5qh2 126672 126671 2026-09-10T22:49:03Z DarqaviPalladin 4737 126672 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Басханукъну джашы Хамзат''' (''Къырымшаухалланы Басханукъну джашы Хамзат''); 23 февраля 1917, Теберда, Российская империя — 2 октября 1985, Нальчик, СССР, — советский скульптор, художник, заслуженный художник РСФСР (1979). == Белгиле == kfrvg6rfkc433irslukwrd1nerply90 126673 126672 2026-09-10T22:49:55Z DarqaviPalladin 4737 126673 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Басханукъну джашы Хамзат''' ({{lang-ru|Хамза́т Басханукович Крымшамха́лов}}); 23 февраля 1917, Теберда, Российская империя — 2 октября 1985, Нальчик, СССР, — советский скульптор, художник, заслуженный художник РСФСР (1979). == Белгиле == rjr312lslzhqeb1ljel6x6idehui48r 126674 126673 2026-09-10T23:12:26Z DarqaviPalladin 4737 126674 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Басханукъну джашы Хамзат''' ({{lang-ru|Хамза́т Басханукович Крымшамха́лов}}); туугъаны [[1917 джыл|1917 джылны]] 23 февралда, [[Теберди]], [[Росей империя|Россей империя]] — ёлгени [[1985 джыл|1985 джылны]] 2 октябрында, [[Налчыкъ]], [[Совет Социалист Республикаланы Бирлешиу|ССРБ]]) — совет скульптору, суратчы, [[Росей Совет Федератив Социалист Республика|РСФСР]]-ни махтаулу суратчысы (1979). == Биографиясы == Хамзан Къарачайны айтылгъан Кърымшамхалланы бий тукъумдан чыкъгъанды. Аны уллу атасы [[Кърымшаухалланы Ислам (Олий)|Кърымшаухалланы Ачахматны джашы Ислам]] Къарачайны олийи болгъанды, [[1828 джыл|1828-чи джылда]] Хасаука къазауатдан сора Къарачайны [[Росей империя|Россиягъа]] къошууну юсюнден мамырлыкъ кесаматха къол салгъанды. Атасы патчах офицер, штабс-капитан Кърымшаухалланы Басханукъ. Бири атасыны къарнашы белгили назмучу, суратчы, джарыкъчы [[Кърымшаухалланы Ислам|Кърымшаухалланы Ислам (Ислам Тебердичи)]], башхасы — патчах полковник [[Кърымшаухалланы Мырзакул]]. Кърымшамхалланы Хамзатны анасы малкъар бийледен, Абайланы Мисостну къызы Гошаях. Ана джанындан къарт атасы белгили эресей этнограф, публицист [[Абайланы Мисост|Абайланы Кючюкню джашы Мисостду]]. == Белгиле == gj4sbxxv34s96zys94rw00wqgtasqhd 126675 126674 2026-09-10T23:14:16Z DarqaviPalladin 4737 /* Белгиле */ 126675 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Басханукъну джашы Хамзат''' ({{lang-ru|Хамза́т Басханукович Крымшамха́лов}}); туугъаны [[1917 джыл|1917 джылны]] 23 февралда, [[Теберди]], [[Росей империя|Россей империя]] — ёлгени [[1985 джыл|1985 джылны]] 2 октябрында, [[Налчыкъ]], [[Совет Социалист Республикаланы Бирлешиу|ССРБ]]) — совет скульптору, суратчы, [[Росей Совет Федератив Социалист Республика|РСФСР]]-ни махтаулу суратчысы (1979). == Биографиясы == Хамзан Къарачайны айтылгъан Кърымшамхалланы бий тукъумдан чыкъгъанды. Аны уллу атасы [[Кърымшаухалланы Ислам (Олий)|Кърымшаухалланы Ачахматны джашы Ислам]] Къарачайны олийи болгъанды, [[1828 джыл|1828-чи джылда]] Хасаука къазауатдан сора Къарачайны [[Росей империя|Россиягъа]] къошууну юсюнден мамырлыкъ кесаматха къол салгъанды. Атасы патчах офицер, штабс-капитан Кърымшаухалланы Басханукъ. Бири атасыны къарнашы белгили назмучу, суратчы, джарыкъчы [[Кърымшаухалланы Ислам|Кърымшаухалланы Ислам (Ислам Тебердичи)]], башхасы — патчах полковник [[Кърымшаухалланы Мырзакул]]. Кърымшамхалланы Хамзатны анасы малкъар бийледен, Абайланы Мисостну къызы Гошаях. Ана джанындан къарт атасы белгили эресей этнограф, публицист [[Абайланы Мисост|Абайланы Кючюкню джашы Мисостду]]. == Белгиле == [[Категория:Кърымшаухаллары]] [[Категория:Къарачайны суратчилары]] [[Категория:Къарачайны скульпторлары]] clcv4zhqmxgb8kumbii7cymo1k5f0i4 126676 126675 2026-09-10T23:16:31Z DarqaviPalladin 4737 /* Биографиясы */ 126676 wikitext text/x-wiki '''Кърымшаухалланы Басханукъну джашы Хамзат''' ({{lang-ru|Хамза́т Басханукович Крымшамха́лов}}); туугъаны [[1917 джыл|1917 джылны]] 23 февралда, [[Теберди]], [[Росей империя|Россей империя]] — ёлгени [[1985 джыл|1985 джылны]] 2 октябрында, [[Налчыкъ]], [[Совет Социалист Республикаланы Бирлешиу|ССРБ]]) — совет скульптору, суратчы, [[Росей Совет Федератив Социалист Республика|РСФСР]]-ни махтаулу суратчысы (1979). == Биографиясы == Хамзан Къарачайны айтылгъан [[Кърымшаухаллары|Кърымшаухалланы]] бий тукъумдан чыкъгъанды. Аны уллу атасы [[Кърымшаухалланы Ислам (Олий)|Кърымшаухалланы Ачахматны джашы Ислам]] Къарачайны олийи болгъанды, [[1828 джыл|1828-чи джылда]] Хасаука къазауатдан сора Къарачайны [[Росей империя|Россиягъа]] къошууну юсюнден мамырлыкъ кесаматха къол салгъанды. Атасы патчах офицер, штабс-капитан [[Кърымшаухалланы Басханукъ]]. Бири атасыны къарнашы белгили назмучу, суратчы, джарыкъчы [[Кърымшаухалланы Ислам|Кърымшаухалланы Ислам (Ислам Тебердичи)]], башхасы — патчах полковник [[Кърымшаухалланы Мырзакул]]. Кърымшаухалланы Хамзатны анасы малкъар бийледен, Абайланы Мисостну къызы Гошаях. Ана джанындан къарт атасы белгили эресей этнограф, публицист [[Абайланы Мисост|Абайланы Кючюкню джашы Мисостду]]. == Белгиле == [[Категория:Кърымшаухаллары]] [[Категория:Къарачайны суратчилары]] [[Категория:Къарачайны скульпторлары]] 6kw1o8qwcmxjq43j0gwfdc9j1v561zw