کرٛیٚہنہٕ ماز

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ks">
  <siteinfo>
    <sitename>وِکیٖپیٖڈیا</sitename>
    <dbname>kswiki</dbname>
    <base>https://ks.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%8E%DB%81%D9%8E%D9%85_%D8%B5%D9%8E%D9%81%DB%81%D9%95</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">میڈیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">خاص</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">کَتھ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">رُکُن</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">رُکُن کَتھ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">وِکیٖپیٖڈیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">وِکیٖپیٖڈیا کَتھ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فَیِل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فَیِل کَتھ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">میٖڈیاوِکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">میٖڈیاوِکی کَتھ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">فرما</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">فرما کَتھ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">مَدَتھ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">مَدَتھ کَتھ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">زٲژ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">زٲژ کَتھ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>کرٛیٚہنہٕ ماز</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10595</id>
    <revision>
      <id>142019</id>
      <parentid>76149</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>142019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1123" sha1="0gclk378wqmwk31is9cry3spgtvn38n" xml:space="preserve">{{مولوٗماتھ
| bgcolor = Grey
| titletextcolor = White
| لوگو = Liver 01 animation1.gif
| تَصویٖر = Anatomy Abdomen Tiesworks ks.jpg
}}

'''کرٛیٚہنہٕ ماز''' چھُ جِسمُک اَکھ بۄڈ أندرِم تان یُس یِڈ مَنٛز آسان چھُ۔ اَتھ چھِ اَنٛگریٖزی مَنٛز Liver وَنان.&lt;ref&gt;{{کٲشِر ڈِکشَنری|جِلٕد=5|صَفہٕ=89}}&lt;/ref&gt; اَتھ مَنٛز چھِ [[پرٛوٹیٖن]] تہٕ باقی کمیٲیی چیٖز بَنان۔ [[اِنسان|اِنسانَس]] مَنٛز چھُ کرٛیٚہنہٕ ماز [[یَڈ]] ۂندِس دوُچھنِس ہیرمِس حِصَس مَنٛز موٚجود.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Elias|first=Hans|last2=Bengelsdorf|first2=Herbert|date=1952|title=THE STRUCTURE OF THE LIVER OF VERTEBRATES|url=https://www.karger.com/Article/FullText/140715|journal=Cells Tissues Organs|language=en|volume=14|issue=4|pages=297–337|doi=10.1159/000140715|issn=1422-6405}}&lt;/ref&gt;

== بیٚیہِ وُچھِو ==
* [[فیٹی کرٛیٚہنہٕ ماز]]

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}

[[زٲژ:تان]]</text>
      <sha1>0gclk378wqmwk31is9cry3spgtvn38n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کانٛگٕرِ کَنسَر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11036</id>
    <revision>
      <id>141998</id>
      <parentid>141835</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1580" sha1="ptj1tw5j4mvxpxrbdfmydf13n8syslu" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition/Wikidata}}

'''کانٛگٕرِ کَنسَر''' ({{lang-en|Kangri Cancer}}) چھُ مٕسلہٕ [[کَنسَر|کَنسرُک]] اَکھ قسٕم۔ یہِ چھُ صِرف [[جۆم تہٕ کٔشیٖر|کٔشیٖرِ]] مَنٛز لَبنہٕ یِوان۔ یہِ چھُ نِچہٕ یٔڈ بۄنہٕ پؠٹھ مَندلَن تام گَژھان، تہٕ یہِ چھُ [[کانٛگٕر]] ۂند اِستِمال سٟتؠ گَژھان۔ اَمُک پرٛون رِکاڈ چھُ کٔشیٖر ۂند [[ڈاکٹر|ڈاکٹرو]] 1881 مَنٛز کَشمیٖر مِشَن ہَسپتال دَرٕج کۄرمُٹ تہٕ اَمُک اصل وَجَہ آو 20 صدی مَنٛز آرٹھور نیوی سٔند دٔسؠ لَبنہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=McCulloch|first=H. D.|title=“KANGRI CANCER”: A PHYSIOLOGICAL ASPECT|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2336016/|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=2595|pages=912–913|issn=0007-1447|pmc=2336016}}&lt;/ref&gt;

اَمہِ بؠمار مُتلِق مَعلوٗمات ٲسِتھ، وُنہٕ چھِ اَمہِ بؠمار ۂند مٔریٖز دَرٕج کَرنہٕ یِوان۔

== عَلامژٕ ==
عام طور (80%) چھُ سُکیمُوَس سیل کارسِنوما اَلٹراوایلٹ ریڈیشنَن سٟتؠ مُنسَلِق کَرنہٕ یِوان۔

== تَشخیٖص ==

== یَلاج ==
سرجری یا ریڈیوتھرپی

== بیٚیہِ وُچھِو ==
* [[بَچہٕ دانہِ ہُنٛد کَنسَر]]

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}

[[زٲژ:بؠمٲرؠ]]</text>
      <sha1>ptj1tw5j4mvxpxrbdfmydf13n8syslu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وِکیٖپیٖڈیا:رُکُن فِہرِست اؠڈِٹ تَعداد مُطٲبِق</title>
    <ns>4</ns>
    <id>14505</id>
    <revision>
      <id>142002</id>
      <parentid>141813</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>Updated List of Wikipedians</comment>
      <origin>142002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1459" sha1="ieiow7q9vf1ffog5o9mj2yxl418mcg3" xml:space="preserve">== List of Wikipedians by number of edits ==
&lt;div style=&quot;direction:ltr&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;white-space:nowrap;&quot;
! No.
! User
! Edit count
|-
| 1
| [[User: آیات محراج | آیات محراج]]
| [[Special:Contributions/آیات محراج|31312]]
|-
| 2
| &lt;small&gt;&lt;sub&gt;&lt;span style=&quot;color:grey;&quot;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/sub&gt;&lt;/small&gt;[[User:511KeV|&lt;span style=&quot;font-family:sans-serif; color:#FF1100; text-shadow:.2em .2em .4em #AfAfB1;&quot;&gt;'''511KeV'''&lt;/span&gt;]]  [[User_talk:511KeV|&lt;sup&gt; '' (کتھ باتھ)''&lt;/sup&gt;]]
| [[Special:Contributions/511KeV|21524]]
|-
| 3
| [[User:Nadeemulhaqmir-bot|&lt;span style=&quot;font-weight: 700; font-family: cursive;color: #41bf14;text-shadow: -1px 1px 0px #030318;&quot;&gt;Mir-Bot&lt;/span&gt;🍁]][[User_talk:Nadeemulhaqmir-bot|&lt;sup&gt;Talk&lt;/sup&gt;]]
| [[Special:Contributions/Nadeemulhaqmir-bot|13183]]
|-
| 4
| [[User: Uhaas bot | Uhaas bot]]
| [[Special:Contributions/Uhaas bot|11723]]
|-
| 5
| [[User: SieBot | SieBot]]
| [[Special:Contributions/SieBot|2432]]
|-
| 6
| [[User: Xqbot | Xqbot]]
| [[Special:Contributions/Xqbot|2374]]
|-
| 7
| [[User: Humzah Rouf Phumboo | Humzah Rouf Phumboo]]
| [[Special:Contributions/Humzah Rouf Phumboo|2268]]
|-
| 8
| [[User: SakuraBot | SakuraBot]]
| [[Special:Contributions/SakuraBot|2230]]
|-
| 9
| [[User: Koshur | Koshur]]
| [[Special:Contributions/Koshur|2227]]
|-
| 10
| [[User:Rishabhbhat|Rishabhbhat]] ([[User talk:Rishabhbhat|कथ]])
| [[Special:Contributions/Rishabhbhat|1669]]
|-
|} 
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>ieiow7q9vf1ffog5o9mj2yxl418mcg3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایچ آے وی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19240</id>
    <revision>
      <id>141995</id>
      <parentid>141870</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6161" sha1="l8mjtpsyg2rw2gbolxedpw1rywa9pb1" xml:space="preserve">{{مولوٗماتھ}}
انسٲنی امیونو ڈیفیشینسی وایرس ('''ایچ۔آے۔وی/ایچ-آیی-وی''') چھ لینٹو وایرسٕچ زٕ زٲژ (ریٹو وایرسک اَکھ ذیلی گروپ یس انسانن بیمار چھُ کران) ۔ وختَس سٟتؠ سٟتؠ، تم چھ ایکوایرڈ [[ایڈٕس|امیونو ڈیفیشینسی سنڈروم]] سبب بنان (ایڈز) اَکھ یژھ حالت یَتھ مَنٛز مدافعتی نظام ترقی پسند ناکٲمی زندگی ہنٛد خطرٕ موقعہٕ سٟتؠ انفیکشن تہٕ [[کَنسَر|کینسر۔]] ترقی کرنک اجازت دیوان چھ۔&lt;ref name=&quot;pmid8493571&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Weiss RA|date=May 1993|title=How does HIV cause AIDS?|journal=Science|volume=260|issue=5112|pages=1273–9|bibcode=1993Sci...260.1273W|doi=10.1126/science.8493571|pmid=8493571}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid18947296&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Douek DC, Roederer M, Koup RA|year=2009|title=Emerging Concepts in the Immunopathogenesis of AIDS|journal=Annual Review of Medicine|volume=60|pages=471–84|doi=10.1146/annurev.med.60.041807.123549|pmc=2716400|pmid=18947296}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid27611681&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Powell MK, Benková K, Selinger P, Dogoši M, Kinkorová Luňáčková I, Koutníková H, Laštíková J, Roubíčková A, Špůrková Z, Laclová L, Eis V, Šach J, Heneberg P|year=2016|title=Opportunistic Infections in HIV-Infected Patients Differ Strongly in Frequencies and Spectra between Patients with Low CD4+ Cell Counts Examined Postmortem and Compensated Patients Examined Antemortem Irrespective of the HAART Era|journal=PLOS ONE|volume=11|issue=9|pages=e0162704|bibcode=2016PLoSO..1162704P|doi=10.1371/journal.pone.0162704|pmc=5017746|pmid=27611681|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; علاجہٕ ورٲیہٕ، ایچ آی وی کہ ذیلی قٕسم کہ لحاظٕ چھ ایچ آی وی سٟتؠ انفیکشن پتہٕ زندٕ روزنک اوسط وختٕک تخمینہٕ 9 پیٹھہٕ 11 وری تام آسان۔&lt;ref name=&quot;UNAIDS2007&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=UNAIDS|last2=WHO|date=December 2007|title=2007 AIDS epidemic update|url=https://data.unaids.org/pub/epislides/2007/2007_epiupdate_en.pdf#page16|page=16}}&lt;/ref&gt;

زیٛادٕ تر معاملاتن مَنٛز چھِ ایچ آیی وی جنسی طور پٲٹھؠ منتقل گژھن وول انفیکشن تہٕ چھ خون، پری ایجکولیٹ، مٕچھ semen تہٕ زنانہٕ ہنٛدس شرمگاہ کہِ فلیوڈو سٟتؠ رابطک ذریعہٕ[[ایڈٕس|چھ گژھان۔]]&lt;ref name=&quot;PARTNER2-2019&quot;&gt;{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Rodger AJ, Cambiano V, Bruun T, Vernazza P, Collins S, Degen O, Corbelli GM, Estrada V, Geretti AM, Beloukas A, Raben D, Coll P, Antinori A, Nwokolo N, Rieger A, Prins JM, Blaxhult A, Weber R, Van Eeden A, Brockmeyer NH, Clarke A, Del Romero Guerrero J, Raffi F, Bogner JR, Wandeler G, Gerstoft J, Gutiérrez F, Brinkman K, Kitchen M, Ostergaard L, Leon A, Ristola M, Jessen H, Stellbrink HJ, Phillips AN, Lundgren J|date=June 2019|title=Risk of HIV transmission through condomless sex in serodifferent gay couples with the HIV-positive partner taking suppressive antiretroviral therapy (PARTNER): final results of a multicentre, prospective, observational study|journal=Lancet|volume=393|issue=10189|pages=2428–2438|doi=10.1016/S0140-6736(19)30418-0|pmc=6584382|pmid=31056293|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fauci-JAMA&quot;&gt;{{Cite journal|author-link3=Anthony S. Fauci|vauthors=Eisinger RW, Dieffenbach CW, Fauci AS|date=February 2019|title=HIV Viral Load and Transmissibility of HIV Infection: Undetectable Equals Untransmittable|journal=JAMA|volume=321|issue=5|pages=451–452|doi=10.1001/jama.2018.21167|pmid=30629090}}&lt;/ref&gt; حمل۔ دوران ہیکہ اَکھ بیمار ماجہ پیٹھہٕ تہند بچس تام غٲر جنسی منتقلی گژھتھ، زچنہٕ وز ہیکہ تیم سٕنٛد خون یا شرمگاہ کہ فلیوڈو کہ ایکسپوزر کہ ذریعہ تہٕ چھاتی ہنٛد دۄدٕ کہ ذریعہ تہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Mabuka J, Nduati R, Odem-Davis K, Peterson D, Overbaugh J|year=2012|title=HIV-Specific Antibodies Capable of ADCC Are Common in Breastmilk and Are Associated with Reduced Risk of Transmission in Women with High Viral Loads|journal=PLOS Pathogens|volume=8|issue=6|pages=e1002739|doi=10.1371/journal.ppat.1002739|pmc=3375288|pmid=22719248|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|title=Anthropology and public health : bridging differences in culture and society|date=2009|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-537464-3|veditors=Hahn RA, Inhorn MC|edition=2nd|location=Oxford|pages=449|oclc=192042314}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mead&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mead MN|year=2008|title=Contaminants in human milk: weighing the risks against the benefits of breastfeeding|url=http://www.ehponline.org/members/2008/116-10/focus.html|url-status=dead|journal=Environmental Health Perspectives|volume=116|issue=10|pages=A426–34|doi=10.1289/ehp.116-a426|pmc=2569122|pmid=18941560|archive-url=https://web.archive.org/web/20081106182431/http://www.ehponline.org/members/2008/116-10/focus.html|archive-date=6 November 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation-attribution|{{cite web|url=https://www.hiv.gov/hiv-basics/hiv-prevention/reducing-mother-to-child-risk/preventing-mother-to-child-transmission-of-hiv|title=Preventing Mother-to-Child Transmission of HIV|website=HIV.gov|access-date=2017-12-08|date=2017-05-15}}}}&lt;/ref&gt; یمن جسمٲنی رٲبطن مَنٛز چھ ایٚچ آیی وی مفت وایرس۔ ذرٕ تہٕ وایرس دۄشوٕنی ہٕنٛدس طورس پیٚٹھ موجود۔تحقیقہٕ سٟتؠ چھ پتاہ کڑنہٕ آمت (ہم جنس تہٕ مُخٲلِف جنس دۄشونی جورؠن خاطرٕ) ز اگر ایچ آیی وی پوزیٹیو پارٹنرس مَنٛز مسلسل ناقابل شناخت وایرل لوڈ چھ آسان تیلہٕ چھ کونڈم وغأر جنسی تعلقات کہ ذریع ایچ آیی وی ناقابل منتقلی۔&lt;ref name=&quot;PARTNER2-2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Fauci-JAMA&quot; /&gt;</text>
      <sha1>l8mjtpsyg2rw2gbolxedpw1rywa9pb1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پت پھؠپھُر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20144</id>
    <revision>
      <id>141999</id>
      <parentid>141833</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1134" sha1="9gy4zv9pat9uqgesl39we0writroxvx" xml:space="preserve">{{مولوٗماتھ}}
اَکھ '''پت پھؠپھُر'''  (furuncle) یا (boil) چھ اَکھ سرٛۄن فولیکولایٹس یس مس کس پوٚتھٕر ہنٛد انفیکشن چھُ آسان۔ یہِ چھ زیٛادٕ تر عام طور سٹیفیلوکوکس اورییَس بیکٹیریا کہ انفیکشن کہ وجہ سٟتؠ گژھان، ییٚمہ کِس نٔتیٖجس مَنٛز [[ژَم|ژمہ]] پؠٹھ پش تہٕ مردار ٹشو جمع گژھنہٕ کہ وجہ سٟتؠ دگ دار وَرَم چھ گژھان۔ اَمہِ وجہ سٟتؠ چھ پت پھؠپھُر بنیٲدی طور پٲٹھؠ پس سٟتؠ بھرِتھ پھؠپھُر۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|title=Causes and Cures of Skin|url=http://www.healthguidance.org/entry/11040/1/Causes-and-Cures-of-Skin-Boils.html|access-date=26 July 2014|website=Healthguidance.org|archive-date=23 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423203534/https://www.healthguidance.org/entry/11040/1/Causes-and-Cures-of-Skin-Boils.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:بؠمٲرؠ]]</text>
      <sha1>9gy4zv9pat9uqgesl39we0writroxvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>غٲر سٹیرایڈل اینٹی انفلیمیٹری دوا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20192</id>
    <revision>
      <id>141948</id>
      <parentid>96387</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T15:40:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Databox</comment>
      <origin>141948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5337" sha1="5z02lcv71bae8j7ku9jcxsxslcd2bqk" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''غٲر سٹیرایڈل اینٹی انفلیمیٹری دَوا''' (NSAIDs) چھ دواہٕچ اَکھ درجہٕ بندی یم بنیٲدی طور پٲٹھؠ دگ، [[تَپھ]] تہٕ [[وَرَم]] ہٕنٛد یلاج خٲطرٕ اِستِمال چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Hitchings|first=Andrew|url=https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ|title=The Top 100 Drugs: Clinical Pharmacology and Practical Prescribing|last2=Lonsdale|first2=Dagan|last3=Burrage|first3=Daniel|last4=Baker|first4=Emma|date=2019|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-7442-4|edition=2nd|pages=168|language=en|access-date=2021-11-09|archive-date=2021-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522175005/https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gh2021&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ghlichloo|first=I|last2=Gerriets|first2=V|title=Nonsteroidal Anti-inflammatory Drugs (NSAIDs)|date=January 2021|pmid=31613522}}&lt;/ref&gt; ایسپرین ہؠکو [[دِل (جِسمأنؠ انٛگ)|دل]] کہ حمل یا فالج رکاونہٕ خٲطرٕ تہ اِستِمال کٔرِتھ۔&lt;ref name=&quot;Drugs2021&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=List of Common NSAIDs + Uses, Types &amp; Side Effects|url=https://www.drugs.com/drug-class/nonsteroidal-anti-inflammatory-agents.html|website=Drugs.com|access-date=27 April 2021|language=en|archive-date=17 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417144555/https://www.drugs.com/drug-class/nonsteroidal-anti-inflammatory-agents.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یم ہؠکن واتہٕ ذٔریعہٕ، انجیکشن کہ ذٔریعہٕ ننہٕ یَتھ، ژمہ پیٚٹھ لگاونہٕ یَتھ، یا بطور سپپوزیٹری اِستِمال کرنہٕ یَتھ۔&lt;ref name=&quot;Gh2021&quot; /&gt; یم چھ [[پیراسیٹامول]] (ایسیٹامینوفین) سٟتؠ اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt; یمن معدے کین مسلن ہند خطرٕ چھ، تمن ہیٚکو پروٹون پمپ انفیکٹر سٟتؠ نتھ۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt;

ضمنی اثراتس مَنٛز چھ معدے ہنٛد السر، [[دِلُک دورٕ|ہارٹ اٹیک۔]] [[تیزخوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] تہٕ گرڈن ہنٛز بیماریہٕ شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Gh2021&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Bally M, Dendukuri N, Rich B, Nadeau L, Helin-Salmivaara A, Garbe E, Brophy JM|title=Risk of acute myocardial infarction with NSAIDs in real world use: bayesian meta-analysis of individual patient data|journal=BMJ|volume=357|pages=j1909|date=May 2017|pmid=28487435|pmc=5423546|doi=10.1136/bmj.j1909}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Lanas A, Chan FK|title=Peptic ulcer disease|journal=Lancet|volume=390|issue=10094|pages=613–624|date=August 2017|pmid=28242110|doi=10.1016/S0140-6736(16)32404-7}}&lt;/ref&gt; باقی مضر اثراتن مَنٛز ہکن دمہ ہنٛد حمل تہٕ ژاسہٕ۔ شٲمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Drugs2021&quot; /&gt; یہِ گژھن نہٕ حملٕ کہ ٲخری ترٛیٚن رؠتن مَنٛز ننہٕ ینؠ۔&lt;ref name=&quot;Drugs2021&quot; /&gt; زٕ قسمہٕ چھ غیر منتخب تہٕ COX-2 منتخب&lt;ref name=&quot;Gh2021&quot; /&gt; ییٚلہ زن کہ COX-2 منتخب ایجنٹن چھ معدے مَنٛز جلنک خطرٕ کم آسان تمن چھ دل کہ حملک خطرٕ زیٛادٕ آسان۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt; تم چھ [[سایکلیوآکسیجن|سایکلو آکسیجنیز]] انزائمن (COX-1 یا COX-2) ہنٛز سرگرمی روکتھ کٲم کران۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt;

گۄڈنُیٛک NSAID اوس ایسپرین، یس 1899 مَنٛز تجارتی استعمالس مَنٛز آو، حالانکہ یہٕ اوس برونٹھ [[وِرٕ کُل|ویلو]] چھکچ شکلہٕ مَنٛز اِستِمال آمت کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;His2020&quot; /&gt; اَمہِ پتہٕ آیہ 1960 کس دہلس مَنٛز آئبوپروفین تہٕ 1970 کس دہلس مَنٛز [[نیپرکسین]]&lt;ref name=&quot;His2020&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ross|first=Stewart|title=Who Invented Underpants?: The Weird Trivia of Human Invention, from Fire to Fast Food (and Everything In Between)|date=2020|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-64604-097-1|page=58|url=https://www.google.ca/books/edition/Who_Invented_Underpants/q_f1DwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=&amp;pg=PA58|language=en|access-date=2021-04-27|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828191048/https://www.google.ca/books/edition/Who_Invented_Underpants/q_f1DwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=&amp;pg=PA58|url-status=live}}&lt;/ref&gt; واریاہ چھ عام دَوا کس طورس پیٚٹھ دٔستیاب تہٕ واریاہ قٟمتی چھنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt; کینٛہہ ہیکن کاؤنٹرس پؠٹھ تہٕ کنتھ (OTC) ۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt; پیراسیٹامول چھنہٕ NSAID مانٛنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Is Tylenol (acetaminophen) an NSAID?|url=https://www.drugs.com/medical-answers/tylenol-nsaid-3002124/|website=Drugs.com|access-date=27 April 2021|language=en|archive-date=13 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210613205021/https://www.drugs.com/medical-answers/tylenol-nsaid-3002124/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== حوالہ جات ==
&lt;references /&gt;
[[Category:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>5z02lcv71bae8j7ku9jcxsxslcd2bqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141979</id>
      <parentid>141948</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:00:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5350" sha1="2rmu0513rrxvxv00mo5ghxhzgbov6s3" xml:space="preserve">{{مولوٗماتھ}}
'''غٲر سٹیرایڈل اینٹی انفلیمیٹری دَوا''' (NSAIDs) چھ دواہٕچ اَکھ درجہٕ بندی یم بنیٲدی طور پٲٹھؠ دگ، [[تَپھ]] تہٕ [[وَرَم]] ہٕنٛد یلاج خٲطرٕ اِستِمال چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Hitchings|first=Andrew|url=https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ|title=The Top 100 Drugs: Clinical Pharmacology and Practical Prescribing|last2=Lonsdale|first2=Dagan|last3=Burrage|first3=Daniel|last4=Baker|first4=Emma|date=2019|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-7442-4|edition=2nd|pages=168|language=en|access-date=2021-11-09|archive-date=2021-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522175005/https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gh2021&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ghlichloo|first=I|last2=Gerriets|first2=V|title=Nonsteroidal Anti-inflammatory Drugs (NSAIDs)|date=January 2021|pmid=31613522}}&lt;/ref&gt; ایسپرین ہؠکو [[دِل (جِسمأنؠ انٛگ)|دل]] کہ حمل یا فالج رکاونہٕ خٲطرٕ تہٕ اِستِمال کٔرِتھ۔&lt;ref name=&quot;Drugs2021&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=List of Common NSAIDs + Uses, Types &amp; Side Effects|url=https://www.drugs.com/drug-class/nonsteroidal-anti-inflammatory-agents.html|website=Drugs.com|access-date=27 April 2021|language=en|archive-date=17 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417144555/https://www.drugs.com/drug-class/nonsteroidal-anti-inflammatory-agents.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یم ہؠکن واتہٕ ذٔریعہٕ، انجیکشن کہ ذٔریعہٕ ننہٕ یَتھ، ژمہ پیٚٹھ لگاونہٕ یَتھ، یا بطور سپپوزیٹری اِستِمال کرنہٕ یَتھ۔&lt;ref name=&quot;Gh2021&quot; /&gt; یم چھ [[پیراسیٹامول]] (ایسیٹامینوفین) سٟتؠ اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt; یمن معدے کین مسلن ہند خطرٕ چھ، تمن ہیٚکو پروٹون پمپ انفیکٹر سٟتؠ نتھ۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt;

ضمنی اثراتس مَنٛز چھ معدے ہنٛد السر، [[دِلُک دورٕ|ہارٹ اٹیک۔]] [[تیزخوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] تہٕ گرڈن ہنٛز بیماریہٕ شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Gh2021&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Bally M, Dendukuri N, Rich B, Nadeau L, Helin-Salmivaara A, Garbe E, Brophy JM|title=Risk of acute myocardial infarction with NSAIDs in real world use: bayesian meta-analysis of individual patient data|journal=BMJ|volume=357|pages=j1909|date=May 2017|pmid=28487435|pmc=5423546|doi=10.1136/bmj.j1909}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Lanas A, Chan FK|title=Peptic ulcer disease|journal=Lancet|volume=390|issue=10094|pages=613–624|date=August 2017|pmid=28242110|doi=10.1016/S0140-6736(16)32404-7}}&lt;/ref&gt; باقی مضر اثراتن مَنٛز ہکن دمہ ہنٛد حمل تہٕ ژاسہٕ۔ شٲمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Drugs2021&quot; /&gt; یہِ گژھن نہٕ حملٕ کہ ٲخری ترٛیٚن رؠتن مَنٛز ننہٕ ینؠ۔&lt;ref name=&quot;Drugs2021&quot; /&gt; زٕ قسمہٕ چھ غیر منتخب تہٕ COX-2 منتخب&lt;ref name=&quot;Gh2021&quot; /&gt; ییٚلہ زن کہ COX-2 منتخب ایجنٹن چھ معدے مَنٛز جلنک خطرٕ کم آسان تمن چھ دل کہ حملک خطرٕ زیٛادٕ آسان۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt; تم چھ [[سایکلیوآکسیجن|سایکلو آکسیجنیز]] انزایمن (COX-1 یا COX-2) ہنٛز سرگرمی روکتھ کٲم کران۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt;

گۄڈنُیٛک NSAID اوس ایسپرین، یس 1899 مَنٛز تجارتی استعمالس مَنٛز آو، حالانکہ یہٕ اوس برونٹھ [[وِرٕ کُل|ویلو]] چھکچ شکلہٕ مَنٛز اِستِمال آمت کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;His2020&quot; /&gt; اَمہِ پتہٕ آیہ 1960 کس دہلس مَنٛز آیبوپروفین تہٕ 1970 کس دہلس مَنٛز [[نیپرکسین]]&lt;ref name=&quot;His2020&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ross|first=Stewart|title=Who Invented Underpants?: The Weird Trivia of Human Invention, from Fire to Fast Food (and Everything In Between)|date=2020|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-64604-097-1|page=58|url=https://www.google.ca/books/edition/Who_Invented_Underpants/q_f1DwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=&amp;pg=PA58|language=en|access-date=2021-04-27|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828191048/https://www.google.ca/books/edition/Who_Invented_Underpants/q_f1DwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=&amp;pg=PA58|url-status=live}}&lt;/ref&gt; واریاہ چھ عام دَوا کس طورس پیٚٹھ دٔستیاب تہٕ واریاہ قٟمتی چھنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt; کینٛہہ ہیکن کاؤنٹرس پؠٹھ تہٕ کنتھ (OTC) ۔&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot; /&gt; پیراسیٹامول چھنہٕ NSAID مانٛنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Is Tylenol (acetaminophen) an NSAID?|url=https://www.drugs.com/medical-answers/tylenol-nsaid-3002124/|website=Drugs.com|access-date=27 April 2021|language=en|archive-date=13 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210613205021/https://www.drugs.com/medical-answers/tylenol-nsaid-3002124/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== حوالہ جات ==
&lt;references /&gt;
[[Category:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>2rmu0513rrxvxv00mo5ghxhzgbov6s3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سیپسِس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20208</id>
    <revision>
      <id>142000</id>
      <parentid>141818</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>142000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11455" sha1="qb6rbjwkrz0bicrzns1cjc3wilkqv2m" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition/Wikidata}}

'''سیپسِس''' ({{Lang-en|Sepsis}}) چھِ اَکھ جان لیوا حالت یۄس اَمہِ وقتہٕ پٲدٕ چھِ گژان ییٚلہٕ [[اِنفیکشَن|انفیکشن]] پؠٹھ جسمُک ردعمل امکس ٹشوز تہٕ اعضاءس زخم چھ واتناوان۔ اَمہِ اِبتدٲیی مرحلہٕ پتہٕ چھ [[مدافعتی نظام]] دباونہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;pmid31611560&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chao C, Muming Y, Yanfen C|title=Pathological Alteration and Therapeutic Implications of Sepsis-Induced Immune Cell Apoptosis|journal=Cell Death &amp; Disease|volume=10|issue=10|pages=782|year=2019|doi=10.1038/s41419-019-2015-1|pmc=6791888|pmid=31611560}}&lt;/ref&gt; عام نِشانَن تہٕ علامتن مَنٛز چھ [[تَپھ]] دلٕچ شرح مَنٛز اضافہٕ، شاہ کھسنٕچ شرح مَنٛز اِضافہٕ، تہٕ [[ذہنی الجھن|الجھن]] شٲمل۔ کنہ خاص انفیکشن سٟتؠ متعلق علامتہٕ تہٕ ہیٚکہ ٲستھ، یَتھ کٔنہ زن [[نمونیا]] سٟتؠ ژاس، یا گردٕ کہ انفیکشن سٟتؠ دگ سان پیشاب۔ واریاہ جوان، بڑٕ، تہٕ [[امیونوڈیفیشن|کمزور مدافعتی نظام]] وٲلؠ لوکن مَنٛز ہیٚکہ نہٕ کانٛہہ خاص انفیکشنٕچ علامتہٕ ٲستھ، تہٕ [[تَپھ]] گژھنہٕ بجایہ ہیٚکہ جسمٗک درجہ حرارت کم یا معموٗلی ٲسِتھ۔ شدید سیپسس چھ سیپسس یمہٕ سٟتؠ اعضاءچ کٲم یا خونک بہاو چھ خراب گژھان۔&lt;ref name=&quot;SSCG2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Dellinger RP, Levy MM, Rhodes A, Annane D, Gerlach H, Opal SM, Sevransky JE, Sprung CL, Douglas IS, Jaeschke R, Osborn TM, Nunnally ME, Townsend SR, Reinhart K, Kleinpell RM, Angus DC, Deutschman CS, Machado FR, Rubenfeld GD, Webb SA, Beale RJ, Vincent JL, Moreno R|display-authors=2|title=Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Severe Sepsis and Septic Shock: 2012|journal=[[Critical Care Medicine (journal)|Critical Care Medicine]]|volume=41|issue=2|pages=580–637|date=February 2013|pmid=23353941|doi=10.1097/CCM.0b013e31827e83af|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; [[کم خوٗنُک دباو|کم بلڈ پریشر]] موجودگی، ہایی بلڈ لیکٹیٹ، یا کم پیشاب۔ پٲداوار ہیٚکہ خوٗنُک بہاو خراب آسنٕچ تجویز دتھ۔&lt;ref name=&quot;SSCG2012&quot; /&gt; [[سیپٹک شاک]] چھُ سیپسس کہ وجہ سٟتؠ کم بلڈ پریشر یس سیال تبدیل کرنہٕ پتہٕ بہتر چھنہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;SSCG2012&quot; /&gt;

سیپسس چھ اَکھ سوزش مدافعتی ردعمل یُس انفیکشن سٟتؠ چھُ شۆروٗع گژھان۔ بیکٹیریٲیی انفیکشن چھ سارِوٕے کھۄتہٕ عام وجہ، مگر [[فنگل]] [[وائرس۔|وایرل۔]] تہٕ [[پروٹوزوا|پروٹوزوان]] انفیکشن تہٕ ہیٚکہ سیپسسک سبب بنتھ۔ بنیٲدی انفیکشن باپتھ عام مقامن مَنٛز چھُ [[شوٗش]]، [[دؠماغ]]، [[پِشاب نٲلؠ|پیشابٕچ نألؠ]]، ژمہ تہٕ یڈ ہٕنٛد تان شٲمل۔ خطرٕ کین عواملن مَنٛز چھ واریاہ جوان، بوڑٕ وٲنٛسہ مَنٛز، [[کَنسَر|کینسر۔]] یا [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس]] بڑ صدمہٕ۔ یا دزنہٕ ہویٚن حالاتن سٟتؠ کمزور مدافعتی نظام شٲمل۔ اَمہِ برونٛہہ ٲس سیپسس کہ [[تَشخیٖص (طِب)|تَشخیٖص]] خٲطرٕ کم از کم دۄن سسٹمیٹک انفلامیٹری رسپانس سنڈرومٕچ (SIRS) موجودگیٕچ ضرورت آسان۔ 2016 مَنٛز، اَکھ مختصر ترتیب وار اعضاءچ ناکٲمی تشخیصک سکور (SOFA سکور) یَتھ فوری SOFA سکور (qSOFA) چھ وننہٕ یوان چھ تشخیصک SIRS نظامچ جاے نیو۔ سیپسس خٲطرٕ قسوفا معیارس مَنٛز چھ درج ذیل ترٛیٚن مَنٛز کم از کم زٕ شٲمل: شاہ کھسنٕچ شرح مَنٛز اضافہٕ، شعور کس سطحس مَنٛز تبدیلی، تہٕ بلڈ پریشر کم۔ سیپسس گایڈ لاینز چھ تجویز کران ز اینٹی بایوٹکس شۆروٗع کرنہٕ برونٛہہ چھ خونک کلچر حٲصل کرنہٕ یوان تاہم تشخیص خٲطرٕہ چھنہٕ خونک انفیکشنٕچ ضرورت آسان۔ انفیکشنٕچ ممکنہٕ جاے ژھانٛڑنہٕ وز چھ [[طِبی تَصویٖر سٲزی|طبی امیجنگ]] مددگار آسان۔&lt;ref name=&quot;SSCG2012&quot; /&gt; یتھیہ علاماتن تہٕ علاماتن ہند باقٕے ممکنہٕ وجوہات مَنٛز چھ [[۔ Anaphylaxis چھپیٹھ|انافیلکسس]] ایڈرینل ناکٲمی، خونک کم حجم، دلٕچ ناکٲمی، تہٕ [[پلمونری امبولزم]] شٲمل۔

سیپسس چھُ نس کہ رٲبطہٕ تہٕ اینٹی مایکروبیلس سٟتؠ فوری علاجچ ضرورت۔ جٲری دیکھ بھال چھ اکثر اِنتِہٲیی نگہداشت اکٲیی مَنٛز جٲری روزان۔ اگر بلڈ پریشر برقرار تھونہٕ خٲطرٕہ سیال تبدیل کرنٕچہ کٲفی آزمایش چھنہٕ کٲفی، تیٚلہ چھ بلڈ پریشر بڑاو۔ واجنیٚن دواہن ہنٛد اِستِمال ضۆروٗری گژھان۔ بالترتیب چھپھ تہٕ گرڈن ہٕنٛز کامہ خٲطرٕ مکینیکل وینٹیلیشن تہٕ ڈایلیسس ضرورت ٲستھ۔ خونس تام رسٲیی تہٕ علاجچ رہنمایی خأطرٕ ہکو اَکھ مرکزی رگ کیتھیٹر تہٕ اَکھ شریانہٕ کیتھیٹر تھوتھ۔&lt;ref name=&quot;SSCG2012&quot; /&gt; باقی مددگار پیمایلن مَنٛز چھ کارڈیک آؤٹ پٹ تہٕ اعلی وینا کیوا آکسیجن سیچوریشن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;SSCG2012&quot; /&gt; سیپسس وٲلس لوکن چھ سرٛن رگ تھرومبوسس، تناؤک السر تہٕ دباؤک السر خٲطرٕ روک تھامک اقداماتچ ضرورت آسان یوٚتام نہٕ باقی حالات یَتھ مداخلت روکاوان آسن۔&lt;ref name=&quot;SSCG2012&quot; /&gt; کینٛہہ لوکھ ہیکن انسولین کہ ذریعہ خونس مَنٛز شکر کہ سطحس پؠٹھ سخت کنٹرول سٟتؠ فأیدٕ تلان۔&lt;ref name=&quot;SSCG2012&quot; /&gt; کورٹیکوسٹیرایڈزک اِستِمال چھ متنازعہ، کنہہ جایزٕ چھ فأیدٕ حٲصِل کران، تہٕ باقی چھ نہٕ۔&lt;ref name=&quot;Ann2019&quot;&gt;{{Cite journal|last=Annane|first=D|last2=Bellissant|first2=E|last3=Bollaert|first3=PE|last4=Briegel|first4=J|last5=Keh|first5=D|last6=Kupfer|first6=Y|last7=Pirracchio|first7=R|last8=Rochwerg|first8=B|title=Corticosteroids for treating sepsis in children and adults.|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=6 December 2019|volume=12|pages=CD002243|doi=10.1002/14651858.CD002243.pub4|pmid=31808551|pmc=6953403}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fang2018&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Fang F, Zhang Y, Tang J, Lunsford LD, Li T, Tang R, He J, Xu P, Faramand A, Xu J, You C|display-authors=2|title=Association of corticosteroid treatment with outcomes in adult patients with sepsis: A systematic review and meta-analysis|journal=[[JAMA Internal Medicine]]|volume=179|issue=2|pages=213–223|date=February 2019|pmid=30575845|pmc=6439648|doi=10.1001/jamainternmed.2018.5849}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Long2017&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Long B, Koyfman A|title=Controversies in corticosteroid use for sepsis|journal=[[The Journal of Emergency Medicine]]|volume=53|issue=5|pages=653–661|date=November 2017|pmid=28916121|doi=10.1016/j.jemermed.2017.05.024}}&lt;/ref&gt;

بیمارٕچ شدت چھےٚ جزوی طورس پؠٹھ نٔتیٖجس ہند تعین کران۔&lt;ref name=&quot;Jawad2012&quot; /&gt; سیپسس سٟتؠ چھ موتک خطرٕ 30% زیٛادٕ آسان، ییٚلہٕ زن شدید سیپسس مَنٛز چھُ یہِ 50% زیٛادٕ آسان تہٕ سیپٹک شاک چھُ 80% زیٛادٕ آسان۔&lt;ref name=&quot;Jawad2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Jawad I, Lukšić I, Rafnsson SB|display-authors=2|title=Assessing available information on the burden of sepsis: Global estimates of incidence, prevalence and mortality|journal=Journal of Global Health|volume=2|issue=1|pages=010404|date=June 2012|pmid=23198133|pmc=3484761|doi=10.7189/jogh.01.010404}}&lt;/ref&gt; سیپسسن کوٚر 2017 ہس مَنٛز تَقریٖبَن 49 ملین افراد مُتٲثر، یَتھ مَنٛز 11 ملین افراد ہلاک گٲمٕتؠ (دُنؠ‌یاہس مَنٛز 5 مَنٛز 1 موت) ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Rudd|first=Kristina E|last2=Johnson|first2=Sarah Charlotte|last3=Agesa|first3=Kareha M|last4=Shackelford|first4=Katya Anne|last5=Tsoi|first5=Derrick|last6=Kievlan|first6=Daniel Rhodes|last7=Colombara|first7=Danny V|last8=Ikuta|first8=Kevin S|last9=Kissoon|first9=Niranjan|last10=Finfer|first10=Simon|last11=Fleischmann-Struzek|first11=Carolin|journal=The Lancet|title=Global, regional, and national sepsis incidence and mortality, 1990–2017: analysis for the Global Burden of Disease Study|date=January 2020|volume=395|issue=10219|pages=200–211|doi=10.1016/S0140-6736(19)32989-7|pmid=31954465|pmc=6970225}}&lt;/ref&gt; ترقی یافتہٕ دُنؠ‌یا مَنٛز، تقریبن 0.2 پؠٹھ 3 افراد فی 1000 چھ پریتھ وأری سیپسس سٟتؠ مُتٲثِر گژھان، یمہٕ کس نتیجس مَنٛز امریکہس مَنٛز ہر وریہٕ تَقریٖبَن 1 ملین کیس چھ آسان۔&lt;ref name=&quot;Jawad2012&quot; /&gt; بیمارن ہنٛز شرح چھ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;SSCG2012&quot; /&gt; سیپسس چھُ زنانن ہنٛدس مقابلس مَنٛز مردن مَنٛز زیٛادٕ عام۔ سیپسسک وضاحتہٕ چھ ہپپوکریٹس کِس زمانس تام۔&lt;ref name=&quot;NEJM2013&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Angus DC, van der Poll T|title=Severe sepsis and septic shock|journal=[[The New England Journal of Medicine]]|volume=369|issue=9|pages=840–51|date=August 2013|pmid=23984731|doi=10.1056/NEJMra1208623|doi-access=free|lay-date=30 August 2013|lay-url=http://blogs.nejm.org/now/index.php/severe-sepsis-and-septic-shock/2013/08/30/}}&lt;/ref&gt; اصطلاحات &quot;septicemia&quot; تہٕ &quot;blood poisoning&quot; چھ مختلف طریقن سٟتؠ اِستِمال آمت کرنہٕ تہٕ وۄنؠ چھنہٕ یم تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;NEJM2013&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;1992consensus&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Bone RC, Balk RA, Cerra FB, Dellinger RP, Fein AM, Knaus WA, Schein RM, Sibbald WJ|display-authors=2|title=Definitions for sepsis and organ failure and guidelines for the use of innovative therapies in sepsis.|journal=[[Chest (journal)|Chest]]|volume=101|issue=6|pages=1644–55|date=June 1992|pmid=1303622|doi=10.1378/chest.101.6.1644|quote=Septicemia... has been used... in a variety of ways... We therefore suggest that this term be eliminated from current usage.|url=http://www.reanimatology.com/rmt/article/view/1584|access-date=19 February 2019|archive-date=5 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190505181345/https://www.reanimatology.com/rmt/article/view/1584|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== حَوالہٕ ==
&lt;references /&gt;
[[Category:Translated from MDWiki]]
[[زٲژ:بؠمٲرؠ]]</text>
      <sha1>qb6rbjwkrz0bicrzns1cjc3wilkqv2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ڈایریا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20306</id>
    <revision>
      <id>141994</id>
      <parentid>141874</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:02:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10077" sha1="pblsjgq9jvp0jpifw2oepwfpswl747b" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition/Wikidata
| تعدد = 2.4 بِلیَن (2015)&lt;ref name=GBD2015Pre&gt;{{cite journal | author = GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators | title = Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet | volume = 388 | issue = 10053 | pages = 1545–1602 | date = October 2016 | pmid = 27733282 | pmc = 5055577 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31678-6 }}&lt;/ref&gt;
| موتھ = 1.3 مِلیَن (2015)&lt;ref name=GBD2015De&gt;{{cite journal | author = GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators | title = Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet | volume = 388 | issue = 10053 | pages = 1459–1544 | date = October 2016 | pmid = 27733281 | pmc = 5388903 | doi = 10.1016/s0140-6736(16)31012-1 }}&lt;/ref&gt;
| خَطرٕ = آلوٗد کھؠن یا [[پونؠ]]
| بَچاو = [[اتھہٕ چھَلُن]]، [[روٹا وایرس ویکسینیشن]]، [[ماجہِ ہُنٛد دۄد]]
}}'''ڈایریا'''' یَتھ عام طور پأٹھؠ '''نیٚبر نیرُن''' تہٕ ونان چھِ ، چھِ پرٛؠتھ دۄہ کم از کم ترٛےٚ نَرٕم، مایع یا آبہٕ دار بۆڈ پیشاب کرنٕچ حالت۔ &lt;ref name=&quot;WHO2013&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Diarrhoeal disease Fact sheet N°330|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs330/en/|website=World Health Organization|access-date=9 July 2014|date=April 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717205014/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs330/en/|archive-date=17 July 2014}}&lt;/ref&gt; یہِ چھ اکثر کینژن دۄہن جٲری روزان تہٕ اَمہِ کس نٔتیٖجس مَنٛز ہیٚکہ سیال کم گژھنہٕ کنہ جِسمس مَنٛز آبٕچ کمی گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; آب کم گژھنٕچ علامتہٕ چھ اکثر جلدٕچ معموٗلی پھٔٹھن تہٕ چڑچڑٕ دار برتاو سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; یہِ ہیٚکہ کم پیشاب۔ ژمہ ہند رنگ کم گژھن، دلٕچ رفتار تیز گژھن، تہٕ جواب دٲری مَنٛز کمی تام ترقی کٔرِتھ ییلہ زن یہِ زیادٕہ شدید گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; تاہم چھِ تِمَن شُرؠن مَنٛز  غٲر آبہٕ وول پیشاب آسان یِمَن ماجہِ ہُنٛد دۄد دِنہٕ چھُ یِوان، &lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt;

ساروٕے کھۄتہٕ عام وجہ چھ وایرس۔ بیکٹیریا یا پرجیوی ہٕنٛد وجہ سٟتؠ آنتن ہنٛد انفیکشن-اَکھ حالت یَتھ گیسٹرو اینٹرایٹس تہٕ ونان چھ۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; یہِ انفیکشن چھ اکثر کھیٚنہٕ یا آبہٕ سٟتؠ گژھان یس ز ملہٕ سٟتؠ آلودٕ چھ گژھان، یا براہ راست بیٚیہ کٲنٛسہ نفرٕ نش یس ز بیمار چھ آسان۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; اسہ چھ ترٛیٚن قٕسمٕک آسان: کم کالس تام آبہٕ دار اسہ، کم کالس تام خون دار اسہ، تہٕ لگاتار اسہ (دۄیہ ہفتہٕ کھۄتہٕ زیٛادٕ کالس تام، یس یا تہٕ آبہٕ دار یا خون دار ٲستھ ہیٚکہ۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; کم کالس تام چھ آبہٕ سٟتؠ روزن وول اسہ ہیضہٕ کہ وجہ سٟتؠ ٲستھ، حالانٛکہ یہِ چھ ترقی یافتہٕ دُنؠ‌یاہس مَنٛز نایاب۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; اگر خون چھ موجود، اَتھ چھ ڈایسنٹری تہٕ ونان۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; واریاہ غٲر متعدی وجہٕ ہیکن اسہ ہند نتیجہٕ بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CEM2013&quot;&gt;{{cite book | veditors = Abdelmalak B, Doyle J |title=Anesthesia for otolaryngologic surgery |date=2013 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-01867-9 |pages=282–287}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=SaponeBai&gt;{{cite journal | vauthors = Sapone A, Bai JC, Ciacci C, Dolinsek J, Green PH, Hadjivassiliou M, Kaukinen K, Rostami K, Sanders DS, Schumann M, Ullrich R, Villalta D, Volta U, Catassi C, Fasano A | display-authors = 6 | title = Spectrum of gluten-related disorders: consensus on new nomenclature and classification | journal = BMC Medicine | volume = 10 | issue = | pages = 13 | date = February 2012 | pmid = 22313950 | pmc = 3292448 | doi = 10.1186/1741-7015-10-13 | type = Review }} {{open access}}&lt;/ref&gt; یمن مَنٛز چھ لییکٹوز عدم برداشت چڑچڑاپن آنت سنڈروم، غٲب غلوٹین حساسیت، سیلیاک بیمٲر سوزش آنت بیماری یَتھ کٔنؠ السرٹیو کولایٹس ہایپرتھایرایڈزم بایل ایسڈ ڈایریا تہٕ متعدد دواہ شٲمل۔&lt;ref name=&quot;CEM2013&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Slattery SA, Niaz O, Aziz Q, Ford AC, Farmer AD|title=Systematic review with meta-analysis: the prevalence of bile acid malabsorption in the irritable bowel syndrome with diarrhoea|journal=Alimentary Pharmacology &amp; Therapeutics|volume=42|issue=1|pages=3–11|date=July 2015|pmid=25913530|doi=10.1111/apt.13227|url=http://eprints.whiterose.ac.uk/86190/3/MANUSCRIPT-REVISED%5B1%5D.pdf|access-date=28 June 2020|archive-date=9 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200509035023/http://eprints.whiterose.ac.uk/86190/3/MANUSCRIPT-REVISED%5B1%5D.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; زیٛادٕ تر معاملاتن مَنٛز، صٔحیٖح وجہ ہنٛز تصدیق خأطرٕ سٹول کلچر ضرورت چھنہٕ آسان۔&lt;ref name=&quot;NEJM2014&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=DuPont HL|title=Acute infectious diarrhea in immunocompetent adults|journal=The New England Journal of Medicine|volume=370|issue=16|pages=1532–40|date=April 2014|pmid=24738670|doi=10.1056/nejmra1301069}}&lt;/ref&gt;

بہتر صفٲیی، صاف آبہٕ تہٕ صابن سٟتؠ اتھہٕ چھلٕنؠ ہیکن اَتھ رکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; کم از کم شیٚن رؠتن دۄد چیناون تہٕ روٹا واریس ویکسینیشن چھِ تَجویٖز کرنہٕ یوان۔ او آر ایس تہٕ صاچ آب یَتھ مَنٛز کیٚنٛہہ نون تہٕ خنڈ آسہ چھُ اَکھ اہم عیلاج۔ زنک ٹیبلیٹ تہِ چھِ تَجویٖز کرنہٕ یوان۔ یمو عیلاجو چھِ لگ بگ پانژاہ ملین بَچہٕ بَچٲومت۔ ییٚلہٕ یہِ حالتھ آسہ، اَتھ مَنٛز گژھِ صحت مند غٕزا کھؠون تہٕ بَچن گژھِ دۄد دِنہٕ یُن۔ اگر بازرُک او آر ایس آسہِ نہ دٔستیاب گرِ گژھِ یہِ حل بناونہٕ یُن۔اگر زیٛادٕ آبٕچ کمی گژھِ تتھ حالتس مَنٛز چھِ کیٚنٛہہ سیال رگن مَنٛز دِنہٕ یوان۔ زیٛادٕ تر بؠمارن چھ عام طور ٲس کِن سیال دِنہٕ یوان۔ اینی بایوٹک چھِ کم حالتن مَنٛز دِنہٕ یوان یمن خون دار ڈایریا تہٕ واریاہ تَپھ آسہِ، یم سفر پتہ ڈایریا آسن گژھان، یا یمن پیشابس مَنٛز بیکٹیریا آسن۔ لوپیرمایڈ چھُ نؠبر نیرُن کم کَران مگر چھنہ محلک ڈایریاہس مَنٛز تَجویٖز کرنہٕ یوان۔

پریتھ وأری چھ تَقریٖبَن 1.7 پؠٹھ 5 بلین ڈایرَجویٖز ؠ کیس۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CEM2013&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;GBD2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Global Burden of Disease Study 2013 Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 301 acute and chronic diseases and injuries in 188 countries, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|volume=386|issue=9995|pages=743–800|date=August 2015|pmid=26063472|pmc=4561509|doi=10.1016/s0140-6736(15)60692-4}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;آرل ہایڈریشن حل کن مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام، ییٚتہ لۄکٹؠن شرؠن ؤرؠ یس مَنٛز اوسط ترٛیٚیہ لٹہ اسہ چھ۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; 2013 ہس مَنٛز چھ ڈایریا سٟتؠ کل موتک تخمینہ 12.2 ملین-1990 ہس مَنٛز 25.58 ملین پیٹھہٕ کم۔&lt;ref name=&quot;GBD204&quot;&gt;{{Cite journal|last=GBD 2013 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|volume=385|issue=9963|pages=117–71|date=January 2015|pmid=25530442|pmc=4340604|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;2012 ہس مَنٛز اوس یہٕ 5 کھۄتہٕ کم عمر والین بچن مَنٛز موت۔ دویم سارِوٕے کھۄتہٕ عام وجہ (0.76 ملین یا 11%) ۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC2013&quot; /&gt; اسہ چھ اکثر کھؠر کھؠرٕچ اَکھ عام وجہ تہٕ تہٕ چھ پانژن ؤرین کھۄتہٕ کم وٲنٛسہ مَنٛز ساروٕے کھۄتہٕ عام وجہ۔&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; باقی طویل مدتی مسایل یم کہ نتیجس مَنٛز ہیکہ ٲستؠ تمن مَنٛز چھ رکتھ ترقی تہٕ ناقص فکری ترقی شٲمل۔&lt;ref name=&quot;CDC2013&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Global Diarrhea Burden|url=https://www.cdc.gov/healthywater/global/diarrhea-burden.html|website=CDC|access-date=18 June 2014|date=24 January 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140707153625/http://www.cdc.gov/healthywater/global/diarrhea-burden.html|archive-date=7 July 2014}}&lt;/ref&gt;

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[Category:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>pblsjgq9jvp0jpifw2oepwfpswl747b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آکسی کوڈون</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20580</id>
    <revision>
      <id>141957</id>
      <parentid>110029</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T16:02:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>مِلاوُن  [[زٲژ:دَوا]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ</comment>
      <origin>141957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7785" sha1="dobxhdzaa4xjhe0kegi9gbqkk5qp3yd" xml:space="preserve">'''آکسی کوڈون''' یُس باقین مَنٛز آکسی کانٹن برانڈ ناوس تحت کٕنٛنہٕ چھُ یوان، چھُ اَکھ اوپییوڈ دَوا یُس درمِیٲنؠ پؠٹھ شٔدیٖد دگہ کہ علاج خٲطرٕ اِستِمال چھُ یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Oxycodone Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/oxycodone.html|website=Drugs.com|publisher=AHFS|access-date=28 December 2018|archive-date=28 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181228174726/https://www.drugs.com/monograph/oxycodone.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ عام طور پٲٹھؠ ٲس کِن ننہٕ یوان، تہٕ یہِ چھُ فوری طور جٲری کرنہٕ تہٕ کنٹرول کرنہٕ آمت جٲری کرنہٕ آمتین فارمولیشنن مَنٛز دٔستیاب۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; دگہِ نِش راحتٕچ شروعات چھِ عام طور 15 منٹن اندر شۆروٗع گژھان تہٕ فوری طور جٲری گژھن واجنہ فارمولیشن سٟتؠ چھ شیٚن گھنٹن تام روزان۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; برطانیہس مَنٛز، چھُ یہٕ انجیکشن کہ ذریعہ دٔستیاب۔&lt;ref name=&quot;BNF74&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|page=442|edition=74}}&lt;/ref&gt; امتزاج مصنوعات مِلٲوِتھ چیٖز چھِ پیراسیٹامول (ایسیٹامینوفین)، آیبوپروفین، نالوکسون، تہٕ ایسپریٖن سٟتؠ تہِ دٔستِیاب۔۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;

عام ضمنی اثراتس مَنٛز چھُ [[قَبٕض|قبض]]، اُلٹی باسُن، نِندرِ مَنٛز کمی، چکرٕ، کَشُن، ہوٚکھ ٲس، تہٕ [[عأرَق|عٲرَق]] شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; شٔدیٖد مضر اثراتس مَنٛز ہیٚکہ نشٲنی، تنفسٕچ افسردگی (شاہس مَنٛز کٔمی تہٕ[[کم خوٗنُک دباو|کم بلڈ پریشر]] کم گژھن شٲمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; یم کوڈینس سٟتؠ الرجی چھ آسان تمن چھِ آکسی کوڈونس سٟتؠ تہٕ الرجی ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ابتدیی حَمَلس مَنٛز چھُ آکسی کوڈونک اِستِمال نسبتا مۄحفوٗظ نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; اگر تیزی سان رکاونہٕ ییہٕ تیلہٕ ہیکہ اوپییوڈ واپسی ننک عمل گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; آکسی کوڈون چھ μ-μ-opioid ریسیپٹر چالو کٔرِتھ کٲم کران۔&lt;ref name=&quot;TalleyFrankum2015&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nicholas J Talley|last2=Brad Frankum|last3=David Currow|title=Essentials of Internal Medicine 3e|url=https://books.google.com/books?id=0Zq9BwAAQBAJ&amp;pg=PA491|date=10 February 2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-7295-8081-6|pages=491–|access-date=5 August 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803114730/https://books.google.com/books?id=0Zq9BwAAQBAJ&amp;pg=PA491|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ییٚلہ یہِ ٲس کہ ذریعہ چھُ یوان ننہٕ تہٕ ایمیوک اثر چھُ [[مورفین]] کہ مساوی مقدارٕ کھوتہٕ تَقریٖبَن 1.5 گنا زیٛادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Stanford School of Medicine, Palliative Care, Opioid Conversion / Equivalency Table|url=https://palliative.stanford.edu/opioid-conversion/equivalency-table/|date=2013-04-20|journal=|access-date=2020-08-05|archive-date=2020-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200909012800/https://palliative.stanford.edu/opioid-conversion/equivalency-table/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200909012800/https://palliative.stanford.edu/opioid-conversion/equivalency-table/ |date=2020-09-09 }}&lt;/ref&gt;

آکسی کوڈون اوس گۄڈنُیٛک لٹہٕ [[جَرمَنی|جرمنی]] مَنٛز 1916 مَنٛز تھیبین سٟتؠ بناونہٕ آمُت۔&lt;ref name=&quot;Oxysynthesis2005&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Sneader, W.|title=Drug discovery: a history|publisher=Wiley|year=2005|location=Hoboken, NJ|page=119|isbn=978-0-471-89980-8}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشنس (ڈبلیو ایچ او) کہ ضۆروٗری ادویات کس فہرستس مَنٛز مورفین کہ متبادل کس طورس پؠٹھ شٲمل۔&lt;ref name=&quot;WHO23rd&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; یہِ چھ [[عام دوا]] کس طورس پیٚٹھ دستیاب۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ریاستہائے متحدہس مَنٛز، فی ڈوزٕچ تھوک قٟمَتھ چھ 2018 ہس تام 0.30 امریکی ڈالر کھوتہٕ کم۔&lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=2018-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |date=2018-12-19 }}&lt;/ref&gt; 2017 مَنٛز، اوس یہِ ریاستہائے متحدس مَنٛز 52 ہم سارِوٕے کھوتہٕ زیٛادٕ عام طور پٲنٹھ تَجویٖز کرنہٕ آمت دَوا، یَتھ مَنٛز 15 ملین کھوتہٕ زیٛادٕ نسخہٕ ٲس آمت دینہٕ۔&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref2&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Oxycodone - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Oxycodone|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Oxycodone|url-status=live}}&lt;/ref&gt; آکسی کوڈون چھ غلط استعمالک اَکھ عام دَوا۔&lt;ref name=&quot;Per2018&quot; /&gt; غلط استعمالس روکاونچ متعدد فارمولیشنز چھ دستیاب، ییتھ کیٛن زن نیلوکسونس سٟتؠ ملتھ۔&lt;ref name=&quot;Per2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pergolizzi JV|first=Jr|last2=Taylor R|first2=Jr|last3=LeQuang|first3=JA|last4=Raffa|first4=RB|title=Managing severe pain and abuse potential: the potential impact of a new abuse-deterrent formulation oxycodone/naltrexone extended-release product.|journal=Journal of Pain Research|date=2018|volume=11|pages=301–311|doi=10.2147/JPR.S127602|pmid=29445297|pmc=5810535}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Dart|first=RC|last2=Iwanicki|first2=JL|last3=Dasgupta|first3=N|last4=Cicero|first4=TJ|last5=Schnoll|first5=SH|title=Do abuse deterrent opioid formulations work?|journal=Journal of Opioid Management|date=2017|volume=13|issue=6|pages=365–378|doi=10.5055/jom.2017.0415|pmid=29308584}}&lt;/ref&gt;

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[Category:Translated from MDWiki]]
[[زٲژ:دَوا]]</text>
      <sha1>dobxhdzaa4xjhe0kegi9gbqkk5qp3yd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141976</id>
      <parentid>141957</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7783" sha1="7irdobzpfwu1uagcq0cgr2d5esakzty" xml:space="preserve">'''آکسی کوڈون''' یُس باقین مَنٛز آکسی کانٹن برانڈ ناوس تحت کٕنٛنہٕ چھُ یوان، چھُ اَکھ اوپییوڈ دَوا یُس درمِیٲنؠ پؠٹھ شٔدیٖد دگہ کہ یَلاج خٲطرٕ اِستِمال چھُ یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Oxycodone Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/oxycodone.html|website=Drugs.com|publisher=AHFS|access-date=28 December 2018|archive-date=28 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181228174726/https://www.drugs.com/monograph/oxycodone.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ عام طور پٲٹھؠ ٲس کِن ننہٕ یوان، تہٕ یہِ چھُ فوری طور جٲری کرنہٕ تہٕ کنٹرول کرنہٕ آمت جٲری کرنہٕ آمتین فارمولیشنن مَنٛز دٔستیاب۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; دگہِ نِش راحتٕچ شروعات چھِ عام طور 15 منٹن اندر شۆروٗع گژھان تہٕ فوری طور جٲری گژھن واجنہ فارمولیشن سٟتؠ چھ شیٚن گھنٹن تام روزان۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; برطانیہس مَنٛز، چھُ یہٕ انجیکشن کہ ذریعہ دٔستیاب۔&lt;ref name=&quot;BNF74&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|page=442|edition=74}}&lt;/ref&gt; امتزاج مصنوعات مِلٲوِتھ چیٖز چھِ پیراسیٹامول (ایسیٹامینوفین)، آیبوپروفین، نالوکسون، تہٕ ایسپریٖن سٟتؠ تہِ دٔستِیاب۔۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;

عام ضمنی اثراتس مَنٛز چھُ [[قَبٕض|قبض]]، اُلٹی باسُن، نِندرِ مَنٛز کمی، چکرٕ، کَشُن، ہوٚکھ ٲس، تہٕ [[عأرَق|عٲرَق]] شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; شٔدیٖد مضر اثراتس مَنٛز ہیٚکہ نشٲنی، تنفسٕچ افسردگی (شاہس مَنٛز کٔمی تہٕ[[کم خوٗنُک دباو|کم بلڈ پریشر]] کم گژھن شٲمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; یم کوڈینس سٟتؠ الرجی چھ آسان تمن چھِ آکسی کوڈونس سٟتؠ تہٕ الرجی ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ابتدیی حَمَلس مَنٛز چھُ آکسی کوڈونک اِستِمال نسبتا مۄحفوٗظ نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; اگر تیزی سان رکاونہٕ ییہٕ تیلہٕ ہیکہ اوپییوڈ واپسی ننک عمل گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; آکسی کوڈون چھ μ-μ-opioid ریسیپٹر چالو کٔرِتھ کٲم کران۔&lt;ref name=&quot;TalleyFrankum2015&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Nicholas J Talley|last2=Brad Frankum|last3=David Currow|title=Essentials of Internal Medicine 3e|url=https://books.google.com/books?id=0Zq9BwAAQBAJ&amp;pg=PA491|date=10 February 2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-7295-8081-6|pages=491–|access-date=5 August 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803114730/https://books.google.com/books?id=0Zq9BwAAQBAJ&amp;pg=PA491|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ییٚلہ یہِ ٲس کہ ذریعہ چھُ یوان ننہٕ تہٕ ایمیوک اثر چھُ [[مورفین]] کہ مساوی مقدارٕ کھۄتہٕ تَقریٖبَن 1.5 گنا زیٛادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Stanford School of Medicine, Palliative Care, Opioid Conversion / Equivalency Table|url=https://palliative.stanford.edu/opioid-conversion/equivalency-table/|date=2013-04-20|journal=|access-date=2020-08-05|archive-date=2020-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200909012800/https://palliative.stanford.edu/opioid-conversion/equivalency-table/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200909012800/https://palliative.stanford.edu/opioid-conversion/equivalency-table/ |date=2020-09-09 }}&lt;/ref&gt;

آکسی کوڈون اوس گۄڈنُیٛک لٹہٕ [[جَرمَنی|جرمنی]] مَنٛز 1916 مَنٛز تھیبین سٟتؠ بناونہٕ آمُت۔&lt;ref name=&quot;Oxysynthesis2005&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Sneader, W.|title=Drug discovery: a history|publisher=Wiley|year=2005|location=Hoboken, NJ|page=119|isbn=978-0-471-89980-8}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ ورلڈ ہیلتھ آرگنایزیشنس (ڈبلیو ایچ او) کہ ضۆروٗری ادویات کس فہرستس مَنٛز مورفین کہ متبادل کس طورس پؠٹھ شٲمل۔&lt;ref name=&quot;WHO23rd&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; یہِ چھ [[عام دوا]] کس طورس پیٚٹھ دستیاب۔&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ریاستہاے متحدہس مَنٛز، فی ڈوزٕچ تھوک قٟمَتھ چھ 2018 ہس تام 0.30 امریکی ڈالر کھۄتہٕ کم۔&lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=2018-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4 |date=2018-12-19 }}&lt;/ref&gt; 2017 مَنٛز، اوس یہِ ریاستہاے متحدس مَنٛز 52 ہم سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام طور پٲنٹھ تَجویٖز کرنہٕ آمت دَوا، یَتھ مَنٛز 15 ملین کھۄتہٕ زیٛادٕ نسخہٕ ٲس آمت دینہٕ۔&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref2&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Oxycodone - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Oxycodone|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Oxycodone|url-status=live}}&lt;/ref&gt; آکسی کوڈون چھ غلط استعمالک اَکھ عام دَوا۔&lt;ref name=&quot;Per2018&quot; /&gt; غلط استعمالس روکاونچ متعدد فارمولیشنز چھ دستیاب، ییتھ کیٛن زن نیلوکسونس سٟتؠ ملتھ۔&lt;ref name=&quot;Per2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pergolizzi JV|first=Jr|last2=Taylor R|first2=Jr|last3=LeQuang|first3=JA|last4=Raffa|first4=RB|title=Managing severe pain and abuse potential: the potential impact of a new abuse-deterrent formulation oxycodone/naltrexone extended-release product.|journal=Journal of Pain Research|date=2018|volume=11|pages=301–311|doi=10.2147/JPR.S127602|pmid=29445297|pmc=5810535}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Dart|first=RC|last2=Iwanicki|first2=JL|last3=Dasgupta|first3=N|last4=Cicero|first4=TJ|last5=Schnoll|first5=SH|title=Do abuse deterrent opioid formulations work?|journal=Journal of Opioid Management|date=2017|volume=13|issue=6|pages=365–378|doi=10.5055/jom.2017.0415|pmid=29308584}}&lt;/ref&gt;

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}
[[Category:Translated from MDWiki]]
[[زٲژ:دَوا]]</text>
      <sha1>7irdobzpfwu1uagcq0cgr2d5esakzty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پولیو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20600</id>
    <revision>
      <id>141997</id>
      <parentid>141848</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9546" sha1="pebdou6lyi0a6cqsgnryvjxfr6kvrrb" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition/Wikidata
| تعدد = 176 وایِلڈ کیسز (2019)
| imatge = Polio lores134.jpg
}}

'''پولیو''' یس پولیو مایلایٹس خٲطرٕ مختصر چھ، چھ اَکھ متعدی بیمٲر یس پولیو وایرس کہ وجہ سٟتؠ گژھان چھ۔&lt;ref name=PinkBook2009&gt;{{Citation | veditors = Hamborsky J, Kroger A, Wolfe C | chapter = Poliomyelitis | title = Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (The Pink Book) | edition = 13th | at = (chap.&amp;nbsp;18) | publisher = Public Health Foundation | location = Washington DC | year = 2015 | chapter-url = https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/polio.html | url = https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/index.html | url-status = live | archiveurl = https://web.archive.org/web/20161230001534/https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/index.html | archivedate = 30 December 2016 | df = dmy-all }}.&lt;/ref&gt; تَقریٖبَن 0.5 فیصد معاملاتن مَنٛز، چھ مَژھ کمزور گژھان یمکہ نتیجس مَنٛز چھ نہٕ حرکت کرنٕک قٲبل روزان۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt; یہٕ ہیکہ کیٚنٛہہ گنٹہٕ پؠٹھ کیٚنٛہہ دۄہ تام گژھِتھ۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHO2014&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Poliomyelitis Fact sheet N°114|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs114/en/|website=who.int|access-date=3 November 2014|date=October 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418105535/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs114/en/|archive-date=18 April 2017}}&lt;/ref&gt; کمزوری مَنٛز چھ اکثر زنٛگہ شٲمل آسان، مگر اَتھ مَنٛز چھ کَلہٕ، گردن تہٕ ڈایفراگمن ہٕنٛدؠ مژھ کم شٲمل آسان۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt; واریاہ لکھ چھ پوٗرٕ پٲٹھؠ صحت یاب گژھان۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt; یمن مژھ کمزور چھ یمن مَنٛز چھ لگھ بگھ 2 پؠٹھ 5 فیصد شُرؠ تہٕ 15 پؠٹھ 30 فیصد بٕڈؠ مران۔ تمام مُتٲثِر افرادن خٲطرٕ چھ نہٕ 70 فیصد تام انفیکشنٕچ کانٛہہ علامت۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt;  25 فیصد لکن چھےٚ معمولی علامتہٕ آسان یَتھ کٔنہ زن بخار تہٕ گرٕ چھ، تہٕ 5 فیصد تام چھ کَلہٕ دود، گردن مَنٛز سختی تہٕ بانہٕ تہٕ زنٛگن مَنٛز دگ۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHO2014&quot; /&gt; یم لوکھ چھ عام طور پٲنٹھ اکہ یا دۄن ہفتن اندر معمولس پؠٹھ واپس یوان۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt; صحت یاب گژھنہٕ پتہٕ ؤری وادن ہیکن پوسٹ پولیو سنڈروم ٲستھ، یَتھ مَنٛز پژو ہنٛز کمزوری ہنٛز سست نشوونما چھ آسان یَتھ کٔنؠ زن أمس نفرس گوڑنکس انفیکشنس دوران اوس۔&lt;ref name=&quot;NIH2014Post&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Post-Polio Syndrome Fact Sheet|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/post_polio/detail_post_polio.htm|publisher=NIH|access-date=4 November 2014|date=16 April 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110729090555/http://www.ninds.nih.gov/disorders/post_polio/detail_post_polio.htm|archive-date=29 July 2011}}&lt;/ref&gt;

پولیو وایرس چھُ عموٗمَن لاگہٕ آمُت فیکل مادٕ کہِ ذٔریعہٕ اِنسان پیٚٹھٕ أکِس نفرَس تام پھٔلان۔ یہِ ہیٚکہ انسٲنی پاژس پیٚٹھ مشتمل کھیٚنہٕ یا آبہٕ سٟتؠ تہٕ پھلتھ تہٕ کم عام طور بیمار سٟنٛد تھوکہ سٟتؠ تہِ۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WHO2014&quot; /&gt; یم بیمار چھ تم چھ شیٚن ہفتن تام بیمار پھٔلتھ ہیٚکان، اگر نہٕ کانٛہہ علامت آسہ۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt; اَمہِ بیمار ہٕنٛز تشخیص ہیٚکہ پیشابس مَنٛز وایرس ژھانٛڑتھ یا خونس مَنٛز اَمہِ خَلاف اینٹی باڈیز ہنٛد پتہ لگٲوتھ کرنہٕ یَتھ۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt; یہِ بیمار چھےٚ قدرتی طور صرف انسانن مَنٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt;

یہِ بیمٲر چھ پولیو ویکسیٖن سٟتؠ رکاونہٕ یوان۔ تاہم، اَمہِ کہ اثر پزیر گژھنہٕ خٲطرٕ چھ واریاہ ڈوز درکار۔&lt;ref name=&quot;WHO2014&quot; /&gt; یو ایس سینٹر فار ڈیزیز کنٹرول اینڈ پریوینشن چھ مسافرن تہٕ تمن ملکن مَنٛز روزن والؠن یمن مَنٛز یہِ بیمٲر چھ گژھان تمن خٲطرٕ پولیو ویکسنیشن بوسٹر تجویز کران۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Guidance to US Clinicians Regarding New WHO Polio Vaccination Requirements for Travel by Residents of and Long-term Visitors to Countries with Active Polio Transmission|url=http://emergency.cdc.gov/han/han00362.asp|website=CDC|access-date=4 June 2014|date=2 June 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140604000158/http://emergency.cdc.gov/han/han00362.asp|archive-date=4 June 2014}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ بیمار گژھنہٕ پتہٕ چھنہٕ کانٛہہ خاص یَلاج آسان۔&lt;ref name=&quot;WHO2014&quot; /&gt; 2018 ہس مَنٛز آیہ جنگلی پولیوٕکؠ 33 کیس تہٕ ٹیکہ سٟتؠ درٛاومت پولیوٕکؠ 104 کیس۔&lt;ref name=&quot;WHO2018Epi&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=This page allows you to request a table with AFP/polio data|url=https://extranet.who.int/polis/public/CaseCount.aspx|website=WHO|access-date=8 March 2019|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402165939/https://extranet.who.int/polis/public/CaseCount.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہِ چھ 1988 ہس مَنٛز 350,000 جنگلی کیسن مَنٛز کم۔&lt;ref name=&quot;WHO2014&quot; /&gt; 2018 ہس مَنٛز پھٔلتھ یہِ جنگلی بیمٲر صرف [[اَفغٲنِستان|افغانستان]] تہٕ پاکستان کین لکن درمیان۔&lt;ref name=&quot;WHO2018Epi&quot; /&gt; 2019 ہس مَنٛز آیہ جنگلی پولیوٕکؠ 175 کیس تہٕ ویکسین سٟتؠ درٛاومتؠ پولیوٕکؠ 364 کیس۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=GPEI-This Week|url=http://polioeradication.org/polio-today/polio-now/this-week/|access-date=22 December 2019|archive-date=25 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170125232635/http://polioeradication.org/polio-today/polio-now/this-week/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

پولیو مایلایٹس چھ ساسہٕ بٔدؠ ؤریہٕ پیٹھہٕ موجود، قدیم فنس مَنٛز بیمار ہٕنٛز عکاسی سٟتؠ۔ یہِ بیمٲر اوس گۄڈنچہ لٹہ 1789 مَنٛز انگریز طبیب مایکل انڈر ووڈ أکس الگ حالت کس طورس پیٚٹھ تسلیم کوٚرمت۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt; یہِ وایرس یُس امیک سبب چھُ بنان اوس گۄڈنُیٛک لٹہٕ 1908 مَنٛز آسٹریا کہ امیونولوجسٹ کارل لینڈسٹینر تہٕ أمؠ سٕنٛدؠ سہارٕ ایرون پوپر شناخت کوٚرمت۔&lt;ref name=&quot;Daniel1997&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Daniel|first=Thomas M.|last2=Robbins|first2=Frederick C.|editor-last=Daniel|editor-first=Thomas M.|editor-last2=Robbins|editor-first2=Frederick C.|title=Polio|date=1997|publisher=University of Rochester Press|location=Rochester, N.Y.|isbn=1-878822-90-X|page=11|edition=1st|chapter-url=https://books.google.com/books?id=BTQKnkpN6qQC&amp;pg=PA11|chapter=1. A history of poliomyelitis}}&lt;/ref&gt; 19 مہ صدی کس ٲخرس مَنٛز گٔیہ یورپ تہٕ امریکہس مَنٛز بٔڑؠ وبا پھٔٹھن۔ شۆروٗع۔&lt;ref name=&quot;PinkBook2009&quot; /&gt; 20 ہمہ صٔدی مَنٛز بنییہ یہِ یمن علاقن مَنٛز بچن ہٕنٛزن ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ پریشان کرن والیٚن بیمارن مَنٛز اَکھ۔&lt;ref name=&quot;Wheeler&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Downes|first=John J.|editor-last=Wheeler|editor-first=Derek S.|editor-last2=Wong|editor-first2=Hector R.|editor-first3=Thomas P.|editor-last3=Shanley|title=Science and practice of pediatric critical care medicine|date=2009|publisher=Springer|location=London|isbn=978-1-84800-920-2|chapter=1. Development of pediatric critical care medicine- how did we get here and why?|pages=10–11|chapter-url=https://books.google.com/books?id=3p7jezlQ0zgC&amp;pg=PA11}}&lt;/ref&gt; گوڑنچ پولیو ویکسین ٲس 1950 کس دہایی مَنٛز جوناس سالک تیار کرمژ تہٕ امہٕ پتہٕ جلدی، البرٹ سبین کور اَکھ زبانی ویکسین تیار۔&lt;ref name=&quot;Jong2022&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Helfrich|first=Alison M.|last2=Tajnik|first2=Michael|editor-last=Jong|editor-first=Elaine C.|editor-last2=Stevens|editor-first2=Dennis L.|title=Netter's Infectious Diseases|date=2022|publisher=Elsevier|location=Philadelphia|isbn=978-0-323-71159-3|pages=29-33|edition=2nd|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l8skEAAAQBAJ&amp;pg=PA29|language=en|chapter=7. Poliomyelitis (polio) and polio viruses|access-date=25 September 2023|archive-date=20 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231020154446/https://books.google.com/books?id=l8skEAAAQBAJ&amp;pg=PA29#v=onepage&amp;q&amp;f=false|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== حَوالہٕ ==
&lt;references /&gt;
[[Category:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>pebdou6lyi0a6cqsgnryvjxfr6kvrrb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لبلبہٕ کینسر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23863</id>
    <revision>
      <id>141992</id>
      <parentid>141879</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2692" sha1="nvfo6mipyf98ojj98k1ahwfyb3l5kr1" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition/Wikidata}}

'''لبلبہٕ کینسر''' چھُ اَکھ بیمٲرؠ ییٚتہِ مہلک ([[کَنسَر|کینسر]])  [[لَبلَبہٕ|لبلبن]] [[سیٚلہٕ]] کؠن [[ٹِشوٗ|ٹشوٗن]] مَنٛز بنان چھِ، اَکھ اَنٛگ یُس [[مادٕ|معدٕ]] پتہٕ کُن واقع چھُ یُس [[شرٛٔپرَن تَگ|ہاضمہٕ]] تہٕ [[خوٗنُک گُلہِ کوز سطح|خوٗنٕچ شُگر منتظم]] کرنس مَنٛز مَدَتھ چھُ کران۔ یہِ چھِ اَکھ سنگیٖن بیمٲرؠ، یۄس اکثر پتہٕ مرحلَس مَنٛز تشخیص کرنہٕ یِوان چھےٚ، تہٕ [[یَلاج|علاج]] کرُن ہیٚکہِ مشکل ٲسِتھ۔&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot;&gt;{{cite web|date=17 April 2014|title=Pancreatic Cancer Treatment (PDQ®) Patient Version|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705120519/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|archive-date=5 July 2014|access-date=8 June 2014|publisher=National Institutes of Health|department=National Cancer Institute}}&lt;/ref&gt;

==لبلب==
{{Excerpt|article=لَبلَبہٕ|fixrefs=no}}

==کنسر بنان==
لبلبہٕ ہُنٛد کینسر چھُ تَمہِ وِزِ گژھان ییٚلہِ لبلبہٕ ہٕنٛدؠ [[سیٚلہٕ]] بغٲر قوبوٗ بڑٕنؠ تہٕ تقسیٖم گژھان چھِ، ییٚمہِ سٟتؠ ٹیٛوٗمر بنان چھِ۔ 

==قٕسٕم==

زیٛادٕ تر لبلبہٕ کینسَر چھُ ایکسوکرین سیلَو منٛزٕ شروٗع گژھان (یِم [[شرٛٔپرَن تَگ|شرۄپن]] کیٚن ایٚنزایمَن پٲدٕ کران چھِ) تہٕ یِمن چھِ لبلبہٕ ڈکٹل ایڈینو کارسنوما ونٛنہٕ یِوان۔ کم عام طور ہیٚکہِ [[کَنسَر|کینسر]] ہارمون پٲدٕ کرن والؠن سیٚلن مَنٛز تیار گژھِتھ، یِمن لَبلَب نیورو اینڈوکراین ٹیٛوٗمر ونان چھِ۔ 

==علامژٕ==

اِبتدٲے علامتہٕ ہیٚکن غٲر واضح ٲسِتھ تہٕ آسٲنی سان باقین حالاتن سٟتؠ غلطی سان ہِوی بٲسِتھ۔ کینٛہہ عام علاماتن مَنٛز چھِ [[کامبَل]] ([[ژَم|مٕسلہٕ]] تہٕ [[أچھ|أچھن]] ہُنٛد [[لیۆدُر (رنٛگ)|لیٛۆدُر]] گژھُن)، یٔڈ دَگ، وزن کم تہٕ [[أنٛدرَم|أنٛدرمن]] ہٕنٛدیٚن عادتن مَنٛز تبدیٖلی شٲمِل۔

==حَوالہٕ ==

[[زٲژ:بؠمٲرؠ]]</text>
      <sha1>nvfo6mipyf98ojj98k1ahwfyb3l5kr1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کرٛیٚہنہٕ ماز بِہُن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26399</id>
    <revision>
      <id>142018</id>
      <parentid>125793</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:25:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>142018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1467" sha1="77t2158xjvl37domiv0nq293305mvkb" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition/Wikidata}}

'''کرٛیٚہنہٕ ماز بِہُن''' یا  '''کرٛیٚہنہٕ ماز سِروسِس''' چھُ [[کرٛیٚہنہٕ ماز|کرٛیٚہنہٕ مازٕچ]] اَکھ دٲیمی حالت یَتھ مَنٛز عام کٲم کرن وول [[ٹِشوٗ]]، یا پیرینکایما، چھُ دٲیمی کرٛیٚہنہٕ ماز بیمارِ کِس نٔتیٖجس مَنٛز داغ ٹِشوٗ (فایبروسس) تہٕ دوبارٕ پٲدٕ گژھن وٲلؠ نوڈولَن سٟتؠ بدلاونہٕ یِوان۔&lt;ref name=&quot;NHS2020&quot;&gt;{{cite web|date=29 June 2020|title=Cirrhosis|url=https://www.nhs.uk/conditions/cirrhosis/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171005102913/http://www.nhs.uk/conditions/cirrhosis/pages/introduction.aspx|archive-date=5 October 2017|access-date=16 July 2024|website=nhs.uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|vauthors=Tsochatzis EA, Bosch J, Burroughs AK|year=2014|title=Liver cirrhosis|journal=The Lancet|volume=383|issue=9930|pages=1749–1761|doi=10.1016/S0140-6736(14)60121-5|pmid=24480518}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482419/|title=StatPearls [Internet]|vauthors=Sharma B, John S|date=31 October 2022|publisher=StatPearls Publishing|location=Treasure Island, Florida|chapter=Hepatic Cirrhosis|pmid=29494026|id=Bookshelf ID NBK482419|access-date=16 July 2024|via=National Library of Medicine}}&lt;/ref&gt;

==حَوالہٕ==

[[زٲژ:بؠمٲرؠ]]</text>
      <sha1>77t2158xjvl37domiv0nq293305mvkb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کٲشِرؠ کھؠنَن ہِنٛز فہرست</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29477</id>
    <revision>
      <id>141931</id>
      <parentid>139109</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1356024601|List of Kashmiri dishes]]&quot; ضفُک &quot;Breads&quot; حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت</comment>
      <origin>141931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24671" sha1="jlap06evbvguu1jmev7zjk65i61aa4g" xml:space="preserve">[[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔

== تُجہِ ==

[[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] 
[[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]]
[[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]]

کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot;&gt;{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}&lt;/ref&gt; کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot; /&gt;

* [[کَباب]]۔&lt;ref name=&quot;Kilam1991&quot;&gt;{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر کباب۔&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}&lt;/ref&gt;
* ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' 
* ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza &amp; Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, &amp; Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}&lt;/ref&gt;
* ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔&lt;ref name=&quot;Zomato-2022&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}&lt;/ref&gt;
* '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}&lt;/ref&gt;
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ
* بُزِتھ [[ژامَن]].
* بُزِٹھ [[گاڈ]]۔
* بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|url-status=dead}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;
* ''تَلِتھ گاڈ''۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}&lt;/ref&gt;
* گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]]
* تَلِتھ کۄکُر
* [[تُجہِ]].
* گاڈ تُجہِ
* ژامنہِ تُجہِ 
* ژھاپ ماز، sausages
* کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔

== صُبحُک کھؠن ==

عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔&lt;ref name=&quot;livemint&quot;&gt;{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}&lt;/ref&gt; ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔&lt;ref name=&quot;Kaul-2023&quot;&gt;{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}&lt;/ref&gt; کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل:

[[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]]

* [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;
* ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}&lt;/ref&gt;
* لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}&lt;/ref&gt;
* [[مکاے وٕٹ]]
* [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}}
* ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ &lt;ref name=&quot;ReferenceJ&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani &amp; S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}&lt;/ref&gt;

== وازٕوان کھؠن ==

[[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]]
[[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]]

برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):&lt;ref name=&quot;Times of India-2021&quot;&gt;{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}&lt;/ref&gt;

* [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٟتؠ زاننہٕ چھ یوان۔&lt;ref name=&quot;Excelsior-2023&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&amp;K|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
* [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب
* وازٕکۄکُر
* سفید کۄکُر
* [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل
* آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ 
* [[میتھہِ ماز]]
* وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]]
* [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]]
* کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ 
* اولَو بُخار قۄرمہٕ 
* بادام قۄرمہٕ
* [[دانِوَل]] قۄرمہٕ 
* کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ 
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔

== رَس ==

* ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس
* چَنہٕ رَس

== گرٕکؠ ماز سِنؠ ==

[[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]]

* [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے
* کۄکر قٔلؠ‌یہِ
* [[شب دیگ]]
* دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز 
* مَژھہِ گَنٛڈ
* میتھہِ مَژھ
* مَژھ تہٕ [[ژیر]]
* اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ
* میتھ تہٕ گول مَژھ
* مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]]
* مَژھ تہٕ اولَو
* ژیر کوفتہٕ
* نَدٕرؠ تہٕ ماز
* نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز
* ماز [[وانٛگُن]]
* کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ 
* [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر
* گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر
* کۄکُر تہٕ [[تریل]]
* [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز
* گازرِ تہٕ ماز
* بۄٹہٕ ژیر ماز
* [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر 
* ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ 
* [[ہاکھ]] ماز
* [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز
* [[گول اَل]] سِیُٛن
* [[تریل]] تہٕ ماز
* مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔
* کۄکُر روغَن جوش
* ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ
* [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ
* پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy
* [[یَخٕنؠ]]  آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔&lt;ref name=&quot;food.ndtv.com&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر یَخٕنؠ 
* شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ
* کۄکر شیٛٲم

== تَلِتھ ژیٚٹؠ ==

* ''چُستہٕ،'' خۄشکھ ٹیٛۆٹھ ژھاوٕلؠ أنٛدرم رس''۔''&lt;ref name=&quot;Uttarakhand-2021&quot;&gt;{{cite web|title=Cuisine of Jammu and Kashmir and Himachal|url=https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/BHM-502AT.pdf|access-date=30 September 2021|website=Uttarakhand Open University}}&lt;/ref&gt;
* [[نۆہ|نٔہؠ‌کَلہٕ]] تہٕ پھیندر یَخٕنؠ 
* ژھاگٕلؠ یَخٕنؠ
* ڈؠمنہِ یَخٕنؠ
* بۄکہٕ وچہٕ ژھاگٕلؠ
* ژَروَن
* ژۄکہٕ ژَروَن
* ژَروَن اولَو
* کَلہٕ ماز
* [[File:Goshtaba_wazwan.jpg|thumb|گۄشہٕ تاب]]پاچہِ تہٕ ہیرِ رَس

== رِستہٕ ==

وازَن چھُ صٔحیٖح ژٹُن تہٕ ماز مکمل پٲٹھؠ دگُن [[فَن|کلا]] ہیچھنہٕ خٲطرٕ ؤری وادن ہیٚچھناونہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bakhsh|first=Zenaira|date=15 July 2021|title=The origin, evolution of Kashmir's emblematic cuisine Wazwan|url=https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920071748/https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|archive-date=20 September 2021|access-date=8 April 2022|website=Kashmir Walla}}&lt;/ref&gt; رؠوٲیتی طور چھُ کٹہٕ ماز ڈوٗنؠ لٔکرِ سٟتؠ دَگنہٕ  یِوان۔ &lt;ref name=&quot;In search Wazwan&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Jolly|first=Surjan Singh|title=In search Wazwan|url=https://www.telegraphindia.com/culture/food/in-search-wazwan/cid/1839845|access-date=8 May 2022|website=The Telegraph online}}&lt;/ref&gt;
[[File:Rista_wazwan.jpg|thumb|رِستہٕ ]]

* [[گۄشتابہٕ]]
* [[بَڈماز]] [[رِستہٕ]] 
* بَڈماز گۄشتابہٕ
* پالَکھ رِستہٕ ، [[ترٛٲمؠ تہٕ سرپوش|ترٛامہِ]] پؠٹھ ترٛاونہٕ یِوان۔
* سفید رِستہٕ

== سبزی ==

کٔشیٖر چھِ ٹَن واد سبزی تہٕ جنگلاتی پٲداوار پٲدٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;&gt;{{Cite news|last=Wani|first=Arif Shafi|date=27 January 2023|title=''When Gujaratis got bowled over by ethnic Kashmiri vegetarian dishes at Bhuj''|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/todays-paper/front-page/when-gujaratis-got-bowled-over-by-ethnic-kashmiri-vegetarian-dishes-at-bhuj|accessdate=21 May 2023}}&lt;/ref&gt; رؠوایتی کھؠن چھِ:
[[File:Kashmiri_Dum_aloo.jpeg|thumb|دم اولَو]]

* [[دمہٕ ٲلَو|دم اولَو]]
* وۄزِلؠ ٲلوٕ
* مٹر ٲلوٕ، [[بتہٕ|بتس]] سٟتؠ کھؠنہٕ یِوان۔ 
* [[اولُو|اولَو]] [[زامُت دۄد|دۄد]] لٲیِتھ۔
* [[گَنڈٕ|گنٛڈٕ]] [[مَٹَر]]
* گَنٛڈٕ تہٕ [[ہؠمبہٕ]]
* بۄڈٕ رازمَہ تہٕ اولَو
* [[File:Gobhi_Dum.jpg|thumb|دمہٕ پھُل گوٗپی]][[رازمَہ ہؠمبہٕ]] تہٕ ندٕرؠ
* رازمَہ ہؠمبہٕ تہٕ [[وانٛگُن|وانٛگن]]
* [[بَنٛدگوٗپی]] تہٕ [[رُوانٛگن|ٹماٹر]]
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] [[پالکھ|پالَکھ]]
* رٔنِتھ [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] کھنجہِ
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ وانٛگَن
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ ندٕرؠ 
* دۄدٕ وانٛگن 
* [[کَریل]] تہٕ وانٛگن
* الہٕ لانٕج تہٕ وانٛگن، pumpkin greens with aubergine.
* ژوٗنٛٹھؠ وانٛگن،رننہٕ وِزِ چھِ تیٖلس مَنٛز [[یَنٛگہٕ]] ترٛاوان۔ 
* ژۄکہٕ وانٛگن ہَچہِ
* گول اَل تہٕ ڈوٗنؠ گوجہٕ
* گَنڈٕ دۄد
* ہۄچھ [[ہَنٛد]]
* رُوانٛگن ہچہِ
* [[مۄنٛجہٕ ہاکھ]]
* دمہٕ مۄنٛجہِ 
* دمہٕ پھُل گوٗپی 
* پھُل گوٗپی اولَو 
* [[ہاکھ]]، [[وۄستہٕ ہاکھ]]، ہٲنٛز ہاکھ، [[سۄژَل]]، [[کرٛؠژھ]]، [[ہَنٛد]]، [[اۆبُج]]، [[لِسہٕ]] تہٕ باقٕے 
* [[نُنَر (سبزی)|نُنَر]]
* بٹہٕ ہاکھ یا سبز ہاکھ
* دٔگِتھ ہاکھ
* گۄگجہِ ہاکھ
* [[وۄپَل ہاکھ]]
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ زۆمبرٕ ٹھوٗل 
* ہاکھ ندٕرؠ
* ہاکھ تہٕ اولَو
* ہاکھ وانٛگن
* [[سۄژَل ندرُر]] (Malva Parviflora)
* سۄژَل وانٛگنیہِ کھؠن چھُ سۄژَل تہٕ ٹھوٗل وانگن سٟتؠ بناونہٕ یوان۔ ''ٹھوٗل-وانگن'' چھِ اَکھ لۄکٹ وانٛگن یس نہٕ پننس پورٕ سایزس مَنٛز ووتمت چھُنہٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Khosa|first=Nancy|title=Kashmiri Cuisine Saffron Plate A Historic Perspective|date=2016|publisher=Utpal Publications|isbn=978-81-85217-34-5|location=Delhi|page=49}}&lt;/ref&gt; 
* مُجہِ مُلِوین، دٔگِتھ مُچہٕ پٔترِ رَس
* مُجہِ پٔتٕر تہٕ وانٛگن، radish leaves with aubergine 
* زامُت دۄد کور
* اولَو بُم، اولَو سبزی یُس بُم (کُلؠ کۆٹ [[برِٛم پوش]] ہیٛوُے)
* [[بَنٛدگوٗپی|بَنٛد]] [[روغَن جوش|روغن جوش]]
* ندٕرؠ روغَن جوش
* ژھؠتہٕ گۄگجہِ 
* ژھؠتہٕ مُجہِ
* ژھؠتہِ بَنٛدگوِپی
* ژۆکؠ ندٕرؠ
* ژۆکؠ مُجہِ/مُجہِ کٲلہٕ
* ژۆک ال
* الہٕ یَخٕنؠ 
* [[ہیٚڑَر]] یَخٕنؠ 
* ندٕرؠ یَخٕنؠ 
* نیٛوٗٹری یَخٕنؠ 
* [[کَریل]] یَخٕنؠ 
* وانٛگن یَخٕنؠ 
* پُدنہٕ اَل
* [[تریل]] تہٕ وانٛگن 
* تریل تہٕ ٹماٹر 
* وارِپھٔلؠ اولَو، potato with hot lentil

== ہیٚڑَر ==

[[File:Morchella_esculenta_grouping_01.jpg|thumb|[[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]]]] 
ہِمالیٲیی دامنَن ہٕنٛدِس بسکیٖنَس مَنٛز، گُچھی یا کَناگوچی مشروم ([[کَنہٕ گٕچھ]] نسلٕچ زٲژ، یِم عام طور باقیَن جاین مورل ونان چھِ) چھِ نہٕ صِرِف [[کٔشیٖر|کٔشیٖرِ]] مَنٛز بلکہِ بین الاقوٲمی سطحَس پؠٹھ خاص پٲٹھؠ یوٗرپی گیسٹرونومی مَنٛز واریاہ قٟمتی ماننہٕ یِوان۔ 

رؠوٲیتی یا مشہوٗر کھؠن مَنٛز چھُ شٲمل:

* [[گٕچھ|کَنہٕ گٕچھ]] یَخٕنؠ 
* کنہٕ گٕچھ مٹر مسالہٕ
* گٕچھہٕ ؤر
* [[شاجکان]] یا [[کنہٕ پَپَر]] (Geopora arenicola)

== ژامَن ==

* [[ژامَن|ژامنہِ]] کانتی
* [[لیٚدٕر|لیٛدٕر]] [[ژامَن]]
* ؤیٛٹھ ژامَن یا وۄزٕج ژامَن
* [[رُوانٛگن ژامَن]]
* پالَکھ/ہاکھ ژامَن
* [[مؠتھ]] ژامَن
* مؠتھ ژامَن تہٕ [[مَٹَر|نیٛول کرٕ]]
* مٹر ژامَن
* [[تریل]] تہٕ ژامَن
* ژامَن مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]] ژامَن
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ژامَن
* ژامَن وانٛگن

== ژیٚٹنہِ تہٕ رایتہٕ ==

* [[زامُت دۄد]]
* [[مُجہِ ژیٚٹِنؠ]]
* [[ڈوٗن|ڈوٗنؠ]]مُجہِ ژیٚٹِنؠ
* [[زیٚریشت]] ژیٚٹِنؠ ، Barberry
* انار دانہٕ ژیٚٹِنؠ ([[دٲن]] بیٛول ژیٚٹِنؠ)
* [[زِرِش]] ژیٚٹِنؠ ، Blackcurrants 
* ٲلچہِ ژیٚٹِنؠ، sour cherries نوٗنہٕ چھِرکاو
* گۄردول ژیٚٹِنؠ، sour plum
* پُدنہٕ ژیٚٹِنؠ/ بُران
* رُوانٛگن ژیٚٹِنؠ 
* رُوانٛگن ہچہِ ژیٚٹِنؠ 
* [[مرژٕ وانٛگن|مرژٕوانٛگن]] ژیٚٹِنؠ 
* [[رۄہن|رۄہنہٕ]] ژیٚٹِنؠ 
* کِشمِش ژیٚٹِنؠ 
* ژوٗنٛٹھؠ تہٕ دانہِ ول ژیٚٹِنؠ 
* ٲلو بُخار ژیٚٹِنؠ 
* مُجہِ ژیٚٹِنؠ (تَلِتھ در) 
* بُزِتھ ندٕرؠ ژیٚٹِنؠ 
* بُزٕ/پھٹہٕ وانٛگن
* دۄد ال/الہٕ رایتہٕ

== تَلِتھ ماز ==

* ماز/کۄکر کانتی
* مَژھ بٔرِتھ کریل
* مٹر مَژھ
* سۄژَل ژَروَن 
* [[ہیٚڑَر]] ژھاگٕلؠ، بۄکہٕ ونہِ تہِ کرٛؠہنہٕ ماز
* تٔلِتھ [[کوڈ|کٲڈؠ]]
* کٲڈؠ پکوڑ

== گاڈ ==

سری نگر شَہَر کس [[صۆوُر، سِریٖنَگَر|صۆوُر]] علاقس مَنٛز آنٛچار سَرس مَنٛز ژھایہِ گاڈ ہنٛد ؤری وادن ہنٛد رؠواج۔&lt;ref name=&quot;Bhat-2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bhat|first=Muzamil|date=28 January 2024|title=Kashmir: Fishermen in Anchar lake brace up for 'shadow fishing'|url=https://www.siasat.com/kashmir-fishermen-in-anchar-lake-brace-up-for-shadow-fishing-2966025/|access-date=8 February 2024|website=The Siasat Daily|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

* ندٕرؠ تہٕ گاڈ عیٖذن تہٕ [[کأشِرؠ بٹہٕ تہوار#گاڑ بتہٕ|گاڈ بتس]] پؠٹھ بناونہٕ یِوان۔
* [[مُج|مُجہٕ]] [[گاڈ]]
* ہاکھ گاڈ
* گاڈٕ تہٕ گۄگجہِ/مۄنٛجہِ/بَنٛدپوٗپی
* گاڈٕ تہٕ ژوٗنٛٹؠ (نیٖل/سبز ژوٗنٛٹؠ)
* گاڈٕ قٔلؠ‌یہِ
* رُوانٛگن/ٹماٹر گاڈ
* [[کۄنٛگ|کۄنٛگہٕ]] گاڈ
* گاڈٕ لیٚج
* گاڈ تہٕ [[اۆبُج]]
* ہۄگاڈٕ تہٕ ہاکھ یا [[بُم]] 
* ہۄگاڈ ژیٛۆٹ
* کَنٛز تہٕ گاڈ/گُرَن رننہٕ یِوان {{مانے|خمیر|Fermented}} در مگر غٲر شۄاب ترٛیش مَنٛز یَتھ سٔدرٕ کَنٛز ونان چھِ۔
* فرِ/پھَرِ ، smoked fish
* پھَرِ تہٕ ہاکھ

== سلاد ==

* سلاد، ژٔٹِتھ سبزین ہُنٛد اَکھ پلیٹ یُس [[لٲر]]، ٹماٹر تہٕ گازرِ چھِ، یُس أکِس تھالہِ پؠٹھ مزکٔنؠ گول گول کٔرِتھ سجاونہٕ یِوان چھُ۔ 
* رازمَہ سلاد/چاٹ۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;/&gt;

== تۆمُل ==

[[File:Kashmiri_pulao_(cropped).JPG|thumb|کٲشُر [[پۄلاؤ|پۄلاو]]]]

* ''[[بتہٕ|بَتہٕ]]''.
* ''بُزٕ بتہٕ'', fried rice.
* ''وۄزُل بتہٕ'', واریاہ طاقتی کھؠن [[بیٚیہِ زُو]] زنانن خٲطرٕ۔{{citation needed|date=March 2024}}
* ''تایہِ بتہٕ'' 
* گٕچہٕ پۄلاو۔
* مٹر پۄلاو
* [[تٔہر]]
* [[کھؠژٕر]]
* نینہٕ کۄنٛگہٕ کھؠژٕر
* وٲر (Salted Rice Pudding with kernels of walnuts or intestines of sheep or goat)کٲشِرؠ بٹن ہِنٛدِ خاندرٕکؠ شۆروٗع وِزِ یا یگنہٕ پَوَت وِزِ۔
* مایِر، [[بتہٕ|بتُک]] نوٗنہٕ دار پُڈِنٛگ یُس پتلہٕ زامُت دۄد سٟتؠ رننہٕ چھُ یوان یَتھ نِش عام طور پٲٹھؠ تھنہٕ الگ چھُ یوان کرنہٕ۔
* یاجہِ، پاکنٲوِتھ تہٕ سٹیٖم-رٔنِتھ نوٗنہٕ تۆمل-اوٹ کیک۔
* بتہٕ لایہِ، مُر-مُرے، چِورٕ rice munchies&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&lt;/sup&gt;
* بیٛٲلؠ تۆمُل، ہُریمٕتہِ خمیر کٔرِتھ نوِ پھوٹِتھ دانہِ بیٲلؠ چھِ یہِ لذیذ ناشتہٕ دِوان۔

== ژۄچہِ ==

* [[کٔنکہٕ اوٹ|کٔنکہٕ]]ژۆٹ
* پۄراٹ
* پوٗرؠ
* ژھٔر ژۆٹ
* زِرؠ ژۆٹ
* تۆملہٕ ژۆٹ
* درٛانہٕ، rice bread crumbs
* [[مکٲے اوٹ|مکٲے]] ژۆٹ
* [[گؠو]] ژۆٹ
* مکٲے وۄر
* [[غٲرؠ]] ژۆٹ
* غٲرؠ پوٗرِ
* [[وٕشکہٕ اوٹ|وٕشکہٕ]] ژۆٹ</text>
      <sha1>jlap06evbvguu1jmev7zjk65i61aa4g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141933</id>
      <parentid>141931</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:52:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1356024601|List of Kashmiri dishes]]&quot; ضفُک &quot;Eggs&quot; حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت</comment>
      <origin>141933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25909" sha1="4dn31tvy80wr1ozakyw5h07li0jh7wx" xml:space="preserve">[[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔

== تُجہِ ==

[[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] 
[[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]]
[[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]]

کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot;&gt;{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}&lt;/ref&gt; کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot; /&gt;

* [[کَباب]]۔&lt;ref name=&quot;Kilam1991&quot;&gt;{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر کباب۔&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}&lt;/ref&gt;
* ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' 
* ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza &amp; Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, &amp; Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}&lt;/ref&gt;
* ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔&lt;ref name=&quot;Zomato-2022&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}&lt;/ref&gt;
* '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}&lt;/ref&gt;
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ
* بُزِتھ [[ژامَن]].
* بُزِٹھ [[گاڈ]]۔
* بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|url-status=dead}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;
* ''تَلِتھ گاڈ''۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}&lt;/ref&gt;
* گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]]
* تَلِتھ کۄکُر
* [[تُجہِ]].
* گاڈ تُجہِ
* ژامنہِ تُجہِ 
* ژھاپ ماز، sausages
* کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔

== صُبحُک کھؠن ==

عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔&lt;ref name=&quot;livemint&quot;&gt;{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}&lt;/ref&gt; ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔&lt;ref name=&quot;Kaul-2023&quot;&gt;{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}&lt;/ref&gt; کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل:

[[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]]

* [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;
* ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}&lt;/ref&gt;
* لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}&lt;/ref&gt;
* [[مکاے وٕٹ]]
* [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}}
* ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ &lt;ref name=&quot;ReferenceJ&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani &amp; S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}&lt;/ref&gt;

== وازٕوان کھؠن ==

[[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]]
[[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]]

برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):&lt;ref name=&quot;Times of India-2021&quot;&gt;{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}&lt;/ref&gt;

* [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٟتؠ زاننہٕ چھ یوان۔&lt;ref name=&quot;Excelsior-2023&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&amp;K|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
* [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب
* وازٕکۄکُر
* سفید کۄکُر
* [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل
* آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ 
* [[میتھہِ ماز]]
* وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]]
* [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]]
* کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ 
* اولَو بُخار قۄرمہٕ 
* بادام قۄرمہٕ
* [[دانِوَل]] قۄرمہٕ 
* کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ 
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔

== رَس ==

* ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس
* چَنہٕ رَس

== گرٕکؠ ماز سِنؠ ==

[[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]]

* [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے
* کۄکر قٔلؠ‌یہِ
* [[شب دیگ]]
* دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز 
* مَژھہِ گَنٛڈ
* میتھہِ مَژھ
* مَژھ تہٕ [[ژیر]]
* اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ
* میتھ تہٕ گول مَژھ
* مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]]
* مَژھ تہٕ اولَو
* ژیر کوفتہٕ
* نَدٕرؠ تہٕ ماز
* نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز
* ماز [[وانٛگُن]]
* کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ 
* [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر
* گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر
* کۄکُر تہٕ [[تریل]]
* [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز
* گازرِ تہٕ ماز
* بۄٹہٕ ژیر ماز
* [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر 
* ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ 
* [[ہاکھ]] ماز
* [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز
* [[گول اَل]] سِیُٛن
* [[تریل]] تہٕ ماز
* مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔
* کۄکُر روغَن جوش
* ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ
* [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ
* پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy
* [[یَخٕنؠ]]  آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔&lt;ref name=&quot;food.ndtv.com&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر یَخٕنؠ 
* شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ
* کۄکر شیٛٲم

== تَلِتھ ژیٚٹؠ ==

* ''چُستہٕ،'' خۄشکھ ٹیٛۆٹھ ژھاوٕلؠ أنٛدرم رس''۔''&lt;ref name=&quot;Uttarakhand-2021&quot;&gt;{{cite web|title=Cuisine of Jammu and Kashmir and Himachal|url=https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/BHM-502AT.pdf|access-date=30 September 2021|website=Uttarakhand Open University}}&lt;/ref&gt;
* [[نۆہ|نٔہؠ‌کَلہٕ]] تہٕ پھیندر یَخٕنؠ 
* ژھاگٕلؠ یَخٕنؠ
* ڈؠمنہِ یَخٕنؠ
* بۄکہٕ وچہٕ ژھاگٕلؠ
* ژَروَن
* ژۄکہٕ ژَروَن
* ژَروَن اولَو
* کَلہٕ ماز
* [[File:Goshtaba_wazwan.jpg|thumb|گۄشہٕ تاب]]پاچہِ تہٕ ہیرِ رَس

== رِستہٕ ==

وازَن چھُ صٔحیٖح ژٹُن تہٕ ماز مکمل پٲٹھؠ دگُن [[فَن|کلا]] ہیچھنہٕ خٲطرٕ ؤری وادن ہیٚچھناونہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bakhsh|first=Zenaira|date=15 July 2021|title=The origin, evolution of Kashmir's emblematic cuisine Wazwan|url=https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920071748/https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|archive-date=20 September 2021|access-date=8 April 2022|website=Kashmir Walla}}&lt;/ref&gt; رؠوٲیتی طور چھُ کٹہٕ ماز ڈوٗنؠ لٔکرِ سٟتؠ دَگنہٕ  یِوان۔ &lt;ref name=&quot;In search Wazwan&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Jolly|first=Surjan Singh|title=In search Wazwan|url=https://www.telegraphindia.com/culture/food/in-search-wazwan/cid/1839845|access-date=8 May 2022|website=The Telegraph online}}&lt;/ref&gt;
[[File:Rista_wazwan.jpg|thumb|رِستہٕ ]]

* [[گۄشتابہٕ]]
* [[بَڈماز]] [[رِستہٕ]] 
* بَڈماز گۄشتابہٕ
* پالَکھ رِستہٕ ، [[ترٛٲمؠ تہٕ سرپوش|ترٛامہِ]] پؠٹھ ترٛاونہٕ یِوان۔
* سفید رِستہٕ

== سبزی ==

کٔشیٖر چھِ ٹَن واد سبزی تہٕ جنگلاتی پٲداوار پٲدٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;&gt;{{Cite news|last=Wani|first=Arif Shafi|date=27 January 2023|title=''When Gujaratis got bowled over by ethnic Kashmiri vegetarian dishes at Bhuj''|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/todays-paper/front-page/when-gujaratis-got-bowled-over-by-ethnic-kashmiri-vegetarian-dishes-at-bhuj|accessdate=21 May 2023}}&lt;/ref&gt; رؠوایتی کھؠن چھِ:
[[File:Kashmiri_Dum_aloo.jpeg|thumb|دم اولَو]]

* [[دمہٕ ٲلَو|دم اولَو]]
* وۄزِلؠ ٲلوٕ
* مٹر ٲلوٕ، [[بتہٕ|بتس]] سٟتؠ کھؠنہٕ یِوان۔ 
* [[اولُو|اولَو]] [[زامُت دۄد|دۄد]] لٲیِتھ۔
* [[گَنڈٕ|گنٛڈٕ]] [[مَٹَر]]
* گَنٛڈٕ تہٕ [[ہؠمبہٕ]]
* بۄڈٕ رازمَہ تہٕ اولَو
* [[File:Gobhi_Dum.jpg|thumb|دمہٕ پھُل گوٗپی]][[رازمَہ ہؠمبہٕ]] تہٕ ندٕرؠ
* رازمَہ ہؠمبہٕ تہٕ [[وانٛگُن|وانٛگن]]
* [[بَنٛدگوٗپی]] تہٕ [[رُوانٛگن|ٹماٹر]]
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] [[پالکھ|پالَکھ]]
* رٔنِتھ [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] کھنجہِ
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ وانٛگَن
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ ندٕرؠ 
* دۄدٕ وانٛگن 
* [[کَریل]] تہٕ وانٛگن
* الہٕ لانٕج تہٕ وانٛگن، pumpkin greens with aubergine.
* ژوٗنٛٹھؠ وانٛگن،رننہٕ وِزِ چھِ تیٖلس مَنٛز [[یَنٛگہٕ]] ترٛاوان۔ 
* ژۄکہٕ وانٛگن ہَچہِ
* گول اَل تہٕ ڈوٗنؠ گوجہٕ
* گَنڈٕ دۄد
* ہۄچھ [[ہَنٛد]]
* رُوانٛگن ہچہِ
* [[مۄنٛجہٕ ہاکھ]]
* دمہٕ مۄنٛجہِ 
* دمہٕ پھُل گوٗپی 
* پھُل گوٗپی اولَو 
* [[ہاکھ]]، [[وۄستہٕ ہاکھ]]، ہٲنٛز ہاکھ، [[سۄژَل]]، [[کرٛؠژھ]]، [[ہَنٛد]]، [[اۆبُج]]، [[لِسہٕ]] تہٕ باقٕے 
* [[نُنَر (سبزی)|نُنَر]]
* بٹہٕ ہاکھ یا سبز ہاکھ
* دٔگِتھ ہاکھ
* گۄگجہِ ہاکھ
* [[وۄپَل ہاکھ]]
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ زۆمبرٕ ٹھوٗل 
* ہاکھ ندٕرؠ
* ہاکھ تہٕ اولَو
* ہاکھ وانٛگن
* [[سۄژَل ندرُر]] (Malva Parviflora)
* سۄژَل وانٛگنیہِ کھؠن چھُ سۄژَل تہٕ ٹھوٗل وانگن سٟتؠ بناونہٕ یوان۔ ''ٹھوٗل-وانگن'' چھِ اَکھ لۄکٹ وانٛگن یس نہٕ پننس پورٕ سایزس مَنٛز ووتمت چھُنہٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Khosa|first=Nancy|title=Kashmiri Cuisine Saffron Plate A Historic Perspective|date=2016|publisher=Utpal Publications|isbn=978-81-85217-34-5|location=Delhi|page=49}}&lt;/ref&gt; 
* مُجہِ مُلِوین، دٔگِتھ مُچہٕ پٔترِ رَس
* مُجہِ پٔتٕر تہٕ وانٛگن، radish leaves with aubergine 
* زامُت دۄد کور
* اولَو بُم، اولَو سبزی یُس بُم (کُلؠ کۆٹ [[برِٛم پوش]] ہیٛوُے)
* [[بَنٛدگوٗپی|بَنٛد]] [[روغَن جوش|روغن جوش]]
* ندٕرؠ روغَن جوش
* ژھؠتہٕ گۄگجہِ 
* ژھؠتہٕ مُجہِ
* ژھؠتہِ بَنٛدگوِپی
* ژۆکؠ ندٕرؠ
* ژۆکؠ مُجہِ/مُجہِ کٲلہٕ
* ژۆک ال
* الہٕ یَخٕنؠ 
* [[ہیٚڑَر]] یَخٕنؠ 
* ندٕرؠ یَخٕنؠ 
* نیٛوٗٹری یَخٕنؠ 
* [[کَریل]] یَخٕنؠ 
* وانٛگن یَخٕنؠ 
* پُدنہٕ اَل
* [[تریل]] تہٕ وانٛگن 
* تریل تہٕ ٹماٹر 
* وارِپھٔلؠ اولَو، potato with hot lentil

== ہیٚڑَر ==

[[File:Morchella_esculenta_grouping_01.jpg|thumb|[[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]]]] 
ہِمالیٲیی دامنَن ہٕنٛدِس بسکیٖنَس مَنٛز، گُچھی یا کَناگوچی مشروم ([[کَنہٕ گٕچھ]] نسلٕچ زٲژ، یِم عام طور باقیَن جاین مورل ونان چھِ) چھِ نہٕ صِرِف [[کٔشیٖر|کٔشیٖرِ]] مَنٛز بلکہِ بین الاقوٲمی سطحَس پؠٹھ خاص پٲٹھؠ یوٗرپی گیسٹرونومی مَنٛز واریاہ قٟمتی ماننہٕ یِوان۔ 

رؠوٲیتی یا مشہوٗر کھؠن مَنٛز چھُ شٲمل:

* [[گٕچھ|کَنہٕ گٕچھ]] یَخٕنؠ 
* کنہٕ گٕچھ مٹر مسالہٕ
* گٕچھہٕ ؤر
* [[شاجکان]] یا [[کنہٕ پَپَر]] (Geopora arenicola)

== ژامَن ==

* [[ژامَن|ژامنہِ]] کانتی
* [[لیٚدٕر|لیٛدٕر]] [[ژامَن]]
* ؤیٛٹھ ژامَن یا وۄزٕج ژامَن
* [[رُوانٛگن ژامَن]]
* پالَکھ/ہاکھ ژامَن
* [[مؠتھ]] ژامَن
* مؠتھ ژامَن تہٕ [[مَٹَر|نیٛول کرٕ]]
* مٹر ژامَن
* [[تریل]] تہٕ ژامَن
* ژامَن مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]] ژامَن
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ژامَن
* ژامَن وانٛگن

== ژیٚٹنہِ تہٕ رایتہٕ ==

* [[زامُت دۄد]]
* [[مُجہِ ژیٚٹِنؠ]]
* [[ڈوٗن|ڈوٗنؠ]]مُجہِ ژیٚٹِنؠ
* [[زیٚریشت]] ژیٚٹِنؠ ، Barberry
* انار دانہٕ ژیٚٹِنؠ ([[دٲن]] بیٛول ژیٚٹِنؠ)
* [[زِرِش]] ژیٚٹِنؠ ، Blackcurrants 
* ٲلچہِ ژیٚٹِنؠ، sour cherries نوٗنہٕ چھِرکاو
* گۄردول ژیٚٹِنؠ، sour plum
* پُدنہٕ ژیٚٹِنؠ/ بُران
* رُوانٛگن ژیٚٹِنؠ 
* رُوانٛگن ہچہِ ژیٚٹِنؠ 
* [[مرژٕ وانٛگن|مرژٕوانٛگن]] ژیٚٹِنؠ 
* [[رۄہن|رۄہنہٕ]] ژیٚٹِنؠ 
* کِشمِش ژیٚٹِنؠ 
* ژوٗنٛٹھؠ تہٕ دانہِ ول ژیٚٹِنؠ 
* ٲلو بُخار ژیٚٹِنؠ 
* مُجہِ ژیٚٹِنؠ (تَلِتھ در) 
* بُزِتھ ندٕرؠ ژیٚٹِنؠ 
* بُزٕ/پھٹہٕ وانٛگن
* دۄد ال/الہٕ رایتہٕ

== تَلِتھ ماز ==

* ماز/کۄکر کانتی
* مَژھ بٔرِتھ کریل
* مٹر مَژھ
* سۄژَل ژَروَن 
* [[ہیٚڑَر]] ژھاگٕلؠ، بۄکہٕ ونہِ تہِ کرٛؠہنہٕ ماز
* تٔلِتھ [[کوڈ|کٲڈؠ]]
* کٲڈؠ پکوڑ

== گاڈ ==

سری نگر شَہَر کس [[صۆوُر، سِریٖنَگَر|صۆوُر]] علاقس مَنٛز آنٛچار سَرس مَنٛز ژھایہِ گاڈ ہنٛد ؤری وادن ہنٛد رؠواج۔&lt;ref name=&quot;Bhat-2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bhat|first=Muzamil|date=28 January 2024|title=Kashmir: Fishermen in Anchar lake brace up for 'shadow fishing'|url=https://www.siasat.com/kashmir-fishermen-in-anchar-lake-brace-up-for-shadow-fishing-2966025/|access-date=8 February 2024|website=The Siasat Daily|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

* ندٕرؠ تہٕ گاڈ عیٖذن تہٕ [[کأشِرؠ بٹہٕ تہوار#گاڑ بتہٕ|گاڈ بتس]] پؠٹھ بناونہٕ یِوان۔
* [[مُج|مُجہٕ]] [[گاڈ]]
* ہاکھ گاڈ
* گاڈٕ تہٕ گۄگجہِ/مۄنٛجہِ/بَنٛدپوٗپی
* گاڈٕ تہٕ ژوٗنٛٹؠ (نیٖل/سبز ژوٗنٛٹؠ)
* گاڈٕ قٔلؠ‌یہِ
* رُوانٛگن/ٹماٹر گاڈ
* [[کۄنٛگ|کۄنٛگہٕ]] گاڈ
* گاڈٕ لیٚج
* گاڈ تہٕ [[اۆبُج]]
* ہۄگاڈٕ تہٕ ہاکھ یا [[بُم]] 
* ہۄگاڈ ژیٛۆٹ
* کَنٛز تہٕ گاڈ/گُرَن رننہٕ یِوان {{مانے|خمیر|Fermented}} در مگر غٲر شۄاب ترٛیش مَنٛز یَتھ سٔدرٕ کَنٛز ونان چھِ۔
* فرِ/پھَرِ ، smoked fish
* پھَرِ تہٕ ہاکھ

== سلاد ==

* سلاد، ژٔٹِتھ سبزین ہُنٛد اَکھ پلیٹ یُس [[لٲر]]، ٹماٹر تہٕ گازرِ چھِ، یُس أکِس تھالہِ پؠٹھ مزکٔنؠ گول گول کٔرِتھ سجاونہٕ یِوان چھُ۔ 
* رازمَہ سلاد/چاٹ۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;/&gt;

== تۆمُل ==

[[File:Kashmiri_pulao_(cropped).JPG|thumb|کٲشُر [[پۄلاؤ|پۄلاو]]]]

* ''[[بتہٕ|بَتہٕ]]''.
* ''بُزٕ بتہٕ'', fried rice.
* ''وۄزُل بتہٕ'', واریاہ طاقتی کھؠن [[بیٚیہِ زُو]] زنانن خٲطرٕ۔{{citation needed|date=March 2024}}
* ''تایہِ بتہٕ'' 
* گٕچہٕ پۄلاو۔
* مٹر پۄلاو
* [[تٔہر]]
* [[کھؠژٕر]]
* نینہٕ کۄنٛگہٕ کھؠژٕر
* وٲر (Salted Rice Pudding with kernels of walnuts or intestines of sheep or goat)کٲشِرؠ بٹن ہِنٛدِ خاندرٕکؠ شۆروٗع وِزِ یا یگنہٕ پَوَت وِزِ۔
* مایِر، [[بتہٕ|بتُک]] نوٗنہٕ دار پُڈِنٛگ یُس پتلہٕ زامُت دۄد سٟتؠ رننہٕ چھُ یوان یَتھ نِش عام طور پٲٹھؠ تھنہٕ الگ چھُ یوان کرنہٕ۔
* یاجہِ، پاکنٲوِتھ تہٕ سٹیٖم-رٔنِتھ نوٗنہٕ تۆمل-اوٹ کیک۔
* بتہٕ لایہِ، مُر-مُرے، چِورٕ rice munchies&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&lt;/sup&gt;
* بیٛٲلؠ تۆمُل، ہُریمٕتہِ خمیر کٔرِتھ نوِ پھوٹِتھ دانہِ بیٲلؠ چھِ یہِ لذیذ ناشتہٕ دِوان۔

== ژۄچہِ ==

* [[کٔنکہٕ اوٹ|کٔنکہٕ]]ژۆٹ
* پۄراٹ
* پوٗرؠ
* ژھٔر ژۆٹ
* زِرؠ ژۆٹ
* تۆملہٕ ژۆٹ
* درٛانہٕ، rice bread crumbs
* [[مکٲے اوٹ|مکٲے]] ژۆٹ
* [[گؠو]] ژۆٹ
* مکٲے وۄر
* [[غٲرؠ]] ژۆٹ
* غٲرؠ پوٗرِ
* [[وٕشکہٕ اوٹ|وٕشکہٕ]] ژۆٹ

== ٹھوٗل ==

کینٛہہ دیہی علاقن منٛز، [[کانٛگٕر|کانٛگرِ]] منٛز اکھ یا زٕ [[ٹھوٗل]] لگاونک روایت چھ پریتھ فرد جانان۔&lt;ref name=&quot;Hussain-2021&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Hussain|first=Umran|date=5 December 2021|title=The Traditional Bond Between An Egg And A Kangri In Kashmir|url=https://kashmirradar.com/story/the-traditional-bond-between-an-egg-and-a-kangri-in-kashmir/15597/|access-date=9 April 2022|website=The Kashmir Radar}}{{مۄردٕ جوڈ|date=May 2026}}&lt;/ref&gt; 

* ''ٹھوٗل مۄنٛڈ'' آملیٹ۔ &lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ganju|first=Chandramukhi|title=Kashmiri Cuisine Koshur Saal|date=2012|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd.|isbn=978-81-207-7720-0|location=New Delhi|page=60}}&lt;/ref&gt;
* ہاکھ تہٕ ٹھوٗل
* [[پرٛؠزدَر]] تہٕ ٹھوٗل ، کۄپوٲرِس مَنٛز کھؠوان 
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ ٹھوٗل 
* زۄمبرٕ ٹھوٗل تہٕ دال
* ٹھوٗلہٕ زۄمبوٗر
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ زۄمبرٕ ٹھوٗل 
* زۄمبرٕ ٹھوٗل تہٕ رُوانٛگن ہچہِ
* [[File:Capra_falconeri_hepteneri.jpg|thumb|مارخور]]ٹھوٗل تہٕ [[اۆبُج]]</text>
      <sha1>4dn31tvy80wr1ozakyw5h07li0jh7wx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141937</id>
      <parentid>141933</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:03:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1356024601|List of Kashmiri dishes]]&quot; ضفُک &quot;Game (&lt;i&gt;shikaar&lt;/i&gt;)&quot; حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت</comment>
      <origin>141937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29005" sha1="iltk1vxj8pd5gs554k0px4cvxz7izfv" xml:space="preserve">[[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔

== تُجہِ ==

[[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] 
[[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]]
[[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]]

کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot;&gt;{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}&lt;/ref&gt; کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot; /&gt;

* [[کَباب]]۔&lt;ref name=&quot;Kilam1991&quot;&gt;{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر کباب۔&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}&lt;/ref&gt;
* ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' 
* ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza &amp; Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, &amp; Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}&lt;/ref&gt;
* ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔&lt;ref name=&quot;Zomato-2022&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}&lt;/ref&gt;
* '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}&lt;/ref&gt;
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ
* بُزِتھ [[ژامَن]].
* بُزِٹھ [[گاڈ]]۔
* بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|url-status=dead}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;
* ''تَلِتھ گاڈ''۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}&lt;/ref&gt;
* گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]]
* تَلِتھ کۄکُر
* [[تُجہِ]].
* گاڈ تُجہِ
* ژامنہِ تُجہِ 
* ژھاپ ماز، sausages
* کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔

== صُبحُک کھؠن ==

عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔&lt;ref name=&quot;livemint&quot;&gt;{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}&lt;/ref&gt; ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔&lt;ref name=&quot;Kaul-2023&quot;&gt;{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}&lt;/ref&gt; کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل:

[[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]]

* [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;
* ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}&lt;/ref&gt;
* لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}&lt;/ref&gt;
* [[مکاے وٕٹ]]
* [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}}
* ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ &lt;ref name=&quot;ReferenceJ&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani &amp; S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}&lt;/ref&gt;

== وازٕوان کھؠن ==

[[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]]
[[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]]

برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):&lt;ref name=&quot;Times of India-2021&quot;&gt;{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}&lt;/ref&gt;

* [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٟتؠ زاننہٕ چھ یوان۔&lt;ref name=&quot;Excelsior-2023&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&amp;K|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
* [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب
* وازٕکۄکُر
* سفید کۄکُر
* [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل
* آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ 
* [[میتھہِ ماز]]
* وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]]
* [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]]
* کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ 
* اولَو بُخار قۄرمہٕ 
* بادام قۄرمہٕ
* [[دانِوَل]] قۄرمہٕ 
* کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ 
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔

== رَس ==

* ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس
* چَنہٕ رَس

== گرٕکؠ ماز سِنؠ ==

[[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]]

* [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے
* کۄکر قٔلؠ‌یہِ
* [[شب دیگ]]
* دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز 
* مَژھہِ گَنٛڈ
* میتھہِ مَژھ
* مَژھ تہٕ [[ژیر]]
* اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ
* میتھ تہٕ گول مَژھ
* مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]]
* مَژھ تہٕ اولَو
* ژیر کوفتہٕ
* نَدٕرؠ تہٕ ماز
* نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز
* ماز [[وانٛگُن]]
* کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ 
* [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر
* گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر
* کۄکُر تہٕ [[تریل]]
* [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز
* گازرِ تہٕ ماز
* بۄٹہٕ ژیر ماز
* [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر 
* ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ 
* [[ہاکھ]] ماز
* [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز
* [[گول اَل]] سِیُٛن
* [[تریل]] تہٕ ماز
* مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔
* کۄکُر روغَن جوش
* ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ
* [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ
* پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy
* [[یَخٕنؠ]]  آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔&lt;ref name=&quot;food.ndtv.com&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر یَخٕنؠ 
* شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ
* کۄکر شیٛٲم

== تَلِتھ ژیٚٹؠ ==

* ''چُستہٕ،'' خۄشکھ ٹیٛۆٹھ ژھاوٕلؠ أنٛدرم رس''۔''&lt;ref name=&quot;Uttarakhand-2021&quot;&gt;{{cite web|title=Cuisine of Jammu and Kashmir and Himachal|url=https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/BHM-502AT.pdf|access-date=30 September 2021|website=Uttarakhand Open University}}&lt;/ref&gt;
* [[نۆہ|نٔہؠ‌کَلہٕ]] تہٕ پھیندر یَخٕنؠ 
* ژھاگٕلؠ یَخٕنؠ
* ڈؠمنہِ یَخٕنؠ
* بۄکہٕ وچہٕ ژھاگٕلؠ
* ژَروَن
* ژۄکہٕ ژَروَن
* ژَروَن اولَو
* کَلہٕ ماز
* [[File:Goshtaba_wazwan.jpg|thumb|گۄشہٕ تاب]]پاچہِ تہٕ ہیرِ رَس

== رِستہٕ ==

وازَن چھُ صٔحیٖح ژٹُن تہٕ ماز مکمل پٲٹھؠ دگُن [[فَن|کلا]] ہیچھنہٕ خٲطرٕ ؤری وادن ہیٚچھناونہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bakhsh|first=Zenaira|date=15 July 2021|title=The origin, evolution of Kashmir's emblematic cuisine Wazwan|url=https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920071748/https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|archive-date=20 September 2021|access-date=8 April 2022|website=Kashmir Walla}}&lt;/ref&gt; رؠوٲیتی طور چھُ کٹہٕ ماز ڈوٗنؠ لٔکرِ سٟتؠ دَگنہٕ  یِوان۔ &lt;ref name=&quot;In search Wazwan&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Jolly|first=Surjan Singh|title=In search Wazwan|url=https://www.telegraphindia.com/culture/food/in-search-wazwan/cid/1839845|access-date=8 May 2022|website=The Telegraph online}}&lt;/ref&gt;
[[File:Rista_wazwan.jpg|thumb|رِستہٕ ]]

* [[گۄشتابہٕ]]
* [[بَڈماز]] [[رِستہٕ]] 
* بَڈماز گۄشتابہٕ
* پالَکھ رِستہٕ ، [[ترٛٲمؠ تہٕ سرپوش|ترٛامہِ]] پؠٹھ ترٛاونہٕ یِوان۔
* سفید رِستہٕ

== سبزی ==

کٔشیٖر چھِ ٹَن واد سبزی تہٕ جنگلاتی پٲداوار پٲدٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;&gt;{{Cite news|last=Wani|first=Arif Shafi|date=27 January 2023|title=''When Gujaratis got bowled over by ethnic Kashmiri vegetarian dishes at Bhuj''|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/todays-paper/front-page/when-gujaratis-got-bowled-over-by-ethnic-kashmiri-vegetarian-dishes-at-bhuj|accessdate=21 May 2023}}&lt;/ref&gt; رؠوایتی کھؠن چھِ:
[[File:Kashmiri_Dum_aloo.jpeg|thumb|دم اولَو]]

* [[دمہٕ ٲلَو|دم اولَو]]
* وۄزِلؠ ٲلوٕ
* مٹر ٲلوٕ، [[بتہٕ|بتس]] سٟتؠ کھؠنہٕ یِوان۔ 
* [[اولُو|اولَو]] [[زامُت دۄد|دۄد]] لٲیِتھ۔
* [[گَنڈٕ|گنٛڈٕ]] [[مَٹَر]]
* گَنٛڈٕ تہٕ [[ہؠمبہٕ]]
* بۄڈٕ رازمَہ تہٕ اولَو
* [[File:Gobhi_Dum.jpg|thumb|دمہٕ پھُل گوٗپی]][[رازمَہ ہؠمبہٕ]] تہٕ ندٕرؠ
* رازمَہ ہؠمبہٕ تہٕ [[وانٛگُن|وانٛگن]]
* [[بَنٛدگوٗپی]] تہٕ [[رُوانٛگن|ٹماٹر]]
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] [[پالکھ|پالَکھ]]
* رٔنِتھ [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] کھنجہِ
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ وانٛگَن
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ ندٕرؠ 
* دۄدٕ وانٛگن 
* [[کَریل]] تہٕ وانٛگن
* الہٕ لانٕج تہٕ وانٛگن، pumpkin greens with aubergine.
* ژوٗنٛٹھؠ وانٛگن،رننہٕ وِزِ چھِ تیٖلس مَنٛز [[یَنٛگہٕ]] ترٛاوان۔ 
* ژۄکہٕ وانٛگن ہَچہِ
* گول اَل تہٕ ڈوٗنؠ گوجہٕ
* گَنڈٕ دۄد
* ہۄچھ [[ہَنٛد]]
* رُوانٛگن ہچہِ
* [[مۄنٛجہٕ ہاکھ]]
* دمہٕ مۄنٛجہِ 
* دمہٕ پھُل گوٗپی 
* پھُل گوٗپی اولَو 
* [[ہاکھ]]، [[وۄستہٕ ہاکھ]]، ہٲنٛز ہاکھ، [[سۄژَل]]، [[کرٛؠژھ]]، [[ہَنٛد]]، [[اۆبُج]]، [[لِسہٕ]] تہٕ باقٕے 
* [[نُنَر (سبزی)|نُنَر]]
* بٹہٕ ہاکھ یا سبز ہاکھ
* دٔگِتھ ہاکھ
* گۄگجہِ ہاکھ
* [[وۄپَل ہاکھ]]
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ زۆمبرٕ ٹھوٗل 
* ہاکھ ندٕرؠ
* ہاکھ تہٕ اولَو
* ہاکھ وانٛگن
* [[سۄژَل ندرُر]] (Malva Parviflora)
* سۄژَل وانٛگنیہِ کھؠن چھُ سۄژَل تہٕ ٹھوٗل وانگن سٟتؠ بناونہٕ یوان۔ ''ٹھوٗل-وانگن'' چھِ اَکھ لۄکٹ وانٛگن یس نہٕ پننس پورٕ سایزس مَنٛز ووتمت چھُنہٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Khosa|first=Nancy|title=Kashmiri Cuisine Saffron Plate A Historic Perspective|date=2016|publisher=Utpal Publications|isbn=978-81-85217-34-5|location=Delhi|page=49}}&lt;/ref&gt; 
* مُجہِ مُلِوین، دٔگِتھ مُچہٕ پٔترِ رَس
* مُجہِ پٔتٕر تہٕ وانٛگن، radish leaves with aubergine 
* زامُت دۄد کور
* اولَو بُم، اولَو سبزی یُس بُم (کُلؠ کۆٹ [[برِٛم پوش]] ہیٛوُے)
* [[بَنٛدگوٗپی|بَنٛد]] [[روغَن جوش|روغن جوش]]
* ندٕرؠ روغَن جوش
* ژھؠتہٕ گۄگجہِ 
* ژھؠتہٕ مُجہِ
* ژھؠتہِ بَنٛدگوِپی
* ژۆکؠ ندٕرؠ
* ژۆکؠ مُجہِ/مُجہِ کٲلہٕ
* ژۆک ال
* الہٕ یَخٕنؠ 
* [[ہیٚڑَر]] یَخٕنؠ 
* ندٕرؠ یَخٕنؠ 
* نیٛوٗٹری یَخٕنؠ 
* [[کَریل]] یَخٕنؠ 
* وانٛگن یَخٕنؠ 
* پُدنہٕ اَل
* [[تریل]] تہٕ وانٛگن 
* تریل تہٕ ٹماٹر 
* وارِپھٔلؠ اولَو، potato with hot lentil

== ہیٚڑَر ==

[[File:Morchella_esculenta_grouping_01.jpg|thumb|[[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]]]] 
ہِمالیٲیی دامنَن ہٕنٛدِس بسکیٖنَس مَنٛز، گُچھی یا کَناگوچی مشروم ([[کَنہٕ گٕچھ]] نسلٕچ زٲژ، یِم عام طور باقیَن جاین مورل ونان چھِ) چھِ نہٕ صِرِف [[کٔشیٖر|کٔشیٖرِ]] مَنٛز بلکہِ بین الاقوٲمی سطحَس پؠٹھ خاص پٲٹھؠ یوٗرپی گیسٹرونومی مَنٛز واریاہ قٟمتی ماننہٕ یِوان۔ 

رؠوٲیتی یا مشہوٗر کھؠن مَنٛز چھُ شٲمل:

* [[گٕچھ|کَنہٕ گٕچھ]] یَخٕنؠ 
* کنہٕ گٕچھ مٹر مسالہٕ
* گٕچھہٕ ؤر
* [[شاجکان]] یا [[کنہٕ پَپَر]] (Geopora arenicola)

== ژامَن ==

* [[ژامَن|ژامنہِ]] کانتی
* [[لیٚدٕر|لیٛدٕر]] [[ژامَن]]
* ؤیٛٹھ ژامَن یا وۄزٕج ژامَن
* [[رُوانٛگن ژامَن]]
* پالَکھ/ہاکھ ژامَن
* [[مؠتھ]] ژامَن
* مؠتھ ژامَن تہٕ [[مَٹَر|نیٛول کرٕ]]
* مٹر ژامَن
* [[تریل]] تہٕ ژامَن
* ژامَن مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]] ژامَن
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ژامَن
* ژامَن وانٛگن

== ژیٚٹنہِ تہٕ رایتہٕ ==

* [[زامُت دۄد]]
* [[مُجہِ ژیٚٹِنؠ]]
* [[ڈوٗن|ڈوٗنؠ]]مُجہِ ژیٚٹِنؠ
* [[زیٚریشت]] ژیٚٹِنؠ ، Barberry
* انار دانہٕ ژیٚٹِنؠ ([[دٲن]] بیٛول ژیٚٹِنؠ)
* [[زِرِش]] ژیٚٹِنؠ ، Blackcurrants 
* ٲلچہِ ژیٚٹِنؠ، sour cherries نوٗنہٕ چھِرکاو
* گۄردول ژیٚٹِنؠ، sour plum
* پُدنہٕ ژیٚٹِنؠ/ بُران
* رُوانٛگن ژیٚٹِنؠ 
* رُوانٛگن ہچہِ ژیٚٹِنؠ 
* [[مرژٕ وانٛگن|مرژٕوانٛگن]] ژیٚٹِنؠ 
* [[رۄہن|رۄہنہٕ]] ژیٚٹِنؠ 
* کِشمِش ژیٚٹِنؠ 
* ژوٗنٛٹھؠ تہٕ دانہِ ول ژیٚٹِنؠ 
* ٲلو بُخار ژیٚٹِنؠ 
* مُجہِ ژیٚٹِنؠ (تَلِتھ در) 
* بُزِتھ ندٕرؠ ژیٚٹِنؠ 
* بُزٕ/پھٹہٕ وانٛگن
* دۄد ال/الہٕ رایتہٕ

== تَلِتھ ماز ==

* ماز/کۄکر کانتی
* مَژھ بٔرِتھ کریل
* مٹر مَژھ
* سۄژَل ژَروَن 
* [[ہیٚڑَر]] ژھاگٕلؠ، بۄکہٕ ونہِ تہِ کرٛؠہنہٕ ماز
* تٔلِتھ [[کوڈ|کٲڈؠ]]
* کٲڈؠ پکوڑ

== گاڈ ==

سری نگر شَہَر کس [[صۆوُر، سِریٖنَگَر|صۆوُر]] علاقس مَنٛز آنٛچار سَرس مَنٛز ژھایہِ گاڈ ہنٛد ؤری وادن ہنٛد رؠواج۔&lt;ref name=&quot;Bhat-2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bhat|first=Muzamil|date=28 January 2024|title=Kashmir: Fishermen in Anchar lake brace up for 'shadow fishing'|url=https://www.siasat.com/kashmir-fishermen-in-anchar-lake-brace-up-for-shadow-fishing-2966025/|access-date=8 February 2024|website=The Siasat Daily|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

* ندٕرؠ تہٕ گاڈ عیٖذن تہٕ [[کأشِرؠ بٹہٕ تہوار#گاڑ بتہٕ|گاڈ بتس]] پؠٹھ بناونہٕ یِوان۔
* [[مُج|مُجہٕ]] [[گاڈ]]
* ہاکھ گاڈ
* گاڈٕ تہٕ گۄگجہِ/مۄنٛجہِ/بَنٛدپوٗپی
* گاڈٕ تہٕ ژوٗنٛٹؠ (نیٖل/سبز ژوٗنٛٹؠ)
* گاڈٕ قٔلؠ‌یہِ
* رُوانٛگن/ٹماٹر گاڈ
* [[کۄنٛگ|کۄنٛگہٕ]] گاڈ
* گاڈٕ لیٚج
* گاڈ تہٕ [[اۆبُج]]
* ہۄگاڈٕ تہٕ ہاکھ یا [[بُم]] 
* ہۄگاڈ ژیٛۆٹ
* کَنٛز تہٕ گاڈ/گُرَن رننہٕ یِوان {{مانے|خمیر|Fermented}} در مگر غٲر شۄاب ترٛیش مَنٛز یَتھ سٔدرٕ کَنٛز ونان چھِ۔
* فرِ/پھَرِ ، smoked fish
* پھَرِ تہٕ ہاکھ

== سلاد ==

* سلاد، ژٔٹِتھ سبزین ہُنٛد اَکھ پلیٹ یُس [[لٲر]]، ٹماٹر تہٕ گازرِ چھِ، یُس أکِس تھالہِ پؠٹھ مزکٔنؠ گول گول کٔرِتھ سجاونہٕ یِوان چھُ۔ 
* رازمَہ سلاد/چاٹ۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;/&gt;

== تۆمُل ==

[[File:Kashmiri_pulao_(cropped).JPG|thumb|کٲشُر [[پۄلاؤ|پۄلاو]]]]

* ''[[بتہٕ|بَتہٕ]]''.
* ''بُزٕ بتہٕ'', fried rice.
* ''وۄزُل بتہٕ'', واریاہ طاقتی کھؠن [[بیٚیہِ زُو]] زنانن خٲطرٕ۔{{citation needed|date=March 2024}}
* ''تایہِ بتہٕ'' 
* گٕچہٕ پۄلاو۔
* مٹر پۄلاو
* [[تٔہر]]
* [[کھؠژٕر]]
* نینہٕ کۄنٛگہٕ کھؠژٕر
* وٲر (Salted Rice Pudding with kernels of walnuts or intestines of sheep or goat)کٲشِرؠ بٹن ہِنٛدِ خاندرٕکؠ شۆروٗع وِزِ یا یگنہٕ پَوَت وِزِ۔
* مایِر، [[بتہٕ|بتُک]] نوٗنہٕ دار پُڈِنٛگ یُس پتلہٕ زامُت دۄد سٟتؠ رننہٕ چھُ یوان یَتھ نِش عام طور پٲٹھؠ تھنہٕ الگ چھُ یوان کرنہٕ۔
* یاجہِ، پاکنٲوِتھ تہٕ سٹیٖم-رٔنِتھ نوٗنہٕ تۆمل-اوٹ کیک۔
* بتہٕ لایہِ، مُر-مُرے، چِورٕ rice munchies&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&lt;/sup&gt;
* بیٛٲلؠ تۆمُل، ہُریمٕتہِ خمیر کٔرِتھ نوِ پھوٹِتھ دانہِ بیٲلؠ چھِ یہِ لذیذ ناشتہٕ دِوان۔

== ژۄچہِ ==

* [[کٔنکہٕ اوٹ|کٔنکہٕ]]ژۆٹ
* پۄراٹ
* پوٗرؠ
* ژھٔر ژۆٹ
* زِرؠ ژۆٹ
* تۆملہٕ ژۆٹ
* درٛانہٕ، rice bread crumbs
* [[مکٲے اوٹ|مکٲے]] ژۆٹ
* [[گؠو]] ژۆٹ
* مکٲے وۄر
* [[غٲرؠ]] ژۆٹ
* غٲرؠ پوٗرِ
* [[وٕشکہٕ اوٹ|وٕشکہٕ]] ژۆٹ

== ٹھوٗل ==

کینٛہہ دیہی علاقن منٛز، [[کانٛگٕر|کانٛگرِ]] منٛز اکھ یا زٕ [[ٹھوٗل]] لگاونک روایت چھ پریتھ فرد جانان۔&lt;ref name=&quot;Hussain-2021&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Hussain|first=Umran|date=5 December 2021|title=The Traditional Bond Between An Egg And A Kangri In Kashmir|url=https://kashmirradar.com/story/the-traditional-bond-between-an-egg-and-a-kangri-in-kashmir/15597/|access-date=9 April 2022|website=The Kashmir Radar}}{{مۄردٕ جوڈ|date=May 2026}}&lt;/ref&gt; 

* ''ٹھوٗل مۄنٛڈ'' آملیٹ۔ &lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ganju|first=Chandramukhi|title=Kashmiri Cuisine Koshur Saal|date=2012|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd.|isbn=978-81-207-7720-0|location=New Delhi|page=60}}&lt;/ref&gt;
* ہاکھ تہٕ ٹھوٗل
* [[پرٛؠزدَر]] تہٕ ٹھوٗل ، کۄپوٲرِس مَنٛز کھؠوان 
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ ٹھوٗل 
* زۄمبرٕ ٹھوٗل تہٕ دال
* ٹھوٗلہٕ زۄمبوٗر
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ زۄمبرٕ ٹھوٗل 
* زۄمبرٕ ٹھوٗل تہٕ رُوانٛگن ہچہِ
* [[File:Capra_falconeri_hepteneri.jpg|thumb|مارخور]]ٹھوٗل تہٕ [[اۆبُج]]

== شِکار ==

[[File:Ducks_on_Lake_Dal,_Kashmir_(8142492655).jpg|thumb|ڈلس مَنٛز بطخ]]
پوٗرٕ کشمیرس منٛز چھِ پرٛؠتھ دۄہ نمبلن منٛز اکھ اندازٕ مطٲبق 50-60 جاناوار مارنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Rashid|first=Afshan|date=9 May 2017|title=Following a poacher in the heart of Kashmir's wetlands|url=https://freepresskashmir.news/2017/05/09/following-a-poacher-in-the-heart-of-kashmirs-wetlands/|access-date=16 June 2022|website=Free Press Kashmir}}&lt;/ref&gt; 

برطانوی ہندوستانس منٛز اوس ''[[مارخور]]'' ساروٕے کھۄتہٕ مشکل کھیلن منٛز شمار کرنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Ganaie|first=Nazir|date=25 April 2022|title=Markhor{{!}}The Camouflaged Cliffhangers of Kashmir's Mountains|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/life-style/markhorthe-camouflaged-cliffhangers-of-kashmirs-mountains|accessdate=22 May 2023}}&lt;/ref&gt; یہ چھ دنیاہک ساروی کھوتہٕ بھڑ جنگلؠ ژھاوُل۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=KASHMIR MARKHOR RECOVERY PROJECT|url=https://www.wti.org.in/projects/kashmir-markhor-recovery-project/|access-date=22 May 2023|website=WTI|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

ہندوستٲنۍ [[جنٛگٕلؠ سور]] اوس ہمالیٲیی علاقس منٛز ڈوگرہ فوجی جنرل مہاراجہ [[گۄلاب سِنٛگھ|گۄلاب سنگھن]] متعارف کرنوومٗت۔&lt;ref name=&quot;Ali-2023&quot;&gt;{{Cite news|last=Ali|first=Jehangir|date=18 May 2023|title=Outcry as wild boars reappear in Kashmir after decades|journal=AlJazeera|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/5/18/outcry-as-wild-boars-reappear-in-kashmir-after-decades|accessdate=22 May 2023}}&lt;/ref&gt; امیُٛک ماز اوس ڈوگراہن تہٕ سکھن خٲطرٕ اکھ بہتٔریٖن لذیذ مانٛنہٕ یوان، مگر 1947 پتہٕ مسلم اکثریتی علاقس منٛز آیہ امچہِ آبٲدی کم گژھن۔&lt;ref name=&quot;Ali-2023&quot; /&gt;

شِکار پکوان چھِ:

* پچھِن دۄمپۄکھتہٕیتھ کشمیرس منٛز ونٛدس منٛز کھؠن ہنٛد بادشاہ ونٛنہٕ چھُ یوان، یہِ چھُ اکھ لذیذ مانٛنہٕ یوان تہٕ چھِ کٲشِرؠ پنڈثھ تہٕ کھؠوان یم عام طور کۄکُر چھِنہٕ کھؠوان۔&lt;ref name=&quot;Kaul-2023&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
* [[بَطُخ|بطُخ]] [[پالکھ]]
* بطُخ تہٕ زامُت دۄد 
* گۄگجہِ تہٕ بطُخ
* شِکار روغن جوش، شِکار کۆرمٕتِس جانورس روغن جوش بناونہٕ یِوان.
* شِکار تہٕ ندٕرؠ
* شِکار ([[بَطُخ]] یا [[پٔچھِن]]) تہٕ [[ہَنٛد]]

[[File:Goji_Rajma_Masala_(11962820385).jpg|thumb|رازمہ گۄگجہِ]]</text>
      <sha1>iltk1vxj8pd5gs554k0px4cvxz7izfv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141943</id>
      <parentid>141937</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:14:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1356024601|List of Kashmiri dishes]]&quot; ضفُک &quot;Dals&quot; حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت</comment>
      <origin>141943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30041" sha1="ix6vj3ouo0itoj03vy30o2uvd0ge0pz" xml:space="preserve">[[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔

== تُجہِ ==

[[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] 
[[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]]
[[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]]

کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot;&gt;{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}&lt;/ref&gt; کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot; /&gt;

* [[کَباب]]۔&lt;ref name=&quot;Kilam1991&quot;&gt;{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر کباب۔&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}&lt;/ref&gt;
* ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' 
* ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza &amp; Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, &amp; Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}&lt;/ref&gt;
* ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔&lt;ref name=&quot;Zomato-2022&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}&lt;/ref&gt;
* '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}&lt;/ref&gt;
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ
* بُزِتھ [[ژامَن]].
* بُزِٹھ [[گاڈ]]۔
* بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|url-status=dead}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;
* ''تَلِتھ گاڈ''۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}&lt;/ref&gt;
* گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]]
* تَلِتھ کۄکُر
* [[تُجہِ]].
* گاڈ تُجہِ
* ژامنہِ تُجہِ 
* ژھاپ ماز، sausages
* کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔

== صُبحُک کھؠن ==

عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔&lt;ref name=&quot;livemint&quot;&gt;{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}&lt;/ref&gt; ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔&lt;ref name=&quot;Kaul-2023&quot;&gt;{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}&lt;/ref&gt; کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل:

[[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]]

* [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;
* ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}&lt;/ref&gt;
* لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}&lt;/ref&gt;
* [[مکاے وٕٹ]]
* [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}}
* ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ &lt;ref name=&quot;ReferenceJ&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani &amp; S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}&lt;/ref&gt;

== وازٕوان کھؠن ==

[[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]]
[[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]]

برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):&lt;ref name=&quot;Times of India-2021&quot;&gt;{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}&lt;/ref&gt;

* [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٟتؠ زاننہٕ چھ یوان۔&lt;ref name=&quot;Excelsior-2023&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&amp;K|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
* [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب
* وازٕکۄکُر
* سفید کۄکُر
* [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل
* آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ 
* [[میتھہِ ماز]]
* وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]]
* [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]]
* کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ 
* اولَو بُخار قۄرمہٕ 
* بادام قۄرمہٕ
* [[دانِوَل]] قۄرمہٕ 
* کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ 
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔

== رَس ==

* ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس
* چَنہٕ رَس

== گرٕکؠ ماز سِنؠ ==

[[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]]

* [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے
* کۄکر قٔلؠ‌یہِ
* [[شب دیگ]]
* دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز 
* مَژھہِ گَنٛڈ
* میتھہِ مَژھ
* مَژھ تہٕ [[ژیر]]
* اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ
* میتھ تہٕ گول مَژھ
* مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]]
* مَژھ تہٕ اولَو
* ژیر کوفتہٕ
* نَدٕرؠ تہٕ ماز
* نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز
* ماز [[وانٛگُن]]
* کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ 
* [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر
* گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر
* کۄکُر تہٕ [[تریل]]
* [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز
* گازرِ تہٕ ماز
* بۄٹہٕ ژیر ماز
* [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر 
* ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ 
* [[ہاکھ]] ماز
* [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز
* [[گول اَل]] سِیُٛن
* [[تریل]] تہٕ ماز
* مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔
* کۄکُر روغَن جوش
* ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ
* [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ
* پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy
* [[یَخٕنؠ]]  آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔&lt;ref name=&quot;food.ndtv.com&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر یَخٕنؠ 
* شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ
* کۄکر شیٛٲم

== تَلِتھ ژیٚٹؠ ==

* ''چُستہٕ،'' خۄشکھ ٹیٛۆٹھ ژھاوٕلؠ أنٛدرم رس''۔''&lt;ref name=&quot;Uttarakhand-2021&quot;&gt;{{cite web|title=Cuisine of Jammu and Kashmir and Himachal|url=https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/BHM-502AT.pdf|access-date=30 September 2021|website=Uttarakhand Open University}}&lt;/ref&gt;
* [[نۆہ|نٔہؠ‌کَلہٕ]] تہٕ پھیندر یَخٕنؠ 
* ژھاگٕلؠ یَخٕنؠ
* ڈؠمنہِ یَخٕنؠ
* بۄکہٕ وچہٕ ژھاگٕلؠ
* ژَروَن
* ژۄکہٕ ژَروَن
* ژَروَن اولَو
* کَلہٕ ماز
* [[File:Goshtaba_wazwan.jpg|thumb|گۄشہٕ تاب]]پاچہِ تہٕ ہیرِ رَس

== رِستہٕ ==

وازَن چھُ صٔحیٖح ژٹُن تہٕ ماز مکمل پٲٹھؠ دگُن [[فَن|کلا]] ہیچھنہٕ خٲطرٕ ؤری وادن ہیٚچھناونہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bakhsh|first=Zenaira|date=15 July 2021|title=The origin, evolution of Kashmir's emblematic cuisine Wazwan|url=https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920071748/https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|archive-date=20 September 2021|access-date=8 April 2022|website=Kashmir Walla}}&lt;/ref&gt; رؠوٲیتی طور چھُ کٹہٕ ماز ڈوٗنؠ لٔکرِ سٟتؠ دَگنہٕ  یِوان۔ &lt;ref name=&quot;In search Wazwan&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Jolly|first=Surjan Singh|title=In search Wazwan|url=https://www.telegraphindia.com/culture/food/in-search-wazwan/cid/1839845|access-date=8 May 2022|website=The Telegraph online}}&lt;/ref&gt;
[[File:Rista_wazwan.jpg|thumb|رِستہٕ ]]

* [[گۄشتابہٕ]]
* [[بَڈماز]] [[رِستہٕ]] 
* بَڈماز گۄشتابہٕ
* پالَکھ رِستہٕ ، [[ترٛٲمؠ تہٕ سرپوش|ترٛامہِ]] پؠٹھ ترٛاونہٕ یِوان۔
* سفید رِستہٕ

== سبزی ==

کٔشیٖر چھِ ٹَن واد سبزی تہٕ جنگلاتی پٲداوار پٲدٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;&gt;{{Cite news|last=Wani|first=Arif Shafi|date=27 January 2023|title=''When Gujaratis got bowled over by ethnic Kashmiri vegetarian dishes at Bhuj''|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/todays-paper/front-page/when-gujaratis-got-bowled-over-by-ethnic-kashmiri-vegetarian-dishes-at-bhuj|accessdate=21 May 2023}}&lt;/ref&gt; رؠوایتی کھؠن چھِ:
[[File:Kashmiri_Dum_aloo.jpeg|thumb|دم اولَو]]

* [[دمہٕ ٲلَو|دم اولَو]]
* وۄزِلؠ ٲلوٕ
* مٹر ٲلوٕ، [[بتہٕ|بتس]] سٟتؠ کھؠنہٕ یِوان۔ 
* [[اولُو|اولَو]] [[زامُت دۄد|دۄد]] لٲیِتھ۔
* [[گَنڈٕ|گنٛڈٕ]] [[مَٹَر]]
* گَنٛڈٕ تہٕ [[ہؠمبہٕ]]
* بۄڈٕ رازمَہ تہٕ اولَو
* [[File:Gobhi_Dum.jpg|thumb|دمہٕ پھُل گوٗپی]][[رازمَہ ہؠمبہٕ]] تہٕ ندٕرؠ
* رازمَہ ہؠمبہٕ تہٕ [[وانٛگُن|وانٛگن]]
* [[بَنٛدگوٗپی]] تہٕ [[رُوانٛگن|ٹماٹر]]
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] [[پالکھ|پالَکھ]]
* رٔنِتھ [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] کھنجہِ
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ وانٛگَن
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ ندٕرؠ 
* دۄدٕ وانٛگن 
* [[کَریل]] تہٕ وانٛگن
* الہٕ لانٕج تہٕ وانٛگن، pumpkin greens with aubergine.
* ژوٗنٛٹھؠ وانٛگن،رننہٕ وِزِ چھِ تیٖلس مَنٛز [[یَنٛگہٕ]] ترٛاوان۔ 
* ژۄکہٕ وانٛگن ہَچہِ
* گول اَل تہٕ ڈوٗنؠ گوجہٕ
* گَنڈٕ دۄد
* ہۄچھ [[ہَنٛد]]
* رُوانٛگن ہچہِ
* [[مۄنٛجہٕ ہاکھ]]
* دمہٕ مۄنٛجہِ 
* دمہٕ پھُل گوٗپی 
* پھُل گوٗپی اولَو 
* [[ہاکھ]]، [[وۄستہٕ ہاکھ]]، ہٲنٛز ہاکھ، [[سۄژَل]]، [[کرٛؠژھ]]، [[ہَنٛد]]، [[اۆبُج]]، [[لِسہٕ]] تہٕ باقٕے 
* [[نُنَر (سبزی)|نُنَر]]
* بٹہٕ ہاکھ یا سبز ہاکھ
* دٔگِتھ ہاکھ
* گۄگجہِ ہاکھ
* [[وۄپَل ہاکھ]]
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ زۆمبرٕ ٹھوٗل 
* ہاکھ ندٕرؠ
* ہاکھ تہٕ اولَو
* ہاکھ وانٛگن
* [[سۄژَل ندرُر]] (Malva Parviflora)
* سۄژَل وانٛگنیہِ کھؠن چھُ سۄژَل تہٕ ٹھوٗل وانگن سٟتؠ بناونہٕ یوان۔ ''ٹھوٗل-وانگن'' چھِ اَکھ لۄکٹ وانٛگن یس نہٕ پننس پورٕ سایزس مَنٛز ووتمت چھُنہٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Khosa|first=Nancy|title=Kashmiri Cuisine Saffron Plate A Historic Perspective|date=2016|publisher=Utpal Publications|isbn=978-81-85217-34-5|location=Delhi|page=49}}&lt;/ref&gt; 
* مُجہِ مُلِوین، دٔگِتھ مُچہٕ پٔترِ رَس
* مُجہِ پٔتٕر تہٕ وانٛگن، radish leaves with aubergine 
* زامُت دۄد کور
* اولَو بُم، اولَو سبزی یُس بُم (کُلؠ کۆٹ [[برِٛم پوش]] ہیٛوُے)
* [[بَنٛدگوٗپی|بَنٛد]] [[روغَن جوش|روغن جوش]]
* ندٕرؠ روغَن جوش
* ژھؠتہٕ گۄگجہِ 
* ژھؠتہٕ مُجہِ
* ژھؠتہِ بَنٛدگوِپی
* ژۆکؠ ندٕرؠ
* ژۆکؠ مُجہِ/مُجہِ کٲلہٕ
* ژۆک ال
* الہٕ یَخٕنؠ 
* [[ہیٚڑَر]] یَخٕنؠ 
* ندٕرؠ یَخٕنؠ 
* نیٛوٗٹری یَخٕنؠ 
* [[کَریل]] یَخٕنؠ 
* وانٛگن یَخٕنؠ 
* پُدنہٕ اَل
* [[تریل]] تہٕ وانٛگن 
* تریل تہٕ ٹماٹر 
* وارِپھٔلؠ اولَو، potato with hot lentil

== ہیٚڑَر ==

[[File:Morchella_esculenta_grouping_01.jpg|thumb|[[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]]]] 
ہِمالیٲیی دامنَن ہٕنٛدِس بسکیٖنَس مَنٛز، گُچھی یا کَناگوچی مشروم ([[کَنہٕ گٕچھ]] نسلٕچ زٲژ، یِم عام طور باقیَن جاین مورل ونان چھِ) چھِ نہٕ صِرِف [[کٔشیٖر|کٔشیٖرِ]] مَنٛز بلکہِ بین الاقوٲمی سطحَس پؠٹھ خاص پٲٹھؠ یوٗرپی گیسٹرونومی مَنٛز واریاہ قٟمتی ماننہٕ یِوان۔ 

رؠوٲیتی یا مشہوٗر کھؠن مَنٛز چھُ شٲمل:

* [[گٕچھ|کَنہٕ گٕچھ]] یَخٕنؠ 
* کنہٕ گٕچھ مٹر مسالہٕ
* گٕچھہٕ ؤر
* [[شاجکان]] یا [[کنہٕ پَپَر]] (Geopora arenicola)

== ژامَن ==

* [[ژامَن|ژامنہِ]] کانتی
* [[لیٚدٕر|لیٛدٕر]] [[ژامَن]]
* ؤیٛٹھ ژامَن یا وۄزٕج ژامَن
* [[رُوانٛگن ژامَن]]
* پالَکھ/ہاکھ ژامَن
* [[مؠتھ]] ژامَن
* مؠتھ ژامَن تہٕ [[مَٹَر|نیٛول کرٕ]]
* مٹر ژامَن
* [[تریل]] تہٕ ژامَن
* ژامَن مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]] ژامَن
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ژامَن
* ژامَن وانٛگن

== ژیٚٹنہِ تہٕ رایتہٕ ==

* [[زامُت دۄد]]
* [[مُجہِ ژیٚٹِنؠ]]
* [[ڈوٗن|ڈوٗنؠ]]مُجہِ ژیٚٹِنؠ
* [[زیٚریشت]] ژیٚٹِنؠ ، Barberry
* انار دانہٕ ژیٚٹِنؠ ([[دٲن]] بیٛول ژیٚٹِنؠ)
* [[زِرِش]] ژیٚٹِنؠ ، Blackcurrants 
* ٲلچہِ ژیٚٹِنؠ، sour cherries نوٗنہٕ چھِرکاو
* گۄردول ژیٚٹِنؠ، sour plum
* پُدنہٕ ژیٚٹِنؠ/ بُران
* رُوانٛگن ژیٚٹِنؠ 
* رُوانٛگن ہچہِ ژیٚٹِنؠ 
* [[مرژٕ وانٛگن|مرژٕوانٛگن]] ژیٚٹِنؠ 
* [[رۄہن|رۄہنہٕ]] ژیٚٹِنؠ 
* کِشمِش ژیٚٹِنؠ 
* ژوٗنٛٹھؠ تہٕ دانہِ ول ژیٚٹِنؠ 
* ٲلو بُخار ژیٚٹِنؠ 
* مُجہِ ژیٚٹِنؠ (تَلِتھ در) 
* بُزِتھ ندٕرؠ ژیٚٹِنؠ 
* بُزٕ/پھٹہٕ وانٛگن
* دۄد ال/الہٕ رایتہٕ

== تَلِتھ ماز ==

* ماز/کۄکر کانتی
* مَژھ بٔرِتھ کریل
* مٹر مَژھ
* سۄژَل ژَروَن 
* [[ہیٚڑَر]] ژھاگٕلؠ، بۄکہٕ ونہِ تہِ کرٛؠہنہٕ ماز
* تٔلِتھ [[کوڈ|کٲڈؠ]]
* کٲڈؠ پکوڑ

== گاڈ ==

سری نگر شَہَر کس [[صۆوُر، سِریٖنَگَر|صۆوُر]] علاقس مَنٛز آنٛچار سَرس مَنٛز ژھایہِ گاڈ ہنٛد ؤری وادن ہنٛد رؠواج۔&lt;ref name=&quot;Bhat-2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bhat|first=Muzamil|date=28 January 2024|title=Kashmir: Fishermen in Anchar lake brace up for 'shadow fishing'|url=https://www.siasat.com/kashmir-fishermen-in-anchar-lake-brace-up-for-shadow-fishing-2966025/|access-date=8 February 2024|website=The Siasat Daily|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

* ندٕرؠ تہٕ گاڈ عیٖذن تہٕ [[کأشِرؠ بٹہٕ تہوار#گاڑ بتہٕ|گاڈ بتس]] پؠٹھ بناونہٕ یِوان۔
* [[مُج|مُجہٕ]] [[گاڈ]]
* ہاکھ گاڈ
* گاڈٕ تہٕ گۄگجہِ/مۄنٛجہِ/بَنٛدپوٗپی
* گاڈٕ تہٕ ژوٗنٛٹؠ (نیٖل/سبز ژوٗنٛٹؠ)
* گاڈٕ قٔلؠ‌یہِ
* رُوانٛگن/ٹماٹر گاڈ
* [[کۄنٛگ|کۄنٛگہٕ]] گاڈ
* گاڈٕ لیٚج
* گاڈ تہٕ [[اۆبُج]]
* ہۄگاڈٕ تہٕ ہاکھ یا [[بُم]] 
* ہۄگاڈ ژیٛۆٹ
* کَنٛز تہٕ گاڈ/گُرَن رننہٕ یِوان {{مانے|خمیر|Fermented}} در مگر غٲر شۄاب ترٛیش مَنٛز یَتھ سٔدرٕ کَنٛز ونان چھِ۔
* فرِ/پھَرِ ، smoked fish
* پھَرِ تہٕ ہاکھ

== سلاد ==

* سلاد، ژٔٹِتھ سبزین ہُنٛد اَکھ پلیٹ یُس [[لٲر]]، ٹماٹر تہٕ گازرِ چھِ، یُس أکِس تھالہِ پؠٹھ مزکٔنؠ گول گول کٔرِتھ سجاونہٕ یِوان چھُ۔ 
* رازمَہ سلاد/چاٹ۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;/&gt;

== تۆمُل ==

[[File:Kashmiri_pulao_(cropped).JPG|thumb|کٲشُر [[پۄلاؤ|پۄلاو]]]]

* ''[[بتہٕ|بَتہٕ]]''.
* ''بُزٕ بتہٕ'', fried rice.
* ''وۄزُل بتہٕ'', واریاہ طاقتی کھؠن [[بیٚیہِ زُو]] زنانن خٲطرٕ۔{{citation needed|date=March 2024}}
* ''تایہِ بتہٕ'' 
* گٕچہٕ پۄلاو۔
* مٹر پۄلاو
* [[تٔہر]]
* [[کھؠژٕر]]
* نینہٕ کۄنٛگہٕ کھؠژٕر
* وٲر (Salted Rice Pudding with kernels of walnuts or intestines of sheep or goat)کٲشِرؠ بٹن ہِنٛدِ خاندرٕکؠ شۆروٗع وِزِ یا یگنہٕ پَوَت وِزِ۔
* مایِر، [[بتہٕ|بتُک]] نوٗنہٕ دار پُڈِنٛگ یُس پتلہٕ زامُت دۄد سٟتؠ رننہٕ چھُ یوان یَتھ نِش عام طور پٲٹھؠ تھنہٕ الگ چھُ یوان کرنہٕ۔
* یاجہِ، پاکنٲوِتھ تہٕ سٹیٖم-رٔنِتھ نوٗنہٕ تۆمل-اوٹ کیک۔
* بتہٕ لایہِ، مُر-مُرے، چِورٕ rice munchies&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&lt;/sup&gt;
* بیٛٲلؠ تۆمُل، ہُریمٕتہِ خمیر کٔرِتھ نوِ پھوٹِتھ دانہِ بیٲلؠ چھِ یہِ لذیذ ناشتہٕ دِوان۔

== ژۄچہِ ==

* [[کٔنکہٕ اوٹ|کٔنکہٕ]]ژۆٹ
* پۄراٹ
* پوٗرؠ
* ژھٔر ژۆٹ
* زِرؠ ژۆٹ
* تۆملہٕ ژۆٹ
* درٛانہٕ، rice bread crumbs
* [[مکٲے اوٹ|مکٲے]] ژۆٹ
* [[گؠو]] ژۆٹ
* مکٲے وۄر
* [[غٲرؠ]] ژۆٹ
* غٲرؠ پوٗرِ
* [[وٕشکہٕ اوٹ|وٕشکہٕ]] ژۆٹ

== ٹھوٗل ==

کینٛہہ دیہی علاقن منٛز، [[کانٛگٕر|کانٛگرِ]] منٛز اکھ یا زٕ [[ٹھوٗل]] لگاونک روایت چھ پریتھ فرد جانان۔&lt;ref name=&quot;Hussain-2021&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Hussain|first=Umran|date=5 December 2021|title=The Traditional Bond Between An Egg And A Kangri In Kashmir|url=https://kashmirradar.com/story/the-traditional-bond-between-an-egg-and-a-kangri-in-kashmir/15597/|access-date=9 April 2022|website=The Kashmir Radar}}{{مۄردٕ جوڈ|date=May 2026}}&lt;/ref&gt; 

* ''ٹھوٗل مۄنٛڈ'' آملیٹ۔ &lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ganju|first=Chandramukhi|title=Kashmiri Cuisine Koshur Saal|date=2012|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd.|isbn=978-81-207-7720-0|location=New Delhi|page=60}}&lt;/ref&gt;
* ہاکھ تہٕ ٹھوٗل
* [[پرٛؠزدَر]] تہٕ ٹھوٗل ، کۄپوٲرِس مَنٛز کھؠوان 
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ ٹھوٗل 
* زۄمبرٕ ٹھوٗل تہٕ دال
* ٹھوٗلہٕ زۄمبوٗر
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ زۄمبرٕ ٹھوٗل 
* زۄمبرٕ ٹھوٗل تہٕ رُوانٛگن ہچہِ
* [[File:Capra_falconeri_hepteneri.jpg|thumb|مارخور]]ٹھوٗل تہٕ [[اۆبُج]]

== شِکار ==

[[File:Ducks_on_Lake_Dal,_Kashmir_(8142492655).jpg|thumb|ڈلس مَنٛز بطخ]]
پوٗرٕ کشمیرس منٛز چھِ پرٛؠتھ دۄہ نمبلن منٛز اکھ اندازٕ مطٲبق 50-60 جاناوار مارنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Rashid|first=Afshan|date=9 May 2017|title=Following a poacher in the heart of Kashmir's wetlands|url=https://freepresskashmir.news/2017/05/09/following-a-poacher-in-the-heart-of-kashmirs-wetlands/|access-date=16 June 2022|website=Free Press Kashmir}}&lt;/ref&gt; 

برطانوی ہندوستانس منٛز اوس ''[[مارخور]]'' ساروٕے کھۄتہٕ مشکل کھیلن منٛز شمار کرنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Ganaie|first=Nazir|date=25 April 2022|title=Markhor{{!}}The Camouflaged Cliffhangers of Kashmir's Mountains|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/life-style/markhorthe-camouflaged-cliffhangers-of-kashmirs-mountains|accessdate=22 May 2023}}&lt;/ref&gt; یہ چھ دنیاہک ساروی کھوتہٕ بھڑ جنگلؠ ژھاوُل۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=KASHMIR MARKHOR RECOVERY PROJECT|url=https://www.wti.org.in/projects/kashmir-markhor-recovery-project/|access-date=22 May 2023|website=WTI|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

ہندوستٲنۍ [[جنٛگٕلؠ سور]] اوس ہمالیٲیی علاقس منٛز ڈوگرہ فوجی جنرل مہاراجہ [[گۄلاب سِنٛگھ|گۄلاب سنگھن]] متعارف کرنوومٗت۔&lt;ref name=&quot;Ali-2023&quot;&gt;{{Cite news|last=Ali|first=Jehangir|date=18 May 2023|title=Outcry as wild boars reappear in Kashmir after decades|journal=AlJazeera|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/5/18/outcry-as-wild-boars-reappear-in-kashmir-after-decades|accessdate=22 May 2023}}&lt;/ref&gt; امیُٛک ماز اوس ڈوگراہن تہٕ سکھن خٲطرٕ اکھ بہتٔریٖن لذیذ مانٛنہٕ یوان، مگر 1947 پتہٕ مسلم اکثریتی علاقس منٛز آیہ امچہِ آبٲدی کم گژھن۔&lt;ref name=&quot;Ali-2023&quot; /&gt;

شِکار پکوان چھِ:

* پچھِن دۄمپۄکھتہٕیتھ کشمیرس منٛز ونٛدس منٛز کھؠن ہنٛد بادشاہ ونٛنہٕ چھُ یوان، یہِ چھُ اکھ لذیذ مانٛنہٕ یوان تہٕ چھِ کٲشِرؠ پنڈثھ تہٕ کھؠوان یم عام طور کۄکُر چھِنہٕ کھؠوان۔&lt;ref name=&quot;Kaul-2023&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
* [[بَطُخ|بطُخ]] [[پالکھ]]
* بطُخ تہٕ زامُت دۄد 
* گۄگجہِ تہٕ بطُخ
* شِکار روغن جوش، شِکار کۆرمٕتِس جانورس روغن جوش بناونہٕ یِوان.
* شِکار تہٕ ندٕرؠ
* شِکار ([[بَطُخ]] یا [[پٔچھِن]]) تہٕ [[ہَنٛد]]

[[File:Goji_Rajma_Masala_(11962820385).jpg|thumb|رازمہ گۄگجہِ]]

== دالہٕ ==

کٲشِرؠ پنڈتھ یم سبزی خور ٲس تہٕ یم نہٕ گنڈٕ تہٕ ٹماٹر تہ کھؠوان ٲس تم ٲس دالہِ بَٹہٕ ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یوان ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Noorani|first=A.G.|date=16 June 2011|title=Culture and cuisine|url=https://frontline.thehindu.com/other/article30175819.ece|access-date=9 April 2022|website=Frontline}}&lt;/ref&gt;

* دال ندٕرؠ
* [[وارِمُٹھ دال]] Black Turtle Beans
* وارِمُٹھ گۄگجہِ 
* رازمہ شب دیگ
* [[رازمَہ دال]]
* [[رازمَہ گۄگجہِ|رازمہ گۄگجہِ]] 
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ رازمَہ 
* [[رازمَہ ہؠمٛبہٕ]]&lt;nowiki/&gt;green beans
* دال ڈبہِ ، رؠوٲیتی دالہٕ [[دۄد|اوم دۄدس]] مَنٛز تہٕ مسالہٕ ترٛٲوِتھ بناوان 
* [[چَنہٕ بٲگلہٕ]] dried baegle dal
* رازمَہ نَدٕرؠ 
* ٹھوٗل رازمَہ یَخٕنؠ 
* وانٛگن پَچہِ تہٕ مۄنٛگہٕ دال</text>
      <sha1>ix6vj3ouo0itoj03vy30o2uvd0ge0pz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141944</id>
      <parentid>141943</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1356024601|List of Kashmiri dishes]]&quot; ضفُک &quot;Fermented foods&quot; حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت</comment>
      <origin>141944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30303" sha1="9410m0u3wckh3x8xrdib0jj6q3vulyc" xml:space="preserve">[[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔

== تُجہِ ==

[[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] 
[[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]]
[[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]]

کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot;&gt;{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}&lt;/ref&gt; کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot; /&gt;

* [[کَباب]]۔&lt;ref name=&quot;Kilam1991&quot;&gt;{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر کباب۔&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}&lt;/ref&gt;
* ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' 
* ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza &amp; Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, &amp; Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}&lt;/ref&gt;
* ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔&lt;ref name=&quot;Zomato-2022&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}&lt;/ref&gt;
* '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}&lt;/ref&gt;
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ
* بُزِتھ [[ژامَن]].
* بُزِٹھ [[گاڈ]]۔
* بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|url-status=dead}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;
* ''تَلِتھ گاڈ''۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}&lt;/ref&gt;
* گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]]
* تَلِتھ کۄکُر
* [[تُجہِ]].
* گاڈ تُجہِ
* ژامنہِ تُجہِ 
* ژھاپ ماز، sausages
* کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔

== صُبحُک کھؠن ==

عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔&lt;ref name=&quot;livemint&quot;&gt;{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}&lt;/ref&gt; ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔&lt;ref name=&quot;Kaul-2023&quot;&gt;{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}&lt;/ref&gt; کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل:

[[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]]

* [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;
* ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}&lt;/ref&gt;
* لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}&lt;/ref&gt;
* [[مکاے وٕٹ]]
* [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}}
* ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ &lt;ref name=&quot;ReferenceJ&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani &amp; S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}&lt;/ref&gt;

== وازٕوان کھؠن ==

[[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]]
[[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]]

برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):&lt;ref name=&quot;Times of India-2021&quot;&gt;{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}&lt;/ref&gt;

* [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٟتؠ زاننہٕ چھ یوان۔&lt;ref name=&quot;Excelsior-2023&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&amp;K|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
* [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب
* وازٕکۄکُر
* سفید کۄکُر
* [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل
* آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ 
* [[میتھہِ ماز]]
* وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]]
* [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]]
* کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ 
* اولَو بُخار قۄرمہٕ 
* بادام قۄرمہٕ
* [[دانِوَل]] قۄرمہٕ 
* کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ 
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔

== رَس ==

* ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس
* چَنہٕ رَس

== گرٕکؠ ماز سِنؠ ==

[[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]]

* [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے
* کۄکر قٔلؠ‌یہِ
* [[شب دیگ]]
* دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز 
* مَژھہِ گَنٛڈ
* میتھہِ مَژھ
* مَژھ تہٕ [[ژیر]]
* اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ
* میتھ تہٕ گول مَژھ
* مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]]
* مَژھ تہٕ اولَو
* ژیر کوفتہٕ
* نَدٕرؠ تہٕ ماز
* نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز
* ماز [[وانٛگُن]]
* کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ 
* [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر
* گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر
* کۄکُر تہٕ [[تریل]]
* [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز
* گازرِ تہٕ ماز
* بۄٹہٕ ژیر ماز
* [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر 
* ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ 
* [[ہاکھ]] ماز
* [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز
* [[گول اَل]] سِیُٛن
* [[تریل]] تہٕ ماز
* مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔
* کۄکُر روغَن جوش
* ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ
* [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ
* پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy
* [[یَخٕنؠ]]  آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔&lt;ref name=&quot;food.ndtv.com&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر یَخٕنؠ 
* شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ
* کۄکر شیٛٲم

== تَلِتھ ژیٚٹؠ ==

* ''چُستہٕ،'' خۄشکھ ٹیٛۆٹھ ژھاوٕلؠ أنٛدرم رس''۔''&lt;ref name=&quot;Uttarakhand-2021&quot;&gt;{{cite web|title=Cuisine of Jammu and Kashmir and Himachal|url=https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/BHM-502AT.pdf|access-date=30 September 2021|website=Uttarakhand Open University}}&lt;/ref&gt;
* [[نۆہ|نٔہؠ‌کَلہٕ]] تہٕ پھیندر یَخٕنؠ 
* ژھاگٕلؠ یَخٕنؠ
* ڈؠمنہِ یَخٕنؠ
* بۄکہٕ وچہٕ ژھاگٕلؠ
* ژَروَن
* ژۄکہٕ ژَروَن
* ژَروَن اولَو
* کَلہٕ ماز
* [[File:Goshtaba_wazwan.jpg|thumb|گۄشہٕ تاب]]پاچہِ تہٕ ہیرِ رَس

== رِستہٕ ==

وازَن چھُ صٔحیٖح ژٹُن تہٕ ماز مکمل پٲٹھؠ دگُن [[فَن|کلا]] ہیچھنہٕ خٲطرٕ ؤری وادن ہیٚچھناونہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bakhsh|first=Zenaira|date=15 July 2021|title=The origin, evolution of Kashmir's emblematic cuisine Wazwan|url=https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920071748/https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|archive-date=20 September 2021|access-date=8 April 2022|website=Kashmir Walla}}&lt;/ref&gt; رؠوٲیتی طور چھُ کٹہٕ ماز ڈوٗنؠ لٔکرِ سٟتؠ دَگنہٕ  یِوان۔ &lt;ref name=&quot;In search Wazwan&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Jolly|first=Surjan Singh|title=In search Wazwan|url=https://www.telegraphindia.com/culture/food/in-search-wazwan/cid/1839845|access-date=8 May 2022|website=The Telegraph online}}&lt;/ref&gt;
[[File:Rista_wazwan.jpg|thumb|رِستہٕ ]]

* [[گۄشتابہٕ]]
* [[بَڈماز]] [[رِستہٕ]] 
* بَڈماز گۄشتابہٕ
* پالَکھ رِستہٕ ، [[ترٛٲمؠ تہٕ سرپوش|ترٛامہِ]] پؠٹھ ترٛاونہٕ یِوان۔
* سفید رِستہٕ

== سبزی ==

کٔشیٖر چھِ ٹَن واد سبزی تہٕ جنگلاتی پٲداوار پٲدٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;&gt;{{Cite news|last=Wani|first=Arif Shafi|date=27 January 2023|title=''When Gujaratis got bowled over by ethnic Kashmiri vegetarian dishes at Bhuj''|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/todays-paper/front-page/when-gujaratis-got-bowled-over-by-ethnic-kashmiri-vegetarian-dishes-at-bhuj|accessdate=21 May 2023}}&lt;/ref&gt; رؠوایتی کھؠن چھِ:
[[File:Kashmiri_Dum_aloo.jpeg|thumb|دم اولَو]]

* [[دمہٕ ٲلَو|دم اولَو]]
* وۄزِلؠ ٲلوٕ
* مٹر ٲلوٕ، [[بتہٕ|بتس]] سٟتؠ کھؠنہٕ یِوان۔ 
* [[اولُو|اولَو]] [[زامُت دۄد|دۄد]] لٲیِتھ۔
* [[گَنڈٕ|گنٛڈٕ]] [[مَٹَر]]
* گَنٛڈٕ تہٕ [[ہؠمبہٕ]]
* بۄڈٕ رازمَہ تہٕ اولَو
* [[File:Gobhi_Dum.jpg|thumb|دمہٕ پھُل گوٗپی]][[رازمَہ ہؠمبہٕ]] تہٕ ندٕرؠ
* رازمَہ ہؠمبہٕ تہٕ [[وانٛگُن|وانٛگن]]
* [[بَنٛدگوٗپی]] تہٕ [[رُوانٛگن|ٹماٹر]]
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] [[پالکھ|پالَکھ]]
* رٔنِتھ [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] کھنجہِ
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ وانٛگَن
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ ندٕرؠ 
* دۄدٕ وانٛگن 
* [[کَریل]] تہٕ وانٛگن
* الہٕ لانٕج تہٕ وانٛگن، pumpkin greens with aubergine.
* ژوٗنٛٹھؠ وانٛگن،رننہٕ وِزِ چھِ تیٖلس مَنٛز [[یَنٛگہٕ]] ترٛاوان۔ 
* ژۄکہٕ وانٛگن ہَچہِ
* گول اَل تہٕ ڈوٗنؠ گوجہٕ
* گَنڈٕ دۄد
* ہۄچھ [[ہَنٛد]]
* رُوانٛگن ہچہِ
* [[مۄنٛجہٕ ہاکھ]]
* دمہٕ مۄنٛجہِ 
* دمہٕ پھُل گوٗپی 
* پھُل گوٗپی اولَو 
* [[ہاکھ]]، [[وۄستہٕ ہاکھ]]، ہٲنٛز ہاکھ، [[سۄژَل]]، [[کرٛؠژھ]]، [[ہَنٛد]]، [[اۆبُج]]، [[لِسہٕ]] تہٕ باقٕے 
* [[نُنَر (سبزی)|نُنَر]]
* بٹہٕ ہاکھ یا سبز ہاکھ
* دٔگِتھ ہاکھ
* گۄگجہِ ہاکھ
* [[وۄپَل ہاکھ]]
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ زۆمبرٕ ٹھوٗل 
* ہاکھ ندٕرؠ
* ہاکھ تہٕ اولَو
* ہاکھ وانٛگن
* [[سۄژَل ندرُر]] (Malva Parviflora)
* سۄژَل وانٛگنیہِ کھؠن چھُ سۄژَل تہٕ ٹھوٗل وانگن سٟتؠ بناونہٕ یوان۔ ''ٹھوٗل-وانگن'' چھِ اَکھ لۄکٹ وانٛگن یس نہٕ پننس پورٕ سایزس مَنٛز ووتمت چھُنہٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Khosa|first=Nancy|title=Kashmiri Cuisine Saffron Plate A Historic Perspective|date=2016|publisher=Utpal Publications|isbn=978-81-85217-34-5|location=Delhi|page=49}}&lt;/ref&gt; 
* مُجہِ مُلِوین، دٔگِتھ مُچہٕ پٔترِ رَس
* مُجہِ پٔتٕر تہٕ وانٛگن، radish leaves with aubergine 
* زامُت دۄد کور
* اولَو بُم، اولَو سبزی یُس بُم (کُلؠ کۆٹ [[برِٛم پوش]] ہیٛوُے)
* [[بَنٛدگوٗپی|بَنٛد]] [[روغَن جوش|روغن جوش]]
* ندٕرؠ روغَن جوش
* ژھؠتہٕ گۄگجہِ 
* ژھؠتہٕ مُجہِ
* ژھؠتہِ بَنٛدگوِپی
* ژۆکؠ ندٕرؠ
* ژۆکؠ مُجہِ/مُجہِ کٲلہٕ
* ژۆک ال
* الہٕ یَخٕنؠ 
* [[ہیٚڑَر]] یَخٕنؠ 
* ندٕرؠ یَخٕنؠ 
* نیٛوٗٹری یَخٕنؠ 
* [[کَریل]] یَخٕنؠ 
* وانٛگن یَخٕنؠ 
* پُدنہٕ اَل
* [[تریل]] تہٕ وانٛگن 
* تریل تہٕ ٹماٹر 
* وارِپھٔلؠ اولَو، potato with hot lentil

== ہیٚڑَر ==

[[File:Morchella_esculenta_grouping_01.jpg|thumb|[[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]]]] 
ہِمالیٲیی دامنَن ہٕنٛدِس بسکیٖنَس مَنٛز، گُچھی یا کَناگوچی مشروم ([[کَنہٕ گٕچھ]] نسلٕچ زٲژ، یِم عام طور باقیَن جاین مورل ونان چھِ) چھِ نہٕ صِرِف [[کٔشیٖر|کٔشیٖرِ]] مَنٛز بلکہِ بین الاقوٲمی سطحَس پؠٹھ خاص پٲٹھؠ یوٗرپی گیسٹرونومی مَنٛز واریاہ قٟمتی ماننہٕ یِوان۔ 

رؠوٲیتی یا مشہوٗر کھؠن مَنٛز چھُ شٲمل:

* [[گٕچھ|کَنہٕ گٕچھ]] یَخٕنؠ 
* کنہٕ گٕچھ مٹر مسالہٕ
* گٕچھہٕ ؤر
* [[شاجکان]] یا [[کنہٕ پَپَر]] (Geopora arenicola)

== ژامَن ==

* [[ژامَن|ژامنہِ]] کانتی
* [[لیٚدٕر|لیٛدٕر]] [[ژامَن]]
* ؤیٛٹھ ژامَن یا وۄزٕج ژامَن
* [[رُوانٛگن ژامَن]]
* پالَکھ/ہاکھ ژامَن
* [[مؠتھ]] ژامَن
* مؠتھ ژامَن تہٕ [[مَٹَر|نیٛول کرٕ]]
* مٹر ژامَن
* [[تریل]] تہٕ ژامَن
* ژامَن مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]] ژامَن
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ژامَن
* ژامَن وانٛگن

== ژیٚٹنہِ تہٕ رایتہٕ ==

* [[زامُت دۄد]]
* [[مُجہِ ژیٚٹِنؠ]]
* [[ڈوٗن|ڈوٗنؠ]]مُجہِ ژیٚٹِنؠ
* [[زیٚریشت]] ژیٚٹِنؠ ، Barberry
* انار دانہٕ ژیٚٹِنؠ ([[دٲن]] بیٛول ژیٚٹِنؠ)
* [[زِرِش]] ژیٚٹِنؠ ، Blackcurrants 
* ٲلچہِ ژیٚٹِنؠ، sour cherries نوٗنہٕ چھِرکاو
* گۄردول ژیٚٹِنؠ، sour plum
* پُدنہٕ ژیٚٹِنؠ/ بُران
* رُوانٛگن ژیٚٹِنؠ 
* رُوانٛگن ہچہِ ژیٚٹِنؠ 
* [[مرژٕ وانٛگن|مرژٕوانٛگن]] ژیٚٹِنؠ 
* [[رۄہن|رۄہنہٕ]] ژیٚٹِنؠ 
* کِشمِش ژیٚٹِنؠ 
* ژوٗنٛٹھؠ تہٕ دانہِ ول ژیٚٹِنؠ 
* ٲلو بُخار ژیٚٹِنؠ 
* مُجہِ ژیٚٹِنؠ (تَلِتھ در) 
* بُزِتھ ندٕرؠ ژیٚٹِنؠ 
* بُزٕ/پھٹہٕ وانٛگن
* دۄد ال/الہٕ رایتہٕ

== تَلِتھ ماز ==

* ماز/کۄکر کانتی
* مَژھ بٔرِتھ کریل
* مٹر مَژھ
* سۄژَل ژَروَن 
* [[ہیٚڑَر]] ژھاگٕلؠ، بۄکہٕ ونہِ تہِ کرٛؠہنہٕ ماز
* تٔلِتھ [[کوڈ|کٲڈؠ]]
* کٲڈؠ پکوڑ

== گاڈ ==

سری نگر شَہَر کس [[صۆوُر، سِریٖنَگَر|صۆوُر]] علاقس مَنٛز آنٛچار سَرس مَنٛز ژھایہِ گاڈ ہنٛد ؤری وادن ہنٛد رؠواج۔&lt;ref name=&quot;Bhat-2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bhat|first=Muzamil|date=28 January 2024|title=Kashmir: Fishermen in Anchar lake brace up for 'shadow fishing'|url=https://www.siasat.com/kashmir-fishermen-in-anchar-lake-brace-up-for-shadow-fishing-2966025/|access-date=8 February 2024|website=The Siasat Daily|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

* ندٕرؠ تہٕ گاڈ عیٖذن تہٕ [[کأشِرؠ بٹہٕ تہوار#گاڑ بتہٕ|گاڈ بتس]] پؠٹھ بناونہٕ یِوان۔
* [[مُج|مُجہٕ]] [[گاڈ]]
* ہاکھ گاڈ
* گاڈٕ تہٕ گۄگجہِ/مۄنٛجہِ/بَنٛدپوٗپی
* گاڈٕ تہٕ ژوٗنٛٹؠ (نیٖل/سبز ژوٗنٛٹؠ)
* گاڈٕ قٔلؠ‌یہِ
* رُوانٛگن/ٹماٹر گاڈ
* [[کۄنٛگ|کۄنٛگہٕ]] گاڈ
* گاڈٕ لیٚج
* گاڈ تہٕ [[اۆبُج]]
* ہۄگاڈٕ تہٕ ہاکھ یا [[بُم]] 
* ہۄگاڈ ژیٛۆٹ
* کَنٛز تہٕ گاڈ/گُرَن رننہٕ یِوان {{مانے|خمیر|Fermented}} در مگر غٲر شۄاب ترٛیش مَنٛز یَتھ سٔدرٕ کَنٛز ونان چھِ۔
* فرِ/پھَرِ ، smoked fish
* پھَرِ تہٕ ہاکھ

== سلاد ==

* سلاد، ژٔٹِتھ سبزین ہُنٛد اَکھ پلیٹ یُس [[لٲر]]، ٹماٹر تہٕ گازرِ چھِ، یُس أکِس تھالہِ پؠٹھ مزکٔنؠ گول گول کٔرِتھ سجاونہٕ یِوان چھُ۔ 
* رازمَہ سلاد/چاٹ۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;/&gt;

== تۆمُل ==

[[File:Kashmiri_pulao_(cropped).JPG|thumb|کٲشُر [[پۄلاؤ|پۄلاو]]]]

* ''[[بتہٕ|بَتہٕ]]''.
* ''بُزٕ بتہٕ'', fried rice.
* ''وۄزُل بتہٕ'', واریاہ طاقتی کھؠن [[بیٚیہِ زُو]] زنانن خٲطرٕ۔{{citation needed|date=March 2024}}
* ''تایہِ بتہٕ'' 
* گٕچہٕ پۄلاو۔
* مٹر پۄلاو
* [[تٔہر]]
* [[کھؠژٕر]]
* نینہٕ کۄنٛگہٕ کھؠژٕر
* وٲر (Salted Rice Pudding with kernels of walnuts or intestines of sheep or goat)کٲشِرؠ بٹن ہِنٛدِ خاندرٕکؠ شۆروٗع وِزِ یا یگنہٕ پَوَت وِزِ۔
* مایِر، [[بتہٕ|بتُک]] نوٗنہٕ دار پُڈِنٛگ یُس پتلہٕ زامُت دۄد سٟتؠ رننہٕ چھُ یوان یَتھ نِش عام طور پٲٹھؠ تھنہٕ الگ چھُ یوان کرنہٕ۔
* یاجہِ، پاکنٲوِتھ تہٕ سٹیٖم-رٔنِتھ نوٗنہٕ تۆمل-اوٹ کیک۔
* بتہٕ لایہِ، مُر-مُرے، چِورٕ rice munchies&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&lt;/sup&gt;
* بیٛٲلؠ تۆمُل، ہُریمٕتہِ خمیر کٔرِتھ نوِ پھوٹِتھ دانہِ بیٲلؠ چھِ یہِ لذیذ ناشتہٕ دِوان۔

== ژۄچہِ ==

* [[کٔنکہٕ اوٹ|کٔنکہٕ]]ژۆٹ
* پۄراٹ
* پوٗرؠ
* ژھٔر ژۆٹ
* زِرؠ ژۆٹ
* تۆملہٕ ژۆٹ
* درٛانہٕ، rice bread crumbs
* [[مکٲے اوٹ|مکٲے]] ژۆٹ
* [[گؠو]] ژۆٹ
* مکٲے وۄر
* [[غٲرؠ]] ژۆٹ
* غٲرؠ پوٗرِ
* [[وٕشکہٕ اوٹ|وٕشکہٕ]] ژۆٹ

== ٹھوٗل ==

کینٛہہ دیہی علاقن منٛز، [[کانٛگٕر|کانٛگرِ]] منٛز اکھ یا زٕ [[ٹھوٗل]] لگاونک روایت چھ پریتھ فرد جانان۔&lt;ref name=&quot;Hussain-2021&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Hussain|first=Umran|date=5 December 2021|title=The Traditional Bond Between An Egg And A Kangri In Kashmir|url=https://kashmirradar.com/story/the-traditional-bond-between-an-egg-and-a-kangri-in-kashmir/15597/|access-date=9 April 2022|website=The Kashmir Radar}}{{مۄردٕ جوڈ|date=May 2026}}&lt;/ref&gt; 

* ''ٹھوٗل مۄنٛڈ'' آملیٹ۔ &lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ganju|first=Chandramukhi|title=Kashmiri Cuisine Koshur Saal|date=2012|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd.|isbn=978-81-207-7720-0|location=New Delhi|page=60}}&lt;/ref&gt;
* ہاکھ تہٕ ٹھوٗل
* [[پرٛؠزدَر]] تہٕ ٹھوٗل ، کۄپوٲرِس مَنٛز کھؠوان 
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ ٹھوٗل 
* زۄمبرٕ ٹھوٗل تہٕ دال
* ٹھوٗلہٕ زۄمبوٗر
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ زۄمبرٕ ٹھوٗل 
* زۄمبرٕ ٹھوٗل تہٕ رُوانٛگن ہچہِ
* [[File:Capra_falconeri_hepteneri.jpg|thumb|مارخور]]ٹھوٗل تہٕ [[اۆبُج]]

== شِکار ==

[[File:Ducks_on_Lake_Dal,_Kashmir_(8142492655).jpg|thumb|ڈلس مَنٛز بطخ]]
پوٗرٕ کشمیرس منٛز چھِ پرٛؠتھ دۄہ نمبلن منٛز اکھ اندازٕ مطٲبق 50-60 جاناوار مارنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Rashid|first=Afshan|date=9 May 2017|title=Following a poacher in the heart of Kashmir's wetlands|url=https://freepresskashmir.news/2017/05/09/following-a-poacher-in-the-heart-of-kashmirs-wetlands/|access-date=16 June 2022|website=Free Press Kashmir}}&lt;/ref&gt; 

برطانوی ہندوستانس منٛز اوس ''[[مارخور]]'' ساروٕے کھۄتہٕ مشکل کھیلن منٛز شمار کرنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Ganaie|first=Nazir|date=25 April 2022|title=Markhor{{!}}The Camouflaged Cliffhangers of Kashmir's Mountains|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/life-style/markhorthe-camouflaged-cliffhangers-of-kashmirs-mountains|accessdate=22 May 2023}}&lt;/ref&gt; یہ چھ دنیاہک ساروی کھوتہٕ بھڑ جنگلؠ ژھاوُل۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=KASHMIR MARKHOR RECOVERY PROJECT|url=https://www.wti.org.in/projects/kashmir-markhor-recovery-project/|access-date=22 May 2023|website=WTI|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

ہندوستٲنۍ [[جنٛگٕلؠ سور]] اوس ہمالیٲیی علاقس منٛز ڈوگرہ فوجی جنرل مہاراجہ [[گۄلاب سِنٛگھ|گۄلاب سنگھن]] متعارف کرنوومٗت۔&lt;ref name=&quot;Ali-2023&quot;&gt;{{Cite news|last=Ali|first=Jehangir|date=18 May 2023|title=Outcry as wild boars reappear in Kashmir after decades|journal=AlJazeera|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/5/18/outcry-as-wild-boars-reappear-in-kashmir-after-decades|accessdate=22 May 2023}}&lt;/ref&gt; امیُٛک ماز اوس ڈوگراہن تہٕ سکھن خٲطرٕ اکھ بہتٔریٖن لذیذ مانٛنہٕ یوان، مگر 1947 پتہٕ مسلم اکثریتی علاقس منٛز آیہ امچہِ آبٲدی کم گژھن۔&lt;ref name=&quot;Ali-2023&quot; /&gt;

شِکار پکوان چھِ:

* پچھِن دۄمپۄکھتہٕیتھ کشمیرس منٛز ونٛدس منٛز کھؠن ہنٛد بادشاہ ونٛنہٕ چھُ یوان، یہِ چھُ اکھ لذیذ مانٛنہٕ یوان تہٕ چھِ کٲشِرؠ پنڈثھ تہٕ کھؠوان یم عام طور کۄکُر چھِنہٕ کھؠوان۔&lt;ref name=&quot;Kaul-2023&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
* [[بَطُخ|بطُخ]] [[پالکھ]]
* بطُخ تہٕ زامُت دۄد 
* گۄگجہِ تہٕ بطُخ
* شِکار روغن جوش، شِکار کۆرمٕتِس جانورس روغن جوش بناونہٕ یِوان.
* شِکار تہٕ ندٕرؠ
* شِکار ([[بَطُخ]] یا [[پٔچھِن]]) تہٕ [[ہَنٛد]]

[[File:Goji_Rajma_Masala_(11962820385).jpg|thumb|رازمہ گۄگجہِ]]

== دالہٕ ==

کٲشِرؠ پنڈتھ یم سبزی خور ٲس تہٕ یم نہٕ گنڈٕ تہٕ ٹماٹر تہ کھؠوان ٲس تم ٲس دالہِ بَٹہٕ ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یوان ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Noorani|first=A.G.|date=16 June 2011|title=Culture and cuisine|url=https://frontline.thehindu.com/other/article30175819.ece|access-date=9 April 2022|website=Frontline}}&lt;/ref&gt;

* دال ندٕرؠ
* [[وارِمُٹھ دال]] Black Turtle Beans
* وارِمُٹھ گۄگجہِ 
* رازمہ شب دیگ
* [[رازمَہ دال]]
* [[رازمَہ گۄگجہِ|رازمہ گۄگجہِ]] 
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ رازمَہ 
* [[رازمَہ ہؠمٛبہٕ]]&lt;nowiki/&gt;green beans
* دال ڈبہِ ، رؠوٲیتی دالہٕ [[دۄد|اوم دۄدس]] مَنٛز تہٕ مسالہٕ ترٛٲوِتھ بناوان 
* [[چَنہٕ بٲگلہٕ]] dried baegle dal
* رازمَہ نَدٕرؠ 
* ٹھوٗل رازمَہ یَخٕنؠ 
* وانٛگن پَچہِ تہٕ مۄنٛگہٕ دال

== خمیر در کھؠن ==

مختٔلف قٕسمٕک کشمیری آنٛچار چھِ:

* آنٛچار (کۄکر، ماز، گاڈٕ، اَمبہٕ، ژیرٕ، ژوٗنٛٹؠ، بَنٛدگوٗپی ، نَدٕرؠ، مُجہِ، ہاکھ بیٚتَر.....)</text>
      <sha1>9410m0u3wckh3x8xrdib0jj6q3vulyc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141980</id>
      <parentid>141944</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:00:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30350" sha1="66wwnkz7ri4g9f8vknfugw3u498dwhj" xml:space="preserve">[[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔

== تُجہِ ==

[[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] 
[[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]]
[[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]]

کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot;&gt;{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}&lt;/ref&gt; کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:&lt;ref name=&quot;Bhowmik-2021&quot; /&gt;

* [[کَباب]]۔&lt;ref name=&quot;Kilam1991&quot;&gt;{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر کباب۔&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}&lt;/ref&gt;
* ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' 
* ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza &amp; Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, &amp; Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}&lt;/ref&gt;
* ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔&lt;ref name=&quot;Zomato-2022&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}&lt;/ref&gt;
* '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}&lt;/ref&gt;
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ
* بُزِتھ [[ژامَن]].
* بُزِٹھ [[گاڈ]]۔
* بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com|archive-date=4 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|url-status=dead}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;
* ''تَلِتھ گاڈ''۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}&lt;/ref&gt;
* گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]]
* تَلِتھ کۄکُر
* [[تُجہِ]].
* گاڈ تُجہِ
* ژامنہِ تُجہِ 
* ژھاپ ماز، sausages
* کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔

== صُبحُک کھؠن ==

عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔&lt;ref name=&quot;livemint&quot;&gt;{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}&lt;/ref&gt; ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔&lt;ref name=&quot;Kaul-2023&quot;&gt;{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}&lt;/ref&gt; کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل:

[[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]]

* [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;
* ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}&lt;/ref&gt;
* لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}&lt;/ref&gt;
* [[مکاے وٕٹ]]
* [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}}
* ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ &lt;ref name=&quot;ReferenceJ&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani &amp; S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}&lt;/ref&gt;

== وازٕوان کھؠن ==

[[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]]
[[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]]

برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):&lt;ref name=&quot;Times of India-2021&quot;&gt;{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}&lt;/ref&gt;

* [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٟتؠ زاننہٕ چھ یوان۔&lt;ref name=&quot;Excelsior-2023&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&amp;K|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
* [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب
* وازٕکۄکُر
* سفید کۄکُر
* [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل
* آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ 
* [[میتھہِ ماز]]
* وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]]
* [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]]
* کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ 
* اولَو بُخار قۄرمہٕ 
* بادام قۄرمہٕ
* [[دانِوَل]] قۄرمہٕ 
* کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ 
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔

== رَس ==

* ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس
* چَنہٕ رَس

== گرٕکؠ ماز سِنؠ ==

[[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]]

* [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے
* کۄکر قٔلؠ‌یہِ
* [[شب دیگ]]
* دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز 
* مَژھہِ گَنٛڈ
* میتھہِ مَژھ
* مَژھ تہٕ [[ژیر]]
* اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ
* میتھ تہٕ گول مَژھ
* مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]]
* مَژھ تہٕ اولَو
* ژیر کوفتہٕ
* نَدٕرؠ تہٕ ماز
* نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز
* ماز [[وانٛگُن]]
* کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ 
* [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر
* گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر
* کۄکُر تہٕ [[تریل]]
* [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز
* گازرِ تہٕ ماز
* بۄٹہٕ ژیر ماز
* [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر 
* ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ 
* [[ہاکھ]] ماز
* [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز
* [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز
* [[گول اَل]] سِیُٛن
* [[تریل]] تہٕ ماز
* مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔
* کۄکُر روغَن جوش
* ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ
* [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ
* پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy
* [[یَخٕنؠ]]  آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔&lt;ref name=&quot;food.ndtv.com&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}&lt;/ref&gt; 
* کۄکر یَخٕنؠ 
* شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ
* کۄکر شیٛٲم

== تَلِتھ ژیٚٹؠ ==

* ''چُستہٕ،'' خۄشکھ ٹیٛۆٹھ ژھاوٕلؠ أنٛدرم رس''۔''&lt;ref name=&quot;Uttarakhand-2021&quot;&gt;{{cite web|title=Cuisine of Jammu and Kashmir and Himachal|url=https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/BHM-502AT.pdf|access-date=30 September 2021|website=Uttarakhand Open University}}&lt;/ref&gt;
* [[نۆہ|نٔہؠ‌کَلہٕ]] تہٕ پھیندر یَخٕنؠ 
* ژھاگٕلؠ یَخٕنؠ
* ڈؠمنہِ یَخٕنؠ
* بۄکہٕ وچہٕ ژھاگٕلؠ
* ژَروَن
* ژۄکہٕ ژَروَن
* ژَروَن اولَو
* کَلہٕ ماز
* [[File:Goshtaba_wazwan.jpg|thumb|گۄشہٕ تاب]]پاچہِ تہٕ ہیرِ رَس

== رِستہٕ ==

وازَن چھُ صٔحیٖح ژٹُن تہٕ ماز مکمل پٲٹھؠ دگُن [[فَن|کلا]] ہیچھنہٕ خٲطرٕ ؤری وادن ہیٚچھناونہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bakhsh|first=Zenaira|date=15 July 2021|title=The origin, evolution of Kashmir's emblematic cuisine Wazwan|url=https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920071748/https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|archive-date=20 September 2021|access-date=8 April 2022|website=Kashmir Walla}}&lt;/ref&gt; رؠوٲیتی طور چھُ کٹہٕ ماز ڈوٗنؠ لٔکرِ سٟتؠ دَگنہٕ  یِوان۔ &lt;ref name=&quot;In search Wazwan&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Jolly|first=Surjan Singh|title=In search Wazwan|url=https://www.telegraphindia.com/culture/food/in-search-wazwan/cid/1839845|access-date=8 May 2022|website=The Telegraph online}}&lt;/ref&gt;
[[File:Rista_wazwan.jpg|thumb|رِستہٕ ]]

* [[گۄشتابہٕ]]
* [[بَڈماز]] [[رِستہٕ]] 
* بَڈماز گۄشتابہٕ
* پالَکھ رِستہٕ ، [[ترٛٲمؠ تہٕ سرپوش|ترٛامہِ]] پؠٹھ ترٛاونہٕ یِوان۔
* سفید رِستہٕ

== سبزی ==

کٔشیٖر چھِ ٹَن واد سبزی تہٕ جنگلاتی پٲداوار پٲدٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;&gt;{{Cite news|last=Wani|first=Arif Shafi|date=27 January 2023|title=''When Gujaratis got bowled over by ethnic Kashmiri vegetarian dishes at Bhuj''|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/todays-paper/front-page/when-gujaratis-got-bowled-over-by-ethnic-kashmiri-vegetarian-dishes-at-bhuj|accessdate=21 May 2023}}&lt;/ref&gt; رؠوایتی کھؠن چھِ:
[[File:Kashmiri_Dum_aloo.jpeg|thumb|دم اولَو]]

* [[دمہٕ ٲلَو|دم اولَو]]
* وۄزِلؠ ٲلوٕ
* مٹر ٲلوٕ، [[بتہٕ|بتس]] سٟتؠ کھؠنہٕ یِوان۔ 
* [[اولُو|اولَو]] [[زامُت دۄد|دۄد]] لٲیِتھ۔
* [[گَنڈٕ|گنٛڈٕ]] [[مَٹَر]]
* گَنٛڈٕ تہٕ [[ہؠمبہٕ]]
* بۄڈٕ رازمَہ تہٕ اولَو
* [[File:Gobhi_Dum.jpg|thumb|دمہٕ پھُل گوٗپی]][[رازمَہ ہؠمبہٕ]] تہٕ ندٕرؠ
* رازمَہ ہؠمبہٕ تہٕ [[وانٛگُن|وانٛگن]]
* [[بَنٛدگوٗپی]] تہٕ [[رُوانٛگن|ٹماٹر]]
* [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] [[پالکھ|پالَکھ]]
* رٔنِتھ [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] کھنجہِ
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ وانٛگَن
* بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ ندٕرؠ 
* دۄدٕ وانٛگن 
* [[کَریل]] تہٕ وانٛگن
* الہٕ لانٕج تہٕ وانٛگن، pumpkin greens with aubergine.
* ژوٗنٛٹھؠ وانٛگن،رننہٕ وِزِ چھِ تیٖلس مَنٛز [[یَنٛگہٕ]] ترٛاوان۔ 
* ژۄکہٕ وانٛگن ہَچہِ
* گول اَل تہٕ ڈوٗنؠ گوجہٕ
* گَنڈٕ دۄد
* ہۄچھ [[ہَنٛد]]
* رُوانٛگن ہچہِ
* [[مۄنٛجہٕ ہاکھ]]
* دمہٕ مۄنٛجہِ 
* دمہٕ پھُل گوٗپی 
* پھُل گوٗپی اولَو 
* [[ہاکھ]]، [[وۄستہٕ ہاکھ]]، ہٲنٛز ہاکھ، [[سۄژَل]]، [[کرٛؠژھ]]، [[ہَنٛد]]، [[اۆبُج]]، [[لِسہٕ]] تہٕ باقٕے 
* [[نُنَر (سبزی)|نُنَر]]
* بٹہٕ ہاکھ یا سبز ہاکھ
* دٔگِتھ ہاکھ
* گۄگجہِ ہاکھ
* [[وۄپَل ہاکھ]]
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ زۆمبرٕ ٹھوٗل 
* ہاکھ ندٕرؠ
* ہاکھ تہٕ اولَو
* ہاکھ وانٛگن
* [[سۄژَل ندرُر]] (Malva Parviflora)
* سۄژَل وانٛگنیہِ کھؠن چھُ سۄژَل تہٕ ٹھوٗل وانگن سٟتؠ بناونہٕ یوان۔ ''ٹھوٗل-وانگن'' چھِ اَکھ لۄکٹ وانٛگن یس نہٕ پننس پورٕ سایزس مَنٛز ووتمت چھُنہٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Khosa|first=Nancy|title=Kashmiri Cuisine Saffron Plate A Historic Perspective|date=2016|publisher=Utpal Publications|isbn=978-81-85217-34-5|location=Delhi|page=49}}&lt;/ref&gt; 
* مُجہِ مُلِوین، دٔگِتھ مُچہٕ پٔترِ رَس
* مُجہِ پٔتٕر تہٕ وانٛگن، radish leaves with aubergine 
* زامُت دۄد کور
* اولَو بُم، اولَو سبزی یُس بُم (کُلؠ کۆٹ [[برِٛم پوش]] ہیٛوُے)
* [[بَنٛدگوٗپی|بَنٛد]] [[روغَن جوش|روغن جوش]]
* ندٕرؠ روغَن جوش
* ژھؠتہٕ گۄگجہِ 
* ژھؠتہٕ مُجہِ
* ژھؠتہِ بَنٛدگوِپی
* ژۆکؠ ندٕرؠ
* ژۆکؠ مُجہِ/مُجہِ کٲلہٕ
* ژۆک ال
* الہٕ یَخٕنؠ 
* [[ہیٚڑَر]] یَخٕنؠ 
* ندٕرؠ یَخٕنؠ 
* نیٛوٗٹری یَخٕنؠ 
* [[کَریل]] یَخٕنؠ 
* وانٛگن یَخٕنؠ 
* پُدنہٕ اَل
* [[تریل]] تہٕ وانٛگن 
* تریل تہٕ ٹماٹر 
* وارِپھٔلؠ اولَو، potato with hot lentil

== ہیٚڑَر ==

[[File:Morchella_esculenta_grouping_01.jpg|thumb|[[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]]]] 
ہِمالیٲیی دامنَن ہٕنٛدِس بسکیٖنَس مَنٛز، گُچھی یا کَناگوچی مشروم ([[کَنہٕ گٕچھ]] نسلٕچ زٲژ، یِم عام طور باقیَن جاین مورل ونان چھِ) چھِ نہٕ صِرِف [[کٔشیٖر|کٔشیٖرِ]] مَنٛز بلکہِ بین الاقوٲمی سطحَس پؠٹھ خاص پٲٹھؠ یوٗرپی گیسٹرونومی مَنٛز واریاہ قٟمتی ماننہٕ یِوان۔ 

رؠوٲیتی یا مشہوٗر کھؠن مَنٛز چھُ شٲمل:

* [[گٕچھ|کَنہٕ گٕچھ]] یَخٕنؠ 
* کنہٕ گٕچھ مٹر مسالہٕ
* گٕچھہٕ ؤر
* [[شاجکان]] یا [[کنہٕ پَپَر]] (Geopora arenicola)

== ژامَن ==

* [[ژامَن|ژامنہِ]] کانتی
* [[لیٚدٕر|لیٛدٕر]] [[ژامَن]]
* ؤیٛٹھ ژامَن یا وۄزٕج ژامَن
* [[رُوانٛگن ژامَن]]
* پالَکھ/ہاکھ ژامَن
* [[مؠتھ]] ژامَن
* مؠتھ ژامَن تہٕ [[مَٹَر|نیٛول کرٕ]]
* مٹر ژامَن
* [[تریل]] تہٕ ژامَن
* ژامَن مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ
* [[گٕچھ|کنہٕ گٕچھ]] ژامَن
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ ژامَن
* ژامَن وانٛگن

== ژیٚٹنہِ تہٕ رایتہٕ ==

* [[زامُت دۄد]]
* [[مُجہِ ژیٚٹِنؠ]]
* [[ڈوٗن|ڈوٗنؠ]]مُجہِ ژیٚٹِنؠ
* [[زیٚریشت]] ژیٚٹِنؠ ، Barberry
* انار دانہٕ ژیٚٹِنؠ ([[دٲن]] بیٛول ژیٚٹِنؠ)
* [[زِرِش]] ژیٚٹِنؠ ، Blackcurrants 
* ٲلچہِ ژیٚٹِنؠ، sour cherries نوٗنہٕ چھِرکاو
* گۄردول ژیٚٹِنؠ، sour plum
* پُدنہٕ ژیٚٹِنؠ/ بُران
* رُوانٛگن ژیٚٹِنؠ 
* رُوانٛگن ہچہِ ژیٚٹِنؠ 
* [[مرژٕ وانٛگن|مرژٕوانٛگن]] ژیٚٹِنؠ 
* [[رۄہن|رۄہنہٕ]] ژیٚٹِنؠ 
* کِشمِش ژیٚٹِنؠ 
* ژوٗنٛٹھؠ تہٕ دانہِ ول ژیٚٹِنؠ 
* ٲلو بُخار ژیٚٹِنؠ 
* مُجہِ ژیٚٹِنؠ (تَلِتھ در) 
* بُزِتھ ندٕرؠ ژیٚٹِنؠ 
* بُزٕ/پھٹہٕ وانٛگن
* دۄد ال/الہٕ رایتہٕ

== تَلِتھ ماز ==

* ماز/کۄکر کانتی
* مَژھ بٔرِتھ کریل
* مٹر مَژھ
* سۄژَل ژَروَن 
* [[ہیٚڑَر]] ژھاگٕلؠ، بۄکہٕ ونہِ تہِ کرٛؠہنہٕ ماز
* تٔلِتھ [[کوڈ|کٲڈؠ]]
* کٲڈؠ پکوڑ

== گاڈ ==

سری نگر شَہَر کس [[صۆوُر، سِریٖنَگَر|صۆوُر]] علاقس مَنٛز آنٛچار سَرس مَنٛز ژھایہِ گاڈ ہنٛد ؤری وادن ہنٛد رؠواج۔&lt;ref name=&quot;Bhat-2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Bhat|first=Muzamil|date=28 January 2024|title=Kashmir: Fishermen in Anchar lake brace up for 'shadow fishing'|url=https://www.siasat.com/kashmir-fishermen-in-anchar-lake-brace-up-for-shadow-fishing-2966025/|access-date=8 February 2024|website=The Siasat Daily|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

* ندٕرؠ تہٕ گاڈ عیٖذن تہٕ [[کأشِرؠ بٹہٕ تہوار#گاڑ بتہٕ|گاڈ بتس]] پؠٹھ بناونہٕ یِوان۔
* [[مُج|مُجہٕ]] [[گاڈ]]
* ہاکھ گاڈ
* گاڈٕ تہٕ گۄگجہِ/مۄنٛجہِ/بَنٛدپوٗپی
* گاڈٕ تہٕ ژوٗنٛٹؠ (نیٖل/سبز ژوٗنٛٹؠ)
* گاڈٕ قٔلؠ‌یہِ
* رُوانٛگن/ٹماٹر گاڈ
* [[کۄنٛگ|کۄنٛگہٕ]] گاڈ
* گاڈٕ لیٚج
* گاڈ تہٕ [[اۆبُج]]
* ہۄگاڈٕ تہٕ ہاکھ یا [[بُم]] 
* ہۄگاڈ ژیٛۆٹ
* کَنٛز تہٕ گاڈ/گُرَن رننہٕ یِوان {{مانے|خمیر|Fermented}} در مگر غٲر شۄاب ترٛیش مَنٛز یَتھ سٔدرٕ کَنٛز ونان چھِ۔
* فرِ/پھَرِ ، smoked fish
* پھَرِ تہٕ ہاکھ

== سلاد ==

* سلاد، ژٔٹِتھ سبزین ہُنٛد اَکھ پلیٹ یُس [[لٲر]]، ٹماٹر تہٕ گازرِ چھِ، یُس أکِس تھالہِ پؠٹھ مزکٔنؠ گول گول کٔرِتھ سجاونہٕ یِوان چھُ۔ 
* رازمَہ سلاد/چاٹ۔&lt;ref name=&quot;Wani-2023&quot;/&gt;

== تۆمُل ==

[[File:Kashmiri_pulao_(cropped).JPG|thumb|کٲشُر [[پۄلاؤ|پۄلاو]]]]

* ''[[بتہٕ|بَتہٕ]]''.
* ''بُزٕ بتہٕ'', fried rice.
* ''وۄزُل بتہٕ'', واریاہ طاقتی کھؠن [[بیٚیہِ زُو]] زنانن خٲطرٕ۔{{citation needed|date=March 2024}}
* ''تایہِ بتہٕ'' 
* گٕچہٕ پۄلاو۔
* مٹر پۄلاو
* [[تٔہر]]
* [[کھؠژٕر]]
* نینہٕ کۄنٛگہٕ کھؠژٕر
* وٲر (Salted Rice Pudding with kernels of walnuts or intestines of sheep or goat)کٲشِرؠ بٹن ہِنٛدِ خاندرٕکؠ شۆروٗع وِزِ یا یگنہٕ پَوَت وِزِ۔
* مایِر، [[بتہٕ|بتُک]] نوٗنہٕ دار پُڈِنٛگ یُس پتلہٕ زامُت دۄد سٟتؠ رننہٕ چھُ یوان یَتھ نِش عام طور پٲٹھؠ تھنہٕ الگ چھُ یوان کرنہٕ۔
* یاجہِ، پاکنٲوِتھ تہٕ سٹیٖم-رٔنِتھ نوٗنہٕ تۆمل-اوٹ کیک۔
* بتہٕ لایہِ، مُر-مُرے، چِورٕ rice munchies&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&lt;/sup&gt;
* بیٛٲلؠ تۆمُل، ہُریمٕتہِ خمیر کٔرِتھ نوِ پھوٹِتھ دانہِ بیٲلؠ چھِ یہِ لذیذ ناشتہٕ دِوان۔

== ژۄچہِ ==

* [[کٔنکہٕ اوٹ|کٔنکہٕ]]ژۆٹ
* پۄراٹ
* پوٗرؠ
* ژھٔر ژۆٹ
* زِرؠ ژۆٹ
* تۆملہٕ ژۆٹ
* درٛانہٕ، rice bread crumbs
* [[مکٲے اوٹ|مکٲے]] ژۆٹ
* [[گؠو]] ژۆٹ
* مکٲے وۄر
* [[غٲرؠ]] ژۆٹ
* غٲرؠ پوٗرِ
* [[وٕشکہٕ اوٹ|وٕشکہٕ]] ژۆٹ

== ٹھوٗل ==

کینٛہہ دیہی علاقن مَنٛز، [[کانٛگٕر|کانٛگرِ]] مَنٛز اَکھ یا زٕ [[ٹھوٗل]] لگاونک روایت چھ پریتھ فرد جانان۔&lt;ref name=&quot;Hussain-2021&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Hussain|first=Umran|date=5 December 2021|title=The Traditional Bond Between An Egg And A Kangri In Kashmir|url=https://kashmirradar.com/story/the-traditional-bond-between-an-egg-and-a-kangri-in-kashmir/15597/|access-date=9 April 2022|website=The Kashmir Radar}}{{مۄردٕ جوڈ|date=May 2026}}&lt;/ref&gt; 

* ''ٹھوٗل مۄنٛڈ'' آملیٹ۔ &lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ganju|first=Chandramukhi|title=Kashmiri Cuisine Koshur Saal|date=2012|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd.|isbn=978-81-207-7720-0|location=New Delhi|page=60}}&lt;/ref&gt;
* ہاکھ تہٕ ٹھوٗل
* [[پرٛؠزدَر]] تہٕ ٹھوٗل ، کۄپوٲرِس مَنٛز کھؠوان 
* وۄستہٕ ہاکھ تہٕ ٹھوٗل 
* زۄمبرٕ ٹھوٗل تہٕ دال
* ٹھوٗلہٕ زۄمبوٗر
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ زۄمبرٕ ٹھوٗل 
* زۄمبرٕ ٹھوٗل تہٕ رُوانٛگن ہچہِ
* [[File:Capra_falconeri_hepteneri.jpg|thumb|مارخور]]ٹھوٗل تہٕ [[اۆبُج]]

== شِکار ==

[[File:Ducks_on_Lake_Dal,_Kashmir_(8142492655).jpg|thumb|ڈلس مَنٛز بطخ]]
پوٗرٕ کشمیرس مَنٛز چھِ پرٛؠتھ دۄہ نمبلن مَنٛز اَکھ اندازٕ مطٲبق 50-60 جاناوار مارنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Rashid|first=Afshan|date=9 May 2017|title=Following a poacher in the heart of Kashmir's wetlands|url=https://freepresskashmir.news/2017/05/09/following-a-poacher-in-the-heart-of-kashmirs-wetlands/|access-date=16 June 2022|website=Free Press Kashmir}}&lt;/ref&gt; 

برطانوی ہندوستانس مَنٛز اوس ''[[مارخور]]'' ساروٕے کھۄتہٕ مشکل کھیلن مَنٛز شمار کرنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Ganaie|first=Nazir|date=25 April 2022|title=Markhor{{!}}The Camouflaged Cliffhangers of Kashmir's Mountains|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/life-style/markhorthe-camouflaged-cliffhangers-of-kashmirs-mountains|accessdate=22 May 2023}}&lt;/ref&gt; یہِ چھ دُنؠ‌یاہک سارِوٕے کھۄتہٕ بھڑ جنگلؠ ژھاوُل۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=KASHMIR MARKHOR RECOVERY PROJECT|url=https://www.wti.org.in/projects/kashmir-markhor-recovery-project/|access-date=22 May 2023|website=WTI|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

ہِندوستٲنؠ [[جنٛگٕلؠ سور]] اوس ہمالیٲیی علاقس مَنٛز ڈوگرہ فوجی جنرل مہاراجہ [[گۄلاب سِنٛگھ|گۄلاب سنگھن]] متعارف کرنوومٗت۔&lt;ref name=&quot;Ali-2023&quot;&gt;{{Cite news|last=Ali|first=Jehangir|date=18 May 2023|title=Outcry as wild boars reappear in Kashmir after decades|journal=AlJazeera|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/5/18/outcry-as-wild-boars-reappear-in-kashmir-after-decades|accessdate=22 May 2023}}&lt;/ref&gt; امیُٛک ماز اوس ڈوگراہن تہٕ سکھن خٲطرٕ اَکھ بہتٔریٖن لذیذ مانٛنہٕ یوان، مگر 1947 پتہٕ مسلم اکثریتی علاقس مَنٛز آیہ امچہِ آبٲدی کم گژھن۔&lt;ref name=&quot;Ali-2023&quot; /&gt;

شِکار پکوان چھِ:

* پچھِن دۄمپۄکھتہٕیتھ کشمیرس مَنٛز ونٛدس مَنٛز کھؠن ہنٛد بادشاہ ونٛنہٕ چھُ یوان، یہِ چھُ اَکھ لذیذ مانٛنہٕ یوان تہٕ چھِ کٲشِرؠ پنڈثھ تہٕ کھؠوان یم عام طور کۄکُر چھِنہٕ کھؠوان۔&lt;ref name=&quot;Kaul-2023&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 
* [[بَطُخ|بطُخ]] [[پالکھ]]
* بطُخ تہٕ زامُت دۄد 
* گۄگجہِ تہٕ بطُخ
* شِکار روغن جوش، شِکار کۆرمٕتِس جانورس روغن جوش بناونہٕ یِوان۔
* شِکار تہٕ ندٕرؠ
* شِکار ([[بَطُخ]] یا [[پٔچھِن]]) تہٕ [[ہَنٛد]]

[[File:Goji_Rajma_Masala_(11962820385).jpg|thumb|رازمہ گۄگجہِ]]

== دالہٕ ==

کٲشِرؠ پنڈتھ یم سبزی خور ٲس تہٕ یم نہٕ گنڈٕ تہٕ ٹماٹر تہٕ کھؠوان ٲس تم ٲس دالہِ بَٹہٕ ناوٕ سٟتؠ زاننہٕ یوان ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Noorani|first=A.G.|date=16 June 2011|title=Culture and cuisine|url=https://frontline.thehindu.com/other/article30175819.ece|access-date=9 April 2022|website=Frontline}}&lt;/ref&gt;

* دال ندٕرؠ
* [[وارِمُٹھ دال]] Black Turtle Beans
* وارِمُٹھ گۄگجہِ 
* رازمہ شب دیگ
* [[رازمَہ دال]]
* [[رازمَہ گۄگجہِ|رازمہ گۄگجہِ]] 
* گۄگجہِ آرٕ تہٕ رازمَہ 
* [[رازمَہ ہؠمٛبہٕ]]&lt;nowiki/&gt;green beans
* دال ڈبہِ ، رؠوٲیتی دالہٕ [[دۄد|اوم دۄدس]] مَنٛز تہٕ مسالہٕ ترٛٲوِتھ بناوان 
* [[چَنہٕ بٲگلہٕ]] dried baegle dal
* رازمَہ نَدٕرؠ 
* ٹھوٗل رازمَہ یَخٕنؠ 
* وانٛگن پَچہِ تہٕ مۄنٛگہٕ دال

== خمیر در کھؠن ==

مختٔلف قٕسمٕک کشمیری آنٛچار چھِ:

* آنٛچار (کۄکر، ماز، گاڈٕ، اَمبہٕ، ژیرٕ، ژوٗنٛٹؠ، بَنٛدگوٗپی ، نَدٕرؠ، مُجہِ، ہاکھ بیٚتَر۔....)</text>
      <sha1>66wwnkz7ri4g9f8vknfugw3u498dwhj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>علم تفسیر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29818</id>
    <revision>
      <id>141990</id>
      <parentid>141898</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4095" sha1="eyig673r4douo5olu3fu0c9sppm8s7i" xml:space="preserve">علم تفسیر  ([[عربی]]:فسر، یعنی کھولُن) چھ تتھ دینی علمس ونن یَتھ مَنٛز [[قرآن|قرآنُک]] معنی، حکم تہٕ حکمژ کھُولتھ واضیح ین کَرنہٕ۔  اَتھ مَنٛز چھ فقہ ، بلاغت تہٕ عربی لسٲنیتکؠن مسلن ہٕنٛز باوتھ آسن کَرنہٕ آمژ۔ تفسیر کرن وٲلس چھ مفسر ونان۔ &lt;ref&gt;البرہان فی علوم القرآن&lt;/ref&gt;
[[فَیِل:Tafsir_ibn_kathir.jpg|thumb|تفسیر ابن کثیر]]

== تٲریخ==
[[مُحَمَّد|رسُول اللہ]] ٲسؠ نہ صرف [[صُحابی|صحب صٲبن]] قرآنکؠ حرف ہیچھناوان بلکہ ٲسؠ تم تیمن امیُک مکمل تفسیر بیان کران(اوَے لۆگ بعض صحب صٲبن اَکھ سُورہ ہیچھنس واریاہ کال)۔رسُول اللہ تہٕ صحابن ہِنٛز وفات لبنہ پتہ آی  [[مُسلمان|اُمتس]] یہِ ضرورت پیش ز یہِ ییہ مستقل علمچہ صُورتہ مَنٛز محفُوظ  کَرنہٕ، یُتھ نہ قرآنکس معنہس برۄنہہ کُن کانٛہہ تعریف ییہ کَرنہٕ۔&lt;ref&gt;معارف القرآن، مُقدمہ، علم تفسیر صفہ ۳۱، از مولانا مفتی محمد شفیع تہٕ محمد تقی عُثمانی&lt;/ref&gt;

==تفسیرکؠ سر چشمہ==
قرآنُک تفسیر ہؠکو ژورو ذرؠ یو بیان کٔرِتھ:&lt;ref&gt;معارف القرآن، مُقدمہ، علم تفسیر ، از مولانا مفتی محمد شفیع تہٕ محمد تقی عُثمانی&lt;/ref&gt;

اکثر چھُ بعض آیہ کریمن ہُنٛد مفہُوم قرآنچی کُنہ دیگر آیتہ مَنٛز نیران، توَے چھُ گۄڈ قرآن کہ ذرؠ یے قرآنُک  تفسیر بیان کرنچ کُوشش یوان کَرنہٕ۔
دۄییم درجہ چھُ ایمہ پتہ [[حدیٖث|حدیثن]] تہٕ سُنتس ۔
صحب صٲبن ہندؠ قول چھ ترییم درجہ تھاوان، چُونکہ  صحب صٲبو ہیۆچھ رسُول اللہس نشہ قرآن۔
اَمہِ پتہ چھ تابعینن، یعنی اسلامچ دۄییم پیر، ہندؠ قول، یمو صحب صٲبن نش ہیۆچھ قرآن ۔
اد چھ پتہ کٲنسہ مفسر سُنٛد پنُن تدبر تہٕ اجتہاد، بشرطیکہ سُہ آسہ نہ قرآن تہٕ حدیثس خَلاف۔

==اسرٲیلیت==
اسرٲیلیت چھ اہل کتابن (یہُودؠ تہٕ [[عیٖسٲیِیَتھ|عیسٲی]]) ہِنٛز ریوایژ یم پرانؠن تفسیرن مَنٛز او مُوجُوب دٲخل سپز تکیاز کینہہ صحب صٲب ٲسؠ گۄڈ اہل کتابو مَنٛز، [[اِسلام|اسلام]] قبُول کَرنہٕ پتہ ٲسؠ تیم سمجان کہ اسلامٕچ تہٕ اہلہ کتابن ہِنٛز تٲریخ چھ کُنی۔ اَتھ چھ تریہ قسم&lt;ref&gt; مقدمہ تفسیر ابن کثیر&lt;/ref&gt;:

تم ریوایژ یم قرآن تہٕ سُنت پؠٹھ ثٲبت چھ، تہٕ امن پؠٹھ ایمان انُن چھُ لٲزم۔ مثال فرعون سُنٛد غرق گژھُن۔

تم ریوایژ یمن قرآن تہٕ سُنت رد چھُ کران، تہٕ امن تکذیب کرُن چھُ لٲزم۔ مثال، یہُودؠ چھ ونان کہ حضرت اسماعیل سند بدلہ آییاو حضرت اسحاق ذبح کَرنہٕ۔

تم ریوایژ یمن قرآن تہٕ حدیث تصدیق چھ کرن نہ تکذیب، عٲلم چھ امن معاملن پؠٹھ نہ ایمان انس، تہٕ نہ انکار کرنس بہتر زانان۔

==مشہُور تفسیر==
*تفسیر ابن جریر
*تفسیر ابن کثیر
*تفسیر القرطُبی
*تفسیر کبیر
*احکام القرآن للجصاص
*تفسیر رُوح المعانی
*تفسیر معارف القرآن
کٲشر زبانہ مَنٛز:
*[[بیان الفُرقان|بیان الفرقان]]
*تفہیم القرآن (ترجمہ کار اطہر مانیگامی)

== حَوالہٕ ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>eyig673r4douo5olu3fu0c9sppm8s7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ساو ٹومے تہٕ پرِٛنسِپے</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29864</id>
    <revision>
      <id>141929</id>
      <parentid>138253</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:35:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ساؤ ٹومے تہٕ پرِٛنسِپے]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[ساو ٹومے تہٕ پرِٛنسِپے]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج </comment>
      <origin>138253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="650" sha1="4vwdrbygz25xuz4frlptpda9cwv0ozz" xml:space="preserve">{{infobox settlement/Wikidata}}
{{PAGENAMEBASE}} چھُ اَکھ [[اَفرٛیٖقا]] ہُک [[لانٛکہِ در مُلٕک]] تہٕ امٕچ [[رازدٲنؠ]] چھِ {{#statements:P36}}۔ &lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=All Countries - Countries - Office of the Historian|url=https://history.state.gov/countries/all|access-date=2026-05-14|website=history.state.gov}}&lt;/ref&gt;امِچ سرحد چھُ {{#statements:P47}} سٟتؠ رَلان۔

==تفصیٖلات==

امیُٛک کُل رۄقبہٕ چھُ {{#statements:P2046}}۔

===آبٲدی===
{{Historical populations/Wikidata}}

==حَوالہٕ==
{{حَوالہٕ}}

[[زٲژ:مُلُک]]</text>
      <sha1>4vwdrbygz25xuz4frlptpda9cwv0ozz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>شاہ ولی اللہ دھلوی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30095</id>
    <revision>
      <id>141989</id>
      <parentid>141899</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4235" sha1="kyi2cby2rjqcln9j63d9tdid8mkpkw5" xml:space="preserve">'''قطب الدین احمد بن عبد الرحیم العمری الدهلوی''' یا '''شاہ ولی اللہ دہلوی''' (1703-1762) ٲسؠ [[اِسلام|اسلٲمی]] [[سُنی]] [[صوٗفیت|صُوفی]] عٲلم، مفکر تہٕ مُحدث یمو مۄغل دورس مَنٛز [[بَرِصَغیٖر ہِند|بر بغیرس]] مَنٛز اِسلٲمی بیدٲری تہٕ دینی احیا خٲطرہ تحریک تُجؠ۔ إمن چھ پننؠ مانن وٲلؠ [[مجدد|مُجدد]] سمجان۔&lt;ref&gt;Abbas, Mohammad. &quot;Shah Waliullah and Moderation&quot;. Islamic Research Foundation International, Inc. Retrieved 5 April 2015&lt;/ref&gt;
{{Infobox religious biography|name=قطب الدین احمد|image=Shah Waliullah Name.svg|title=شاہ ولی اللہ|birth_date=21 فروری 1703|birth_place=مُظفرنگر|children=شاہ عبدل عزیز|parents=شاہ عبدل الرحیم (مول) تہ فخرالنسا (موج)|era=مۄغل دور|denomination=سُنی|jurisprudence=حنفی|creed=اشعری|Sufi_order=نقشبندی|death_date=20 اگست 1762}}

==زندگی==
شاہ ولی اللہ زای 21 فَرؤری 1703 [[دِل|دلہ]] ہندس أکس نامور اِسلٲمی عٲلم، شاہ عبدالرحیم، سند گرِ ۔ تمؠ کٔر ستھ وُہُر وٲنسہ مَنٛز [[قُرآن|قرآن]] حفظ ۔ اَمہِ پتہ جلدے کوٚر إمو [[عربی]] تہٕ [[فارسی]] زبانن مَنٛز عبُور حٲصل۔ پندہ ؤری تام اوس تمو حنفی فق، علم کلام، تہٕ باقی علمن ہُنٛد نصاب مکمل کوٚرمُت۔ دۄیہ وُہرؠ پتہ بنیوو سُہ پننس مٲلس پتہ تمؠ سند رحیمیہ درسگاہُک زیُٚٹھ۔ إہُند مول، شاہ عبدالرحیم، اوس رحیمیہ درسگاہُک بٲنی ۔ شاہ ولی اللہن کوٚر 1732 ہس مَنٛز حج۔اَگَست 1762 ہس بمطٲبق 1174 ہجری ، گُزریو شاہ ولی الل 59 ؤری وٲنسہ مَنٛز دلہ تہٕ آو دلہ ہندس  مہدیان مرگُزارس مَنٛز دفن کَرنہٕ۔&lt;ref&gt; محمد اسلم رضا (2002)۔ تاریخ ہندوستان میں شاہ ولی اللہ کا مقام۔ لاہور: ادارہ علوم اسلامی۔ ص 23–24&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Al-Khateeb Al-Tabrezi (2013). Mishkaat Al-Masaabih (Manifestations of Truth). Nawab Qutbuddin Khan Dehlavi (trans.), vol. 1, p. 40. Darul-Ishaat.&lt;/ref&gt;
==نظریہ==
شاہ ولی اللہ سندؠ مُطٲبق چھ ژور مذہب،اھل الحدیث (اثری) تہِ تہٕ اھل الرای (اشعری تہٕ ماتریدی) تہِ صٔحیٖح وتہ پؠٹھ ہوٚتتھ تام تیم قرآنچ تہٕ [[حدیٖث|حدیثن]] ہِنٛز اطاعت کرن تہٕ سلف الصالحینن ہِنٛز وتہ پکن۔&lt;ref&gt;MUHAMMAD MOSLEH UDDIN (2003). SHAH WALIULLAH'S CONTRIBUTION TO HADITH LITERATURE: A Critical Study. Aligarh, India: Department of Islamic Studies: Aligarh Muslim University. pp. 90–91&lt;/ref&gt;
شاہ ولی اللہس اوس نہ [[شیعہ|شیعن]] تہٕ بٹن ہٕنٛز مذہبی رسمن ہُنٛد ایعلٲنی مناوُن پسند تہٕ اوس حکمرانن إمن چیزن پؠٹھ سخ نظر تھاونٕچ تٲکید کرن۔ &lt;ref&gt;S. Athar Rizvi, &quot;Shah Waliullah and His Times&quot;, p. 227, Ma'rifat Publishing House, Canberra, (1980).&lt;/ref&gt;
[[فَیِل:Grave of Shah Waliullah Dehlawi.jpg|thumb|شاہ ولی اللہ سنز قبر]]
==کتابہ==
[[عَربی زَبان|عربی]] پٲٹھؠ:
*حُجت اللہ البالغہ (عقیدہ)
*الفوز الکبیر فی علم التفسیر ([[علم تفسیر|تفسیر]])
*البدور البازغہ (علم الکلام)
*القول الجمیل (تصوف)
*رسالہ فی علم التوحید ([[توحیٖد|علم التوحید]])
*عقد الجید فی احکام الاجتہاد والتقلید (اجتہاد و تقلید)
*الانصاف فی بیان سبب الاختلاف (فقہ)
[[فارسی زَبان|فارسی]] پٲٹھؠ:
*ازالت الخفاعن خلافت الخلفا نظام خلافت (خلافت)
*فتح الرحمن فی ترجمہ القرآن (ترجمہ)

== حَوالہٕ ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>kyi2cby2rjqcln9j63d9tdid8mkpkw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رُکُن:Nadeemulhaqmir-bot/log/2026/6</title>
    <ns>2</ns>
    <id>30298</id>
    <revision>
      <id>142001</id>
      <parentid>141812</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:02:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ اَز دۄہُک لاگ مَحفوٗظ کَران.</comment>
      <origin>142001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174841" sha1="4zik8ssfhp5vh9oobtplfx6jzq3huaw" xml:space="preserve">
==1-6-2026==

==== [[کلاڈ (زَبانہِ ہُنٛد ماڈَل)]] - ([[Special:Diff/139788|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ییَ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ہنٹر ڈوہان]] - ([[Special:Diff/139789|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ییَ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[مایکروسافٹ]] - ([[Special:Diff/139790|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; دنیا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یا&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ییَ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[سایب بن خلاد]] - ([[Special:Diff/139791|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ==زٲتی زِندگی== &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== ذٲتی زِندگی ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Stub}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{نامُکَمَل مَضموٗن}}&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[ساے]] - ([[Special:Diff/139792|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[ساینا نہوال]] - ([[Special:Diff/139793|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; کَھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھَ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ییَ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[سایٹوسین]] - ([[Special:Diff/139794|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[مایرہ]] - ([[Special:Diff/139795|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[مایکل چی]] - ([[Special:Diff/139796|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[مایک ٹایسن]] - ([[Special:Diff/139797|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ل. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ل۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ییَ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام]] - ([[Special:Diff/139798|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[تلچھَٹ حوض]] - ([[Special:Diff/139799|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; میٹر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;میٖٹَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مربع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چَکور&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; لٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;لہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جِبرٲییٖل]] - ([[Special:Diff/139800|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; انسان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِنسان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۅ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۄ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہٕنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ُ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ُ۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[اوریگَن سٹیٹ کیپیٹَل]] - ([[Special:Diff/139801|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دارالحکومت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رازدٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[لویی پاسچر]] - ([[Special:Diff/139802|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دسمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَسَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ییَ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[ریبیز]] - ([[Special:Diff/139803|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; انسان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِنسان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریبا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; علاج &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ییٚلاج&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ابن قطیبہ]] - ([[Special:Diff/139804|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شاعری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شٲیری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہٕنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==2-6-2026==

==== [[اِسلٲمی فَلسفہٕ]] - ([[Special:Diff/139900|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ب. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ب۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[حسن الجبرتی]] - ([[Special:Diff/139901|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شہر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شَہَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شائع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شایَع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; بٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;بہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[حسن العطار]] - ([[Special:Diff/139902|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گۄڈنیُٛک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اسرار خودی]] - ([[Special:Diff/139903|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کرنہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کَرنہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ایالت مِصر]] - ([[Special:Diff/139904|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنگ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنٛگ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نومبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَوَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عبدالرحمان الجبرتی]] - ([[Special:Diff/139905|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشہور &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَشہوٗر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ر. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ر۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اَنکاسٹر واقعہ]] - ([[Special:Diff/139906|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اِستعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سیاستدان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سِیاسَتھ دان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Stub}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{نامُکَمَل مَضموٗن}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[آیرلینٛڈ]] - ([[Special:Diff/139907|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ھ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ھ۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[شُمٲلی آیرلینٛڈ]] - ([[Special:Diff/139908|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مربع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چَکور&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[آیرِش زَبان]] - ([[Special:Diff/139909|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئین &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئین&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[مایکل مَلارکی]] - ([[Special:Diff/139910|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جِبرٲییٖل]] - ([[Special:Diff/139911|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[لویی پاسچر]] - ([[Special:Diff/139912|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[مَسجدِ نبوی]] - ([[Special:Diff/139913|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ۓ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۓ&lt;/nowiki&gt;
==3-6-2026==

==== [[اینٛڈی سیٚرکِس]] - ([[Special:Diff/140027|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فلم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فِلِم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئیل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئیل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[لٔقوٕ]] - ([[Special:Diff/140028|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[لِیٛدٕر دٔرؠ‌یاو]] - ([[Special:Diff/140029|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[سِنٛد دٔرؠ‌یاو]] - ([[Special:Diff/140030|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; معاون &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سہارٕ&lt;/nowiki&gt;
==== [[شِکاگو]] - ([[Special:Diff/140031|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; دُنیاہَس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہَس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
==== [[لولاپالوزا]] - ([[Special:Diff/140032|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ہُما میرافشار]] - ([[Special:Diff/140033|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتہِ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شاعر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شٲیِر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شاعری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شٲیری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[صُحابن ہِنٛز فہرست]] - ([[Special:Diff/140034|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دُنیا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یا&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
==== [[موبایل سیکورٹی]] - ([[Special:Diff/140035|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; خطر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَطرٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[مُحمد سٕنٛدؠ اولاد]] - ([[Special:Diff/140036|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[محمد دۆیِم]] - ([[Special:Diff/140037|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوب &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗب&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنگس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنٛگس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; حکوٗمت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;حوٚکوٗمَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دارالحکومت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رازدٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہٕک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہٕک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضِلعہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضِلہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گھرس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گرس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مارچ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مارٕچ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اسلامیا کالج ساینس تہِ کامرس، سِریٖنَگَر]] - ([[Special:Diff/140038|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; یٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۭ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٟ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اِسلٲمی فَلسفہٕ]] - ([[Special:Diff/140039|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ایالت مِصر]] - ([[Special:Diff/140040|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عبدالرحمان الجبرتی]] - ([[Special:Diff/140041|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ۔. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;۔۔&lt;/nowiki&gt;
==4-6-2026==

==== [[ستلج]] - ([[Special:Diff/140131|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[جوٗن 4]] - ([[Special:Diff/140132|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ی. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[محمد عبد الباری]] - ([[Special:Diff/140133|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; پیدائش &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پٲدٲیِش&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ع. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ع۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[ٹموتھی ونٹر]] - ([[Special:Diff/140134|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلام &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلام&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٲتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کٔرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشہور &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَشہوٗر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ہیپاٹایٹس B]] - ([[Special:Diff/140135|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریبا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ژِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ژھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ساؤتھمپٹن]] - ([[Special:Diff/140136|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوبی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗبی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوب &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗب&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شہر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شَہَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
==== [[ہیٚنری نوواک سُنٛد قَتٕل]] - ([[Special:Diff/140137|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دسمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَسَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; میٹر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;میٖٹَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[محمد بن عبد الوہاب]] - ([[Special:Diff/140138|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[شووَم چیٹرجی]] - ([[Special:Diff/140139|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; بھارتی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِندوستٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; حاصل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;حٲصِل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دسمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَسَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شامل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شٲمِل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضلعہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضِلہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشہور &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَشہوٗر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[میرابایی]] - ([[Special:Diff/140140|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; چَھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھَ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عِنایَت خان]] - ([[Special:Diff/140141|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنگس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنٛگس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شائع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شایَع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہندوستٲنی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِندوستٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عبدالرحمان الجبرتی]] - ([[Special:Diff/140142|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ۔. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;۔۔&lt;/nowiki&gt;
==5-6-2026==

==== [[بابا شُکُر الدیٖن ولی]] - ([[Special:Diff/140224|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیدائش &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پٲدٲیِش&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دُنیا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یا&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٍتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کٲشُر وِکیٖپیٖڈیا]] - ([[Special:Diff/140225|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; گۄڈنیُٛک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ت. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ت۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[زٔڈؠ‌بَل]] - ([[Special:Diff/140226|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ضلعہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضِلہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
==== [[پامپر]] - ([[Special:Diff/140228|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; و. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[ہاوڑہ ریلوے سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/140229|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
==== [[بِلال فِلِپس]] - ([[Special:Diff/140230|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٹیلی ویژن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٹیلی وِجَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[محمد بن عبد الوہاب]] - ([[Special:Diff/140231|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==6-6-2026==

==== [[فریدالدین عطار]] - ([[Special:Diff/140294|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; بییہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;بیٚیہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کٔرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جامع مسجد (ہانٛگ کانٛگ)]] - ([[Special:Diff/140295|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوب &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗب&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دسمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَسَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[رتن ٹاٹا]] - ([[Special:Diff/140296|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; انسان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِنسان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[پامپر اسمبلی حلقہٕ]] - ([[Special:Diff/140297|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
==== [[زین الدیٖن ولی]] - ([[Special:Diff/140298|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٲتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; متاثر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُتٲثِر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==7-6-2026==

==== [[اسلامس منٛز توبہٕ]] - ([[Special:Diff/140387|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اِستیگَفار]] - ([[Special:Diff/140388|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; حأصل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;حٲصِل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تَھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تھَ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[مسجد ابو حجاج]] - ([[Special:Diff/140389|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مربع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چَکور&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; موسیقی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;موٗسیٖقی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ر. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ر۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[مسجد عبدل رحمان]] - ([[Special:Diff/140390|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; == حوالہ  == &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سماجی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَمٲجی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[پل ای کشتی مسجد]] - ([[Special:Diff/140391|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلام &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلام&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوبی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗبی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; == حوالہ == &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کٔرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[ذکر]] - ([[Special:Diff/140392|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چھے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھےٚ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; حأصل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;حٲصِل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٘ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٚ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[کیمنڈ ٹاؤن]] - ([[Special:Diff/140393|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
==== [[ایٚنتھونی ہیٚڈ]] - ([[Special:Diff/140394|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٹیلی ویژن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٹیلی وِجَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ہِنٛدُستٲنؠ ریلوے]] - ([[Special:Diff/140395|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; حکوٗمت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;حوٚکوٗمَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دُنیاہُک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہُک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; میٹر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;میٖٹَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; میل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;میٖل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہندوستٲنی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِندوستٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جۆم تَوی ریلوے سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/140396|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جۆم-وَرمُل لٲن]] - ([[Special:Diff/140397|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; دُنیاہُک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہُک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[چایی وان سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/140398|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[چایی وان]] - ([[Special:Diff/140399|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[چایی وان مسجد]] - ([[Special:Diff/140400|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوب &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗب&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۓ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۓ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==8-6-2026==

==== [[علی شاہ بُخاری]] - ([[Special:Diff/140491|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیدائش &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پٲدٲیِش&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ڈویژن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ڈِویجَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مارچ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مارٕچ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نومبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَوَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; لِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;لہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[زٔج]] - ([[Special:Diff/140492|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; م. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;م۔&lt;/nowiki&gt;
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[اِسلام ہِندوستانس مَنٛز]] - ([[Special:Diff/140493|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہندوستٲنی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِندوستٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; و. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جامع مسجد ترٕٛہ گام]] - ([[Special:Diff/140494|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; صحیح &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;صٔحیٖح&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مقامی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُقٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جامع مَشیٖد، سوپُر]] - ([[Special:Diff/140495|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۓ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۓ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اُمِ حرم]] - ([[Special:Diff/140496|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; == حوالہٕ == &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ژُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ژھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چہِ&lt;/nowiki&gt;
==== [[نُسیبہ بنت کعب]] - ([[Special:Diff/140497|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اسلام &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلام&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چھے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھےٚ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اسماء بنت یزیٖد]] - ([[Special:Diff/140498|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلام &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلام&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چھے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھےٚ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اَبوٗ تُراب]] - ([[Special:Diff/140499|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; صحیح &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;صٔحیٖح&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اسلامس منٛز توبہٕ]] - ([[Special:Diff/140500|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
==== [[ہند رجب سُنٛد قتل]] - ([[Special:Diff/140501|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئیل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئیل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[زنانہِ ہند اعتقاد: گرچ مضبوط بنیاد]] - ([[Special:Diff/140502|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چھے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھےٚ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٍتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; صحیح &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;صٔحیٖح&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استاد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;وۄستاد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۅ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۄ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہٕنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; قہُ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;قُہ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[ذکر]] - ([[Special:Diff/140503|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[چایی وان]] - ([[Special:Diff/140504|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==9-6-2026==

==== [[قایِد آباد]] - ([[Special:Diff/140579|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شہر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شَہَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جُنٛگ أن ووٗ]] - ([[Special:Diff/140580|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کیٛوپن آب و ہَوٲیی ورگہٕ-بنٛدی]] - ([[Special:Diff/140581|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ==حوالہٕ== &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; و. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[سِریٖنَگَر]] - ([[Special:Diff/140582|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[ابوٗ بکر البغدادی]] - ([[Special:Diff/140583|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنگن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنٛگن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; قتل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;قَتٕل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استاد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;وۄستاد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; م. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;م۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[2026 مِنٛڈاناؤ بُنیُل]] - ([[Special:Diff/140584|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوبی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗبی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; میل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;میٖل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ساحل گپتا]] - ([[Special:Diff/140585|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; == حوالہٕ == &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سماجی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَمٲجی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شامل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شٲمِل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; صحیح &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;صٔحیٖح&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضۆروٗری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مجموعی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سۆمبرُنی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہندوستانی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِندوستٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اِستیگَفار]] - ([[Special:Diff/140586|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ،. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;،۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; لٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;لہٕ&lt;/nowiki&gt;
==== [[سراقہ ِبن مالِک]] - ([[Special:Diff/140587|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[غُلام اَحمَد فاضل کشمیری]] - ([[Special:Diff/140588|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; شاعری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شٲیری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ل. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ل۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[پرَٛیوٗزَن واد]] - ([[Special:Diff/140589|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جامع مسجد ترٕٛہ گام]] - ([[Special:Diff/140590|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اُمِ حرم]] - ([[Special:Diff/140591|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[نُسیبہ بنت کعب]] - ([[Special:Diff/140592|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اَبوٗ تُراب]] - ([[Special:Diff/140593|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==10-6-2026==

==== [[کِم سے رون]] - ([[Special:Diff/140708|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; فلم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فِلِم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[راجہٕ بیگم]] - ([[Special:Diff/140709|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕندؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛدؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گھرَس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گرَس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئین &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئین&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[گوہرشاد مسجد]] - ([[Special:Diff/140710|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضۆروٗری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئیس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئیس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اِمام رضا مزار]] - ([[Special:Diff/140711|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلام &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلام&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دارالحکومت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رازدٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہُک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہُک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شہر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شَہَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مربع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چَکور&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[امام علی رضا]] - ([[Special:Diff/140712|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عمر الفاروق مسجد]] - ([[Special:Diff/140713|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[مسجد ابو حجاج]] - ([[Special:Diff/140714|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[امام نووی]] - ([[Special:Diff/140715|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; بییہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;بیٚیہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; صحیح &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;صٔحیٖح&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کانہہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کانٛہہ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
==== [[قدیٖم مِصر]] - ([[Special:Diff/140716|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[مِصری ہایروگلیفٕس]] - ([[Special:Diff/140717|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[سِکَندَرِ اعظم]] - ([[Special:Diff/140718|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[مہراج دیٖن وَڈوٗ]] - ([[Special:Diff/140719|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[گوٗگٕل میٖٹ]] - ([[Special:Diff/140720|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ژ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ژ۔&lt;/nowiki&gt;
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[سٹیسی کِنٛگ]] - ([[Special:Diff/140721|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٹیلی ویژن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٹیلی وِجَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[العقیدہ الحمویہ]] - ([[Special:Diff/140722|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تنقید &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَنقیٖد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شامل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شٲمِل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شہر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شَہَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشہور &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَشہوٗر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اِبن تیمیہ]] - ([[Special:Diff/140723|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تنقید &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَنقیٖد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنگس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنٛگس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٍتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مخالف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُخٲلِف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہٕنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اَرمان ژَروکؠ‌یان]] - ([[Special:Diff/140724|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[الیکسِس ژِپراس]] - ([[Special:Diff/140725|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; د. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;د۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[جارجِس ژَمپوراکِس]] - ([[Special:Diff/140726|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اِستیگَفار]] - ([[Special:Diff/140727|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==11-6-2026==

==== [[ماو ژٕ تُنٛگ]] - ([[Special:Diff/140868|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دسمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَسَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سیاستدان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سِیاسَتھ دان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[چیٖنُک صٔدٕر]] - ([[Special:Diff/140869|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; وقت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;وَقٕت&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[سپینُک ؤزیٖرِ اعظم]] - ([[Special:Diff/140870|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئین &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئین&lt;/nowiki&gt;
==== [[بورِس ییٚلؠ‌ژٕن]] - ([[Special:Diff/140871|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
==== [[روٗسُک صٔدٕر]] - ([[Special:Diff/140872|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مارچ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مارٕچ&lt;/nowiki&gt;
==== [[فرٛانسُک صٔدٕر]] - ([[Special:Diff/140873|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[وایِٹ ہاؤس]] - ([[Special:Diff/140874|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اَمریٖکُک صٔدٕر]] - ([[Special:Diff/140875|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
==== [[ذاکِر حُسین]] - ([[Special:Diff/140876|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
==== [[الہ آباد یوٗنِوَرسِٹی]] - ([[Special:Diff/140877|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دسمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَسَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; قائم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;قٲیِم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مقامی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُقٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یوٗنیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[خان سر]] - ([[Special:Diff/140878|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتہِ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شُروٗع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; علاج &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ییٚلاج&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہندوستٲنی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِندوستٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; بِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;بھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۭ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٟ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[عیٖداُلاضحیٰ]] - ([[Special:Diff/140879|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; دنیاہس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہس&lt;/nowiki&gt;
==== [[مِنٛڈاناو]] - ([[Special:Diff/140880|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوبی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗبی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[سِریٖنَگَر]] - ([[Special:Diff/140881|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تقریٖباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ک. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ک۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کیٛوپن آب و ہَوٲیی ورگہٕ-بنٛدی]] - ([[Special:Diff/140882|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ر. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ر۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[سِکَندَرِ اعظم]] - ([[Special:Diff/140883|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
==== [[ساحل گپتا]] - ([[Special:Diff/140884|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
==== [[چایی وان]] - ([[Special:Diff/140885|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
==== [[ستلج]] - ([[Special:Diff/140886|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
==== [[عِنایَت خان]] - ([[Special:Diff/140887|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
==== [[تلچھَٹ حوض]] - ([[Special:Diff/140888|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
==== [[تھاے زَبان]] - ([[Special:Diff/140889|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
==12-6-2026==

==== [[سَلمان خان]] - ([[Special:Diff/141025|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; دنیاہٕک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہٕک&lt;/nowiki&gt;
==== [[بوب پیکوُڈ]] - ([[Special:Diff/141026|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
==== [[آردڈر آف دی برِٛٹِش ایٚمپایر]] - ([[Special:Diff/141027|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشترکہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُشتَرکہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[مِریم مارگٔلیٖز]] - ([[Special:Diff/141028|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تنقید &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَنقیٖد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٹیلی ویژن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٹیلی وِجَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنگ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنٛگ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دسمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَسَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فلم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فِلِم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; معاون &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سہارٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نومبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَوَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; وقت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;وَقٕت&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئین &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئین&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[چہل اسرار]] - ([[Special:Diff/141029|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کرنہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کَرنہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
==== [[غۄلام مُحمد شاہ]] - ([[Special:Diff/141030|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتہِ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یوٗنیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[غۄلام نبی آزاد]] - ([[Special:Diff/141031|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر ہُنٛد ؤزیٖر اعلیٰ]] - ([[Special:Diff/141032|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دسمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَسَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گۄڈٕنیُک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مارچ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مارٕچ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نومبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَوَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ف. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ف۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; بٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;بہٕ&lt;/nowiki&gt;
==== [[بَنٛگلہ دیٖشُک صٔدٕر]] - ([[Special:Diff/141033|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[بَنٛگلہ دیٖشُک ؤزیٖرِ اعظم]] - ([[Special:Diff/141034|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[پٲکِستانُک صٔدٕر]] - ([[Special:Diff/141035|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
==== [[ٹرٛاپِکی روٗدٕ وَنہٕ آب و ہَوا]] - ([[Special:Diff/141036|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ==حوالہٕ== &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مَدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ز. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ز۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[ہِندوستانُک صٔدٕر]] - ([[Special:Diff/141037|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
==== [[اَبُجا]] - ([[Special:Diff/141038|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دارالحکومت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رازدٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کٔشیٖر ہُنٛد حِصہٕ]] - ([[Special:Diff/141039|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ێ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یٚ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چَھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھَ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; صٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;صہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[لارا فلایِن بویِل]] - ([[Special:Diff/141040|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; == زٲتی زِندگی == &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== ذٲتی زِندگی ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ر. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ر۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[موٗدؠ مٕتؠن شٲیِرن ہُنٛد سماج]] - ([[Special:Diff/141041|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; دنیاہس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[سیٚمؠ‌تھن]] - ([[Special:Diff/141042|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; کُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==13-6-2026==

==== [[خالد ابو الفضل]] - ([[Special:Diff/141184|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; انسانی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِنسٲنی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[کیشیا علی]] - ([[Special:Diff/141185|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; آکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیدائش &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پٲدٲیِش&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعاون &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سہکٲری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یا&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فلم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فِلِم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نائب صدر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نٲیِب صٔدٕر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چٕھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[دہایی]] - ([[Special:Diff/141186|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ہَوٲیی سرٛیٚہہ]] - ([[Special:Diff/141187|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ==حوالہٕ== &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ز. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ز۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[مِصرُک ؤزیٖرِ اعظم]] - ([[Special:Diff/141188|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
==== [[مِصری پونٛڑ]] - ([[Special:Diff/141189|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; د. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;د۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[مِصرُک اِسلٲمی ثقافتی مرکز]] - ([[Special:Diff/141190|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضلعس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضِلس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; میٹر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;میٖٹَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مربع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چَکور&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مارچ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مارٕچ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مجموعی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سۆمبرُنی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۓ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۓ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عمر سلیمان (اِمام)]] - ([[Special:Diff/141191|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیدائش &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پٲدٲیِش&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[نُوح ہا میم کیلر]] - ([[Special:Diff/141192|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعاون &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سہکٲری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; حأصل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;حٲصِل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شاعر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شٲیِر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کٔرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئین &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئین&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۭ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٟ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[رقیہ واریس مقصود]] - ([[Special:Diff/141193|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلام &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلام&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریبا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شائع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شایَع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کرنہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کَرنہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چٕھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[طارق رمضان]] - ([[Special:Diff/141194|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلام &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلام&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیدائش &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پٲدٲیِش&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نژاد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَسٕل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہ۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر ہِنٛدؠ گورنرن ہِنٛز فہرست]] - ([[Special:Diff/141195|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گۄڈٕنیُک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مارچ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مارٕچ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نومبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَوَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; وقت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;وَقٕت&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہندوستٲنی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِندوستٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ابراہیم ابو محمد]] - ([[Special:Diff/141196|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; بیاکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;بیٛاکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دعوی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دعوا&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مارچ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مارٕچ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نژاد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَسٕل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٘ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٚ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==14-6-2026==

==== [[جینن ہِنٛز فہرست]] - ([[Special:Diff/141310|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
==== [[ابراہیم موگرہ]] - ([[Special:Diff/141311|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[حامِد الگر]] - ([[Special:Diff/141312|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ر. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ر۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[عمر القادری]] - ([[Special:Diff/141313|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt;  پاکستانی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt; پٲکِستٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[علی جکوپی]] - ([[Special:Diff/141314|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شہر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شَہَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشہور &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَشہوٗر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استاد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;وۄستاد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[وایل حلاق]] - ([[Special:Diff/141315|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شائع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شایَع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مقامی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُقٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئین &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئین&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[عُثمان اِبن سعید الدرمی]] - ([[Special:Diff/141316|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشہور &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَشہوٗر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اِدریٖس کانٛدھلَوی]] - ([[Special:Diff/141317|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اردو &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اُردوٗ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلام &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلام&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوبی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗبی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٍتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕندۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛدؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[مُحمد جوٗناگڑھی]] - ([[Special:Diff/141318|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اردو &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اُردوٗ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشترکہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُشتَرکہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عبد اللہ روپڑی]] - ([[Special:Diff/141319|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اردو &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اُردوٗ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضِلعہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضِلہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استاد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;وۄستاد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ِ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ِ۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[عبدُل حکیٖم سِیالکوٹی]] - ([[Special:Diff/141320|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشہور &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَشہوٗر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استاد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;وۄستاد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[وارث دین محمد]] - ([[Special:Diff/141321|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلام &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلام&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دعوی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دعوا&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[شمسی علی]] - ([[Special:Diff/141322|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوبی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗبی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضلعہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضِلہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کٔرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[بَحرِ روٗمی آب و ہَوا]] - ([[Special:Diff/141323|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ==حوالہٕ== &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ھ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ھ۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[زید شاکر]] - ([[Special:Diff/141324|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیدائش &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پٲدٲیِش&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کٔرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مقامی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُقٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[نُوح ہا میم کیلر]] - ([[Special:Diff/141325|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[رقیہ واریس مقصود]] - ([[Special:Diff/141326|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ابراہیم ابو محمد]] - ([[Special:Diff/141327|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==15-6-2026==

==== [[ایلان مَسٕک]] - ([[Special:Diff/141393|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ر. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ر۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# فرما ہَٹاوَن
==== [[ایلان مَسٕکٕنؠ دولت]] - ([[Special:Diff/141394|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; دُنیاہُک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہُک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اِستَپی]] - ([[Special:Diff/141395|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریٖباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ==حوالہٕ== &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[المعلمی]] - ([[Special:Diff/141396|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٍتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شاعری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شٲیری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شہر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شَہَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضلعس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضِلس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[وصی اللہ عباس]] - ([[Special:Diff/141397|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اردو &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اُردوٗ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلٲمی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلٲمی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٍتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مجموعی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سۆمبرُنی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عبداللہ بن زبیر]] - ([[Special:Diff/141398|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; حکوٗمت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;حوٚکوٗمَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٍتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نومبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَوَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئید &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئید&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عباد بن عبد اللہ بن الزبیر]] - ([[Special:Diff/141399|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۅ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۄ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عزیز الحق (سکالر، پیدٲیش 1903)]] - ([[Special:Diff/141400|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سہُ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُہ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضلعس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضِلس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہٕہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[اسماعیل الفارقی]] - ([[Special:Diff/141401|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چھے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھےٚ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یا&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شائع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شایَع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; قتل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;قَتٕل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مسلمان &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُسلمان&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشترکہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُشتَرکہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[ابراہیم موگرہ]] - ([[Special:Diff/141402|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تعلیٖم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تٲلیٖم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٹیلی ویژن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٹیلی وِجَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نژاد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَسٕل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عبد اللہ روپڑی]] - ([[Special:Diff/141403|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ۔. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;۔۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[زید شاکر]] - ([[Special:Diff/141404|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==16-6-2026==

==== [[شيخ احمد اَلفاروقی اَسرہندی]] - ([[Special:Diff/141521|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اسلام &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِسلام&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; بییہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;بیٚیہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ي &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ی&lt;/nowiki&gt;
==== [[کۆزاک]] - ([[Special:Diff/141522|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اِستعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریٖباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ==حوالہٕ== &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ِ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ِ۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[بۆہدان خمیٚلؠ‌نِژؠ‌کی]] - ([[Special:Diff/141523|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشترکہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُشتَرکہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئیس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئیس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ہۆلہٕ ۂج وایرس]] - ([[Special:Diff/141524|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; س. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;س۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[2026 بَنٛگلہ دیٖش ہۆلہٕ ۂج وبا]] - ([[Special:Diff/141525|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شُروٗع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[2026 فیٖفا عالمی کپ]] - ([[Special:Diff/141526|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شُروٗع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عبد الکریم خاساونہ]] - ([[Special:Diff/141527|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; بییہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;بیٚیہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سہُ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سُہ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نومبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَوَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[سمندری طوفان باب]] - ([[Special:Diff/141528|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریبا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; قۭمتی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;قٟمتی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عبداللہ بن زبیر]] - ([[Special:Diff/141529|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[عباد بن عبد اللہ بن الزبیر]] - ([[Special:Diff/141530|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==17-6-2026==

==== [[ممتاز محل]] - ([[Special:Diff/141655|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیدائش &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پٲدٲیِش&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنگس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنٛگس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئیس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئیس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[بقلاوہ]] - ([[Special:Diff/141656|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوب &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗب&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[مَدورایی]] - ([[Special:Diff/141657|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اِسرٲیلی-فلسطیٖنی تنازٕ]] - ([[Special:Diff/141658|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; رِیاسَت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شُروٗع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گۄڈٕنیُک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مُلک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُلُک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
==== [[غزہ پچہِ پؠٹھ اِسرٲیلی بمبٲری]] - ([[Special:Diff/141659|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئیل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئیل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[رابرٹ کارڈیشیَن]] - ([[Special:Diff/141660|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گۄڈٕنیُک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ر. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ر۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[روب کارڈیشیَن]] - ([[Special:Diff/141661|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٹیلی ویژن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٹیلی وِجَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مارچ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مارٕچ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کیٚنٛڈل جیٚنر]] - ([[Special:Diff/141662|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نومبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَوَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کیٹلِن جیٚنر]] - ([[Special:Diff/141663|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کرِٛس جیٚنر]] - ([[Special:Diff/141664|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; نومبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;نَوَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کورٹنی کارڈیشیَن]] - ([[Special:Diff/141665|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کلویی کارڈیشیَن]] - ([[Special:Diff/141666|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کَیلی جیٚنر]] - ([[Special:Diff/141667|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[غزہ نسل کشی]] - ([[Special:Diff/141668|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; قتل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;قَتٕل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[بہٕ چھَس یژھان مرٕنؠ مگر بہٕ چھَس یژھان توبوکی کھیٛۆن]] - ([[Special:Diff/141669|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; دُنیاہس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہس&lt;/nowiki&gt;
==== [[تمنا بھاٹیہ]] - ([[Special:Diff/141670|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; مئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مٔی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٘ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٚ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[2026 ایٖران جَنٛگ]] - ([[Special:Diff/141671|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ئیل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئیل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==18-6-2026==

==== [[مہاشویتا دیوی]] - ([[Special:Diff/141726|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
==== [[رَییٖس مُحمد]] - ([[Special:Diff/141727|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
==== [[قمر احمد]] - ([[Special:Diff/141728|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ؠ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کارڈیشیَن خاندان]] - ([[Special:Diff/141729|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٹیلی ویژن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٹیلی وِجَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مقبول &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَقبوٗل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[شکیرا]] - ([[Special:Diff/141730|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; دُنیاہَس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہَس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کرِسٹِیانو رونالڈو]] - ([[Special:Diff/141731|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ھ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ھ۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[یوم کِپور جَنٛگ]] - ([[Special:Diff/141732|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنگ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنٛگ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئیل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئیل&lt;/nowiki&gt;
==== [[ممتاز محل]] - ([[Special:Diff/141733|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
==19-6-2026==

==== [[سیپٹِک شاک]] - ([[Special:Diff/141805|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[بہروز رضوی]] - ([[Special:Diff/141806|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; انتہائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِنتِہٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٹیلی ویژن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٹیلی وِجَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دسمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَسَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ر. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ر۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[دیوی چیز]] - ([[Special:Diff/141807|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; == زٲتی زِندگی == &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== ذٲتی زِندگی ==&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ر. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ر۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[2016 رؠتہٕ کٲلؠ اولَمپِکس]] - ([[Special:Diff/141808|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اگست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَگَست&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوبی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗبی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شہر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شَہَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[رِیو ڈی جینیرو]] - ([[Special:Diff/141809|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دارالحکومت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رازدٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شہر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شَہَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
==== [[اولیور ٹرٛی]] - ([[Special:Diff/141810|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ستمبر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سَتَمبَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۍ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[سانتا کرٛوٗز، کیلیفورنیا]] - ([[Special:Diff/141811|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; آبادی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;آبٲدی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوبی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗبی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ریاست &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;رِیاسَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شہر &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شَہَر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مشہور &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَشہوٗر&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==20-6-2026==

==== [[لیپٹِن]] - ([[Special:Diff/141974|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئیس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئیس&lt;/nowiki&gt;
==== [[سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن]] - ([[Special:Diff/141975|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران
==== [[آکسی کوڈون]] - ([[Special:Diff/141976|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; علاج &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَلاج&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[وِن ڈیٖزل]] - ([[Special:Diff/141977|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جولائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جُلَے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہٕک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہٕک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فلم &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فِلِم&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ایسپرین]] - ([[Special:Diff/141978|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دوا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَوا&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضۆروٗری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; علاج &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَلاج&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; قیمت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;قٟمَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کٔرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئین &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئین&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[غٲر سٹیرایڈل اینٹی انفلیمیٹری دوا]] - ([[Special:Diff/141979|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; {{Databox}} &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;{{مولوٗماتھ}}&lt;/nowiki&gt;
==== [[کٲشِرؠ کھؠنَن ہِنٛز فہرست]] - ([[Special:Diff/141980|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہندوستٲنۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِندوستٲنؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[گاوُٹ]] - ([[Special:Diff/141981|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ابتدائی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِبتدٲیی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; امہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَمہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تقریبا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; حأصل &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;حٲصِل&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; خلاف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;خَلاف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دوا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَوا&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شروع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; علاج &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَلاج&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کٔرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کرتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کٔرِتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; گوڑنک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;گۄڈنُیٛک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; محفوظ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مۄحفوٗظ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; وقت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;وَقٕت&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ورژن &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؤرجَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہِنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یہِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٘ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٚ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئین &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئین&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئید &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئید&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ایلوپیشیا ٹوٹیلِس]] - ([[Special:Diff/141982|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[پینیل شِن]] - ([[Special:Diff/141983|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوبی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جۆنوٗبی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مارچ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مارٕچ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئے &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[آیانا پرٛیسلی]] - ([[Special:Diff/141984|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; جنوری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;جَنؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چِھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھِ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; زیادٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زیٛادٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضلعس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضِلس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; فروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;فَرؤری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یونیورسٹی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یوٗنِوَرسِٹی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[پیٖٹر ڈٹن]] - ([[Special:Diff/141985|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ڈویژنُک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ڈِویجَنُک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٕ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٕ۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[جویی لوگانو]] - ([[Special:Diff/141986|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ساروی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سارِوٕے&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ایلوپیشیا ایریٹا]] - ([[Special:Diff/141987|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پٮ۪ٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دوا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دَوا&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; شُروٗع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;شۆروٗع&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[دَدٕر]] - ([[Special:Diff/141988|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; پیٹھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پؠٹھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; علاج &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَلاج&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; وقت &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;وَقٕت&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مِہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مہِ&lt;/nowiki&gt;
==== [[شاہ ولی اللہ دھلوی]] - ([[Special:Diff/141989|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ==حوالہ== &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
==== [[علم تفسیر]] - ([[Special:Diff/141990|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ==حوالہ== &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;== حَوالہٕ ==&lt;/nowiki&gt;
==== [[ایلوپیشیا یوٗنِوَرسیلِس]] - ([[Special:Diff/141991|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[لبلبہٕ کینسر]] - ([[Special:Diff/141992|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; مدد &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَدَتھ&lt;/nowiki&gt;
==== [[روٹا وایرس ویکسیٖن]] - ([[Special:Diff/141993|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; اتھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَتھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; استعمال &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اِستِمال&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; اکھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;اَکھ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕتؠ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٍتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ضروری &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ضۆروٗری&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منٛز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہٕنز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہٕنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ڈایریا]] - ([[Special:Diff/141994|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ن. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ن۔&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[ایچ آے وی]] - ([[Special:Diff/141995|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; انواع &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;زٲژ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; مخالف &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مُخٲلِف&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۭ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٟ&lt;/nowiki&gt;
==== [[روٹا وایرس]] - ([[Special:Diff/141996|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تقریباً &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; چُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;چھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دُنیاہُک &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہُک&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سۭتۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟتؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; منز &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;مَنٛز&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ہُند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ہُنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۍ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ٮ۪ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ؠ&lt;/nowiki&gt;
==== [[پولیو]] - ([[Special:Diff/141997|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; سٕند &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سٟنٛد&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; علاج &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یَلاج&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; معاون &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;سہارٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[کانٛگٕرِ کَنسَر]] - ([[Special:Diff/141998|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; ٕ. &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ٕ۔&lt;/nowiki&gt;
==== [[پت پھؠپھُر]] - ([[Special:Diff/141999|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; پُھ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;پھُ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; یئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;یئ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;
==== [[سیپسِس]] - ([[Special:Diff/142000|فَرَق]]) ====
# &lt;nowiki&gt; تقریبا &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تَقریٖبَن&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; تہ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;تہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; دنیاہس &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;دُنؠ‌یاہس&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; کھوتہٕ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;کھۄتہٕ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ؤ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;و&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ۓ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ۓ&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئی &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئی&lt;/nowiki&gt;
# &lt;nowiki&gt; ئ &lt;/nowiki&gt;&lt;b&gt; -&gt; &lt;/b&gt;&lt;nowiki&gt;ئ&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>4zik8ssfhp5vh9oobtplfx6jzq3huaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایلوپیشیا ایریٹا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30780</id>
    <revision>
      <id>141987</id>
      <parentid>141902</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4593" sha1="dtbmg0f4x1qrtas856vuw4ohn5inwib" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition/Wikidata
| دَوا = ؤچھِو [[ایلوپیشیا ایریٹا#یَلاج|دَوا]]
| یَلاج = تاپھ تہٕ سردی نِش بچاونہٕ خٲطرٕ [[سن سکرین]]، کَلہٕ تھوٚپ۔
}}

'''ایلوپیشیا ایریاٹا (اے اے)'''، یَتھ سپاٹ [[کھٔر]] تہِ ونان چھِ، چھِ اَکھ یِژھ حالت یَتھ مَنٛز جسمہٕ کؠو کینٛہَو یا تمام حِصَو پؠٹھ مَس ضایع گژھان چھِ۔&lt;ref name=&quot;Erjavec&quot;&gt;{{cite journal|vauthors=Erjavec SO, Gelfman S, Abdelaziz AR, Lee EY, Monga I, Alkelai A, Ionita-Laza I, Petukhova L, Christiano AM|date=February 2022|title=Whole exome sequencing in Alopecia Areata identifies rare variants in KRT82|journal=Nature Communications|volume=13|issue=1|bibcode=2022NatCo..13..800E|doi=10.1038/s41467-022-28343-3|pmc=8831607|pmid=35145093|article-number=800}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NORD2004&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot;&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;378&quot;&gt;[https://rarediseases.org/rare-diseases/alopecia-areata/ &quot;Alopecia Areata - NORD (National Organization for Rare Disorders)&quot;]. &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;379&quot;&gt;''NORD (National Organization for Rare Disorders)''. &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;380&quot;&gt;2004. &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;381&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20170221044421/https://rarediseases.org/rare-diseases/alopecia-areata/ Archived] from the original on 21 February 2017&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;382&quot;&gt;&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;10 July&lt;/span&gt; 2017&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

اَتھ مَنٛز جِسمٕچ [[رٲچھر نِظام]] غَلطی سٟتؠ [[وال|والن]] ہِنٛد جَڑَن پؠٹھ حَملہٕ کران چھُ۔ اَمہِ سٟتؠ وال اچانک مس نیٖرِتھ ژلان۔

==عَلامژٕ==

1.کھٔر دۄمبرِ (Balding spots): کلس یا ریش/بُمبہٕ مَنٛز گول، سِکَہ/دۄمبرِ ہِوؠ نِشان، ژَم نَرٕم تہٕ کشُن رۆس چھِ۔

2.[[نَم|نَمن]] مَنٛز تبدیٖلی: کٲنٛسہِ کٲنٛسہِ لوٗکَن ہِنٛد نم چھِ چِپٹہٕ، {{مانے|دٔندرِ در|ridged}} بنان۔

==قٕسٕم==
*- [[Alopecia totalis]]: سٲرِسٕے کلٕکؠ وال نیٖرِتھ ژلان۔ 
 
*- [[Alopecia universalis]]: پوٗرٕ جِسمٕکؠ وال نیٖرِتھ ژلان۔ 

==وَجہٕ==
پوٗرٕ وجہ چھُنہٕ پتا، مَگَر 3 چیٖزَن ہُنٛد رول چھُ:

1. آٹو امیون: رٲچھر نِظام والن ہِنٛدؠ موٗلن نِشانہٕ بناوان۔

2. جیٚنیٹِک: خاندانَس مَنٛز کٲنٛسہِ اَسہِ تیٚلہِ چھُ خَطرٕ زیٛادٕ آسان۔

3. تَناو تہٕ ماحول: کُنہِ اِنفیکشن، ہارمون تبدیٖلی، یا سَخٕت تَناو پؠٹھٕ شۆروٗع ہؠکان گَژھِتھ۔

==تَشخیٖص==

ڈاکٹر چھُ کلس ؤچھِتھ تَشخیٖص کران۔ ضۆروٗرَتھ اگر پیوان چھُ تیٚلہِ چھُ والن ہُنٛد نَمونہٕ بایوپسی یا خوٗنُک ٹؠسٹ کَران۔

==یَلاج ==

1. سٹیٖرایڈ: ژَمہِ پؠٹھ متھن وال کریم/انجیکشن - سارِوٕے کھۄتہٕ عام۔

2. منوکسیڈِل: وال واپَس اَنَن واجیٚنؠ دَوا۔

3. JAK اِنہِبیٹَر: نَویٖن گولِیٚن یِمَن آٹو امیون کَم کَران چھِ، FDA مَنظوٗر شُدٕ۔

4. فوٹو تھیرَپی: خاص قٕسٕم ہُنٛد گاشس سٟتؠ ییٚلاج۔

== ناماوار لوٗکھ یِمن ایلوپیشیا ایریٹا چھُ ==
NASCAR ڈرایور [[جویی لوگانو]]، رکاوٹ ایتھلیٹ کیون بل، سیاست دان [[پیٹر ڈٹن]] تہٕ [[آیانا پریسلی]]، [[بی ٹُہ بی]] ہٕکؠ [[کے پوپ|کے-پاپ]] گُلوکار [[پینیل شن]]، اداکار [[کرسٹوفر ریو]]، [[انتھونی کیریگن]]، [[گریگ گرنبرگ]] تہٕ [[ایلن فلیچر]]، تہٕ اداکارہ [[جاڈا پِنکٹ سمتھ]]، [[مے کیلاماوی]]، تہٕ [[للی رین ہارٹ]] سارنی مَنٛز چھِ کُنہِ نتہٕ کُنہِ قٕسمہٕ ایلوپیشیا ایریٹا۔ [[مولی ٹٹل]] چھِ نیشنل ایلوپیشیا ایریٹا فاؤنڈیشنُک ترجمان۔

==حَوالہٕ==

[[زٲژ:بؠمٲرؠ]]</text>
      <sha1>dtbmg0f4x1qrtas856vuw4ohn5inwib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>روٹا وایرس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30783</id>
    <revision>
      <id>141996</id>
      <parentid>141867</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1278" sha1="iu9hkt4wgmy6kmyxl22f9h7xqs3oolz" xml:space="preserve">{{Infobox species/Wikidata|sinonims=* ''روٹا وایرس اے'' (RV-A)
* ''روٹا وایرس بی'' (RV-B)
* ''روٹا وایرس سی'' (RV-C)
* ''روٹا وایرس ڈی'' (RV-D)
* ''روٹا وایرس ای'' (RV-E)}}
'''روٹا وایرس''' چھُ شُرؠن تہٕ لۄکٹؠن شُرؠن مَنٛز [[ڈایریا|دستن ہٕنٛزِ بیمارِ]] ہُنٛد سارِوٕے کھۄتہٕ عام وجہ۔&lt;ref name=&quot;pmid26337738&quot;&gt;{{cite journal|vauthors=Dennehy PH|date=September 2015|title=Rotavirus Infection: A Disease of the Past?|journal=Infectious Disease Clinics of North America|volume=29|issue=4|pages=617–635|doi=10.1016/j.idc.2015.07.002|pmid=26337738}}&lt;/ref&gt; دُنؠ‌یاہُک تَقریٖبَن پرٛؠتھ شُر چھُ پانژٕ وُہرؠ وٲنسہِ تام کم از کم اکہِ لٹہِ روٹا وایرس سٟتؠ مُتٲثِر گژھان۔ پرؠتھ [[لاگ|انفیکشنس]] سٟتؠ چھِ [[رٲچھر]] پٲدٕ گژھان، امہِ مۄکھٕ چھِ امہِ پتہٕ یِنہٕ وٲلؠ انفیکشن کم شدیٖد آسان۔ بالیغ چھِ کُنہِ کُنہِ ساتہٕ متٲثر گژھان۔

== بیٚیہِ ؤچھِو ==
[[روٹا وایرس ویکسینیشن]]

==حَوالہٕ==

[[زٲژ:وایرس]]</text>
      <sha1>iu9hkt4wgmy6kmyxl22f9h7xqs3oolz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>روٹا وایرس ویکسیٖن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30785</id>
    <revision>
      <id>141993</id>
      <parentid>141878</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2628" sha1="rjefveim2u6kv1kp1uqatd4wsdh81ld" xml:space="preserve">{{مولوٗماتھ
| لوگو = Rotarix.jpg
}}

'''روٹا وایرس ویکسین''' چھُ اَکھ ویکسیٖن یُس [[روٹا وایرس]] انفیکشن نش بچاونہٕ خٲطرٕ اِستِمال گژھان چھُ، یُس لۄکٹؠن شُرؠن مَنٛز شدید [[ڈایریا|دستن]] ہُنٛد ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڈ وجہ چھُ۔ یِم ویکسیٖن چھِ ترقی پذیر دُنؠ‌یاہس مَنٛز 15-34٪ شدید دستن تہٕ شدید دستن ہندِ وجہہ سٟتؠ لۄکٹؠن شُرؠن مَنٛز مرنُک خطرٕ 37-96٪ رُکاوان۔ شُرؠن ہُنٛد حفاظتی ٹیکہٕ دِنہٕ سٟتؠ چھُ بُزرگ لُکن تہٕ تِمن مَنٛز روٹا وایرس بیمارِ ہٕندِ شرح کم گژھان یِمن نہٕ ویکسینیشن آسہِ کرنہٕ آمٕژ۔&lt;ref name=&quot;Patel11&quot;&gt;{{cite journal|vauthors=Patel MM, Steele D, Gentsch JR, Wecker J, Glass RI, Parashar UD|date=January 2011|title=Real-world impact of rotavirus vaccination|journal=The Pediatric Infectious Disease Journal|volume=30|issue=1 Suppl|pages=S1–S5|doi=10.1097/INF.0b013e3181fefa1f|pmid=21183833|doi-access=free|s2cid=1893099}}&lt;/ref&gt;

[[عالمی صحت اِدارٕ|ورلڈ ہیلتھ آرگنایزیشن]] (ڈبلیو ایچ او) چھُ سفارش کران زِ روٹا وایرس ویکسیٖن گژھہِ قومی معمولک ویکسینیشن پروگرامن مَنٛز شٲمل کرنہٕ یُن، خاص کر تمن علاقن مَنٛز ییتہِ یہِ بیمٲرؠ عام آسہِ۔ یہِ گژھِ [[ماجہِ ہُنٛد دۄد]]، اَتھٕ چھَلُن، صاف آب تہٕ جان صفٲیی بڑاو دِنس سٟتؠ کرنہٕ یُن۔ یم چھہِ ٲسہِ سٟتؠ دِنہٕ یوان تہٕ زٕ ترٛےٚ خوراک چھہِ ضۆروٗری۔  منظور شُدٕ ویکسیٖنن ہٕنٛز سفارش چھِ یوان کرنہٕ۔ اَتھ مَنٛز چھُ [[ایچ آے وی]]/ [[ایڈٕس|ایڈز]] والؠن لوٗکن مَنٛز یمن ہند اِستِمال شٲمل۔ ویکسیٖن چھِ «کمزور [[روٹا وایرس]]» سٟتؠ بناونہٕ یوان۔

وٕنکینس لاسنہٕ ینہٕ وول لایِو اورل ویکسیٖن گوٚو گۄڈنچہِ لٹہِ 2006 مَنٛز امریکہس مَنٛز دستیاب۔ یہِ چھُ عالمی صحت تنظیمہٕ کِس ضروٗری دواہن ہٕنٛدِس فہرستس مَنٛز شٲمِل۔ ویکسیٖن چھِ واریاہن مُلکن مَنٛز دٔستِیاب۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:دَوا]]
[[زٲژ:ویکسیٖن]]</text>
      <sha1>rjefveim2u6kv1kp1uqatd4wsdh81ld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایلوپیشیا یوٗنِوَرسیلِس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30789</id>
    <revision>
      <id>141991</id>
      <parentid>141888</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1345" sha1="2yj9cxia86esn64t4j4kyql9m2xdeet" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition/Wikidata
| imatge = Pierluigi Collina 2010.jpg
| caption = [[پییَرلویِگی کولینا]] ہس ایلوپیشیا یوٗنِوَرسیلِس بؠمٲرؠ
| دَوا = [[کلوبیٹاسول پروپیونیٹ]]
}}
'''ایلوپیشیا یوٗنِوَرسیلِس (اے یو)'''، یَتھ '''ایلوپیشیا ایریاٹا یوٗنِوَرسیلِس''' تہِ ونان چھِ، چھِ اَکھ [[طِبی حالت]] یَتھ مَنٛز جِسمٕکؠ تمام مَس نیٖرِتھ ژلان چھِ، یَتھ مَنٛز [[بُم|بُمبہٕ]]، [[أچھ وال]]، [[سینہٕ وال]]، [[کَژھہٕ وال]] ، تہٕ [[زۆک|پوٗبِک وال]] شٲمِل چھِ۔ یہِ چھُ [[ایلوپیشیا ایریٹا]] (AA) ہٕچ سارِوٕے کھۄتہٕ شدید قٕسٕم۔ یِم حالتہِ وٲلؠ لُکھ چھِ عام طور صحت مند آسان تہٕ تِمَن چھِنہٕ بیٚیہِ کانٛہہ علامات تہٕ عام وٲنسہِ ہُنٛد توقع۔&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Nancy Garrick|first1=Deputy Director|date=4 April 2017|title=Alopecia Areata|url=https://www.niams.nih.gov/health-topics/alopecia-areata|access-date=27 November 2021|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases}}&lt;/ref&gt;

==حَوالہٕ==

[[زٲژ:بؠمٲرؠ]]</text>
      <sha1>2yj9cxia86esn64t4j4kyql9m2xdeet</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دَدٕر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30792</id>
    <revision>
      <id>141988</id>
      <parentid>141901</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2024" sha1="5ox1qrwzq8qwbnq27vizq06pwvfm2zt" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition/Wikidata}}
'''دَدٕر''' ({{زَبان|En|Ringworm, Dermaphytosis}}) چھُ مسلُک اَکھ فنگل انفیکشن، یُس [[ژَم|مسلہٕ]]، [[مَس]] تہٕ [[نَم|نمن]] متٲثر ہیکہِ کٔرِتھ۔ عام طور چھُ اَمہِ کِس نٔتیٖجس مَنٛز وۄزُل، کشُن، کھۄلہٕ دار تہٕ گول داغ آسان۔ &lt;ref name=&quot;CDC2015Def&quot;&gt;{{cite web|date=December 6, 2015|title=Definition of Ringworm|url=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/definition.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160905114011/http://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/definition.html|archive-date=5 September 2016|access-date=5 September 2016|website=CDC}}&lt;/ref&gt;مُتٲثِر جایہِ ہیٚکہِ مَس ؤسِتھ ۔ علامات چھِ ایکسپوجَر گژھنہٕ پتہٕ ژورِ پیٹھٕ ژۄدہَن دۄہن پؠٹھ شروٗع گژھان۔ دَدرِ ہِنٛدؠ قٕسم چھِ عام طور جسمہٕ کِس تتھ علاقس خٲطرٕ ناو تھاونہٕ یوان یُس تم متٲثر کران چھِ۔ اَکہِ وقتَس مَنٛز ہیکَن واریاہ علاقہٕ مُتٲثِر گٔژھِتھ۔

== یَلاج ==
اینٹی فنگل یَلاجَس مَنٛز چھِ ٹاپیکل ایجنٹ شٲمِل یِتھ کٔنؠ مِکونازول، ٹربینافین، کلوٹریمازول، کیٹوکونازول، یا ٹولنافٹیٹ دۄہَس مَنٛز دۄیہِ لٹہِ دِنہٕ یِوان یوٚتام علامات ختم گژھَن - عام طور أکِس یا دۄن ہفتَن مَنٛز۔ امہِ پتہٕ گژھِ ٹاپیکل یَلاج بوزنہٕ یِنہٕ والہِ علامات حل گژھنہٕ پتہٕ مزید 7 دۄہن تام جٲری تھاونہٕ یُن۔ تَمہِ کِنؠ چھُ علاجُک کُل وَقٕت عام طور زٕ ہفتہٕ آسان، مگر ترےٚ ہفتہٕ تام ہیکہِ ٲسِتھ۔

==حَوالہٕ==

[[زٲژ:بؠمٲرؠ]]</text>
      <sha1>5ox1qrwzq8qwbnq27vizq06pwvfm2zt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جویی لوگانو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30796</id>
    <revision>
      <id>141986</id>
      <parentid>141905</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1412" sha1="jk4lixdisgyrbr5pkhz2o7n3y0sioln" xml:space="preserve">{{مولوٗماتھ}}

'''جوزف تھامس لوگانو''' (زامُت 24 میی 1990) چھُ اَکھ امریکی پیشہٕ ور سٹاک کار ریسِنٛگ ڈرایور۔

لوگانو چھُ ونکیٚنس نیسکار کیٚن ترٛؠن سرفہرست تقسیمن مَنٛز دۄن مَنٛز ساروٕے کھۄتہٕ کم وٲنٛسہ زینن وول۔ سارِوٕے کھۄتہٕ کم عمرک شخص اوس 1999 مَنٛز [[کیسی ایٹ ووڈ]] {{Age in years and days|1980|8|25|1999|7|4}}  کٲم کران۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=NASCAR Drivers, Race Standings &amp; News - NASCAR.com|url=http://www.nascar.com/2008/news/headlines/bg/06/15/nationwide.kentucky.recap/index.html:|access-date=August 10, 2015|website=nascar.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NASCAR-Logano-Hope20-2008&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=[[Sporting News|Sporting News Wire Service]]|date=July 19, 2008|title=Logano driving Nationwide 20, but hoping for Cup 20|url=http://www.nascar.com/2008/news/headlines/cup/07/19/jlogano.20.car.cup/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081217162713/http://www.nascar.com/2008/news/headlines/cup/07/19/jlogano.20.car.cup/|archive-date=December 17, 2008|access-date=July 18, 2015|website=[[NASCAR|nascar.com]]|publisher=[[NASCAR]]|location=[[Madison, Illinois]]}}&lt;/ref&gt;

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
[[زٲژ:1990 پٲدٲیِش]]</text>
      <sha1>jk4lixdisgyrbr5pkhz2o7n3y0sioln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پیٖٹر ڈٹن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30797</id>
    <revision>
      <id>141985</id>
      <parentid>141909</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1360" sha1="8mbv6uimwkuocqxfsu75uas5esir08w" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder/Wikidata}}

'''پیٖٹر کریگ ڈٹن''' (زامُت: 18 نَوَمبَر 1970) چھُ اَکھ آسٹریلوی سٲبِقہٕ سِیاسَت دان یِمو 2022 پیٹھٕ 2025 تام اِختلافُک رہنُما تہٕ لبرل پارٹی ہُنٛد رہنُما سٕنٛدِ حثیتہٕ خٕدمَت انجام دِژمٕژ۔ سُہ اوس 2001 پیٹھٕ 2025 تام ڈکسن کِس کوینز لینڈ ڈِویجَنُک ممبر پارلیمینٹ (ایم پی)۔ ڈٹنَن اوس امہِ برونٛہہ ہاورڈ، ایبٹ، ٹرن بل تہٕ موریسن حکومتن مَنٛز مختلف وزارتی عہدن پؠٹھ فٲیدٕ تھاوان۔&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Bartlett|first1=Samuel|date=6 December 2021|title=Everything you need to know about Peter Dutton|url=https://au.news.yahoo.com/everything-you-need-to-know-about-peter-dutton-043018941.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530055117/https://au.news.yahoo.com/everything-you-need-to-know-about-peter-dutton-043018941.html|archive-date=30 May 2022|access-date=4 June 2022|website=Yahoo! News}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ [[ایلوپیشیا ٹوٹیلِس|ایلوپیشیا ٹوٹیلِسُک]] مٔریٖض تہٕ۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:آسٹرٛیلیٛا سِیاسَتھ دان]]
[[زٲژ:1970 پٲدٲیِش]]</text>
      <sha1>8mbv6uimwkuocqxfsu75uas5esir08w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آیانا پرٛیسلی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30799</id>
    <revision>
      <id>141984</id>
      <parentid>141916</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3053" sha1="mnack49qr39grva285fekm7xzz9sp74" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder/Wikidata|birth_name=آیانا سویِنی پرٛیسلی|noicon=Yes}}

'''آیانا سویِنی پرٛیسلی''' (زامٕژ 3 فَرؤری 1974) چھَ اَکھ امریکی سیاست دان یمؠ 2019 پیٹھٕ میساچوسٹس کس 7 مہٕ کانگریشنل ضلعک امریکی نمایندٕ سٕندِ حثیتہٕ خدمات انجام دژمژ۔ اَتھ ضِلس مَنٛز چھِ [[بوسٹن|بوسٹنک]] شمٲلی ترٛےٚ ژور حصہٕ، کیمبرجک زیٛادٕ تر حصہٕ، ملٹنک کنہہ حصہٕ سٟتؠ سٟتؠ تمام چیلسی، ایورٹ، رینڈولف تہٕ سومرویل شٲمل۔&lt;ref&gt;{{cite news|first=Nik|last=DeCosta-Klipa|date=November 21, 2018|url=https://www.boston.com/news/politics/2018/11/21/ayanna-pressley-photos-first-week-washington-dc/|title=Here's what Ayanna Pressley's first week in Washington looked like|website=Boston.com|access-date=December 21, 2018|archive-date=December 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181221230936/https://www.boston.com/news/politics/2018/11/21/ayanna-pressley-photos-first-week-washington-dc|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ذٲتی زِندگی ==
[[فَیِل:Ayanna Pressley and Conan Harris 49649433761.jpg|thumb|2019 ہس مَنٛز پننِس خاندارس سٕتؠ ]]
[[فَیِل:Ayanna Pressley speaking on her alopecia, September 2020 (cropped).png|thumb|ہاؤس چیمبرس مَنٛز ایلوپیشیا متلق وؠژار دِوان]]
پرٛیسلی چھِ [[بوسٹن]] کِس ڈورچیسٹر محلس مَنٛز پننِس خانٛدار، کونن ہیرس تہٕ أمؠ سٕنٛزِ [[وۄرٕ شُرؠ|وۄرٕ کورِ]] سٟتؠ روزان۔ ہیرسَن دِیُت پنٕنؠ مشاورتی فرم قٲیم کرنہٕ باپتھ جَنؤری 2019 ہَس مَنٛز سینیر پبلک سیفٹی ایڈوایزر سٕنٛدِ عہدٕ سٟتؠ اِستِفہٕ۔ اَکھ عقیدٕچ زنانہٕ تہٕ بپٹسٹ مبلغ سٕنٛز {{مانے|زُر|granddaughter}}، پرٛیسلی یَن کوٚر بوسٹن یوٗنِوَرسِٹی مَنٛز پننِس وقتس دوران شُرؠن ہٕنٛدِ «جِنسی استحصال» تہٕ «جِنسی زیادتی» ہٕنٛدِ حثیتہٕ پنٕنؠ تجرُبُک اِظہار کھلہٕ پٲٹھؠ ۔ جَنؤری 2020 مَنٛز، کوٚر تٔمؠ پننہِ [[ایلوپیشیا ایریٹا]] تشخیصُک ظٲہِر، ییٚمہ کِنؠ مَس پیوٚو، تہٕ پتہٕ کٔرٕن دستاویزی سیریز دی ہییَر ٹیلزَس مَنٛز پننہِ سفرَس پؠٹھ بحث۔ [[وِل سِمِتھ|وِل سمتھَس]] سٟتؠ وابستہٕ آسکر واقعہٕ پتہٕ، پرٛیسلی یَن کٔر گۄڈٕ پننہِ حالتہٕ کِنؠ أمؠ سٕنٛزِ حرکتٕچ حمایت۔ اَمہِ علاوٕ چھِ سۄ غٲر منافع بخش تنظیمہِ دی لنکسُک حصہٕ۔

==حَوالہٕ==
[[زٲژ:اَمریٖکی سِیاسَتھ دان]]
[[زٲژ:1974 پٲدٲیِش]]</text>
      <sha1>mnack49qr39grva285fekm7xzz9sp74</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پینیل شِن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30802</id>
    <revision>
      <id>141983</id>
      <parentid>141922</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1183" sha1="h7dx47c4hgg2x0wc0jk1do0opjem0cm" xml:space="preserve">{{مولوٗماتھ
| customheader = دستخط
| data1 = [[فَیِل:Peniel Shin's Signature.png|100px]]
| module1 = {{Infobox Korean name/auto
| hangul = %신동근
| hanja  = 辛東根
| child  = yes
}}
| bgcolor = #cdeeff
| titletextcolor = Black
}}

'''پینیل دونٛگ شِن&lt;ref&gt;{{Citation|title=pls wait until the end 😭 #shorts #kpopshorts #peniel #kpop #kpopfunny #kpopedit #btobedit #btobfunny|url=https://www.youtube.com/shorts/G5k9Du1HuUE|access-date=2023-12-06|language=en|archive-date=December 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231207180125/https://www.youtube.com/shorts/G5k9Du1HuUE|url-status=live}}&lt;/ref&gt;''' (زامُت: 10 مارٕچ 1993)، یُس اَکھ امریکی ریپر، گلوکار تہٕ نژن وول چھُ جۆنوٗبی کوریاہس مَنٛز مقیم اَکھ امریکی ریپر، گلوکار تہٕ نژن وول۔ تٔمؠ کٔر 2012 ہَس مَنٛز جۆنوٗبی کوریایی بواے بینڈ [[بی ٹُہ بی]] کِس رُکُن پٲٹھؠ شروعات۔ أمِس چھُ [[ایلوپیشیا ایریٹا]].

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]]
[[زٲژ:1993 پٲدٲیِش]]</text>
      <sha1>h7dx47c4hgg2x0wc0jk1do0opjem0cm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایلوپیشیا ٹوٹیلِس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30804</id>
    <revision>
      <id>141982</id>
      <parentid>141928</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="965" sha1="3ujbxf42ajewv43sl74q7xz08z55w5b" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition/Wikidata}}

'''ایلوپیشیا ٹوٹیلِس''' چھُ [[کَلہٕ|کَلَس]] تہٕ [[بُتھ|بٔتھِس]] پؠٹھ تمام مَس نیٖرِتھ ژلنس ونان۔ امکؠ وجوہات چھِنہٕ واضح مگر خیال چھُ یِوان کرنہٕ زِ یہِ چھُ اَکھ آٹو امیون ڈِس آرڈر ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Colombe|first1=Beth W.|last2=Lou|first2=Calvin D.|last3=Price|first3=Vera H.|date=December 1999|title=The Genetic Basis of Alopecia Areata: HLA Associations with Patchy Alopecia Areata Versus Alopecia Totalis and Alopecia Universalis|journal=Journal of Investigative Dermatology Symposium Proceedings|volume=4|issue=3|pages=216–219|doi=10.1038/sj.jidsp.5640214|issn=1087-0024|pmid=10674369|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== بیٚیہِ ؤچھِو ==
[[ایلوپیشیا ایریٹا]]

[[ایلوپیشیا یوٗنِوَرسیلِس]]

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:بؠمٲرؠ]]</text>
      <sha1>3ujbxf42ajewv43sl74q7xz08z55w5b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ساؤ ٹومے تہٕ پرِٛنسِپے</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30807</id>
    <redirect title="ساو ٹومے تہٕ پرِٛنسِپے" />
    <revision>
      <id>141930</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:35:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>[[ساؤ ٹومے تہٕ پرِٛنسِپے]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[ساو ٹومے تہٕ پرِٛنسِپے]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج </comment>
      <origin>141930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="9pturs8vksuypdlskt2v08hrofo40pq" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ساو ٹومے تہٕ پرِٛنسِپے]]</text>
      <sha1>9pturs8vksuypdlskt2v08hrofo40pq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رُکُن:511KeV/Gout</title>
    <ns>2</ns>
    <id>30808</id>
    <revision>
      <id>141932</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1502239|Gout]] to:ks #mdwikicx</comment>
      <origin>141932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86056" sha1="k3v0r8e3efgkzhoext3u2kwze234u6c" xml:space="preserve">{{طِبی حالَتھ معلوٗمات ڈَبہٕ|name=Gout|synonym=Podagra|image=En.Wikipedia-VideoWiki-Gout.webm|image_size=|image_thumbtime=94|alt=Video summary leading with a small fierce creature with sharp teeth biting into a swollen foot at the base of the big toe.|caption=Video summary ([[Video:Gout|script]]). Leading with ''The Gout'' ([[James Gillray]], 1799) depicts the pain of the artist's gout as a [[demon]] or [[dragon]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brookhiser|first=Richard|title=Gentleman Revolutionary: Gouverneur Morris, the Rake Who Wrote the Constitution|date=2008|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439104088|page=212|url=https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501163529/https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Haslam|first=Fiona|title=From Hogarth to Rowlandson : medicine in art in eighteenth-century Britain|date=1996|publisher=Liverpool University Press|location=Liverpool|isbn=9780853236405|page=143|url=https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|edition=1. publ.|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513151127/https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|pronounce={{IPAc-en|ɡ|aʊ|t}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gout {{!}} Definition of Gout by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/gout |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=20 October 2019 |language=en |archive-date=19 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019015640/https://www.lexico.com/en/definition/gout |url-status=live }}&lt;/ref&gt;|specialty=|symptoms=[[Arthralgia|Joint pain]], [[joint effusion|swelling]], and [[erythema|redness]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;|complications=|onset=Older males,&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt; [[menopause|post-menopausal women]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;|duration=|types=|causes=[[Uric acid]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;|risks=Diet high in meat or beer, being [[overweight]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Be2016/&gt;|diagnosis=|differential=[[Septic arthritis|Joint infection]], [[rheumatoid arthritis]], [[pseudogout]], others&lt;ref name=&quot;Neogi2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Neogi |first1=T |title=Gout |journal=Annals of Internal Medicine |date=July 2016 |volume=165 |issue=1 |pages=ITC1-16 |doi=10.7326/AITC201607050 |pmid=27380294|type=Review}}&lt;/ref&gt;|prevention=Weight loss, [[vitamin C]], not drinking alcohol, [[allopurinol]]&lt;ref name=Lancet2010/&gt;|treatment=[[non-steroidal anti-inflammatory drug|NSAIDs]], [[glucocorticoid|steroids]], [[colchicine]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;&lt;ref name=Qa2017&gt;{{cite journal|last1=Qaseem|first1=A|last2=Harris|first2=RP|last3=Forciea|first3=MA|last4=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first4=Physicians.|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=58–68|pmid=27802508|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;|medication=|prognosis=|frequency=1–2% (developed world)&lt;ref name=Lancet2010/&gt;|deaths=}}

گاؤٹ چھُ سوجن وٲلۍ آرتھرائٹس ہٕنٛز اکھ شکل ییٚمیکۍ خصوصیت چھ ز سُہ چھُ وزل، نرم، گرم تہٕ سوٚجمت جوڑن ہٕنٛدؠ بار بار حملہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=April 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–52|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=27112094|type=Review}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDalbethMerrimanStamp2016&quot;&gt;Dalbeth, N; Merriman, TR; Stamp, LK (April 2016). &quot;Gout&quot;. ''Lancet'' (Review). '''388''' (10055): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2039–&lt;/span&gt;52. [[Doi (identifier)|doi]]:[https://doi.org/10.1016%2FS0140-6736%2816%2900346-9 10.1016/S0140-6736(16)00346-9]. [[PMID (identifier)|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27112094 27112094].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hui|first=M|last2=Carr|first2=A|last3=Cameron|first3=S|last4=Davenport|first4=G|last5=Doherty|first5=M|last6=Forrester|first6=H|last7=Jenkins|first7=W|last8=Jordan|first8=KM|last9=Mallen|first9=CD|last10=McDonald|first10=TM|last11=Nuki|first11=G|title=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=e1–e20|date=26 May 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=28549177|doi-access=free}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFHuiCarrCameronDavenport2017&quot;&gt;Hui, M; Carr, A; Cameron, S; Davenport, G; Doherty, M; Forrester, H; Jenkins, W; Jordan, KM; Mallen, CD; McDonald, TM; Nuki, G; Pywell, A; Zhang, W; Roddy, E; British Society for Rheumatology Standards, Audit and Guidelines Working, Group. (26 May 2017). [https://doi.org/10.1093%2Frheumatology%2Fkex156 &quot;The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout&quot;]. ''Rheumatology (Oxford, England)''. '''56''' (7): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;e1 –&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;e20&lt;/span&gt;. [[Doi (identifier)|doi]]:&lt;span class=&quot;id-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[https://doi.org/10.1093%2Frheumatology%2Fkex156 10.1093/rheumatology/kex156]&lt;/span&gt;. [[PMID (identifier)|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28549177 28549177].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; دگ چھ عام طور تیزی سان گژھان، 12 گھنٹن کھوتہٕ کم وقتس منٛز چھ زیادٕ کھوتہٕ زیادٕ شدتس تام واتان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Richette P, Bardin T|title=Gout|journal=Lancet|volume=375|issue=9711|pages=318–28|date=January 2010|pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7|url=}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFRichetteBardin2010&quot;&gt;Richette P, Bardin T (January 2010). &quot;Gout&quot;. ''Lancet''. '''375''' (9711): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;318–&lt;/span&gt;28. [[Doi (identifier)|doi]]:[https://doi.org/10.1016%2FS0140-6736%2809%2960883-7 10.1016/S0140-6736(09)60883-7]. [[PMID (identifier)|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19692116 19692116].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; بجہ ٲنگٕر کس بنیادس پیٹھ جوڑ چھ تقریبا نصف معاملن منٛز متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|volume=122|issue=2|pages=157–61|date=March 2010|pmid=20203467|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|url=}}&lt;/ref&gt; امہ کہ نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ ٹوفی، گرڈن منٛز سٹون، یا گرڈن تہ نقصان واتتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

یہ چھ خونس منٛز یورک ایسڈک مسلسل بڑنک وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یہٕ چھ خوراک، صحت کین باقی مسائلن تہٕ جینیٲتی عوامل کہ امتزاج سۭتۍ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt; اعلی سطحن پیٹھ چھ یورک ایسڈ کرسٹل گژھان تہٕ کرسٹل جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ [[ٹِشوٗ|ٹشو]] منٛز جمع گژھان، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز گاؤٹ چھ حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہ چھ عام طور تمن لوکن منٛز گژھان یم باقٲعدگی سان گوشت یا سمندری غذا کھان چھ، بیئر چھ پیان، یا چھ زیادٕ وزنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Be2016&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27452679|year=2016|last=Beyl Jr|first=R. N.|title=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=11|pages=1153–1158|last2=Hughes|first2=L|last3=Morgan|first3=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}&lt;/ref&gt; تشخیصچ تصدیق ہکو جوڑٕ کس سیالس منٛز یا جوڑٕ نیبر ذخیرس منٛز کرسٹلچ موجودگی سۭتۍ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; حملس دوران ہیکہ خونس منز یورک ایسڈٕچ سطح نارمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش ادویات (NSAIDs) سٹیرائڈز، یا کولچیسائن سۭتۍ علاج چھ علامات بہتر بناوان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27802478|year=2017|last=Shekelle|first=P. G|title=Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline|journal=Annals of Internal Medicine|volume=166|issue=1|pages=37–51|last2=Newberry|first2=S. J|last3=Fitzgerald|first3=J. D|last4=Motala|first4=A|last5=O'Hanlon|first5=C. E|last6=Tariq|first6=A|last7=Okunogbe|first7=A|last8=Han|first8=D|last9=Shanman|first9=R|doi=10.7326/M16-0461|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ ییٚلہ شدید حملہٕ کم چھ گژھان، یورک ایسڈٕچ سطح ہیٚکہ طرز زندگی منٛز تبدیلین ہٕنٛد ذٔریع کم کرنہٕ یتھ تہٕ یمن منٛز اکثر حملہٕ چھ گژھان، یمن منٛز چھ ایلوپورینول یا پروبنیسیڈ طویل مدتی بچاو فراہم کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; [[وٹامن سی]] ننہٕ تہٕ کم چربی دار دودھک مصنوعاتن منٛز زیادٕ غذا کھؠن چھ بچاو ہکان کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Questions and Answers about Gout|url=http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Gout/|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=2 February 2016|date=June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115123309/http://www.niams.nih.gov/health_info/gout/|archive-date=15 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E|last2=Choi|first2=HK|title=Epidemiology of gout.|journal=Rheumatic Diseases Clinics of North America|date=May 2014|volume=40|issue=2|pages=155–75|doi=10.1016/j.rdc.2014.01.001|pmid=24703341|pmc=4119792}}&lt;/ref&gt;

گوٹھ چھ مغربی آبٲدی ہند تقریبا 1 پیٹھہٕ&lt;unk&gt; 2%&lt;unk&gt; تہنز زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;یہٕ چھ حالیہ دہائین منٛز زیادٕ عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہٕ چھ مانٛنہٕ یوان ز آبٲدی منٛز چھ خطرٕ بڑنک عوامل، یتھ کٔنۍ میٹابولک سنڈروم زیٹھ عمرچ توقع، تہٕ خوراکس منٛز تبدیلیہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; بوڑٕ مرد چھ زیادٕ عام طور پٲنٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گوٹھ اوس تٲریخی طور &quot;بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر انسانن ہنٛز بیماری&quot; کہ ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|title=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|website=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia|access-date=2009-05-01|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ چھ کم از کم [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] ہند زمانہٕ پیٹھہٕ تسلیم کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

== علامتہٕ تہٕ علامتہٕ ==
گاؤٹ ہیٚکہ واریاہن طریقن سۭتۍ ظٲہر گژھتھ، حالانٛکہ ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام چھ شدید سوزش ہنٛدۍ گٹھیاہن ہنٛد بار بار حملہٕ (اکھ وۄزٕ، نرم، گرم، سوٚجمت جوڑٕ) ۔ بڑٕ انگٕر ہنٛدس بنیادس پیٹھ میٹاٹرسل-فیلینجیل جوڑ چھ اکثر متٲثر گژھان، یس نصف معاملاتک سبب چھ بنان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی جوڑٕ، یتھ کٔنۍ ز ایڑٕ، گوٹھ، کلۍ تہٕ انگٕلۍ تہ ہؠکن متٲثر گژھتھ۔ جوڑن ہنز دگ چھ عام طور پٲٹھۍ راتھس منٛز شروع گژھان تہٕ شروع گژھنہٕ پتہٕ 24 گھنٹن منٛز چھ ساروی کھوتہٕ زیادٕ آسان۔ یہ چھ بنیٲدی طور پٲٹھۍ جسم کہ درجہ حرارت کم آسنہٕ کہ وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; باقی علامتہٕ ہیکن کم گژھتھ جوڑن ہنٛز دگس سۭتۍ، بشمول تھکاوٹ۔ تہٕ بخار۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot;&gt;{{Cite journal|last=Eggebeen AT|title=Gout: an update|journal=Am Fam Physician|volume=76|issue=6|pages=801–8|year=2007|pmid=17910294}}&lt;/ref&gt;

یورک ایسڈٕچ طویل مدتی بڑن واجنہ سطح (ہایپرورسیمیا) ہیکہ دیگر علاماتن ہند نتیجہٕ بنتھ، یتھ منز ٹوفی کہ ناوٕ سٕتۍ زاننہٕ ینہٕ وٲلۍ یورک ایسڑ کرسٹلٕک سخت، بے درد ذخیرٕہ شٲمل چھ۔ بڑس پیمانس پیٹھ چھ ٹوپھ ہڈی ہنٛد کٹاؤ کہ وجہ سۭتۍ دائمی گٹھیاک سبب بنتھ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Terkeltaub R|title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nature Reviews Rheumatology|volume=6|issue=1|pages=30–8|date=January 2010|pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|url=}}&lt;/ref&gt; یورک ایسڈٕچ بڑن واجیٚنۍ سطح ہؠکہ گردٕ۔ منٛز کرسٹل پھلنک بٲعث تہ بنتھ، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز کنٛنہ ہٕنٛز تشکیل تہٕ امہ پتہٕ یوراٹے نیفروپیتھی ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;German09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U|title=Gout—current diagnosis and treatment|journal=Dtsch Arztebl Int|volume=106|issue=34–35|pages=549–55|date=August 2009|pmid=19795010|pmc=2754667|doi=10.3238/arztebl.2009.0549}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Gout2018.jpg|link=File:Gout2018.jpg
File:Gout_(Dermatology_Atlas_14).jpg
فَیِل:Gout2010.JPG|link=File:Gout2010.JPG|alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|Gout presenting as slight redness in the metatarsal–phalangeal joint of the big toe
فَیِل:Podagra.jpg|link=File:Podagra.jpg|Gout of the left MP joint of the big toe
فَیِل:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|link=File:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|Drawing of gout
File:Gout_(Dermatology_Atlas_10).jpg
&lt;/gallery&gt;

== وجہ ==
یورک ایسڈک کرسٹلائزیشن یس اکثر خونس منٛز نسبتا زیادٕ سطحس سۭتۍ وابستہٕ چھ، چھ گاؤٹٕچ بنیأدی وجہ۔ یہ ہیٚکہ غذا، جینیٲتی پیشین گوئی، یا یوراٹے۔ ایسڈ کہ نمک، یوریٹک غٲر اخراج کہ وجہ سۭتۍ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گردٕ کہ ذریعہ چھ یورک ایسڈک غأر اخراج تقریبن 90% کیسن منٛز ہائپر یوریسیمیاچ بنیأدی وجہ، ییلہٕ زن کہ 10% کھوتہٕ کم کیسن منٛز چھ زیادٕ پیداوارچ وجہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; ہایپروریسیمیاہس منز مبتلا تقریبا&lt;unk&gt; 10%&lt;unk&gt; افراد چھ پننہٕ زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ گوٹھٕچ نشوونما آسان۔&lt;ref name=&quot;pmid18327257&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vitart V, Rudan I, Hayward C, etal|title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|journal=Nat. Genet.|volume=40|issue=4|pages=437–42|date=April 2008|pmid=18327257|doi=10.1038/ng.106|url=}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFVitartRudanHayward2008&quot;&gt;Vitart V, Rudan I, Hayward C, et&amp;nbsp;al. (April 2008). &quot;SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout&quot;. ''Nat. Genet''. '''40''' (4): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;437–&lt;/span&gt;42. [[Doi (identifier)|doi]]:[https://doi.org/10.1038%2Fng.106 10.1038/ng.106]. [[PMID (identifier)|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18327257 18327257].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;تاہم خطرٕ چھ ہایپر یوریسیمیا کس ڈگری مطٲبق مختٔلف آسان۔ ییلہٕ سطح 415 تہٕ 530 μmol/l (7 تہٕ 8.9 mg/dl) کہ درمیان چھ آسان تہٕ خطرٕ چھ پریتھ وأری 0.5% آسان، ییلہٕ زن 535 μmol-l (9 mg-dL) کھوتہٕ زیادٕ سطحس پیٹھ چھ آسان تمن منٛز چھ خطرٕ 4.5%۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

=== طرز زندگی ===
غذائی وجوہات چھ تقریبا 12% گاؤٹٕچ وجہ بنان، تہٕ اتھ منٛز چھ شراب، فرکٹوز میٹھا مشروبات، گوشت تہٕ سمندری غذا کس کھپتس سۭتۍ اکھ مضبوط تعلق شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chen LX, Schumacher HR|title=Gout: an evidence-based review|journal=J Clin Rheumatol|volume=14|issue=5 Suppl|pages=S55–62|date=October 2008|pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921|url=}}&lt;/ref&gt; پیورینز منٛز ساروی کھوتہٕ زیادٕ امیر خوراکن منٛز یم زیادٕ مقدارس منٛز یورک ایسڈ چھ دیوان تمن منٛز چھ خشک اینکویز جھینگا، اعضاءک گوشت، خشک مشروم۔ سمندری گھاس تہٕ بیئرک خمیر شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kaneko|first=Kiyoko|last2=Aoyagi|first2=Yasuo|last3=Fukuuchi|first3=Tomoko|last4=Inazawa|first4=Katsunori|last5=Yamaoka|first5=Noriko|title=Total Purine and Purine Base Content of Common Foodstuffs for Facilitating Nutritional Therapy for Gout and Hyperuricemia|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|date=2014|volume=37|issue=5|pages=709–721|doi=10.1248/bpb.b13-00967|pmid=24553148|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; مرغی تہٕ آلو تہ چھ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Major|first=Tanya J|last2=Topless|first2=Ruth K|last3=Dalbeth|first3=Nicola|last4=Merriman|first4=Tony R|title=Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts|journal=BMJ|volume=363|date=10 October 2018|pages=k3951|doi=10.1136/bmj.k3951|pmid=30305269|pmc=6174725}}&lt;/ref&gt; باقی محرکاتن منٛز چھ جسمانی صدمہٕ تہٕ سرجری شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

2000 کہ دہائی کہ اوائلس منز کوٚر مطالعہٕ سٕتۍ پتہ ز دیگر غذائی عوامل چھ نہٕ متعلقہ کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine|date=July 2008|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329|doi=10.3949/ccjm.75.Suppl_5.S9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Choi2004&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G|title=Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men|journal=[[The New England Journal of Medicine|N. Engl. J. Med.]]|volume=350|issue=11|pages=1093–103|date=March 2004|pmid=15014182|doi=10.1056/NEJMoa035700|url-status=live}}&lt;/ref&gt; خاص طور پٲٹھۍ، اعتدال پسند پیورین سۭتۍ بھرپور سبزی (مثلا، بین، مٹر، دال، تہٕ دالہٕ۔) سۭتۍ خوراکک تعلق چھنہٕ گاؤٹ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=JA|last2=Reddy|first2=SG|last3=Kundukulam|first3=J|title=Risk factors for gout and prevention: a systematic review of the literature|journal=[[Current Opinion (Lippincott Williams &amp; Wilkins)|Current Opinion in Rheumatology]]|date=March 2011|volume=23|issue=2|pages=192–202|pmid=21285714|doi=10.1097/BOR.0b013e3283438e13|pmc=4104583}}&lt;/ref&gt; نہ چھ کل غذائی پروٹین &lt;ref name=&quot;Choi2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt; الکحلک کھپت چھ بڑن وأل خطرس سۭتۍ مضبوطی سان منسلک، شراب سۭتۍ چھ بیئر یا اسپرٹ کھوتہٕ کنہہ کم خطرٕ پیش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E.|last2=Mallen|first2=C. D.|last3=Doherty|first3=M.|title=Gout|journal=BMJ|date=1 October 2013|volume=347|issue=oct01 3|pages=f5648|doi=10.1136/bmj.f5648|pmid=24473446}}&lt;/ref&gt; گلائکوماکروپیپٹائڈ (جی ایم پی تہٕ جی 600 دودھچ چربی ہنٛد نچوڑ سۭتۍ بھرپور سکم دودھک پاؤڈر کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ دگ کم گژھتھ مگر امہ کس نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ اسہ تہٕ متلی ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=John HY|last2=Sriranganathan|first2=Melonie K|last3=Edwards|first3=Christopher J|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-05-31|title=Lifestyle interventions for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=5|pages=CD010039|doi=10.1002/14651858.cd010039.pub2|pmid=23728699|pmc=6759140|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

جسمٲنی تندرستی، صحت مند وزن، کم چربی وٲلۍ دودھٕچ مصنوعات، تہٕ کم حدس تام، کافی تہٕ وٹامن سی ننہٕ سۭتۍ چھ گوٹھک خطرٕ کم گژھان نظر یوان۔ تاہم، وٹامن C سپلیمنٹس ننہٕ سۭتۍ چھنہٕ یمن لوکن منٛز نمایاں اثر آسان یمو گۄڈٕ پیٹھۍ گوٹھک مرض چھ قٲئم کوٚرمت۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hak AE, Choi HK|title=Lifestyle and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=20|issue=2|pages=179–86|date=March 2008|pmid=18349748|doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men|journal=[[The American Journal of Clinical Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]|volume=87|issue=5|pages=1480–7|date=May 2008|pmid=18469274|pmc=4090353|doi=10.1093/ajcn/87.5.1480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Life2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi HK|title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=22|issue=2|pages=165–72|date=March 2010|pmid=20035225|doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Kyu Yong|last2=Kim|first2=Hyun Jung|last3=Ahn|first3=Hyeong Sik|last4=Kim|first4=Sun Hee|last5=Park|first5=Eun Ji|last6=Yim|first6=Shin-Young|last7=Jun|first7=Jae-Bum|title=Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|date=April 2016|volume=45|issue=5|pages=580–586|doi=10.1016/j.semarthrit.2016.01.003|pmid=26905267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; مونگ پھلی، برۄن بریڈ، تہٕ پھل تہ چھ حفاضتی نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot; /&gt; یہٕ چھ جزوی طور پٲنٹھ انسولین مزاحمت کم کرنس منٛز یمن ہیند اثرچ وجہ سٔتۍ سمجھنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Life2010&quot; /&gt;

=== جینیٲتی خصوصیات ===
گاؤٹ چھ جزوی طور جینیٲتی، یس یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تقریبا 60% تغیرات۔ منٛز حصہ چھ نوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; SLC2A9، SLC22A12، تہٕ ABCG2 جین چھ عام طورس پیٹھ گاؤٹ سۭتۍ وابستہٕ لبنہٕ آمت تہٕ یمن منٛز چھ تغیرات تقریبا دۄگنہٕ خطرٕ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Merriman|first=TR|last2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout|journal=Joint, Bone, Spine : Revue du Rhumatisme|year=2011|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK|title=The genetics of hyperuricaemia and gout|journal=Nature Reviews Rheumatology|year=2012|pmid=22945592|doi=10.1038/nrrheum.2012.144|volume=8|issue=10|pages=610–21|pmc=3645862}}&lt;/ref&gt; SLC2A9 تہٕ SLC22A12 منٛز چھ فنکشنک نقصان اتپریورتن یوریٹ جذب تہٕ بلا مقابلہ یوریٹ سراو کم کرتھ خونک یورک ایسڈچ سطح کم کرنک سبب بنان۔&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot; /&gt; نایاب جینیٲتی عوارض فیملی جووینائل ہائپروریسیمک نیفروپیتھی، میڈولر سسٹک گرڈن ہٕنٛز بیماری، فاسفوریبوسیلپیروفاسفیٹ سنتھٹیز سپر ایکٹیویٹی تہٕ ہائپوکسنتھائن-گوانائن فاسفوری بوسیل ٹرانسفرسٕچ کمی یتھ کٔنۍ لیسچ-نیہان سنڈرومس منٛز وچھنہٕ چھ یوان، چھ گاؤٹ سۭتۍ پیچیدٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== طبی حالات ===
گاؤٹ چھ اکثر باقی طبی مسلن سۭتۍ گژھان۔ میٹابولک سنڈروم چھ پیٹ کہ موٹاپک، [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] انسولین مزاحمت تہٕ غیر معمولی لپڈچ سطحک امتزاج، تقریبا 75% کیسن منٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گٹھیا سۭتۍ عام طور پانٹھ پیچیدٕ گژھن وٲل باقی حالاتن منٛز چھ لیڈک زہر۔ گرڈن ہنٛز ناکامی، ہیمولیٹک انیمیا سوراسس ٹھوس اعضاء ٹرانسپلانٹ تہٕ مائلوپرولیفریٹو عوارض ییتھ کیٛن زن پولیسیتھیمیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16392875&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P|title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem|journal=Drugs|volume=65|issue=18|pages=2593–611|year=2005|pmid=16392875|doi=10.2165/00003495-200565180-00004}}&lt;/ref&gt; باڈی ماس انڈیکس چھ 35 کھوتہٕ زیادٕ یا اتھ برابر مردن منٛز گوٹھک خطرٕ ترٛیٚیہ گنا بڑاوان۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; لیڈک دائمی نمائش تہٕ لیڈک آلودٕ الکحل چھ گرڈن ہنٛدس فعلس پیٹھ لیڈک مضر اثرات کہ وجہ سۭتۍ گاؤٹ کہ خطرٕٕک عوامل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Loghman-Adham M|title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure|journal=Environ. Health Perspect.|volume=105|issue=9|pages=928–38|date=September 1997|pmid=9300927|pmc=1470371|doi=10.2307/3433873|jstor=3433873}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===
ڈایریٹکس چھ گٹھیا کین حملن سۭتۍ وابستہٕ، مگر ہایڈروکلوروتھیازایڈک کم ڈوز چھ نہٕ خطرس منٛز اضافہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B|title=Taking the stress out of managing gout|journal=Can Fam Physician|volume=55|issue=12|pages=1209–12|date=December 2009|pmid=20008601|pmc=2793228}}&lt;/ref&gt; باقی دوا یم خطرٕ بڑھاوان چھ تمن منٛز چھ نییاسن ایسپرین (ایکٹیلسیلیسیلک ایسڈ) اے سی ای انفیکٹرز، انجیوٹینسن ریسیپٹر بلاکس بیٹا بلاکرز، ریٹناویر تہٕ پیرازینامائڈ شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; امیونوسوپریسو دوا سکلوسپورن تہٕ ٹیکرالمس تہ چھ گاؤٹ سۭتۍ وابستہٕ، سابقہ چھ زیادٕ آسان ییلہ ہائیڈروکلوروتھیازائڈس سۭتۍ ملتھ چھ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|editor-first=Gary S.|editor-last=Firestein, MD|editor-first2=Ralph C.|editor-last2=Budd, MD|editor-first3=Edward D.|editor-last3=Harris Jr., MD|editor-first4=Iain B.|editor-last4=McInnes PhD, FRCP|editor-first5=Shaun|editor-last5=Ruddy, MD|editor-first6=John S.|editor-last6=Sergent, MD|title=Kelley's Textbook of Rheumatology|edition=8th|year=2008|publisher=Elsevier|isbn=978-1-4160-4842-8|chapter=Chapter 87: Gout and Hyperuricemia}}&lt;/ref&gt;

== پیتھو فزیولوجی ==
[[File:PMC5404803_pgpm-10-129Fig3.png|thumb|ہایپروریسیمیا تہٕ گاؤٹ منٛز اے بی سی جی 2 ہٕکۍ کردارک جٲیزٕ]]
[[فَیِل:Harnsäure_Ketoform.svg|thumb|یوریک ایسڈ کی خصوصیاتیوکرائن ایسڈ]]
گاؤٹ چھ پیورین میٹابولزم اکھ خرابی، تہٕ چھ امہ وقتہٕ گژھان ییلہٕ امیک حتمی میٹابولائٹ، یورک ایسڈ، مونوسوڈیم یوریٹ کس شکلہ منٛز کرسٹلائز گژھان چھ، تہٕ جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ ؤتکن منٛز چھ ذخائر (ٹوفی) بنان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خوردبین ٹوفی ہیکو پروٹین کہ اکہ رنگہٕ سۭتۍ بند کرتھ، یس خلیاتس سۭتۍ کرسٹلن ہنٛد تعاملس روکاوان چھ تہٕ امہٕ وجہ سۭتۍ چھ سوجن نش بچاوان۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu-Bryan|first=Ru|last2=Terkeltaub|first2=Robert|date=2006|title=Evil humors take their Toll as innate immunity makes gouty joints TREM-ble|journal=Arthritis &amp; Rheumatism|volume=54|issue=2|pages=383–386|doi=10.1002/art.21634|pmid=16447213}}&lt;/ref&gt; جوڑن معمولی جسمٲنی نقصان، طبی یا جراحی تناؤ، یا یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ کہ وجہ سۭتۍ چھ ننگی کرسٹل دیوار سۭتۍ بند ٹوفی سۭتۍ پھٹتھ۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; ییلہ تیم ٹوفی پھٹ چھان، تیم چھ میکروفیجز منز مقٲمی مدافعتی ثالثی سٕتۍ سوزش ہند رد عملس متحرک کران، یوس NLRP3 سوزش پروٹین کمپلیکس کہ ذریعہ شروع چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; این ایل آر پی 3 سوزش ہنٛد فعالیت چھ انزائم کیسپیس 1 بھرتی کران، یس پرو انٹرولکن 1β فعال انٹرولکن 2β منٛز چھ تبدیل کران، یس سوزش ہنٛد جھرن منٛز اہم پروٹینن منٛز اکھ چھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یورایٹ آکسیڈیز (uricase) کہ ارتقٲئی نقصان یم انسانن تہٕ اعلی [[نَر وانٛدَر|پرائمیٹس]] منز چھ یورک ایسڈ پھٹاوان ایم چھ یہٕ حالت عام بناومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

یورک ایسڈ کہ برستی ہند محرکات چھنہٕ اصل پٲٹھۍ سمجھنہٕ آمت۔ اگرچہ یہ معمول کس سطحس پیٹھ کرسٹلائز ہیکہ گژھتھ، مگر سطحس منز اضافہٕ سٕتۍ چھ ایمہ ہند امکان زیادٕہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17595458&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE|title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome]|language=Russian|journal=Georgian Med News|issue=146|pages=35–7|year=2007|pmid=17595458|trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}&lt;/ref&gt; گٹھیا کین شدید اقسامن منٛز اہم سمجھنہٕ ینہٕ والن باقی محرکاتن منٛز چھ ٹھنڈک درجہ حرارت، یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ، تیزابیت، آرٹیکلر ہائیڈریشن تہٕ ایکسٹرا سیلولر میٹرکس پروٹین شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12672211&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Moyer RA, John DS|title=Acute gout precipitated by total parenteral nutrition|journal=The Journal of Rheumatology|volume=30|issue=4|pages=849–50|year=2003|pmid=12672211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7783706&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Halabe A, Sperling O|title=Uric acid nephrolithiasis|journal=Mineral and Electrolyte Metabolism|volume=20|issue=6|pages=424–31|year=1994|pmid=7783706}}&lt;/ref&gt; کم درجہ حرارتس پیٹھ چھ بڑن واجین بارش جزوی طورس پیٹھ وضاحت کران ز کیٛاز چھ فٹن ہٕنٛدۍ جوڑ عام طورس پیٚٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; صدمہٕ، سرجری، کیموتھراپی تہٕ ڈایریٹکسس سۭتۍ عواملہٕ سۭتۍ ہکن یورک ایسڈس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ آستھ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; یوریٹ کم کرن وٲلۍ دواہ شروع یا بڑن ہؠکہ خاص طور زیادٕ خطرٕ وٲلس فبکسسٹاٹ سۭتۍ گاؤٹ کہ شدید حملک بٲعث بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gout|url=https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1|website=NICE|access-date=22 August 2019|archive-url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0|archive-date=22 August 2019}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0 &quot;Gout&quot;]. ''NICE''. Archived from [https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1 the original] on 22 August 2019&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;22 August&lt;/span&gt; 2019&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; کیلشیم چینل بلاکس تہٕ لاسارٹن چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] کہ دیگر دواہاتن ہند مقابلس منز گاؤٹ کہ کم خطرس سٕتۍ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid22240117&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA|title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study|journal=BMJ|year=2012|volume=344|pages=d8190|pmid=22240117|doi=10.1136/bmj.d8190|pmc=3257215}}&lt;/ref&gt;

== تشخیص ==
{{Synovial fluid analysis}}ہایپروریسیمیا تہٕ عظیم اوٚنٛگہ ہندس بنیادس (یتھ پوڈگرا ونان چھ) کلاسک شدید گٹھیاہس منٛز مزید تحقیقات کرنہٕ بغٲر ہیٛکہٕ گٹھیا ہٕنٛز تشخیص تہٕ علاج کرنہٕ یتھ۔ اگر تشخیص شک چھ، تیلہٕ گژھہٕ Synovial fluid تجزیہٕ کرنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=A|last2=McLean|first2=RM|last3=Starkey|first3=M|last4=Forciea|first4=MA|last5=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first5=Physicians.|title=Diagnosis of Acute Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=52–57|pmid=27802479|doi=10.7326/m16-0569|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; سادہ [[ریڈیوگرٛافی|ایکس ری]] چھ عام طور پٲٹھۍ عام آسان تہٕ گوٹھٕچ ابتدٲئی تشخیصٕچ تصدیق خٲطرٕ چھنہٕ مفید۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; تم چھ دؠمار دار گٹھیا ہٕنٛز علامتہٕ ظٲہر کٔرتھ یتھ کٔنۍ ز أڑجہ ہنٛد کٹاؤ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot; /&gt;

=== سنوییئل فلوئڈ ===
گاؤٹٕچ اکھ قطعی تشخیص چھ سینووئل فلیوڈ یا ٹوفس منٛز مونوسوڈیم یورایٹ کرسٹل شناختس پیٹھ مبنی۔ آرتھروسنٹسیس کہ ذریعہٕ غأر تشخیص شدہ سوجن وٲل جوڑن سٔتۍ حأصل کردٕ تمام سینووئل سیالک نمونہٕ یمن کرسٹلن خاطرٕ گژھہٕ جانچنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; پولرائزڈ لائٹ مائکروسکوپی تحت، یمن منٛز چھ اکھ سوئی ہش مورفولوجی تہٕ مضبوط منفی بیورفرینجینس آسان۔ یہ ٹیسٹ چھ انجام دین مشکل تہٕ اتھ خٲطرٕ چھ تربیت یافتہٕ مبصرٕچ ضرورت۔&lt;ref name=&quot;pmid18299687&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med.|volume=98|issue=6|pages=759–67|year=2007|pmid=18299687}}&lt;/ref&gt; آبشاری پتہٕ گژھہٕ سیالک نسبتا جلدی جانچ کرنہٕ ین، کیازکہ درجہ حرارت تہٕ پی ایچ چھ گھلنشیلتا متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== خونک ٹیسٹ ===
ہایپرورسیمیا چھ گاؤٹٕچ اکھ کلاسک خصوصیت، مگر تقریبا نصف وقت چھ گاؤٹ ہایپریوریسیمیا بغٲر گژھان تہٕ زیادٕ تر لوک یمن منٛز یورک ایسڈٕچ سطح چھ بڑان تمن منٛز چھنہٕ زانٛہہ گاؤٹ گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sturrock R|title=Gout. Easy to misdiagnose|journal=[[The BMJ|BMJ]]|volume=320|issue=7228|pages=132–33|year=2000|pmid=10634714|doi=10.1136/bmj.320.7228.132|pmc=1128728}}&lt;/ref&gt; یتھ کٔنۍ، یورک ایسڈچ سطحچ پیمٲئشچ تشخیصی افادیت چھ محدود۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; ہائیپرورسیمیا چھ پلازما یوریٹچ سطح مردن منٛز 420 μmol/l (7. mg/dl) تہٕ زنانن منٛز 360 μmol (6. mg) کھوتہٕ زیادٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sachs L, Batra KL, Zimmermann B|title=Medical implications of hyperuricemia|journal=Med Health R I|volume=92|issue=11|pages=353–55|year=2009|pmid=19999892}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;امہٕ علاوٕ، علامات بغأر چھ نہٕ یورک ایسڈچ اعلی سطحک علاج کرنچ سفارش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gouty pitfalls {{!}} This Changed My Practice (TCMP) by UBC CPD|url=https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|website=thischangedmypractice.com|access-date=25 January 2024|archive-date=25 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125023740/https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

خونک باقی ٹیسٹ چھ عام طور پٲٹھۍ کرنہٕ یوان سفید خونک خلین ہنٛز گنتی، الیکٹرولائٹس گرڈن ہنٛز کٲم تہٕ erythrocyte sedementation rate (ESR) ۔ تاہم، انفیکشن کہ غٲر موجودگی منز ہیکہ سفید خونٕک خلیہ تہٕ ESR دۄشوے گٹھیا کہ وجہ سٕتۍ بلند گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|title=Gout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Rheumatology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100725115050/http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|archive-date=2010-07-25|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Emergency Medicine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100311174806/http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|archive-date=2010-03-11|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt; سفید خونک خلیاتچ گنتی چھ 40، 000 × 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/l (40، 000/mm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) تام زیادٕ دستاویز کرنہٕ آمژ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

=== مختلف تشخیص ===
گوٹھٕچ ساروی کھوتہٕ اہم [[مُختَلِف تَشخیٖص|تفریقی تشخیص]] چھ سیپٹک گٹھیا۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہ گژھ تمن لوکن منٛز سمجھنہٕ ین یمن انفیکشنٕچ علامتہٕ چھ یا یمن منٛز علاج سۭتۍ چھنہٕ بہتری یوان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; تشخیص منٛز مدد کرنہٕ خٲطرٕ، ہکو اکھ سینووئل فلوئڈ گرام سٹین تہٕ کلچر انجام دتھ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی حالات یم یتھی ہیٛکن نظر آسہٕ یمن منٛز چھدم ریومیٹائڈ گٹھیا، سورائٹک گٹھیا تہٕ رد عمل گٹھیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گاؤٹی ٹوفی، خاص طور پانٹھ ییلہٕ جوڑس منٛز واقع آسہٕ نہٕ، تیلہٕ ہکو بیسال سیل کارسنوما یا باقی نیوپلاسم سۭتۍ غلطی کرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M|title=Medial canthal tophus|journal=Ophthal Plast Reconstr Surg|volume=24|issue=5|pages=403–4|year=2008|pmid=18806664|doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S|title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout|journal=Hand (N Y)|volume=4|issue=1|pages=78–80|date=March 2009|pmid=18780009|doi=10.1007/s11552-008-9120-4|pmc=2654956}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Fluorescent_uric_acid.JPG|link=File:Fluorescent_uric_acid.JPG|alt=numerous multi-colored needle-shaped crystals against a purple background|Microscope photograph of spiked rods of uric acid crystals found in a synovial fluid sample illuminated with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.
فَیِل:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|link=File:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|Gout on [[اؠکسرے|X-rays]] of a left foot in the metatarsal-phalangeal joint of the big toe. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.
فَیِل:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|link=File:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|Light microscopy of a tophus, showing needle-shaped crystals.
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|Uric acid crystals in polarized light, showing negative birefringence, with yellow color when aligned parallel to the axis of the red compensator, and blue when perpendicular.&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|title=Gout and Pseudogout Workup|first=Bruce M|last=Rothschild|website=Medscape|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008034412/https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|url-status=live}} Updated: Jun 30, 2020&lt;/ref&gt;
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|In contrast, CPPD (pseudogout) displays rhombus-shaped crystals with positive birefringence.
فَیِل:Gross_pathology_of_tophus.jpg|link=File:Gross_pathology_of_tophus.jpg|Appearance of a large tophus
&lt;/gallery&gt;

== بچاوٕ۔ ==
طرز زندگی منٛز تبدیلی تہٕ دواہٕ دۄشوے ہیٛکن یورک ایسڈٕچ سطح کم کٔرتھ۔ غذائی تہٕ طرز زندگی ہنٛد انتخاب یم موثر چھ تمن منٛز چھ جانورن ہنٛد اصل پیورین سۭتۍ بھرپور غذا یتھ کٔنۍ زن گوشت تہٕ سمندری غذا، الکحل، تہٕ فرکٹوز (خاص طور پٲنٹھ ہائی فرکٹوز کارن شربت) ہیند استعمال کم کرن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt; دودھک مصنوعات، وٹامن سی، کافی تہٕ چیری کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ گاؤٹ کہ حمل رکاونہٕ منٛز مدد ملتھ، یتھ کٔنۍ وزن کم گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2014rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bitik|first=B|last2=Öztürk|first2=MA|title=An old disease with new insights: Update on diagnosis and treatment of gout|journal=European Journal of Rheumatology|date=June 2014|volume=1|issue=2|pages=72–77|pmid=27708879|doi=10.5152/eurjrheumatol.2014.021|pmc=5042282}}&lt;/ref&gt; گاؤٹ ہیٚکہ آکسیجنٕچ کٔمی وٲلۍ سیلن منٛز پیورینز جٲری کرنہٕ کہ ذٔریع سلیپ اپنیا باپتھ ثانوی ٲستھ۔ ایپنیاک علاج ہیٛکہٕ حملن ہنٛد واقعہٕ کم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16171252&quot;&gt;{{Cite journal|pmc=2654686|year=2009|last=Abrams|first=B|title=Sleep Apnea as a Cause of Gout Flares|journal=The Medscape Journal of Medicine|volume=11|issue=1|pages=3|pmid=19295924}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===
2024 تام چھ ایلوپورینول عام طور پٲنٹھ تجویز کردہ روک تھامک علاج اگر دواہ چھ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=FitzGerald|first=John D.|last2=Dalbeth|first2=Nicola|last3=Mikuls|first3=Ted|last4=Brignardello‐Petersen|first4=Romina|last5=Guyatt|first5=Gordon|last6=Abeles|first6=Aryeh M.|last7=Gelber|first7=Allan C.|last8=Harrold|first8=Leslie R.|last9=Khanna|first9=Dinesh|last10=King|first10=Charles|last11=Levy|first11=Gerald|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|title=2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout|date=11 May 2020|volume=72|issue=6|pages=879–895|doi=10.1002/art.41247|pmid=32390306|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt; یہٕ چھ اکثر گوڑنکس تریی پیٹھ شیٚن رؠتن تام NSAID یا کولچیسین سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ یوان تہٕ یم ہیٚکہ اکی وقتہٕ شروع کرنہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ton|first=Joey|title=#262 Who let the Gout Out? Targeting Uric Acid Levels in Treating Gout|url=https://cfpclearn.ca/tfp262/|website=CFPCLearn|access-date=15 June 2023|date=19 May 2020|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328124959/https://cfpclearn.ca/tfp262/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; اگرچہ تٲریخی طور اوس نہٕ گاؤٹ کہ شدید حملس دوران ایلوپورینول شروع کرنچ سفارش کرنہٕ آمژٕ، مگر یہٕ عمل چھ قابل قبول نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rob2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Robinson|first=PC|last2=Stamp|first2=LK|title=The management of gout: Much has changed|journal=Australian Family Physician|date=May 2016|volume=45|issue=5|pages=299–302|pmid=27166465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; طویل مدتی تھراپی چھ عام طور پٲنٹھ محفوظ تہٕ اصل پٲنٹھ برداشت یوان کرنہٕ، تہٕ یہ چھ تمن لوکن منٛز استعمال یوان کرنہٕ یمن گرڈن ہیند مسلہٕ چھ یا یوریٹ سٹون چھ، حالانکہ افرادن ہنٛز اکھ لۄکٹ تعداد منٛز چھ ہائپرسینسیٹیویٹی آسان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ہایپرسنسیٹیویٹی چھےٚ عام طور صرف تمن منٛز آسان یم ایچ ایل اے-بی * 5801 پوزیٹیو چھ آسان، یۄس اکثر ایشیا یا افریقہٕ کیٚن لکن منٛز چھےٚ آسان۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt;

طویل مدتی دواہ چھنہٕ تتھ وقتس تام تجویز یوان کرنہٕ یوٚتام کٲنٛسہ نفرس گاؤٹٕکۍ زٕ حملہٕ آسہٕ، یوٚتام نہٕ تباہ کن جوڑن ہٕنٛز تبدیلی، ٹوفی، یا یوراٹے نیفروپیتھی موجود آسہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;German09&quot; /&gt; یہ چھنہٕ اتھ وقتس تام ز دوا چھ قۭمت مؤثر۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;

اگرچہ یہ تجویز چھ یوان کرنہٕ ز یوریٹ کم کرن وألن اقداماتن پزٕ اتھ وقتس تام بڑھاونہٕ یوٚتام سیرم یورک ایسڈچ سطح 300-360 μmol/l (′ID1] mg/dl′) کھوتہٕ کم آسہٕ، لوکن ایلوپورینولک معیاری ڈوزس پیٹھ تھونہٕ کہ بجائے چھ اتھ مشقچ تائید کرنہٕ خاطرٕ کم ثبوت موجود۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ruoff|first=G|last2=Edwards|first2=NL|title=Overview of Serum Uric Acid Treatment Targets in Gout: Why Less Than 6 mg/dL?|journal=Postgraduate Medicine|date=September 2016|volume=128|issue=7|pages=706–15|pmid=27558643|doi=10.1080/00325481.2016.1221732|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=Amir|last2=Harris|first2=Russell P.|last3=Forciea|first3=Mary Ann|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=1 November 2016|volume=166|issue=1|pages=58–68|doi=10.7326/M16-0570|pmid=27802508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;اگر یم دوا حملس وقتہٕ دائمی استعمالس منٛز چھ، تیلہٕ چھ تجویز یوان کرنہٕ ز تم گژھن جٲری تھونہٕ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہنٛز سطح چھ نہٕ 6.5 mg/dl کھوتہٕ کم ہکان کٔرتھ ییلہ زن کہ حمل چھ جٲری، چھ ریفریکٹری گاؤٹٕچ نشاندہی کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ali|first=S|last2=Lally, EV|title=Treatment failure gout|journal=Medicine and Health, Rhode Island|date=November 2009|volume=92|issue=11|pages=369–71|pmid=19999896}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

بیٚیہ ایٚپیسوڈن رکاونہٕ خٲطرٕ ہیٚکہ کنہ ساتہٕ واریاہ بیٚین دواہن پیٚٹھ تہ غور کرنہٕ یتھ، یمن منٛز پروبنیسیڈ فیبٗکسسٹیٹ، بینزبروومرون شٲمل چھ۔&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=22 October 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–2052|pmid=27112094|doi=10.1016/s0140-6736(16)00346-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kydd|first=Alison SR|last2=Seth|first2=Rakhi|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Edwards|first4=Christopher J|last5=Bombardier|first5=Claire|date=2014-11-14|title=Uricosuric medications for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD010457|doi=10.1002/14651858.cd010457.pub2|pmid=25392987|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; فبکسسٹیٹ چھ صرف تمن لوکن منٛز تجویز یوان کرنہٕ یم ایلوپورینول برداشت ہیٛکن نہٕ کرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|website=www.nice.org.uk|access-date=28 March 2017|date=17 December 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195736/https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt; ایلوپورینول کس مقابلس منٛز چھ فیبکسوسٹیٹس سۭتۍ زیادٕ موتک خدشات۔&lt;ref name=&quot;FDA2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Safety and Availability – FDA adds Boxed Warning for increased risk of death with gout medicine Uloric (febuxostat)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|website=FDA|access-date=26 February 2019|language=en|date=21 February 2019|archive-date=23 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423022609/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ ہیٚکہ ابتدائی علاجس دوران گاؤٹ کہ پھلنٕچ شرح تہ بڑٲوتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tayar|first=Jean H|last2=Lopez-Olivo|first2=Maria Angeles|last3=Suarez-Almazor|first3=Maria E|date=2012-11-14|title=Febuxostat for treating chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|pages=CD008653|doi=10.1002/14651858.cd008653.pub2|pmid=23152264|pmc=4058893|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; تاہم، چھ امکۍ عارضی ثبوت موجود ز فیبکسوسٹیٹ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ زیادٕ یوریٹچ سطح کم کرتھ ہکان۔&lt;ref name=&quot;Coch2014Feb&quot;&gt;{{Cite journal|last=Seth|first=Rakhi|last2=Kydd|first2=Alison SR|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Bombardier|first4=Claire|last5=Edwards|first5=Christopher J|date=2014-10-14|title=Allopurinol for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=10|pages=CD006077|doi=10.1002/14651858.cd006077.pub3|pmid=25314636|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

یہٕ چھ بسان ز پروبینسیڈ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ کم موثر تہٕ چھ اکھ سیکنڈ لائن ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; اگر یورک ایسڈک کم اخراج موجود چھ (24 گھنٹہٕ پیشاب یورک ایسڑ 800 ملی گرام کھوتہٕ کم چھ) تیلہٕ ہیکو پروبینسیڈک استعمال کرتھ۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elizabeth D Agabegi|last2=Agabegi, Steven S.|title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series)|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Hagerstwon, MD|year=2008|page=251|isbn=978-0-7817-7153-5|url=https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426192056/https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;تاہم، اگر کٲنٛسہ شخصس گرڈن منٛز پتھری ہٕنٛز ہسٹری آسہ، تیٚلہ چھنہٕ یہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot; /&gt; پیگلوٹیکیس چھ تمن 3% لوکن خٲطرٕ اکھ اختیار یم باقی ادویات سۭتۍ چھ عدم برداشت تھاوان۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|title=FDA approves new drug for gout|website=FDA|date=September 14, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917103100/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|archive-date=September 17, 2010}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ترٛیٚیم لٲنہ ہنٛد ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; پیگلوٹیسیس چھ پریتھ دۄیہ ہفتہٕ انٹراوینس انفیوژن کس طورس پیٹھ دنہٕ یوان، تہٕ چھ یورک ایسڈٕچ سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sundy JS, Baraf HS, Yood RA, Edwards NL, Gutierrez-Urena SR, Treadwell EL, Vázquez-Mellado J, White WB, Lipsky PE, Horowitz Z, Huang W, Maroli AN, Waltrip RW, Hamburger SA, Becker MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=Aug 17, 2011|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; پیگلوٹیکیس چھ ٹوفی کم کرنس منٛز مفید مگر اتھ منٛز چھ مضر اثراتچ شرح زیادٕ تہٕ واریہ لوکھ چھ اتھ خلاف مزاحمت کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sriranganathan|first=MK|last2=Vinik|first2=O|last3=Bombardier|first3=C|last4=Edwards|first4=CJ|title=Interventions for tophi in gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 20, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010069|pmid=25330136|doi=10.1002/14651858.CD010069.pub2}}&lt;/ref&gt; ممکنہ ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن منٛز سٹون، انیمیا تہٕ جوڑن ہنٛز دگ شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anderson|first=Amy|last2=Singh|first2=Jasvinder A|date=2010-03-17|title=Pegloticase for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=3|pages=CD008335|doi=10.1002/14651858.cd008335.pub2|pmid=20238366|pmc=6599816|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; 2016 منٛز آو یہٕ یورپی بازرس منٛز واپس ننہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Krystexxa|url=http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/human/medicines/002208/human_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|website=www.ema.europa.eu|access-date=28 March 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328200116/http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages%2Fmedicines%2Fhuman%2Fmedicines%2F002208%2Fhuman_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pres2017&quot;&gt;{{Cite journal|title=Pegloticase: withdrawal of its EU marketing authorisation is welcome|journal=Prescrire International|date=March 2017|volume=26|issue=180|page=71}}&lt;/ref&gt;

Lesinurad چھ گرڈن منٛز یورک ایسڈ کس جذبس روکتھ خونک یورک ایسڈن ہنٛز سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|publisher=Drugs.com|access-date=14 October 2018|date=1 January 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002816/https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ آو ریاستہائے متحدس منٛز ایلوپورینولس سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ خاطرٕ منظور کرنہٕ، یمن منٛز تم أس نہٕ پنن یورک ایسڈچ سطحک اہداف تام واتنس قٲبل۔&lt;ref name=&quot;zurampic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Trial Snapshot: Zurampic|url=https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|publisher=US Food and Drug Administration|access-date=14 October 2018|date=22 December 2015|archive-date=8 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208044044/https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن ہنٛد مسائل تہٕ گرڈن ہنٛگردٕ سٹون شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EMA2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.ema.europa.eu/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|publisher=European Medicines Agency|access-date=14 October 2018|date=18 February 2016|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094215/https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== علاج۔ ==
علاجک ابتدٲئی مقصد چھ شدید حملٕچ علامتہٕ حل کرٕنۍ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Zhang W, Doherty M, Bardin T, etal|title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT)|journal=Ann. Rheum. Dis.|volume=65|issue=10|pages=1312–24|date=October 2006|pmid=16707532|pmc=1798308|doi=10.1136/ard.2006.055269}}&lt;/ref&gt; یژھ دواہٕ یم سیرم یورک ایسڈٕچ سطح کم چھ کران تمن سۭتۍ ہیکو بار بار حملن روکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot; /&gt; عارضی ثبوت چھ دگ کم کرنہٕ خٲطرٕ دۄہدش 20 پیٹھہٕ 30 منٹن تام شینہٕ لگاونٕچ حمایت کران۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=JH|last2=Sriranganathan|first2=MK|last3=Edwards|first3=CJ|last4=Buchbinder|first4=R|title=Lifestyle interventions for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=4 November 2013|volume=11|issue=11|pages=CD010519|pmid=24186771|doi=10.1002/14651858.CD010519.pub2}}&lt;/ref&gt; شدید علاجک متبادلن منٛز چھ نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش دوا (NSAIDs) کولچیسائن تہٕ سٹیرائڈز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ییلہ زن کہ سٹیرایڈز تہٕ NSAIDs چھ یکساں طورس پیٹھ کٲم کران، سٹیرایڈس ہیکن محفوظ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Billy|first=CA|last2=Lim|first2=RT|last3=Ruospo|first3=M|last4=Palmer|first4=SC|last5=Strippoli|first5=GFM|title=Corticosteroid or Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs for the Treatment of Acute Gout: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials|journal=The Journal of Rheumatology|volume=45|issue=1|pages=128–136|date=1 August 2017|doi=10.3899/jrheum.170137|pmid=28765243|url=http://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|access-date=7 June 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807040103/https://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بچاوٕ باپت انتخابن منز چھ ایلوپورینول فبکسسٹاٹ تہٕ پروبنیسیڈ شٲمل۔ یورک ایسڈٕچ سطح کم کرنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ یہ بیمٲر ٹھیک گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; متعلقہ صحت کین مسٲئلن ہنٛد علاج تہ چھ اہم۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; طرز زندگی ہند مداخلت ہند ناقص مطالعہ چھ کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot; /&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا غذائی سپلیمنٹن چھ گوٹھک شکار لوکن پیٹھ اثر آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Andrés|first=M|last2=Sivera|first2=F|last3=Falzon|first3=L|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Dietary supplements for chronic gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 7, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010156|pmid=25287939|doi=10.1002/14651858.CD010156.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== NSAIDs چھ ===
این ایس اے آیی ڈی چھ گوٹھک عام گۄڈنیوک علاج۔ کنٛہہ تہٕ مخصوص ایجنٹ چھ نہٕ نمایاں طورس پیٹھ کم یا زیادٕہ موثر کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; بہتری ہیکہ ژۄن گھنٹن منز ۄچھتھ تہٕ علاج چھ ایکہ پیٹھہٕ دۄن ہفتن تام تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; یم چھنہٕ تمن لوکن خٲطرٕ تجویز کرنہٕ یوان یمن صحتک باقی مسائل چھ، یتھ کٔنۍ معدے خون خون بہنہٕ، گردٕ فیل گژھن، یا دلٕچ ناکٲمی۔&lt;ref name=&quot;JFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Winzenberg T, Buchbinder R|title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient|journal=J Fam Pract|volume=58|issue=7|pages=E1–4|year=2009|pmid=19607767}}&lt;/ref&gt; اگرچہ انڈوماتاسن چھ تٲریخی طور ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام پانٹھ استعمال گژھن وول NSAID، مگر اکھ متبادل، یتھکن ibuprofen، اعلی تاثیرچ عدم موجودگی منٛز امک بہتر ضمنی اثر پروفائل کہ وجہ سۭتۍ ہیکہٕ ترجیح دینہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot; /&gt; یمن لوکن NSAIDs سۭتۍ گیسٹرک ضمنی اثراتک خطرٕ چھ، یمن خٲطرٕ چھ اکھ اضٲفی پروٹون پمپ انفیکٹر دنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cronstein|first=BN|last2=Terkeltaub|first2=R|title=The inflammatory process of gout and its treatment|journal=Arthritis Research &amp; Therapy|date=2006|volume=8 Suppl 1|pages=S3|pmid=16820042|doi=10.1186/ar1908|pmc=3226108}}&lt;/ref&gt; کیانٛہہ شواہد چھ موجود ز COX-2 انفیکٹرز ہیکن کم ضمنی اثراتس سٕتۍ شدید گاؤٹ اٹیک خٲطرٕہ کٲم کرتھ تہٕ غٲر منتخب NSAIDs تہٕ ہیکہ گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Landewé|first3=RB|title=Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for treatment of acute gout|journal=JAMA|date=9 June 2015|volume=313|issue=22|pages=2276–7|pmid=26057289|doi=10.1001/jama.2015.1881}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=16 September 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== کولچیسائن ===

=== سٹیرایڈ۔ ===
گلوکوکورٹیکوڈس چھ NSAIDs ہییہٕ مؤثر لبنہٕ آمت تہٕ اگر NSAIDS خاطرٕ تضادات موجود چھ تیلہٕ ہکو استعمال کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid17276548&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH|title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=49|issue=5|pages=670–7|year=2007|pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014|pmc=7115288|url=http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|access-date=2019-09-08|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020143558/http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 16, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wechalekar|first=Mihir D|last2=Vinik|first2=Ophir|last3=Schlesinger|first3=Naomi|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-04-30|title=Intra-articular glucocorticoids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD009920|doi=10.1002/14651858.cd009920.pub2|pmid=23633379|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; یم چھ جوڑن منٛز انجیکشن لگاونہٕ سۭتۍ تہٕ بہتری ہنٛد بٲعث بنان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; تاہم، جوڑن ہنٛد انفیکشن گژھہٕ خارج کرنہٕ ین تکیاز سٹیرائڈز چھ یہٕ حالت خراب کران۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; کانٛہہ تہ قلیل مدتی منفی اثر آو نہٕ ؤننہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Janssens|first=Hein J|last2=Lucassen|first2=Peter LBJ|last3=Van de Laar|first3=Floris A|last4=Janssen|first4=Matthijs|last5=Van de Lisdonk|first5=Eloy H|date=2008-04-23|title=Systemic corticosteroids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD005521|doi=10.1002/14651858.cd005521.pub2|pmid=18425920|issn=1465-1858|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/70896/1/70896.pdf|access-date=2019-09-24|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094218/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/70896/70896.pdf;jsessionid=1FC701B94528B3F6C1BBA1E193546020?sequence=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== باقٕی ===
انٹرلیوکن-1 انفیکٹرز، یتھ کٔنۍ زن کینیکناماب، دگہ سۭتۍ راحت تہٕ جوڑن ہنٛز سوجن کم کرنہٕ خاطرٕ اعتدال پسند تاثیر ظٲہر کٔر، مگر اتھ منٛز چھ کمرٕچ دگ، سردرد تہٕ بلڈ پریشرس منٛز اضافہٕ ہوۍ منفی واقعاتن ہنٛد خطرٕ بھڑمت۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=25177840|year=2014|last=Sivera|first=F|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=9|pages=CD009993|last2=Wechalekar|first2=M. D|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; تاہم، تم ہیکن NSAIDS کہ معمول کہ ڈوزن کھوتہٕ کم کٲم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt; امہ طبقہٕ کہ دواہن ہنز زیادٕ قۭمت ہیکہ گوٹھ کہ علاج خٲطرٕہ تہند استعمالٕچ حوصلہ شکنی تہ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt;

== پیشین گوئی ==
علاجہٕ ورٲیہ چھ گٹھیاک شدید حملہٕ عام طور پانژن پیٹھہٕ ستن دۄہن منٛز حل گژھان۔ تاہم،&lt;unk&gt; 60%&lt;unk&gt; لوکن چھ اکہ ؤرۍ یس اندر دیم حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;گوٹھ وٲلۍ چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس۔]] میلیٹس، میٹابولک سنڈروم تہٕ گردٕ تہٕ دل کہ بیمارن ہند خطرٕ بڑان تہٕ اتھٲی پٲٹھۍ چھ موتک خطرٕ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kim SY, De Vera MA, Choi HK|title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol.|volume=26|issue=5 Suppl 51|pages=S115–9|year=2008|pmid=19026153}}&lt;/ref&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا یوریٹس کم کرن وٲل دواہ چھ قلبی بیماری ہنٛد خطرٕ متٲثر کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zhang|first=T|last2=Pope|first2=JE|title=Cardiovascular effects of urate-lowering therapies in patients with chronic gout: a systematic review and meta-analysis|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=1144–1153|date=30 March 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex065|pmid=28379501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; یہٕ ہیکہ جزوی طورس پیٹھ انسولین کہ مزاحمت تہٕ موٹاپتس سٕتۍ وابستگی کہ وجہ سٕتۍ ٲستۍ، مگر کیانٛہہ بڑن وٲل خطرٕ چھ آزاد نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot; /&gt;

علاجہٕ ورٲیہ، شدید گاؤٹٕچ اقساط ہیکہ دشویی گٹھیاہس منز تبدیل گژھتھ یتھ منز جوڑن ہنز سطح تباہ گژھن، جوڑن ہنز خرابین، تہٕ بے درد ٹوفی ہیکہ ٲستۍ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یم ٹوفی چھ تمن منٛز&lt;unk&gt; 30%&lt;unk&gt; آسان یمن ہنٛد علاج چھ نہٕ پانژن ورین خٲطرٕ یوان کرنہٕ، اکثر کان کس ہیلکس منٛز، اویلیکرانون عملس دوران، یا اچیلز ٹینڈنز پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;جارحانہ علاج سۭتۍ ہیکن تم پھلتھ۔ گرڈن ہند سٹون تہ چھ اکثر گاؤٹ پیچیدٕ بناوان، یم 10 پیٹھہٕ 40% لوکن درمیان چھ متٲثر کران تہٕ چھ پیشابک پی ایچ کم آسنہٕ کہ وجہ سٕتۍ گژھان یوس یورک ایسڈ کہ بارس فروغ دوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; گرڈن ہٕنٛزن دائمی خرابین ہٕنٛزٕ باقی شکلہٕ ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Case_30-top.jpg|link=File:Case_30-top.jpg|Gouty tophi presenting as nodules on the finger and helix of the ear
فَیِل:ChronicGout.jpg|link=File:ChronicGout.jpg|Tophus of the knee
فَیِل:Case_30-bottom.jpg|link=File:Case_30-bottom.jpg|Tophi on the toe and ankle
فَیِل:Tophigout.JPG|link=File:Tophigout.JPG|Gout complicated by ruptured tophi, the exudate of which tested positive for uric acid crystals
&lt;/gallery&gt;

== ایپیڈیمولوجی ==
گاؤٹ چھ مغربی آبٲدی ہنٛز تقریبن 1-2% پننہٕ زندگی کس کنہٕ موڑس پیٹھ متٲثر کران تہٕ چھ زیادٕ عام گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; 2013 ہس منز گٲی تقریبا 5.8 ملین افراد متاثر۔&lt;ref name=&quot;GBD2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=Global Burden of Disease Study 2013|first=Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 301 acute and chronic diseases and injuries in 188 countries, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|date=22 August 2015|volume=386|issue=9995|pages=743–800|pmid=26063472|doi=10.1016/s0140-6736(15)60692-4|pmc=4561509}}&lt;/ref&gt; 1990 تہٕ 2010 ہس درمیان گٹھیاتن ہند شرح گٲی تقریبا دۄگنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز یہ اضافہٕ چھ متوقع عمر منٛز اضافہٕ، خوراکس منٛز تبدیلیہٕ تہٕ گاؤٹ سۭتۍ وابستہٕ بیمارن منٛز اضافہٕ کہ وجہ سۭتۍ، یتھ کٔنۍ میٹابولک سنڈروم تہٕ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]]&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; گٹھیا کہ شرحن متٲثر کرن والیٚن عواملن منٛز چھ وٲنٛسہ، نسل تہٕ ؤریک موسم شٲمل۔ مردن منٛز چھ 30 کھوتہٕ زیادٕ تہٕ زنانن منٛز زندٕ پٲدائشن سالانہٕ تعٲداد (عام طور پٲنٹھ عمر 30-20، 20-20 وغیرہ) &lt;ref name=&quot;JFP09&quot; /&gt;

ریاستہائے متحدس منٛز، افریقی نسل کین مردن منٛز چھ گوٹھک امکان یورپی نسل کین مردن ہنٛدس مقابلس منٛز دۄگنہٕ کھوتہٕ زیادٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Rheumatology Therapeutics Medical Center|title=What Are the Risk Factors for Gout?|url=http://www.arthritisconsult.com/gout.html#risk|access-date=2007-01-26|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070325104830/http://www.arthritisconsult.com/gout.html#risk|archive-date=2007-03-25}}&lt;/ref&gt; پیسیفک جزیرٕ کین تہٕ ماورین منٛز چھ شرح زیادٕ، مگر یہ بیمار چھ آسٹریلیا کین مقٲمی باشندن منٛز نایاب، امہ باوجود ز پتہٕ کس گروپس منٛز چھ یورک ایسڈ سیرمچ اوسط زیادٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid10225809&quot;&gt;{{Cite journal|last=Roberts-Thomson|first=R. A|last2=Roberts-Thomson|first2=P J|title=Rheumatic disease and the Australian Aborigine|journal=Annals of the Rheumatic Diseases|date=1 May 1999|volume=58|issue=5|pages=266–270|doi=10.1136/ard.58.5.266|pmid=10225809|pmc=1752880}}&lt;/ref&gt; یہٕ چھ چین، پولینیشیا تہٕ شہری سب صحارا افریقہس منٛز عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; کینٛہہ مطالعاتن منٛز چھ لبنہٕ آمت ز گٹھیا ہٕک حملہٕ چھ بہارس منٛز زیادٕ کثرت سان گژھان۔ ایمٕچ وجہ چھ خوراک، شرابٕچ کھپت، جسمٲنی سرگرمی تہٕ درجہ حرارتس منز موسمی تبدیلیہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Fam AG|title=What is new about crystals other than monosodium urate?|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=12|issue=3|pages=228–34|date=May 2000|pmid=10803754|doi=10.1097/00002281-200005000-00013|url=}}&lt;/ref&gt;

== تٲریخہ ==
[[فَیِل:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg|alt=A man wearing a long, curly wig and a full robe is sitting, looking out. His left arm rests on a small table, with his left hand holding a box. Behind him is a globe.|thumb|انٹونی وین لیوینہوکن کٔر 1679 منٛز یورک ایسڈ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pillinger|first=MH|last2=Rosenthal P|last3=Abeles AM|title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment|journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases|volume=65|issue=3|pages=215–221|year=2007|url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|pmid=17922673|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216114246/http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|archive-date=2008-12-16}}&lt;/ref&gt;]]
اصطلاح &quot;1&quot; گاؤٹ &quot;2&quot; اوس گۄڈنچہ لٹہ 1200 عیسوی آس پاس بوکنگ کس رینڈولفس استعمال کوٚرمت۔ یہٕ چھ لاطینی لفظ گٹا پیٹھہٕ ماخوذ، یمیوک مطلب چھ &quot;1&quot; بوند &quot;2&quot; (مائعک۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; آکسفورڈ انگلش ڈکشنری مطٲبق، یہٕ چھ مزاح تہٕ &quot;جوڑن اندر تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ خونٕ سۭتۍ بیمار موادک 'گرنک' تصور سۭتۍ ماخوذ۔&quot;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://www.oed.com/view/Entry/80290|title=gout, n.1|website=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989|access-date=18 September 2011|archive-date=8 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508070657/https://www.oed.com/start;jsessionid=F7E81FB8C2DA5A2C4521515FB61B4533?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F80290|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

گاؤٹ چھ قدیم زمانہٕ پیٚٹھٕ زاننہٕ یوان۔ تٲریخی طور، اتھ اوس &quot;بیمارن ہنٛد بادشاہ تہٕ بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر لوکن ہنٛز بیماری&quot; وننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|title=The Disease Of Kings - Forbes.com|website=Forbes|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901100910/https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|archive-date=2017-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot; /&gt; بؠمارٕچ گۄڑنچ دستاویز چھ مصرٕ پؠٹھٕ 2,600 قبل مسیح منٛز بجہ أنٛگوٚٹہ ہنٛد گٹھیا ہٕنٛز وضاحت منٛز۔ یونانی طبیب ہپپوکریٹس کوٚر 400 قبل مسیحس قریب پننہٕ ''افوریزم'' منٛز اتھ پیٹھ تبصرٕ، خواجہ سراہن تہٕ پری مینوپاسل زنانن منٛز امچ عدم موجودگی ہنٛد ذکر کران۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates|access-date=July 27, 2010|website=MIT|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707154253/http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|archive-date=July 7, 2010}}&lt;/ref&gt; آولس کارنیلیس سیلسسن (30 AD) کوٚر شرابس سۭتۍ تعلق بیان، پتہٕ زنانن منٛز گوڑنک آغاز تہٕ گرڈن سۭتۍ وابستہٕ مسائل:&lt;blockquote&gt;بیٚیہ اکہ لٹہ چھ موٹ پیشاب، یتھ تلچھٹ سفید چھ، یہ چھ ظٲہر کران ز دگ تہٕ بیمٲر چھ جوڑن یا وسرا کس علاقس منٛز رٹنہٕ یوان۔ اتھہ تہٕ زنٛگن منٛز چھ جوڑن ہنٛز دقتہٕ واریاہ زیادٕ تہٕ لگاتار آسان، یتھ کٔنہ زن پوڈگرا تہٕ چیراگرا کین معاملن منٛز گژھان چھ۔ یم چھ شاذ و نادر ہی کنہہ زنانہٕ، یا زنانہٕ سۭتۍ ہم آہنگی برونٹھ خواجہ سراہن یا لڑکن پیٹھ حملہٕ کران سوائے تمن لوکن ہنٛد یمن منٛز ماہواری دباونہٕ چھ آمت۔ کینژن لوکو چھ شراب، مینڈ تہٕ وینیری نش پرہیز کرتھ زندگی بھرچ حفاظت حٲصل کرمژ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html|title=On Medicine|last=A. Cornelius Celsus|at=Book IV|website=University of Chicago|access-date=2009-01-30|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630175139/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4%2A.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;1683 منٛز، تھامس سڈنی اکھ انگریز طبیب، کور صبحٕ جلدی امک واقعہٕ تہٕ بوڑٕ مردن خاطرٕ امک رجحان بیان۔&lt;blockquote&gt;گوٹھۍ ہنٛد مریض چھ عام طور پٲٹھۍ یا تہ بوڑٕ مرد یا مرد آسان یمو جوانس منٛز پنن پان یتھ کٔنۍ ژھنتھ چھ ز تم چھ قبل از وقت بوڑٕ ووتمت-یتھۍ خراب عادتن منٛز چھ نہٕ وقتہٕ برونٹھ تہٕ حد کھوتہٕ زیادٕ وینیری منٛز ملوث گژھن تہٕ یتھ کٔنۍ تھکن وٲل جذبات کھوتہٕ زیادٕ عام۔ شکار چھ بسترس پؠٹھ گژھان تہٕ صحت سان سوان۔ صبحٲچہ لگ بگ دۄیہ بجہ چھ سہ ٹانگس منٛز شدید دگہٕ سۭتۍ جگاوان۔ دگ چھ اکہ جایہ کھسنہٕ ہوۍ تہٕ توتہٕ چھ کینٛہہ حصن منٛز یہ محسوس گژھان ز یمن پؠٹھ چھ ٹھنڈک آب ترٛاومت۔ پتہٕ چھ ژھران تہٕ ژھران تہ لو٘کٗٹ بخار۔ رات چھ اذیتس، بے خوابی، متٲثر شدٕ حصہٕ موڑنس تہٕ حالتس منٛز مسلسل تبدیلی سۭتۍ گزارنہٕ یوان-جسمچ ٹاسنگ چھ تیوٗت مسلسل آسان ییتہٕ تشددک شکار جوڑن ہنٛز دگ تہٕ ییتہٕ فٹ چھ گژھان تیتی چھ بدتر گژھان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|title=Gout – The Affliction of Kings|website=h2g2|publisher=BBC|date=December 23, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911065930/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|archive-date=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ڈچ سائنسدان انتونی وان لیووینہوکن کٔر ساروی کھوتہٕ گوڈٕ 1679 منٛز یوریٹ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; 1848 منٛز، کوٚر انگریز معالج الفریڈ بیرنگ گاروڈن خونس منٛز اضٲفی یورک ایسڈٕچ شناخت گوٹھک وجہ کس طورس پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;pmid11600751&quot;&gt;{{Cite journal|last=Storey GD|title=Alfred Baring Garrod (1819–1907)|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=40|issue=10|pages=1189–90|date=October 2001|pmid=11600751|doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== باقی جانور۔ ==
گٹھیا چھ زیادٕ تر باقی جانورن منٛز نایاب آسان تکیاز تمن چھ یوریکیس پٲدٕ کرنچ صلاحیت آسان، یس یورک ایسڈ پھٹاوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Animals01&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Agudelo CA, Wise CM|title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=13|issue=3|pages=234–9|year=2001|pmid=11333355|doi=10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}&lt;/ref&gt; انسانن تہٕ باقی عظیم بندر منٛز چھنہٕ یہٕ صلاحیت آسان۔ لہذا، گٹھیا چھ عام۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animals01&quot; /&gt; یوریکیس وٲلۍ باقی جانورن منٛز چھ گاڑٕ، امفیبیئن تہٕ زیٛادٕ تر غٲر پرائمیٹ میمل شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Choi2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi|first=HK|last2=Mount|first2=DB|last3=Reginato|first3=AM|last4=American College of|first4=Physicians|last5=American Physiological|first5=Society|title=Pathogenesis of gout|journal=Annals of Internal Medicine|date=4 October 2005|volume=143|issue=7|pages=499–516|pmid=16204163|doi=10.7326/0003-4819-143-7-200510040-00009}}&lt;/ref&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز ٹائرنوسورس ریکسک نمونہٕ یتھ &quot;سو&quot; چھ وننہٕ یوان چھ گوٹھک شکار۔&lt;ref name=&quot;Rothschild&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rothschild|first=BM|last2=Tanke D|last3=Carpenter K|title=Tyrannosaurs suffered from gout|journal=Nature|volume=387|issue=6631|page=357|year=1997|doi=10.1038/387357a0|pmid=9163417|bibcode=1997Natur.387..357R}}&lt;/ref&gt;

== تحقیق ==
گاؤٹ کہ علاج خٲطرٕہ چھ واریاہ نٲئ ادویات زیر مطالعہ، یمن منز اناکنرا کینیکناماب، تہٕ رالونیسیپٹ شٲمل چھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon|journal=Journal of Musculoskeletal Medicine|date=March 8, 2010|last=Abeles, A. M.|last2=Pillinger, M. H.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=May 20, 2010|access-date=April 23, 2010}}&lt;/ref&gt; کینیکنامابک نتیجہٕ ہکن سٹیرایڈک کم ڈوزٕ کھوتہٕ بہتر نتائج أستھ، مگر امیک خرچ چھ پانژ ساس گنا زیادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sivera|first=F|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 1, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD009993|pmid=25177840|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; اکھ ریکومبیننٹ یوریکیس انزائم (راسبریکیز) چھ دستیاب مگر [[رٲچھر|امیون۔]] استعمال چھ محدود، تکیاز یہٕ چھ مدافعتی ردعملس متحرک کران۔ کم اینٹیجینک ورژن چھ ترقی منٛز۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

== حوالہ جات ==
{{حَوالہٕ}}

== بیرونی لنکس ==
{{Medical resources|Curlie=Health/Conditions_and_Diseases/Musculoskeletal_Disorders/Arthritis/Gout/|DiseasesDB=29031|ICD10={{ICD10|M|10||m|05}}|ICD9={{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}|ICDO=|OMIM=138900|OMIM_mult={{OMIM2|300323}}|MedlinePlus=000422|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=221|eMedicine_mult={{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}} {{eMedicine2|radio|313}}|MeshID=D006073|RP=gout|WO=gout}}{{Commons category|Gout}}{{Offline|med}}

* {{cite EB1911|wstitle=Gout|volume=12|pages=289–291}}
* {{ویب حَوالہٕ|url=https://medlineplus.gov/gout.html|publisher=U.S. National Library of Medicine|website=MedlinePlus|title=Gout|access-date=2020-05-21|archive-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160705110839/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/gout.html|url-status=live}}
* [[wikidata:Q133087|ویکی ڈیٹا]]
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
&lt;nowiki&gt;
[[Category:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>k3v0r8e3efgkzhoext3u2kwze234u6c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گاوُٹ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30809</id>
    <revision>
      <id>141934</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:59:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1502239|Gout]] to:ks #mdwikicx</comment>
      <origin>141934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80702" sha1="q3vcoeo3owrm2j4mrtyylh4f5ji5m7z" xml:space="preserve">{{طِبی حالَتھ معلوٗمات ڈَبہٕ|name=Gout|synonym=Podagra|image=En.Wikipedia-VideoWiki-Gout.webm|image_size=|image_thumbtime=94|alt=Video summary leading with a small fierce creature with sharp teeth biting into a swollen foot at the base of the big toe.|caption=Video summary ([[Video:Gout|script]]). Leading with ''The Gout'' ([[James Gillray]], 1799) depicts the pain of the artist's gout as a [[demon]] or [[dragon]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brookhiser|first=Richard|title=Gentleman Revolutionary: Gouverneur Morris, the Rake Who Wrote the Constitution|date=2008|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439104088|page=212|url=https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501163529/https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Haslam|first=Fiona|title=From Hogarth to Rowlandson : medicine in art in eighteenth-century Britain|date=1996|publisher=Liverpool University Press|location=Liverpool|isbn=9780853236405|page=143|url=https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|edition=1. publ.|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513151127/https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|pronounce={{IPAc-en|ɡ|aʊ|t}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gout {{!}} Definition of Gout by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/gout |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=20 October 2019 |language=en |archive-date=19 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019015640/https://www.lexico.com/en/definition/gout |url-status=live }}&lt;/ref&gt;|specialty=|symptoms=[[Arthralgia|Joint pain]], [[joint effusion|swelling]], and [[erythema|redness]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;|complications=|onset=Older males,&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt; [[menopause|post-menopausal women]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;|duration=|types=|causes=[[Uric acid]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;|risks=Diet high in meat or beer, being [[overweight]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Be2016/&gt;|diagnosis=|differential=[[Septic arthritis|Joint infection]], [[rheumatoid arthritis]], [[pseudogout]], others&lt;ref name=&quot;Neogi2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Neogi |first1=T |title=Gout |journal=Annals of Internal Medicine |date=July 2016 |volume=165 |issue=1 |pages=ITC1-16 |doi=10.7326/AITC201607050 |pmid=27380294|type=Review}}&lt;/ref&gt;|prevention=Weight loss, [[vitamin C]], not drinking alcohol, [[allopurinol]]&lt;ref name=Lancet2010/&gt;|treatment=[[non-steroidal anti-inflammatory drug|NSAIDs]], [[glucocorticoid|steroids]], [[colchicine]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;&lt;ref name=Qa2017&gt;{{cite journal|last1=Qaseem|first1=A|last2=Harris|first2=RP|last3=Forciea|first3=MA|last4=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first4=Physicians.|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=58–68|pmid=27802508|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;|medication=|prognosis=|frequency=1–2% (developed world)&lt;ref name=Lancet2010/&gt;|deaths=}}

گاوُٹ چھ سوجن وٲلۍ آرتھرائٹس ہٕنٛز اکھ شکل ییٚمیکۍ خصوصیت چھِ ز سُہ چھ وزل، نرم، گرم تہٕ سوٚجمت جوڑن ہٕنٛدۍ بار بار حملہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=April 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–52|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=27112094|type=Review}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hui|first=M|last2=Carr|first2=A|last3=Cameron|first3=S|last4=Davenport|first4=G|last5=Doherty|first5=M|last6=Forrester|first6=H|last7=Jenkins|first7=W|last8=Jordan|first8=KM|last9=Mallen|first9=CD|last10=McDonald|first10=TM|last11=Nuki|first11=G|title=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=e1–e20|date=26 May 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=28549177|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ چھِ عام طور تیزی سان گژھان، 12 گھنٹن کھوتہٕ کم وقتس منٛز چھ زیٛادٕ کھوتہٕ زیٛادٕ شدتس تام واتان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Richette P, Bardin T|title=Gout|journal=Lancet|volume=375|issue=9711|pages=318–28|date=January 2010|pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7|url=}}&lt;/ref&gt; بجہ ٲنگٕر کِس بنیادس پیٹھ جوڑ چھ تَقریٖبَن نصف معاملن منٛز مُتٲثِر گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|volume=122|issue=2|pages=157–61|date=March 2010|pmid=20203467|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|url=}}&lt;/ref&gt; امہ کہ نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ ٹوفی، بۄکہٕ وچہٕ مَنٛز کٔنؠ، یا  نۄقصان واتتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

یہ چھ خونس منٛز یورک ایسڈک مسلسل بڑنک وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یہٕ چھ خوراک، صحت کین باقی مسائلن تہٕ جینیٲتی عوامل کہ امتزاج سۭتۍ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt; اعلی سطحن پیٹھ چھ یورک ایسڈ کرسٹل گژھان تہٕ کرسٹل جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ [[ٹِشوٗ|ٹشو]] منٛز جمع گژھان، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز گاؤٹ چھ حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہ چھ عام طور تمن لوکن منٛز گژھان یم باقٲعدگی سان گوشت یا سمندری غذا کھان چھ، بیئر چھ پیان، یا چھ زیادٕ وزنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Be2016&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27452679|year=2016|last=Beyl Jr|first=R. N.|title=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=11|pages=1153–1158|last2=Hughes|first2=L|last3=Morgan|first3=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}&lt;/ref&gt; تشخیصچ تصدیق ہکو جوڑٕ کس سیالس منٛز یا جوڑٕ نیبر ذخیرس منٛز کرسٹلچ موجودگی سۭتۍ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; حملس دوران ہیکہ خونس منز یورک ایسڈٕچ سطح نارمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش ادویات (NSAIDs) سٹیرائڈز، یا کولچیسائن سۭتۍ علاج چھ علامات بہتر بناوان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27802478|year=2017|last=Shekelle|first=P. G|title=Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline|journal=Annals of Internal Medicine|volume=166|issue=1|pages=37–51|last2=Newberry|first2=S. J|last3=Fitzgerald|first3=J. D|last4=Motala|first4=A|last5=O'Hanlon|first5=C. E|last6=Tariq|first6=A|last7=Okunogbe|first7=A|last8=Han|first8=D|last9=Shanman|first9=R|doi=10.7326/M16-0461|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ ییٚلہ شدید حملہٕ کم چھ گژھان، یورک ایسڈٕچ سطح ہیٚکہ طرز زندگی منٛز تبدیلین ہٕنٛد ذٔریع کم کرنہٕ یتھ تہٕ یمن منٛز اکثر حملہٕ چھ گژھان، یمن منٛز چھ ایلوپورینول یا پروبنیسیڈ طویل مدتی بچاو فراہم کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; [[وٹامن سی]] ننہٕ تہٕ کم چربی دار دودھک مصنوعاتن منٛز زیادٕ غذا کھؠن چھ بچاو ہکان کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Questions and Answers about Gout|url=http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Gout/|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=2 February 2016|date=June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115123309/http://www.niams.nih.gov/health_info/gout/|archive-date=15 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E|last2=Choi|first2=HK|title=Epidemiology of gout.|journal=Rheumatic Diseases Clinics of North America|date=May 2014|volume=40|issue=2|pages=155–75|doi=10.1016/j.rdc.2014.01.001|pmid=24703341|pmc=4119792}}&lt;/ref&gt;

گوٹھ چھ مغربی آبٲدی ہند تقریبا 1 پیٹھہٕ&lt;unk&gt; 2%&lt;unk&gt; تہنز زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;یہٕ چھ حالیہ دہائین منٛز زیادٕ عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہٕ چھ مانٛنہٕ یوان ز آبٲدی منٛز چھ خطرٕ بڑنک عوامل، یتھ کٔنۍ میٹابولک سنڈروم زیٹھ عمرچ توقع، تہٕ خوراکس منٛز تبدیلیہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; بوڑٕ مرد چھ زیادٕ عام طور پٲنٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گوٹھ اوس تٲریخی طور &quot;بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر انسانن ہنٛز بیماری&quot; کہ ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|title=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|website=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia|access-date=2009-05-01|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ چھ کم از کم [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] ہند زمانہٕ پیٹھہٕ تسلیم کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

== علامتہٕ تہٕ علامتہٕ ==
گاؤٹ ہیٚکہ واریاہن طریقن سۭتۍ ظٲہر گژھتھ، حالانٛکہ ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام چھ شدید سوزش ہنٛدۍ گٹھیاہن ہنٛد بار بار حملہٕ (اکھ وۄزٕ، نرم، گرم، سوٚجمت جوڑٕ) ۔ بڑٕ انگٕر ہنٛدس بنیادس پیٹھ میٹاٹرسل-فیلینجیل جوڑ چھ اکثر متٲثر گژھان، یس نصف معاملاتک سبب چھ بنان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی جوڑٕ، یتھ کٔنۍ ز ایڑٕ، گوٹھ، کلۍ تہٕ انگٕلۍ تہ ہؠکن متٲثر گژھتھ۔ جوڑن ہنز دگ چھ عام طور پٲٹھۍ راتھس منٛز شروع گژھان تہٕ شروع گژھنہٕ پتہٕ 24 گھنٹن منٛز چھ ساروی کھوتہٕ زیادٕ آسان۔ یہ چھ بنیٲدی طور پٲٹھۍ جسم کہ درجہ حرارت کم آسنہٕ کہ وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; باقی علامتہٕ ہیکن کم گژھتھ جوڑن ہنٛز دگس سۭتۍ، بشمول تھکاوٹ۔ تہٕ بخار۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot;&gt;{{Cite journal|last=Eggebeen AT|title=Gout: an update|journal=Am Fam Physician|volume=76|issue=6|pages=801–8|year=2007|pmid=17910294}}&lt;/ref&gt;

یورک ایسڈٕچ طویل مدتی بڑن واجنہ سطح (ہایپرورسیمیا) ہیکہ دیگر علاماتن ہند نتیجہٕ بنتھ، یتھ منز ٹوفی کہ ناوٕ سٕتۍ زاننہٕ ینہٕ وٲلۍ یورک ایسڑ کرسٹلٕک سخت، بے درد ذخیرٕہ شٲمل چھ۔ بڑس پیمانس پیٹھ چھ ٹوپھ ہڈی ہنٛد کٹاؤ کہ وجہ سۭتۍ دائمی گٹھیاک سبب بنتھ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Terkeltaub R|title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nature Reviews Rheumatology|volume=6|issue=1|pages=30–8|date=January 2010|pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|url=}}&lt;/ref&gt; یورک ایسڈٕچ بڑن واجیٚنۍ سطح ہؠکہ گردٕ۔ منٛز کرسٹل پھلنک بٲعث تہ بنتھ، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز کنٛنہ ہٕنٛز تشکیل تہٕ امہ پتہٕ یوراٹے نیفروپیتھی ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;German09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U|title=Gout—current diagnosis and treatment|journal=Dtsch Arztebl Int|volume=106|issue=34–35|pages=549–55|date=August 2009|pmid=19795010|pmc=2754667|doi=10.3238/arztebl.2009.0549}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Gout2018.jpg|link=File:Gout2018.jpg
File:Gout_(Dermatology_Atlas_14).jpg
فَیِل:Gout2010.JPG|link=File:Gout2010.JPG|alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|Gout presenting as slight redness in the metatarsal–phalangeal joint of the big toe
فَیِل:Podagra.jpg|link=File:Podagra.jpg|Gout of the left MP joint of the big toe
فَیِل:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|link=File:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|Drawing of gout
File:Gout_(Dermatology_Atlas_10).jpg
&lt;/gallery&gt;

== وجہ۔ ==
یورک ایسڈک کرسٹلائزیشن یس اکثر خونس منٛز نسبتا زیادٕ سطحس سۭتۍ وابستہٕ چھ، چھ گاؤٹٕچ بنیأدی وجہ۔ یہ ہیٚکہ غذا، جینیٲتی پیشین گوئی، یا یوراٹے۔ ایسڈ کہ نمک، یوریٹک غٲر اخراج کہ وجہ سۭتۍ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گردٕ کہ ذریعہ چھ یورک ایسڈک غأر اخراج تقریبن 90% کیسن منٛز ہائپر یوریسیمیاچ بنیأدی وجہ، ییلہٕ زن کہ 10% کھوتہٕ کم کیسن منٛز چھ زیادٕ پیداوارچ وجہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; ہایپروریسیمیاہس منز مبتلا تقریبا&lt;unk&gt; 10%&lt;unk&gt; افراد چھ پننہٕ زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ گوٹھٕچ نشوونما آسان۔&lt;ref name=&quot;pmid18327257&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vitart V, Rudan I, Hayward C, etal|title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|journal=Nat. Genet.|volume=40|issue=4|pages=437–42|date=April 2008|pmid=18327257|doi=10.1038/ng.106|url=}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFVitartRudanHayward2008&quot;&gt;Vitart V, Rudan I, Hayward C, et&amp;nbsp;al. (April 2008). &quot;SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout&quot;. ''Nat. Genet''. '''40''' (4): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;437–&lt;/span&gt;42. [[Doi (identifier)|doi]]:[https://doi.org/10.1038%2Fng.106 10.1038/ng.106]. [[PMID (identifier)|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18327257 18327257].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;تاہم خطرٕ چھ ہایپر یوریسیمیا کس ڈگری مطٲبق مختٔلف آسان۔ ییلہٕ سطح 415 تہٕ 530 μmol/l (7 تہٕ 8.9 mg/dl) کہ درمیان چھ آسان تہٕ خطرٕ چھ پریتھ وأری 0.5% آسان، ییلہٕ زن 535 μmol-l (9 mg-dL) کھوتہٕ زیادٕ سطحس پیٹھ چھ آسان تمن منٛز چھ خطرٕ 4.5%۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

=== طرز زندگی ===
غذائی وجوہات چھ تقریبا 12% گاؤٹٕچ وجہ بنان، تہٕ اتھ منٛز چھ شراب، فرکٹوز میٹھا مشروبات، گوشت تہٕ سمندری غذا کس کھپتس سۭتۍ اکھ مضبوط تعلق شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chen LX, Schumacher HR|title=Gout: an evidence-based review|journal=J Clin Rheumatol|volume=14|issue=5 Suppl|pages=S55–62|date=October 2008|pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921|url=}}&lt;/ref&gt; پیورینز منٛز ساروی کھوتہٕ زیادٕ امیر خوراکن منٛز یم زیادٕ مقدارس منٛز یورک ایسڈ چھ دیوان تمن منٛز چھ خشک اینکویز جھینگا، اعضاءک گوشت، خشک مشروم۔ سمندری گھاس تہٕ بیئرک خمیر شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kaneko|first=Kiyoko|last2=Aoyagi|first2=Yasuo|last3=Fukuuchi|first3=Tomoko|last4=Inazawa|first4=Katsunori|last5=Yamaoka|first5=Noriko|title=Total Purine and Purine Base Content of Common Foodstuffs for Facilitating Nutritional Therapy for Gout and Hyperuricemia|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|date=2014|volume=37|issue=5|pages=709–721|doi=10.1248/bpb.b13-00967|pmid=24553148|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; مرغی تہٕ آلو تہ چھ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Major|first=Tanya J|last2=Topless|first2=Ruth K|last3=Dalbeth|first3=Nicola|last4=Merriman|first4=Tony R|title=Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts|journal=BMJ|volume=363|date=10 October 2018|pages=k3951|doi=10.1136/bmj.k3951|pmid=30305269|pmc=6174725}}&lt;/ref&gt; باقی محرکاتن منٛز چھ جسمانی صدمہٕ تہٕ سرجری شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

2000 کہ دہائی کہ اوائلس منز کوٚر مطالعہٕ سٕتۍ پتہ ز دیگر غذائی عوامل چھ نہٕ متعلقہ کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine|date=July 2008|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329|doi=10.3949/ccjm.75.Suppl_5.S9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Choi2004&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G|title=Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men|journal=[[The New England Journal of Medicine|N. Engl. J. Med.]]|volume=350|issue=11|pages=1093–103|date=March 2004|pmid=15014182|doi=10.1056/NEJMoa035700|url-status=live}}&lt;/ref&gt; خاص طور پٲٹھۍ، اعتدال پسند پیورین سۭتۍ بھرپور سبزی (مثلا، بین، مٹر، دال، تہٕ دالہٕ۔) سۭتۍ خوراکک تعلق چھنہٕ گاؤٹ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=JA|last2=Reddy|first2=SG|last3=Kundukulam|first3=J|title=Risk factors for gout and prevention: a systematic review of the literature|journal=[[Current Opinion (Lippincott Williams &amp; Wilkins)|Current Opinion in Rheumatology]]|date=March 2011|volume=23|issue=2|pages=192–202|pmid=21285714|doi=10.1097/BOR.0b013e3283438e13|pmc=4104583}}&lt;/ref&gt; نہ چھ کل غذائی پروٹین &lt;ref name=&quot;Choi2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt; الکحلک کھپت چھ بڑن وأل خطرس سۭتۍ مضبوطی سان منسلک، شراب سۭتۍ چھ بیئر یا اسپرٹ کھوتہٕ کنہہ کم خطرٕ پیش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E.|last2=Mallen|first2=C. D.|last3=Doherty|first3=M.|title=Gout|journal=BMJ|date=1 October 2013|volume=347|issue=oct01 3|pages=f5648|doi=10.1136/bmj.f5648|pmid=24473446}}&lt;/ref&gt; گلائکوماکروپیپٹائڈ (جی ایم پی تہٕ جی 600 دودھچ چربی ہنٛد نچوڑ سۭتۍ بھرپور سکم دودھک پاؤڈر کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ دگ کم گژھتھ مگر امہ کس نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ اسہ تہٕ متلی ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=John HY|last2=Sriranganathan|first2=Melonie K|last3=Edwards|first3=Christopher J|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-05-31|title=Lifestyle interventions for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=5|pages=CD010039|doi=10.1002/14651858.cd010039.pub2|pmid=23728699|pmc=6759140|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

جسمٲنی تندرستی، صحت مند وزن، کم چربی وٲلۍ دودھٕچ مصنوعات، تہٕ کم حدس تام، کافی تہٕ وٹامن سی ننہٕ سۭتۍ چھ گوٹھک خطرٕ کم گژھان نظر یوان۔ تاہم، وٹامن C سپلیمنٹس ننہٕ سۭتۍ چھنہٕ یمن لوکن منٛز نمایاں اثر آسان یمو گۄڈٕ پیٹھۍ گوٹھک مرض چھ قٲئم کوٚرمت۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hak AE, Choi HK|title=Lifestyle and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=20|issue=2|pages=179–86|date=March 2008|pmid=18349748|doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men|journal=[[The American Journal of Clinical Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]|volume=87|issue=5|pages=1480–7|date=May 2008|pmid=18469274|pmc=4090353|doi=10.1093/ajcn/87.5.1480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Life2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi HK|title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=22|issue=2|pages=165–72|date=March 2010|pmid=20035225|doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Kyu Yong|last2=Kim|first2=Hyun Jung|last3=Ahn|first3=Hyeong Sik|last4=Kim|first4=Sun Hee|last5=Park|first5=Eun Ji|last6=Yim|first6=Shin-Young|last7=Jun|first7=Jae-Bum|title=Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|date=April 2016|volume=45|issue=5|pages=580–586|doi=10.1016/j.semarthrit.2016.01.003|pmid=26905267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; مونگ پھلی، برۄن بریڈ، تہٕ پھل تہ چھ حفاضتی نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot; /&gt; یہٕ چھ جزوی طور پٲنٹھ انسولین مزاحمت کم کرنس منٛز یمن ہیند اثرچ وجہ سٔتۍ سمجھنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Life2010&quot; /&gt;

=== جینیٲتی خصوصیات ===
گاؤٹ چھ جزوی طور جینیٲتی، یس یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تقریبا 60% تغیرات۔ منٛز حصہ چھ نوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; SLC2A9، SLC22A12، تہٕ ABCG2 جین چھ عام طورس پیٹھ گاؤٹ سۭتۍ وابستہٕ لبنہٕ آمت تہٕ یمن منٛز چھ تغیرات تقریبا دۄگنہٕ خطرٕ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Merriman|first=TR|last2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout|journal=Joint, Bone, Spine : Revue du Rhumatisme|year=2011|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK|title=The genetics of hyperuricaemia and gout|journal=Nature Reviews Rheumatology|year=2012|pmid=22945592|doi=10.1038/nrrheum.2012.144|volume=8|issue=10|pages=610–21|pmc=3645862}}&lt;/ref&gt; SLC2A9 تہٕ SLC22A12 منٛز چھ فنکشنک نقصان اتپریورتن یوریٹ جذب تہٕ بلا مقابلہ یوریٹ سراو کم کرتھ خونک یورک ایسڈچ سطح کم کرنک سبب بنان۔&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot; /&gt; نایاب جینیٲتی عوارض فیملی جووینائل ہائپروریسیمک نیفروپیتھی، میڈولر سسٹک گرڈن ہٕنٛز بیماری، فاسفوریبوسیلپیروفاسفیٹ سنتھٹیز سپر ایکٹیویٹی تہٕ ہائپوکسنتھائن-گوانائن فاسفوری بوسیل ٹرانسفرسٕچ کمی یتھ کٔنۍ لیسچ-نیہان سنڈرومس منٛز وچھنہٕ چھ یوان، چھ گاؤٹ سۭتۍ پیچیدٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== طبی حالات ===
گاؤٹ چھ اکثر باقی طبی مسلن سۭتۍ گژھان۔ میٹابولک سنڈروم چھ پیٹ کہ موٹاپک، [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] انسولین مزاحمت تہٕ غیر معمولی لپڈچ سطحک امتزاج، تقریبا 75% کیسن منٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گٹھیا سۭتۍ عام طور پانٹھ پیچیدٕ گژھن وٲل باقی حالاتن منٛز چھ لیڈک زہر۔ گرڈن ہنٛز ناکامی، ہیمولیٹک انیمیا سوراسس ٹھوس اعضاء ٹرانسپلانٹ تہٕ مائلوپرولیفریٹو عوارض ییتھ کیٛن زن پولیسیتھیمیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16392875&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P|title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem|journal=Drugs|volume=65|issue=18|pages=2593–611|year=2005|pmid=16392875|doi=10.2165/00003495-200565180-00004}}&lt;/ref&gt; باڈی ماس انڈیکس چھ 35 کھوتہٕ زیادٕ یا اتھ برابر مردن منٛز گوٹھک خطرٕ ترٛیٚیہ گنا بڑاوان۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; لیڈک دائمی نمائش تہٕ لیڈک آلودٕ الکحل چھ گرڈن ہنٛدس فعلس پیٹھ لیڈک مضر اثرات کہ وجہ سۭتۍ گاؤٹ کہ خطرٕٕک عوامل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Loghman-Adham M|title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure|journal=Environ. Health Perspect.|volume=105|issue=9|pages=928–38|date=September 1997|pmid=9300927|pmc=1470371|doi=10.2307/3433873|jstor=3433873}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===

== پیتھو فزیولوجی ==
[[File:PMC5404803_pgpm-10-129Fig3.png|thumb|ہایپروریسیمیا تہٕ گاؤٹ منٛز اے بی سی جی 2 ہٕکۍ کردارک جٲیزٕ]]
[[فَیِل:Harnsäure_Ketoform.svg|thumb|یوریک ایسڈ کی خصوصیاتیوکرائن ایسڈ]]
گاؤٹ چھ پیورین میٹابولزم اکھ خرابی، تہٕ چھ امہ وقتہٕ گژھان ییلہٕ امیک حتمی میٹابولائٹ، یورک ایسڈ، مونوسوڈیم یوریٹ کس شکلہ منٛز کرسٹلائز گژھان چھ، تہٕ جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ ؤتکن منٛز چھ ذخائر (ٹوفی) بنان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خوردبین ٹوفی ہیکو پروٹین کہ اکہ رنگہٕ سۭتۍ بند کرتھ، یس خلیاتس سۭتۍ کرسٹلن ہنٛد تعاملس روکاوان چھ تہٕ امہٕ وجہ سۭتۍ چھ سوجن نش بچاوان۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu-Bryan|first=Ru|last2=Terkeltaub|first2=Robert|date=2006|title=Evil humors take their Toll as innate immunity makes gouty joints TREM-ble|journal=Arthritis &amp; Rheumatism|volume=54|issue=2|pages=383–386|doi=10.1002/art.21634|pmid=16447213}}&lt;/ref&gt; جوڑن معمولی جسمٲنی نقصان، طبی یا جراحی تناؤ، یا یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ کہ وجہ سۭتۍ چھ ننگی کرسٹل دیوار سۭتۍ بند ٹوفی سۭتۍ پھٹتھ۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; ییلہ تیم ٹوفی پھٹ چھان، تیم چھ میکروفیجز منز مقٲمی مدافعتی ثالثی سٕتۍ سوزش ہند رد عملس متحرک کران، یوس NLRP3 سوزش پروٹین کمپلیکس کہ ذریعہ شروع چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; این ایل آر پی 3 سوزش ہنٛد فعالیت چھ انزائم کیسپیس 1 بھرتی کران، یس پرو انٹرولکن 1β فعال انٹرولکن 2β منٛز چھ تبدیل کران، یس سوزش ہنٛد جھرن منٛز اہم پروٹینن منٛز اکھ چھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یورایٹ آکسیڈیز (uricase) کہ ارتقٲئی نقصان یم انسانن تہٕ اعلی [[نَر وانٛدَر|پرائمیٹس]] منز چھ یورک ایسڈ پھٹاوان ایم چھ یہٕ حالت عام بناومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

یورک ایسڈ کہ برستی ہند محرکات چھنہٕ اصل پٲٹھۍ سمجھنہٕ آمت۔ اگرچہ یہ معمول کس سطحس پیٹھ کرسٹلائز ہیکہ گژھتھ، مگر سطحس منز اضافہٕ سٕتۍ چھ ایمہ ہند امکان زیادٕہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17595458&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE|title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome]|language=Russian|journal=Georgian Med News|issue=146|pages=35–7|year=2007|pmid=17595458|trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}&lt;/ref&gt; گٹھیا کین شدید اقسامن منٛز اہم سمجھنہٕ ینہٕ والن باقی محرکاتن منٛز چھ ٹھنڈک درجہ حرارت، یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ، تیزابیت، آرٹیکلر ہائیڈریشن تہٕ ایکسٹرا سیلولر میٹرکس پروٹین شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12672211&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Moyer RA, John DS|title=Acute gout precipitated by total parenteral nutrition|journal=The Journal of Rheumatology|volume=30|issue=4|pages=849–50|year=2003|pmid=12672211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7783706&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Halabe A, Sperling O|title=Uric acid nephrolithiasis|journal=Mineral and Electrolyte Metabolism|volume=20|issue=6|pages=424–31|year=1994|pmid=7783706}}&lt;/ref&gt; کم درجہ حرارتس پیٹھ چھ بڑن واجین بارش جزوی طورس پیٹھ وضاحت کران ز کیٛاز چھ فٹن ہٕنٛدۍ جوڑ عام طورس پیٚٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; صدمہٕ، سرجری، کیموتھراپی تہٕ ڈایریٹکسس سۭتۍ عواملہٕ سۭتۍ ہکن یورک ایسڈس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ آستھ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; یوریٹ کم کرن وٲلۍ دواہ شروع یا بڑن ہؠکہ خاص طور زیادٕ خطرٕ وٲلس فبکسسٹاٹ سۭتۍ گاؤٹ کہ شدید حملک بٲعث بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gout|url=https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1|website=NICE|access-date=22 August 2019|archive-url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0|archive-date=22 August 2019}}&lt;/ref&gt; کیلشیم چینل بلاکس تہٕ لاسارٹن چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] کہ دیگر دواہاتن ہند مقابلس منز گاؤٹ کہ کم خطرس سٕتۍ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid22240117&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA|title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study|journal=BMJ|year=2012|volume=344|pages=d8190|pmid=22240117|doi=10.1136/bmj.d8190|pmc=3257215}}&lt;/ref&gt;

== تشخیص ==
{{Synovial fluid analysis}}ہایپروریسیمیا تہٕ عظیم اوٚنٛگہ ہندس بنیادس (یتھ پوڈگرا ونان چھ) کلاسک شدید گٹھیاہس منٛز مزید تحقیقات کرنہٕ بغٲر ہیٛکہٕ گٹھیا ہٕنٛز تشخیص تہٕ علاج کرنہٕ یتھ۔ اگر تشخیص شک چھ، تیلہٕ گژھہٕ Synovial fluid تجزیہٕ کرنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=A|last2=McLean|first2=RM|last3=Starkey|first3=M|last4=Forciea|first4=MA|last5=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first5=Physicians.|title=Diagnosis of Acute Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=52–57|pmid=27802479|doi=10.7326/m16-0569|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; سادہ [[ریڈیوگرٛافی|ایکس ری]] چھ عام طور پٲٹھۍ عام آسان تہٕ گوٹھٕچ ابتدٲئی تشخیصٕچ تصدیق خٲطرٕ چھنہٕ مفید۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; تم چھ دؠمار دار گٹھیا ہٕنٛز علامتہٕ ظٲہر کٔرتھ یتھ کٔنۍ ز أڑجہ ہنٛد کٹاؤ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot; /&gt;

=== سنوییئل فلوئڈ ===
گاؤٹٕچ اکھ قطعی تشخیص چھ سینووئل فلیوڈ یا ٹوفس منٛز مونوسوڈیم یورایٹ کرسٹل شناختس پیٹھ مبنی۔ آرتھروسنٹسیس کہ ذریعہٕ غأر تشخیص شدہ سوجن وٲل جوڑن سٔتۍ حأصل کردٕ تمام سینووئل سیالک نمونہٕ یمن کرسٹلن خاطرٕ گژھہٕ جانچنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; پولرائزڈ لائٹ مائکروسکوپی تحت، یمن منٛز چھ اکھ سوئی ہش مورفولوجی تہٕ مضبوط منفی بیورفرینجینس آسان۔ یہ ٹیسٹ چھ انجام دین مشکل تہٕ اتھ خٲطرٕ چھ تربیت یافتہٕ مبصرٕچ ضرورت۔&lt;ref name=&quot;pmid18299687&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med.|volume=98|issue=6|pages=759–67|year=2007|pmid=18299687}}&lt;/ref&gt; آبشاری پتہٕ گژھہٕ سیالک نسبتا جلدی جانچ کرنہٕ ین، کیازکہ درجہ حرارت تہٕ پی ایچ چھ گھلنشیلتا متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== خونک ٹیسٹ ===
خونک باقی ٹیسٹ چھ عام طور پٲٹھۍ کرنہٕ یوان سفید خونک خلین ہنٛز گنتی، الیکٹرولائٹس گرڈن ہنٛز کٲم تہٕ erythrocyte sedementation rate (ESR) ۔ تاہم، انفیکشن کہ غٲر موجودگی منز ہیکہ سفید خونٕک خلیہ تہٕ ESR دۄشوے گٹھیا کہ وجہ سٕتۍ بلند گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|title=Gout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Rheumatology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100725115050/http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|archive-date=2010-07-25|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Emergency Medicine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100311174806/http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|archive-date=2010-03-11|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt; سفید خونک خلیاتچ گنتی چھ 40، 000 × 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/l (40، 000/mm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) تام زیادٕ دستاویز کرنہٕ آمژ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

=== مختلف تشخیص ===
گوٹھٕچ ساروی کھوتہٕ اہم [[مُختَلِف تَشخیٖص|تفریقی تشخیص]] چھ سیپٹک گٹھیا۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہ گژھ تمن لوکن منٛز سمجھنہٕ ین یمن انفیکشنٕچ علامتہٕ چھ یا یمن منٛز علاج سۭتۍ چھنہٕ بہتری یوان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; تشخیص منٛز مدد کرنہٕ خٲطرٕ، ہکو اکھ سینووئل فلوئڈ گرام سٹین تہٕ کلچر انجام دتھ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی حالات یم یتھی ہیٛکن نظر آسہٕ یمن منٛز چھدم ریومیٹائڈ گٹھیا، سورائٹک گٹھیا تہٕ رد عمل گٹھیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گاؤٹی ٹوفی، خاص طور پانٹھ ییلہٕ جوڑس منٛز واقع آسہٕ نہٕ، تیلہٕ ہکو بیسال سیل کارسنوما یا باقی نیوپلاسم سۭتۍ غلطی کرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M|title=Medial canthal tophus|journal=Ophthal Plast Reconstr Surg|volume=24|issue=5|pages=403–4|year=2008|pmid=18806664|doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S|title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout|journal=Hand (N Y)|volume=4|issue=1|pages=78–80|date=March 2009|pmid=18780009|doi=10.1007/s11552-008-9120-4|pmc=2654956}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Fluorescent_uric_acid.JPG|link=File:Fluorescent_uric_acid.JPG|alt=numerous multi-colored needle-shaped crystals against a purple background|Microscope photograph of spiked rods of uric acid crystals found in a synovial fluid sample illuminated with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.
فَیِل:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|link=File:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|Gout on [[اؠکسرے|X-rays]] of a left foot in the metatarsal-phalangeal joint of the big toe. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.
فَیِل:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|link=File:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|Light microscopy of a tophus, showing needle-shaped crystals.
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|Uric acid crystals in polarized light, showing negative birefringence, with yellow color when aligned parallel to the axis of the red compensator, and blue when perpendicular.&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|title=Gout and Pseudogout Workup|first=Bruce M|last=Rothschild|website=Medscape|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008034412/https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|url-status=live}} Updated: Jun 30, 2020&lt;/ref&gt;
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|In contrast, CPPD (pseudogout) displays rhombus-shaped crystals with positive birefringence.
فَیِل:Gross_pathology_of_tophus.jpg|link=File:Gross_pathology_of_tophus.jpg|Appearance of a large tophus
&lt;/gallery&gt;

== بچاوٕ۔ ==
طرز زندگی منٛز تبدیلی تہٕ دواہٕ دۄشوے ہیٛکن یورک ایسڈٕچ سطح کم کٔرتھ۔ غذائی تہٕ طرز زندگی ہنٛد انتخاب یم موثر چھ تمن منٛز چھ جانورن ہنٛد اصل پیورین سۭتۍ بھرپور غذا یتھ کٔنۍ زن گوشت تہٕ سمندری غذا، الکحل، تہٕ فرکٹوز (خاص طور پٲنٹھ ہائی فرکٹوز کارن شربت) ہیند استعمال کم کرن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt; دودھک مصنوعات، وٹامن سی، کافی تہٕ چیری کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ گاؤٹ کہ حمل رکاونہٕ منٛز مدد ملتھ، یتھ کٔنۍ وزن کم گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2014rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bitik|first=B|last2=Öztürk|first2=MA|title=An old disease with new insights: Update on diagnosis and treatment of gout|journal=European Journal of Rheumatology|date=June 2014|volume=1|issue=2|pages=72–77|pmid=27708879|doi=10.5152/eurjrheumatol.2014.021|pmc=5042282}}&lt;/ref&gt; گاؤٹ ہیٚکہ آکسیجنٕچ کٔمی وٲلۍ سیلن منٛز پیورینز جٲری کرنہٕ کہ ذٔریع سلیپ اپنیا باپتھ ثانوی ٲستھ۔ ایپنیاک علاج ہیٛکہٕ حملن ہنٛد واقعہٕ کم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16171252&quot;&gt;{{Cite journal|pmc=2654686|year=2009|last=Abrams|first=B|title=Sleep Apnea as a Cause of Gout Flares|journal=The Medscape Journal of Medicine|volume=11|issue=1|pages=3|pmid=19295924}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===
2024 تام چھ ایلوپورینول عام طور پٲنٹھ تجویز کردہ روک تھامک علاج اگر دواہ چھ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=FitzGerald|first=John D.|last2=Dalbeth|first2=Nicola|last3=Mikuls|first3=Ted|last4=Brignardello‐Petersen|first4=Romina|last5=Guyatt|first5=Gordon|last6=Abeles|first6=Aryeh M.|last7=Gelber|first7=Allan C.|last8=Harrold|first8=Leslie R.|last9=Khanna|first9=Dinesh|last10=King|first10=Charles|last11=Levy|first11=Gerald|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|title=2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout|date=11 May 2020|volume=72|issue=6|pages=879–895|doi=10.1002/art.41247|pmid=32390306|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gouty pitfalls {{!}} This Changed My Practice (TCMP) by UBC CPD|url=https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|website=thischangedmypractice.com|access-date=25 January 2024|archive-date=25 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125023740/https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ چھ اکثر گوڑنکس تریی پیٹھ شیٚن رؠتن تام NSAID یا کولچیسین سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ یوان تہٕ یم ہیٚکہ اکی وقتہٕ شروع کرنہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ton|first=Joey|title=#262 Who let the Gout Out? Targeting Uric Acid Levels in Treating Gout|url=https://cfpclearn.ca/tfp262/|website=CFPCLearn|access-date=15 June 2023|date=19 May 2020|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328124959/https://cfpclearn.ca/tfp262/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; اگرچہ تٲریخی طور اوس نہٕ گاؤٹ کہ شدید حملس دوران ایلوپورینول شروع کرنچ سفارش کرنہٕ آمژٕ، مگر یہٕ عمل چھ قابل قبول نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rob2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Robinson|first=PC|last2=Stamp|first2=LK|title=The management of gout: Much has changed|journal=Australian Family Physician|date=May 2016|volume=45|issue=5|pages=299–302|pmid=27166465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; طویل مدتی تھراپی چھ عام طور پٲنٹھ محفوظ تہٕ اصل پٲنٹھ برداشت یوان کرنہٕ، تہٕ یہ چھ تمن لوکن منٛز استعمال یوان کرنہٕ یمن گرڈن ہیند مسلہٕ چھ یا یوریٹ سٹون چھ، حالانکہ افرادن ہنٛز اکھ لۄکٹ تعداد منٛز چھ ہائپرسینسیٹیویٹی آسان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ہایپرسنسیٹیویٹی چھےٚ عام طور صرف تمن منٛز آسان یم ایچ ایل اے-بی * 5801 پوزیٹیو چھ آسان، یۄس اکثر ایشیا یا افریقہٕ کیٚن لکن منٛز چھےٚ آسان۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt;

طویل مدتی دواہ چھنہٕ تتھ وقتس تام تجویز یوان کرنہٕ یوٚتام کٲنٛسہ نفرس گاؤٹٕکۍ زٕ حملہٕ آسہٕ، یوٚتام نہٕ تباہ کن جوڑن ہٕنٛز تبدیلی، ٹوفی، یا یوراٹے نیفروپیتھی موجود آسہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;German09&quot; /&gt; یہ چھنہٕ اتھ وقتس تام ز دوا چھ قۭمت مؤثر۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;

اگرچہ یہ تجویز چھ یوان کرنہٕ ز یوریٹ کم کرن وألن اقداماتن پزٕ اتھ وقتس تام بڑھاونہٕ یوٚتام سیرم یورک ایسڈچ سطح 300-360 μmol/l (′ID1] mg/dl′) کھوتہٕ کم آسہٕ، لوکن ایلوپورینولک معیاری ڈوزس پیٹھ تھونہٕ کہ بجائے چھ اتھ مشقچ تائید کرنہٕ خاطرٕ کم ثبوت موجود۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ruoff|first=G|last2=Edwards|first2=NL|title=Overview of Serum Uric Acid Treatment Targets in Gout: Why Less Than 6 mg/dL?|journal=Postgraduate Medicine|date=September 2016|volume=128|issue=7|pages=706–15|pmid=27558643|doi=10.1080/00325481.2016.1221732|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=Amir|last2=Harris|first2=Russell P.|last3=Forciea|first3=Mary Ann|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=1 November 2016|volume=166|issue=1|pages=58–68|doi=10.7326/M16-0570|pmid=27802508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;اگر یم دوا حملس وقتہٕ دائمی استعمالس منٛز چھ، تیلہٕ چھ تجویز یوان کرنہٕ ز تم گژھن جٲری تھونہٕ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہنٛز سطح چھ نہٕ 6.5 mg/dl کھوتہٕ کم ہکان کٔرتھ ییلہ زن کہ حمل چھ جٲری، چھ ریفریکٹری گاؤٹٕچ نشاندہی کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ali|first=S|last2=Lally, EV|title=Treatment failure gout|journal=Medicine and Health, Rhode Island|date=November 2009|volume=92|issue=11|pages=369–71|pmid=19999896}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

بیٚیہ ایٚپیسوڈن رکاونہٕ خٲطرٕ ہیٚکہ کنہ ساتہٕ واریاہ بیٚین دواہن پیٚٹھ تہ غور کرنہٕ یتھ، یمن منٛز پروبنیسیڈ فیبٗکسسٹیٹ، بینزبروومرون شٲمل چھ۔&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=22 October 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–2052|pmid=27112094|doi=10.1016/s0140-6736(16)00346-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kydd|first=Alison SR|last2=Seth|first2=Rakhi|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Edwards|first4=Christopher J|last5=Bombardier|first5=Claire|date=2014-11-14|title=Uricosuric medications for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD010457|doi=10.1002/14651858.cd010457.pub2|pmid=25392987|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; فبکسسٹیٹ چھ صرف تمن لوکن منٛز تجویز یوان کرنہٕ یم ایلوپورینول برداشت ہیٛکن نہٕ کرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|website=www.nice.org.uk|access-date=28 March 2017|date=17 December 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195736/https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt; ایلوپورینول کس مقابلس منٛز چھ فیبکسوسٹیٹس سۭتۍ زیادٕ موتک خدشات۔&lt;ref name=&quot;FDA2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Safety and Availability – FDA adds Boxed Warning for increased risk of death with gout medicine Uloric (febuxostat)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|website=FDA|access-date=26 February 2019|language=en|date=21 February 2019|archive-date=23 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423022609/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ ہیٚکہ ابتدائی علاجس دوران گاؤٹ کہ پھلنٕچ شرح تہ بڑٲوتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tayar|first=Jean H|last2=Lopez-Olivo|first2=Maria Angeles|last3=Suarez-Almazor|first3=Maria E|date=2012-11-14|title=Febuxostat for treating chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|pages=CD008653|doi=10.1002/14651858.cd008653.pub2|pmid=23152264|pmc=4058893|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; تاہم، چھ امکۍ عارضی ثبوت موجود ز فیبکسوسٹیٹ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ زیادٕ یوریٹچ سطح کم کرتھ ہکان۔&lt;ref name=&quot;Coch2014Feb&quot;&gt;{{Cite journal|last=Seth|first=Rakhi|last2=Kydd|first2=Alison SR|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Bombardier|first4=Claire|last5=Edwards|first5=Christopher J|date=2014-10-14|title=Allopurinol for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=10|pages=CD006077|doi=10.1002/14651858.cd006077.pub3|pmid=25314636|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

یہٕ چھ بسان ز پروبینسیڈ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ کم موثر تہٕ چھ اکھ سیکنڈ لائن ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; اگر یورک ایسڈک کم اخراج موجود چھ (24 گھنٹہٕ پیشاب یورک ایسڑ 800 ملی گرام کھوتہٕ کم چھ) تیلہٕ ہیکو پروبینسیڈک استعمال کرتھ۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elizabeth D Agabegi|last2=Agabegi, Steven S.|title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series)|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Hagerstwon, MD|year=2008|page=251|isbn=978-0-7817-7153-5|url=https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426192056/https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;تاہم، اگر کٲنٛسہ شخصس گرڈن منٛز پتھری ہٕنٛز ہسٹری آسہ، تیٚلہ چھنہٕ یہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot; /&gt; پیگلوٹیکیس چھ تمن 3% لوکن خٲطرٕ اکھ اختیار یم باقی ادویات سۭتۍ چھ عدم برداشت تھاوان۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|title=FDA approves new drug for gout|website=FDA|date=September 14, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917103100/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|archive-date=September 17, 2010}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ترٛیٚیم لٲنہ ہنٛد ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; پیگلوٹیسیس چھ پریتھ دۄیہ ہفتہٕ انٹراوینس انفیوژن کس طورس پیٹھ دنہٕ یوان، تہٕ چھ یورک ایسڈٕچ سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sundy JS, Baraf HS, Yood RA, Edwards NL, Gutierrez-Urena SR, Treadwell EL, Vázquez-Mellado J, White WB, Lipsky PE, Horowitz Z, Huang W, Maroli AN, Waltrip RW, Hamburger SA, Becker MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=Aug 17, 2011|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; پیگلوٹیکیس چھ ٹوفی کم کرنس منٛز مفید مگر اتھ منٛز چھ مضر اثراتچ شرح زیادٕ تہٕ واریہ لوکھ چھ اتھ خلاف مزاحمت کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sriranganathan|first=MK|last2=Vinik|first2=O|last3=Bombardier|first3=C|last4=Edwards|first4=CJ|title=Interventions for tophi in gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 20, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010069|pmid=25330136|doi=10.1002/14651858.CD010069.pub2}}&lt;/ref&gt; ممکنہ ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن منٛز سٹون، انیمیا تہٕ جوڑن ہنٛز دگ شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anderson|first=Amy|last2=Singh|first2=Jasvinder A|date=2010-03-17|title=Pegloticase for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=3|pages=CD008335|doi=10.1002/14651858.cd008335.pub2|pmid=20238366|pmc=6599816|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; 2016 منٛز آو یہٕ یورپی بازرس منٛز واپس ننہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Krystexxa|url=http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/human/medicines/002208/human_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|website=www.ema.europa.eu|access-date=28 March 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328200116/http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages%2Fmedicines%2Fhuman%2Fmedicines%2F002208%2Fhuman_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pres2017&quot;&gt;{{Cite journal|title=Pegloticase: withdrawal of its EU marketing authorisation is welcome|journal=Prescrire International|date=March 2017|volume=26|issue=180|page=71}}&lt;/ref&gt;

Lesinurad چھ گرڈن منٛز یورک ایسڈ کس جذبس روکتھ خونک یورک ایسڈن ہنٛز سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|publisher=Drugs.com|access-date=14 October 2018|date=1 January 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002816/https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ آو ریاستہائے متحدس منٛز ایلوپورینولس سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ خاطرٕ منظور کرنہٕ، یمن منٛز تم أس نہٕ پنن یورک ایسڈچ سطحک اہداف تام واتنس قٲبل۔&lt;ref name=&quot;zurampic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Trial Snapshot: Zurampic|url=https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|publisher=US Food and Drug Administration|access-date=14 October 2018|date=22 December 2015|archive-date=8 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208044044/https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن ہنٛد مسائل تہٕ گرڈن ہنٛگردٕ سٹون شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EMA2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.ema.europa.eu/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|publisher=European Medicines Agency|access-date=14 October 2018|date=18 February 2016|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094215/https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== علاج۔ ==
علاجک ابتدٲئی مقصد چھ شدید حملٕچ علامتہٕ حل کرٕنۍ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Zhang W, Doherty M, Bardin T, etal|title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT)|journal=Ann. Rheum. Dis.|volume=65|issue=10|pages=1312–24|date=October 2006|pmid=16707532|pmc=1798308|doi=10.1136/ard.2006.055269}}&lt;/ref&gt; یژھ دواہٕ یم سیرم یورک ایسڈٕچ سطح کم چھ کران تمن سۭتۍ ہیکو بار بار حملن روکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot; /&gt; عارضی ثبوت چھ دگ کم کرنہٕ خٲطرٕ دۄہدش 20 پیٹھہٕ 30 منٹن تام شینہٕ لگاونٕچ حمایت کران۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=JH|last2=Sriranganathan|first2=MK|last3=Edwards|first3=CJ|last4=Buchbinder|first4=R|title=Lifestyle interventions for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=4 November 2013|volume=11|issue=11|pages=CD010519|pmid=24186771|doi=10.1002/14651858.CD010519.pub2}}&lt;/ref&gt; شدید علاجک متبادلن منٛز چھ نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش دوا (NSAIDs) کولچیسائن تہٕ سٹیرائڈز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ییلہ زن کہ سٹیرایڈز تہٕ NSAIDs چھ یکساں طورس پیٹھ کٲم کران، سٹیرایڈس ہیکن محفوظ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Billy|first=CA|last2=Lim|first2=RT|last3=Ruospo|first3=M|last4=Palmer|first4=SC|last5=Strippoli|first5=GFM|title=Corticosteroid or Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs for the Treatment of Acute Gout: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials|journal=The Journal of Rheumatology|volume=45|issue=1|pages=128–136|date=1 August 2017|doi=10.3899/jrheum.170137|pmid=28765243|url=http://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|access-date=7 June 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807040103/https://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بچاوٕ باپت انتخابن منز چھ ایلوپورینول فبکسسٹاٹ تہٕ پروبنیسیڈ شٲمل۔ یورک ایسڈٕچ سطح کم کرنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ یہ بیمٲر ٹھیک گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; متعلقہ صحت کین مسٲئلن ہنٛد علاج تہ چھ اہم۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; طرز زندگی ہند مداخلت ہند ناقص مطالعہ چھ کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot; /&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا غذائی سپلیمنٹن چھ گوٹھک شکار لوکن پیٹھ اثر آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Andrés|first=M|last2=Sivera|first2=F|last3=Falzon|first3=L|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Dietary supplements for chronic gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 7, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010156|pmid=25287939|doi=10.1002/14651858.CD010156.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== NSAIDs چھ ===
این ایس اے آیی ڈی چھ گوٹھک عام گۄڈنیوک علاج۔ کنٛہہ تہٕ مخصوص ایجنٹ چھ نہٕ نمایاں طورس پیٹھ کم یا زیادٕہ موثر کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; بہتری ہیکہ ژۄن گھنٹن منز ۄچھتھ تہٕ علاج چھ ایکہ پیٹھہٕ دۄن ہفتن تام تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; یم چھنہٕ تمن لوکن خٲطرٕ تجویز کرنہٕ یوان یمن صحتک باقی مسائل چھ، یتھ کٔنۍ معدے خون خون بہنہٕ، گردٕ فیل گژھن، یا دلٕچ ناکٲمی۔&lt;ref name=&quot;JFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Winzenberg T, Buchbinder R|title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient|journal=J Fam Pract|volume=58|issue=7|pages=E1–4|year=2009|pmid=19607767}}&lt;/ref&gt; اگرچہ انڈوماتاسن چھ تٲریخی طور ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام پانٹھ استعمال گژھن وول NSAID، مگر اکھ متبادل، یتھکن ibuprofen، اعلی تاثیرچ عدم موجودگی منٛز امک بہتر ضمنی اثر پروفائل کہ وجہ سۭتۍ ہیکہٕ ترجیح دینہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B|title=Taking the stress out of managing gout|journal=Can Fam Physician|volume=55|issue=12|pages=1209–12|date=December 2009|pmid=20008601|pmc=2793228}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFLaubscherDumontRegierJensen2009&quot;&gt;Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B (December 2009). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2793228 &quot;Taking the stress out of managing gout&quot;]. ''Can Fam Physician''. '''55''' (12): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1209–&lt;/span&gt;12. [[PMC (identifier)|PMC]]&amp;nbsp;&lt;span class=&quot;id-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2793228 2793228]&lt;/span&gt;. [[PMID (identifier)|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20008601 20008601].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; یمن لوکن NSAIDs سۭتۍ گیسٹرک ضمنی اثراتک خطرٕ چھ، یمن خٲطرٕ چھ اکھ اضٲفی پروٹون پمپ انفیکٹر دنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cronstein|first=BN|last2=Terkeltaub|first2=R|title=The inflammatory process of gout and its treatment|journal=Arthritis Research &amp; Therapy|date=2006|volume=8 Suppl 1|pages=S3|pmid=16820042|doi=10.1186/ar1908|pmc=3226108}}&lt;/ref&gt; کیانٛہہ شواہد چھ موجود ز COX-2 انفیکٹرز ہیکن کم ضمنی اثراتس سٕتۍ شدید گاؤٹ اٹیک خٲطرٕہ کٲم کرتھ تہٕ غٲر منتخب NSAIDs تہٕ ہیکہ گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Landewé|first3=RB|title=Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for treatment of acute gout|journal=JAMA|date=9 June 2015|volume=313|issue=22|pages=2276–7|pmid=26057289|doi=10.1001/jama.2015.1881}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=16 September 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== کولچیسائن ===
کولچیسائن چھ تمن لوکن خٲطرٕ اکھ متبادل یم NSAIDs برداشت کرنس منٛز ناکام چھ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; زیادٕ مقدارس منٛز، ضمنی اثرات (بنیٲدی طور پٲنٹھ معدے کی تکلیف) چھ امک استعمال محدود کران۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Information for Healthcare Professionals: New Safety Information for Colchicine (marketed as Colcrys)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|publisher=[[Food and Drug Administration|U.S. Food and Drug Administration]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091018113639/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|archive-date=2009-10-18}}&lt;/ref&gt; کم ڈوزن پیٹھ، یم وونہٕ تہٕ موثر چھ، یہٕ چھ اصل پأٹھۍ برداشت یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Echteld|first=I|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Schlesinger|first3=N|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Aletaha|first5=D|title=Colchicine for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Aug 15, 2014|volume=8|issue=8|pages=CD006190|pmid=25123076|doi=10.1002/14651858.CD006190.pub2}}&lt;/ref&gt; یہ چھ عام طور پٲٹھۍ گوٹھ کہ حملہٕ خٲطرٕ کینژن دۄہن استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Colchicine: medicine used to treat gout|url=https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|website=nhs.uk|access-date=26 June 2022|language=en|date=14 November 2019|archive-date=23 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623033602/https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; کولچیسین ہیٚکہ باقٕیہ عام طور تجویز کرنہٕ آمتیٚن دواہن، یتھ کٔنۍ ایٹورواسٹیٹن تہٕ erythromycin، سۭتۍ باقین سۭتۍ رٲبطہٕ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot; /&gt;

=== سٹیرایڈ۔ ===
گلوکوکورٹیکوڈس چھ NSAIDs ہییہٕ مؤثر لبنہٕ آمت تہٕ اگر NSAIDS خاطرٕ تضادات موجود چھ تیلہٕ ہکو استعمال کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid17276548&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH|title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=49|issue=5|pages=670–7|year=2007|pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014|pmc=7115288|url=http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|access-date=2019-09-08|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020143558/http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 16, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wechalekar|first=Mihir D|last2=Vinik|first2=Ophir|last3=Schlesinger|first3=Naomi|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-04-30|title=Intra-articular glucocorticoids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD009920|doi=10.1002/14651858.cd009920.pub2|pmid=23633379|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; یم چھ جوڑن منٛز انجیکشن لگاونہٕ سۭتۍ تہٕ بہتری ہنٛد بٲعث بنان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; تاہم، جوڑن ہنٛد انفیکشن گژھہٕ خارج کرنہٕ ین تکیاز سٹیرائڈز چھ یہٕ حالت خراب کران۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; کانٛہہ تہ قلیل مدتی منفی اثر آو نہٕ ؤننہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Janssens|first=Hein J|last2=Lucassen|first2=Peter LBJ|last3=Van de Laar|first3=Floris A|last4=Janssen|first4=Matthijs|last5=Van de Lisdonk|first5=Eloy H|date=2008-04-23|title=Systemic corticosteroids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD005521|doi=10.1002/14651858.cd005521.pub2|pmid=18425920|issn=1465-1858|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/70896/1/70896.pdf|access-date=2019-09-24|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094218/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/70896/70896.pdf;jsessionid=1FC701B94528B3F6C1BBA1E193546020?sequence=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== باقٕی ===
انٹرلیوکن-1 انفیکٹرز، یتھ کٔنۍ زن کینیکناماب، دگہ سۭتۍ راحت تہٕ جوڑن ہنٛز سوجن کم کرنہٕ خاطرٕ اعتدال پسند تاثیر ظٲہر کٔر، مگر اتھ منٛز چھ کمرٕچ دگ، سردرد تہٕ بلڈ پریشرس منٛز اضافہٕ ہوۍ منفی واقعاتن ہنٛد خطرٕ بھڑمت۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=25177840|year=2014|last=Sivera|first=F|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=9|pages=CD009993|last2=Wechalekar|first2=M. D|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; تاہم، تم ہیکن NSAIDS کہ معمول کہ ڈوزن کھوتہٕ کم کٲم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt; امہ طبقہٕ کہ دواہن ہنز زیادٕ قۭمت ہیکہ گوٹھ کہ علاج خٲطرٕہ تہند استعمالٕچ حوصلہ شکنی تہ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt;

== پیشین گوئی ==
علاجہٕ ورٲیہ چھ گٹھیاک شدید حملہٕ عام طور پانژن پیٹھہٕ ستن دۄہن منٛز حل گژھان۔ تاہم،&lt;unk&gt; 60%&lt;unk&gt; لوکن چھ اکہ ؤرۍ یس اندر دیم حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;گوٹھ وٲلۍ چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس۔]] میلیٹس، میٹابولک سنڈروم تہٕ گردٕ تہٕ دل کہ بیمارن ہند خطرٕ بڑان تہٕ اتھٲی پٲٹھۍ چھ موتک خطرٕ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kim SY, De Vera MA, Choi HK|title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol.|volume=26|issue=5 Suppl 51|pages=S115–9|year=2008|pmid=19026153}}&lt;/ref&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا یوریٹس کم کرن وٲل دواہ چھ قلبی بیماری ہنٛد خطرٕ متٲثر کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zhang|first=T|last2=Pope|first2=JE|title=Cardiovascular effects of urate-lowering therapies in patients with chronic gout: a systematic review and meta-analysis|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=1144–1153|date=30 March 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex065|pmid=28379501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; یہٕ ہیکہ جزوی طورس پیٹھ انسولین کہ مزاحمت تہٕ موٹاپتس سٕتۍ وابستگی کہ وجہ سٕتۍ ٲستۍ، مگر کیانٛہہ بڑن وٲل خطرٕ چھ آزاد نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot; /&gt;

علاجہٕ ورٲیہ، شدید گاؤٹٕچ اقساط ہیکہ دشویی گٹھیاہس منز تبدیل گژھتھ یتھ منز جوڑن ہنز سطح تباہ گژھن، جوڑن ہنز خرابین، تہٕ بے درد ٹوفی ہیکہ ٲستۍ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یم ٹوفی چھ تمن منٛز&lt;unk&gt; 30%&lt;unk&gt; آسان یمن ہنٛد علاج چھ نہٕ پانژن ورین خٲطرٕ یوان کرنہٕ، اکثر کان کس ہیلکس منٛز، اویلیکرانون عملس دوران، یا اچیلز ٹینڈنز پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;جارحانہ علاج سۭتۍ ہیکن تم پھلتھ۔ گرڈن ہند سٹون تہ چھ اکثر گاؤٹ پیچیدٕ بناوان، یم 10 پیٹھہٕ 40% لوکن درمیان چھ متٲثر کران تہٕ چھ پیشابک پی ایچ کم آسنہٕ کہ وجہ سٕتۍ گژھان یوس یورک ایسڈ کہ بارس فروغ دوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; گرڈن ہٕنٛزن دائمی خرابین ہٕنٛزٕ باقی شکلہٕ ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Case_30-top.jpg|link=File:Case_30-top.jpg|Gouty tophi presenting as nodules on the finger and helix of the ear
فَیِل:ChronicGout.jpg|link=File:ChronicGout.jpg|Tophus of the knee
فَیِل:Case_30-bottom.jpg|link=File:Case_30-bottom.jpg|Tophi on the toe and ankle
فَیِل:Tophigout.JPG|link=File:Tophigout.JPG|Gout complicated by ruptured tophi, the exudate of which tested positive for uric acid crystals
&lt;/gallery&gt;

== ایپیڈیمولوجی ==

== تٲریخہ ==
[[فَیِل:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg|alt=A man wearing a long, curly wig and a full robe is sitting, looking out. His left arm rests on a small table, with his left hand holding a box. Behind him is a globe.|thumb|انٹونی وین لیوینہوکن کٔر 1679 منٛز یورک ایسڈ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pillinger|first=MH|last2=Rosenthal P|last3=Abeles AM|title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment|journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases|volume=65|issue=3|pages=215–221|year=2007|url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|pmid=17922673|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216114246/http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|archive-date=2008-12-16}}&lt;/ref&gt;]]
اصطلاح &quot;1&quot; گاؤٹ &quot;2&quot; اوس گۄڈنچہ لٹہ 1200 عیسوی آس پاس بوکنگ کس رینڈولفس استعمال کوٚرمت۔ یہٕ چھ لاطینی لفظ گٹا پیٹھہٕ ماخوذ، یمیوک مطلب چھ &quot;1&quot; بوند &quot;2&quot; (مائعک۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; آکسفورڈ انگلش ڈکشنری مطٲبق، یہٕ چھ مزاح تہٕ &quot;جوڑن اندر تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ خونٕ سۭتۍ بیمار موادک 'گرنک' تصور سۭتۍ ماخوذ۔&quot;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://www.oed.com/view/Entry/80290|title=gout, n.1|website=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989|access-date=18 September 2011|archive-date=8 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508070657/https://www.oed.com/start;jsessionid=F7E81FB8C2DA5A2C4521515FB61B4533?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F80290|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

گاؤٹ چھ قدیم زمانہٕ پیٚٹھٕ زاننہٕ یوان۔ تٲریخی طور، اتھ اوس &quot;بیمارن ہنٛد بادشاہ تہٕ بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر لوکن ہنٛز بیماری&quot; وننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|title=The Disease Of Kings - Forbes.com|website=Forbes|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901100910/https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|archive-date=2017-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot; /&gt; بؠمارٕچ گۄڑنچ دستاویز چھ مصرٕ پؠٹھٕ 2,600 قبل مسیح منٛز بجہ أنٛگوٚٹہ ہنٛد گٹھیا ہٕنٛز وضاحت منٛز۔ یونانی طبیب ہپپوکریٹس کوٚر 400 قبل مسیحس قریب پننہٕ ''افوریزم'' منٛز اتھ پیٹھ تبصرٕ، خواجہ سراہن تہٕ پری مینوپاسل زنانن منٛز امچ عدم موجودگی ہنٛد ذکر کران۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates|access-date=July 27, 2010|website=MIT|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707154253/http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|archive-date=July 7, 2010}}&lt;/ref&gt; آولس کارنیلیس سیلسسن (30 AD) کوٚر شرابس سۭتۍ تعلق بیان، پتہٕ زنانن منٛز گوڑنک آغاز تہٕ گرڈن سۭتۍ وابستہٕ مسائل:&lt;blockquote&gt;بیٚیہ اکہ لٹہ چھ موٹ پیشاب، یتھ تلچھٹ سفید چھ، یہ چھ ظٲہر کران ز دگ تہٕ بیمٲر چھ جوڑن یا وسرا کس علاقس منٛز رٹنہٕ یوان۔ اتھہ تہٕ زنٛگن منٛز چھ جوڑن ہنٛز دقتہٕ واریاہ زیادٕ تہٕ لگاتار آسان، یتھ کٔنہ زن پوڈگرا تہٕ چیراگرا کین معاملن منٛز گژھان چھ۔ یم چھ شاذ و نادر ہی کنہہ زنانہٕ، یا زنانہٕ سۭتۍ ہم آہنگی برونٹھ خواجہ سراہن یا لڑکن پیٹھ حملہٕ کران سوائے تمن لوکن ہنٛد یمن منٛز ماہواری دباونہٕ چھ آمت۔ کینژن لوکو چھ شراب، مینڈ تہٕ وینیری نش پرہیز کرتھ زندگی بھرچ حفاظت حٲصل کرمژ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html|title=On Medicine|last=A. Cornelius Celsus|at=Book IV|website=University of Chicago|access-date=2009-01-30|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630175139/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4%2A.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;1683 منٛز، تھامس سڈنی اکھ انگریز طبیب، کور صبحٕ جلدی امک واقعہٕ تہٕ بوڑٕ مردن خاطرٕ امک رجحان بیان۔&lt;blockquote&gt;گوٹھۍ ہنٛد مریض چھ عام طور پٲٹھۍ یا تہ بوڑٕ مرد یا مرد آسان یمو جوانس منٛز پنن پان یتھ کٔنۍ ژھنتھ چھ ز تم چھ قبل از وقت بوڑٕ ووتمت-یتھۍ خراب عادتن منٛز چھ نہٕ وقتہٕ برونٹھ تہٕ حد کھوتہٕ زیادٕ وینیری منٛز ملوث گژھن تہٕ یتھ کٔنۍ تھکن وٲل جذبات کھوتہٕ زیادٕ عام۔ شکار چھ بسترس پؠٹھ گژھان تہٕ صحت سان سوان۔ صبحٲچہ لگ بگ دۄیہ بجہ چھ سہ ٹانگس منٛز شدید دگہٕ سۭتۍ جگاوان۔ دگ چھ اکہ جایہ کھسنہٕ ہوۍ تہٕ توتہٕ چھ کینٛہہ حصن منٛز یہ محسوس گژھان ز یمن پؠٹھ چھ ٹھنڈک آب ترٛاومت۔ پتہٕ چھ ژھران تہٕ ژھران تہ لو٘کٗٹ بخار۔ رات چھ اذیتس، بے خوابی، متٲثر شدٕ حصہٕ موڑنس تہٕ حالتس منٛز مسلسل تبدیلی سۭتۍ گزارنہٕ یوان-جسمچ ٹاسنگ چھ تیوٗت مسلسل آسان ییتہٕ تشددک شکار جوڑن ہنٛز دگ تہٕ ییتہٕ فٹ چھ گژھان تیتی چھ بدتر گژھان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|title=Gout – The Affliction of Kings|website=h2g2|publisher=BBC|date=December 23, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911065930/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|archive-date=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ڈچ سائنسدان انتونی وان لیووینہوکن کٔر ساروی کھوتہٕ گوڈٕ 1679 منٛز یوریٹ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; 1848 منٛز، کوٚر انگریز معالج الفریڈ بیرنگ گاروڈن خونس منٛز اضٲفی یورک ایسڈٕچ شناخت گوٹھک وجہ کس طورس پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;pmid11600751&quot;&gt;{{Cite journal|last=Storey GD|title=Alfred Baring Garrod (1819–1907)|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=40|issue=10|pages=1189–90|date=October 2001|pmid=11600751|doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== باقی جانور۔ ==
گٹھیا چھ زیادٕ تر باقی جانورن منٛز نایاب آسان تکیاز تمن چھ یوریکیس پٲدٕ کرنچ صلاحیت آسان، یس یورک ایسڈ پھٹاوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Animals01&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Agudelo CA, Wise CM|title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=13|issue=3|pages=234–9|year=2001|pmid=11333355|doi=10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}&lt;/ref&gt; انسانن تہٕ باقی عظیم بندر منٛز چھنہٕ یہٕ صلاحیت آسان۔ لہذا، گٹھیا چھ عام۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animals01&quot; /&gt; یوریکیس وٲلۍ باقی جانورن منٛز چھ گاڑٕ، امفیبیئن تہٕ زیٛادٕ تر غٲر پرائمیٹ میمل شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Choi2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi|first=HK|last2=Mount|first2=DB|last3=Reginato|first3=AM|last4=American College of|first4=Physicians|last5=American Physiological|first5=Society|title=Pathogenesis of gout|journal=Annals of Internal Medicine|date=4 October 2005|volume=143|issue=7|pages=499–516|pmid=16204163|doi=10.7326/0003-4819-143-7-200510040-00009}}&lt;/ref&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز ٹائرنوسورس ریکسک نمونہٕ یتھ &quot;سو&quot; چھ وننہٕ یوان چھ گوٹھک شکار۔&lt;ref name=&quot;Rothschild&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rothschild|first=BM|last2=Tanke D|last3=Carpenter K|title=Tyrannosaurs suffered from gout|journal=Nature|volume=387|issue=6631|page=357|year=1997|doi=10.1038/387357a0|pmid=9163417|bibcode=1997Natur.387..357R}}&lt;/ref&gt;

== تحقیق ==
گاؤٹ کہ علاج خٲطرٕہ چھ واریاہ نٲئ ادویات زیر مطالعہ، یمن منز اناکنرا کینیکناماب، تہٕ رالونیسیپٹ شٲمل چھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon|journal=Journal of Musculoskeletal Medicine|date=March 8, 2010|last=Abeles, A. M.|last2=Pillinger, M. H.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=May 20, 2010|access-date=April 23, 2010}}&lt;/ref&gt; کینیکنامابک نتیجہٕ ہکن سٹیرایڈک کم ڈوزٕ کھوتہٕ بہتر نتائج أستھ، مگر امیک خرچ چھ پانژ ساس گنا زیادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sivera|first=F|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 1, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD009993|pmid=25177840|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; اکھ ریکومبیننٹ یوریکیس انزائم (راسبریکیز) چھ دستیاب مگر [[رٲچھر|امیون۔]] استعمال چھ محدود، تکیاز یہٕ چھ مدافعتی ردعملس متحرک کران۔ کم اینٹیجینک ورژن چھ ترقی منٛز۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

== حوالہ جات ==
{{حَوالہٕ}}

== بیٖروٗنی لنکہٕ ==
{{Medical resources|Curlie=Health/Conditions_and_Diseases/Musculoskeletal_Disorders/Arthritis/Gout/|DiseasesDB=29031|ICD10={{ICD10|M|10||m|05}}|ICD9={{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}|ICDO=|OMIM=138900|OMIM_mult={{OMIM2|300323}}|MedlinePlus=000422|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=221|eMedicine_mult={{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}} {{eMedicine2|radio|313}}|MeshID=D006073|RP=gout|WO=gout}}{{Commons category|Gout}}{{Offline|med}}

* {{cite EB1911|wstitle=Gout|volume=12|pages=289–291}}
* {{ویب حَوالہٕ|url=https://medlineplus.gov/gout.html|publisher=U.S. National Library of Medicine|website=MedlinePlus|title=Gout|access-date=2020-05-21|archive-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160705110839/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/gout.html|url-status=live}}
* [[wikidata:Q133087|ویکی ڈیٹا]]
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>q3vcoeo3owrm2j4mrtyylh4f5ji5m7z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141935</id>
      <parentid>141934</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ اض</comment>
      <origin>141935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79627" sha1="1suhlkdwmka1ex2a088lj86ytagsfwe" xml:space="preserve">{{طِبی حالَتھ معلوٗمات ڈَبہٕ|name=Gout|synonym=Podagra|image=En.Wikipedia-VideoWiki-Gout.webm|image_size=|image_thumbtime=94|alt=Video summary leading with a small fierce creature with sharp teeth biting into a swollen foot at the base of the big toe.|caption=Video summary ([[Video:Gout|script]]). Leading with ''The Gout'' ([[James Gillray]], 1799) depicts the pain of the artist's gout as a [[demon]] or [[dragon]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brookhiser|first=Richard|title=Gentleman Revolutionary: Gouverneur Morris, the Rake Who Wrote the Constitution|date=2008|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439104088|page=212|url=https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501163529/https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Haslam|first=Fiona|title=From Hogarth to Rowlandson : medicine in art in eighteenth-century Britain|date=1996|publisher=Liverpool University Press|location=Liverpool|isbn=9780853236405|page=143|url=https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|edition=1. publ.|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513151127/https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|pronounce={{IPAc-en|ɡ|aʊ|t}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gout {{!}} Definition of Gout by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/gout |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=20 October 2019 |language=en |archive-date=19 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019015640/https://www.lexico.com/en/definition/gout |url-status=live }}&lt;/ref&gt;|specialty=|symptoms=[[Arthralgia|Joint pain]], [[joint effusion|swelling]], and [[erythema|redness]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;|complications=|onset=Older males,&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt; [[menopause|post-menopausal women]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;|duration=|types=|causes=[[Uric acid]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;|risks=Diet high in meat or beer, being [[overweight]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Be2016/&gt;|diagnosis=|differential=[[Septic arthritis|Joint infection]], [[rheumatoid arthritis]], [[pseudogout]], others&lt;ref name=&quot;Neogi2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Neogi |first1=T |title=Gout |journal=Annals of Internal Medicine |date=July 2016 |volume=165 |issue=1 |pages=ITC1-16 |doi=10.7326/AITC201607050 |pmid=27380294|type=Review}}&lt;/ref&gt;|prevention=Weight loss, [[vitamin C]], not drinking alcohol, [[allopurinol]]&lt;ref name=Lancet2010/&gt;|treatment=[[non-steroidal anti-inflammatory drug|NSAIDs]], [[glucocorticoid|steroids]], [[colchicine]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;&lt;ref name=Qa2017&gt;{{cite journal|last1=Qaseem|first1=A|last2=Harris|first2=RP|last3=Forciea|first3=MA|last4=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first4=Physicians.|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=58–68|pmid=27802508|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;|medication=|prognosis=|frequency=1–2% (developed world)&lt;ref name=Lancet2010/&gt;|deaths=}}

گاوُٹ چھ سوجن وول آرتھرائٹس ہٕنٛز اکھ شکل ییٚمیچ خصُ صیت چھِ ز یہِ چھ وزل، نرم، گرم تہٕ سوٚجمت جوڑن ہٕنٛدۍ بار بار حملہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=April 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–52|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=27112094|type=Review}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hui|first=M|last2=Carr|first2=A|last3=Cameron|first3=S|last4=Davenport|first4=G|last5=Doherty|first5=M|last6=Forrester|first6=H|last7=Jenkins|first7=W|last8=Jordan|first8=KM|last9=Mallen|first9=CD|last10=McDonald|first10=TM|last11=Nuki|first11=G|title=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=e1–e20|date=26 May 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=28549177|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ چھِ عام طور تیزی سان گژھان، 12 گھنٹن کھوتہٕ کم وقتس منٛز چھ زیٛادٕ کھوتہٕ زیٛادٕ شدتس تام واتان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Richette P, Bardin T|title=Gout|journal=Lancet|volume=375|issue=9711|pages=318–28|date=January 2010|pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7|url=}}&lt;/ref&gt; بجہ ٲنگٕر کِس بنیادس پیٹھ جوڑ چھُ تَقریٖبَن نصف معاملن منٛز مُتٲثِر گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|volume=122|issue=2|pages=157–61|date=March 2010|pmid=20203467|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|url=}}&lt;/ref&gt; امہ کہ نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ ٹوفی، بۄکہٕ وچہٕ مَنٛز کٔنؠ، یا  نۄقصان واتتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

یہ چھُ خونس منٛز یورک ایسڈک مسلسل بڑنک وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یہٕ چھ خوراک، صحت کین باقی مسائلن تہٕ جینیٲتی عوامل کہ امتزاج سۭتۍ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt; اعلی سطحن پیٹھ چھ یورک ایسڈ کرسٹل گژھان تہٕ کرسٹل جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ [[ٹِشوٗ|ٹشو]] منٛز جمع گژھان، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز گاؤٹ چھ حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہ چھ عام طور تمن لوکن منٛز گژھان یم باقٲعدگی سان گوشت یا سمندری غذا کھان چھ، بیئر چھ پیان، یا چھ زیادٕ وزنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Be2016&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27452679|year=2016|last=Beyl Jr|first=R. N.|title=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=11|pages=1153–1158|last2=Hughes|first2=L|last3=Morgan|first3=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}&lt;/ref&gt; تشخیصچ تصدیق ہکو جوڑٕ کس سیالس منٛز یا جوڑٕ نیبر ذخیرس منٛز کرسٹلچ موجودگی سۭتۍ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; حملس دوران ہیکہ خونس منز یورک ایسڈٕچ سطح نارمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش ادویات (NSAIDs) سٹیرائڈز، یا کولچیسائن سۭتۍ علاج چھ علامات بہتر بناوان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27802478|year=2017|last=Shekelle|first=P. G|title=Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline|journal=Annals of Internal Medicine|volume=166|issue=1|pages=37–51|last2=Newberry|first2=S. J|last3=Fitzgerald|first3=J. D|last4=Motala|first4=A|last5=O'Hanlon|first5=C. E|last6=Tariq|first6=A|last7=Okunogbe|first7=A|last8=Han|first8=D|last9=Shanman|first9=R|doi=10.7326/M16-0461|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ ییٚلہ شدید حملہٕ کم چھ گژھان، یورک ایسڈٕچ سطح ہیٚکہ طرز زندگی منٛز تبدیلین ہٕنٛد ذٔریع کم کرنہٕ یتھ تہٕ یمن منٛز اکثر حملہٕ چھ گژھان، یمن منٛز چھ ایلوپورینول یا پروبنیسیڈ طویل مدتی بچاو فراہم کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; [[وٹامن سی]] ننہٕ تہٕ کم چربی دار دودھک مصنوعاتن منٛز زیادٕ غذا کھؠن چھ بچاو ہکان کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Questions and Answers about Gout|url=http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Gout/|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=2 February 2016|date=June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115123309/http://www.niams.nih.gov/health_info/gout/|archive-date=15 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E|last2=Choi|first2=HK|title=Epidemiology of gout.|journal=Rheumatic Diseases Clinics of North America|date=May 2014|volume=40|issue=2|pages=155–75|doi=10.1016/j.rdc.2014.01.001|pmid=24703341|pmc=4119792}}&lt;/ref&gt;

گوٹھ چھ مغربی آبٲدی ہند تقریبا 1 پیٹھہٕ&lt;unk&gt; 2%&lt;unk&gt; تہنز زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;یہٕ چھ حالیہ دہائین منٛز زیادٕ عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہٕ چھ مانٛنہٕ یوان ز آبٲدی منٛز چھ خطرٕ بڑنک عوامل، یتھ کٔنۍ میٹابولک سنڈروم زیٹھ عمرچ توقع، تہٕ خوراکس منٛز تبدیلیہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; بوڑٕ مرد چھ زیادٕ عام طور پٲنٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گوٹھ اوس تٲریخی طور &quot;بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر انسانن ہنٛز بیماری&quot; کہ ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|title=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|website=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia|access-date=2009-05-01|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ چھ کم از کم [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] ہند زمانہٕ پیٹھہٕ تسلیم کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

== علامتہٕ تہٕ علامتہٕ ==
گاؤٹ ہیٚکہ واریاہن طریقن سۭتۍ ظٲہر گژھتھ، حالانٛکہ ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام چھ شدید سوزش ہنٛدۍ گٹھیاہن ہنٛد بار بار حملہٕ (اکھ وۄزٕ، نرم، گرم، سوٚجمت جوڑٕ) ۔ بڑٕ انگٕر ہنٛدس بنیادس پیٹھ میٹاٹرسل-فیلینجیل جوڑ چھ اکثر متٲثر گژھان، یس نصف معاملاتک سبب چھ بنان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی جوڑٕ، یتھ کٔنۍ ز ایڑٕ، گوٹھ، کلۍ تہٕ انگٕلۍ تہ ہؠکن متٲثر گژھتھ۔ جوڑن ہنز دگ چھ عام طور پٲٹھۍ راتھس منٛز شروع گژھان تہٕ شروع گژھنہٕ پتہٕ 24 گھنٹن منٛز چھ ساروی کھوتہٕ زیادٕ آسان۔ یہ چھ بنیٲدی طور پٲٹھۍ جسم کہ درجہ حرارت کم آسنہٕ کہ وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; باقی علامتہٕ ہیکن کم گژھتھ جوڑن ہنٛز دگس سۭتۍ، بشمول تھکاوٹ۔ تہٕ بخار۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot;&gt;{{Cite journal|last=Eggebeen AT|title=Gout: an update|journal=Am Fam Physician|volume=76|issue=6|pages=801–8|year=2007|pmid=17910294}}&lt;/ref&gt;

یورک ایسڈٕچ طویل مدتی بڑن واجنہ سطح (ہایپرورسیمیا) ہیکہ دیگر علاماتن ہند نتیجہٕ بنتھ، یتھ منز ٹوفی کہ ناوٕ سٕتۍ زاننہٕ ینہٕ وٲلۍ یورک ایسڑ کرسٹلٕک سخت، بے درد ذخیرٕہ شٲمل چھ۔ بڑس پیمانس پیٹھ چھ ٹوپھ ہڈی ہنٛد کٹاؤ کہ وجہ سۭتۍ دائمی گٹھیاک سبب بنتھ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Terkeltaub R|title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nature Reviews Rheumatology|volume=6|issue=1|pages=30–8|date=January 2010|pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|url=}}&lt;/ref&gt; یورک ایسڈٕچ بڑن واجیٚنۍ سطح ہؠکہ گردٕ۔ منٛز کرسٹل پھلنک بٲعث تہ بنتھ، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز کنٛنہ ہٕنٛز تشکیل تہٕ امہ پتہٕ یوراٹے نیفروپیتھی ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;German09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U|title=Gout—current diagnosis and treatment|journal=Dtsch Arztebl Int|volume=106|issue=34–35|pages=549–55|date=August 2009|pmid=19795010|pmc=2754667|doi=10.3238/arztebl.2009.0549}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Gout2018.jpg|link=File:Gout2018.jpg
File:Gout_(Dermatology_Atlas_14).jpg
فَیِل:Gout2010.JPG|link=File:Gout2010.JPG|alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|Gout presenting as slight redness in the metatarsal–phalangeal joint of the big toe
فَیِل:Podagra.jpg|link=File:Podagra.jpg|Gout of the left MP joint of the big toe
فَیِل:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|link=File:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|Drawing of gout
File:Gout_(Dermatology_Atlas_10).jpg
&lt;/gallery&gt;

== وجہ۔ ==
یورک ایسڈک کرسٹلائزیشن یس اکثر خونس منٛز نسبتا زیادٕ سطحس سۭتۍ وابستہٕ چھ، چھ گاؤٹٕچ بنیأدی وجہ۔ یہ ہیٚکہ غذا، جینیٲتی پیشین گوئی، یا یوراٹے۔ ایسڈ کہ نمک، یوریٹک غٲر اخراج کہ وجہ سۭتۍ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گردٕ کہ ذریعہ چھ یورک ایسڈک غأر اخراج تقریبن 90% کیسن منٛز ہائپر یوریسیمیاچ بنیأدی وجہ، ییلہٕ زن کہ 10% کھوتہٕ کم کیسن منٛز چھ زیادٕ پیداوارچ وجہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; ہایپروریسیمیاہس منز مبتلا تقریبا&lt;unk&gt; 10%&lt;unk&gt; افراد چھ پننہٕ زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ گوٹھٕچ نشوونما آسان۔&lt;ref name=&quot;pmid18327257&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vitart V, Rudan I, Hayward C, etal|title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|journal=Nat. Genet.|volume=40|issue=4|pages=437–42|date=April 2008|pmid=18327257|doi=10.1038/ng.106|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;تاہم خطرٕ چھ ہایپر یوریسیمیا کس ڈگری مطٲبق مختٔلف آسان۔ ییلہٕ سطح 415 تہٕ 530 μmol/l (7 تہٕ 8.9 mg/dl) کہ درمیان چھ آسان تہٕ خطرٕ چھ پریتھ وأری 0.5% آسان، ییلہٕ زن 535 μmol-l (9 mg-dL) کھوتہٕ زیادٕ سطحس پیٹھ چھ آسان تمن منٛز چھ خطرٕ 4.5%۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

=== طرز زندگی ===
غذائی وجوہات چھ تقریبا 12% گاؤٹٕچ وجہ بنان، تہٕ اتھ منٛز چھ شراب، فرکٹوز میٹھا مشروبات، گوشت تہٕ سمندری غذا کس کھپتس سۭتۍ اکھ مضبوط تعلق شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chen LX, Schumacher HR|title=Gout: an evidence-based review|journal=J Clin Rheumatol|volume=14|issue=5 Suppl|pages=S55–62|date=October 2008|pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921|url=}}&lt;/ref&gt; پیورینز منٛز ساروی کھوتہٕ زیادٕ امیر خوراکن منٛز یم زیادٕ مقدارس منٛز یورک ایسڈ چھ دیوان تمن منٛز چھ خشک اینکویز جھینگا، اعضاءک گوشت، خشک مشروم۔ سمندری گھاس تہٕ بیئرک خمیر شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kaneko|first=Kiyoko|last2=Aoyagi|first2=Yasuo|last3=Fukuuchi|first3=Tomoko|last4=Inazawa|first4=Katsunori|last5=Yamaoka|first5=Noriko|title=Total Purine and Purine Base Content of Common Foodstuffs for Facilitating Nutritional Therapy for Gout and Hyperuricemia|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|date=2014|volume=37|issue=5|pages=709–721|doi=10.1248/bpb.b13-00967|pmid=24553148|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; مرغی تہٕ آلو تہ چھ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Major|first=Tanya J|last2=Topless|first2=Ruth K|last3=Dalbeth|first3=Nicola|last4=Merriman|first4=Tony R|title=Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts|journal=BMJ|volume=363|date=10 October 2018|pages=k3951|doi=10.1136/bmj.k3951|pmid=30305269|pmc=6174725}}&lt;/ref&gt; باقی محرکاتن منٛز چھ جسمانی صدمہٕ تہٕ سرجری شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

2000 کہ دہائی کہ اوائلس منز کوٚر مطالعہٕ سٕتۍ پتہ ز دیگر غذائی عوامل چھ نہٕ متعلقہ کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine|date=July 2008|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329|doi=10.3949/ccjm.75.Suppl_5.S9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Choi2004&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G|title=Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men|journal=[[The New England Journal of Medicine|N. Engl. J. Med.]]|volume=350|issue=11|pages=1093–103|date=March 2004|pmid=15014182|doi=10.1056/NEJMoa035700|url-status=live}}&lt;/ref&gt; خاص طور پٲٹھۍ، اعتدال پسند پیورین سۭتۍ بھرپور سبزی (مثلا، بین، مٹر، دال، تہٕ دالہٕ۔) سۭتۍ خوراکک تعلق چھنہٕ گاؤٹ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=JA|last2=Reddy|first2=SG|last3=Kundukulam|first3=J|title=Risk factors for gout and prevention: a systematic review of the literature|journal=[[Current Opinion (Lippincott Williams &amp; Wilkins)|Current Opinion in Rheumatology]]|date=March 2011|volume=23|issue=2|pages=192–202|pmid=21285714|doi=10.1097/BOR.0b013e3283438e13|pmc=4104583}}&lt;/ref&gt; نہ چھ کل غذائی پروٹین &lt;ref name=&quot;Choi2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt; الکحلک کھپت چھ بڑن وأل خطرس سۭتۍ مضبوطی سان منسلک، شراب سۭتۍ چھ بیئر یا اسپرٹ کھوتہٕ کنہہ کم خطرٕ پیش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E.|last2=Mallen|first2=C. D.|last3=Doherty|first3=M.|title=Gout|journal=BMJ|date=1 October 2013|volume=347|issue=oct01 3|pages=f5648|doi=10.1136/bmj.f5648|pmid=24473446}}&lt;/ref&gt; گلائکوماکروپیپٹائڈ (جی ایم پی تہٕ جی 600 دودھچ چربی ہنٛد نچوڑ سۭتۍ بھرپور سکم دودھک پاؤڈر کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ دگ کم گژھتھ مگر امہ کس نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ اسہ تہٕ متلی ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=John HY|last2=Sriranganathan|first2=Melonie K|last3=Edwards|first3=Christopher J|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-05-31|title=Lifestyle interventions for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=5|pages=CD010039|doi=10.1002/14651858.cd010039.pub2|pmid=23728699|pmc=6759140|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

جسمٲنی تندرستی، صحت مند وزن، کم چربی وٲلۍ دودھٕچ مصنوعات، تہٕ کم حدس تام، کافی تہٕ وٹامن سی ننہٕ سۭتۍ چھ گوٹھک خطرٕ کم گژھان نظر یوان۔ تاہم، وٹامن C سپلیمنٹس ننہٕ سۭتۍ چھنہٕ یمن لوکن منٛز نمایاں اثر آسان یمو گۄڈٕ پیٹھۍ گوٹھک مرض چھ قٲئم کوٚرمت۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hak AE, Choi HK|title=Lifestyle and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=20|issue=2|pages=179–86|date=March 2008|pmid=18349748|doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men|journal=[[The American Journal of Clinical Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]|volume=87|issue=5|pages=1480–7|date=May 2008|pmid=18469274|pmc=4090353|doi=10.1093/ajcn/87.5.1480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Life2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi HK|title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=22|issue=2|pages=165–72|date=March 2010|pmid=20035225|doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Kyu Yong|last2=Kim|first2=Hyun Jung|last3=Ahn|first3=Hyeong Sik|last4=Kim|first4=Sun Hee|last5=Park|first5=Eun Ji|last6=Yim|first6=Shin-Young|last7=Jun|first7=Jae-Bum|title=Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|date=April 2016|volume=45|issue=5|pages=580–586|doi=10.1016/j.semarthrit.2016.01.003|pmid=26905267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; مونگ پھلی، برۄن بریڈ، تہٕ پھل تہ چھ حفاضتی نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot; /&gt; یہٕ چھ جزوی طور پٲنٹھ انسولین مزاحمت کم کرنس منٛز یمن ہیند اثرچ وجہ سٔتۍ سمجھنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Life2010&quot; /&gt;

=== جینیٲتی خصوصیات ===
گاؤٹ چھ جزوی طور جینیٲتی، یس یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تقریبا 60% تغیرات۔ منٛز حصہ چھ نوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; SLC2A9، SLC22A12، تہٕ ABCG2 جین چھ عام طورس پیٹھ گاؤٹ سۭتۍ وابستہٕ لبنہٕ آمت تہٕ یمن منٛز چھ تغیرات تقریبا دۄگنہٕ خطرٕ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Merriman|first=TR|last2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout|journal=Joint, Bone, Spine : Revue du Rhumatisme|year=2011|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK|title=The genetics of hyperuricaemia and gout|journal=Nature Reviews Rheumatology|year=2012|pmid=22945592|doi=10.1038/nrrheum.2012.144|volume=8|issue=10|pages=610–21|pmc=3645862}}&lt;/ref&gt; SLC2A9 تہٕ SLC22A12 منٛز چھ فنکشنک نقصان اتپریورتن یوریٹ جذب تہٕ بلا مقابلہ یوریٹ سراو کم کرتھ خونک یورک ایسڈچ سطح کم کرنک سبب بنان۔&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot; /&gt; نایاب جینیٲتی عوارض فیملی جووینائل ہائپروریسیمک نیفروپیتھی، میڈولر سسٹک گرڈن ہٕنٛز بیماری، فاسفوریبوسیلپیروفاسفیٹ سنتھٹیز سپر ایکٹیویٹی تہٕ ہائپوکسنتھائن-گوانائن فاسفوری بوسیل ٹرانسفرسٕچ کمی یتھ کٔنۍ لیسچ-نیہان سنڈرومس منٛز وچھنہٕ چھ یوان، چھ گاؤٹ سۭتۍ پیچیدٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== طبی حالات ===
گاؤٹ چھ اکثر باقی طبی مسلن سۭتۍ گژھان۔ میٹابولک سنڈروم چھ پیٹ کہ موٹاپک، [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] انسولین مزاحمت تہٕ غیر معمولی لپڈچ سطحک امتزاج، تقریبا 75% کیسن منٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گٹھیا سۭتۍ عام طور پانٹھ پیچیدٕ گژھن وٲل باقی حالاتن منٛز چھ لیڈک زہر۔ گرڈن ہنٛز ناکامی، ہیمولیٹک انیمیا سوراسس ٹھوس اعضاء ٹرانسپلانٹ تہٕ مائلوپرولیفریٹو عوارض ییتھ کیٛن زن پولیسیتھیمیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16392875&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P|title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem|journal=Drugs|volume=65|issue=18|pages=2593–611|year=2005|pmid=16392875|doi=10.2165/00003495-200565180-00004}}&lt;/ref&gt; باڈی ماس انڈیکس چھ 35 کھوتہٕ زیادٕ یا اتھ برابر مردن منٛز گوٹھک خطرٕ ترٛیٚیہ گنا بڑاوان۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; لیڈک دائمی نمائش تہٕ لیڈک آلودٕ الکحل چھ گرڈن ہنٛدس فعلس پیٹھ لیڈک مضر اثرات کہ وجہ سۭتۍ گاؤٹ کہ خطرٕٕک عوامل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Loghman-Adham M|title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure|journal=Environ. Health Perspect.|volume=105|issue=9|pages=928–38|date=September 1997|pmid=9300927|pmc=1470371|doi=10.2307/3433873|jstor=3433873}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===

== پیتھو فزیولوجی ==
[[File:PMC5404803_pgpm-10-129Fig3.png|thumb|ہایپروریسیمیا تہٕ گاؤٹ منٛز اے بی سی جی 2 ہٕکۍ کردارک جٲیزٕ]]
[[فَیِل:Harnsäure_Ketoform.svg|thumb|یوریک ایسڈ کی خصوصیاتیوکرائن ایسڈ]]
گاؤٹ چھ پیورین میٹابولزم اکھ خرابی، تہٕ چھ امہ وقتہٕ گژھان ییلہٕ امیک حتمی میٹابولائٹ، یورک ایسڈ، مونوسوڈیم یوریٹ کس شکلہ منٛز کرسٹلائز گژھان چھ، تہٕ جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ ؤتکن منٛز چھ ذخائر (ٹوفی) بنان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خوردبین ٹوفی ہیکو پروٹین کہ اکہ رنگہٕ سۭتۍ بند کرتھ، یس خلیاتس سۭتۍ کرسٹلن ہنٛد تعاملس روکاوان چھ تہٕ امہٕ وجہ سۭتۍ چھ سوجن نش بچاوان۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu-Bryan|first=Ru|last2=Terkeltaub|first2=Robert|date=2006|title=Evil humors take their Toll as innate immunity makes gouty joints TREM-ble|journal=Arthritis &amp; Rheumatism|volume=54|issue=2|pages=383–386|doi=10.1002/art.21634|pmid=16447213}}&lt;/ref&gt; جوڑن معمولی جسمٲنی نقصان، طبی یا جراحی تناؤ، یا یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ کہ وجہ سۭتۍ چھ ننگی کرسٹل دیوار سۭتۍ بند ٹوفی سۭتۍ پھٹتھ۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; ییلہ تیم ٹوفی پھٹ چھان، تیم چھ میکروفیجز منز مقٲمی مدافعتی ثالثی سٕتۍ سوزش ہند رد عملس متحرک کران، یوس NLRP3 سوزش پروٹین کمپلیکس کہ ذریعہ شروع چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; این ایل آر پی 3 سوزش ہنٛد فعالیت چھ انزائم کیسپیس 1 بھرتی کران، یس پرو انٹرولکن 1β فعال انٹرولکن 2β منٛز چھ تبدیل کران، یس سوزش ہنٛد جھرن منٛز اہم پروٹینن منٛز اکھ چھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یورایٹ آکسیڈیز (uricase) کہ ارتقٲئی نقصان یم انسانن تہٕ اعلی [[نَر وانٛدَر|پرائمیٹس]] منز چھ یورک ایسڈ پھٹاوان ایم چھ یہٕ حالت عام بناومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

یورک ایسڈ کہ برستی ہند محرکات چھنہٕ اصل پٲٹھۍ سمجھنہٕ آمت۔ اگرچہ یہ معمول کس سطحس پیٹھ کرسٹلائز ہیکہ گژھتھ، مگر سطحس منز اضافہٕ سٕتۍ چھ ایمہ ہند امکان زیادٕہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17595458&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE|title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome]|language=Russian|journal=Georgian Med News|issue=146|pages=35–7|year=2007|pmid=17595458|trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}&lt;/ref&gt; گٹھیا کین شدید اقسامن منٛز اہم سمجھنہٕ ینہٕ والن باقی محرکاتن منٛز چھ ٹھنڈک درجہ حرارت، یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ، تیزابیت، آرٹیکلر ہائیڈریشن تہٕ ایکسٹرا سیلولر میٹرکس پروٹین شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12672211&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Moyer RA, John DS|title=Acute gout precipitated by total parenteral nutrition|journal=The Journal of Rheumatology|volume=30|issue=4|pages=849–50|year=2003|pmid=12672211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7783706&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Halabe A, Sperling O|title=Uric acid nephrolithiasis|journal=Mineral and Electrolyte Metabolism|volume=20|issue=6|pages=424–31|year=1994|pmid=7783706}}&lt;/ref&gt; کم درجہ حرارتس پیٹھ چھ بڑن واجین بارش جزوی طورس پیٹھ وضاحت کران ز کیٛاز چھ فٹن ہٕنٛدۍ جوڑ عام طورس پیٚٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; صدمہٕ، سرجری، کیموتھراپی تہٕ ڈایریٹکسس سۭتۍ عواملہٕ سۭتۍ ہکن یورک ایسڈس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ آستھ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; یوریٹ کم کرن وٲلۍ دواہ شروع یا بڑن ہؠکہ خاص طور زیادٕ خطرٕ وٲلس فبکسسٹاٹ سۭتۍ گاؤٹ کہ شدید حملک بٲعث بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gout|url=https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1|website=NICE|access-date=22 August 2019|archive-url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0|archive-date=22 August 2019}}&lt;/ref&gt; کیلشیم چینل بلاکس تہٕ لاسارٹن چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] کہ دیگر دواہاتن ہند مقابلس منز گاؤٹ کہ کم خطرس سٕتۍ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid22240117&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA|title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study|journal=BMJ|year=2012|volume=344|pages=d8190|pmid=22240117|doi=10.1136/bmj.d8190|pmc=3257215}}&lt;/ref&gt;

== تشخیص ==
{{Synovial fluid analysis}}ہایپروریسیمیا تہٕ عظیم اوٚنٛگہ ہندس بنیادس (یتھ پوڈگرا ونان چھ) کلاسک شدید گٹھیاہس منٛز مزید تحقیقات کرنہٕ بغٲر ہیٛکہٕ گٹھیا ہٕنٛز تشخیص تہٕ علاج کرنہٕ یتھ۔ اگر تشخیص شک چھ، تیلہٕ گژھہٕ Synovial fluid تجزیہٕ کرنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=A|last2=McLean|first2=RM|last3=Starkey|first3=M|last4=Forciea|first4=MA|last5=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first5=Physicians.|title=Diagnosis of Acute Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=52–57|pmid=27802479|doi=10.7326/m16-0569|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; سادہ [[ریڈیوگرٛافی|ایکس ری]] چھ عام طور پٲٹھۍ عام آسان تہٕ گوٹھٕچ ابتدٲئی تشخیصٕچ تصدیق خٲطرٕ چھنہٕ مفید۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; تم چھ دؠمار دار گٹھیا ہٕنٛز علامتہٕ ظٲہر کٔرتھ یتھ کٔنۍ ز أڑجہ ہنٛد کٹاؤ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot; /&gt;

=== سنوییئل فلوئڈ ===
گاؤٹٕچ اکھ قطعی تشخیص چھ سینووئل فلیوڈ یا ٹوفس منٛز مونوسوڈیم یورایٹ کرسٹل شناختس پیٹھ مبنی۔ آرتھروسنٹسیس کہ ذریعہٕ غأر تشخیص شدہ سوجن وٲل جوڑن سٔتۍ حأصل کردٕ تمام سینووئل سیالک نمونہٕ یمن کرسٹلن خاطرٕ گژھہٕ جانچنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; پولرائزڈ لائٹ مائکروسکوپی تحت، یمن منٛز چھ اکھ سوئی ہش مورفولوجی تہٕ مضبوط منفی بیورفرینجینس آسان۔ یہ ٹیسٹ چھ انجام دین مشکل تہٕ اتھ خٲطرٕ چھ تربیت یافتہٕ مبصرٕچ ضرورت۔&lt;ref name=&quot;pmid18299687&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med.|volume=98|issue=6|pages=759–67|year=2007|pmid=18299687}}&lt;/ref&gt; آبشاری پتہٕ گژھہٕ سیالک نسبتا جلدی جانچ کرنہٕ ین، کیازکہ درجہ حرارت تہٕ پی ایچ چھ گھلنشیلتا متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== خونک ٹیسٹ ===
خونک باقی ٹیسٹ چھ عام طور پٲٹھۍ کرنہٕ یوان سفید خونک خلین ہنٛز گنتی، الیکٹرولائٹس گرڈن ہنٛز کٲم تہٕ erythrocyte sedementation rate (ESR) ۔ تاہم، انفیکشن کہ غٲر موجودگی منز ہیکہ سفید خونٕک خلیہ تہٕ ESR دۄشوے گٹھیا کہ وجہ سٕتۍ بلند گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|title=Gout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Rheumatology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100725115050/http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|archive-date=2010-07-25|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Emergency Medicine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100311174806/http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|archive-date=2010-03-11|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt; سفید خونک خلیاتچ گنتی چھ 40، 000 × 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/l (40، 000/mm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) تام زیادٕ دستاویز کرنہٕ آمژ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

=== مختلف تشخیص ===
گوٹھٕچ ساروی کھوتہٕ اہم [[مُختَلِف تَشخیٖص|تفریقی تشخیص]] چھ سیپٹک گٹھیا۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہ گژھ تمن لوکن منٛز سمجھنہٕ ین یمن انفیکشنٕچ علامتہٕ چھ یا یمن منٛز علاج سۭتۍ چھنہٕ بہتری یوان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; تشخیص منٛز مدد کرنہٕ خٲطرٕ، ہکو اکھ سینووئل فلوئڈ گرام سٹین تہٕ کلچر انجام دتھ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی حالات یم یتھی ہیٛکن نظر آسہٕ یمن منٛز چھدم ریومیٹائڈ گٹھیا، سورائٹک گٹھیا تہٕ رد عمل گٹھیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گاؤٹی ٹوفی، خاص طور پانٹھ ییلہٕ جوڑس منٛز واقع آسہٕ نہٕ، تیلہٕ ہکو بیسال سیل کارسنوما یا باقی نیوپلاسم سۭتۍ غلطی کرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M|title=Medial canthal tophus|journal=Ophthal Plast Reconstr Surg|volume=24|issue=5|pages=403–4|year=2008|pmid=18806664|doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S|title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout|journal=Hand (N Y)|volume=4|issue=1|pages=78–80|date=March 2009|pmid=18780009|doi=10.1007/s11552-008-9120-4|pmc=2654956}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Fluorescent_uric_acid.JPG|link=File:Fluorescent_uric_acid.JPG|alt=numerous multi-colored needle-shaped crystals against a purple background|Microscope photograph of spiked rods of uric acid crystals found in a synovial fluid sample illuminated with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.
فَیِل:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|link=File:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|Gout on [[اؠکسرے|X-rays]] of a left foot in the metatarsal-phalangeal joint of the big toe. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.
فَیِل:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|link=File:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|Light microscopy of a tophus, showing needle-shaped crystals.
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|Uric acid crystals in polarized light, showing negative birefringence, with yellow color when aligned parallel to the axis of the red compensator, and blue when perpendicular.&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|title=Gout and Pseudogout Workup|first=Bruce M|last=Rothschild|website=Medscape|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008034412/https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|url-status=live}} Updated: Jun 30, 2020&lt;/ref&gt;
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|In contrast, CPPD (pseudogout) displays rhombus-shaped crystals with positive birefringence.
فَیِل:Gross_pathology_of_tophus.jpg|link=File:Gross_pathology_of_tophus.jpg|Appearance of a large tophus
&lt;/gallery&gt;

== بچاوٕ۔ ==
طرز زندگی منٛز تبدیلی تہٕ دواہٕ دۄشوے ہیٛکن یورک ایسڈٕچ سطح کم کٔرتھ۔ غذائی تہٕ طرز زندگی ہنٛد انتخاب یم موثر چھ تمن منٛز چھ جانورن ہنٛد اصل پیورین سۭتۍ بھرپور غذا یتھ کٔنۍ زن گوشت تہٕ سمندری غذا، الکحل، تہٕ فرکٹوز (خاص طور پٲنٹھ ہائی فرکٹوز کارن شربت) ہیند استعمال کم کرن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt; دودھک مصنوعات، وٹامن سی، کافی تہٕ چیری کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ گاؤٹ کہ حمل رکاونہٕ منٛز مدد ملتھ، یتھ کٔنۍ وزن کم گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2014rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bitik|first=B|last2=Öztürk|first2=MA|title=An old disease with new insights: Update on diagnosis and treatment of gout|journal=European Journal of Rheumatology|date=June 2014|volume=1|issue=2|pages=72–77|pmid=27708879|doi=10.5152/eurjrheumatol.2014.021|pmc=5042282}}&lt;/ref&gt; گاؤٹ ہیٚکہ آکسیجنٕچ کٔمی وٲلۍ سیلن منٛز پیورینز جٲری کرنہٕ کہ ذٔریع سلیپ اپنیا باپتھ ثانوی ٲستھ۔ ایپنیاک علاج ہیٛکہٕ حملن ہنٛد واقعہٕ کم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16171252&quot;&gt;{{Cite journal|pmc=2654686|year=2009|last=Abrams|first=B|title=Sleep Apnea as a Cause of Gout Flares|journal=The Medscape Journal of Medicine|volume=11|issue=1|pages=3|pmid=19295924}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===
2024 تام چھ ایلوپورینول عام طور پٲنٹھ تجویز کردہ روک تھامک علاج اگر دواہ چھ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=FitzGerald|first=John D.|last2=Dalbeth|first2=Nicola|last3=Mikuls|first3=Ted|last4=Brignardello‐Petersen|first4=Romina|last5=Guyatt|first5=Gordon|last6=Abeles|first6=Aryeh M.|last7=Gelber|first7=Allan C.|last8=Harrold|first8=Leslie R.|last9=Khanna|first9=Dinesh|last10=King|first10=Charles|last11=Levy|first11=Gerald|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|title=2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout|date=11 May 2020|volume=72|issue=6|pages=879–895|doi=10.1002/art.41247|pmid=32390306|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gouty pitfalls {{!}} This Changed My Practice (TCMP) by UBC CPD|url=https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|website=thischangedmypractice.com|access-date=25 January 2024|archive-date=25 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125023740/https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ چھ اکثر گوڑنکس تریی پیٹھ شیٚن رؠتن تام NSAID یا کولچیسین سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ یوان تہٕ یم ہیٚکہ اکی وقتہٕ شروع کرنہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ton|first=Joey|title=#262 Who let the Gout Out? Targeting Uric Acid Levels in Treating Gout|url=https://cfpclearn.ca/tfp262/|website=CFPCLearn|access-date=15 June 2023|date=19 May 2020|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328124959/https://cfpclearn.ca/tfp262/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; اگرچہ تٲریخی طور اوس نہٕ گاؤٹ کہ شدید حملس دوران ایلوپورینول شروع کرنچ سفارش کرنہٕ آمژٕ، مگر یہٕ عمل چھ قابل قبول نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rob2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Robinson|first=PC|last2=Stamp|first2=LK|title=The management of gout: Much has changed|journal=Australian Family Physician|date=May 2016|volume=45|issue=5|pages=299–302|pmid=27166465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; طویل مدتی تھراپی چھ عام طور پٲنٹھ محفوظ تہٕ اصل پٲنٹھ برداشت یوان کرنہٕ، تہٕ یہ چھ تمن لوکن منٛز استعمال یوان کرنہٕ یمن گرڈن ہیند مسلہٕ چھ یا یوریٹ سٹون چھ، حالانکہ افرادن ہنٛز اکھ لۄکٹ تعداد منٛز چھ ہائپرسینسیٹیویٹی آسان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ہایپرسنسیٹیویٹی چھےٚ عام طور صرف تمن منٛز آسان یم ایچ ایل اے-بی * 5801 پوزیٹیو چھ آسان، یۄس اکثر ایشیا یا افریقہٕ کیٚن لکن منٛز چھےٚ آسان۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt;

طویل مدتی دواہ چھنہٕ تتھ وقتس تام تجویز یوان کرنہٕ یوٚتام کٲنٛسہ نفرس گاؤٹٕکۍ زٕ حملہٕ آسہٕ، یوٚتام نہٕ تباہ کن جوڑن ہٕنٛز تبدیلی، ٹوفی، یا یوراٹے نیفروپیتھی موجود آسہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;German09&quot; /&gt; یہ چھنہٕ اتھ وقتس تام ز دوا چھ قۭمت مؤثر۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;

اگرچہ یہ تجویز چھ یوان کرنہٕ ز یوریٹ کم کرن وألن اقداماتن پزٕ اتھ وقتس تام بڑھاونہٕ یوٚتام سیرم یورک ایسڈچ سطح 300-360 μmol/l (′ID1] mg/dl′) کھوتہٕ کم آسہٕ، لوکن ایلوپورینولک معیاری ڈوزس پیٹھ تھونہٕ کہ بجائے چھ اتھ مشقچ تائید کرنہٕ خاطرٕ کم ثبوت موجود۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ruoff|first=G|last2=Edwards|first2=NL|title=Overview of Serum Uric Acid Treatment Targets in Gout: Why Less Than 6 mg/dL?|journal=Postgraduate Medicine|date=September 2016|volume=128|issue=7|pages=706–15|pmid=27558643|doi=10.1080/00325481.2016.1221732|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=Amir|last2=Harris|first2=Russell P.|last3=Forciea|first3=Mary Ann|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=1 November 2016|volume=166|issue=1|pages=58–68|doi=10.7326/M16-0570|pmid=27802508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;اگر یم دوا حملس وقتہٕ دائمی استعمالس منٛز چھ، تیلہٕ چھ تجویز یوان کرنہٕ ز تم گژھن جٲری تھونہٕ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہنٛز سطح چھ نہٕ 6.5 mg/dl کھوتہٕ کم ہکان کٔرتھ ییلہ زن کہ حمل چھ جٲری، چھ ریفریکٹری گاؤٹٕچ نشاندہی کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ali|first=S|last2=Lally, EV|title=Treatment failure gout|journal=Medicine and Health, Rhode Island|date=November 2009|volume=92|issue=11|pages=369–71|pmid=19999896}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

بیٚیہ ایٚپیسوڈن رکاونہٕ خٲطرٕ ہیٚکہ کنہ ساتہٕ واریاہ بیٚین دواہن پیٚٹھ تہ غور کرنہٕ یتھ، یمن منٛز پروبنیسیڈ فیبٗکسسٹیٹ، بینزبروومرون شٲمل چھ۔&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=22 October 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–2052|pmid=27112094|doi=10.1016/s0140-6736(16)00346-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kydd|first=Alison SR|last2=Seth|first2=Rakhi|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Edwards|first4=Christopher J|last5=Bombardier|first5=Claire|date=2014-11-14|title=Uricosuric medications for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD010457|doi=10.1002/14651858.cd010457.pub2|pmid=25392987|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; فبکسسٹیٹ چھ صرف تمن لوکن منٛز تجویز یوان کرنہٕ یم ایلوپورینول برداشت ہیٛکن نہٕ کرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|website=www.nice.org.uk|access-date=28 March 2017|date=17 December 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195736/https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt; ایلوپورینول کس مقابلس منٛز چھ فیبکسوسٹیٹس سۭتۍ زیادٕ موتک خدشات۔&lt;ref name=&quot;FDA2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Safety and Availability – FDA adds Boxed Warning for increased risk of death with gout medicine Uloric (febuxostat)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|website=FDA|access-date=26 February 2019|language=en|date=21 February 2019|archive-date=23 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423022609/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ ہیٚکہ ابتدائی علاجس دوران گاؤٹ کہ پھلنٕچ شرح تہ بڑٲوتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tayar|first=Jean H|last2=Lopez-Olivo|first2=Maria Angeles|last3=Suarez-Almazor|first3=Maria E|date=2012-11-14|title=Febuxostat for treating chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|pages=CD008653|doi=10.1002/14651858.cd008653.pub2|pmid=23152264|pmc=4058893|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; تاہم، چھ امکۍ عارضی ثبوت موجود ز فیبکسوسٹیٹ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ زیادٕ یوریٹچ سطح کم کرتھ ہکان۔&lt;ref name=&quot;Coch2014Feb&quot;&gt;{{Cite journal|last=Seth|first=Rakhi|last2=Kydd|first2=Alison SR|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Bombardier|first4=Claire|last5=Edwards|first5=Christopher J|date=2014-10-14|title=Allopurinol for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=10|pages=CD006077|doi=10.1002/14651858.cd006077.pub3|pmid=25314636|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

یہٕ چھ بسان ز پروبینسیڈ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ کم موثر تہٕ چھ اکھ سیکنڈ لائن ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; اگر یورک ایسڈک کم اخراج موجود چھ (24 گھنٹہٕ پیشاب یورک ایسڑ 800 ملی گرام کھوتہٕ کم چھ) تیلہٕ ہیکو پروبینسیڈک استعمال کرتھ۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elizabeth D Agabegi|last2=Agabegi, Steven S.|title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series)|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Hagerstwon, MD|year=2008|page=251|isbn=978-0-7817-7153-5|url=https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426192056/https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;تاہم، اگر کٲنٛسہ شخصس گرڈن منٛز پتھری ہٕنٛز ہسٹری آسہ، تیٚلہ چھنہٕ یہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot; /&gt; پیگلوٹیکیس چھ تمن 3% لوکن خٲطرٕ اکھ اختیار یم باقی ادویات سۭتۍ چھ عدم برداشت تھاوان۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|title=FDA approves new drug for gout|website=FDA|date=September 14, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917103100/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|archive-date=September 17, 2010}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ترٛیٚیم لٲنہ ہنٛد ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; پیگلوٹیسیس چھ پریتھ دۄیہ ہفتہٕ انٹراوینس انفیوژن کس طورس پیٹھ دنہٕ یوان، تہٕ چھ یورک ایسڈٕچ سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sundy JS, Baraf HS, Yood RA, Edwards NL, Gutierrez-Urena SR, Treadwell EL, Vázquez-Mellado J, White WB, Lipsky PE, Horowitz Z, Huang W, Maroli AN, Waltrip RW, Hamburger SA, Becker MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=Aug 17, 2011|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; پیگلوٹیکیس چھ ٹوفی کم کرنس منٛز مفید مگر اتھ منٛز چھ مضر اثراتچ شرح زیادٕ تہٕ واریہ لوکھ چھ اتھ خلاف مزاحمت کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sriranganathan|first=MK|last2=Vinik|first2=O|last3=Bombardier|first3=C|last4=Edwards|first4=CJ|title=Interventions for tophi in gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 20, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010069|pmid=25330136|doi=10.1002/14651858.CD010069.pub2}}&lt;/ref&gt; ممکنہ ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن منٛز سٹون، انیمیا تہٕ جوڑن ہنٛز دگ شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anderson|first=Amy|last2=Singh|first2=Jasvinder A|date=2010-03-17|title=Pegloticase for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=3|pages=CD008335|doi=10.1002/14651858.cd008335.pub2|pmid=20238366|pmc=6599816|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; 2016 منٛز آو یہٕ یورپی بازرس منٛز واپس ننہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Krystexxa|url=http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/human/medicines/002208/human_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|website=www.ema.europa.eu|access-date=28 March 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328200116/http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages%2Fmedicines%2Fhuman%2Fmedicines%2F002208%2Fhuman_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pres2017&quot;&gt;{{Cite journal|title=Pegloticase: withdrawal of its EU marketing authorisation is welcome|journal=Prescrire International|date=March 2017|volume=26|issue=180|page=71}}&lt;/ref&gt;

Lesinurad چھ گرڈن منٛز یورک ایسڈ کس جذبس روکتھ خونک یورک ایسڈن ہنٛز سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|publisher=Drugs.com|access-date=14 October 2018|date=1 January 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002816/https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ آو ریاستہائے متحدس منٛز ایلوپورینولس سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ خاطرٕ منظور کرنہٕ، یمن منٛز تم أس نہٕ پنن یورک ایسڈچ سطحک اہداف تام واتنس قٲبل۔&lt;ref name=&quot;zurampic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Trial Snapshot: Zurampic|url=https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|publisher=US Food and Drug Administration|access-date=14 October 2018|date=22 December 2015|archive-date=8 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208044044/https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن ہنٛد مسائل تہٕ گرڈن ہنٛگردٕ سٹون شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EMA2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.ema.europa.eu/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|publisher=European Medicines Agency|access-date=14 October 2018|date=18 February 2016|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094215/https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== علاج۔ ==
علاجک ابتدٲئی مقصد چھ شدید حملٕچ علامتہٕ حل کرٕنۍ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Zhang W, Doherty M, Bardin T, etal|title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT)|journal=Ann. Rheum. Dis.|volume=65|issue=10|pages=1312–24|date=October 2006|pmid=16707532|pmc=1798308|doi=10.1136/ard.2006.055269}}&lt;/ref&gt; یژھ دواہٕ یم سیرم یورک ایسڈٕچ سطح کم چھ کران تمن سۭتۍ ہیکو بار بار حملن روکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot; /&gt; عارضی ثبوت چھ دگ کم کرنہٕ خٲطرٕ دۄہدش 20 پیٹھہٕ 30 منٹن تام شینہٕ لگاونٕچ حمایت کران۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=JH|last2=Sriranganathan|first2=MK|last3=Edwards|first3=CJ|last4=Buchbinder|first4=R|title=Lifestyle interventions for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=4 November 2013|volume=11|issue=11|pages=CD010519|pmid=24186771|doi=10.1002/14651858.CD010519.pub2}}&lt;/ref&gt; شدید علاجک متبادلن منٛز چھ نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش دوا (NSAIDs) کولچیسائن تہٕ سٹیرائڈز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ییلہ زن کہ سٹیرایڈز تہٕ NSAIDs چھ یکساں طورس پیٹھ کٲم کران، سٹیرایڈس ہیکن محفوظ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Billy|first=CA|last2=Lim|first2=RT|last3=Ruospo|first3=M|last4=Palmer|first4=SC|last5=Strippoli|first5=GFM|title=Corticosteroid or Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs for the Treatment of Acute Gout: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials|journal=The Journal of Rheumatology|volume=45|issue=1|pages=128–136|date=1 August 2017|doi=10.3899/jrheum.170137|pmid=28765243|url=http://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|access-date=7 June 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807040103/https://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بچاوٕ باپت انتخابن منز چھ ایلوپورینول فبکسسٹاٹ تہٕ پروبنیسیڈ شٲمل۔ یورک ایسڈٕچ سطح کم کرنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ یہ بیمٲر ٹھیک گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; متعلقہ صحت کین مسٲئلن ہنٛد علاج تہ چھ اہم۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; طرز زندگی ہند مداخلت ہند ناقص مطالعہ چھ کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot; /&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا غذائی سپلیمنٹن چھ گوٹھک شکار لوکن پیٹھ اثر آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Andrés|first=M|last2=Sivera|first2=F|last3=Falzon|first3=L|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Dietary supplements for chronic gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 7, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010156|pmid=25287939|doi=10.1002/14651858.CD010156.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== NSAIDs چھ ===
این ایس اے آیی ڈی چھ گوٹھک عام گۄڈنیوک علاج۔ کنٛہہ تہٕ مخصوص ایجنٹ چھ نہٕ نمایاں طورس پیٹھ کم یا زیادٕہ موثر کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; بہتری ہیکہ ژۄن گھنٹن منز ۄچھتھ تہٕ علاج چھ ایکہ پیٹھہٕ دۄن ہفتن تام تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; یم چھنہٕ تمن لوکن خٲطرٕ تجویز کرنہٕ یوان یمن صحتک باقی مسائل چھ، یتھ کٔنۍ معدے خون خون بہنہٕ، گردٕ فیل گژھن، یا دلٕچ ناکٲمی۔&lt;ref name=&quot;JFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Winzenberg T, Buchbinder R|title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient|journal=J Fam Pract|volume=58|issue=7|pages=E1–4|year=2009|pmid=19607767}}&lt;/ref&gt; اگرچہ انڈوماتاسن چھ تٲریخی طور ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام پانٹھ استعمال گژھن وول NSAID، مگر اکھ متبادل، یتھکن ibuprofen، اعلی تاثیرچ عدم موجودگی منٛز امک بہتر ضمنی اثر پروفائل کہ وجہ سۭتۍ ہیکہٕ ترجیح دینہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B|title=Taking the stress out of managing gout|journal=Can Fam Physician|volume=55|issue=12|pages=1209–12|date=December 2009|pmid=20008601|pmc=2793228}}&lt;/ref&gt; یمن لوکن NSAIDs سۭتۍ گیسٹرک ضمنی اثراتک خطرٕ چھ، یمن خٲطرٕ چھ اکھ اضٲفی پروٹون پمپ انفیکٹر دنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cronstein|first=BN|last2=Terkeltaub|first2=R|title=The inflammatory process of gout and its treatment|journal=Arthritis Research &amp; Therapy|date=2006|volume=8 Suppl 1|pages=S3|pmid=16820042|doi=10.1186/ar1908|pmc=3226108}}&lt;/ref&gt; کیانٛہہ شواہد چھ موجود ز COX-2 انفیکٹرز ہیکن کم ضمنی اثراتس سٕتۍ شدید گاؤٹ اٹیک خٲطرٕہ کٲم کرتھ تہٕ غٲر منتخب NSAIDs تہٕ ہیکہ گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Landewé|first3=RB|title=Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for treatment of acute gout|journal=JAMA|date=9 June 2015|volume=313|issue=22|pages=2276–7|pmid=26057289|doi=10.1001/jama.2015.1881}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=16 September 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== کولچیسائن ===
کولچیسائن چھ تمن لوکن خٲطرٕ اکھ متبادل یم NSAIDs برداشت کرنس منٛز ناکام چھ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; زیادٕ مقدارس منٛز، ضمنی اثرات (بنیٲدی طور پٲنٹھ معدے کی تکلیف) چھ امک استعمال محدود کران۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Information for Healthcare Professionals: New Safety Information for Colchicine (marketed as Colcrys)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|publisher=[[Food and Drug Administration|U.S. Food and Drug Administration]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091018113639/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|archive-date=2009-10-18}}&lt;/ref&gt; کم ڈوزن پیٹھ، یم وونہٕ تہٕ موثر چھ، یہٕ چھ اصل پأٹھۍ برداشت یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Echteld|first=I|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Schlesinger|first3=N|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Aletaha|first5=D|title=Colchicine for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Aug 15, 2014|volume=8|issue=8|pages=CD006190|pmid=25123076|doi=10.1002/14651858.CD006190.pub2}}&lt;/ref&gt; یہ چھ عام طور پٲٹھۍ گوٹھ کہ حملہٕ خٲطرٕ کینژن دۄہن استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Colchicine: medicine used to treat gout|url=https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|website=nhs.uk|access-date=26 June 2022|language=en|date=14 November 2019|archive-date=23 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623033602/https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; کولچیسین ہیٚکہ باقٕیہ عام طور تجویز کرنہٕ آمتیٚن دواہن، یتھ کٔنۍ ایٹورواسٹیٹن تہٕ erythromycin، سۭتۍ باقین سۭتۍ رٲبطہٕ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot; /&gt;

=== سٹیرایڈ۔ ===
گلوکوکورٹیکوڈس چھ NSAIDs ہییہٕ مؤثر لبنہٕ آمت تہٕ اگر NSAIDS خاطرٕ تضادات موجود چھ تیلہٕ ہکو استعمال کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid17276548&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH|title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=49|issue=5|pages=670–7|year=2007|pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014|pmc=7115288|url=http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|access-date=2019-09-08|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020143558/http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 16, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wechalekar|first=Mihir D|last2=Vinik|first2=Ophir|last3=Schlesinger|first3=Naomi|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-04-30|title=Intra-articular glucocorticoids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD009920|doi=10.1002/14651858.cd009920.pub2|pmid=23633379|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; یم چھ جوڑن منٛز انجیکشن لگاونہٕ سۭتۍ تہٕ بہتری ہنٛد بٲعث بنان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; تاہم، جوڑن ہنٛد انفیکشن گژھہٕ خارج کرنہٕ ین تکیاز سٹیرائڈز چھ یہٕ حالت خراب کران۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; کانٛہہ تہ قلیل مدتی منفی اثر آو نہٕ ؤننہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Janssens|first=Hein J|last2=Lucassen|first2=Peter LBJ|last3=Van de Laar|first3=Floris A|last4=Janssen|first4=Matthijs|last5=Van de Lisdonk|first5=Eloy H|date=2008-04-23|title=Systemic corticosteroids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD005521|doi=10.1002/14651858.cd005521.pub2|pmid=18425920|issn=1465-1858|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/70896/1/70896.pdf|access-date=2019-09-24|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094218/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/70896/70896.pdf;jsessionid=1FC701B94528B3F6C1BBA1E193546020?sequence=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== باقٕی ===
انٹرلیوکن-1 انفیکٹرز، یتھ کٔنۍ زن کینیکناماب، دگہ سۭتۍ راحت تہٕ جوڑن ہنٛز سوجن کم کرنہٕ خاطرٕ اعتدال پسند تاثیر ظٲہر کٔر، مگر اتھ منٛز چھ کمرٕچ دگ، سردرد تہٕ بلڈ پریشرس منٛز اضافہٕ ہوۍ منفی واقعاتن ہنٛد خطرٕ بھڑمت۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=25177840|year=2014|last=Sivera|first=F|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=9|pages=CD009993|last2=Wechalekar|first2=M. D|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; تاہم، تم ہیکن NSAIDS کہ معمول کہ ڈوزن کھوتہٕ کم کٲم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt; امہ طبقہٕ کہ دواہن ہنز زیادٕ قۭمت ہیکہ گوٹھ کہ علاج خٲطرٕہ تہند استعمالٕچ حوصلہ شکنی تہ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt;

== پیشین گوئی ==
علاجہٕ ورٲیہ چھ گٹھیاک شدید حملہٕ عام طور پانژن پیٹھہٕ ستن دۄہن منٛز حل گژھان۔ تاہم،&lt;unk&gt; 60%&lt;unk&gt; لوکن چھ اکہ ؤرۍ یس اندر دیم حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;گوٹھ وٲلۍ چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس۔]] میلیٹس، میٹابولک سنڈروم تہٕ گردٕ تہٕ دل کہ بیمارن ہند خطرٕ بڑان تہٕ اتھٲی پٲٹھۍ چھ موتک خطرٕ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kim SY, De Vera MA, Choi HK|title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol.|volume=26|issue=5 Suppl 51|pages=S115–9|year=2008|pmid=19026153}}&lt;/ref&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا یوریٹس کم کرن وٲل دواہ چھ قلبی بیماری ہنٛد خطرٕ متٲثر کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zhang|first=T|last2=Pope|first2=JE|title=Cardiovascular effects of urate-lowering therapies in patients with chronic gout: a systematic review and meta-analysis|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=1144–1153|date=30 March 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex065|pmid=28379501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; یہٕ ہیکہ جزوی طورس پیٹھ انسولین کہ مزاحمت تہٕ موٹاپتس سٕتۍ وابستگی کہ وجہ سٕتۍ ٲستۍ، مگر کیانٛہہ بڑن وٲل خطرٕ چھ آزاد نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot; /&gt;

علاجہٕ ورٲیہ، شدید گاؤٹٕچ اقساط ہیکہ دشویی گٹھیاہس منز تبدیل گژھتھ یتھ منز جوڑن ہنز سطح تباہ گژھن، جوڑن ہنز خرابین، تہٕ بے درد ٹوفی ہیکہ ٲستۍ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یم ٹوفی چھ تمن منٛز&lt;unk&gt; 30%&lt;unk&gt; آسان یمن ہنٛد علاج چھ نہٕ پانژن ورین خٲطرٕ یوان کرنہٕ، اکثر کان کس ہیلکس منٛز، اویلیکرانون عملس دوران، یا اچیلز ٹینڈنز پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;جارحانہ علاج سۭتۍ ہیکن تم پھلتھ۔ گرڈن ہند سٹون تہ چھ اکثر گاؤٹ پیچیدٕ بناوان، یم 10 پیٹھہٕ 40% لوکن درمیان چھ متٲثر کران تہٕ چھ پیشابک پی ایچ کم آسنہٕ کہ وجہ سٕتۍ گژھان یوس یورک ایسڈ کہ بارس فروغ دوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; گرڈن ہٕنٛزن دائمی خرابین ہٕنٛزٕ باقی شکلہٕ ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Case_30-top.jpg|link=File:Case_30-top.jpg|Gouty tophi presenting as nodules on the finger and helix of the ear
فَیِل:ChronicGout.jpg|link=File:ChronicGout.jpg|Tophus of the knee
فَیِل:Case_30-bottom.jpg|link=File:Case_30-bottom.jpg|Tophi on the toe and ankle
فَیِل:Tophigout.JPG|link=File:Tophigout.JPG|Gout complicated by ruptured tophi, the exudate of which tested positive for uric acid crystals
&lt;/gallery&gt;

== ایپیڈیمولوجی ==

== تٲریخہ ==
[[فَیِل:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg|alt=A man wearing a long, curly wig and a full robe is sitting, looking out. His left arm rests on a small table, with his left hand holding a box. Behind him is a globe.|thumb|انٹونی وین لیوینہوکن کٔر 1679 منٛز یورک ایسڈ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pillinger|first=MH|last2=Rosenthal P|last3=Abeles AM|title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment|journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases|volume=65|issue=3|pages=215–221|year=2007|url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|pmid=17922673|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216114246/http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|archive-date=2008-12-16}}&lt;/ref&gt;]]
اصطلاح &quot;1&quot; گاؤٹ &quot;2&quot; اوس گۄڈنچہ لٹہ 1200 عیسوی آس پاس بوکنگ کس رینڈولفس استعمال کوٚرمت۔ یہٕ چھ لاطینی لفظ گٹا پیٹھہٕ ماخوذ، یمیوک مطلب چھ &quot;1&quot; بوند &quot;2&quot; (مائعک۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; آکسفورڈ انگلش ڈکشنری مطٲبق، یہٕ چھ مزاح تہٕ &quot;جوڑن اندر تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ خونٕ سۭتۍ بیمار موادک 'گرنک' تصور سۭتۍ ماخوذ۔&quot;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://www.oed.com/view/Entry/80290|title=gout, n.1|website=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989|access-date=18 September 2011|archive-date=8 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508070657/https://www.oed.com/start;jsessionid=F7E81FB8C2DA5A2C4521515FB61B4533?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F80290|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

گاؤٹ چھ قدیم زمانہٕ پیٚٹھٕ زاننہٕ یوان۔ تٲریخی طور، اتھ اوس &quot;بیمارن ہنٛد بادشاہ تہٕ بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر لوکن ہنٛز بیماری&quot; وننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|title=The Disease Of Kings - Forbes.com|website=Forbes|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901100910/https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|archive-date=2017-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot; /&gt; بؠمارٕچ گۄڑنچ دستاویز چھ مصرٕ پؠٹھٕ 2,600 قبل مسیح منٛز بجہ أنٛگوٚٹہ ہنٛد گٹھیا ہٕنٛز وضاحت منٛز۔ یونانی طبیب ہپپوکریٹس کوٚر 400 قبل مسیحس قریب پننہٕ ''افوریزم'' منٛز اتھ پیٹھ تبصرٕ، خواجہ سراہن تہٕ پری مینوپاسل زنانن منٛز امچ عدم موجودگی ہنٛد ذکر کران۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates|access-date=July 27, 2010|website=MIT|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707154253/http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|archive-date=July 7, 2010}}&lt;/ref&gt; آولس کارنیلیس سیلسسن (30 AD) کوٚر شرابس سۭتۍ تعلق بیان، پتہٕ زنانن منٛز گوڑنک آغاز تہٕ گرڈن سۭتۍ وابستہٕ مسائل:&lt;blockquote&gt;بیٚیہ اکہ لٹہ چھ موٹ پیشاب، یتھ تلچھٹ سفید چھ، یہ چھ ظٲہر کران ز دگ تہٕ بیمٲر چھ جوڑن یا وسرا کس علاقس منٛز رٹنہٕ یوان۔ اتھہ تہٕ زنٛگن منٛز چھ جوڑن ہنٛز دقتہٕ واریاہ زیادٕ تہٕ لگاتار آسان، یتھ کٔنہ زن پوڈگرا تہٕ چیراگرا کین معاملن منٛز گژھان چھ۔ یم چھ شاذ و نادر ہی کنہہ زنانہٕ، یا زنانہٕ سۭتۍ ہم آہنگی برونٹھ خواجہ سراہن یا لڑکن پیٹھ حملہٕ کران سوائے تمن لوکن ہنٛد یمن منٛز ماہواری دباونہٕ چھ آمت۔ کینژن لوکو چھ شراب، مینڈ تہٕ وینیری نش پرہیز کرتھ زندگی بھرچ حفاظت حٲصل کرمژ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html|title=On Medicine|last=A. Cornelius Celsus|at=Book IV|website=University of Chicago|access-date=2009-01-30|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630175139/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4%2A.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;1683 منٛز، تھامس سڈنی اکھ انگریز طبیب، کور صبحٕ جلدی امک واقعہٕ تہٕ بوڑٕ مردن خاطرٕ امک رجحان بیان۔&lt;blockquote&gt;گوٹھۍ ہنٛد مریض چھ عام طور پٲٹھۍ یا تہ بوڑٕ مرد یا مرد آسان یمو جوانس منٛز پنن پان یتھ کٔنۍ ژھنتھ چھ ز تم چھ قبل از وقت بوڑٕ ووتمت-یتھۍ خراب عادتن منٛز چھ نہٕ وقتہٕ برونٹھ تہٕ حد کھوتہٕ زیادٕ وینیری منٛز ملوث گژھن تہٕ یتھ کٔنۍ تھکن وٲل جذبات کھوتہٕ زیادٕ عام۔ شکار چھ بسترس پؠٹھ گژھان تہٕ صحت سان سوان۔ صبحٲچہ لگ بگ دۄیہ بجہ چھ سہ ٹانگس منٛز شدید دگہٕ سۭتۍ جگاوان۔ دگ چھ اکہ جایہ کھسنہٕ ہوۍ تہٕ توتہٕ چھ کینٛہہ حصن منٛز یہ محسوس گژھان ز یمن پؠٹھ چھ ٹھنڈک آب ترٛاومت۔ پتہٕ چھ ژھران تہٕ ژھران تہ لو٘کٗٹ بخار۔ رات چھ اذیتس، بے خوابی، متٲثر شدٕ حصہٕ موڑنس تہٕ حالتس منٛز مسلسل تبدیلی سۭتۍ گزارنہٕ یوان-جسمچ ٹاسنگ چھ تیوٗت مسلسل آسان ییتہٕ تشددک شکار جوڑن ہنٛز دگ تہٕ ییتہٕ فٹ چھ گژھان تیتی چھ بدتر گژھان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|title=Gout – The Affliction of Kings|website=h2g2|publisher=BBC|date=December 23, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911065930/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|archive-date=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ڈچ سائنسدان انتونی وان لیووینہوکن کٔر ساروی کھوتہٕ گوڈٕ 1679 منٛز یوریٹ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; 1848 منٛز، کوٚر انگریز معالج الفریڈ بیرنگ گاروڈن خونس منٛز اضٲفی یورک ایسڈٕچ شناخت گوٹھک وجہ کس طورس پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;pmid11600751&quot;&gt;{{Cite journal|last=Storey GD|title=Alfred Baring Garrod (1819–1907)|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=40|issue=10|pages=1189–90|date=October 2001|pmid=11600751|doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== باقی جانور۔ ==
گٹھیا چھ زیادٕ تر باقی جانورن منٛز نایاب آسان تکیاز تمن چھ یوریکیس پٲدٕ کرنچ صلاحیت آسان، یس یورک ایسڈ پھٹاوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Animals01&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Agudelo CA, Wise CM|title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=13|issue=3|pages=234–9|year=2001|pmid=11333355|doi=10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}&lt;/ref&gt; انسانن تہٕ باقی عظیم بندر منٛز چھنہٕ یہٕ صلاحیت آسان۔ لہذا، گٹھیا چھ عام۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animals01&quot; /&gt; یوریکیس وٲلۍ باقی جانورن منٛز چھ گاڑٕ، امفیبیئن تہٕ زیٛادٕ تر غٲر پرائمیٹ میمل شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Choi2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi|first=HK|last2=Mount|first2=DB|last3=Reginato|first3=AM|last4=American College of|first4=Physicians|last5=American Physiological|first5=Society|title=Pathogenesis of gout|journal=Annals of Internal Medicine|date=4 October 2005|volume=143|issue=7|pages=499–516|pmid=16204163|doi=10.7326/0003-4819-143-7-200510040-00009}}&lt;/ref&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز ٹائرنوسورس ریکسک نمونہٕ یتھ &quot;سو&quot; چھ وننہٕ یوان چھ گوٹھک شکار۔&lt;ref name=&quot;Rothschild&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rothschild|first=BM|last2=Tanke D|last3=Carpenter K|title=Tyrannosaurs suffered from gout|journal=Nature|volume=387|issue=6631|page=357|year=1997|doi=10.1038/387357a0|pmid=9163417|bibcode=1997Natur.387..357R}}&lt;/ref&gt;

== تحقیق ==
گاؤٹ کہ علاج خٲطرٕہ چھ واریاہ نٲئ ادویات زیر مطالعہ، یمن منز اناکنرا کینیکناماب، تہٕ رالونیسیپٹ شٲمل چھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon|journal=Journal of Musculoskeletal Medicine|date=March 8, 2010|last=Abeles, A. M.|last2=Pillinger, M. H.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=May 20, 2010|access-date=April 23, 2010}}&lt;/ref&gt; کینیکنامابک نتیجہٕ ہکن سٹیرایڈک کم ڈوزٕ کھوتہٕ بہتر نتائج أستھ، مگر امیک خرچ چھ پانژ ساس گنا زیادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sivera|first=F|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 1, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD009993|pmid=25177840|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; اکھ ریکومبیننٹ یوریکیس انزائم (راسبریکیز) چھ دستیاب مگر [[رٲچھر|امیون۔]] استعمال چھ محدود، تکیاز یہٕ چھ مدافعتی ردعملس متحرک کران۔ کم اینٹیجینک ورژن چھ ترقی منٛز۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

== حوالہ جات ==
{{حَوالہٕ}}

== بیٖروٗنی لنکہٕ ==
{{Medical resources|Curlie=Health/Conditions_and_Diseases/Musculoskeletal_Disorders/Arthritis/Gout/|DiseasesDB=29031|ICD10={{ICD10|M|10||m|05}}|ICD9={{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}|ICDO=|OMIM=138900|OMIM_mult={{OMIM2|300323}}|MedlinePlus=000422|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=221|eMedicine_mult={{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}} {{eMedicine2|radio|313}}|MeshID=D006073|RP=gout|WO=gout}}{{Commons category|Gout}}{{Offline|med}}

* {{cite EB1911|wstitle=Gout|volume=12|pages=289–291}}
* {{ویب حَوالہٕ|url=https://medlineplus.gov/gout.html|publisher=U.S. National Library of Medicine|website=MedlinePlus|title=Gout|access-date=2020-05-21|archive-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160705110839/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/gout.html|url-status=live}}
* [[wikidata:Q133087|ویکی ڈیٹا]]
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>1suhlkdwmka1ex2a088lj86ytagsfwe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141936</id>
      <parentid>141935</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:02:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* علاج۔ */</comment>
      <origin>141936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79642" sha1="e46v5ymvm7zl8pfb47j44nm9qh391bb" xml:space="preserve">{{طِبی حالَتھ معلوٗمات ڈَبہٕ|name=Gout|synonym=Podagra|image=En.Wikipedia-VideoWiki-Gout.webm|image_size=|image_thumbtime=94|alt=Video summary leading with a small fierce creature with sharp teeth biting into a swollen foot at the base of the big toe.|caption=Video summary ([[Video:Gout|script]]). Leading with ''The Gout'' ([[James Gillray]], 1799) depicts the pain of the artist's gout as a [[demon]] or [[dragon]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brookhiser|first=Richard|title=Gentleman Revolutionary: Gouverneur Morris, the Rake Who Wrote the Constitution|date=2008|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439104088|page=212|url=https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501163529/https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Haslam|first=Fiona|title=From Hogarth to Rowlandson : medicine in art in eighteenth-century Britain|date=1996|publisher=Liverpool University Press|location=Liverpool|isbn=9780853236405|page=143|url=https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|edition=1. publ.|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513151127/https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|pronounce={{IPAc-en|ɡ|aʊ|t}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gout {{!}} Definition of Gout by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/gout |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=20 October 2019 |language=en |archive-date=19 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019015640/https://www.lexico.com/en/definition/gout |url-status=live }}&lt;/ref&gt;|specialty=|symptoms=[[Arthralgia|Joint pain]], [[joint effusion|swelling]], and [[erythema|redness]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;|complications=|onset=Older males,&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt; [[menopause|post-menopausal women]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;|duration=|types=|causes=[[Uric acid]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;|risks=Diet high in meat or beer, being [[overweight]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Be2016/&gt;|diagnosis=|differential=[[Septic arthritis|Joint infection]], [[rheumatoid arthritis]], [[pseudogout]], others&lt;ref name=&quot;Neogi2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Neogi |first1=T |title=Gout |journal=Annals of Internal Medicine |date=July 2016 |volume=165 |issue=1 |pages=ITC1-16 |doi=10.7326/AITC201607050 |pmid=27380294|type=Review}}&lt;/ref&gt;|prevention=Weight loss, [[vitamin C]], not drinking alcohol, [[allopurinol]]&lt;ref name=Lancet2010/&gt;|treatment=[[non-steroidal anti-inflammatory drug|NSAIDs]], [[glucocorticoid|steroids]], [[colchicine]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;&lt;ref name=Qa2017&gt;{{cite journal|last1=Qaseem|first1=A|last2=Harris|first2=RP|last3=Forciea|first3=MA|last4=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first4=Physicians.|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=58–68|pmid=27802508|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;|medication=|prognosis=|frequency=1–2% (developed world)&lt;ref name=Lancet2010/&gt;|deaths=}}

گاوُٹ چھ سوجن وول آرتھرائٹس ہٕنٛز اکھ شکل ییٚمیچ خصُ صیت چھِ ز یہِ چھ وزل، نرم، گرم تہٕ سوٚجمت جوڑن ہٕنٛدۍ بار بار حملہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=April 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–52|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=27112094|type=Review}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hui|first=M|last2=Carr|first2=A|last3=Cameron|first3=S|last4=Davenport|first4=G|last5=Doherty|first5=M|last6=Forrester|first6=H|last7=Jenkins|first7=W|last8=Jordan|first8=KM|last9=Mallen|first9=CD|last10=McDonald|first10=TM|last11=Nuki|first11=G|title=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=e1–e20|date=26 May 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=28549177|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ چھِ عام طور تیزی سان گژھان، 12 گھنٹن کھوتہٕ کم وقتس منٛز چھ زیٛادٕ کھوتہٕ زیٛادٕ شدتس تام واتان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Richette P, Bardin T|title=Gout|journal=Lancet|volume=375|issue=9711|pages=318–28|date=January 2010|pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7|url=}}&lt;/ref&gt; بجہ ٲنگٕر کِس بنیادس پیٹھ جوڑ چھُ تَقریٖبَن نصف معاملن منٛز مُتٲثِر گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|volume=122|issue=2|pages=157–61|date=March 2010|pmid=20203467|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|url=}}&lt;/ref&gt; امہ کہ نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ ٹوفی، بۄکہٕ وچہٕ مَنٛز کٔنؠ، یا  نۄقصان واتتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

یہ چھُ خونس منٛز یورک ایسڈک مسلسل بڑنک وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یہٕ چھ خوراک، صحت کین باقی مسائلن تہٕ جینیٲتی عوامل کہ امتزاج سۭتۍ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt; اعلی سطحن پیٹھ چھ یورک ایسڈ کرسٹل گژھان تہٕ کرسٹل جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ [[ٹِشوٗ|ٹشو]] منٛز جمع گژھان، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز گاؤٹ چھ حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہ چھ عام طور تمن لوکن منٛز گژھان یم باقٲعدگی سان گوشت یا سمندری غذا کھان چھ، بیئر چھ پیان، یا چھ زیادٕ وزنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Be2016&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27452679|year=2016|last=Beyl Jr|first=R. N.|title=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=11|pages=1153–1158|last2=Hughes|first2=L|last3=Morgan|first3=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}&lt;/ref&gt; تشخیصچ تصدیق ہکو جوڑٕ کس سیالس منٛز یا جوڑٕ نیبر ذخیرس منٛز کرسٹلچ موجودگی سۭتۍ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; حملس دوران ہیکہ خونس منز یورک ایسڈٕچ سطح نارمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش ادویات (NSAIDs) سٹیرائڈز، یا کولچیسائن سۭتۍ علاج چھ علامات بہتر بناوان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27802478|year=2017|last=Shekelle|first=P. G|title=Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline|journal=Annals of Internal Medicine|volume=166|issue=1|pages=37–51|last2=Newberry|first2=S. J|last3=Fitzgerald|first3=J. D|last4=Motala|first4=A|last5=O'Hanlon|first5=C. E|last6=Tariq|first6=A|last7=Okunogbe|first7=A|last8=Han|first8=D|last9=Shanman|first9=R|doi=10.7326/M16-0461|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ ییٚلہ شدید حملہٕ کم چھ گژھان، یورک ایسڈٕچ سطح ہیٚکہ طرز زندگی منٛز تبدیلین ہٕنٛد ذٔریع کم کرنہٕ یتھ تہٕ یمن منٛز اکثر حملہٕ چھ گژھان، یمن منٛز چھ ایلوپورینول یا پروبنیسیڈ طویل مدتی بچاو فراہم کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; [[وٹامن سی]] ننہٕ تہٕ کم چربی دار دودھک مصنوعاتن منٛز زیادٕ غذا کھؠن چھ بچاو ہکان کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Questions and Answers about Gout|url=http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Gout/|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=2 February 2016|date=June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115123309/http://www.niams.nih.gov/health_info/gout/|archive-date=15 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E|last2=Choi|first2=HK|title=Epidemiology of gout.|journal=Rheumatic Diseases Clinics of North America|date=May 2014|volume=40|issue=2|pages=155–75|doi=10.1016/j.rdc.2014.01.001|pmid=24703341|pmc=4119792}}&lt;/ref&gt;

گوٹھ چھ مغربی آبٲدی ہند تقریبا 1 پیٹھہٕ&lt;unk&gt; 2%&lt;unk&gt; تہنز زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;یہٕ چھ حالیہ دہائین منٛز زیادٕ عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہٕ چھ مانٛنہٕ یوان ز آبٲدی منٛز چھ خطرٕ بڑنک عوامل، یتھ کٔنۍ میٹابولک سنڈروم زیٹھ عمرچ توقع، تہٕ خوراکس منٛز تبدیلیہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; بوڑٕ مرد چھ زیادٕ عام طور پٲنٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گوٹھ اوس تٲریخی طور &quot;بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر انسانن ہنٛز بیماری&quot; کہ ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|title=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|website=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia|access-date=2009-05-01|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ چھ کم از کم [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] ہند زمانہٕ پیٹھہٕ تسلیم کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

== علامتہٕ تہٕ علامتہٕ ==
گاؤٹ ہیٚکہ واریاہن طریقن سۭتۍ ظٲہر گژھتھ، حالانٛکہ ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام چھ شدید سوزش ہنٛدۍ گٹھیاہن ہنٛد بار بار حملہٕ (اکھ وۄزٕ، نرم، گرم، سوٚجمت جوڑٕ) ۔ بڑٕ انگٕر ہنٛدس بنیادس پیٹھ میٹاٹرسل-فیلینجیل جوڑ چھ اکثر متٲثر گژھان، یس نصف معاملاتک سبب چھ بنان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی جوڑٕ، یتھ کٔنۍ ز ایڑٕ، گوٹھ، کلۍ تہٕ انگٕلۍ تہ ہؠکن متٲثر گژھتھ۔ جوڑن ہنز دگ چھ عام طور پٲٹھۍ راتھس منٛز شروع گژھان تہٕ شروع گژھنہٕ پتہٕ 24 گھنٹن منٛز چھ ساروی کھوتہٕ زیادٕ آسان۔ یہ چھ بنیٲدی طور پٲٹھۍ جسم کہ درجہ حرارت کم آسنہٕ کہ وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; باقی علامتہٕ ہیکن کم گژھتھ جوڑن ہنٛز دگس سۭتۍ، بشمول تھکاوٹ۔ تہٕ بخار۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot;&gt;{{Cite journal|last=Eggebeen AT|title=Gout: an update|journal=Am Fam Physician|volume=76|issue=6|pages=801–8|year=2007|pmid=17910294}}&lt;/ref&gt;

یورک ایسڈٕچ طویل مدتی بڑن واجنہ سطح (ہایپرورسیمیا) ہیکہ دیگر علاماتن ہند نتیجہٕ بنتھ، یتھ منز ٹوفی کہ ناوٕ سٕتۍ زاننہٕ ینہٕ وٲلۍ یورک ایسڑ کرسٹلٕک سخت، بے درد ذخیرٕہ شٲمل چھ۔ بڑس پیمانس پیٹھ چھ ٹوپھ ہڈی ہنٛد کٹاؤ کہ وجہ سۭتۍ دائمی گٹھیاک سبب بنتھ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Terkeltaub R|title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nature Reviews Rheumatology|volume=6|issue=1|pages=30–8|date=January 2010|pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|url=}}&lt;/ref&gt; یورک ایسڈٕچ بڑن واجیٚنۍ سطح ہؠکہ گردٕ۔ منٛز کرسٹل پھلنک بٲعث تہ بنتھ، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز کنٛنہ ہٕنٛز تشکیل تہٕ امہ پتہٕ یوراٹے نیفروپیتھی ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;German09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U|title=Gout—current diagnosis and treatment|journal=Dtsch Arztebl Int|volume=106|issue=34–35|pages=549–55|date=August 2009|pmid=19795010|pmc=2754667|doi=10.3238/arztebl.2009.0549}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Gout2018.jpg|link=File:Gout2018.jpg
File:Gout_(Dermatology_Atlas_14).jpg
فَیِل:Gout2010.JPG|link=File:Gout2010.JPG|alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|Gout presenting as slight redness in the metatarsal–phalangeal joint of the big toe
فَیِل:Podagra.jpg|link=File:Podagra.jpg|Gout of the left MP joint of the big toe
فَیِل:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|link=File:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|Drawing of gout
File:Gout_(Dermatology_Atlas_10).jpg
&lt;/gallery&gt;

== وجہ۔ ==
یورک ایسڈک کرسٹلائزیشن یس اکثر خونس منٛز نسبتا زیادٕ سطحس سۭتۍ وابستہٕ چھ، چھ گاؤٹٕچ بنیأدی وجہ۔ یہ ہیٚکہ غذا، جینیٲتی پیشین گوئی، یا یوراٹے۔ ایسڈ کہ نمک، یوریٹک غٲر اخراج کہ وجہ سۭتۍ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گردٕ کہ ذریعہ چھ یورک ایسڈک غأر اخراج تقریبن 90% کیسن منٛز ہائپر یوریسیمیاچ بنیأدی وجہ، ییلہٕ زن کہ 10% کھوتہٕ کم کیسن منٛز چھ زیادٕ پیداوارچ وجہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; ہایپروریسیمیاہس منز مبتلا تقریبا&lt;unk&gt; 10%&lt;unk&gt; افراد چھ پننہٕ زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ گوٹھٕچ نشوونما آسان۔&lt;ref name=&quot;pmid18327257&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vitart V, Rudan I, Hayward C, etal|title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|journal=Nat. Genet.|volume=40|issue=4|pages=437–42|date=April 2008|pmid=18327257|doi=10.1038/ng.106|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;تاہم خطرٕ چھ ہایپر یوریسیمیا کس ڈگری مطٲبق مختٔلف آسان۔ ییلہٕ سطح 415 تہٕ 530 μmol/l (7 تہٕ 8.9 mg/dl) کہ درمیان چھ آسان تہٕ خطرٕ چھ پریتھ وأری 0.5% آسان، ییلہٕ زن 535 μmol-l (9 mg-dL) کھوتہٕ زیادٕ سطحس پیٹھ چھ آسان تمن منٛز چھ خطرٕ 4.5%۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

=== طرز زندگی ===
غذائی وجوہات چھ تقریبا 12% گاؤٹٕچ وجہ بنان، تہٕ اتھ منٛز چھ شراب، فرکٹوز میٹھا مشروبات، گوشت تہٕ سمندری غذا کس کھپتس سۭتۍ اکھ مضبوط تعلق شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chen LX, Schumacher HR|title=Gout: an evidence-based review|journal=J Clin Rheumatol|volume=14|issue=5 Suppl|pages=S55–62|date=October 2008|pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921|url=}}&lt;/ref&gt; پیورینز منٛز ساروی کھوتہٕ زیادٕ امیر خوراکن منٛز یم زیادٕ مقدارس منٛز یورک ایسڈ چھ دیوان تمن منٛز چھ خشک اینکویز جھینگا، اعضاءک گوشت، خشک مشروم۔ سمندری گھاس تہٕ بیئرک خمیر شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kaneko|first=Kiyoko|last2=Aoyagi|first2=Yasuo|last3=Fukuuchi|first3=Tomoko|last4=Inazawa|first4=Katsunori|last5=Yamaoka|first5=Noriko|title=Total Purine and Purine Base Content of Common Foodstuffs for Facilitating Nutritional Therapy for Gout and Hyperuricemia|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|date=2014|volume=37|issue=5|pages=709–721|doi=10.1248/bpb.b13-00967|pmid=24553148|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; مرغی تہٕ آلو تہ چھ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Major|first=Tanya J|last2=Topless|first2=Ruth K|last3=Dalbeth|first3=Nicola|last4=Merriman|first4=Tony R|title=Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts|journal=BMJ|volume=363|date=10 October 2018|pages=k3951|doi=10.1136/bmj.k3951|pmid=30305269|pmc=6174725}}&lt;/ref&gt; باقی محرکاتن منٛز چھ جسمانی صدمہٕ تہٕ سرجری شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

2000 کہ دہائی کہ اوائلس منز کوٚر مطالعہٕ سٕتۍ پتہ ز دیگر غذائی عوامل چھ نہٕ متعلقہ کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine|date=July 2008|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329|doi=10.3949/ccjm.75.Suppl_5.S9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Choi2004&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G|title=Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men|journal=[[The New England Journal of Medicine|N. Engl. J. Med.]]|volume=350|issue=11|pages=1093–103|date=March 2004|pmid=15014182|doi=10.1056/NEJMoa035700|url-status=live}}&lt;/ref&gt; خاص طور پٲٹھۍ، اعتدال پسند پیورین سۭتۍ بھرپور سبزی (مثلا، بین، مٹر، دال، تہٕ دالہٕ۔) سۭتۍ خوراکک تعلق چھنہٕ گاؤٹ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=JA|last2=Reddy|first2=SG|last3=Kundukulam|first3=J|title=Risk factors for gout and prevention: a systematic review of the literature|journal=[[Current Opinion (Lippincott Williams &amp; Wilkins)|Current Opinion in Rheumatology]]|date=March 2011|volume=23|issue=2|pages=192–202|pmid=21285714|doi=10.1097/BOR.0b013e3283438e13|pmc=4104583}}&lt;/ref&gt; نہ چھ کل غذائی پروٹین &lt;ref name=&quot;Choi2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt; الکحلک کھپت چھ بڑن وأل خطرس سۭتۍ مضبوطی سان منسلک، شراب سۭتۍ چھ بیئر یا اسپرٹ کھوتہٕ کنہہ کم خطرٕ پیش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E.|last2=Mallen|first2=C. D.|last3=Doherty|first3=M.|title=Gout|journal=BMJ|date=1 October 2013|volume=347|issue=oct01 3|pages=f5648|doi=10.1136/bmj.f5648|pmid=24473446}}&lt;/ref&gt; گلائکوماکروپیپٹائڈ (جی ایم پی تہٕ جی 600 دودھچ چربی ہنٛد نچوڑ سۭتۍ بھرپور سکم دودھک پاؤڈر کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ دگ کم گژھتھ مگر امہ کس نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ اسہ تہٕ متلی ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=John HY|last2=Sriranganathan|first2=Melonie K|last3=Edwards|first3=Christopher J|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-05-31|title=Lifestyle interventions for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=5|pages=CD010039|doi=10.1002/14651858.cd010039.pub2|pmid=23728699|pmc=6759140|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

جسمٲنی تندرستی، صحت مند وزن، کم چربی وٲلۍ دودھٕچ مصنوعات، تہٕ کم حدس تام، کافی تہٕ وٹامن سی ننہٕ سۭتۍ چھ گوٹھک خطرٕ کم گژھان نظر یوان۔ تاہم، وٹامن C سپلیمنٹس ننہٕ سۭتۍ چھنہٕ یمن لوکن منٛز نمایاں اثر آسان یمو گۄڈٕ پیٹھۍ گوٹھک مرض چھ قٲئم کوٚرمت۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hak AE, Choi HK|title=Lifestyle and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=20|issue=2|pages=179–86|date=March 2008|pmid=18349748|doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men|journal=[[The American Journal of Clinical Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]|volume=87|issue=5|pages=1480–7|date=May 2008|pmid=18469274|pmc=4090353|doi=10.1093/ajcn/87.5.1480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Life2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi HK|title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=22|issue=2|pages=165–72|date=March 2010|pmid=20035225|doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Kyu Yong|last2=Kim|first2=Hyun Jung|last3=Ahn|first3=Hyeong Sik|last4=Kim|first4=Sun Hee|last5=Park|first5=Eun Ji|last6=Yim|first6=Shin-Young|last7=Jun|first7=Jae-Bum|title=Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|date=April 2016|volume=45|issue=5|pages=580–586|doi=10.1016/j.semarthrit.2016.01.003|pmid=26905267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; مونگ پھلی، برۄن بریڈ، تہٕ پھل تہ چھ حفاضتی نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot; /&gt; یہٕ چھ جزوی طور پٲنٹھ انسولین مزاحمت کم کرنس منٛز یمن ہیند اثرچ وجہ سٔتۍ سمجھنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Life2010&quot; /&gt;

=== جینیٲتی خصوصیات ===
گاؤٹ چھ جزوی طور جینیٲتی، یس یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تقریبا 60% تغیرات۔ منٛز حصہ چھ نوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; SLC2A9، SLC22A12، تہٕ ABCG2 جین چھ عام طورس پیٹھ گاؤٹ سۭتۍ وابستہٕ لبنہٕ آمت تہٕ یمن منٛز چھ تغیرات تقریبا دۄگنہٕ خطرٕ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Merriman|first=TR|last2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout|journal=Joint, Bone, Spine : Revue du Rhumatisme|year=2011|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK|title=The genetics of hyperuricaemia and gout|journal=Nature Reviews Rheumatology|year=2012|pmid=22945592|doi=10.1038/nrrheum.2012.144|volume=8|issue=10|pages=610–21|pmc=3645862}}&lt;/ref&gt; SLC2A9 تہٕ SLC22A12 منٛز چھ فنکشنک نقصان اتپریورتن یوریٹ جذب تہٕ بلا مقابلہ یوریٹ سراو کم کرتھ خونک یورک ایسڈچ سطح کم کرنک سبب بنان۔&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot; /&gt; نایاب جینیٲتی عوارض فیملی جووینائل ہائپروریسیمک نیفروپیتھی، میڈولر سسٹک گرڈن ہٕنٛز بیماری، فاسفوریبوسیلپیروفاسفیٹ سنتھٹیز سپر ایکٹیویٹی تہٕ ہائپوکسنتھائن-گوانائن فاسفوری بوسیل ٹرانسفرسٕچ کمی یتھ کٔنۍ لیسچ-نیہان سنڈرومس منٛز وچھنہٕ چھ یوان، چھ گاؤٹ سۭتۍ پیچیدٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== طبی حالات ===
گاؤٹ چھ اکثر باقی طبی مسلن سۭتۍ گژھان۔ میٹابولک سنڈروم چھ پیٹ کہ موٹاپک، [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] انسولین مزاحمت تہٕ غیر معمولی لپڈچ سطحک امتزاج، تقریبا 75% کیسن منٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گٹھیا سۭتۍ عام طور پانٹھ پیچیدٕ گژھن وٲل باقی حالاتن منٛز چھ لیڈک زہر۔ گرڈن ہنٛز ناکامی، ہیمولیٹک انیمیا سوراسس ٹھوس اعضاء ٹرانسپلانٹ تہٕ مائلوپرولیفریٹو عوارض ییتھ کیٛن زن پولیسیتھیمیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16392875&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P|title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem|journal=Drugs|volume=65|issue=18|pages=2593–611|year=2005|pmid=16392875|doi=10.2165/00003495-200565180-00004}}&lt;/ref&gt; باڈی ماس انڈیکس چھ 35 کھوتہٕ زیادٕ یا اتھ برابر مردن منٛز گوٹھک خطرٕ ترٛیٚیہ گنا بڑاوان۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; لیڈک دائمی نمائش تہٕ لیڈک آلودٕ الکحل چھ گرڈن ہنٛدس فعلس پیٹھ لیڈک مضر اثرات کہ وجہ سۭتۍ گاؤٹ کہ خطرٕٕک عوامل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Loghman-Adham M|title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure|journal=Environ. Health Perspect.|volume=105|issue=9|pages=928–38|date=September 1997|pmid=9300927|pmc=1470371|doi=10.2307/3433873|jstor=3433873}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===

== پیتھو فزیولوجی ==
[[File:PMC5404803_pgpm-10-129Fig3.png|thumb|ہایپروریسیمیا تہٕ گاؤٹ منٛز اے بی سی جی 2 ہٕکۍ کردارک جٲیزٕ]]
[[فَیِل:Harnsäure_Ketoform.svg|thumb|یوریک ایسڈ کی خصوصیاتیوکرائن ایسڈ]]
گاؤٹ چھ پیورین میٹابولزم اکھ خرابی، تہٕ چھ امہ وقتہٕ گژھان ییلہٕ امیک حتمی میٹابولائٹ، یورک ایسڈ، مونوسوڈیم یوریٹ کس شکلہ منٛز کرسٹلائز گژھان چھ، تہٕ جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ ؤتکن منٛز چھ ذخائر (ٹوفی) بنان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خوردبین ٹوفی ہیکو پروٹین کہ اکہ رنگہٕ سۭتۍ بند کرتھ، یس خلیاتس سۭتۍ کرسٹلن ہنٛد تعاملس روکاوان چھ تہٕ امہٕ وجہ سۭتۍ چھ سوجن نش بچاوان۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu-Bryan|first=Ru|last2=Terkeltaub|first2=Robert|date=2006|title=Evil humors take their Toll as innate immunity makes gouty joints TREM-ble|journal=Arthritis &amp; Rheumatism|volume=54|issue=2|pages=383–386|doi=10.1002/art.21634|pmid=16447213}}&lt;/ref&gt; جوڑن معمولی جسمٲنی نقصان، طبی یا جراحی تناؤ، یا یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ کہ وجہ سۭتۍ چھ ننگی کرسٹل دیوار سۭتۍ بند ٹوفی سۭتۍ پھٹتھ۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; ییلہ تیم ٹوفی پھٹ چھان، تیم چھ میکروفیجز منز مقٲمی مدافعتی ثالثی سٕتۍ سوزش ہند رد عملس متحرک کران، یوس NLRP3 سوزش پروٹین کمپلیکس کہ ذریعہ شروع چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; این ایل آر پی 3 سوزش ہنٛد فعالیت چھ انزائم کیسپیس 1 بھرتی کران، یس پرو انٹرولکن 1β فعال انٹرولکن 2β منٛز چھ تبدیل کران، یس سوزش ہنٛد جھرن منٛز اہم پروٹینن منٛز اکھ چھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یورایٹ آکسیڈیز (uricase) کہ ارتقٲئی نقصان یم انسانن تہٕ اعلی [[نَر وانٛدَر|پرائمیٹس]] منز چھ یورک ایسڈ پھٹاوان ایم چھ یہٕ حالت عام بناومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

یورک ایسڈ کہ برستی ہند محرکات چھنہٕ اصل پٲٹھۍ سمجھنہٕ آمت۔ اگرچہ یہ معمول کس سطحس پیٹھ کرسٹلائز ہیکہ گژھتھ، مگر سطحس منز اضافہٕ سٕتۍ چھ ایمہ ہند امکان زیادٕہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17595458&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE|title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome]|language=Russian|journal=Georgian Med News|issue=146|pages=35–7|year=2007|pmid=17595458|trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}&lt;/ref&gt; گٹھیا کین شدید اقسامن منٛز اہم سمجھنہٕ ینہٕ والن باقی محرکاتن منٛز چھ ٹھنڈک درجہ حرارت، یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ، تیزابیت، آرٹیکلر ہائیڈریشن تہٕ ایکسٹرا سیلولر میٹرکس پروٹین شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12672211&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Moyer RA, John DS|title=Acute gout precipitated by total parenteral nutrition|journal=The Journal of Rheumatology|volume=30|issue=4|pages=849–50|year=2003|pmid=12672211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7783706&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Halabe A, Sperling O|title=Uric acid nephrolithiasis|journal=Mineral and Electrolyte Metabolism|volume=20|issue=6|pages=424–31|year=1994|pmid=7783706}}&lt;/ref&gt; کم درجہ حرارتس پیٹھ چھ بڑن واجین بارش جزوی طورس پیٹھ وضاحت کران ز کیٛاز چھ فٹن ہٕنٛدۍ جوڑ عام طورس پیٚٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; صدمہٕ، سرجری، کیموتھراپی تہٕ ڈایریٹکسس سۭتۍ عواملہٕ سۭتۍ ہکن یورک ایسڈس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ آستھ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; یوریٹ کم کرن وٲلۍ دواہ شروع یا بڑن ہؠکہ خاص طور زیادٕ خطرٕ وٲلس فبکسسٹاٹ سۭتۍ گاؤٹ کہ شدید حملک بٲعث بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gout|url=https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1|website=NICE|access-date=22 August 2019|archive-url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0|archive-date=22 August 2019}}&lt;/ref&gt; کیلشیم چینل بلاکس تہٕ لاسارٹن چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] کہ دیگر دواہاتن ہند مقابلس منز گاؤٹ کہ کم خطرس سٕتۍ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid22240117&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA|title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study|journal=BMJ|year=2012|volume=344|pages=d8190|pmid=22240117|doi=10.1136/bmj.d8190|pmc=3257215}}&lt;/ref&gt;

== تشخیص ==
{{Synovial fluid analysis}}ہایپروریسیمیا تہٕ عظیم اوٚنٛگہ ہندس بنیادس (یتھ پوڈگرا ونان چھ) کلاسک شدید گٹھیاہس منٛز مزید تحقیقات کرنہٕ بغٲر ہیٛکہٕ گٹھیا ہٕنٛز تشخیص تہٕ علاج کرنہٕ یتھ۔ اگر تشخیص شک چھ، تیلہٕ گژھہٕ Synovial fluid تجزیہٕ کرنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=A|last2=McLean|first2=RM|last3=Starkey|first3=M|last4=Forciea|first4=MA|last5=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first5=Physicians.|title=Diagnosis of Acute Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=52–57|pmid=27802479|doi=10.7326/m16-0569|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; سادہ [[ریڈیوگرٛافی|ایکس ری]] چھ عام طور پٲٹھۍ عام آسان تہٕ گوٹھٕچ ابتدٲئی تشخیصٕچ تصدیق خٲطرٕ چھنہٕ مفید۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; تم چھ دؠمار دار گٹھیا ہٕنٛز علامتہٕ ظٲہر کٔرتھ یتھ کٔنۍ ز أڑجہ ہنٛد کٹاؤ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot; /&gt;

=== سنوییئل فلوئڈ ===
گاؤٹٕچ اکھ قطعی تشخیص چھ سینووئل فلیوڈ یا ٹوفس منٛز مونوسوڈیم یورایٹ کرسٹل شناختس پیٹھ مبنی۔ آرتھروسنٹسیس کہ ذریعہٕ غأر تشخیص شدہ سوجن وٲل جوڑن سٔتۍ حأصل کردٕ تمام سینووئل سیالک نمونہٕ یمن کرسٹلن خاطرٕ گژھہٕ جانچنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; پولرائزڈ لائٹ مائکروسکوپی تحت، یمن منٛز چھ اکھ سوئی ہش مورفولوجی تہٕ مضبوط منفی بیورفرینجینس آسان۔ یہ ٹیسٹ چھ انجام دین مشکل تہٕ اتھ خٲطرٕ چھ تربیت یافتہٕ مبصرٕچ ضرورت۔&lt;ref name=&quot;pmid18299687&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med.|volume=98|issue=6|pages=759–67|year=2007|pmid=18299687}}&lt;/ref&gt; آبشاری پتہٕ گژھہٕ سیالک نسبتا جلدی جانچ کرنہٕ ین، کیازکہ درجہ حرارت تہٕ پی ایچ چھ گھلنشیلتا متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== خونک ٹیسٹ ===
خونک باقی ٹیسٹ چھ عام طور پٲٹھۍ کرنہٕ یوان سفید خونک خلین ہنٛز گنتی، الیکٹرولائٹس گرڈن ہنٛز کٲم تہٕ erythrocyte sedementation rate (ESR) ۔ تاہم، انفیکشن کہ غٲر موجودگی منز ہیکہ سفید خونٕک خلیہ تہٕ ESR دۄشوے گٹھیا کہ وجہ سٕتۍ بلند گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|title=Gout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Rheumatology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100725115050/http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|archive-date=2010-07-25|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Emergency Medicine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100311174806/http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|archive-date=2010-03-11|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt; سفید خونک خلیاتچ گنتی چھ 40، 000 × 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/l (40، 000/mm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) تام زیادٕ دستاویز کرنہٕ آمژ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

=== مختلف تشخیص ===
گوٹھٕچ ساروی کھوتہٕ اہم [[مُختَلِف تَشخیٖص|تفریقی تشخیص]] چھ سیپٹک گٹھیا۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہ گژھ تمن لوکن منٛز سمجھنہٕ ین یمن انفیکشنٕچ علامتہٕ چھ یا یمن منٛز علاج سۭتۍ چھنہٕ بہتری یوان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; تشخیص منٛز مدد کرنہٕ خٲطرٕ، ہکو اکھ سینووئل فلوئڈ گرام سٹین تہٕ کلچر انجام دتھ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی حالات یم یتھی ہیٛکن نظر آسہٕ یمن منٛز چھدم ریومیٹائڈ گٹھیا، سورائٹک گٹھیا تہٕ رد عمل گٹھیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گاؤٹی ٹوفی، خاص طور پانٹھ ییلہٕ جوڑس منٛز واقع آسہٕ نہٕ، تیلہٕ ہکو بیسال سیل کارسنوما یا باقی نیوپلاسم سۭتۍ غلطی کرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M|title=Medial canthal tophus|journal=Ophthal Plast Reconstr Surg|volume=24|issue=5|pages=403–4|year=2008|pmid=18806664|doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S|title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout|journal=Hand (N Y)|volume=4|issue=1|pages=78–80|date=March 2009|pmid=18780009|doi=10.1007/s11552-008-9120-4|pmc=2654956}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Fluorescent_uric_acid.JPG|link=File:Fluorescent_uric_acid.JPG|alt=numerous multi-colored needle-shaped crystals against a purple background|Microscope photograph of spiked rods of uric acid crystals found in a synovial fluid sample illuminated with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.
فَیِل:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|link=File:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|Gout on [[اؠکسرے|X-rays]] of a left foot in the metatarsal-phalangeal joint of the big toe. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.
فَیِل:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|link=File:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|Light microscopy of a tophus, showing needle-shaped crystals.
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|Uric acid crystals in polarized light, showing negative birefringence, with yellow color when aligned parallel to the axis of the red compensator, and blue when perpendicular.&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|title=Gout and Pseudogout Workup|first=Bruce M|last=Rothschild|website=Medscape|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008034412/https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|url-status=live}} Updated: Jun 30, 2020&lt;/ref&gt;
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|In contrast, CPPD (pseudogout) displays rhombus-shaped crystals with positive birefringence.
فَیِل:Gross_pathology_of_tophus.jpg|link=File:Gross_pathology_of_tophus.jpg|Appearance of a large tophus
&lt;/gallery&gt;

== بچاوٕ۔ ==
طرز زندگی منٛز تبدیلی تہٕ دواہٕ دۄشوے ہیٛکن یورک ایسڈٕچ سطح کم کٔرتھ۔ غذائی تہٕ طرز زندگی ہنٛد انتخاب یم موثر چھ تمن منٛز چھ جانورن ہنٛد اصل پیورین سۭتۍ بھرپور غذا یتھ کٔنۍ زن گوشت تہٕ سمندری غذا، الکحل، تہٕ فرکٹوز (خاص طور پٲنٹھ ہائی فرکٹوز کارن شربت) ہیند استعمال کم کرن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt; دودھک مصنوعات، وٹامن سی، کافی تہٕ چیری کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ گاؤٹ کہ حمل رکاونہٕ منٛز مدد ملتھ، یتھ کٔنۍ وزن کم گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2014rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bitik|first=B|last2=Öztürk|first2=MA|title=An old disease with new insights: Update on diagnosis and treatment of gout|journal=European Journal of Rheumatology|date=June 2014|volume=1|issue=2|pages=72–77|pmid=27708879|doi=10.5152/eurjrheumatol.2014.021|pmc=5042282}}&lt;/ref&gt; گاؤٹ ہیٚکہ آکسیجنٕچ کٔمی وٲلۍ سیلن منٛز پیورینز جٲری کرنہٕ کہ ذٔریع سلیپ اپنیا باپتھ ثانوی ٲستھ۔ ایپنیاک علاج ہیٛکہٕ حملن ہنٛد واقعہٕ کم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16171252&quot;&gt;{{Cite journal|pmc=2654686|year=2009|last=Abrams|first=B|title=Sleep Apnea as a Cause of Gout Flares|journal=The Medscape Journal of Medicine|volume=11|issue=1|pages=3|pmid=19295924}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===
2024 تام چھ ایلوپورینول عام طور پٲنٹھ تجویز کردہ روک تھامک علاج اگر دواہ چھ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=FitzGerald|first=John D.|last2=Dalbeth|first2=Nicola|last3=Mikuls|first3=Ted|last4=Brignardello‐Petersen|first4=Romina|last5=Guyatt|first5=Gordon|last6=Abeles|first6=Aryeh M.|last7=Gelber|first7=Allan C.|last8=Harrold|first8=Leslie R.|last9=Khanna|first9=Dinesh|last10=King|first10=Charles|last11=Levy|first11=Gerald|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|title=2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout|date=11 May 2020|volume=72|issue=6|pages=879–895|doi=10.1002/art.41247|pmid=32390306|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gouty pitfalls {{!}} This Changed My Practice (TCMP) by UBC CPD|url=https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|website=thischangedmypractice.com|access-date=25 January 2024|archive-date=25 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125023740/https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ چھ اکثر گوڑنکس تریی پیٹھ شیٚن رؠتن تام NSAID یا کولچیسین سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ یوان تہٕ یم ہیٚکہ اکی وقتہٕ شروع کرنہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ton|first=Joey|title=#262 Who let the Gout Out? Targeting Uric Acid Levels in Treating Gout|url=https://cfpclearn.ca/tfp262/|website=CFPCLearn|access-date=15 June 2023|date=19 May 2020|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328124959/https://cfpclearn.ca/tfp262/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; اگرچہ تٲریخی طور اوس نہٕ گاؤٹ کہ شدید حملس دوران ایلوپورینول شروع کرنچ سفارش کرنہٕ آمژٕ، مگر یہٕ عمل چھ قابل قبول نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rob2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Robinson|first=PC|last2=Stamp|first2=LK|title=The management of gout: Much has changed|journal=Australian Family Physician|date=May 2016|volume=45|issue=5|pages=299–302|pmid=27166465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; طویل مدتی تھراپی چھ عام طور پٲنٹھ محفوظ تہٕ اصل پٲنٹھ برداشت یوان کرنہٕ، تہٕ یہ چھ تمن لوکن منٛز استعمال یوان کرنہٕ یمن گرڈن ہیند مسلہٕ چھ یا یوریٹ سٹون چھ، حالانکہ افرادن ہنٛز اکھ لۄکٹ تعداد منٛز چھ ہائپرسینسیٹیویٹی آسان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ہایپرسنسیٹیویٹی چھےٚ عام طور صرف تمن منٛز آسان یم ایچ ایل اے-بی * 5801 پوزیٹیو چھ آسان، یۄس اکثر ایشیا یا افریقہٕ کیٚن لکن منٛز چھےٚ آسان۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt;

طویل مدتی دواہ چھنہٕ تتھ وقتس تام تجویز یوان کرنہٕ یوٚتام کٲنٛسہ نفرس گاؤٹٕکۍ زٕ حملہٕ آسہٕ، یوٚتام نہٕ تباہ کن جوڑن ہٕنٛز تبدیلی، ٹوفی، یا یوراٹے نیفروپیتھی موجود آسہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;German09&quot; /&gt; یہ چھنہٕ اتھ وقتس تام ز دوا چھ قۭمت مؤثر۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;

اگرچہ یہ تجویز چھ یوان کرنہٕ ز یوریٹ کم کرن وألن اقداماتن پزٕ اتھ وقتس تام بڑھاونہٕ یوٚتام سیرم یورک ایسڈچ سطح 300-360 μmol/l (′ID1] mg/dl′) کھوتہٕ کم آسہٕ، لوکن ایلوپورینولک معیاری ڈوزس پیٹھ تھونہٕ کہ بجائے چھ اتھ مشقچ تائید کرنہٕ خاطرٕ کم ثبوت موجود۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ruoff|first=G|last2=Edwards|first2=NL|title=Overview of Serum Uric Acid Treatment Targets in Gout: Why Less Than 6 mg/dL?|journal=Postgraduate Medicine|date=September 2016|volume=128|issue=7|pages=706–15|pmid=27558643|doi=10.1080/00325481.2016.1221732|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=Amir|last2=Harris|first2=Russell P.|last3=Forciea|first3=Mary Ann|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=1 November 2016|volume=166|issue=1|pages=58–68|doi=10.7326/M16-0570|pmid=27802508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;اگر یم دوا حملس وقتہٕ دائمی استعمالس منٛز چھ، تیلہٕ چھ تجویز یوان کرنہٕ ز تم گژھن جٲری تھونہٕ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہنٛز سطح چھ نہٕ 6.5 mg/dl کھوتہٕ کم ہکان کٔرتھ ییلہ زن کہ حمل چھ جٲری، چھ ریفریکٹری گاؤٹٕچ نشاندہی کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ali|first=S|last2=Lally, EV|title=Treatment failure gout|journal=Medicine and Health, Rhode Island|date=November 2009|volume=92|issue=11|pages=369–71|pmid=19999896}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

بیٚیہ ایٚپیسوڈن رکاونہٕ خٲطرٕ ہیٚکہ کنہ ساتہٕ واریاہ بیٚین دواہن پیٚٹھ تہ غور کرنہٕ یتھ، یمن منٛز پروبنیسیڈ فیبٗکسسٹیٹ، بینزبروومرون شٲمل چھ۔&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=22 October 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–2052|pmid=27112094|doi=10.1016/s0140-6736(16)00346-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kydd|first=Alison SR|last2=Seth|first2=Rakhi|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Edwards|first4=Christopher J|last5=Bombardier|first5=Claire|date=2014-11-14|title=Uricosuric medications for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD010457|doi=10.1002/14651858.cd010457.pub2|pmid=25392987|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; فبکسسٹیٹ چھ صرف تمن لوکن منٛز تجویز یوان کرنہٕ یم ایلوپورینول برداشت ہیٛکن نہٕ کرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|website=www.nice.org.uk|access-date=28 March 2017|date=17 December 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195736/https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt; ایلوپورینول کس مقابلس منٛز چھ فیبکسوسٹیٹس سۭتۍ زیادٕ موتک خدشات۔&lt;ref name=&quot;FDA2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Safety and Availability – FDA adds Boxed Warning for increased risk of death with gout medicine Uloric (febuxostat)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|website=FDA|access-date=26 February 2019|language=en|date=21 February 2019|archive-date=23 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423022609/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ ہیٚکہ ابتدائی علاجس دوران گاؤٹ کہ پھلنٕچ شرح تہ بڑٲوتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tayar|first=Jean H|last2=Lopez-Olivo|first2=Maria Angeles|last3=Suarez-Almazor|first3=Maria E|date=2012-11-14|title=Febuxostat for treating chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|pages=CD008653|doi=10.1002/14651858.cd008653.pub2|pmid=23152264|pmc=4058893|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; تاہم، چھ امکۍ عارضی ثبوت موجود ز فیبکسوسٹیٹ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ زیادٕ یوریٹچ سطح کم کرتھ ہکان۔&lt;ref name=&quot;Coch2014Feb&quot;&gt;{{Cite journal|last=Seth|first=Rakhi|last2=Kydd|first2=Alison SR|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Bombardier|first4=Claire|last5=Edwards|first5=Christopher J|date=2014-10-14|title=Allopurinol for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=10|pages=CD006077|doi=10.1002/14651858.cd006077.pub3|pmid=25314636|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

یہٕ چھ بسان ز پروبینسیڈ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ کم موثر تہٕ چھ اکھ سیکنڈ لائن ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; اگر یورک ایسڈک کم اخراج موجود چھ (24 گھنٹہٕ پیشاب یورک ایسڑ 800 ملی گرام کھوتہٕ کم چھ) تیلہٕ ہیکو پروبینسیڈک استعمال کرتھ۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elizabeth D Agabegi|last2=Agabegi, Steven S.|title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series)|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Hagerstwon, MD|year=2008|page=251|isbn=978-0-7817-7153-5|url=https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426192056/https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;تاہم، اگر کٲنٛسہ شخصس گرڈن منٛز پتھری ہٕنٛز ہسٹری آسہ، تیٚلہ چھنہٕ یہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot; /&gt; پیگلوٹیکیس چھ تمن 3% لوکن خٲطرٕ اکھ اختیار یم باقی ادویات سۭتۍ چھ عدم برداشت تھاوان۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|title=FDA approves new drug for gout|website=FDA|date=September 14, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917103100/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|archive-date=September 17, 2010}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ترٛیٚیم لٲنہ ہنٛد ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; پیگلوٹیسیس چھ پریتھ دۄیہ ہفتہٕ انٹراوینس انفیوژن کس طورس پیٹھ دنہٕ یوان، تہٕ چھ یورک ایسڈٕچ سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sundy JS, Baraf HS, Yood RA, Edwards NL, Gutierrez-Urena SR, Treadwell EL, Vázquez-Mellado J, White WB, Lipsky PE, Horowitz Z, Huang W, Maroli AN, Waltrip RW, Hamburger SA, Becker MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=Aug 17, 2011|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; پیگلوٹیکیس چھ ٹوفی کم کرنس منٛز مفید مگر اتھ منٛز چھ مضر اثراتچ شرح زیادٕ تہٕ واریہ لوکھ چھ اتھ خلاف مزاحمت کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sriranganathan|first=MK|last2=Vinik|first2=O|last3=Bombardier|first3=C|last4=Edwards|first4=CJ|title=Interventions for tophi in gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 20, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010069|pmid=25330136|doi=10.1002/14651858.CD010069.pub2}}&lt;/ref&gt; ممکنہ ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن منٛز سٹون، انیمیا تہٕ جوڑن ہنٛز دگ شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anderson|first=Amy|last2=Singh|first2=Jasvinder A|date=2010-03-17|title=Pegloticase for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=3|pages=CD008335|doi=10.1002/14651858.cd008335.pub2|pmid=20238366|pmc=6599816|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; 2016 منٛز آو یہٕ یورپی بازرس منٛز واپس ننہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Krystexxa|url=http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/human/medicines/002208/human_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|website=www.ema.europa.eu|access-date=28 March 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328200116/http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages%2Fmedicines%2Fhuman%2Fmedicines%2F002208%2Fhuman_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pres2017&quot;&gt;{{Cite journal|title=Pegloticase: withdrawal of its EU marketing authorisation is welcome|journal=Prescrire International|date=March 2017|volume=26|issue=180|page=71}}&lt;/ref&gt;

Lesinurad چھ گرڈن منٛز یورک ایسڈ کس جذبس روکتھ خونک یورک ایسڈن ہنٛز سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|publisher=Drugs.com|access-date=14 October 2018|date=1 January 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002816/https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ آو ریاستہائے متحدس منٛز ایلوپورینولس سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ خاطرٕ منظور کرنہٕ، یمن منٛز تم أس نہٕ پنن یورک ایسڈچ سطحک اہداف تام واتنس قٲبل۔&lt;ref name=&quot;zurampic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Trial Snapshot: Zurampic|url=https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|publisher=US Food and Drug Administration|access-date=14 October 2018|date=22 December 2015|archive-date=8 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208044044/https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن ہنٛد مسائل تہٕ گرڈن ہنٛگردٕ سٹون شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EMA2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.ema.europa.eu/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|publisher=European Medicines Agency|access-date=14 October 2018|date=18 February 2016|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094215/https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== علاج ==
علاجک ابتدٲئی مقصد چھ شدید حملٕچ علامتہٕ حل کرٕنۍ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Zhang W, Doherty M, Bardin T, etal|title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT)|journal=Ann. Rheum. Dis.|volume=65|issue=10|pages=1312–24|date=October 2006|pmid=16707532|pmc=1798308|doi=10.1136/ard.2006.055269}}&lt;/ref&gt; یژھ دواہٕ یم سیرم یورک ایسڈٕچ سطح کم چھ کران تمن سۭتۍ ہیکو بار بار حملن روکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot; /&gt; عارضی ثبوت چھ دگ کم کرنہٕ خٲطرٕ دۄہدش 20 پیٹھہٕ 30 منٹن تام شینہٕ لگاونٕچ حمایت کران۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=JH|last2=Sriranganathan|first2=MK|last3=Edwards|first3=CJ|last4=Buchbinder|first4=R|title=Lifestyle interventions for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=4 November 2013|volume=11|issue=11|pages=CD010519|pmid=24186771|doi=10.1002/14651858.CD010519.pub2}}&lt;/ref&gt; شدید علاجک متبادلن منٛز چھ نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش دوا (NSAIDs) کولچیسائن تہٕ سٹیرائڈز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ییلہ زن کہ سٹیرایڈز تہٕ NSAIDs چھ یکساں طورس پیٹھ کٲم کران، سٹیرایڈس ہیکن محفوظ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Billy|first=CA|last2=Lim|first2=RT|last3=Ruospo|first3=M|last4=Palmer|first4=SC|last5=Strippoli|first5=GFM|title=Corticosteroid or Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs for the Treatment of Acute Gout: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials|journal=The Journal of Rheumatology|volume=45|issue=1|pages=128–136|date=1 August 2017|doi=10.3899/jrheum.170137|pmid=28765243|url=http://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|access-date=7 June 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807040103/https://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بچاوٕ باپت انتخابن منز چھ ایلوپورینول فبکسسٹاٹ تہٕ پروبنیسیڈ شٲمل۔ یورک ایسڈٕچ سطح کم کرنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ یہ بیمٲر ٹھیک گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; متعلقہ صحت کین مسٲئلن ہنٛد علاج تہ چھ اہم۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; طرز زندگی ہند مداخلت ہند ناقص مطالعہ چھ کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot; /&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا غذائی سپلیمنٹن چھ گوٹھک شکار لوکن پیٹھ اثر آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Andrés|first=M|last2=Sivera|first2=F|last3=Falzon|first3=L|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Dietary supplements for chronic gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 7, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010156|pmid=25287939|doi=10.1002/14651858.CD010156.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== این ایس اے آیی ڈی ===
این ایس اے آیی ڈی چھ گوٹھک عام گۄڈنیوک علاج۔ کنٛہہ تہٕ مخصوص ایجنٹ چھ نہٕ نمایاں طورس پیٹھ کم یا زیادٕہ موثر کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; بہتری ہیکہ ژۄن گھنٹن منز ۄچھتھ تہٕ علاج چھ ایکہ پیٹھہٕ دۄن ہفتن تام تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; یم چھنہٕ تمن لوکن خٲطرٕ تجویز کرنہٕ یوان یمن صحتک باقی مسائل چھ، یتھ کٔنۍ معدے خون خون بہنہٕ، گردٕ فیل گژھن، یا دلٕچ ناکٲمی۔&lt;ref name=&quot;JFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Winzenberg T, Buchbinder R|title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient|journal=J Fam Pract|volume=58|issue=7|pages=E1–4|year=2009|pmid=19607767}}&lt;/ref&gt; اگرچہ انڈوماتاسن چھ تٲریخی طور ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام پانٹھ استعمال گژھن وول NSAID، مگر اکھ متبادل، یتھکن ibuprofen، اعلی تاثیرچ عدم موجودگی منٛز امک بہتر ضمنی اثر پروفائل کہ وجہ سۭتۍ ہیکہٕ ترجیح دینہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B|title=Taking the stress out of managing gout|journal=Can Fam Physician|volume=55|issue=12|pages=1209–12|date=December 2009|pmid=20008601|pmc=2793228}}&lt;/ref&gt; یمن لوکن NSAIDs سۭتۍ گیسٹرک ضمنی اثراتک خطرٕ چھ، یمن خٲطرٕ چھ اکھ اضٲفی پروٹون پمپ انفیکٹر دنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cronstein|first=BN|last2=Terkeltaub|first2=R|title=The inflammatory process of gout and its treatment|journal=Arthritis Research &amp; Therapy|date=2006|volume=8 Suppl 1|pages=S3|pmid=16820042|doi=10.1186/ar1908|pmc=3226108}}&lt;/ref&gt; کیانٛہہ شواہد چھ موجود ز COX-2 انفیکٹرز ہیکن کم ضمنی اثراتس سٕتۍ شدید گاؤٹ اٹیک خٲطرٕہ کٲم کرتھ تہٕ غٲر منتخب NSAIDs تہٕ ہیکہ گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Landewé|first3=RB|title=Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for treatment of acute gout|journal=JAMA|date=9 June 2015|volume=313|issue=22|pages=2276–7|pmid=26057289|doi=10.1001/jama.2015.1881}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=16 September 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== کولچیسائن ===
کولچیسائن چھ تمن لوکن خٲطرٕ اکھ متبادل یم NSAIDs برداشت کرنس منٛز ناکام چھ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; زیادٕ مقدارس منٛز، ضمنی اثرات (بنیٲدی طور پٲنٹھ معدے کی تکلیف) چھ امک استعمال محدود کران۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Information for Healthcare Professionals: New Safety Information for Colchicine (marketed as Colcrys)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|publisher=[[Food and Drug Administration|U.S. Food and Drug Administration]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091018113639/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|archive-date=2009-10-18}}&lt;/ref&gt; کم ڈوزن پیٹھ، یم وونہٕ تہٕ موثر چھ، یہٕ چھ اصل پأٹھۍ برداشت یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Echteld|first=I|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Schlesinger|first3=N|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Aletaha|first5=D|title=Colchicine for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Aug 15, 2014|volume=8|issue=8|pages=CD006190|pmid=25123076|doi=10.1002/14651858.CD006190.pub2}}&lt;/ref&gt; یہ چھ عام طور پٲٹھۍ گوٹھ کہ حملہٕ خٲطرٕ کینژن دۄہن استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Colchicine: medicine used to treat gout|url=https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|website=nhs.uk|access-date=26 June 2022|language=en|date=14 November 2019|archive-date=23 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623033602/https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; کولچیسین ہیٚکہ باقٕیہ عام طور تجویز کرنہٕ آمتیٚن دواہن، یتھ کٔنۍ ایٹورواسٹیٹن تہٕ erythromycin، سۭتۍ باقین سۭتۍ رٲبطہٕ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot; /&gt;

=== سٹیرایڈ ===
گلوکوکورٹیکوڈس چھ NSAIDs ہییہٕ مؤثر لبنہٕ آمت تہٕ اگر NSAIDS خاطرٕ تضادات موجود چھ تیلہٕ ہکو استعمال کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid17276548&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH|title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=49|issue=5|pages=670–7|year=2007|pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014|pmc=7115288|url=http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|access-date=2019-09-08|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020143558/http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 16, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wechalekar|first=Mihir D|last2=Vinik|first2=Ophir|last3=Schlesinger|first3=Naomi|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-04-30|title=Intra-articular glucocorticoids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD009920|doi=10.1002/14651858.cd009920.pub2|pmid=23633379|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; یم چھ جوڑن منٛز انجیکشن لگاونہٕ سۭتۍ تہٕ بہتری ہنٛد بٲعث بنان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; تاہم، جوڑن ہنٛد انفیکشن گژھہٕ خارج کرنہٕ ین تکیاز سٹیرائڈز چھ یہٕ حالت خراب کران۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; کانٛہہ تہ قلیل مدتی منفی اثر آو نہٕ ؤننہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Janssens|first=Hein J|last2=Lucassen|first2=Peter LBJ|last3=Van de Laar|first3=Floris A|last4=Janssen|first4=Matthijs|last5=Van de Lisdonk|first5=Eloy H|date=2008-04-23|title=Systemic corticosteroids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD005521|doi=10.1002/14651858.cd005521.pub2|pmid=18425920|issn=1465-1858|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/70896/1/70896.pdf|access-date=2019-09-24|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094218/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/70896/70896.pdf;jsessionid=1FC701B94528B3F6C1BBA1E193546020?sequence=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== باقٕی ===
انٹرلیوکن-1 انفیکٹرز، یتھ کٔنۍ زن کینیکناماب، دگہ سۭتۍ راحت تہٕ جوڑن ہنٛز سوجن کم کرنہٕ خاطرٕ اعتدال پسند تاثیر ظٲہر کٔر، مگر اتھ منٛز چھ کمرٕچ دگ، سردرد تہٕ بلڈ پریشرس منٛز اضافہٕ ہوۍ منفی واقعاتن ہنٛد خطرٕ بھڑمت۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=25177840|year=2014|last=Sivera|first=F|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=9|pages=CD009993|last2=Wechalekar|first2=M. D|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; تاہم، تم ہیکن NSAIDS کہ معمول کہ ڈوزن کھوتہٕ کم کٲم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt; امہ طبقہٕ کہ دواہن ہنز زیادٕ قۭمت ہیکہ گوٹھ کہ علاج خٲطرٕہ تہند استعمالٕچ حوصلہ شکنی تہ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt;

== پیشین گوئی ==
علاجہٕ ورٲیہ چھ گٹھیاک شدید حملہٕ عام طور پانژن پیٹھہٕ ستن دۄہن منٛز حل گژھان۔ تاہم،&lt;unk&gt; 60%&lt;unk&gt; لوکن چھ اکہ ؤرۍ یس اندر دیم حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;گوٹھ وٲلۍ چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس۔]] میلیٹس، میٹابولک سنڈروم تہٕ گردٕ تہٕ دل کہ بیمارن ہند خطرٕ بڑان تہٕ اتھٲی پٲٹھۍ چھ موتک خطرٕ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kim SY, De Vera MA, Choi HK|title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol.|volume=26|issue=5 Suppl 51|pages=S115–9|year=2008|pmid=19026153}}&lt;/ref&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا یوریٹس کم کرن وٲل دواہ چھ قلبی بیماری ہنٛد خطرٕ متٲثر کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zhang|first=T|last2=Pope|first2=JE|title=Cardiovascular effects of urate-lowering therapies in patients with chronic gout: a systematic review and meta-analysis|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=1144–1153|date=30 March 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex065|pmid=28379501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; یہٕ ہیکہ جزوی طورس پیٹھ انسولین کہ مزاحمت تہٕ موٹاپتس سٕتۍ وابستگی کہ وجہ سٕتۍ ٲستۍ، مگر کیانٛہہ بڑن وٲل خطرٕ چھ آزاد نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot; /&gt;

علاجہٕ ورٲیہ، شدید گاؤٹٕچ اقساط ہیکہ دشویی گٹھیاہس منز تبدیل گژھتھ یتھ منز جوڑن ہنز سطح تباہ گژھن، جوڑن ہنز خرابین، تہٕ بے درد ٹوفی ہیکہ ٲستۍ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یم ٹوفی چھ تمن منٛز&lt;unk&gt; 30%&lt;unk&gt; آسان یمن ہنٛد علاج چھ نہٕ پانژن ورین خٲطرٕ یوان کرنہٕ، اکثر کان کس ہیلکس منٛز، اویلیکرانون عملس دوران، یا اچیلز ٹینڈنز پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;جارحانہ علاج سۭتۍ ہیکن تم پھلتھ۔ گرڈن ہند سٹون تہ چھ اکثر گاؤٹ پیچیدٕ بناوان، یم 10 پیٹھہٕ 40% لوکن درمیان چھ متٲثر کران تہٕ چھ پیشابک پی ایچ کم آسنہٕ کہ وجہ سٕتۍ گژھان یوس یورک ایسڈ کہ بارس فروغ دوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; گرڈن ہٕنٛزن دائمی خرابین ہٕنٛزٕ باقی شکلہٕ ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Case_30-top.jpg|link=File:Case_30-top.jpg|Gouty tophi presenting as nodules on the finger and helix of the ear
فَیِل:ChronicGout.jpg|link=File:ChronicGout.jpg|Tophus of the knee
فَیِل:Case_30-bottom.jpg|link=File:Case_30-bottom.jpg|Tophi on the toe and ankle
فَیِل:Tophigout.JPG|link=File:Tophigout.JPG|Gout complicated by ruptured tophi, the exudate of which tested positive for uric acid crystals
&lt;/gallery&gt;

== ایپیڈیمولوجی ==

== تٲریخہ ==
[[فَیِل:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg|alt=A man wearing a long, curly wig and a full robe is sitting, looking out. His left arm rests on a small table, with his left hand holding a box. Behind him is a globe.|thumb|انٹونی وین لیوینہوکن کٔر 1679 منٛز یورک ایسڈ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pillinger|first=MH|last2=Rosenthal P|last3=Abeles AM|title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment|journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases|volume=65|issue=3|pages=215–221|year=2007|url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|pmid=17922673|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216114246/http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|archive-date=2008-12-16}}&lt;/ref&gt;]]
اصطلاح &quot;1&quot; گاؤٹ &quot;2&quot; اوس گۄڈنچہ لٹہ 1200 عیسوی آس پاس بوکنگ کس رینڈولفس استعمال کوٚرمت۔ یہٕ چھ لاطینی لفظ گٹا پیٹھہٕ ماخوذ، یمیوک مطلب چھ &quot;1&quot; بوند &quot;2&quot; (مائعک۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; آکسفورڈ انگلش ڈکشنری مطٲبق، یہٕ چھ مزاح تہٕ &quot;جوڑن اندر تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ خونٕ سۭتۍ بیمار موادک 'گرنک' تصور سۭتۍ ماخوذ۔&quot;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://www.oed.com/view/Entry/80290|title=gout, n.1|website=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989|access-date=18 September 2011|archive-date=8 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508070657/https://www.oed.com/start;jsessionid=F7E81FB8C2DA5A2C4521515FB61B4533?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F80290|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

گاؤٹ چھ قدیم زمانہٕ پیٚٹھٕ زاننہٕ یوان۔ تٲریخی طور، اتھ اوس &quot;بیمارن ہنٛد بادشاہ تہٕ بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر لوکن ہنٛز بیماری&quot; وننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|title=The Disease Of Kings - Forbes.com|website=Forbes|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901100910/https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|archive-date=2017-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot; /&gt; بؠمارٕچ گۄڑنچ دستاویز چھ مصرٕ پؠٹھٕ 2,600 قبل مسیح منٛز بجہ أنٛگوٚٹہ ہنٛد گٹھیا ہٕنٛز وضاحت منٛز۔ یونانی طبیب ہپپوکریٹس کوٚر 400 قبل مسیحس قریب پننہٕ ''افوریزم'' منٛز اتھ پیٹھ تبصرٕ، خواجہ سراہن تہٕ پری مینوپاسل زنانن منٛز امچ عدم موجودگی ہنٛد ذکر کران۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates|access-date=July 27, 2010|website=MIT|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707154253/http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|archive-date=July 7, 2010}}&lt;/ref&gt; آولس کارنیلیس سیلسسن (30 AD) کوٚر شرابس سۭتۍ تعلق بیان، پتہٕ زنانن منٛز گوڑنک آغاز تہٕ گرڈن سۭتۍ وابستہٕ مسائل:&lt;blockquote&gt;بیٚیہ اکہ لٹہ چھ موٹ پیشاب، یتھ تلچھٹ سفید چھ، یہ چھ ظٲہر کران ز دگ تہٕ بیمٲر چھ جوڑن یا وسرا کس علاقس منٛز رٹنہٕ یوان۔ اتھہ تہٕ زنٛگن منٛز چھ جوڑن ہنٛز دقتہٕ واریاہ زیادٕ تہٕ لگاتار آسان، یتھ کٔنہ زن پوڈگرا تہٕ چیراگرا کین معاملن منٛز گژھان چھ۔ یم چھ شاذ و نادر ہی کنہہ زنانہٕ، یا زنانہٕ سۭتۍ ہم آہنگی برونٹھ خواجہ سراہن یا لڑکن پیٹھ حملہٕ کران سوائے تمن لوکن ہنٛد یمن منٛز ماہواری دباونہٕ چھ آمت۔ کینژن لوکو چھ شراب، مینڈ تہٕ وینیری نش پرہیز کرتھ زندگی بھرچ حفاظت حٲصل کرمژ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html|title=On Medicine|last=A. Cornelius Celsus|at=Book IV|website=University of Chicago|access-date=2009-01-30|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630175139/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4%2A.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;1683 منٛز، تھامس سڈنی اکھ انگریز طبیب، کور صبحٕ جلدی امک واقعہٕ تہٕ بوڑٕ مردن خاطرٕ امک رجحان بیان۔&lt;blockquote&gt;گوٹھۍ ہنٛد مریض چھ عام طور پٲٹھۍ یا تہ بوڑٕ مرد یا مرد آسان یمو جوانس منٛز پنن پان یتھ کٔنۍ ژھنتھ چھ ز تم چھ قبل از وقت بوڑٕ ووتمت-یتھۍ خراب عادتن منٛز چھ نہٕ وقتہٕ برونٹھ تہٕ حد کھوتہٕ زیادٕ وینیری منٛز ملوث گژھن تہٕ یتھ کٔنۍ تھکن وٲل جذبات کھوتہٕ زیادٕ عام۔ شکار چھ بسترس پؠٹھ گژھان تہٕ صحت سان سوان۔ صبحٲچہ لگ بگ دۄیہ بجہ چھ سہ ٹانگس منٛز شدید دگہٕ سۭتۍ جگاوان۔ دگ چھ اکہ جایہ کھسنہٕ ہوۍ تہٕ توتہٕ چھ کینٛہہ حصن منٛز یہ محسوس گژھان ز یمن پؠٹھ چھ ٹھنڈک آب ترٛاومت۔ پتہٕ چھ ژھران تہٕ ژھران تہ لو٘کٗٹ بخار۔ رات چھ اذیتس، بے خوابی، متٲثر شدٕ حصہٕ موڑنس تہٕ حالتس منٛز مسلسل تبدیلی سۭتۍ گزارنہٕ یوان-جسمچ ٹاسنگ چھ تیوٗت مسلسل آسان ییتہٕ تشددک شکار جوڑن ہنٛز دگ تہٕ ییتہٕ فٹ چھ گژھان تیتی چھ بدتر گژھان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|title=Gout – The Affliction of Kings|website=h2g2|publisher=BBC|date=December 23, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911065930/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|archive-date=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ڈچ سائنسدان انتونی وان لیووینہوکن کٔر ساروی کھوتہٕ گوڈٕ 1679 منٛز یوریٹ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; 1848 منٛز، کوٚر انگریز معالج الفریڈ بیرنگ گاروڈن خونس منٛز اضٲفی یورک ایسڈٕچ شناخت گوٹھک وجہ کس طورس پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;pmid11600751&quot;&gt;{{Cite journal|last=Storey GD|title=Alfred Baring Garrod (1819–1907)|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=40|issue=10|pages=1189–90|date=October 2001|pmid=11600751|doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== باقی جانور۔ ==
گٹھیا چھ زیادٕ تر باقی جانورن منٛز نایاب آسان تکیاز تمن چھ یوریکیس پٲدٕ کرنچ صلاحیت آسان، یس یورک ایسڈ پھٹاوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Animals01&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Agudelo CA, Wise CM|title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=13|issue=3|pages=234–9|year=2001|pmid=11333355|doi=10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}&lt;/ref&gt; انسانن تہٕ باقی عظیم بندر منٛز چھنہٕ یہٕ صلاحیت آسان۔ لہذا، گٹھیا چھ عام۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animals01&quot; /&gt; یوریکیس وٲلۍ باقی جانورن منٛز چھ گاڑٕ، امفیبیئن تہٕ زیٛادٕ تر غٲر پرائمیٹ میمل شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Choi2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi|first=HK|last2=Mount|first2=DB|last3=Reginato|first3=AM|last4=American College of|first4=Physicians|last5=American Physiological|first5=Society|title=Pathogenesis of gout|journal=Annals of Internal Medicine|date=4 October 2005|volume=143|issue=7|pages=499–516|pmid=16204163|doi=10.7326/0003-4819-143-7-200510040-00009}}&lt;/ref&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز ٹائرنوسورس ریکسک نمونہٕ یتھ &quot;سو&quot; چھ وننہٕ یوان چھ گوٹھک شکار۔&lt;ref name=&quot;Rothschild&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rothschild|first=BM|last2=Tanke D|last3=Carpenter K|title=Tyrannosaurs suffered from gout|journal=Nature|volume=387|issue=6631|page=357|year=1997|doi=10.1038/387357a0|pmid=9163417|bibcode=1997Natur.387..357R}}&lt;/ref&gt;

== تحقیق ==
گاؤٹ کہ علاج خٲطرٕہ چھ واریاہ نٲئ ادویات زیر مطالعہ، یمن منز اناکنرا کینیکناماب، تہٕ رالونیسیپٹ شٲمل چھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon|journal=Journal of Musculoskeletal Medicine|date=March 8, 2010|last=Abeles, A. M.|last2=Pillinger, M. H.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=May 20, 2010|access-date=April 23, 2010}}&lt;/ref&gt; کینیکنامابک نتیجہٕ ہکن سٹیرایڈک کم ڈوزٕ کھوتہٕ بہتر نتائج أستھ، مگر امیک خرچ چھ پانژ ساس گنا زیادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sivera|first=F|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 1, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD009993|pmid=25177840|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; اکھ ریکومبیننٹ یوریکیس انزائم (راسبریکیز) چھ دستیاب مگر [[رٲچھر|امیون۔]] استعمال چھ محدود، تکیاز یہٕ چھ مدافعتی ردعملس متحرک کران۔ کم اینٹیجینک ورژن چھ ترقی منٛز۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

== حوالہ جات ==
{{حَوالہٕ}}

== بیٖروٗنی لنکہٕ ==
{{Medical resources|Curlie=Health/Conditions_and_Diseases/Musculoskeletal_Disorders/Arthritis/Gout/|DiseasesDB=29031|ICD10={{ICD10|M|10||m|05}}|ICD9={{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}|ICDO=|OMIM=138900|OMIM_mult={{OMIM2|300323}}|MedlinePlus=000422|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=221|eMedicine_mult={{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}} {{eMedicine2|radio|313}}|MeshID=D006073|RP=gout|WO=gout}}{{Commons category|Gout}}{{Offline|med}}

* {{cite EB1911|wstitle=Gout|volume=12|pages=289–291}}
* {{ویب حَوالہٕ|url=https://medlineplus.gov/gout.html|publisher=U.S. National Library of Medicine|website=MedlinePlus|title=Gout|access-date=2020-05-21|archive-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160705110839/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/gout.html|url-status=live}}
* [[wikidata:Q133087|ویکی ڈیٹا]]
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>e46v5ymvm7zl8pfb47j44nm9qh391bb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141938</id>
      <parentid>141936</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:05:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>141938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79866" sha1="pxebirxgfqfvmblm25uhbg0wmqqkrni" xml:space="preserve">{{طِبی حالَتھ معلوٗمات ڈَبہٕ
| name          = گاوُٹ
| synonym       = Podagra
| image         = En.Wikipedia-VideoWiki-Gout.webm
| image_size    = 
| image_thumbtime = 94
| alt           = Video summary leading with a small fierce creature with sharp teeth biting into a swollen foot at the base of the big toe.
| caption       = Video summary ([[Video:Gout|script]]). Leading with ''The Gout'' ([[James Gillray]], 1799) depicts the pain of the artist's gout as a [[demon]] or [[dragon]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brookhiser|first=Richard|title=Gentleman Revolutionary: Gouverneur Morris, the Rake Who Wrote the Constitution|date=2008|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439104088|page=212|url=https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501163529/https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Haslam|first=Fiona|title=From Hogarth to Rowlandson : medicine in art in eighteenth-century Britain|date=1996|publisher=Liverpool University Press|location=Liverpool|isbn=9780853236405|page=143|url=https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|edition=1. publ.|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513151127/https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| pronounce     = {{IPAc-en|ɡ|aʊ|t}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gout {{!}} Definition of Gout by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/gout |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=20 October 2019 |language=en |archive-date=19 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019015640/https://www.lexico.com/en/definition/gout |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| specialty     = 
| symptoms      = [[Arthralgia|Joint pain]], [[joint effusion|swelling]], and [[erythema|redness]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;
| complications = 
| onset         = Older males,&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt; [[menopause|post-menopausal women]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = [[Uric acid]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| risks         = Diet high in meat or beer, being [[overweight]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Be2016/&gt;
| diagnosis     = 
| differential  = [[Septic arthritis|Joint infection]], [[rheumatoid arthritis]], [[pseudogout]], others&lt;ref name=&quot;Neogi2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Neogi |first1=T |title=Gout |journal=Annals of Internal Medicine |date=July 2016 |volume=165 |issue=1 |pages=ITC1-16 |doi=10.7326/AITC201607050 |pmid=27380294|type=Review}}&lt;/ref&gt;
| prevention    = Weight loss, [[vitamin C]], not drinking alcohol, [[allopurinol]]&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| treatment     = [[non-steroidal anti-inflammatory drug|NSAIDs]], [[glucocorticoid|steroids]], [[colchicine]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;&lt;ref name=Qa2017&gt;{{cite journal|last1=Qaseem|first1=A|last2=Harris|first2=RP|last3=Forciea|first3=MA|last4=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first4=Physicians.|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=58–68|pmid=27802508|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
| medication    = 
| prognosis     = 
| frequency     = 1–2% (developed world)&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| deaths        = 
}}

گاوُٹ چھ سوجن وول آرتھرائٹس ہٕنٛز اکھ شکل ییٚمیچ خصُ صیت چھِ ز یہِ چھ وزل، نرم، گرم تہٕ سوٚجمت جوڑن ہٕنٛدۍ بار بار حملہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=April 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–52|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=27112094|type=Review}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hui|first=M|last2=Carr|first2=A|last3=Cameron|first3=S|last4=Davenport|first4=G|last5=Doherty|first5=M|last6=Forrester|first6=H|last7=Jenkins|first7=W|last8=Jordan|first8=KM|last9=Mallen|first9=CD|last10=McDonald|first10=TM|last11=Nuki|first11=G|title=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=e1–e20|date=26 May 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=28549177|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ چھِ عام طور تیزی سان گژھان، 12 گھنٹن کھوتہٕ کم وقتس منٛز چھ زیٛادٕ کھوتہٕ زیٛادٕ شدتس تام واتان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Richette P, Bardin T|title=Gout|journal=Lancet|volume=375|issue=9711|pages=318–28|date=January 2010|pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7|url=}}&lt;/ref&gt; بجہ ٲنگٕر کِس بنیادس پیٹھ جوڑ چھُ تَقریٖبَن نصف معاملن منٛز مُتٲثِر گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|volume=122|issue=2|pages=157–61|date=March 2010|pmid=20203467|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|url=}}&lt;/ref&gt; امہ کہ نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ ٹوفی، بۄکہٕ وچہٕ مَنٛز کٔنؠ، یا  نۄقصان واتتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

یہ چھُ خونس منٛز یورک ایسڈک مسلسل بڑنک وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یہٕ چھ خوراک، صحت کین باقی مسائلن تہٕ جینیٲتی عوامل کہ امتزاج سۭتۍ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt; اعلی سطحن پیٹھ چھ یورک ایسڈ کرسٹل گژھان تہٕ کرسٹل جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ [[ٹِشوٗ|ٹشو]] منٛز جمع گژھان، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز گاؤٹ چھ حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہ چھ عام طور تمن لوکن منٛز گژھان یم باقٲعدگی سان گوشت یا سمندری غذا کھان چھ، بیئر چھ پیان، یا چھ زیادٕ وزنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Be2016&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27452679|year=2016|last=Beyl Jr|first=R. N.|title=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=11|pages=1153–1158|last2=Hughes|first2=L|last3=Morgan|first3=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}&lt;/ref&gt; تشخیصچ تصدیق ہکو جوڑٕ کس سیالس منٛز یا جوڑٕ نیبر ذخیرس منٛز کرسٹلچ موجودگی سۭتۍ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; حملس دوران ہیکہ خونس منز یورک ایسڈٕچ سطح نارمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش ادویات (NSAIDs) سٹیرائڈز، یا کولچیسائن سۭتۍ علاج چھ علامات بہتر بناوان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27802478|year=2017|last=Shekelle|first=P. G|title=Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline|journal=Annals of Internal Medicine|volume=166|issue=1|pages=37–51|last2=Newberry|first2=S. J|last3=Fitzgerald|first3=J. D|last4=Motala|first4=A|last5=O'Hanlon|first5=C. E|last6=Tariq|first6=A|last7=Okunogbe|first7=A|last8=Han|first8=D|last9=Shanman|first9=R|doi=10.7326/M16-0461|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ ییٚلہ شدید حملہٕ کم چھ گژھان، یورک ایسڈٕچ سطح ہیٚکہ طرز زندگی منٛز تبدیلین ہٕنٛد ذٔریع کم کرنہٕ یتھ تہٕ یمن منٛز اکثر حملہٕ چھ گژھان، یمن منٛز چھ ایلوپورینول یا پروبنیسیڈ طویل مدتی بچاو فراہم کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; [[وٹامن سی]] ننہٕ تہٕ کم چربی دار دودھک مصنوعاتن منٛز زیادٕ غذا کھؠن چھ بچاو ہکان کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Questions and Answers about Gout|url=http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Gout/|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=2 February 2016|date=June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115123309/http://www.niams.nih.gov/health_info/gout/|archive-date=15 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E|last2=Choi|first2=HK|title=Epidemiology of gout.|journal=Rheumatic Diseases Clinics of North America|date=May 2014|volume=40|issue=2|pages=155–75|doi=10.1016/j.rdc.2014.01.001|pmid=24703341|pmc=4119792}}&lt;/ref&gt;

گوٹھ چھ مغربی آبٲدی ہند تقریبا 1 پیٹھہٕ&lt;unk&gt; 2%&lt;unk&gt; تہنز زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;یہٕ چھ حالیہ دہائین منٛز زیادٕ عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہٕ چھ مانٛنہٕ یوان ز آبٲدی منٛز چھ خطرٕ بڑنک عوامل، یتھ کٔنۍ میٹابولک سنڈروم زیٹھ عمرچ توقع، تہٕ خوراکس منٛز تبدیلیہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; بوڑٕ مرد چھ زیادٕ عام طور پٲنٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گوٹھ اوس تٲریخی طور &quot;بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر انسانن ہنٛز بیماری&quot; کہ ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|title=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|website=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia|access-date=2009-05-01|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ چھ کم از کم [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] ہند زمانہٕ پیٹھہٕ تسلیم کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

== علامتہٕ تہٕ علامتہٕ ==
گاؤٹ ہیٚکہ واریاہن طریقن سۭتۍ ظٲہر گژھتھ، حالانٛکہ ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام چھ شدید سوزش ہنٛدۍ گٹھیاہن ہنٛد بار بار حملہٕ (اکھ وۄزٕ، نرم، گرم، سوٚجمت جوڑٕ) ۔ بڑٕ انگٕر ہنٛدس بنیادس پیٹھ میٹاٹرسل-فیلینجیل جوڑ چھ اکثر متٲثر گژھان، یس نصف معاملاتک سبب چھ بنان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی جوڑٕ، یتھ کٔنۍ ز ایڑٕ، گوٹھ، کلۍ تہٕ انگٕلۍ تہ ہؠکن متٲثر گژھتھ۔ جوڑن ہنز دگ چھ عام طور پٲٹھۍ راتھس منٛز شروع گژھان تہٕ شروع گژھنہٕ پتہٕ 24 گھنٹن منٛز چھ ساروی کھوتہٕ زیادٕ آسان۔ یہ چھ بنیٲدی طور پٲٹھۍ جسم کہ درجہ حرارت کم آسنہٕ کہ وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; باقی علامتہٕ ہیکن کم گژھتھ جوڑن ہنٛز دگس سۭتۍ، بشمول تھکاوٹ۔ تہٕ بخار۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot;&gt;{{Cite journal|last=Eggebeen AT|title=Gout: an update|journal=Am Fam Physician|volume=76|issue=6|pages=801–8|year=2007|pmid=17910294}}&lt;/ref&gt;

یورک ایسڈٕچ طویل مدتی بڑن واجنہ سطح (ہایپرورسیمیا) ہیکہ دیگر علاماتن ہند نتیجہٕ بنتھ، یتھ منز ٹوفی کہ ناوٕ سٕتۍ زاننہٕ ینہٕ وٲلۍ یورک ایسڑ کرسٹلٕک سخت، بے درد ذخیرٕہ شٲمل چھ۔ بڑس پیمانس پیٹھ چھ ٹوپھ ہڈی ہنٛد کٹاؤ کہ وجہ سۭتۍ دائمی گٹھیاک سبب بنتھ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Terkeltaub R|title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nature Reviews Rheumatology|volume=6|issue=1|pages=30–8|date=January 2010|pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|url=}}&lt;/ref&gt; یورک ایسڈٕچ بڑن واجیٚنۍ سطح ہؠکہ گردٕ۔ منٛز کرسٹل پھلنک بٲعث تہ بنتھ، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز کنٛنہ ہٕنٛز تشکیل تہٕ امہ پتہٕ یوراٹے نیفروپیتھی ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;German09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U|title=Gout—current diagnosis and treatment|journal=Dtsch Arztebl Int|volume=106|issue=34–35|pages=549–55|date=August 2009|pmid=19795010|pmc=2754667|doi=10.3238/arztebl.2009.0549}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Gout2018.jpg|link=File:Gout2018.jpg
File:Gout_(Dermatology_Atlas_14).jpg
فَیِل:Gout2010.JPG|link=File:Gout2010.JPG|alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|Gout presenting as slight redness in the metatarsal–phalangeal joint of the big toe
فَیِل:Podagra.jpg|link=File:Podagra.jpg|Gout of the left MP joint of the big toe
فَیِل:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|link=File:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|Drawing of gout
File:Gout_(Dermatology_Atlas_10).jpg
&lt;/gallery&gt;

== وجہ۔ ==
یورک ایسڈک کرسٹلائزیشن یس اکثر خونس منٛز نسبتا زیادٕ سطحس سۭتۍ وابستہٕ چھ، چھ گاؤٹٕچ بنیأدی وجہ۔ یہ ہیٚکہ غذا، جینیٲتی پیشین گوئی، یا یوراٹے۔ ایسڈ کہ نمک، یوریٹک غٲر اخراج کہ وجہ سۭتۍ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گردٕ کہ ذریعہ چھ یورک ایسڈک غأر اخراج تقریبن 90% کیسن منٛز ہائپر یوریسیمیاچ بنیأدی وجہ، ییلہٕ زن کہ 10% کھوتہٕ کم کیسن منٛز چھ زیادٕ پیداوارچ وجہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; ہایپروریسیمیاہس منز مبتلا تقریبا&lt;unk&gt; 10%&lt;unk&gt; افراد چھ پننہٕ زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ گوٹھٕچ نشوونما آسان۔&lt;ref name=&quot;pmid18327257&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vitart V, Rudan I, Hayward C, etal|title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|journal=Nat. Genet.|volume=40|issue=4|pages=437–42|date=April 2008|pmid=18327257|doi=10.1038/ng.106|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;تاہم خطرٕ چھ ہایپر یوریسیمیا کس ڈگری مطٲبق مختٔلف آسان۔ ییلہٕ سطح 415 تہٕ 530 μmol/l (7 تہٕ 8.9 mg/dl) کہ درمیان چھ آسان تہٕ خطرٕ چھ پریتھ وأری 0.5% آسان، ییلہٕ زن 535 μmol-l (9 mg-dL) کھوتہٕ زیادٕ سطحس پیٹھ چھ آسان تمن منٛز چھ خطرٕ 4.5%۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

=== طرز زندگی ===
غذائی وجوہات چھ تقریبا 12% گاؤٹٕچ وجہ بنان، تہٕ اتھ منٛز چھ شراب، فرکٹوز میٹھا مشروبات، گوشت تہٕ سمندری غذا کس کھپتس سۭتۍ اکھ مضبوط تعلق شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chen LX, Schumacher HR|title=Gout: an evidence-based review|journal=J Clin Rheumatol|volume=14|issue=5 Suppl|pages=S55–62|date=October 2008|pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921|url=}}&lt;/ref&gt; پیورینز منٛز ساروی کھوتہٕ زیادٕ امیر خوراکن منٛز یم زیادٕ مقدارس منٛز یورک ایسڈ چھ دیوان تمن منٛز چھ خشک اینکویز جھینگا، اعضاءک گوشت، خشک مشروم۔ سمندری گھاس تہٕ بیئرک خمیر شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kaneko|first=Kiyoko|last2=Aoyagi|first2=Yasuo|last3=Fukuuchi|first3=Tomoko|last4=Inazawa|first4=Katsunori|last5=Yamaoka|first5=Noriko|title=Total Purine and Purine Base Content of Common Foodstuffs for Facilitating Nutritional Therapy for Gout and Hyperuricemia|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|date=2014|volume=37|issue=5|pages=709–721|doi=10.1248/bpb.b13-00967|pmid=24553148|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; مرغی تہٕ آلو تہ چھ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Major|first=Tanya J|last2=Topless|first2=Ruth K|last3=Dalbeth|first3=Nicola|last4=Merriman|first4=Tony R|title=Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts|journal=BMJ|volume=363|date=10 October 2018|pages=k3951|doi=10.1136/bmj.k3951|pmid=30305269|pmc=6174725}}&lt;/ref&gt; باقی محرکاتن منٛز چھ جسمانی صدمہٕ تہٕ سرجری شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

2000 کہ دہائی کہ اوائلس منز کوٚر مطالعہٕ سٕتۍ پتہ ز دیگر غذائی عوامل چھ نہٕ متعلقہ کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine|date=July 2008|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329|doi=10.3949/ccjm.75.Suppl_5.S9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Choi2004&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G|title=Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men|journal=[[The New England Journal of Medicine|N. Engl. J. Med.]]|volume=350|issue=11|pages=1093–103|date=March 2004|pmid=15014182|doi=10.1056/NEJMoa035700|url-status=live}}&lt;/ref&gt; خاص طور پٲٹھۍ، اعتدال پسند پیورین سۭتۍ بھرپور سبزی (مثلا، بین، مٹر، دال، تہٕ دالہٕ۔) سۭتۍ خوراکک تعلق چھنہٕ گاؤٹ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=JA|last2=Reddy|first2=SG|last3=Kundukulam|first3=J|title=Risk factors for gout and prevention: a systematic review of the literature|journal=[[Current Opinion (Lippincott Williams &amp; Wilkins)|Current Opinion in Rheumatology]]|date=March 2011|volume=23|issue=2|pages=192–202|pmid=21285714|doi=10.1097/BOR.0b013e3283438e13|pmc=4104583}}&lt;/ref&gt; نہ چھ کل غذائی پروٹین &lt;ref name=&quot;Choi2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt; الکحلک کھپت چھ بڑن وأل خطرس سۭتۍ مضبوطی سان منسلک، شراب سۭتۍ چھ بیئر یا اسپرٹ کھوتہٕ کنہہ کم خطرٕ پیش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E.|last2=Mallen|first2=C. D.|last3=Doherty|first3=M.|title=Gout|journal=BMJ|date=1 October 2013|volume=347|issue=oct01 3|pages=f5648|doi=10.1136/bmj.f5648|pmid=24473446}}&lt;/ref&gt; گلائکوماکروپیپٹائڈ (جی ایم پی تہٕ جی 600 دودھچ چربی ہنٛد نچوڑ سۭتۍ بھرپور سکم دودھک پاؤڈر کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ دگ کم گژھتھ مگر امہ کس نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ اسہ تہٕ متلی ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=John HY|last2=Sriranganathan|first2=Melonie K|last3=Edwards|first3=Christopher J|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-05-31|title=Lifestyle interventions for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=5|pages=CD010039|doi=10.1002/14651858.cd010039.pub2|pmid=23728699|pmc=6759140|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

جسمٲنی تندرستی، صحت مند وزن، کم چربی وٲلۍ دودھٕچ مصنوعات، تہٕ کم حدس تام، کافی تہٕ وٹامن سی ننہٕ سۭتۍ چھ گوٹھک خطرٕ کم گژھان نظر یوان۔ تاہم، وٹامن C سپلیمنٹس ننہٕ سۭتۍ چھنہٕ یمن لوکن منٛز نمایاں اثر آسان یمو گۄڈٕ پیٹھۍ گوٹھک مرض چھ قٲئم کوٚرمت۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hak AE, Choi HK|title=Lifestyle and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=20|issue=2|pages=179–86|date=March 2008|pmid=18349748|doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men|journal=[[The American Journal of Clinical Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]|volume=87|issue=5|pages=1480–7|date=May 2008|pmid=18469274|pmc=4090353|doi=10.1093/ajcn/87.5.1480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Life2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi HK|title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=22|issue=2|pages=165–72|date=March 2010|pmid=20035225|doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Kyu Yong|last2=Kim|first2=Hyun Jung|last3=Ahn|first3=Hyeong Sik|last4=Kim|first4=Sun Hee|last5=Park|first5=Eun Ji|last6=Yim|first6=Shin-Young|last7=Jun|first7=Jae-Bum|title=Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|date=April 2016|volume=45|issue=5|pages=580–586|doi=10.1016/j.semarthrit.2016.01.003|pmid=26905267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; مونگ پھلی، برۄن بریڈ، تہٕ پھل تہ چھ حفاضتی نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot; /&gt; یہٕ چھ جزوی طور پٲنٹھ انسولین مزاحمت کم کرنس منٛز یمن ہیند اثرچ وجہ سٔتۍ سمجھنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Life2010&quot; /&gt;

=== جینیٲتی خصوصیات ===
گاؤٹ چھ جزوی طور جینیٲتی، یس یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تقریبا 60% تغیرات۔ منٛز حصہ چھ نوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; SLC2A9، SLC22A12، تہٕ ABCG2 جین چھ عام طورس پیٹھ گاؤٹ سۭتۍ وابستہٕ لبنہٕ آمت تہٕ یمن منٛز چھ تغیرات تقریبا دۄگنہٕ خطرٕ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Merriman|first=TR|last2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout|journal=Joint, Bone, Spine : Revue du Rhumatisme|year=2011|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK|title=The genetics of hyperuricaemia and gout|journal=Nature Reviews Rheumatology|year=2012|pmid=22945592|doi=10.1038/nrrheum.2012.144|volume=8|issue=10|pages=610–21|pmc=3645862}}&lt;/ref&gt; SLC2A9 تہٕ SLC22A12 منٛز چھ فنکشنک نقصان اتپریورتن یوریٹ جذب تہٕ بلا مقابلہ یوریٹ سراو کم کرتھ خونک یورک ایسڈچ سطح کم کرنک سبب بنان۔&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot; /&gt; نایاب جینیٲتی عوارض فیملی جووینائل ہائپروریسیمک نیفروپیتھی، میڈولر سسٹک گرڈن ہٕنٛز بیماری، فاسفوریبوسیلپیروفاسفیٹ سنتھٹیز سپر ایکٹیویٹی تہٕ ہائپوکسنتھائن-گوانائن فاسفوری بوسیل ٹرانسفرسٕچ کمی یتھ کٔنۍ لیسچ-نیہان سنڈرومس منٛز وچھنہٕ چھ یوان، چھ گاؤٹ سۭتۍ پیچیدٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== طبی حالات ===
گاؤٹ چھ اکثر باقی طبی مسلن سۭتۍ گژھان۔ میٹابولک سنڈروم چھ پیٹ کہ موٹاپک، [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] انسولین مزاحمت تہٕ غیر معمولی لپڈچ سطحک امتزاج، تقریبا 75% کیسن منٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گٹھیا سۭتۍ عام طور پانٹھ پیچیدٕ گژھن وٲل باقی حالاتن منٛز چھ لیڈک زہر۔ گرڈن ہنٛز ناکامی، ہیمولیٹک انیمیا سوراسس ٹھوس اعضاء ٹرانسپلانٹ تہٕ مائلوپرولیفریٹو عوارض ییتھ کیٛن زن پولیسیتھیمیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16392875&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P|title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem|journal=Drugs|volume=65|issue=18|pages=2593–611|year=2005|pmid=16392875|doi=10.2165/00003495-200565180-00004}}&lt;/ref&gt; باڈی ماس انڈیکس چھ 35 کھوتہٕ زیادٕ یا اتھ برابر مردن منٛز گوٹھک خطرٕ ترٛیٚیہ گنا بڑاوان۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; لیڈک دائمی نمائش تہٕ لیڈک آلودٕ الکحل چھ گرڈن ہنٛدس فعلس پیٹھ لیڈک مضر اثرات کہ وجہ سۭتۍ گاؤٹ کہ خطرٕٕک عوامل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Loghman-Adham M|title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure|journal=Environ. Health Perspect.|volume=105|issue=9|pages=928–38|date=September 1997|pmid=9300927|pmc=1470371|doi=10.2307/3433873|jstor=3433873}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===

== پیتھو فزیولوجی ==
[[File:PMC5404803_pgpm-10-129Fig3.png|thumb|ہایپروریسیمیا تہٕ گاؤٹ منٛز اے بی سی جی 2 ہٕکۍ کردارک جٲیزٕ]]
[[فَیِل:Harnsäure_Ketoform.svg|thumb|یوریک ایسڈ کی خصوصیاتیوکرائن ایسڈ]]
گاؤٹ چھ پیورین میٹابولزم اکھ خرابی، تہٕ چھ امہ وقتہٕ گژھان ییلہٕ امیک حتمی میٹابولائٹ، یورک ایسڈ، مونوسوڈیم یوریٹ کس شکلہ منٛز کرسٹلائز گژھان چھ، تہٕ جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ ؤتکن منٛز چھ ذخائر (ٹوفی) بنان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خوردبین ٹوفی ہیکو پروٹین کہ اکہ رنگہٕ سۭتۍ بند کرتھ، یس خلیاتس سۭتۍ کرسٹلن ہنٛد تعاملس روکاوان چھ تہٕ امہٕ وجہ سۭتۍ چھ سوجن نش بچاوان۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu-Bryan|first=Ru|last2=Terkeltaub|first2=Robert|date=2006|title=Evil humors take their Toll as innate immunity makes gouty joints TREM-ble|journal=Arthritis &amp; Rheumatism|volume=54|issue=2|pages=383–386|doi=10.1002/art.21634|pmid=16447213}}&lt;/ref&gt; جوڑن معمولی جسمٲنی نقصان، طبی یا جراحی تناؤ، یا یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ کہ وجہ سۭتۍ چھ ننگی کرسٹل دیوار سۭتۍ بند ٹوفی سۭتۍ پھٹتھ۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; ییلہ تیم ٹوفی پھٹ چھان، تیم چھ میکروفیجز منز مقٲمی مدافعتی ثالثی سٕتۍ سوزش ہند رد عملس متحرک کران، یوس NLRP3 سوزش پروٹین کمپلیکس کہ ذریعہ شروع چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; این ایل آر پی 3 سوزش ہنٛد فعالیت چھ انزائم کیسپیس 1 بھرتی کران، یس پرو انٹرولکن 1β فعال انٹرولکن 2β منٛز چھ تبدیل کران، یس سوزش ہنٛد جھرن منٛز اہم پروٹینن منٛز اکھ چھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یورایٹ آکسیڈیز (uricase) کہ ارتقٲئی نقصان یم انسانن تہٕ اعلی [[نَر وانٛدَر|پرائمیٹس]] منز چھ یورک ایسڈ پھٹاوان ایم چھ یہٕ حالت عام بناومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

یورک ایسڈ کہ برستی ہند محرکات چھنہٕ اصل پٲٹھۍ سمجھنہٕ آمت۔ اگرچہ یہ معمول کس سطحس پیٹھ کرسٹلائز ہیکہ گژھتھ، مگر سطحس منز اضافہٕ سٕتۍ چھ ایمہ ہند امکان زیادٕہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17595458&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE|title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome]|language=Russian|journal=Georgian Med News|issue=146|pages=35–7|year=2007|pmid=17595458|trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}&lt;/ref&gt; گٹھیا کین شدید اقسامن منٛز اہم سمجھنہٕ ینہٕ والن باقی محرکاتن منٛز چھ ٹھنڈک درجہ حرارت، یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ، تیزابیت، آرٹیکلر ہائیڈریشن تہٕ ایکسٹرا سیلولر میٹرکس پروٹین شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12672211&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Moyer RA, John DS|title=Acute gout precipitated by total parenteral nutrition|journal=The Journal of Rheumatology|volume=30|issue=4|pages=849–50|year=2003|pmid=12672211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7783706&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Halabe A, Sperling O|title=Uric acid nephrolithiasis|journal=Mineral and Electrolyte Metabolism|volume=20|issue=6|pages=424–31|year=1994|pmid=7783706}}&lt;/ref&gt; کم درجہ حرارتس پیٹھ چھ بڑن واجین بارش جزوی طورس پیٹھ وضاحت کران ز کیٛاز چھ فٹن ہٕنٛدۍ جوڑ عام طورس پیٚٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; صدمہٕ، سرجری، کیموتھراپی تہٕ ڈایریٹکسس سۭتۍ عواملہٕ سۭتۍ ہکن یورک ایسڈس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ آستھ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; یوریٹ کم کرن وٲلۍ دواہ شروع یا بڑن ہؠکہ خاص طور زیادٕ خطرٕ وٲلس فبکسسٹاٹ سۭتۍ گاؤٹ کہ شدید حملک بٲعث بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gout|url=https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1|website=NICE|access-date=22 August 2019|archive-url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0|archive-date=22 August 2019}}&lt;/ref&gt; کیلشیم چینل بلاکس تہٕ لاسارٹن چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] کہ دیگر دواہاتن ہند مقابلس منز گاؤٹ کہ کم خطرس سٕتۍ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid22240117&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA|title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study|journal=BMJ|year=2012|volume=344|pages=d8190|pmid=22240117|doi=10.1136/bmj.d8190|pmc=3257215}}&lt;/ref&gt;

== تشخیص ==
{{Synovial fluid analysis}}ہایپروریسیمیا تہٕ عظیم اوٚنٛگہ ہندس بنیادس (یتھ پوڈگرا ونان چھ) کلاسک شدید گٹھیاہس منٛز مزید تحقیقات کرنہٕ بغٲر ہیٛکہٕ گٹھیا ہٕنٛز تشخیص تہٕ علاج کرنہٕ یتھ۔ اگر تشخیص شک چھ، تیلہٕ گژھہٕ Synovial fluid تجزیہٕ کرنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=A|last2=McLean|first2=RM|last3=Starkey|first3=M|last4=Forciea|first4=MA|last5=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first5=Physicians.|title=Diagnosis of Acute Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=52–57|pmid=27802479|doi=10.7326/m16-0569|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; سادہ [[ریڈیوگرٛافی|ایکس ری]] چھ عام طور پٲٹھۍ عام آسان تہٕ گوٹھٕچ ابتدٲئی تشخیصٕچ تصدیق خٲطرٕ چھنہٕ مفید۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; تم چھ دؠمار دار گٹھیا ہٕنٛز علامتہٕ ظٲہر کٔرتھ یتھ کٔنۍ ز أڑجہ ہنٛد کٹاؤ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot; /&gt;

=== سنوییئل فلوئڈ ===
گاؤٹٕچ اکھ قطعی تشخیص چھ سینووئل فلیوڈ یا ٹوفس منٛز مونوسوڈیم یورایٹ کرسٹل شناختس پیٹھ مبنی۔ آرتھروسنٹسیس کہ ذریعہٕ غأر تشخیص شدہ سوجن وٲل جوڑن سٔتۍ حأصل کردٕ تمام سینووئل سیالک نمونہٕ یمن کرسٹلن خاطرٕ گژھہٕ جانچنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; پولرائزڈ لائٹ مائکروسکوپی تحت، یمن منٛز چھ اکھ سوئی ہش مورفولوجی تہٕ مضبوط منفی بیورفرینجینس آسان۔ یہ ٹیسٹ چھ انجام دین مشکل تہٕ اتھ خٲطرٕ چھ تربیت یافتہٕ مبصرٕچ ضرورت۔&lt;ref name=&quot;pmid18299687&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med.|volume=98|issue=6|pages=759–67|year=2007|pmid=18299687}}&lt;/ref&gt; آبشاری پتہٕ گژھہٕ سیالک نسبتا جلدی جانچ کرنہٕ ین، کیازکہ درجہ حرارت تہٕ پی ایچ چھ گھلنشیلتا متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== خونک ٹیسٹ ===
خونک باقی ٹیسٹ چھ عام طور پٲٹھۍ کرنہٕ یوان سفید خونک خلین ہنٛز گنتی، الیکٹرولائٹس گرڈن ہنٛز کٲم تہٕ erythrocyte sedementation rate (ESR) ۔ تاہم، انفیکشن کہ غٲر موجودگی منز ہیکہ سفید خونٕک خلیہ تہٕ ESR دۄشوے گٹھیا کہ وجہ سٕتۍ بلند گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|title=Gout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Rheumatology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100725115050/http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|archive-date=2010-07-25|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Emergency Medicine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100311174806/http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|archive-date=2010-03-11|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt; سفید خونک خلیاتچ گنتی چھ 40، 000 × 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/l (40، 000/mm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) تام زیادٕ دستاویز کرنہٕ آمژ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

=== مختلف تشخیص ===
گوٹھٕچ ساروی کھوتہٕ اہم [[مُختَلِف تَشخیٖص|تفریقی تشخیص]] چھ سیپٹک گٹھیا۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہ گژھ تمن لوکن منٛز سمجھنہٕ ین یمن انفیکشنٕچ علامتہٕ چھ یا یمن منٛز علاج سۭتۍ چھنہٕ بہتری یوان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; تشخیص منٛز مدد کرنہٕ خٲطرٕ، ہکو اکھ سینووئل فلوئڈ گرام سٹین تہٕ کلچر انجام دتھ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی حالات یم یتھی ہیٛکن نظر آسہٕ یمن منٛز چھدم ریومیٹائڈ گٹھیا، سورائٹک گٹھیا تہٕ رد عمل گٹھیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گاؤٹی ٹوفی، خاص طور پانٹھ ییلہٕ جوڑس منٛز واقع آسہٕ نہٕ، تیلہٕ ہکو بیسال سیل کارسنوما یا باقی نیوپلاسم سۭتۍ غلطی کرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M|title=Medial canthal tophus|journal=Ophthal Plast Reconstr Surg|volume=24|issue=5|pages=403–4|year=2008|pmid=18806664|doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S|title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout|journal=Hand (N Y)|volume=4|issue=1|pages=78–80|date=March 2009|pmid=18780009|doi=10.1007/s11552-008-9120-4|pmc=2654956}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Fluorescent_uric_acid.JPG|link=File:Fluorescent_uric_acid.JPG|alt=numerous multi-colored needle-shaped crystals against a purple background|Microscope photograph of spiked rods of uric acid crystals found in a synovial fluid sample illuminated with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.
فَیِل:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|link=File:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|Gout on [[اؠکسرے|X-rays]] of a left foot in the metatarsal-phalangeal joint of the big toe. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.
فَیِل:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|link=File:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|Light microscopy of a tophus, showing needle-shaped crystals.
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|Uric acid crystals in polarized light, showing negative birefringence, with yellow color when aligned parallel to the axis of the red compensator, and blue when perpendicular.&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|title=Gout and Pseudogout Workup|first=Bruce M|last=Rothschild|website=Medscape|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008034412/https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|url-status=live}} Updated: Jun 30, 2020&lt;/ref&gt;
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|In contrast, CPPD (pseudogout) displays rhombus-shaped crystals with positive birefringence.
فَیِل:Gross_pathology_of_tophus.jpg|link=File:Gross_pathology_of_tophus.jpg|Appearance of a large tophus
&lt;/gallery&gt;

== بچاوٕ۔ ==
طرز زندگی منٛز تبدیلی تہٕ دواہٕ دۄشوے ہیٛکن یورک ایسڈٕچ سطح کم کٔرتھ۔ غذائی تہٕ طرز زندگی ہنٛد انتخاب یم موثر چھ تمن منٛز چھ جانورن ہنٛد اصل پیورین سۭتۍ بھرپور غذا یتھ کٔنۍ زن گوشت تہٕ سمندری غذا، الکحل، تہٕ فرکٹوز (خاص طور پٲنٹھ ہائی فرکٹوز کارن شربت) ہیند استعمال کم کرن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt; دودھک مصنوعات، وٹامن سی، کافی تہٕ چیری کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ گاؤٹ کہ حمل رکاونہٕ منٛز مدد ملتھ، یتھ کٔنۍ وزن کم گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2014rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bitik|first=B|last2=Öztürk|first2=MA|title=An old disease with new insights: Update on diagnosis and treatment of gout|journal=European Journal of Rheumatology|date=June 2014|volume=1|issue=2|pages=72–77|pmid=27708879|doi=10.5152/eurjrheumatol.2014.021|pmc=5042282}}&lt;/ref&gt; گاؤٹ ہیٚکہ آکسیجنٕچ کٔمی وٲلۍ سیلن منٛز پیورینز جٲری کرنہٕ کہ ذٔریع سلیپ اپنیا باپتھ ثانوی ٲستھ۔ ایپنیاک علاج ہیٛکہٕ حملن ہنٛد واقعہٕ کم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16171252&quot;&gt;{{Cite journal|pmc=2654686|year=2009|last=Abrams|first=B|title=Sleep Apnea as a Cause of Gout Flares|journal=The Medscape Journal of Medicine|volume=11|issue=1|pages=3|pmid=19295924}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===
2024 تام چھ ایلوپورینول عام طور پٲنٹھ تجویز کردہ روک تھامک علاج اگر دواہ چھ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=FitzGerald|first=John D.|last2=Dalbeth|first2=Nicola|last3=Mikuls|first3=Ted|last4=Brignardello‐Petersen|first4=Romina|last5=Guyatt|first5=Gordon|last6=Abeles|first6=Aryeh M.|last7=Gelber|first7=Allan C.|last8=Harrold|first8=Leslie R.|last9=Khanna|first9=Dinesh|last10=King|first10=Charles|last11=Levy|first11=Gerald|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|title=2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout|date=11 May 2020|volume=72|issue=6|pages=879–895|doi=10.1002/art.41247|pmid=32390306|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gouty pitfalls {{!}} This Changed My Practice (TCMP) by UBC CPD|url=https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|website=thischangedmypractice.com|access-date=25 January 2024|archive-date=25 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125023740/https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ چھ اکثر گوڑنکس تریی پیٹھ شیٚن رؠتن تام NSAID یا کولچیسین سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ یوان تہٕ یم ہیٚکہ اکی وقتہٕ شروع کرنہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ton|first=Joey|title=#262 Who let the Gout Out? Targeting Uric Acid Levels in Treating Gout|url=https://cfpclearn.ca/tfp262/|website=CFPCLearn|access-date=15 June 2023|date=19 May 2020|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328124959/https://cfpclearn.ca/tfp262/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; اگرچہ تٲریخی طور اوس نہٕ گاؤٹ کہ شدید حملس دوران ایلوپورینول شروع کرنچ سفارش کرنہٕ آمژٕ، مگر یہٕ عمل چھ قابل قبول نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rob2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Robinson|first=PC|last2=Stamp|first2=LK|title=The management of gout: Much has changed|journal=Australian Family Physician|date=May 2016|volume=45|issue=5|pages=299–302|pmid=27166465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; طویل مدتی تھراپی چھ عام طور پٲنٹھ محفوظ تہٕ اصل پٲنٹھ برداشت یوان کرنہٕ، تہٕ یہ چھ تمن لوکن منٛز استعمال یوان کرنہٕ یمن گرڈن ہیند مسلہٕ چھ یا یوریٹ سٹون چھ، حالانکہ افرادن ہنٛز اکھ لۄکٹ تعداد منٛز چھ ہائپرسینسیٹیویٹی آسان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ہایپرسنسیٹیویٹی چھےٚ عام طور صرف تمن منٛز آسان یم ایچ ایل اے-بی * 5801 پوزیٹیو چھ آسان، یۄس اکثر ایشیا یا افریقہٕ کیٚن لکن منٛز چھےٚ آسان۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt;

طویل مدتی دواہ چھنہٕ تتھ وقتس تام تجویز یوان کرنہٕ یوٚتام کٲنٛسہ نفرس گاؤٹٕکۍ زٕ حملہٕ آسہٕ، یوٚتام نہٕ تباہ کن جوڑن ہٕنٛز تبدیلی، ٹوفی، یا یوراٹے نیفروپیتھی موجود آسہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;German09&quot; /&gt; یہ چھنہٕ اتھ وقتس تام ز دوا چھ قۭمت مؤثر۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;

اگرچہ یہ تجویز چھ یوان کرنہٕ ز یوریٹ کم کرن وألن اقداماتن پزٕ اتھ وقتس تام بڑھاونہٕ یوٚتام سیرم یورک ایسڈچ سطح 300-360 μmol/l (′ID1] mg/dl′) کھوتہٕ کم آسہٕ، لوکن ایلوپورینولک معیاری ڈوزس پیٹھ تھونہٕ کہ بجائے چھ اتھ مشقچ تائید کرنہٕ خاطرٕ کم ثبوت موجود۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ruoff|first=G|last2=Edwards|first2=NL|title=Overview of Serum Uric Acid Treatment Targets in Gout: Why Less Than 6 mg/dL?|journal=Postgraduate Medicine|date=September 2016|volume=128|issue=7|pages=706–15|pmid=27558643|doi=10.1080/00325481.2016.1221732|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=Amir|last2=Harris|first2=Russell P.|last3=Forciea|first3=Mary Ann|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=1 November 2016|volume=166|issue=1|pages=58–68|doi=10.7326/M16-0570|pmid=27802508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;اگر یم دوا حملس وقتہٕ دائمی استعمالس منٛز چھ، تیلہٕ چھ تجویز یوان کرنہٕ ز تم گژھن جٲری تھونہٕ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہنٛز سطح چھ نہٕ 6.5 mg/dl کھوتہٕ کم ہکان کٔرتھ ییلہ زن کہ حمل چھ جٲری، چھ ریفریکٹری گاؤٹٕچ نشاندہی کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ali|first=S|last2=Lally, EV|title=Treatment failure gout|journal=Medicine and Health, Rhode Island|date=November 2009|volume=92|issue=11|pages=369–71|pmid=19999896}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

بیٚیہ ایٚپیسوڈن رکاونہٕ خٲطرٕ ہیٚکہ کنہ ساتہٕ واریاہ بیٚین دواہن پیٚٹھ تہ غور کرنہٕ یتھ، یمن منٛز پروبنیسیڈ فیبٗکسسٹیٹ، بینزبروومرون شٲمل چھ۔&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=22 October 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–2052|pmid=27112094|doi=10.1016/s0140-6736(16)00346-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kydd|first=Alison SR|last2=Seth|first2=Rakhi|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Edwards|first4=Christopher J|last5=Bombardier|first5=Claire|date=2014-11-14|title=Uricosuric medications for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD010457|doi=10.1002/14651858.cd010457.pub2|pmid=25392987|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; فبکسسٹیٹ چھ صرف تمن لوکن منٛز تجویز یوان کرنہٕ یم ایلوپورینول برداشت ہیٛکن نہٕ کرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|website=www.nice.org.uk|access-date=28 March 2017|date=17 December 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195736/https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt; ایلوپورینول کس مقابلس منٛز چھ فیبکسوسٹیٹس سۭتۍ زیادٕ موتک خدشات۔&lt;ref name=&quot;FDA2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Safety and Availability – FDA adds Boxed Warning for increased risk of death with gout medicine Uloric (febuxostat)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|website=FDA|access-date=26 February 2019|language=en|date=21 February 2019|archive-date=23 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423022609/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ ہیٚکہ ابتدائی علاجس دوران گاؤٹ کہ پھلنٕچ شرح تہ بڑٲوتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tayar|first=Jean H|last2=Lopez-Olivo|first2=Maria Angeles|last3=Suarez-Almazor|first3=Maria E|date=2012-11-14|title=Febuxostat for treating chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|pages=CD008653|doi=10.1002/14651858.cd008653.pub2|pmid=23152264|pmc=4058893|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; تاہم، چھ امکۍ عارضی ثبوت موجود ز فیبکسوسٹیٹ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ زیادٕ یوریٹچ سطح کم کرتھ ہکان۔&lt;ref name=&quot;Coch2014Feb&quot;&gt;{{Cite journal|last=Seth|first=Rakhi|last2=Kydd|first2=Alison SR|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Bombardier|first4=Claire|last5=Edwards|first5=Christopher J|date=2014-10-14|title=Allopurinol for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=10|pages=CD006077|doi=10.1002/14651858.cd006077.pub3|pmid=25314636|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

یہٕ چھ بسان ز پروبینسیڈ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ کم موثر تہٕ چھ اکھ سیکنڈ لائن ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; اگر یورک ایسڈک کم اخراج موجود چھ (24 گھنٹہٕ پیشاب یورک ایسڑ 800 ملی گرام کھوتہٕ کم چھ) تیلہٕ ہیکو پروبینسیڈک استعمال کرتھ۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elizabeth D Agabegi|last2=Agabegi, Steven S.|title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series)|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Hagerstwon, MD|year=2008|page=251|isbn=978-0-7817-7153-5|url=https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426192056/https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;تاہم، اگر کٲنٛسہ شخصس گرڈن منٛز پتھری ہٕنٛز ہسٹری آسہ، تیٚلہ چھنہٕ یہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot; /&gt; پیگلوٹیکیس چھ تمن 3% لوکن خٲطرٕ اکھ اختیار یم باقی ادویات سۭتۍ چھ عدم برداشت تھاوان۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|title=FDA approves new drug for gout|website=FDA|date=September 14, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917103100/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|archive-date=September 17, 2010}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ترٛیٚیم لٲنہ ہنٛد ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; پیگلوٹیسیس چھ پریتھ دۄیہ ہفتہٕ انٹراوینس انفیوژن کس طورس پیٹھ دنہٕ یوان، تہٕ چھ یورک ایسڈٕچ سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sundy JS, Baraf HS, Yood RA, Edwards NL, Gutierrez-Urena SR, Treadwell EL, Vázquez-Mellado J, White WB, Lipsky PE, Horowitz Z, Huang W, Maroli AN, Waltrip RW, Hamburger SA, Becker MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=Aug 17, 2011|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; پیگلوٹیکیس چھ ٹوفی کم کرنس منٛز مفید مگر اتھ منٛز چھ مضر اثراتچ شرح زیادٕ تہٕ واریہ لوکھ چھ اتھ خلاف مزاحمت کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sriranganathan|first=MK|last2=Vinik|first2=O|last3=Bombardier|first3=C|last4=Edwards|first4=CJ|title=Interventions for tophi in gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 20, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010069|pmid=25330136|doi=10.1002/14651858.CD010069.pub2}}&lt;/ref&gt; ممکنہ ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن منٛز سٹون، انیمیا تہٕ جوڑن ہنٛز دگ شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anderson|first=Amy|last2=Singh|first2=Jasvinder A|date=2010-03-17|title=Pegloticase for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=3|pages=CD008335|doi=10.1002/14651858.cd008335.pub2|pmid=20238366|pmc=6599816|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; 2016 منٛز آو یہٕ یورپی بازرس منٛز واپس ننہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Krystexxa|url=http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/human/medicines/002208/human_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|website=www.ema.europa.eu|access-date=28 March 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328200116/http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages%2Fmedicines%2Fhuman%2Fmedicines%2F002208%2Fhuman_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pres2017&quot;&gt;{{Cite journal|title=Pegloticase: withdrawal of its EU marketing authorisation is welcome|journal=Prescrire International|date=March 2017|volume=26|issue=180|page=71}}&lt;/ref&gt;

Lesinurad چھ گرڈن منٛز یورک ایسڈ کس جذبس روکتھ خونک یورک ایسڈن ہنٛز سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|publisher=Drugs.com|access-date=14 October 2018|date=1 January 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002816/https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ آو ریاستہائے متحدس منٛز ایلوپورینولس سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ خاطرٕ منظور کرنہٕ، یمن منٛز تم أس نہٕ پنن یورک ایسڈچ سطحک اہداف تام واتنس قٲبل۔&lt;ref name=&quot;zurampic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Trial Snapshot: Zurampic|url=https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|publisher=US Food and Drug Administration|access-date=14 October 2018|date=22 December 2015|archive-date=8 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208044044/https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن ہنٛد مسائل تہٕ گرڈن ہنٛگردٕ سٹون شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EMA2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.ema.europa.eu/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|publisher=European Medicines Agency|access-date=14 October 2018|date=18 February 2016|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094215/https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== علاج ==
علاجک ابتدٲئی مقصد چھ شدید حملٕچ علامتہٕ حل کرٕنۍ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Zhang W, Doherty M, Bardin T, etal|title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT)|journal=Ann. Rheum. Dis.|volume=65|issue=10|pages=1312–24|date=October 2006|pmid=16707532|pmc=1798308|doi=10.1136/ard.2006.055269}}&lt;/ref&gt; یژھ دواہٕ یم سیرم یورک ایسڈٕچ سطح کم چھ کران تمن سۭتۍ ہیکو بار بار حملن روکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot; /&gt; عارضی ثبوت چھ دگ کم کرنہٕ خٲطرٕ دۄہدش 20 پیٹھہٕ 30 منٹن تام شینہٕ لگاونٕچ حمایت کران۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=JH|last2=Sriranganathan|first2=MK|last3=Edwards|first3=CJ|last4=Buchbinder|first4=R|title=Lifestyle interventions for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=4 November 2013|volume=11|issue=11|pages=CD010519|pmid=24186771|doi=10.1002/14651858.CD010519.pub2}}&lt;/ref&gt; شدید علاجک متبادلن منٛز چھ نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش دوا (NSAIDs) کولچیسائن تہٕ سٹیرائڈز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ییلہ زن کہ سٹیرایڈز تہٕ NSAIDs چھ یکساں طورس پیٹھ کٲم کران، سٹیرایڈس ہیکن محفوظ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Billy|first=CA|last2=Lim|first2=RT|last3=Ruospo|first3=M|last4=Palmer|first4=SC|last5=Strippoli|first5=GFM|title=Corticosteroid or Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs for the Treatment of Acute Gout: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials|journal=The Journal of Rheumatology|volume=45|issue=1|pages=128–136|date=1 August 2017|doi=10.3899/jrheum.170137|pmid=28765243|url=http://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|access-date=7 June 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807040103/https://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بچاوٕ باپت انتخابن منز چھ ایلوپورینول فبکسسٹاٹ تہٕ پروبنیسیڈ شٲمل۔ یورک ایسڈٕچ سطح کم کرنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ یہ بیمٲر ٹھیک گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; متعلقہ صحت کین مسٲئلن ہنٛد علاج تہ چھ اہم۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; طرز زندگی ہند مداخلت ہند ناقص مطالعہ چھ کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot; /&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا غذائی سپلیمنٹن چھ گوٹھک شکار لوکن پیٹھ اثر آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Andrés|first=M|last2=Sivera|first2=F|last3=Falzon|first3=L|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Dietary supplements for chronic gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 7, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010156|pmid=25287939|doi=10.1002/14651858.CD010156.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== این ایس اے آیی ڈی ===
این ایس اے آیی ڈی چھ گوٹھک عام گۄڈنیوک علاج۔ کنٛہہ تہٕ مخصوص ایجنٹ چھ نہٕ نمایاں طورس پیٹھ کم یا زیادٕہ موثر کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; بہتری ہیکہ ژۄن گھنٹن منز ۄچھتھ تہٕ علاج چھ ایکہ پیٹھہٕ دۄن ہفتن تام تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; یم چھنہٕ تمن لوکن خٲطرٕ تجویز کرنہٕ یوان یمن صحتک باقی مسائل چھ، یتھ کٔنۍ معدے خون خون بہنہٕ، گردٕ فیل گژھن، یا دلٕچ ناکٲمی۔&lt;ref name=&quot;JFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Winzenberg T, Buchbinder R|title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient|journal=J Fam Pract|volume=58|issue=7|pages=E1–4|year=2009|pmid=19607767}}&lt;/ref&gt; اگرچہ انڈوماتاسن چھ تٲریخی طور ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام پانٹھ استعمال گژھن وول NSAID، مگر اکھ متبادل، یتھکن ibuprofen، اعلی تاثیرچ عدم موجودگی منٛز امک بہتر ضمنی اثر پروفائل کہ وجہ سۭتۍ ہیکہٕ ترجیح دینہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B|title=Taking the stress out of managing gout|journal=Can Fam Physician|volume=55|issue=12|pages=1209–12|date=December 2009|pmid=20008601|pmc=2793228}}&lt;/ref&gt; یمن لوکن NSAIDs سۭتۍ گیسٹرک ضمنی اثراتک خطرٕ چھ، یمن خٲطرٕ چھ اکھ اضٲفی پروٹون پمپ انفیکٹر دنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cronstein|first=BN|last2=Terkeltaub|first2=R|title=The inflammatory process of gout and its treatment|journal=Arthritis Research &amp; Therapy|date=2006|volume=8 Suppl 1|pages=S3|pmid=16820042|doi=10.1186/ar1908|pmc=3226108}}&lt;/ref&gt; کیانٛہہ شواہد چھ موجود ز COX-2 انفیکٹرز ہیکن کم ضمنی اثراتس سٕتۍ شدید گاؤٹ اٹیک خٲطرٕہ کٲم کرتھ تہٕ غٲر منتخب NSAIDs تہٕ ہیکہ گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Landewé|first3=RB|title=Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for treatment of acute gout|journal=JAMA|date=9 June 2015|volume=313|issue=22|pages=2276–7|pmid=26057289|doi=10.1001/jama.2015.1881}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=16 September 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== کولچیسائن ===
کولچیسائن چھ تمن لوکن خٲطرٕ اکھ متبادل یم NSAIDs برداشت کرنس منٛز ناکام چھ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; زیادٕ مقدارس منٛز، ضمنی اثرات (بنیٲدی طور پٲنٹھ معدے کی تکلیف) چھ امک استعمال محدود کران۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Information for Healthcare Professionals: New Safety Information for Colchicine (marketed as Colcrys)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|publisher=[[Food and Drug Administration|U.S. Food and Drug Administration]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091018113639/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|archive-date=2009-10-18}}&lt;/ref&gt; کم ڈوزن پیٹھ، یم وونہٕ تہٕ موثر چھ، یہٕ چھ اصل پأٹھۍ برداشت یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Echteld|first=I|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Schlesinger|first3=N|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Aletaha|first5=D|title=Colchicine for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Aug 15, 2014|volume=8|issue=8|pages=CD006190|pmid=25123076|doi=10.1002/14651858.CD006190.pub2}}&lt;/ref&gt; یہ چھ عام طور پٲٹھۍ گوٹھ کہ حملہٕ خٲطرٕ کینژن دۄہن استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Colchicine: medicine used to treat gout|url=https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|website=nhs.uk|access-date=26 June 2022|language=en|date=14 November 2019|archive-date=23 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623033602/https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; کولچیسین ہیٚکہ باقٕیہ عام طور تجویز کرنہٕ آمتیٚن دواہن، یتھ کٔنۍ ایٹورواسٹیٹن تہٕ erythromycin، سۭتۍ باقین سۭتۍ رٲبطہٕ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot; /&gt;

=== سٹیرایڈ ===
گلوکوکورٹیکوڈس چھ NSAIDs ہییہٕ مؤثر لبنہٕ آمت تہٕ اگر NSAIDS خاطرٕ تضادات موجود چھ تیلہٕ ہکو استعمال کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid17276548&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH|title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=49|issue=5|pages=670–7|year=2007|pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014|pmc=7115288|url=http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|access-date=2019-09-08|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020143558/http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 16, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wechalekar|first=Mihir D|last2=Vinik|first2=Ophir|last3=Schlesinger|first3=Naomi|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-04-30|title=Intra-articular glucocorticoids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD009920|doi=10.1002/14651858.cd009920.pub2|pmid=23633379|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; یم چھ جوڑن منٛز انجیکشن لگاونہٕ سۭتۍ تہٕ بہتری ہنٛد بٲعث بنان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; تاہم، جوڑن ہنٛد انفیکشن گژھہٕ خارج کرنہٕ ین تکیاز سٹیرائڈز چھ یہٕ حالت خراب کران۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; کانٛہہ تہ قلیل مدتی منفی اثر آو نہٕ ؤننہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Janssens|first=Hein J|last2=Lucassen|first2=Peter LBJ|last3=Van de Laar|first3=Floris A|last4=Janssen|first4=Matthijs|last5=Van de Lisdonk|first5=Eloy H|date=2008-04-23|title=Systemic corticosteroids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD005521|doi=10.1002/14651858.cd005521.pub2|pmid=18425920|issn=1465-1858|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/70896/1/70896.pdf|access-date=2019-09-24|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094218/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/70896/70896.pdf;jsessionid=1FC701B94528B3F6C1BBA1E193546020?sequence=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== باقٕی ===
انٹرلیوکن-1 انفیکٹرز، یتھ کٔنۍ زن کینیکناماب، دگہ سۭتۍ راحت تہٕ جوڑن ہنٛز سوجن کم کرنہٕ خاطرٕ اعتدال پسند تاثیر ظٲہر کٔر، مگر اتھ منٛز چھ کمرٕچ دگ، سردرد تہٕ بلڈ پریشرس منٛز اضافہٕ ہوۍ منفی واقعاتن ہنٛد خطرٕ بھڑمت۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=25177840|year=2014|last=Sivera|first=F|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=9|pages=CD009993|last2=Wechalekar|first2=M. D|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; تاہم، تم ہیکن NSAIDS کہ معمول کہ ڈوزن کھوتہٕ کم کٲم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt; امہ طبقہٕ کہ دواہن ہنز زیادٕ قۭمت ہیکہ گوٹھ کہ علاج خٲطرٕہ تہند استعمالٕچ حوصلہ شکنی تہ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt;

== پیشین گوئی ==
علاجہٕ ورٲیہ چھ گٹھیاک شدید حملہٕ عام طور پانژن پیٹھہٕ ستن دۄہن منٛز حل گژھان۔ تاہم،&lt;unk&gt; 60%&lt;unk&gt; لوکن چھ اکہ ؤرۍ یس اندر دیم حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;گوٹھ وٲلۍ چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس۔]] میلیٹس، میٹابولک سنڈروم تہٕ گردٕ تہٕ دل کہ بیمارن ہند خطرٕ بڑان تہٕ اتھٲی پٲٹھۍ چھ موتک خطرٕ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kim SY, De Vera MA, Choi HK|title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol.|volume=26|issue=5 Suppl 51|pages=S115–9|year=2008|pmid=19026153}}&lt;/ref&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا یوریٹس کم کرن وٲل دواہ چھ قلبی بیماری ہنٛد خطرٕ متٲثر کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zhang|first=T|last2=Pope|first2=JE|title=Cardiovascular effects of urate-lowering therapies in patients with chronic gout: a systematic review and meta-analysis|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=1144–1153|date=30 March 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex065|pmid=28379501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; یہٕ ہیکہ جزوی طورس پیٹھ انسولین کہ مزاحمت تہٕ موٹاپتس سٕتۍ وابستگی کہ وجہ سٕتۍ ٲستۍ، مگر کیانٛہہ بڑن وٲل خطرٕ چھ آزاد نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot; /&gt;

علاجہٕ ورٲیہ، شدید گاؤٹٕچ اقساط ہیکہ دشویی گٹھیاہس منز تبدیل گژھتھ یتھ منز جوڑن ہنز سطح تباہ گژھن، جوڑن ہنز خرابین، تہٕ بے درد ٹوفی ہیکہ ٲستۍ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یم ٹوفی چھ تمن منٛز&lt;unk&gt; 30%&lt;unk&gt; آسان یمن ہنٛد علاج چھ نہٕ پانژن ورین خٲطرٕ یوان کرنہٕ، اکثر کان کس ہیلکس منٛز، اویلیکرانون عملس دوران، یا اچیلز ٹینڈنز پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;جارحانہ علاج سۭتۍ ہیکن تم پھلتھ۔ گرڈن ہند سٹون تہ چھ اکثر گاؤٹ پیچیدٕ بناوان، یم 10 پیٹھہٕ 40% لوکن درمیان چھ متٲثر کران تہٕ چھ پیشابک پی ایچ کم آسنہٕ کہ وجہ سٕتۍ گژھان یوس یورک ایسڈ کہ بارس فروغ دوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; گرڈن ہٕنٛزن دائمی خرابین ہٕنٛزٕ باقی شکلہٕ ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Case_30-top.jpg|link=File:Case_30-top.jpg|Gouty tophi presenting as nodules on the finger and helix of the ear
فَیِل:ChronicGout.jpg|link=File:ChronicGout.jpg|Tophus of the knee
فَیِل:Case_30-bottom.jpg|link=File:Case_30-bottom.jpg|Tophi on the toe and ankle
فَیِل:Tophigout.JPG|link=File:Tophigout.JPG|Gout complicated by ruptured tophi, the exudate of which tested positive for uric acid crystals
&lt;/gallery&gt;

== ایپیڈیمولوجی ==

== تٲریخہ ==
[[فَیِل:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg|alt=A man wearing a long, curly wig and a full robe is sitting, looking out. His left arm rests on a small table, with his left hand holding a box. Behind him is a globe.|thumb|انٹونی وین لیوینہوکن کٔر 1679 منٛز یورک ایسڈ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pillinger|first=MH|last2=Rosenthal P|last3=Abeles AM|title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment|journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases|volume=65|issue=3|pages=215–221|year=2007|url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|pmid=17922673|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216114246/http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|archive-date=2008-12-16}}&lt;/ref&gt;]]
اصطلاح &quot;1&quot; گاؤٹ &quot;2&quot; اوس گۄڈنچہ لٹہ 1200 عیسوی آس پاس بوکنگ کس رینڈولفس استعمال کوٚرمت۔ یہٕ چھ لاطینی لفظ گٹا پیٹھہٕ ماخوذ، یمیوک مطلب چھ &quot;1&quot; بوند &quot;2&quot; (مائعک۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; آکسفورڈ انگلش ڈکشنری مطٲبق، یہٕ چھ مزاح تہٕ &quot;جوڑن اندر تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ خونٕ سۭتۍ بیمار موادک 'گرنک' تصور سۭتۍ ماخوذ۔&quot;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://www.oed.com/view/Entry/80290|title=gout, n.1|website=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989|access-date=18 September 2011|archive-date=8 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508070657/https://www.oed.com/start;jsessionid=F7E81FB8C2DA5A2C4521515FB61B4533?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F80290|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

گاؤٹ چھ قدیم زمانہٕ پیٚٹھٕ زاننہٕ یوان۔ تٲریخی طور، اتھ اوس &quot;بیمارن ہنٛد بادشاہ تہٕ بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر لوکن ہنٛز بیماری&quot; وننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|title=The Disease Of Kings - Forbes.com|website=Forbes|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901100910/https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|archive-date=2017-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot; /&gt; بؠمارٕچ گۄڑنچ دستاویز چھ مصرٕ پؠٹھٕ 2,600 قبل مسیح منٛز بجہ أنٛگوٚٹہ ہنٛد گٹھیا ہٕنٛز وضاحت منٛز۔ یونانی طبیب ہپپوکریٹس کوٚر 400 قبل مسیحس قریب پننہٕ ''افوریزم'' منٛز اتھ پیٹھ تبصرٕ، خواجہ سراہن تہٕ پری مینوپاسل زنانن منٛز امچ عدم موجودگی ہنٛد ذکر کران۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates|access-date=July 27, 2010|website=MIT|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707154253/http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|archive-date=July 7, 2010}}&lt;/ref&gt; آولس کارنیلیس سیلسسن (30 AD) کوٚر شرابس سۭتۍ تعلق بیان، پتہٕ زنانن منٛز گوڑنک آغاز تہٕ گرڈن سۭتۍ وابستہٕ مسائل:&lt;blockquote&gt;بیٚیہ اکہ لٹہ چھ موٹ پیشاب، یتھ تلچھٹ سفید چھ، یہ چھ ظٲہر کران ز دگ تہٕ بیمٲر چھ جوڑن یا وسرا کس علاقس منٛز رٹنہٕ یوان۔ اتھہ تہٕ زنٛگن منٛز چھ جوڑن ہنٛز دقتہٕ واریاہ زیادٕ تہٕ لگاتار آسان، یتھ کٔنہ زن پوڈگرا تہٕ چیراگرا کین معاملن منٛز گژھان چھ۔ یم چھ شاذ و نادر ہی کنہہ زنانہٕ، یا زنانہٕ سۭتۍ ہم آہنگی برونٹھ خواجہ سراہن یا لڑکن پیٹھ حملہٕ کران سوائے تمن لوکن ہنٛد یمن منٛز ماہواری دباونہٕ چھ آمت۔ کینژن لوکو چھ شراب، مینڈ تہٕ وینیری نش پرہیز کرتھ زندگی بھرچ حفاظت حٲصل کرمژ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html|title=On Medicine|last=A. Cornelius Celsus|at=Book IV|website=University of Chicago|access-date=2009-01-30|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630175139/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4%2A.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;1683 منٛز، تھامس سڈنی اکھ انگریز طبیب، کور صبحٕ جلدی امک واقعہٕ تہٕ بوڑٕ مردن خاطرٕ امک رجحان بیان۔&lt;blockquote&gt;گوٹھۍ ہنٛد مریض چھ عام طور پٲٹھۍ یا تہ بوڑٕ مرد یا مرد آسان یمو جوانس منٛز پنن پان یتھ کٔنۍ ژھنتھ چھ ز تم چھ قبل از وقت بوڑٕ ووتمت-یتھۍ خراب عادتن منٛز چھ نہٕ وقتہٕ برونٹھ تہٕ حد کھوتہٕ زیادٕ وینیری منٛز ملوث گژھن تہٕ یتھ کٔنۍ تھکن وٲل جذبات کھوتہٕ زیادٕ عام۔ شکار چھ بسترس پؠٹھ گژھان تہٕ صحت سان سوان۔ صبحٲچہ لگ بگ دۄیہ بجہ چھ سہ ٹانگس منٛز شدید دگہٕ سۭتۍ جگاوان۔ دگ چھ اکہ جایہ کھسنہٕ ہوۍ تہٕ توتہٕ چھ کینٛہہ حصن منٛز یہ محسوس گژھان ز یمن پؠٹھ چھ ٹھنڈک آب ترٛاومت۔ پتہٕ چھ ژھران تہٕ ژھران تہ لو٘کٗٹ بخار۔ رات چھ اذیتس، بے خوابی، متٲثر شدٕ حصہٕ موڑنس تہٕ حالتس منٛز مسلسل تبدیلی سۭتۍ گزارنہٕ یوان-جسمچ ٹاسنگ چھ تیوٗت مسلسل آسان ییتہٕ تشددک شکار جوڑن ہنٛز دگ تہٕ ییتہٕ فٹ چھ گژھان تیتی چھ بدتر گژھان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|title=Gout – The Affliction of Kings|website=h2g2|publisher=BBC|date=December 23, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911065930/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|archive-date=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ڈچ سائنسدان انتونی وان لیووینہوکن کٔر ساروی کھوتہٕ گوڈٕ 1679 منٛز یوریٹ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; 1848 منٛز، کوٚر انگریز معالج الفریڈ بیرنگ گاروڈن خونس منٛز اضٲفی یورک ایسڈٕچ شناخت گوٹھک وجہ کس طورس پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;pmid11600751&quot;&gt;{{Cite journal|last=Storey GD|title=Alfred Baring Garrod (1819–1907)|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=40|issue=10|pages=1189–90|date=October 2001|pmid=11600751|doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== باقی جانور۔ ==
گٹھیا چھ زیادٕ تر باقی جانورن منٛز نایاب آسان تکیاز تمن چھ یوریکیس پٲدٕ کرنچ صلاحیت آسان، یس یورک ایسڈ پھٹاوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Animals01&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Agudelo CA, Wise CM|title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=13|issue=3|pages=234–9|year=2001|pmid=11333355|doi=10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}&lt;/ref&gt; انسانن تہٕ باقی عظیم بندر منٛز چھنہٕ یہٕ صلاحیت آسان۔ لہذا، گٹھیا چھ عام۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animals01&quot; /&gt; یوریکیس وٲلۍ باقی جانورن منٛز چھ گاڑٕ، امفیبیئن تہٕ زیٛادٕ تر غٲر پرائمیٹ میمل شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Choi2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi|first=HK|last2=Mount|first2=DB|last3=Reginato|first3=AM|last4=American College of|first4=Physicians|last5=American Physiological|first5=Society|title=Pathogenesis of gout|journal=Annals of Internal Medicine|date=4 October 2005|volume=143|issue=7|pages=499–516|pmid=16204163|doi=10.7326/0003-4819-143-7-200510040-00009}}&lt;/ref&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز ٹائرنوسورس ریکسک نمونہٕ یتھ &quot;سو&quot; چھ وننہٕ یوان چھ گوٹھک شکار۔&lt;ref name=&quot;Rothschild&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rothschild|first=BM|last2=Tanke D|last3=Carpenter K|title=Tyrannosaurs suffered from gout|journal=Nature|volume=387|issue=6631|page=357|year=1997|doi=10.1038/387357a0|pmid=9163417|bibcode=1997Natur.387..357R}}&lt;/ref&gt;

== تحقیق ==
گاؤٹ کہ علاج خٲطرٕہ چھ واریاہ نٲئ ادویات زیر مطالعہ، یمن منز اناکنرا کینیکناماب، تہٕ رالونیسیپٹ شٲمل چھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon|journal=Journal of Musculoskeletal Medicine|date=March 8, 2010|last=Abeles, A. M.|last2=Pillinger, M. H.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=May 20, 2010|access-date=April 23, 2010}}&lt;/ref&gt; کینیکنامابک نتیجہٕ ہکن سٹیرایڈک کم ڈوزٕ کھوتہٕ بہتر نتائج أستھ، مگر امیک خرچ چھ پانژ ساس گنا زیادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sivera|first=F|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 1, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD009993|pmid=25177840|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; اکھ ریکومبیننٹ یوریکیس انزائم (راسبریکیز) چھ دستیاب مگر [[رٲچھر|امیون۔]] استعمال چھ محدود، تکیاز یہٕ چھ مدافعتی ردعملس متحرک کران۔ کم اینٹیجینک ورژن چھ ترقی منٛز۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

== حوالہ جات ==
{{حَوالہٕ}}

== بیٖروٗنی لنکہٕ ==
{{Medical resources|Curlie=Health/Conditions_and_Diseases/Musculoskeletal_Disorders/Arthritis/Gout/|DiseasesDB=29031|ICD10={{ICD10|M|10||m|05}}|ICD9={{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}|ICDO=|OMIM=138900|OMIM_mult={{OMIM2|300323}}|MedlinePlus=000422|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=221|eMedicine_mult={{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}} {{eMedicine2|radio|313}}|MeshID=D006073|RP=gout|WO=gout}}{{Commons category|Gout}}{{Offline|med}}

* {{cite EB1911|wstitle=Gout|volume=12|pages=289–291}}
* {{ویب حَوالہٕ|url=https://medlineplus.gov/gout.html|publisher=U.S. National Library of Medicine|website=MedlinePlus|title=Gout|access-date=2020-05-21|archive-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160705110839/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/gout.html|url-status=live}}
* [[wikidata:Q133087|ویکی ڈیٹا]]
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>pxebirxgfqfvmblm25uhbg0wmqqkrni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141939</id>
      <parentid>141938</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:05:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* علامتہٕ تہٕ علامتہٕ */</comment>
      <origin>141939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79862" sha1="fkgtrpe90mgptxfvaqoopin6k5p0c3w" xml:space="preserve">{{طِبی حالَتھ معلوٗمات ڈَبہٕ
| name          = گاوُٹ
| synonym       = Podagra
| image         = En.Wikipedia-VideoWiki-Gout.webm
| image_size    = 
| image_thumbtime = 94
| alt           = Video summary leading with a small fierce creature with sharp teeth biting into a swollen foot at the base of the big toe.
| caption       = Video summary ([[Video:Gout|script]]). Leading with ''The Gout'' ([[James Gillray]], 1799) depicts the pain of the artist's gout as a [[demon]] or [[dragon]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brookhiser|first=Richard|title=Gentleman Revolutionary: Gouverneur Morris, the Rake Who Wrote the Constitution|date=2008|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439104088|page=212|url=https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501163529/https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Haslam|first=Fiona|title=From Hogarth to Rowlandson : medicine in art in eighteenth-century Britain|date=1996|publisher=Liverpool University Press|location=Liverpool|isbn=9780853236405|page=143|url=https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|edition=1. publ.|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513151127/https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| pronounce     = {{IPAc-en|ɡ|aʊ|t}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gout {{!}} Definition of Gout by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/gout |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=20 October 2019 |language=en |archive-date=19 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019015640/https://www.lexico.com/en/definition/gout |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| specialty     = 
| symptoms      = [[Arthralgia|Joint pain]], [[joint effusion|swelling]], and [[erythema|redness]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;
| complications = 
| onset         = Older males,&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt; [[menopause|post-menopausal women]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = [[Uric acid]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| risks         = Diet high in meat or beer, being [[overweight]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Be2016/&gt;
| diagnosis     = 
| differential  = [[Septic arthritis|Joint infection]], [[rheumatoid arthritis]], [[pseudogout]], others&lt;ref name=&quot;Neogi2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Neogi |first1=T |title=Gout |journal=Annals of Internal Medicine |date=July 2016 |volume=165 |issue=1 |pages=ITC1-16 |doi=10.7326/AITC201607050 |pmid=27380294|type=Review}}&lt;/ref&gt;
| prevention    = Weight loss, [[vitamin C]], not drinking alcohol, [[allopurinol]]&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| treatment     = [[non-steroidal anti-inflammatory drug|NSAIDs]], [[glucocorticoid|steroids]], [[colchicine]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;&lt;ref name=Qa2017&gt;{{cite journal|last1=Qaseem|first1=A|last2=Harris|first2=RP|last3=Forciea|first3=MA|last4=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first4=Physicians.|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=58–68|pmid=27802508|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
| medication    = 
| prognosis     = 
| frequency     = 1–2% (developed world)&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| deaths        = 
}}

گاوُٹ چھ سوجن وول آرتھرائٹس ہٕنٛز اکھ شکل ییٚمیچ خصُ صیت چھِ ز یہِ چھ وزل، نرم، گرم تہٕ سوٚجمت جوڑن ہٕنٛدۍ بار بار حملہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=April 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–52|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=27112094|type=Review}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hui|first=M|last2=Carr|first2=A|last3=Cameron|first3=S|last4=Davenport|first4=G|last5=Doherty|first5=M|last6=Forrester|first6=H|last7=Jenkins|first7=W|last8=Jordan|first8=KM|last9=Mallen|first9=CD|last10=McDonald|first10=TM|last11=Nuki|first11=G|title=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=e1–e20|date=26 May 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=28549177|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ چھِ عام طور تیزی سان گژھان، 12 گھنٹن کھوتہٕ کم وقتس منٛز چھ زیٛادٕ کھوتہٕ زیٛادٕ شدتس تام واتان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Richette P, Bardin T|title=Gout|journal=Lancet|volume=375|issue=9711|pages=318–28|date=January 2010|pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7|url=}}&lt;/ref&gt; بجہ ٲنگٕر کِس بنیادس پیٹھ جوڑ چھُ تَقریٖبَن نصف معاملن منٛز مُتٲثِر گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|volume=122|issue=2|pages=157–61|date=March 2010|pmid=20203467|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|url=}}&lt;/ref&gt; امہ کہ نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ ٹوفی، بۄکہٕ وچہٕ مَنٛز کٔنؠ، یا  نۄقصان واتتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

یہ چھُ خونس منٛز یورک ایسڈک مسلسل بڑنک وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یہٕ چھ خوراک، صحت کین باقی مسائلن تہٕ جینیٲتی عوامل کہ امتزاج سۭتۍ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt; اعلی سطحن پیٹھ چھ یورک ایسڈ کرسٹل گژھان تہٕ کرسٹل جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ [[ٹِشوٗ|ٹشو]] منٛز جمع گژھان، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز گاؤٹ چھ حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہ چھ عام طور تمن لوکن منٛز گژھان یم باقٲعدگی سان گوشت یا سمندری غذا کھان چھ، بیئر چھ پیان، یا چھ زیادٕ وزنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Be2016&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27452679|year=2016|last=Beyl Jr|first=R. N.|title=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=11|pages=1153–1158|last2=Hughes|first2=L|last3=Morgan|first3=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}&lt;/ref&gt; تشخیصچ تصدیق ہکو جوڑٕ کس سیالس منٛز یا جوڑٕ نیبر ذخیرس منٛز کرسٹلچ موجودگی سۭتۍ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; حملس دوران ہیکہ خونس منز یورک ایسڈٕچ سطح نارمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش ادویات (NSAIDs) سٹیرائڈز، یا کولچیسائن سۭتۍ علاج چھ علامات بہتر بناوان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27802478|year=2017|last=Shekelle|first=P. G|title=Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline|journal=Annals of Internal Medicine|volume=166|issue=1|pages=37–51|last2=Newberry|first2=S. J|last3=Fitzgerald|first3=J. D|last4=Motala|first4=A|last5=O'Hanlon|first5=C. E|last6=Tariq|first6=A|last7=Okunogbe|first7=A|last8=Han|first8=D|last9=Shanman|first9=R|doi=10.7326/M16-0461|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ ییٚلہ شدید حملہٕ کم چھ گژھان، یورک ایسڈٕچ سطح ہیٚکہ طرز زندگی منٛز تبدیلین ہٕنٛد ذٔریع کم کرنہٕ یتھ تہٕ یمن منٛز اکثر حملہٕ چھ گژھان، یمن منٛز چھ ایلوپورینول یا پروبنیسیڈ طویل مدتی بچاو فراہم کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; [[وٹامن سی]] ننہٕ تہٕ کم چربی دار دودھک مصنوعاتن منٛز زیادٕ غذا کھؠن چھ بچاو ہکان کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Questions and Answers about Gout|url=http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Gout/|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=2 February 2016|date=June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115123309/http://www.niams.nih.gov/health_info/gout/|archive-date=15 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E|last2=Choi|first2=HK|title=Epidemiology of gout.|journal=Rheumatic Diseases Clinics of North America|date=May 2014|volume=40|issue=2|pages=155–75|doi=10.1016/j.rdc.2014.01.001|pmid=24703341|pmc=4119792}}&lt;/ref&gt;

گوٹھ چھ مغربی آبٲدی ہند تقریبا 1 پیٹھہٕ&lt;unk&gt; 2%&lt;unk&gt; تہنز زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;یہٕ چھ حالیہ دہائین منٛز زیادٕ عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہٕ چھ مانٛنہٕ یوان ز آبٲدی منٛز چھ خطرٕ بڑنک عوامل، یتھ کٔنۍ میٹابولک سنڈروم زیٹھ عمرچ توقع، تہٕ خوراکس منٛز تبدیلیہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; بوڑٕ مرد چھ زیادٕ عام طور پٲنٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گوٹھ اوس تٲریخی طور &quot;بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر انسانن ہنٛز بیماری&quot; کہ ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|title=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|website=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia|access-date=2009-05-01|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ چھ کم از کم [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] ہند زمانہٕ پیٹھہٕ تسلیم کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

== نِشان تہٕ علامتہٕ ==
گاؤٹ ہیٚکہ واریاہن طریقن سۭتۍ ظٲہر گژھتھ، حالانٛکہ ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام چھ شدید سوزش ہنٛدۍ گٹھیاہن ہنٛد بار بار حملہٕ (اکھ وۄزٕ، نرم، گرم، سوٚجمت جوڑٕ) ۔ بڑٕ انگٕر ہنٛدس بنیادس پیٹھ میٹاٹرسل-فیلینجیل جوڑ چھ اکثر متٲثر گژھان، یس نصف معاملاتک سبب چھ بنان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی جوڑٕ، یتھ کٔنۍ ز ایڑٕ، گوٹھ، کلۍ تہٕ انگٕلۍ تہ ہؠکن متٲثر گژھتھ۔ جوڑن ہنز دگ چھ عام طور پٲٹھۍ راتھس منٛز شروع گژھان تہٕ شروع گژھنہٕ پتہٕ 24 گھنٹن منٛز چھ ساروی کھوتہٕ زیادٕ آسان۔ یہ چھ بنیٲدی طور پٲٹھۍ جسم کہ درجہ حرارت کم آسنہٕ کہ وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; باقی علامتہٕ ہیکن کم گژھتھ جوڑن ہنٛز دگس سۭتۍ، بشمول تھکاوٹ۔ تہٕ بخار۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot;&gt;{{Cite journal|last=Eggebeen AT|title=Gout: an update|journal=Am Fam Physician|volume=76|issue=6|pages=801–8|year=2007|pmid=17910294}}&lt;/ref&gt;

یورک ایسڈٕچ طویل مدتی بڑن واجنہ سطح (ہایپرورسیمیا) ہیکہ دیگر علاماتن ہند نتیجہٕ بنتھ، یتھ منز ٹوفی کہ ناوٕ سٕتۍ زاننہٕ ینہٕ وٲلۍ یورک ایسڑ کرسٹلٕک سخت، بے درد ذخیرٕہ شٲمل چھ۔ بڑس پیمانس پیٹھ چھ ٹوپھ ہڈی ہنٛد کٹاؤ کہ وجہ سۭتۍ دائمی گٹھیاک سبب بنتھ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Terkeltaub R|title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nature Reviews Rheumatology|volume=6|issue=1|pages=30–8|date=January 2010|pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|url=}}&lt;/ref&gt; یورک ایسڈٕچ بڑن واجیٚنۍ سطح ہؠکہ گردٕ۔ منٛز کرسٹل پھلنک بٲعث تہ بنتھ، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز کنٛنہ ہٕنٛز تشکیل تہٕ امہ پتہٕ یوراٹے نیفروپیتھی ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;German09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U|title=Gout—current diagnosis and treatment|journal=Dtsch Arztebl Int|volume=106|issue=34–35|pages=549–55|date=August 2009|pmid=19795010|pmc=2754667|doi=10.3238/arztebl.2009.0549}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Gout2018.jpg|link=File:Gout2018.jpg
File:Gout_(Dermatology_Atlas_14).jpg
فَیِل:Gout2010.JPG|link=File:Gout2010.JPG|alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|Gout presenting as slight redness in the metatarsal–phalangeal joint of the big toe
فَیِل:Podagra.jpg|link=File:Podagra.jpg|Gout of the left MP joint of the big toe
فَیِل:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|link=File:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|Drawing of gout
File:Gout_(Dermatology_Atlas_10).jpg
&lt;/gallery&gt;

== وجہ۔ ==
یورک ایسڈک کرسٹلائزیشن یس اکثر خونس منٛز نسبتا زیادٕ سطحس سۭتۍ وابستہٕ چھ، چھ گاؤٹٕچ بنیأدی وجہ۔ یہ ہیٚکہ غذا، جینیٲتی پیشین گوئی، یا یوراٹے۔ ایسڈ کہ نمک، یوریٹک غٲر اخراج کہ وجہ سۭتۍ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گردٕ کہ ذریعہ چھ یورک ایسڈک غأر اخراج تقریبن 90% کیسن منٛز ہائپر یوریسیمیاچ بنیأدی وجہ، ییلہٕ زن کہ 10% کھوتہٕ کم کیسن منٛز چھ زیادٕ پیداوارچ وجہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; ہایپروریسیمیاہس منز مبتلا تقریبا&lt;unk&gt; 10%&lt;unk&gt; افراد چھ پننہٕ زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ گوٹھٕچ نشوونما آسان۔&lt;ref name=&quot;pmid18327257&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vitart V, Rudan I, Hayward C, etal|title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|journal=Nat. Genet.|volume=40|issue=4|pages=437–42|date=April 2008|pmid=18327257|doi=10.1038/ng.106|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;تاہم خطرٕ چھ ہایپر یوریسیمیا کس ڈگری مطٲبق مختٔلف آسان۔ ییلہٕ سطح 415 تہٕ 530 μmol/l (7 تہٕ 8.9 mg/dl) کہ درمیان چھ آسان تہٕ خطرٕ چھ پریتھ وأری 0.5% آسان، ییلہٕ زن 535 μmol-l (9 mg-dL) کھوتہٕ زیادٕ سطحس پیٹھ چھ آسان تمن منٛز چھ خطرٕ 4.5%۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

=== طرز زندگی ===
غذائی وجوہات چھ تقریبا 12% گاؤٹٕچ وجہ بنان، تہٕ اتھ منٛز چھ شراب، فرکٹوز میٹھا مشروبات، گوشت تہٕ سمندری غذا کس کھپتس سۭتۍ اکھ مضبوط تعلق شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chen LX, Schumacher HR|title=Gout: an evidence-based review|journal=J Clin Rheumatol|volume=14|issue=5 Suppl|pages=S55–62|date=October 2008|pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921|url=}}&lt;/ref&gt; پیورینز منٛز ساروی کھوتہٕ زیادٕ امیر خوراکن منٛز یم زیادٕ مقدارس منٛز یورک ایسڈ چھ دیوان تمن منٛز چھ خشک اینکویز جھینگا، اعضاءک گوشت، خشک مشروم۔ سمندری گھاس تہٕ بیئرک خمیر شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kaneko|first=Kiyoko|last2=Aoyagi|first2=Yasuo|last3=Fukuuchi|first3=Tomoko|last4=Inazawa|first4=Katsunori|last5=Yamaoka|first5=Noriko|title=Total Purine and Purine Base Content of Common Foodstuffs for Facilitating Nutritional Therapy for Gout and Hyperuricemia|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|date=2014|volume=37|issue=5|pages=709–721|doi=10.1248/bpb.b13-00967|pmid=24553148|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; مرغی تہٕ آلو تہ چھ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Major|first=Tanya J|last2=Topless|first2=Ruth K|last3=Dalbeth|first3=Nicola|last4=Merriman|first4=Tony R|title=Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts|journal=BMJ|volume=363|date=10 October 2018|pages=k3951|doi=10.1136/bmj.k3951|pmid=30305269|pmc=6174725}}&lt;/ref&gt; باقی محرکاتن منٛز چھ جسمانی صدمہٕ تہٕ سرجری شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

2000 کہ دہائی کہ اوائلس منز کوٚر مطالعہٕ سٕتۍ پتہ ز دیگر غذائی عوامل چھ نہٕ متعلقہ کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine|date=July 2008|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329|doi=10.3949/ccjm.75.Suppl_5.S9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Choi2004&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G|title=Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men|journal=[[The New England Journal of Medicine|N. Engl. J. Med.]]|volume=350|issue=11|pages=1093–103|date=March 2004|pmid=15014182|doi=10.1056/NEJMoa035700|url-status=live}}&lt;/ref&gt; خاص طور پٲٹھۍ، اعتدال پسند پیورین سۭتۍ بھرپور سبزی (مثلا، بین، مٹر، دال، تہٕ دالہٕ۔) سۭتۍ خوراکک تعلق چھنہٕ گاؤٹ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=JA|last2=Reddy|first2=SG|last3=Kundukulam|first3=J|title=Risk factors for gout and prevention: a systematic review of the literature|journal=[[Current Opinion (Lippincott Williams &amp; Wilkins)|Current Opinion in Rheumatology]]|date=March 2011|volume=23|issue=2|pages=192–202|pmid=21285714|doi=10.1097/BOR.0b013e3283438e13|pmc=4104583}}&lt;/ref&gt; نہ چھ کل غذائی پروٹین &lt;ref name=&quot;Choi2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt; الکحلک کھپت چھ بڑن وأل خطرس سۭتۍ مضبوطی سان منسلک، شراب سۭتۍ چھ بیئر یا اسپرٹ کھوتہٕ کنہہ کم خطرٕ پیش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E.|last2=Mallen|first2=C. D.|last3=Doherty|first3=M.|title=Gout|journal=BMJ|date=1 October 2013|volume=347|issue=oct01 3|pages=f5648|doi=10.1136/bmj.f5648|pmid=24473446}}&lt;/ref&gt; گلائکوماکروپیپٹائڈ (جی ایم پی تہٕ جی 600 دودھچ چربی ہنٛد نچوڑ سۭتۍ بھرپور سکم دودھک پاؤڈر کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ دگ کم گژھتھ مگر امہ کس نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ اسہ تہٕ متلی ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=John HY|last2=Sriranganathan|first2=Melonie K|last3=Edwards|first3=Christopher J|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-05-31|title=Lifestyle interventions for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=5|pages=CD010039|doi=10.1002/14651858.cd010039.pub2|pmid=23728699|pmc=6759140|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

جسمٲنی تندرستی، صحت مند وزن، کم چربی وٲلۍ دودھٕچ مصنوعات، تہٕ کم حدس تام، کافی تہٕ وٹامن سی ننہٕ سۭتۍ چھ گوٹھک خطرٕ کم گژھان نظر یوان۔ تاہم، وٹامن C سپلیمنٹس ننہٕ سۭتۍ چھنہٕ یمن لوکن منٛز نمایاں اثر آسان یمو گۄڈٕ پیٹھۍ گوٹھک مرض چھ قٲئم کوٚرمت۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hak AE, Choi HK|title=Lifestyle and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=20|issue=2|pages=179–86|date=March 2008|pmid=18349748|doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men|journal=[[The American Journal of Clinical Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]|volume=87|issue=5|pages=1480–7|date=May 2008|pmid=18469274|pmc=4090353|doi=10.1093/ajcn/87.5.1480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Life2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi HK|title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=22|issue=2|pages=165–72|date=March 2010|pmid=20035225|doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Kyu Yong|last2=Kim|first2=Hyun Jung|last3=Ahn|first3=Hyeong Sik|last4=Kim|first4=Sun Hee|last5=Park|first5=Eun Ji|last6=Yim|first6=Shin-Young|last7=Jun|first7=Jae-Bum|title=Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|date=April 2016|volume=45|issue=5|pages=580–586|doi=10.1016/j.semarthrit.2016.01.003|pmid=26905267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; مونگ پھلی، برۄن بریڈ، تہٕ پھل تہ چھ حفاضتی نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot; /&gt; یہٕ چھ جزوی طور پٲنٹھ انسولین مزاحمت کم کرنس منٛز یمن ہیند اثرچ وجہ سٔتۍ سمجھنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Life2010&quot; /&gt;

=== جینیٲتی خصوصیات ===
گاؤٹ چھ جزوی طور جینیٲتی، یس یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تقریبا 60% تغیرات۔ منٛز حصہ چھ نوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; SLC2A9، SLC22A12، تہٕ ABCG2 جین چھ عام طورس پیٹھ گاؤٹ سۭتۍ وابستہٕ لبنہٕ آمت تہٕ یمن منٛز چھ تغیرات تقریبا دۄگنہٕ خطرٕ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Merriman|first=TR|last2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout|journal=Joint, Bone, Spine : Revue du Rhumatisme|year=2011|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK|title=The genetics of hyperuricaemia and gout|journal=Nature Reviews Rheumatology|year=2012|pmid=22945592|doi=10.1038/nrrheum.2012.144|volume=8|issue=10|pages=610–21|pmc=3645862}}&lt;/ref&gt; SLC2A9 تہٕ SLC22A12 منٛز چھ فنکشنک نقصان اتپریورتن یوریٹ جذب تہٕ بلا مقابلہ یوریٹ سراو کم کرتھ خونک یورک ایسڈچ سطح کم کرنک سبب بنان۔&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot; /&gt; نایاب جینیٲتی عوارض فیملی جووینائل ہائپروریسیمک نیفروپیتھی، میڈولر سسٹک گرڈن ہٕنٛز بیماری، فاسفوریبوسیلپیروفاسفیٹ سنتھٹیز سپر ایکٹیویٹی تہٕ ہائپوکسنتھائن-گوانائن فاسفوری بوسیل ٹرانسفرسٕچ کمی یتھ کٔنۍ لیسچ-نیہان سنڈرومس منٛز وچھنہٕ چھ یوان، چھ گاؤٹ سۭتۍ پیچیدٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== طبی حالات ===
گاؤٹ چھ اکثر باقی طبی مسلن سۭتۍ گژھان۔ میٹابولک سنڈروم چھ پیٹ کہ موٹاپک، [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] انسولین مزاحمت تہٕ غیر معمولی لپڈچ سطحک امتزاج، تقریبا 75% کیسن منٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گٹھیا سۭتۍ عام طور پانٹھ پیچیدٕ گژھن وٲل باقی حالاتن منٛز چھ لیڈک زہر۔ گرڈن ہنٛز ناکامی، ہیمولیٹک انیمیا سوراسس ٹھوس اعضاء ٹرانسپلانٹ تہٕ مائلوپرولیفریٹو عوارض ییتھ کیٛن زن پولیسیتھیمیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16392875&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P|title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem|journal=Drugs|volume=65|issue=18|pages=2593–611|year=2005|pmid=16392875|doi=10.2165/00003495-200565180-00004}}&lt;/ref&gt; باڈی ماس انڈیکس چھ 35 کھوتہٕ زیادٕ یا اتھ برابر مردن منٛز گوٹھک خطرٕ ترٛیٚیہ گنا بڑاوان۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; لیڈک دائمی نمائش تہٕ لیڈک آلودٕ الکحل چھ گرڈن ہنٛدس فعلس پیٹھ لیڈک مضر اثرات کہ وجہ سۭتۍ گاؤٹ کہ خطرٕٕک عوامل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Loghman-Adham M|title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure|journal=Environ. Health Perspect.|volume=105|issue=9|pages=928–38|date=September 1997|pmid=9300927|pmc=1470371|doi=10.2307/3433873|jstor=3433873}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===

== پیتھو فزیولوجی ==
[[File:PMC5404803_pgpm-10-129Fig3.png|thumb|ہایپروریسیمیا تہٕ گاؤٹ منٛز اے بی سی جی 2 ہٕکۍ کردارک جٲیزٕ]]
[[فَیِل:Harnsäure_Ketoform.svg|thumb|یوریک ایسڈ کی خصوصیاتیوکرائن ایسڈ]]
گاؤٹ چھ پیورین میٹابولزم اکھ خرابی، تہٕ چھ امہ وقتہٕ گژھان ییلہٕ امیک حتمی میٹابولائٹ، یورک ایسڈ، مونوسوڈیم یوریٹ کس شکلہ منٛز کرسٹلائز گژھان چھ، تہٕ جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ ؤتکن منٛز چھ ذخائر (ٹوفی) بنان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خوردبین ٹوفی ہیکو پروٹین کہ اکہ رنگہٕ سۭتۍ بند کرتھ، یس خلیاتس سۭتۍ کرسٹلن ہنٛد تعاملس روکاوان چھ تہٕ امہٕ وجہ سۭتۍ چھ سوجن نش بچاوان۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu-Bryan|first=Ru|last2=Terkeltaub|first2=Robert|date=2006|title=Evil humors take their Toll as innate immunity makes gouty joints TREM-ble|journal=Arthritis &amp; Rheumatism|volume=54|issue=2|pages=383–386|doi=10.1002/art.21634|pmid=16447213}}&lt;/ref&gt; جوڑن معمولی جسمٲنی نقصان، طبی یا جراحی تناؤ، یا یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ کہ وجہ سۭتۍ چھ ننگی کرسٹل دیوار سۭتۍ بند ٹوفی سۭتۍ پھٹتھ۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; ییلہ تیم ٹوفی پھٹ چھان، تیم چھ میکروفیجز منز مقٲمی مدافعتی ثالثی سٕتۍ سوزش ہند رد عملس متحرک کران، یوس NLRP3 سوزش پروٹین کمپلیکس کہ ذریعہ شروع چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; این ایل آر پی 3 سوزش ہنٛد فعالیت چھ انزائم کیسپیس 1 بھرتی کران، یس پرو انٹرولکن 1β فعال انٹرولکن 2β منٛز چھ تبدیل کران، یس سوزش ہنٛد جھرن منٛز اہم پروٹینن منٛز اکھ چھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یورایٹ آکسیڈیز (uricase) کہ ارتقٲئی نقصان یم انسانن تہٕ اعلی [[نَر وانٛدَر|پرائمیٹس]] منز چھ یورک ایسڈ پھٹاوان ایم چھ یہٕ حالت عام بناومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

یورک ایسڈ کہ برستی ہند محرکات چھنہٕ اصل پٲٹھۍ سمجھنہٕ آمت۔ اگرچہ یہ معمول کس سطحس پیٹھ کرسٹلائز ہیکہ گژھتھ، مگر سطحس منز اضافہٕ سٕتۍ چھ ایمہ ہند امکان زیادٕہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17595458&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE|title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome]|language=Russian|journal=Georgian Med News|issue=146|pages=35–7|year=2007|pmid=17595458|trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}&lt;/ref&gt; گٹھیا کین شدید اقسامن منٛز اہم سمجھنہٕ ینہٕ والن باقی محرکاتن منٛز چھ ٹھنڈک درجہ حرارت، یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ، تیزابیت، آرٹیکلر ہائیڈریشن تہٕ ایکسٹرا سیلولر میٹرکس پروٹین شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12672211&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Moyer RA, John DS|title=Acute gout precipitated by total parenteral nutrition|journal=The Journal of Rheumatology|volume=30|issue=4|pages=849–50|year=2003|pmid=12672211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7783706&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Halabe A, Sperling O|title=Uric acid nephrolithiasis|journal=Mineral and Electrolyte Metabolism|volume=20|issue=6|pages=424–31|year=1994|pmid=7783706}}&lt;/ref&gt; کم درجہ حرارتس پیٹھ چھ بڑن واجین بارش جزوی طورس پیٹھ وضاحت کران ز کیٛاز چھ فٹن ہٕنٛدۍ جوڑ عام طورس پیٚٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; صدمہٕ، سرجری، کیموتھراپی تہٕ ڈایریٹکسس سۭتۍ عواملہٕ سۭتۍ ہکن یورک ایسڈس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ آستھ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; یوریٹ کم کرن وٲلۍ دواہ شروع یا بڑن ہؠکہ خاص طور زیادٕ خطرٕ وٲلس فبکسسٹاٹ سۭتۍ گاؤٹ کہ شدید حملک بٲعث بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gout|url=https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1|website=NICE|access-date=22 August 2019|archive-url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0|archive-date=22 August 2019}}&lt;/ref&gt; کیلشیم چینل بلاکس تہٕ لاسارٹن چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] کہ دیگر دواہاتن ہند مقابلس منز گاؤٹ کہ کم خطرس سٕتۍ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid22240117&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA|title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study|journal=BMJ|year=2012|volume=344|pages=d8190|pmid=22240117|doi=10.1136/bmj.d8190|pmc=3257215}}&lt;/ref&gt;

== تشخیص ==
{{Synovial fluid analysis}}ہایپروریسیمیا تہٕ عظیم اوٚنٛگہ ہندس بنیادس (یتھ پوڈگرا ونان چھ) کلاسک شدید گٹھیاہس منٛز مزید تحقیقات کرنہٕ بغٲر ہیٛکہٕ گٹھیا ہٕنٛز تشخیص تہٕ علاج کرنہٕ یتھ۔ اگر تشخیص شک چھ، تیلہٕ گژھہٕ Synovial fluid تجزیہٕ کرنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=A|last2=McLean|first2=RM|last3=Starkey|first3=M|last4=Forciea|first4=MA|last5=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first5=Physicians.|title=Diagnosis of Acute Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=52–57|pmid=27802479|doi=10.7326/m16-0569|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; سادہ [[ریڈیوگرٛافی|ایکس ری]] چھ عام طور پٲٹھۍ عام آسان تہٕ گوٹھٕچ ابتدٲئی تشخیصٕچ تصدیق خٲطرٕ چھنہٕ مفید۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; تم چھ دؠمار دار گٹھیا ہٕنٛز علامتہٕ ظٲہر کٔرتھ یتھ کٔنۍ ز أڑجہ ہنٛد کٹاؤ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot; /&gt;

=== سنوییئل فلوئڈ ===
گاؤٹٕچ اکھ قطعی تشخیص چھ سینووئل فلیوڈ یا ٹوفس منٛز مونوسوڈیم یورایٹ کرسٹل شناختس پیٹھ مبنی۔ آرتھروسنٹسیس کہ ذریعہٕ غأر تشخیص شدہ سوجن وٲل جوڑن سٔتۍ حأصل کردٕ تمام سینووئل سیالک نمونہٕ یمن کرسٹلن خاطرٕ گژھہٕ جانچنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; پولرائزڈ لائٹ مائکروسکوپی تحت، یمن منٛز چھ اکھ سوئی ہش مورفولوجی تہٕ مضبوط منفی بیورفرینجینس آسان۔ یہ ٹیسٹ چھ انجام دین مشکل تہٕ اتھ خٲطرٕ چھ تربیت یافتہٕ مبصرٕچ ضرورت۔&lt;ref name=&quot;pmid18299687&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med.|volume=98|issue=6|pages=759–67|year=2007|pmid=18299687}}&lt;/ref&gt; آبشاری پتہٕ گژھہٕ سیالک نسبتا جلدی جانچ کرنہٕ ین، کیازکہ درجہ حرارت تہٕ پی ایچ چھ گھلنشیلتا متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== خونک ٹیسٹ ===
خونک باقی ٹیسٹ چھ عام طور پٲٹھۍ کرنہٕ یوان سفید خونک خلین ہنٛز گنتی، الیکٹرولائٹس گرڈن ہنٛز کٲم تہٕ erythrocyte sedementation rate (ESR) ۔ تاہم، انفیکشن کہ غٲر موجودگی منز ہیکہ سفید خونٕک خلیہ تہٕ ESR دۄشوے گٹھیا کہ وجہ سٕتۍ بلند گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|title=Gout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Rheumatology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100725115050/http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|archive-date=2010-07-25|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Emergency Medicine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100311174806/http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|archive-date=2010-03-11|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt; سفید خونک خلیاتچ گنتی چھ 40، 000 × 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/l (40، 000/mm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) تام زیادٕ دستاویز کرنہٕ آمژ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

=== مختلف تشخیص ===
گوٹھٕچ ساروی کھوتہٕ اہم [[مُختَلِف تَشخیٖص|تفریقی تشخیص]] چھ سیپٹک گٹھیا۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہ گژھ تمن لوکن منٛز سمجھنہٕ ین یمن انفیکشنٕچ علامتہٕ چھ یا یمن منٛز علاج سۭتۍ چھنہٕ بہتری یوان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; تشخیص منٛز مدد کرنہٕ خٲطرٕ، ہکو اکھ سینووئل فلوئڈ گرام سٹین تہٕ کلچر انجام دتھ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی حالات یم یتھی ہیٛکن نظر آسہٕ یمن منٛز چھدم ریومیٹائڈ گٹھیا، سورائٹک گٹھیا تہٕ رد عمل گٹھیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گاؤٹی ٹوفی، خاص طور پانٹھ ییلہٕ جوڑس منٛز واقع آسہٕ نہٕ، تیلہٕ ہکو بیسال سیل کارسنوما یا باقی نیوپلاسم سۭتۍ غلطی کرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M|title=Medial canthal tophus|journal=Ophthal Plast Reconstr Surg|volume=24|issue=5|pages=403–4|year=2008|pmid=18806664|doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S|title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout|journal=Hand (N Y)|volume=4|issue=1|pages=78–80|date=March 2009|pmid=18780009|doi=10.1007/s11552-008-9120-4|pmc=2654956}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Fluorescent_uric_acid.JPG|link=File:Fluorescent_uric_acid.JPG|alt=numerous multi-colored needle-shaped crystals against a purple background|Microscope photograph of spiked rods of uric acid crystals found in a synovial fluid sample illuminated with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.
فَیِل:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|link=File:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|Gout on [[اؠکسرے|X-rays]] of a left foot in the metatarsal-phalangeal joint of the big toe. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.
فَیِل:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|link=File:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|Light microscopy of a tophus, showing needle-shaped crystals.
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|Uric acid crystals in polarized light, showing negative birefringence, with yellow color when aligned parallel to the axis of the red compensator, and blue when perpendicular.&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|title=Gout and Pseudogout Workup|first=Bruce M|last=Rothschild|website=Medscape|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008034412/https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|url-status=live}} Updated: Jun 30, 2020&lt;/ref&gt;
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|In contrast, CPPD (pseudogout) displays rhombus-shaped crystals with positive birefringence.
فَیِل:Gross_pathology_of_tophus.jpg|link=File:Gross_pathology_of_tophus.jpg|Appearance of a large tophus
&lt;/gallery&gt;

== بچاوٕ۔ ==
طرز زندگی منٛز تبدیلی تہٕ دواہٕ دۄشوے ہیٛکن یورک ایسڈٕچ سطح کم کٔرتھ۔ غذائی تہٕ طرز زندگی ہنٛد انتخاب یم موثر چھ تمن منٛز چھ جانورن ہنٛد اصل پیورین سۭتۍ بھرپور غذا یتھ کٔنۍ زن گوشت تہٕ سمندری غذا، الکحل، تہٕ فرکٹوز (خاص طور پٲنٹھ ہائی فرکٹوز کارن شربت) ہیند استعمال کم کرن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt; دودھک مصنوعات، وٹامن سی، کافی تہٕ چیری کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ گاؤٹ کہ حمل رکاونہٕ منٛز مدد ملتھ، یتھ کٔنۍ وزن کم گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2014rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bitik|first=B|last2=Öztürk|first2=MA|title=An old disease with new insights: Update on diagnosis and treatment of gout|journal=European Journal of Rheumatology|date=June 2014|volume=1|issue=2|pages=72–77|pmid=27708879|doi=10.5152/eurjrheumatol.2014.021|pmc=5042282}}&lt;/ref&gt; گاؤٹ ہیٚکہ آکسیجنٕچ کٔمی وٲلۍ سیلن منٛز پیورینز جٲری کرنہٕ کہ ذٔریع سلیپ اپنیا باپتھ ثانوی ٲستھ۔ ایپنیاک علاج ہیٛکہٕ حملن ہنٛد واقعہٕ کم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16171252&quot;&gt;{{Cite journal|pmc=2654686|year=2009|last=Abrams|first=B|title=Sleep Apnea as a Cause of Gout Flares|journal=The Medscape Journal of Medicine|volume=11|issue=1|pages=3|pmid=19295924}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===
2024 تام چھ ایلوپورینول عام طور پٲنٹھ تجویز کردہ روک تھامک علاج اگر دواہ چھ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=FitzGerald|first=John D.|last2=Dalbeth|first2=Nicola|last3=Mikuls|first3=Ted|last4=Brignardello‐Petersen|first4=Romina|last5=Guyatt|first5=Gordon|last6=Abeles|first6=Aryeh M.|last7=Gelber|first7=Allan C.|last8=Harrold|first8=Leslie R.|last9=Khanna|first9=Dinesh|last10=King|first10=Charles|last11=Levy|first11=Gerald|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|title=2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout|date=11 May 2020|volume=72|issue=6|pages=879–895|doi=10.1002/art.41247|pmid=32390306|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gouty pitfalls {{!}} This Changed My Practice (TCMP) by UBC CPD|url=https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|website=thischangedmypractice.com|access-date=25 January 2024|archive-date=25 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125023740/https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ چھ اکثر گوڑنکس تریی پیٹھ شیٚن رؠتن تام NSAID یا کولچیسین سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ یوان تہٕ یم ہیٚکہ اکی وقتہٕ شروع کرنہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ton|first=Joey|title=#262 Who let the Gout Out? Targeting Uric Acid Levels in Treating Gout|url=https://cfpclearn.ca/tfp262/|website=CFPCLearn|access-date=15 June 2023|date=19 May 2020|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328124959/https://cfpclearn.ca/tfp262/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; اگرچہ تٲریخی طور اوس نہٕ گاؤٹ کہ شدید حملس دوران ایلوپورینول شروع کرنچ سفارش کرنہٕ آمژٕ، مگر یہٕ عمل چھ قابل قبول نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rob2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Robinson|first=PC|last2=Stamp|first2=LK|title=The management of gout: Much has changed|journal=Australian Family Physician|date=May 2016|volume=45|issue=5|pages=299–302|pmid=27166465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; طویل مدتی تھراپی چھ عام طور پٲنٹھ محفوظ تہٕ اصل پٲنٹھ برداشت یوان کرنہٕ، تہٕ یہ چھ تمن لوکن منٛز استعمال یوان کرنہٕ یمن گرڈن ہیند مسلہٕ چھ یا یوریٹ سٹون چھ، حالانکہ افرادن ہنٛز اکھ لۄکٹ تعداد منٛز چھ ہائپرسینسیٹیویٹی آسان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ہایپرسنسیٹیویٹی چھےٚ عام طور صرف تمن منٛز آسان یم ایچ ایل اے-بی * 5801 پوزیٹیو چھ آسان، یۄس اکثر ایشیا یا افریقہٕ کیٚن لکن منٛز چھےٚ آسان۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt;

طویل مدتی دواہ چھنہٕ تتھ وقتس تام تجویز یوان کرنہٕ یوٚتام کٲنٛسہ نفرس گاؤٹٕکۍ زٕ حملہٕ آسہٕ، یوٚتام نہٕ تباہ کن جوڑن ہٕنٛز تبدیلی، ٹوفی، یا یوراٹے نیفروپیتھی موجود آسہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;German09&quot; /&gt; یہ چھنہٕ اتھ وقتس تام ز دوا چھ قۭمت مؤثر۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;

اگرچہ یہ تجویز چھ یوان کرنہٕ ز یوریٹ کم کرن وألن اقداماتن پزٕ اتھ وقتس تام بڑھاونہٕ یوٚتام سیرم یورک ایسڈچ سطح 300-360 μmol/l (′ID1] mg/dl′) کھوتہٕ کم آسہٕ، لوکن ایلوپورینولک معیاری ڈوزس پیٹھ تھونہٕ کہ بجائے چھ اتھ مشقچ تائید کرنہٕ خاطرٕ کم ثبوت موجود۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ruoff|first=G|last2=Edwards|first2=NL|title=Overview of Serum Uric Acid Treatment Targets in Gout: Why Less Than 6 mg/dL?|journal=Postgraduate Medicine|date=September 2016|volume=128|issue=7|pages=706–15|pmid=27558643|doi=10.1080/00325481.2016.1221732|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=Amir|last2=Harris|first2=Russell P.|last3=Forciea|first3=Mary Ann|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=1 November 2016|volume=166|issue=1|pages=58–68|doi=10.7326/M16-0570|pmid=27802508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;اگر یم دوا حملس وقتہٕ دائمی استعمالس منٛز چھ، تیلہٕ چھ تجویز یوان کرنہٕ ز تم گژھن جٲری تھونہٕ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہنٛز سطح چھ نہٕ 6.5 mg/dl کھوتہٕ کم ہکان کٔرتھ ییلہ زن کہ حمل چھ جٲری، چھ ریفریکٹری گاؤٹٕچ نشاندہی کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ali|first=S|last2=Lally, EV|title=Treatment failure gout|journal=Medicine and Health, Rhode Island|date=November 2009|volume=92|issue=11|pages=369–71|pmid=19999896}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

بیٚیہ ایٚپیسوڈن رکاونہٕ خٲطرٕ ہیٚکہ کنہ ساتہٕ واریاہ بیٚین دواہن پیٚٹھ تہ غور کرنہٕ یتھ، یمن منٛز پروبنیسیڈ فیبٗکسسٹیٹ، بینزبروومرون شٲمل چھ۔&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=22 October 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–2052|pmid=27112094|doi=10.1016/s0140-6736(16)00346-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kydd|first=Alison SR|last2=Seth|first2=Rakhi|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Edwards|first4=Christopher J|last5=Bombardier|first5=Claire|date=2014-11-14|title=Uricosuric medications for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD010457|doi=10.1002/14651858.cd010457.pub2|pmid=25392987|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; فبکسسٹیٹ چھ صرف تمن لوکن منٛز تجویز یوان کرنہٕ یم ایلوپورینول برداشت ہیٛکن نہٕ کرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|website=www.nice.org.uk|access-date=28 March 2017|date=17 December 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195736/https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt; ایلوپورینول کس مقابلس منٛز چھ فیبکسوسٹیٹس سۭتۍ زیادٕ موتک خدشات۔&lt;ref name=&quot;FDA2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Safety and Availability – FDA adds Boxed Warning for increased risk of death with gout medicine Uloric (febuxostat)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|website=FDA|access-date=26 February 2019|language=en|date=21 February 2019|archive-date=23 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423022609/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ ہیٚکہ ابتدائی علاجس دوران گاؤٹ کہ پھلنٕچ شرح تہ بڑٲوتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tayar|first=Jean H|last2=Lopez-Olivo|first2=Maria Angeles|last3=Suarez-Almazor|first3=Maria E|date=2012-11-14|title=Febuxostat for treating chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|pages=CD008653|doi=10.1002/14651858.cd008653.pub2|pmid=23152264|pmc=4058893|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; تاہم، چھ امکۍ عارضی ثبوت موجود ز فیبکسوسٹیٹ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ زیادٕ یوریٹچ سطح کم کرتھ ہکان۔&lt;ref name=&quot;Coch2014Feb&quot;&gt;{{Cite journal|last=Seth|first=Rakhi|last2=Kydd|first2=Alison SR|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Bombardier|first4=Claire|last5=Edwards|first5=Christopher J|date=2014-10-14|title=Allopurinol for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=10|pages=CD006077|doi=10.1002/14651858.cd006077.pub3|pmid=25314636|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

یہٕ چھ بسان ز پروبینسیڈ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ کم موثر تہٕ چھ اکھ سیکنڈ لائن ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; اگر یورک ایسڈک کم اخراج موجود چھ (24 گھنٹہٕ پیشاب یورک ایسڑ 800 ملی گرام کھوتہٕ کم چھ) تیلہٕ ہیکو پروبینسیڈک استعمال کرتھ۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elizabeth D Agabegi|last2=Agabegi, Steven S.|title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series)|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Hagerstwon, MD|year=2008|page=251|isbn=978-0-7817-7153-5|url=https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426192056/https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;تاہم، اگر کٲنٛسہ شخصس گرڈن منٛز پتھری ہٕنٛز ہسٹری آسہ، تیٚلہ چھنہٕ یہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot; /&gt; پیگلوٹیکیس چھ تمن 3% لوکن خٲطرٕ اکھ اختیار یم باقی ادویات سۭتۍ چھ عدم برداشت تھاوان۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|title=FDA approves new drug for gout|website=FDA|date=September 14, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917103100/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|archive-date=September 17, 2010}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ترٛیٚیم لٲنہ ہنٛد ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; پیگلوٹیسیس چھ پریتھ دۄیہ ہفتہٕ انٹراوینس انفیوژن کس طورس پیٹھ دنہٕ یوان، تہٕ چھ یورک ایسڈٕچ سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sundy JS, Baraf HS, Yood RA, Edwards NL, Gutierrez-Urena SR, Treadwell EL, Vázquez-Mellado J, White WB, Lipsky PE, Horowitz Z, Huang W, Maroli AN, Waltrip RW, Hamburger SA, Becker MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=Aug 17, 2011|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; پیگلوٹیکیس چھ ٹوفی کم کرنس منٛز مفید مگر اتھ منٛز چھ مضر اثراتچ شرح زیادٕ تہٕ واریہ لوکھ چھ اتھ خلاف مزاحمت کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sriranganathan|first=MK|last2=Vinik|first2=O|last3=Bombardier|first3=C|last4=Edwards|first4=CJ|title=Interventions for tophi in gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 20, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010069|pmid=25330136|doi=10.1002/14651858.CD010069.pub2}}&lt;/ref&gt; ممکنہ ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن منٛز سٹون، انیمیا تہٕ جوڑن ہنٛز دگ شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anderson|first=Amy|last2=Singh|first2=Jasvinder A|date=2010-03-17|title=Pegloticase for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=3|pages=CD008335|doi=10.1002/14651858.cd008335.pub2|pmid=20238366|pmc=6599816|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; 2016 منٛز آو یہٕ یورپی بازرس منٛز واپس ننہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Krystexxa|url=http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/human/medicines/002208/human_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|website=www.ema.europa.eu|access-date=28 March 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328200116/http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages%2Fmedicines%2Fhuman%2Fmedicines%2F002208%2Fhuman_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pres2017&quot;&gt;{{Cite journal|title=Pegloticase: withdrawal of its EU marketing authorisation is welcome|journal=Prescrire International|date=March 2017|volume=26|issue=180|page=71}}&lt;/ref&gt;

Lesinurad چھ گرڈن منٛز یورک ایسڈ کس جذبس روکتھ خونک یورک ایسڈن ہنٛز سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|publisher=Drugs.com|access-date=14 October 2018|date=1 January 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002816/https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ آو ریاستہائے متحدس منٛز ایلوپورینولس سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ خاطرٕ منظور کرنہٕ، یمن منٛز تم أس نہٕ پنن یورک ایسڈچ سطحک اہداف تام واتنس قٲبل۔&lt;ref name=&quot;zurampic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Trial Snapshot: Zurampic|url=https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|publisher=US Food and Drug Administration|access-date=14 October 2018|date=22 December 2015|archive-date=8 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208044044/https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن ہنٛد مسائل تہٕ گرڈن ہنٛگردٕ سٹون شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EMA2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.ema.europa.eu/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|publisher=European Medicines Agency|access-date=14 October 2018|date=18 February 2016|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094215/https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== علاج ==
علاجک ابتدٲئی مقصد چھ شدید حملٕچ علامتہٕ حل کرٕنۍ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Zhang W, Doherty M, Bardin T, etal|title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT)|journal=Ann. Rheum. Dis.|volume=65|issue=10|pages=1312–24|date=October 2006|pmid=16707532|pmc=1798308|doi=10.1136/ard.2006.055269}}&lt;/ref&gt; یژھ دواہٕ یم سیرم یورک ایسڈٕچ سطح کم چھ کران تمن سۭتۍ ہیکو بار بار حملن روکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot; /&gt; عارضی ثبوت چھ دگ کم کرنہٕ خٲطرٕ دۄہدش 20 پیٹھہٕ 30 منٹن تام شینہٕ لگاونٕچ حمایت کران۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=JH|last2=Sriranganathan|first2=MK|last3=Edwards|first3=CJ|last4=Buchbinder|first4=R|title=Lifestyle interventions for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=4 November 2013|volume=11|issue=11|pages=CD010519|pmid=24186771|doi=10.1002/14651858.CD010519.pub2}}&lt;/ref&gt; شدید علاجک متبادلن منٛز چھ نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش دوا (NSAIDs) کولچیسائن تہٕ سٹیرائڈز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ییلہ زن کہ سٹیرایڈز تہٕ NSAIDs چھ یکساں طورس پیٹھ کٲم کران، سٹیرایڈس ہیکن محفوظ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Billy|first=CA|last2=Lim|first2=RT|last3=Ruospo|first3=M|last4=Palmer|first4=SC|last5=Strippoli|first5=GFM|title=Corticosteroid or Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs for the Treatment of Acute Gout: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials|journal=The Journal of Rheumatology|volume=45|issue=1|pages=128–136|date=1 August 2017|doi=10.3899/jrheum.170137|pmid=28765243|url=http://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|access-date=7 June 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807040103/https://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بچاوٕ باپت انتخابن منز چھ ایلوپورینول فبکسسٹاٹ تہٕ پروبنیسیڈ شٲمل۔ یورک ایسڈٕچ سطح کم کرنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ یہ بیمٲر ٹھیک گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; متعلقہ صحت کین مسٲئلن ہنٛد علاج تہ چھ اہم۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; طرز زندگی ہند مداخلت ہند ناقص مطالعہ چھ کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot; /&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا غذائی سپلیمنٹن چھ گوٹھک شکار لوکن پیٹھ اثر آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Andrés|first=M|last2=Sivera|first2=F|last3=Falzon|first3=L|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Dietary supplements for chronic gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 7, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010156|pmid=25287939|doi=10.1002/14651858.CD010156.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== این ایس اے آیی ڈی ===
این ایس اے آیی ڈی چھ گوٹھک عام گۄڈنیوک علاج۔ کنٛہہ تہٕ مخصوص ایجنٹ چھ نہٕ نمایاں طورس پیٹھ کم یا زیادٕہ موثر کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; بہتری ہیکہ ژۄن گھنٹن منز ۄچھتھ تہٕ علاج چھ ایکہ پیٹھہٕ دۄن ہفتن تام تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; یم چھنہٕ تمن لوکن خٲطرٕ تجویز کرنہٕ یوان یمن صحتک باقی مسائل چھ، یتھ کٔنۍ معدے خون خون بہنہٕ، گردٕ فیل گژھن، یا دلٕچ ناکٲمی۔&lt;ref name=&quot;JFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Winzenberg T, Buchbinder R|title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient|journal=J Fam Pract|volume=58|issue=7|pages=E1–4|year=2009|pmid=19607767}}&lt;/ref&gt; اگرچہ انڈوماتاسن چھ تٲریخی طور ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام پانٹھ استعمال گژھن وول NSAID، مگر اکھ متبادل، یتھکن ibuprofen، اعلی تاثیرچ عدم موجودگی منٛز امک بہتر ضمنی اثر پروفائل کہ وجہ سۭتۍ ہیکہٕ ترجیح دینہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B|title=Taking the stress out of managing gout|journal=Can Fam Physician|volume=55|issue=12|pages=1209–12|date=December 2009|pmid=20008601|pmc=2793228}}&lt;/ref&gt; یمن لوکن NSAIDs سۭتۍ گیسٹرک ضمنی اثراتک خطرٕ چھ، یمن خٲطرٕ چھ اکھ اضٲفی پروٹون پمپ انفیکٹر دنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cronstein|first=BN|last2=Terkeltaub|first2=R|title=The inflammatory process of gout and its treatment|journal=Arthritis Research &amp; Therapy|date=2006|volume=8 Suppl 1|pages=S3|pmid=16820042|doi=10.1186/ar1908|pmc=3226108}}&lt;/ref&gt; کیانٛہہ شواہد چھ موجود ز COX-2 انفیکٹرز ہیکن کم ضمنی اثراتس سٕتۍ شدید گاؤٹ اٹیک خٲطرٕہ کٲم کرتھ تہٕ غٲر منتخب NSAIDs تہٕ ہیکہ گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Landewé|first3=RB|title=Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for treatment of acute gout|journal=JAMA|date=9 June 2015|volume=313|issue=22|pages=2276–7|pmid=26057289|doi=10.1001/jama.2015.1881}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=16 September 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== کولچیسائن ===
کولچیسائن چھ تمن لوکن خٲطرٕ اکھ متبادل یم NSAIDs برداشت کرنس منٛز ناکام چھ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; زیادٕ مقدارس منٛز، ضمنی اثرات (بنیٲدی طور پٲنٹھ معدے کی تکلیف) چھ امک استعمال محدود کران۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Information for Healthcare Professionals: New Safety Information for Colchicine (marketed as Colcrys)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|publisher=[[Food and Drug Administration|U.S. Food and Drug Administration]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091018113639/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|archive-date=2009-10-18}}&lt;/ref&gt; کم ڈوزن پیٹھ، یم وونہٕ تہٕ موثر چھ، یہٕ چھ اصل پأٹھۍ برداشت یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Echteld|first=I|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Schlesinger|first3=N|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Aletaha|first5=D|title=Colchicine for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Aug 15, 2014|volume=8|issue=8|pages=CD006190|pmid=25123076|doi=10.1002/14651858.CD006190.pub2}}&lt;/ref&gt; یہ چھ عام طور پٲٹھۍ گوٹھ کہ حملہٕ خٲطرٕ کینژن دۄہن استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Colchicine: medicine used to treat gout|url=https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|website=nhs.uk|access-date=26 June 2022|language=en|date=14 November 2019|archive-date=23 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623033602/https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; کولچیسین ہیٚکہ باقٕیہ عام طور تجویز کرنہٕ آمتیٚن دواہن، یتھ کٔنۍ ایٹورواسٹیٹن تہٕ erythromycin، سۭتۍ باقین سۭتۍ رٲبطہٕ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot; /&gt;

=== سٹیرایڈ ===
گلوکوکورٹیکوڈس چھ NSAIDs ہییہٕ مؤثر لبنہٕ آمت تہٕ اگر NSAIDS خاطرٕ تضادات موجود چھ تیلہٕ ہکو استعمال کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid17276548&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH|title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=49|issue=5|pages=670–7|year=2007|pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014|pmc=7115288|url=http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|access-date=2019-09-08|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020143558/http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 16, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wechalekar|first=Mihir D|last2=Vinik|first2=Ophir|last3=Schlesinger|first3=Naomi|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-04-30|title=Intra-articular glucocorticoids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD009920|doi=10.1002/14651858.cd009920.pub2|pmid=23633379|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; یم چھ جوڑن منٛز انجیکشن لگاونہٕ سۭتۍ تہٕ بہتری ہنٛد بٲعث بنان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; تاہم، جوڑن ہنٛد انفیکشن گژھہٕ خارج کرنہٕ ین تکیاز سٹیرائڈز چھ یہٕ حالت خراب کران۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; کانٛہہ تہ قلیل مدتی منفی اثر آو نہٕ ؤننہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Janssens|first=Hein J|last2=Lucassen|first2=Peter LBJ|last3=Van de Laar|first3=Floris A|last4=Janssen|first4=Matthijs|last5=Van de Lisdonk|first5=Eloy H|date=2008-04-23|title=Systemic corticosteroids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD005521|doi=10.1002/14651858.cd005521.pub2|pmid=18425920|issn=1465-1858|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/70896/1/70896.pdf|access-date=2019-09-24|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094218/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/70896/70896.pdf;jsessionid=1FC701B94528B3F6C1BBA1E193546020?sequence=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== باقٕی ===
انٹرلیوکن-1 انفیکٹرز، یتھ کٔنۍ زن کینیکناماب، دگہ سۭتۍ راحت تہٕ جوڑن ہنٛز سوجن کم کرنہٕ خاطرٕ اعتدال پسند تاثیر ظٲہر کٔر، مگر اتھ منٛز چھ کمرٕچ دگ، سردرد تہٕ بلڈ پریشرس منٛز اضافہٕ ہوۍ منفی واقعاتن ہنٛد خطرٕ بھڑمت۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=25177840|year=2014|last=Sivera|first=F|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=9|pages=CD009993|last2=Wechalekar|first2=M. D|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; تاہم، تم ہیکن NSAIDS کہ معمول کہ ڈوزن کھوتہٕ کم کٲم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt; امہ طبقہٕ کہ دواہن ہنز زیادٕ قۭمت ہیکہ گوٹھ کہ علاج خٲطرٕہ تہند استعمالٕچ حوصلہ شکنی تہ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt;

== پیشین گوئی ==
علاجہٕ ورٲیہ چھ گٹھیاک شدید حملہٕ عام طور پانژن پیٹھہٕ ستن دۄہن منٛز حل گژھان۔ تاہم،&lt;unk&gt; 60%&lt;unk&gt; لوکن چھ اکہ ؤرۍ یس اندر دیم حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;گوٹھ وٲلۍ چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس۔]] میلیٹس، میٹابولک سنڈروم تہٕ گردٕ تہٕ دل کہ بیمارن ہند خطرٕ بڑان تہٕ اتھٲی پٲٹھۍ چھ موتک خطرٕ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kim SY, De Vera MA, Choi HK|title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol.|volume=26|issue=5 Suppl 51|pages=S115–9|year=2008|pmid=19026153}}&lt;/ref&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا یوریٹس کم کرن وٲل دواہ چھ قلبی بیماری ہنٛد خطرٕ متٲثر کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zhang|first=T|last2=Pope|first2=JE|title=Cardiovascular effects of urate-lowering therapies in patients with chronic gout: a systematic review and meta-analysis|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=1144–1153|date=30 March 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex065|pmid=28379501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; یہٕ ہیکہ جزوی طورس پیٹھ انسولین کہ مزاحمت تہٕ موٹاپتس سٕتۍ وابستگی کہ وجہ سٕتۍ ٲستۍ، مگر کیانٛہہ بڑن وٲل خطرٕ چھ آزاد نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot; /&gt;

علاجہٕ ورٲیہ، شدید گاؤٹٕچ اقساط ہیکہ دشویی گٹھیاہس منز تبدیل گژھتھ یتھ منز جوڑن ہنز سطح تباہ گژھن، جوڑن ہنز خرابین، تہٕ بے درد ٹوفی ہیکہ ٲستۍ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یم ٹوفی چھ تمن منٛز&lt;unk&gt; 30%&lt;unk&gt; آسان یمن ہنٛد علاج چھ نہٕ پانژن ورین خٲطرٕ یوان کرنہٕ، اکثر کان کس ہیلکس منٛز، اویلیکرانون عملس دوران، یا اچیلز ٹینڈنز پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;جارحانہ علاج سۭتۍ ہیکن تم پھلتھ۔ گرڈن ہند سٹون تہ چھ اکثر گاؤٹ پیچیدٕ بناوان، یم 10 پیٹھہٕ 40% لوکن درمیان چھ متٲثر کران تہٕ چھ پیشابک پی ایچ کم آسنہٕ کہ وجہ سٕتۍ گژھان یوس یورک ایسڈ کہ بارس فروغ دوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; گرڈن ہٕنٛزن دائمی خرابین ہٕنٛزٕ باقی شکلہٕ ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Case_30-top.jpg|link=File:Case_30-top.jpg|Gouty tophi presenting as nodules on the finger and helix of the ear
فَیِل:ChronicGout.jpg|link=File:ChronicGout.jpg|Tophus of the knee
فَیِل:Case_30-bottom.jpg|link=File:Case_30-bottom.jpg|Tophi on the toe and ankle
فَیِل:Tophigout.JPG|link=File:Tophigout.JPG|Gout complicated by ruptured tophi, the exudate of which tested positive for uric acid crystals
&lt;/gallery&gt;

== ایپیڈیمولوجی ==

== تٲریخہ ==
[[فَیِل:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg|alt=A man wearing a long, curly wig and a full robe is sitting, looking out. His left arm rests on a small table, with his left hand holding a box. Behind him is a globe.|thumb|انٹونی وین لیوینہوکن کٔر 1679 منٛز یورک ایسڈ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pillinger|first=MH|last2=Rosenthal P|last3=Abeles AM|title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment|journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases|volume=65|issue=3|pages=215–221|year=2007|url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|pmid=17922673|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216114246/http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|archive-date=2008-12-16}}&lt;/ref&gt;]]
اصطلاح &quot;1&quot; گاؤٹ &quot;2&quot; اوس گۄڈنچہ لٹہ 1200 عیسوی آس پاس بوکنگ کس رینڈولفس استعمال کوٚرمت۔ یہٕ چھ لاطینی لفظ گٹا پیٹھہٕ ماخوذ، یمیوک مطلب چھ &quot;1&quot; بوند &quot;2&quot; (مائعک۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; آکسفورڈ انگلش ڈکشنری مطٲبق، یہٕ چھ مزاح تہٕ &quot;جوڑن اندر تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ خونٕ سۭتۍ بیمار موادک 'گرنک' تصور سۭتۍ ماخوذ۔&quot;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://www.oed.com/view/Entry/80290|title=gout, n.1|website=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989|access-date=18 September 2011|archive-date=8 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508070657/https://www.oed.com/start;jsessionid=F7E81FB8C2DA5A2C4521515FB61B4533?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F80290|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

گاؤٹ چھ قدیم زمانہٕ پیٚٹھٕ زاننہٕ یوان۔ تٲریخی طور، اتھ اوس &quot;بیمارن ہنٛد بادشاہ تہٕ بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر لوکن ہنٛز بیماری&quot; وننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|title=The Disease Of Kings - Forbes.com|website=Forbes|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901100910/https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|archive-date=2017-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot; /&gt; بؠمارٕچ گۄڑنچ دستاویز چھ مصرٕ پؠٹھٕ 2,600 قبل مسیح منٛز بجہ أنٛگوٚٹہ ہنٛد گٹھیا ہٕنٛز وضاحت منٛز۔ یونانی طبیب ہپپوکریٹس کوٚر 400 قبل مسیحس قریب پننہٕ ''افوریزم'' منٛز اتھ پیٹھ تبصرٕ، خواجہ سراہن تہٕ پری مینوپاسل زنانن منٛز امچ عدم موجودگی ہنٛد ذکر کران۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates|access-date=July 27, 2010|website=MIT|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707154253/http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|archive-date=July 7, 2010}}&lt;/ref&gt; آولس کارنیلیس سیلسسن (30 AD) کوٚر شرابس سۭتۍ تعلق بیان، پتہٕ زنانن منٛز گوڑنک آغاز تہٕ گرڈن سۭتۍ وابستہٕ مسائل:&lt;blockquote&gt;بیٚیہ اکہ لٹہ چھ موٹ پیشاب، یتھ تلچھٹ سفید چھ، یہ چھ ظٲہر کران ز دگ تہٕ بیمٲر چھ جوڑن یا وسرا کس علاقس منٛز رٹنہٕ یوان۔ اتھہ تہٕ زنٛگن منٛز چھ جوڑن ہنٛز دقتہٕ واریاہ زیادٕ تہٕ لگاتار آسان، یتھ کٔنہ زن پوڈگرا تہٕ چیراگرا کین معاملن منٛز گژھان چھ۔ یم چھ شاذ و نادر ہی کنہہ زنانہٕ، یا زنانہٕ سۭتۍ ہم آہنگی برونٹھ خواجہ سراہن یا لڑکن پیٹھ حملہٕ کران سوائے تمن لوکن ہنٛد یمن منٛز ماہواری دباونہٕ چھ آمت۔ کینژن لوکو چھ شراب، مینڈ تہٕ وینیری نش پرہیز کرتھ زندگی بھرچ حفاظت حٲصل کرمژ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html|title=On Medicine|last=A. Cornelius Celsus|at=Book IV|website=University of Chicago|access-date=2009-01-30|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630175139/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4%2A.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;1683 منٛز، تھامس سڈنی اکھ انگریز طبیب، کور صبحٕ جلدی امک واقعہٕ تہٕ بوڑٕ مردن خاطرٕ امک رجحان بیان۔&lt;blockquote&gt;گوٹھۍ ہنٛد مریض چھ عام طور پٲٹھۍ یا تہ بوڑٕ مرد یا مرد آسان یمو جوانس منٛز پنن پان یتھ کٔنۍ ژھنتھ چھ ز تم چھ قبل از وقت بوڑٕ ووتمت-یتھۍ خراب عادتن منٛز چھ نہٕ وقتہٕ برونٹھ تہٕ حد کھوتہٕ زیادٕ وینیری منٛز ملوث گژھن تہٕ یتھ کٔنۍ تھکن وٲل جذبات کھوتہٕ زیادٕ عام۔ شکار چھ بسترس پؠٹھ گژھان تہٕ صحت سان سوان۔ صبحٲچہ لگ بگ دۄیہ بجہ چھ سہ ٹانگس منٛز شدید دگہٕ سۭتۍ جگاوان۔ دگ چھ اکہ جایہ کھسنہٕ ہوۍ تہٕ توتہٕ چھ کینٛہہ حصن منٛز یہ محسوس گژھان ز یمن پؠٹھ چھ ٹھنڈک آب ترٛاومت۔ پتہٕ چھ ژھران تہٕ ژھران تہ لو٘کٗٹ بخار۔ رات چھ اذیتس، بے خوابی، متٲثر شدٕ حصہٕ موڑنس تہٕ حالتس منٛز مسلسل تبدیلی سۭتۍ گزارنہٕ یوان-جسمچ ٹاسنگ چھ تیوٗت مسلسل آسان ییتہٕ تشددک شکار جوڑن ہنٛز دگ تہٕ ییتہٕ فٹ چھ گژھان تیتی چھ بدتر گژھان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|title=Gout – The Affliction of Kings|website=h2g2|publisher=BBC|date=December 23, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911065930/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|archive-date=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ڈچ سائنسدان انتونی وان لیووینہوکن کٔر ساروی کھوتہٕ گوڈٕ 1679 منٛز یوریٹ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; 1848 منٛز، کوٚر انگریز معالج الفریڈ بیرنگ گاروڈن خونس منٛز اضٲفی یورک ایسڈٕچ شناخت گوٹھک وجہ کس طورس پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;pmid11600751&quot;&gt;{{Cite journal|last=Storey GD|title=Alfred Baring Garrod (1819–1907)|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=40|issue=10|pages=1189–90|date=October 2001|pmid=11600751|doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== باقی جانور۔ ==
گٹھیا چھ زیادٕ تر باقی جانورن منٛز نایاب آسان تکیاز تمن چھ یوریکیس پٲدٕ کرنچ صلاحیت آسان، یس یورک ایسڈ پھٹاوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Animals01&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Agudelo CA, Wise CM|title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=13|issue=3|pages=234–9|year=2001|pmid=11333355|doi=10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}&lt;/ref&gt; انسانن تہٕ باقی عظیم بندر منٛز چھنہٕ یہٕ صلاحیت آسان۔ لہذا، گٹھیا چھ عام۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animals01&quot; /&gt; یوریکیس وٲلۍ باقی جانورن منٛز چھ گاڑٕ، امفیبیئن تہٕ زیٛادٕ تر غٲر پرائمیٹ میمل شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Choi2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi|first=HK|last2=Mount|first2=DB|last3=Reginato|first3=AM|last4=American College of|first4=Physicians|last5=American Physiological|first5=Society|title=Pathogenesis of gout|journal=Annals of Internal Medicine|date=4 October 2005|volume=143|issue=7|pages=499–516|pmid=16204163|doi=10.7326/0003-4819-143-7-200510040-00009}}&lt;/ref&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز ٹائرنوسورس ریکسک نمونہٕ یتھ &quot;سو&quot; چھ وننہٕ یوان چھ گوٹھک شکار۔&lt;ref name=&quot;Rothschild&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rothschild|first=BM|last2=Tanke D|last3=Carpenter K|title=Tyrannosaurs suffered from gout|journal=Nature|volume=387|issue=6631|page=357|year=1997|doi=10.1038/387357a0|pmid=9163417|bibcode=1997Natur.387..357R}}&lt;/ref&gt;

== تحقیق ==
گاؤٹ کہ علاج خٲطرٕہ چھ واریاہ نٲئ ادویات زیر مطالعہ، یمن منز اناکنرا کینیکناماب، تہٕ رالونیسیپٹ شٲمل چھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon|journal=Journal of Musculoskeletal Medicine|date=March 8, 2010|last=Abeles, A. M.|last2=Pillinger, M. H.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=May 20, 2010|access-date=April 23, 2010}}&lt;/ref&gt; کینیکنامابک نتیجہٕ ہکن سٹیرایڈک کم ڈوزٕ کھوتہٕ بہتر نتائج أستھ، مگر امیک خرچ چھ پانژ ساس گنا زیادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sivera|first=F|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 1, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD009993|pmid=25177840|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; اکھ ریکومبیننٹ یوریکیس انزائم (راسبریکیز) چھ دستیاب مگر [[رٲچھر|امیون۔]] استعمال چھ محدود، تکیاز یہٕ چھ مدافعتی ردعملس متحرک کران۔ کم اینٹیجینک ورژن چھ ترقی منٛز۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

== حوالہ جات ==
{{حَوالہٕ}}

== بیٖروٗنی لنکہٕ ==
{{Medical resources|Curlie=Health/Conditions_and_Diseases/Musculoskeletal_Disorders/Arthritis/Gout/|DiseasesDB=29031|ICD10={{ICD10|M|10||m|05}}|ICD9={{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}|ICDO=|OMIM=138900|OMIM_mult={{OMIM2|300323}}|MedlinePlus=000422|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=221|eMedicine_mult={{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}} {{eMedicine2|radio|313}}|MeshID=D006073|RP=gout|WO=gout}}{{Commons category|Gout}}{{Offline|med}}

* {{cite EB1911|wstitle=Gout|volume=12|pages=289–291}}
* {{ویب حَوالہٕ|url=https://medlineplus.gov/gout.html|publisher=U.S. National Library of Medicine|website=MedlinePlus|title=Gout|access-date=2020-05-21|archive-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160705110839/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/gout.html|url-status=live}}
* [[wikidata:Q133087|ویکی ڈیٹا]]
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>fkgtrpe90mgptxfvaqoopin6k5p0c3w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141940</id>
      <parentid>141939</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:08:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ اض</comment>
      <origin>141940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79865" sha1="olhym9gnjp024mtpp9umjwajjpu9lbf" xml:space="preserve">{{طِبی حالَتھ معلوٗمات ڈَبہٕ
| name          = گاوُٹ
| synonym       = Podagra
| image         = En.Wikipedia-VideoWiki-Gout.webm
| image_size    = 
| image_thumbtime = 94
| alt           = Video summary leading with a small fierce creature with sharp teeth biting into a swollen foot at the base of the big toe.
| caption       = Video summary ([[Video:Gout|script]]). Leading with ''The Gout'' ([[James Gillray]], 1799) depicts the pain of the artist's gout as a [[demon]] or [[dragon]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brookhiser|first=Richard|title=Gentleman Revolutionary: Gouverneur Morris, the Rake Who Wrote the Constitution|date=2008|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439104088|page=212|url=https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501163529/https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Haslam|first=Fiona|title=From Hogarth to Rowlandson : medicine in art in eighteenth-century Britain|date=1996|publisher=Liverpool University Press|location=Liverpool|isbn=9780853236405|page=143|url=https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|edition=1. publ.|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513151127/https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| pronounce     = {{IPAc-en|ɡ|aʊ|t}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gout {{!}} Definition of Gout by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/gout |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=20 October 2019 |language=en |archive-date=19 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019015640/https://www.lexico.com/en/definition/gout |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| specialty     = 
| symptoms      = [[Arthralgia|Joint pain]], [[joint effusion|swelling]], and [[erythema|redness]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;
| complications = 
| onset         = Older males,&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt; [[menopause|post-menopausal women]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = [[Uric acid]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| risks         = Diet high in meat or beer, being [[overweight]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Be2016/&gt;
| diagnosis     = 
| differential  = [[Septic arthritis|Joint infection]], [[rheumatoid arthritis]], [[pseudogout]], others&lt;ref name=&quot;Neogi2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Neogi |first1=T |title=Gout |journal=Annals of Internal Medicine |date=July 2016 |volume=165 |issue=1 |pages=ITC1-16 |doi=10.7326/AITC201607050 |pmid=27380294|type=Review}}&lt;/ref&gt;
| prevention    = Weight loss, [[vitamin C]], not drinking alcohol, [[allopurinol]]&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| treatment     = [[non-steroidal anti-inflammatory drug|NSAIDs]], [[glucocorticoid|steroids]], [[colchicine]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;&lt;ref name=Qa2017&gt;{{cite journal|last1=Qaseem|first1=A|last2=Harris|first2=RP|last3=Forciea|first3=MA|last4=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first4=Physicians.|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=58–68|pmid=27802508|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
| medication    = 
| prognosis     = 
| frequency     = 1–2% (developed world)&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| deaths        = 
}}

گاوُٹ چھ سوجن وول آرتھرائٹس ہٕنٛز اکھ شکل ییٚمیچ خصُ صیت چھِ ز یہِ چھ وزل، نرم، گرم تہٕ سوٚجمت جوڑن ہٕنٛدۍ بار بار حملہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=April 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–52|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=27112094|type=Review}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hui|first=M|last2=Carr|first2=A|last3=Cameron|first3=S|last4=Davenport|first4=G|last5=Doherty|first5=M|last6=Forrester|first6=H|last7=Jenkins|first7=W|last8=Jordan|first8=KM|last9=Mallen|first9=CD|last10=McDonald|first10=TM|last11=Nuki|first11=G|title=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=e1–e20|date=26 May 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=28549177|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ چھِ عام طور تیزی سان گژھان، 12 گھنٹن کھوتہٕ کم وقتس منٛز چھ زیٛادٕ کھوتہٕ زیٛادٕ شدتس تام واتان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Richette P, Bardin T|title=Gout|journal=Lancet|volume=375|issue=9711|pages=318–28|date=January 2010|pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7|url=}}&lt;/ref&gt; بجہ ٲنگٕر کِس بنیادس پیٹھ جوڑ چھُ تَقریٖبَن نصف معاملن منٛز مُتٲثِر گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|volume=122|issue=2|pages=157–61|date=March 2010|pmid=20203467|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|url=}}&lt;/ref&gt; امہ کہ نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ ٹوفی، بۄکہٕ وچہٕ مَنٛز کٔنؠ، یا  نۄقصان واتتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

یہ چھُ خونس منٛز یورک ایسڈک مسلسل بڑنک وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یہٕ چھ خوراک، صحت کین باقی مسائلن تہٕ جینیٲتی عوامل کہ امتزاج سۭتۍ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt; اعلی سطحن پیٹھ چھ یورک ایسڈ کرسٹل گژھان تہٕ کرسٹل جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ [[ٹِشوٗ|ٹشو]] منٛز جمع گژھان، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز گاؤٹ چھ حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہ چھ عام طور تمن لوکن منٛز گژھان یم باقٲعدگی سان گوشت یا سمندری غذا کھان چھ، بیئر چھ پیان، یا چھ زیادٕ وزنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Be2016&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27452679|year=2016|last=Beyl Jr|first=R. N.|title=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=11|pages=1153–1158|last2=Hughes|first2=L|last3=Morgan|first3=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}&lt;/ref&gt; تشخیصچ تصدیق ہکو جوڑٕ کس سیالس منٛز یا جوڑٕ نیبر ذخیرس منٛز کرسٹلچ موجودگی سۭتۍ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; حملس دوران ہیکہ خونس منز یورک ایسڈٕچ سطح نارمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش ادویات (NSAIDs) سٹیرائڈز، یا کولچیسائن سۭتۍ علاج چھ علامات بہتر بناوان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27802478|year=2017|last=Shekelle|first=P. G|title=Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline|journal=Annals of Internal Medicine|volume=166|issue=1|pages=37–51|last2=Newberry|first2=S. J|last3=Fitzgerald|first3=J. D|last4=Motala|first4=A|last5=O'Hanlon|first5=C. E|last6=Tariq|first6=A|last7=Okunogbe|first7=A|last8=Han|first8=D|last9=Shanman|first9=R|doi=10.7326/M16-0461|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ ییٚلہ شدید حملہٕ کم چھ گژھان، یورک ایسڈٕچ سطح ہیٚکہ طرز زندگی منٛز تبدیلین ہٕنٛد ذٔریع کم کرنہٕ یتھ تہٕ یمن منٛز اکثر حملہٕ چھ گژھان، یمن منٛز چھ ایلوپورینول یا پروبنیسیڈ طویل مدتی بچاو فراہم کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; [[وٹامن سی]] ننہٕ تہٕ کم چربی دار دودھک مصنوعاتن منٛز زیادٕ غذا کھؠن چھ بچاو ہکان کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Questions and Answers about Gout|url=http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Gout/|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=2 February 2016|date=June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115123309/http://www.niams.nih.gov/health_info/gout/|archive-date=15 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E|last2=Choi|first2=HK|title=Epidemiology of gout.|journal=Rheumatic Diseases Clinics of North America|date=May 2014|volume=40|issue=2|pages=155–75|doi=10.1016/j.rdc.2014.01.001|pmid=24703341|pmc=4119792}}&lt;/ref&gt;

گوٹھ چھ مغربی آبٲدی ہند تقریبا 1 پیٹھہٕ&lt;unk&gt; 2%&lt;unk&gt; تہنز زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;یہٕ چھ حالیہ دہائین منٛز زیادٕ عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہٕ چھ مانٛنہٕ یوان ز آبٲدی منٛز چھ خطرٕ بڑنک عوامل، یتھ کٔنۍ میٹابولک سنڈروم زیٹھ عمرچ توقع، تہٕ خوراکس منٛز تبدیلیہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; بوڑٕ مرد چھ زیادٕ عام طور پٲنٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گوٹھ اوس تٲریخی طور &quot;بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر انسانن ہنٛز بیماری&quot; کہ ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|title=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|website=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia|access-date=2009-05-01|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ چھ کم از کم [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] ہند زمانہٕ پیٹھہٕ تسلیم کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

== نِشان تہٕ علامتہٕ ==
گاؤٹ ہیٚکہ واریاہن طریقن سۭتۍ ظٲہر گژھتھ، حالانٛکہ ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام چھ شدید سوزش ہنٛدۍ گٹھیاہن ہنٛد بار بار حملہٕ (اکھ وۄزٕ، نرم، گرم، سوٚجمت جوڑٕ) ۔ بڑٕ انگٕر ہنٛدس بنیادس پیٹھ میٹاٹرسل-فیلینجیل جوڑ چھ اکثر متٲثر گژھان، یس نصف معاملاتک سبب چھ بنان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی جوڑٕ، یتھ کٔنۍ ز ایڑٕ، گوٹھ، کلۍ تہٕ انگٕلۍ تہ ہؠکن متٲثر گژھتھ۔ جوڑن ہنز دگ چھ عام طور پٲٹھۍ راتھس منٛز شروع گژھان تہٕ شروع گژھنہٕ پتہٕ 24 گھنٹن منٛز چھ ساروی کھوتہٕ زیادٕ آسان۔ یہ چھ بنیٲدی طور پٲٹھۍ جسم کہ درجہ حرارت کم آسنہٕ کہ وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; باقی علامتہٕ ہیکن کم گژھتھ جوڑن ہنٛز دگس سۭتۍ، بشمول تھکاوٹ۔ تہٕ بخار۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot;&gt;{{Cite journal|last=Eggebeen AT|title=Gout: an update|journal=Am Fam Physician|volume=76|issue=6|pages=801–8|year=2007|pmid=17910294}}&lt;/ref&gt;

یورک ایسڈٕچ طویل مدتی بڑن واجنہ سطح (ہایپرورسیمیا) ہیکہ دیگر علاماتن ہند نتیجہٕ بنتھ، یتھ منز ٹوفی کہ ناوٕ سٕتۍ زاننہٕ ینہٕ وٲلۍ یورک ایسڑ کرسٹلٕک سخت، بے درد ذخیرٕہ شٲمل چھ۔ بڑس پیمانس پیٹھ چھ ٹوپھ ہڈی ہنٛد کٹاؤ کہ وجہ سۭتۍ دائمی گٹھیاک سبب بنتھ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Terkeltaub R|title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nature Reviews Rheumatology|volume=6|issue=1|pages=30–8|date=January 2010|pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|url=}}&lt;/ref&gt; یورک ایسڈٕچ بڑن واجیٚنۍ سطح ہؠکہ گردٕ۔ منٛز کرسٹل پھلنک بٲعث تہ بنتھ، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز کنٛنہ ہٕنٛز تشکیل تہٕ امہ پتہٕ یوراٹے نیفروپیتھی ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;German09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U|title=Gout—current diagnosis and treatment|journal=Dtsch Arztebl Int|volume=106|issue=34–35|pages=549–55|date=August 2009|pmid=19795010|pmc=2754667|doi=10.3238/arztebl.2009.0549}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Gout2018.jpg|link=File:Gout2018.jpg
File:Gout_(Dermatology_Atlas_14).jpg
فَیِل:Gout2010.JPG|link=File:Gout2010.JPG|alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|Gout presenting as slight redness in the metatarsal–phalangeal joint of the big toe
فَیِل:Podagra.jpg|link=File:Podagra.jpg|Gout of the left MP joint of the big toe
فَیِل:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|link=File:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|Drawing of gout
File:Gout_(Dermatology_Atlas_10).jpg
&lt;/gallery&gt;

== وجہ ==
یورک ایسڈک کرسٹلائزیشن یس اکثر خونس منٛز نسبتا زیادٕ سطحس سۭتۍ وابستہٕ چھ، چھ گاؤٹٕچ بنیأدی وجہ۔ یہ ہیٚکہ غذا، جینیٲتی پیشین گوئی، یا یوراٹے۔ ایسڈ کہ نمک، یوریٹک غٲر اخراج کہ وجہ سۭتۍ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گردٕ کہ ذریعہ چھ یورک ایسڈک غأر اخراج تقریبن 90% کیسن منٛز ہائپر یوریسیمیاچ بنیأدی وجہ، ییلہٕ زن کہ 10% کھوتہٕ کم کیسن منٛز چھ زیادٕ پیداوارچ وجہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; ہایپروریسیمیاہس منز مبتلا تقریبا&lt;unk&gt; 10%&lt;unk&gt; افراد چھ پننہٕ زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ گوٹھٕچ نشوونما آسان۔&lt;ref name=&quot;pmid18327257&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vitart V, Rudan I, Hayward C, etal|title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|journal=Nat. Genet.|volume=40|issue=4|pages=437–42|date=April 2008|pmid=18327257|doi=10.1038/ng.106|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;تاہم خطرٕ چھ ہایپر یوریسیمیا کس ڈگری مطٲبق مختٔلف آسان۔ ییلہٕ سطح 415 تہٕ 530 μmol/l (7 تہٕ 8.9 mg/dl) کہ درمیان چھ آسان تہٕ خطرٕ چھ پریتھ وأری 0.5% آسان، ییلہٕ زن 535 μmol-l (9 mg-dL) کھوتہٕ زیادٕ سطحس پیٹھ چھ آسان تمن منٛز چھ خطرٕ 4.5%۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

=== طرز زندگی ===
غذائی وجوہات چھ تقریبا 12% گاؤٹٕچ وجہ بنان، تہٕ اتھ منٛز چھ شراب، فرکٹوز میٹھا مشروبات، گوشت تہٕ سمندری غذا کس کھپتس سۭتۍ اکھ مضبوط تعلق شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chen LX, Schumacher HR|title=Gout: an evidence-based review|journal=J Clin Rheumatol|volume=14|issue=5 Suppl|pages=S55–62|date=October 2008|pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921|url=}}&lt;/ref&gt; پیورینز منٛز ساروی کھوتہٕ زیادٕ امیر خوراکن منٛز یم زیادٕ مقدارس منٛز یورک ایسڈ چھ دیوان تمن منٛز چھ خشک اینکویز جھینگا، اعضاءک گوشت، خشک مشروم۔ سمندری گھاس تہٕ بیئرک خمیر شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kaneko|first=Kiyoko|last2=Aoyagi|first2=Yasuo|last3=Fukuuchi|first3=Tomoko|last4=Inazawa|first4=Katsunori|last5=Yamaoka|first5=Noriko|title=Total Purine and Purine Base Content of Common Foodstuffs for Facilitating Nutritional Therapy for Gout and Hyperuricemia|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|date=2014|volume=37|issue=5|pages=709–721|doi=10.1248/bpb.b13-00967|pmid=24553148|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; مرغی تہٕ آلو تہ چھ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Major|first=Tanya J|last2=Topless|first2=Ruth K|last3=Dalbeth|first3=Nicola|last4=Merriman|first4=Tony R|title=Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts|journal=BMJ|volume=363|date=10 October 2018|pages=k3951|doi=10.1136/bmj.k3951|pmid=30305269|pmc=6174725}}&lt;/ref&gt; باقی محرکاتن منٛز چھ جسمانی صدمہٕ تہٕ سرجری شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

2000 کہ دہائی کہ اوائلس منز کوٚر مطالعہٕ سٕتۍ پتہ ز دیگر غذائی عوامل چھ نہٕ متعلقہ کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine|date=July 2008|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329|doi=10.3949/ccjm.75.Suppl_5.S9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Choi2004&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G|title=Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men|journal=[[The New England Journal of Medicine|N. Engl. J. Med.]]|volume=350|issue=11|pages=1093–103|date=March 2004|pmid=15014182|doi=10.1056/NEJMoa035700|url-status=live}}&lt;/ref&gt; خاص طور پٲٹھۍ، اعتدال پسند پیورین سۭتۍ بھرپور سبزی (مثلا، بین، مٹر، دال، تہٕ دالہٕ۔) سۭتۍ خوراکک تعلق چھنہٕ گاؤٹ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=JA|last2=Reddy|first2=SG|last3=Kundukulam|first3=J|title=Risk factors for gout and prevention: a systematic review of the literature|journal=[[Current Opinion (Lippincott Williams &amp; Wilkins)|Current Opinion in Rheumatology]]|date=March 2011|volume=23|issue=2|pages=192–202|pmid=21285714|doi=10.1097/BOR.0b013e3283438e13|pmc=4104583}}&lt;/ref&gt; نہ چھ کل غذائی پروٹین &lt;ref name=&quot;Choi2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt; الکحلک کھپت چھ بڑن وأل خطرس سۭتۍ مضبوطی سان منسلک، شراب سۭتۍ چھ بیئر یا اسپرٹ کھوتہٕ کنہہ کم خطرٕ پیش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E.|last2=Mallen|first2=C. D.|last3=Doherty|first3=M.|title=Gout|journal=BMJ|date=1 October 2013|volume=347|issue=oct01 3|pages=f5648|doi=10.1136/bmj.f5648|pmid=24473446}}&lt;/ref&gt; گلائکوماکروپیپٹائڈ (جی ایم پی تہٕ جی 600 دودھچ چربی ہنٛد نچوڑ سۭتۍ بھرپور سکم دودھک پاؤڈر کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ دگ کم گژھتھ مگر امہ کس نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ اسہ تہٕ متلی ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=John HY|last2=Sriranganathan|first2=Melonie K|last3=Edwards|first3=Christopher J|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-05-31|title=Lifestyle interventions for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=5|pages=CD010039|doi=10.1002/14651858.cd010039.pub2|pmid=23728699|pmc=6759140|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

جسمٲنی تندرستی، صحت مند وزن، کم چربی وٲلۍ دودھٕچ مصنوعات، تہٕ کم حدس تام، کافی تہٕ وٹامن سی ننہٕ سۭتۍ چھ گوٹھک خطرٕ کم گژھان نظر یوان۔ تاہم، وٹامن C سپلیمنٹس ننہٕ سۭتۍ چھنہٕ یمن لوکن منٛز نمایاں اثر آسان یمو گۄڈٕ پیٹھۍ گوٹھک مرض چھ قٲئم کوٚرمت۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hak AE, Choi HK|title=Lifestyle and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=20|issue=2|pages=179–86|date=March 2008|pmid=18349748|doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men|journal=[[The American Journal of Clinical Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]|volume=87|issue=5|pages=1480–7|date=May 2008|pmid=18469274|pmc=4090353|doi=10.1093/ajcn/87.5.1480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Life2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi HK|title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=22|issue=2|pages=165–72|date=March 2010|pmid=20035225|doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Kyu Yong|last2=Kim|first2=Hyun Jung|last3=Ahn|first3=Hyeong Sik|last4=Kim|first4=Sun Hee|last5=Park|first5=Eun Ji|last6=Yim|first6=Shin-Young|last7=Jun|first7=Jae-Bum|title=Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|date=April 2016|volume=45|issue=5|pages=580–586|doi=10.1016/j.semarthrit.2016.01.003|pmid=26905267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; مونگ پھلی، برۄن بریڈ، تہٕ پھل تہ چھ حفاضتی نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot; /&gt; یہٕ چھ جزوی طور پٲنٹھ انسولین مزاحمت کم کرنس منٛز یمن ہیند اثرچ وجہ سٔتۍ سمجھنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Life2010&quot; /&gt;

=== جینیٲتی خصوصیات ===
گاؤٹ چھ جزوی طور جینیٲتی، یس یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تقریبا 60% تغیرات۔ منٛز حصہ چھ نوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; SLC2A9، SLC22A12، تہٕ ABCG2 جین چھ عام طورس پیٹھ گاؤٹ سۭتۍ وابستہٕ لبنہٕ آمت تہٕ یمن منٛز چھ تغیرات تقریبا دۄگنہٕ خطرٕ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Merriman|first=TR|last2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout|journal=Joint, Bone, Spine : Revue du Rhumatisme|year=2011|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK|title=The genetics of hyperuricaemia and gout|journal=Nature Reviews Rheumatology|year=2012|pmid=22945592|doi=10.1038/nrrheum.2012.144|volume=8|issue=10|pages=610–21|pmc=3645862}}&lt;/ref&gt; SLC2A9 تہٕ SLC22A12 منٛز چھ فنکشنک نقصان اتپریورتن یوریٹ جذب تہٕ بلا مقابلہ یوریٹ سراو کم کرتھ خونک یورک ایسڈچ سطح کم کرنک سبب بنان۔&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot; /&gt; نایاب جینیٲتی عوارض فیملی جووینائل ہائپروریسیمک نیفروپیتھی، میڈولر سسٹک گرڈن ہٕنٛز بیماری، فاسفوریبوسیلپیروفاسفیٹ سنتھٹیز سپر ایکٹیویٹی تہٕ ہائپوکسنتھائن-گوانائن فاسفوری بوسیل ٹرانسفرسٕچ کمی یتھ کٔنۍ لیسچ-نیہان سنڈرومس منٛز وچھنہٕ چھ یوان، چھ گاؤٹ سۭتۍ پیچیدٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== طبی حالات ===
گاؤٹ چھ اکثر باقی طبی مسلن سۭتۍ گژھان۔ میٹابولک سنڈروم چھ پیٹ کہ موٹاپک، [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] انسولین مزاحمت تہٕ غیر معمولی لپڈچ سطحک امتزاج، تقریبا 75% کیسن منٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گٹھیا سۭتۍ عام طور پانٹھ پیچیدٕ گژھن وٲل باقی حالاتن منٛز چھ لیڈک زہر۔ گرڈن ہنٛز ناکامی، ہیمولیٹک انیمیا سوراسس ٹھوس اعضاء ٹرانسپلانٹ تہٕ مائلوپرولیفریٹو عوارض ییتھ کیٛن زن پولیسیتھیمیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16392875&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P|title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem|journal=Drugs|volume=65|issue=18|pages=2593–611|year=2005|pmid=16392875|doi=10.2165/00003495-200565180-00004}}&lt;/ref&gt; باڈی ماس انڈیکس چھ 35 کھوتہٕ زیادٕ یا اتھ برابر مردن منٛز گوٹھک خطرٕ ترٛیٚیہ گنا بڑاوان۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; لیڈک دائمی نمائش تہٕ لیڈک آلودٕ الکحل چھ گرڈن ہنٛدس فعلس پیٹھ لیڈک مضر اثرات کہ وجہ سۭتۍ گاؤٹ کہ خطرٕٕک عوامل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Loghman-Adham M|title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure|journal=Environ. Health Perspect.|volume=105|issue=9|pages=928–38|date=September 1997|pmid=9300927|pmc=1470371|doi=10.2307/3433873|jstor=3433873}}&lt;/ref&gt;

=== دوا ===

== پیتھو فزیولوجی ==
[[File:PMC5404803_pgpm-10-129Fig3.png|thumb|ہایپروریسیمیا تہٕ گاؤٹ منٛز اے بی سی جی 2 ہٕکۍ کردارک جٲیزٕ]]
[[فَیِل:Harnsäure_Ketoform.svg|thumb|یوریک ایسڈ کی خصوصیاتیوکرائن ایسڈ]]
گاؤٹ چھ پیورین میٹابولزم اکھ خرابی، تہٕ چھ امہ وقتہٕ گژھان ییلہٕ امیک حتمی میٹابولائٹ، یورک ایسڈ، مونوسوڈیم یوریٹ کس شکلہ منٛز کرسٹلائز گژھان چھ، تہٕ جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ ؤتکن منٛز چھ ذخائر (ٹوفی) بنان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خوردبین ٹوفی ہیکو پروٹین کہ اکہ رنگہٕ سۭتۍ بند کرتھ، یس خلیاتس سۭتۍ کرسٹلن ہنٛد تعاملس روکاوان چھ تہٕ امہٕ وجہ سۭتۍ چھ سوجن نش بچاوان۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu-Bryan|first=Ru|last2=Terkeltaub|first2=Robert|date=2006|title=Evil humors take their Toll as innate immunity makes gouty joints TREM-ble|journal=Arthritis &amp; Rheumatism|volume=54|issue=2|pages=383–386|doi=10.1002/art.21634|pmid=16447213}}&lt;/ref&gt; جوڑن معمولی جسمٲنی نقصان، طبی یا جراحی تناؤ، یا یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ کہ وجہ سۭتۍ چھ ننگی کرسٹل دیوار سۭتۍ بند ٹوفی سۭتۍ پھٹتھ۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; ییلہ تیم ٹوفی پھٹ چھان، تیم چھ میکروفیجز منز مقٲمی مدافعتی ثالثی سٕتۍ سوزش ہند رد عملس متحرک کران، یوس NLRP3 سوزش پروٹین کمپلیکس کہ ذریعہ شروع چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; این ایل آر پی 3 سوزش ہنٛد فعالیت چھ انزائم کیسپیس 1 بھرتی کران، یس پرو انٹرولکن 1β فعال انٹرولکن 2β منٛز چھ تبدیل کران، یس سوزش ہنٛد جھرن منٛز اہم پروٹینن منٛز اکھ چھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یورایٹ آکسیڈیز (uricase) کہ ارتقٲئی نقصان یم انسانن تہٕ اعلی [[نَر وانٛدَر|پرائمیٹس]] منز چھ یورک ایسڈ پھٹاوان ایم چھ یہٕ حالت عام بناومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

یورک ایسڈ کہ برستی ہند محرکات چھنہٕ اصل پٲٹھۍ سمجھنہٕ آمت۔ اگرچہ یہ معمول کس سطحس پیٹھ کرسٹلائز ہیکہ گژھتھ، مگر سطحس منز اضافہٕ سٕتۍ چھ ایمہ ہند امکان زیادٕہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17595458&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE|title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome]|language=Russian|journal=Georgian Med News|issue=146|pages=35–7|year=2007|pmid=17595458|trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}&lt;/ref&gt; گٹھیا کین شدید اقسامن منٛز اہم سمجھنہٕ ینہٕ والن باقی محرکاتن منٛز چھ ٹھنڈک درجہ حرارت، یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ، تیزابیت، آرٹیکلر ہائیڈریشن تہٕ ایکسٹرا سیلولر میٹرکس پروٹین شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12672211&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Moyer RA, John DS|title=Acute gout precipitated by total parenteral nutrition|journal=The Journal of Rheumatology|volume=30|issue=4|pages=849–50|year=2003|pmid=12672211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7783706&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Halabe A, Sperling O|title=Uric acid nephrolithiasis|journal=Mineral and Electrolyte Metabolism|volume=20|issue=6|pages=424–31|year=1994|pmid=7783706}}&lt;/ref&gt; کم درجہ حرارتس پیٹھ چھ بڑن واجین بارش جزوی طورس پیٹھ وضاحت کران ز کیٛاز چھ فٹن ہٕنٛدۍ جوڑ عام طورس پیٚٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; صدمہٕ، سرجری، کیموتھراپی تہٕ ڈایریٹکسس سۭتۍ عواملہٕ سۭتۍ ہکن یورک ایسڈس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ آستھ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; یوریٹ کم کرن وٲلۍ دواہ شروع یا بڑن ہؠکہ خاص طور زیادٕ خطرٕ وٲلس فبکسسٹاٹ سۭتۍ گاؤٹ کہ شدید حملک بٲعث بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gout|url=https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1|website=NICE|access-date=22 August 2019|archive-url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0|archive-date=22 August 2019}}&lt;/ref&gt; کیلشیم چینل بلاکس تہٕ لاسارٹن چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] کہ دیگر دواہاتن ہند مقابلس منز گاؤٹ کہ کم خطرس سٕتۍ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid22240117&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA|title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study|journal=BMJ|year=2012|volume=344|pages=d8190|pmid=22240117|doi=10.1136/bmj.d8190|pmc=3257215}}&lt;/ref&gt;

== تشخیص ==
{{Synovial fluid analysis}}ہایپروریسیمیا تہٕ عظیم اوٚنٛگہ ہندس بنیادس (یتھ پوڈگرا ونان چھ) کلاسک شدید گٹھیاہس منٛز مزید تحقیقات کرنہٕ بغٲر ہیٛکہٕ گٹھیا ہٕنٛز تشخیص تہٕ علاج کرنہٕ یتھ۔ اگر تشخیص شک چھ، تیلہٕ گژھہٕ Synovial fluid تجزیہٕ کرنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=A|last2=McLean|first2=RM|last3=Starkey|first3=M|last4=Forciea|first4=MA|last5=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first5=Physicians.|title=Diagnosis of Acute Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=52–57|pmid=27802479|doi=10.7326/m16-0569|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; سادہ [[ریڈیوگرٛافی|ایکس ری]] چھ عام طور پٲٹھۍ عام آسان تہٕ گوٹھٕچ ابتدٲئی تشخیصٕچ تصدیق خٲطرٕ چھنہٕ مفید۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; تم چھ دؠمار دار گٹھیا ہٕنٛز علامتہٕ ظٲہر کٔرتھ یتھ کٔنۍ ز أڑجہ ہنٛد کٹاؤ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot; /&gt;

=== سنوییئل فلوئڈ ===
گاؤٹٕچ اکھ قطعی تشخیص چھ سینووئل فلیوڈ یا ٹوفس منٛز مونوسوڈیم یورایٹ کرسٹل شناختس پیٹھ مبنی۔ آرتھروسنٹسیس کہ ذریعہٕ غأر تشخیص شدہ سوجن وٲل جوڑن سٔتۍ حأصل کردٕ تمام سینووئل سیالک نمونہٕ یمن کرسٹلن خاطرٕ گژھہٕ جانچنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; پولرائزڈ لائٹ مائکروسکوپی تحت، یمن منٛز چھ اکھ سوئی ہش مورفولوجی تہٕ مضبوط منفی بیورفرینجینس آسان۔ یہ ٹیسٹ چھ انجام دین مشکل تہٕ اتھ خٲطرٕ چھ تربیت یافتہٕ مبصرٕچ ضرورت۔&lt;ref name=&quot;pmid18299687&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med.|volume=98|issue=6|pages=759–67|year=2007|pmid=18299687}}&lt;/ref&gt; آبشاری پتہٕ گژھہٕ سیالک نسبتا جلدی جانچ کرنہٕ ین، کیازکہ درجہ حرارت تہٕ پی ایچ چھ گھلنشیلتا متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== خونک ٹیسٹ ===
خونک باقی ٹیسٹ چھ عام طور پٲٹھۍ کرنہٕ یوان سفید خونک خلین ہنٛز گنتی، الیکٹرولائٹس گرڈن ہنٛز کٲم تہٕ erythrocyte sedementation rate (ESR) ۔ تاہم، انفیکشن کہ غٲر موجودگی منز ہیکہ سفید خونٕک خلیہ تہٕ ESR دۄشوے گٹھیا کہ وجہ سٕتۍ بلند گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|title=Gout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Rheumatology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100725115050/http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|archive-date=2010-07-25|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Emergency Medicine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100311174806/http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|archive-date=2010-03-11|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt; سفید خونک خلیاتچ گنتی چھ 40، 000 × 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/l (40، 000/mm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) تام زیادٕ دستاویز کرنہٕ آمژ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

=== مختلف تشخیص ===
گوٹھٕچ ساروی کھوتہٕ اہم [[مُختَلِف تَشخیٖص|تفریقی تشخیص]] چھ سیپٹک گٹھیا۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہ گژھ تمن لوکن منٛز سمجھنہٕ ین یمن انفیکشنٕچ علامتہٕ چھ یا یمن منٛز علاج سۭتۍ چھنہٕ بہتری یوان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; تشخیص منٛز مدد کرنہٕ خٲطرٕ، ہکو اکھ سینووئل فلوئڈ گرام سٹین تہٕ کلچر انجام دتھ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی حالات یم یتھی ہیٛکن نظر آسہٕ یمن منٛز چھدم ریومیٹائڈ گٹھیا، سورائٹک گٹھیا تہٕ رد عمل گٹھیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گاؤٹی ٹوفی، خاص طور پانٹھ ییلہٕ جوڑس منٛز واقع آسہٕ نہٕ، تیلہٕ ہکو بیسال سیل کارسنوما یا باقی نیوپلاسم سۭتۍ غلطی کرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M|title=Medial canthal tophus|journal=Ophthal Plast Reconstr Surg|volume=24|issue=5|pages=403–4|year=2008|pmid=18806664|doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S|title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout|journal=Hand (N Y)|volume=4|issue=1|pages=78–80|date=March 2009|pmid=18780009|doi=10.1007/s11552-008-9120-4|pmc=2654956}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Fluorescent_uric_acid.JPG|link=File:Fluorescent_uric_acid.JPG|alt=numerous multi-colored needle-shaped crystals against a purple background|Microscope photograph of spiked rods of uric acid crystals found in a synovial fluid sample illuminated with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.
فَیِل:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|link=File:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|Gout on [[اؠکسرے|X-rays]] of a left foot in the metatarsal-phalangeal joint of the big toe. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.
فَیِل:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|link=File:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|Light microscopy of a tophus, showing needle-shaped crystals.
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|Uric acid crystals in polarized light, showing negative birefringence, with yellow color when aligned parallel to the axis of the red compensator, and blue when perpendicular.&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|title=Gout and Pseudogout Workup|first=Bruce M|last=Rothschild|website=Medscape|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008034412/https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|url-status=live}} Updated: Jun 30, 2020&lt;/ref&gt;
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|In contrast, CPPD (pseudogout) displays rhombus-shaped crystals with positive birefringence.
فَیِل:Gross_pathology_of_tophus.jpg|link=File:Gross_pathology_of_tophus.jpg|Appearance of a large tophus
&lt;/gallery&gt;

== بچاوٕ۔ ==
طرز زندگی منٛز تبدیلی تہٕ دواہٕ دۄشوے ہیٛکن یورک ایسڈٕچ سطح کم کٔرتھ۔ غذائی تہٕ طرز زندگی ہنٛد انتخاب یم موثر چھ تمن منٛز چھ جانورن ہنٛد اصل پیورین سۭتۍ بھرپور غذا یتھ کٔنۍ زن گوشت تہٕ سمندری غذا، الکحل، تہٕ فرکٹوز (خاص طور پٲنٹھ ہائی فرکٹوز کارن شربت) ہیند استعمال کم کرن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt; دودھک مصنوعات، وٹامن سی، کافی تہٕ چیری کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ گاؤٹ کہ حمل رکاونہٕ منٛز مدد ملتھ، یتھ کٔنۍ وزن کم گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2014rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bitik|first=B|last2=Öztürk|first2=MA|title=An old disease with new insights: Update on diagnosis and treatment of gout|journal=European Journal of Rheumatology|date=June 2014|volume=1|issue=2|pages=72–77|pmid=27708879|doi=10.5152/eurjrheumatol.2014.021|pmc=5042282}}&lt;/ref&gt; گاؤٹ ہیٚکہ آکسیجنٕچ کٔمی وٲلۍ سیلن منٛز پیورینز جٲری کرنہٕ کہ ذٔریع سلیپ اپنیا باپتھ ثانوی ٲستھ۔ ایپنیاک علاج ہیٛکہٕ حملن ہنٛد واقعہٕ کم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16171252&quot;&gt;{{Cite journal|pmc=2654686|year=2009|last=Abrams|first=B|title=Sleep Apnea as a Cause of Gout Flares|journal=The Medscape Journal of Medicine|volume=11|issue=1|pages=3|pmid=19295924}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===
2024 تام چھ ایلوپورینول عام طور پٲنٹھ تجویز کردہ روک تھامک علاج اگر دواہ چھ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=FitzGerald|first=John D.|last2=Dalbeth|first2=Nicola|last3=Mikuls|first3=Ted|last4=Brignardello‐Petersen|first4=Romina|last5=Guyatt|first5=Gordon|last6=Abeles|first6=Aryeh M.|last7=Gelber|first7=Allan C.|last8=Harrold|first8=Leslie R.|last9=Khanna|first9=Dinesh|last10=King|first10=Charles|last11=Levy|first11=Gerald|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|title=2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout|date=11 May 2020|volume=72|issue=6|pages=879–895|doi=10.1002/art.41247|pmid=32390306|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gouty pitfalls {{!}} This Changed My Practice (TCMP) by UBC CPD|url=https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|website=thischangedmypractice.com|access-date=25 January 2024|archive-date=25 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125023740/https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ چھ اکثر گوڑنکس تریی پیٹھ شیٚن رؠتن تام NSAID یا کولچیسین سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ یوان تہٕ یم ہیٚکہ اکی وقتہٕ شروع کرنہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ton|first=Joey|title=#262 Who let the Gout Out? Targeting Uric Acid Levels in Treating Gout|url=https://cfpclearn.ca/tfp262/|website=CFPCLearn|access-date=15 June 2023|date=19 May 2020|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328124959/https://cfpclearn.ca/tfp262/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; اگرچہ تٲریخی طور اوس نہٕ گاؤٹ کہ شدید حملس دوران ایلوپورینول شروع کرنچ سفارش کرنہٕ آمژٕ، مگر یہٕ عمل چھ قابل قبول نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rob2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Robinson|first=PC|last2=Stamp|first2=LK|title=The management of gout: Much has changed|journal=Australian Family Physician|date=May 2016|volume=45|issue=5|pages=299–302|pmid=27166465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; طویل مدتی تھراپی چھ عام طور پٲنٹھ محفوظ تہٕ اصل پٲنٹھ برداشت یوان کرنہٕ، تہٕ یہ چھ تمن لوکن منٛز استعمال یوان کرنہٕ یمن گرڈن ہیند مسلہٕ چھ یا یوریٹ سٹون چھ، حالانکہ افرادن ہنٛز اکھ لۄکٹ تعداد منٛز چھ ہائپرسینسیٹیویٹی آسان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ہایپرسنسیٹیویٹی چھےٚ عام طور صرف تمن منٛز آسان یم ایچ ایل اے-بی * 5801 پوزیٹیو چھ آسان، یۄس اکثر ایشیا یا افریقہٕ کیٚن لکن منٛز چھےٚ آسان۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt;

طویل مدتی دواہ چھنہٕ تتھ وقتس تام تجویز یوان کرنہٕ یوٚتام کٲنٛسہ نفرس گاؤٹٕکۍ زٕ حملہٕ آسہٕ، یوٚتام نہٕ تباہ کن جوڑن ہٕنٛز تبدیلی، ٹوفی، یا یوراٹے نیفروپیتھی موجود آسہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;German09&quot; /&gt; یہ چھنہٕ اتھ وقتس تام ز دوا چھ قۭمت مؤثر۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;

اگرچہ یہ تجویز چھ یوان کرنہٕ ز یوریٹ کم کرن وألن اقداماتن پزٕ اتھ وقتس تام بڑھاونہٕ یوٚتام سیرم یورک ایسڈچ سطح 300-360 μmol/l (′ID1] mg/dl′) کھوتہٕ کم آسہٕ، لوکن ایلوپورینولک معیاری ڈوزس پیٹھ تھونہٕ کہ بجائے چھ اتھ مشقچ تائید کرنہٕ خاطرٕ کم ثبوت موجود۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ruoff|first=G|last2=Edwards|first2=NL|title=Overview of Serum Uric Acid Treatment Targets in Gout: Why Less Than 6 mg/dL?|journal=Postgraduate Medicine|date=September 2016|volume=128|issue=7|pages=706–15|pmid=27558643|doi=10.1080/00325481.2016.1221732|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=Amir|last2=Harris|first2=Russell P.|last3=Forciea|first3=Mary Ann|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=1 November 2016|volume=166|issue=1|pages=58–68|doi=10.7326/M16-0570|pmid=27802508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;اگر یم دوا حملس وقتہٕ دائمی استعمالس منٛز چھ، تیلہٕ چھ تجویز یوان کرنہٕ ز تم گژھن جٲری تھونہٕ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہنٛز سطح چھ نہٕ 6.5 mg/dl کھوتہٕ کم ہکان کٔرتھ ییلہ زن کہ حمل چھ جٲری، چھ ریفریکٹری گاؤٹٕچ نشاندہی کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ali|first=S|last2=Lally, EV|title=Treatment failure gout|journal=Medicine and Health, Rhode Island|date=November 2009|volume=92|issue=11|pages=369–71|pmid=19999896}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

بیٚیہ ایٚپیسوڈن رکاونہٕ خٲطرٕ ہیٚکہ کنہ ساتہٕ واریاہ بیٚین دواہن پیٚٹھ تہ غور کرنہٕ یتھ، یمن منٛز پروبنیسیڈ فیبٗکسسٹیٹ، بینزبروومرون شٲمل چھ۔&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=22 October 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–2052|pmid=27112094|doi=10.1016/s0140-6736(16)00346-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kydd|first=Alison SR|last2=Seth|first2=Rakhi|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Edwards|first4=Christopher J|last5=Bombardier|first5=Claire|date=2014-11-14|title=Uricosuric medications for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD010457|doi=10.1002/14651858.cd010457.pub2|pmid=25392987|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; فبکسسٹیٹ چھ صرف تمن لوکن منٛز تجویز یوان کرنہٕ یم ایلوپورینول برداشت ہیٛکن نہٕ کرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|website=www.nice.org.uk|access-date=28 March 2017|date=17 December 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195736/https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt; ایلوپورینول کس مقابلس منٛز چھ فیبکسوسٹیٹس سۭتۍ زیادٕ موتک خدشات۔&lt;ref name=&quot;FDA2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Safety and Availability – FDA adds Boxed Warning for increased risk of death with gout medicine Uloric (febuxostat)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|website=FDA|access-date=26 February 2019|language=en|date=21 February 2019|archive-date=23 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423022609/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ ہیٚکہ ابتدائی علاجس دوران گاؤٹ کہ پھلنٕچ شرح تہ بڑٲوتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tayar|first=Jean H|last2=Lopez-Olivo|first2=Maria Angeles|last3=Suarez-Almazor|first3=Maria E|date=2012-11-14|title=Febuxostat for treating chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|pages=CD008653|doi=10.1002/14651858.cd008653.pub2|pmid=23152264|pmc=4058893|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; تاہم، چھ امکۍ عارضی ثبوت موجود ز فیبکسوسٹیٹ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ زیادٕ یوریٹچ سطح کم کرتھ ہکان۔&lt;ref name=&quot;Coch2014Feb&quot;&gt;{{Cite journal|last=Seth|first=Rakhi|last2=Kydd|first2=Alison SR|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Bombardier|first4=Claire|last5=Edwards|first5=Christopher J|date=2014-10-14|title=Allopurinol for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=10|pages=CD006077|doi=10.1002/14651858.cd006077.pub3|pmid=25314636|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

یہٕ چھ بسان ز پروبینسیڈ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ کم موثر تہٕ چھ اکھ سیکنڈ لائن ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; اگر یورک ایسڈک کم اخراج موجود چھ (24 گھنٹہٕ پیشاب یورک ایسڑ 800 ملی گرام کھوتہٕ کم چھ) تیلہٕ ہیکو پروبینسیڈک استعمال کرتھ۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elizabeth D Agabegi|last2=Agabegi, Steven S.|title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series)|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Hagerstwon, MD|year=2008|page=251|isbn=978-0-7817-7153-5|url=https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426192056/https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;تاہم، اگر کٲنٛسہ شخصس گرڈن منٛز پتھری ہٕنٛز ہسٹری آسہ، تیٚلہ چھنہٕ یہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot; /&gt; پیگلوٹیکیس چھ تمن 3% لوکن خٲطرٕ اکھ اختیار یم باقی ادویات سۭتۍ چھ عدم برداشت تھاوان۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|title=FDA approves new drug for gout|website=FDA|date=September 14, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917103100/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|archive-date=September 17, 2010}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ترٛیٚیم لٲنہ ہنٛد ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; پیگلوٹیسیس چھ پریتھ دۄیہ ہفتہٕ انٹراوینس انفیوژن کس طورس پیٹھ دنہٕ یوان، تہٕ چھ یورک ایسڈٕچ سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sundy JS, Baraf HS, Yood RA, Edwards NL, Gutierrez-Urena SR, Treadwell EL, Vázquez-Mellado J, White WB, Lipsky PE, Horowitz Z, Huang W, Maroli AN, Waltrip RW, Hamburger SA, Becker MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=Aug 17, 2011|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; پیگلوٹیکیس چھ ٹوفی کم کرنس منٛز مفید مگر اتھ منٛز چھ مضر اثراتچ شرح زیادٕ تہٕ واریہ لوکھ چھ اتھ خلاف مزاحمت کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sriranganathan|first=MK|last2=Vinik|first2=O|last3=Bombardier|first3=C|last4=Edwards|first4=CJ|title=Interventions for tophi in gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 20, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010069|pmid=25330136|doi=10.1002/14651858.CD010069.pub2}}&lt;/ref&gt; ممکنہ ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن منٛز سٹون، انیمیا تہٕ جوڑن ہنٛز دگ شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anderson|first=Amy|last2=Singh|first2=Jasvinder A|date=2010-03-17|title=Pegloticase for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=3|pages=CD008335|doi=10.1002/14651858.cd008335.pub2|pmid=20238366|pmc=6599816|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; 2016 منٛز آو یہٕ یورپی بازرس منٛز واپس ننہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Krystexxa|url=http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/human/medicines/002208/human_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|website=www.ema.europa.eu|access-date=28 March 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328200116/http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages%2Fmedicines%2Fhuman%2Fmedicines%2F002208%2Fhuman_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pres2017&quot;&gt;{{Cite journal|title=Pegloticase: withdrawal of its EU marketing authorisation is welcome|journal=Prescrire International|date=March 2017|volume=26|issue=180|page=71}}&lt;/ref&gt;

Lesinurad چھ گرڈن منٛز یورک ایسڈ کس جذبس روکتھ خونک یورک ایسڈن ہنٛز سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|publisher=Drugs.com|access-date=14 October 2018|date=1 January 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002816/https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ آو ریاستہائے متحدس منٛز ایلوپورینولس سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ خاطرٕ منظور کرنہٕ، یمن منٛز تم أس نہٕ پنن یورک ایسڈچ سطحک اہداف تام واتنس قٲبل۔&lt;ref name=&quot;zurampic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Trial Snapshot: Zurampic|url=https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|publisher=US Food and Drug Administration|access-date=14 October 2018|date=22 December 2015|archive-date=8 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208044044/https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن ہنٛد مسائل تہٕ گرڈن ہنٛگردٕ سٹون شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EMA2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.ema.europa.eu/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|publisher=European Medicines Agency|access-date=14 October 2018|date=18 February 2016|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094215/https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== عیلاج ==
علاجک ابتدٲئی مقصد چھ شدید حملٕچ علامتہٕ حل کرٕنۍ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Zhang W, Doherty M, Bardin T, etal|title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT)|journal=Ann. Rheum. Dis.|volume=65|issue=10|pages=1312–24|date=October 2006|pmid=16707532|pmc=1798308|doi=10.1136/ard.2006.055269}}&lt;/ref&gt; یژھ دواہٕ یم سیرم یورک ایسڈٕچ سطح کم چھ کران تمن سۭتۍ ہیکو بار بار حملن روکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot; /&gt; عارضی ثبوت چھ دگ کم کرنہٕ خٲطرٕ دۄہدش 20 پیٹھہٕ 30 منٹن تام شینہٕ لگاونٕچ حمایت کران۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=JH|last2=Sriranganathan|first2=MK|last3=Edwards|first3=CJ|last4=Buchbinder|first4=R|title=Lifestyle interventions for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=4 November 2013|volume=11|issue=11|pages=CD010519|pmid=24186771|doi=10.1002/14651858.CD010519.pub2}}&lt;/ref&gt; شدید علاجک متبادلن منٛز چھ نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش دوا (NSAIDs) کولچیسائن تہٕ سٹیرائڈز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ییلہ زن کہ سٹیرایڈز تہٕ NSAIDs چھ یکساں طورس پیٹھ کٲم کران، سٹیرایڈس ہیکن محفوظ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Billy|first=CA|last2=Lim|first2=RT|last3=Ruospo|first3=M|last4=Palmer|first4=SC|last5=Strippoli|first5=GFM|title=Corticosteroid or Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs for the Treatment of Acute Gout: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials|journal=The Journal of Rheumatology|volume=45|issue=1|pages=128–136|date=1 August 2017|doi=10.3899/jrheum.170137|pmid=28765243|url=http://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|access-date=7 June 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807040103/https://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بچاوٕ باپت انتخابن منز چھ ایلوپورینول فبکسسٹاٹ تہٕ پروبنیسیڈ شٲمل۔ یورک ایسڈٕچ سطح کم کرنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ یہ بیمٲر ٹھیک گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; متعلقہ صحت کین مسٲئلن ہنٛد علاج تہ چھ اہم۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; طرز زندگی ہند مداخلت ہند ناقص مطالعہ چھ کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot; /&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا غذائی سپلیمنٹن چھ گوٹھک شکار لوکن پیٹھ اثر آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Andrés|first=M|last2=Sivera|first2=F|last3=Falzon|first3=L|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Dietary supplements for chronic gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 7, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010156|pmid=25287939|doi=10.1002/14651858.CD010156.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== این ایس اے آیی ڈی ===
این ایس اے آیی ڈی چھ گوٹھک عام گۄڈنیوک علاج۔ کنٛہہ تہٕ مخصوص ایجنٹ چھ نہٕ نمایاں طورس پیٹھ کم یا زیادٕہ موثر کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; بہتری ہیکہ ژۄن گھنٹن منز ۄچھتھ تہٕ علاج چھ ایکہ پیٹھہٕ دۄن ہفتن تام تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; یم چھنہٕ تمن لوکن خٲطرٕ تجویز کرنہٕ یوان یمن صحتک باقی مسائل چھ، یتھ کٔنۍ معدے خون خون بہنہٕ، گردٕ فیل گژھن، یا دلٕچ ناکٲمی۔&lt;ref name=&quot;JFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Winzenberg T, Buchbinder R|title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient|journal=J Fam Pract|volume=58|issue=7|pages=E1–4|year=2009|pmid=19607767}}&lt;/ref&gt; اگرچہ انڈوماتاسن چھ تٲریخی طور ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام پانٹھ استعمال گژھن وول NSAID، مگر اکھ متبادل، یتھکن ibuprofen، اعلی تاثیرچ عدم موجودگی منٛز امک بہتر ضمنی اثر پروفائل کہ وجہ سۭتۍ ہیکہٕ ترجیح دینہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B|title=Taking the stress out of managing gout|journal=Can Fam Physician|volume=55|issue=12|pages=1209–12|date=December 2009|pmid=20008601|pmc=2793228}}&lt;/ref&gt; یمن لوکن NSAIDs سۭتۍ گیسٹرک ضمنی اثراتک خطرٕ چھ، یمن خٲطرٕ چھ اکھ اضٲفی پروٹون پمپ انفیکٹر دنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cronstein|first=BN|last2=Terkeltaub|first2=R|title=The inflammatory process of gout and its treatment|journal=Arthritis Research &amp; Therapy|date=2006|volume=8 Suppl 1|pages=S3|pmid=16820042|doi=10.1186/ar1908|pmc=3226108}}&lt;/ref&gt; کیانٛہہ شواہد چھ موجود ز COX-2 انفیکٹرز ہیکن کم ضمنی اثراتس سٕتۍ شدید گاؤٹ اٹیک خٲطرٕہ کٲم کرتھ تہٕ غٲر منتخب NSAIDs تہٕ ہیکہ گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Landewé|first3=RB|title=Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for treatment of acute gout|journal=JAMA|date=9 June 2015|volume=313|issue=22|pages=2276–7|pmid=26057289|doi=10.1001/jama.2015.1881}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=16 September 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== کولچیسائن ===
کولچیسائن چھ تمن لوکن خٲطرٕ اکھ متبادل یم NSAIDs برداشت کرنس منٛز ناکام چھ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; زیادٕ مقدارس منٛز، ضمنی اثرات (بنیٲدی طور پٲنٹھ معدے کی تکلیف) چھ امک استعمال محدود کران۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Information for Healthcare Professionals: New Safety Information for Colchicine (marketed as Colcrys)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|publisher=[[Food and Drug Administration|U.S. Food and Drug Administration]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091018113639/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|archive-date=2009-10-18}}&lt;/ref&gt; کم ڈوزن پیٹھ، یم وونہٕ تہٕ موثر چھ، یہٕ چھ اصل پأٹھۍ برداشت یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Echteld|first=I|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Schlesinger|first3=N|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Aletaha|first5=D|title=Colchicine for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Aug 15, 2014|volume=8|issue=8|pages=CD006190|pmid=25123076|doi=10.1002/14651858.CD006190.pub2}}&lt;/ref&gt; یہ چھ عام طور پٲٹھۍ گوٹھ کہ حملہٕ خٲطرٕ کینژن دۄہن استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Colchicine: medicine used to treat gout|url=https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|website=nhs.uk|access-date=26 June 2022|language=en|date=14 November 2019|archive-date=23 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623033602/https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; کولچیسین ہیٚکہ باقٕیہ عام طور تجویز کرنہٕ آمتیٚن دواہن، یتھ کٔنۍ ایٹورواسٹیٹن تہٕ erythromycin، سۭتۍ باقین سۭتۍ رٲبطہٕ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot; /&gt;

=== سٹیرایڈ ===
گلوکوکورٹیکوڈس چھ NSAIDs ہییہٕ مؤثر لبنہٕ آمت تہٕ اگر NSAIDS خاطرٕ تضادات موجود چھ تیلہٕ ہکو استعمال کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid17276548&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH|title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=49|issue=5|pages=670–7|year=2007|pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014|pmc=7115288|url=http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|access-date=2019-09-08|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020143558/http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 16, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wechalekar|first=Mihir D|last2=Vinik|first2=Ophir|last3=Schlesinger|first3=Naomi|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-04-30|title=Intra-articular glucocorticoids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD009920|doi=10.1002/14651858.cd009920.pub2|pmid=23633379|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; یم چھ جوڑن منٛز انجیکشن لگاونہٕ سۭتۍ تہٕ بہتری ہنٛد بٲعث بنان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; تاہم، جوڑن ہنٛد انفیکشن گژھہٕ خارج کرنہٕ ین تکیاز سٹیرائڈز چھ یہٕ حالت خراب کران۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; کانٛہہ تہ قلیل مدتی منفی اثر آو نہٕ ؤننہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Janssens|first=Hein J|last2=Lucassen|first2=Peter LBJ|last3=Van de Laar|first3=Floris A|last4=Janssen|first4=Matthijs|last5=Van de Lisdonk|first5=Eloy H|date=2008-04-23|title=Systemic corticosteroids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD005521|doi=10.1002/14651858.cd005521.pub2|pmid=18425920|issn=1465-1858|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/70896/1/70896.pdf|access-date=2019-09-24|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094218/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/70896/70896.pdf;jsessionid=1FC701B94528B3F6C1BBA1E193546020?sequence=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== باقٕی ===
انٹرلیوکن-1 انفیکٹرز، یتھ کٔنۍ زن کینیکناماب، دگہ سۭتۍ راحت تہٕ جوڑن ہنٛز سوجن کم کرنہٕ خاطرٕ اعتدال پسند تاثیر ظٲہر کٔر، مگر اتھ منٛز چھ کمرٕچ دگ، سردرد تہٕ بلڈ پریشرس منٛز اضافہٕ ہوۍ منفی واقعاتن ہنٛد خطرٕ بھڑمت۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=25177840|year=2014|last=Sivera|first=F|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=9|pages=CD009993|last2=Wechalekar|first2=M. D|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; تاہم، تم ہیکن NSAIDS کہ معمول کہ ڈوزن کھوتہٕ کم کٲم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt; امہ طبقہٕ کہ دواہن ہنز زیادٕ قۭمت ہیکہ گوٹھ کہ علاج خٲطرٕہ تہند استعمالٕچ حوصلہ شکنی تہ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt;

== پیشین گوئی ==
علاجہٕ ورٲیہ چھ گٹھیاک شدید حملہٕ عام طور پانژن پیٹھہٕ ستن دۄہن منٛز حل گژھان۔ تاہم،&lt;unk&gt; 60%&lt;unk&gt; لوکن چھ اکہ ؤرۍ یس اندر دیم حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;گوٹھ وٲلۍ چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس۔]] میلیٹس، میٹابولک سنڈروم تہٕ گردٕ تہٕ دل کہ بیمارن ہند خطرٕ بڑان تہٕ اتھٲی پٲٹھۍ چھ موتک خطرٕ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kim SY, De Vera MA, Choi HK|title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol.|volume=26|issue=5 Suppl 51|pages=S115–9|year=2008|pmid=19026153}}&lt;/ref&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا یوریٹس کم کرن وٲل دواہ چھ قلبی بیماری ہنٛد خطرٕ متٲثر کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zhang|first=T|last2=Pope|first2=JE|title=Cardiovascular effects of urate-lowering therapies in patients with chronic gout: a systematic review and meta-analysis|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=1144–1153|date=30 March 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex065|pmid=28379501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; یہٕ ہیکہ جزوی طورس پیٹھ انسولین کہ مزاحمت تہٕ موٹاپتس سٕتۍ وابستگی کہ وجہ سٕتۍ ٲستۍ، مگر کیانٛہہ بڑن وٲل خطرٕ چھ آزاد نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot; /&gt;

علاجہٕ ورٲیہ، شدید گاؤٹٕچ اقساط ہیکہ دشویی گٹھیاہس منز تبدیل گژھتھ یتھ منز جوڑن ہنز سطح تباہ گژھن، جوڑن ہنز خرابین، تہٕ بے درد ٹوفی ہیکہ ٲستۍ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یم ٹوفی چھ تمن منٛز&lt;unk&gt; 30%&lt;unk&gt; آسان یمن ہنٛد علاج چھ نہٕ پانژن ورین خٲطرٕ یوان کرنہٕ، اکثر کان کس ہیلکس منٛز، اویلیکرانون عملس دوران، یا اچیلز ٹینڈنز پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;جارحانہ علاج سۭتۍ ہیکن تم پھلتھ۔ گرڈن ہند سٹون تہ چھ اکثر گاؤٹ پیچیدٕ بناوان، یم 10 پیٹھہٕ 40% لوکن درمیان چھ متٲثر کران تہٕ چھ پیشابک پی ایچ کم آسنہٕ کہ وجہ سٕتۍ گژھان یوس یورک ایسڈ کہ بارس فروغ دوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; گرڈن ہٕنٛزن دائمی خرابین ہٕنٛزٕ باقی شکلہٕ ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Case_30-top.jpg|link=File:Case_30-top.jpg|Gouty tophi presenting as nodules on the finger and helix of the ear
فَیِل:ChronicGout.jpg|link=File:ChronicGout.jpg|Tophus of the knee
فَیِل:Case_30-bottom.jpg|link=File:Case_30-bottom.jpg|Tophi on the toe and ankle
فَیِل:Tophigout.JPG|link=File:Tophigout.JPG|Gout complicated by ruptured tophi, the exudate of which tested positive for uric acid crystals
&lt;/gallery&gt;

== ایپیڈیمولوجی ==

== تَوٲریٖخ ==
[[فَیِل:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg|alt=A man wearing a long, curly wig and a full robe is sitting, looking out. His left arm rests on a small table, with his left hand holding a box. Behind him is a globe.|thumb|انٹونی وین لیوینہوکن کٔر 1679 منٛز یورک ایسڈ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pillinger|first=MH|last2=Rosenthal P|last3=Abeles AM|title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment|journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases|volume=65|issue=3|pages=215–221|year=2007|url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|pmid=17922673|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216114246/http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|archive-date=2008-12-16}}&lt;/ref&gt;]]
اصطلاح &quot;1&quot; گاؤٹ &quot;2&quot; اوس گۄڈنچہ لٹہ 1200 عیسوی آس پاس بوکنگ کس رینڈولفس استعمال کوٚرمت۔ یہٕ چھ لاطینی لفظ گٹا پیٹھہٕ ماخوذ، یمیوک مطلب چھ &quot;1&quot; بوند &quot;2&quot; (مائعک۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; آکسفورڈ انگلش ڈکشنری مطٲبق، یہٕ چھ مزاح تہٕ &quot;جوڑن اندر تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ خونٕ سۭتۍ بیمار موادک 'گرنک' تصور سۭتۍ ماخوذ۔&quot;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://www.oed.com/view/Entry/80290|title=gout, n.1|website=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989|access-date=18 September 2011|archive-date=8 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508070657/https://www.oed.com/start;jsessionid=F7E81FB8C2DA5A2C4521515FB61B4533?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F80290|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

گاؤٹ چھ قدیم زمانہٕ پیٚٹھٕ زاننہٕ یوان۔ تٲریخی طور، اتھ اوس &quot;بیمارن ہنٛد بادشاہ تہٕ بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر لوکن ہنٛز بیماری&quot; وننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|title=The Disease Of Kings - Forbes.com|website=Forbes|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901100910/https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|archive-date=2017-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot; /&gt; بؠمارٕچ گۄڑنچ دستاویز چھ مصرٕ پؠٹھٕ 2,600 قبل مسیح منٛز بجہ أنٛگوٚٹہ ہنٛد گٹھیا ہٕنٛز وضاحت منٛز۔ یونانی طبیب ہپپوکریٹس کوٚر 400 قبل مسیحس قریب پننہٕ ''افوریزم'' منٛز اتھ پیٹھ تبصرٕ، خواجہ سراہن تہٕ پری مینوپاسل زنانن منٛز امچ عدم موجودگی ہنٛد ذکر کران۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates|access-date=July 27, 2010|website=MIT|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707154253/http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|archive-date=July 7, 2010}}&lt;/ref&gt; آولس کارنیلیس سیلسسن (30 AD) کوٚر شرابس سۭتۍ تعلق بیان، پتہٕ زنانن منٛز گوڑنک آغاز تہٕ گرڈن سۭتۍ وابستہٕ مسائل:&lt;blockquote&gt;بیٚیہ اکہ لٹہ چھ موٹ پیشاب، یتھ تلچھٹ سفید چھ، یہ چھ ظٲہر کران ز دگ تہٕ بیمٲر چھ جوڑن یا وسرا کس علاقس منٛز رٹنہٕ یوان۔ اتھہ تہٕ زنٛگن منٛز چھ جوڑن ہنٛز دقتہٕ واریاہ زیادٕ تہٕ لگاتار آسان، یتھ کٔنہ زن پوڈگرا تہٕ چیراگرا کین معاملن منٛز گژھان چھ۔ یم چھ شاذ و نادر ہی کنہہ زنانہٕ، یا زنانہٕ سۭتۍ ہم آہنگی برونٹھ خواجہ سراہن یا لڑکن پیٹھ حملہٕ کران سوائے تمن لوکن ہنٛد یمن منٛز ماہواری دباونہٕ چھ آمت۔ کینژن لوکو چھ شراب، مینڈ تہٕ وینیری نش پرہیز کرتھ زندگی بھرچ حفاظت حٲصل کرمژ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html|title=On Medicine|last=A. Cornelius Celsus|at=Book IV|website=University of Chicago|access-date=2009-01-30|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630175139/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4%2A.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;1683 منٛز، تھامس سڈنی اکھ انگریز طبیب، کور صبحٕ جلدی امک واقعہٕ تہٕ بوڑٕ مردن خاطرٕ امک رجحان بیان۔&lt;blockquote&gt;گوٹھۍ ہنٛد مریض چھ عام طور پٲٹھۍ یا تہ بوڑٕ مرد یا مرد آسان یمو جوانس منٛز پنن پان یتھ کٔنۍ ژھنتھ چھ ز تم چھ قبل از وقت بوڑٕ ووتمت-یتھۍ خراب عادتن منٛز چھ نہٕ وقتہٕ برونٹھ تہٕ حد کھوتہٕ زیادٕ وینیری منٛز ملوث گژھن تہٕ یتھ کٔنۍ تھکن وٲل جذبات کھوتہٕ زیادٕ عام۔ شکار چھ بسترس پؠٹھ گژھان تہٕ صحت سان سوان۔ صبحٲچہ لگ بگ دۄیہ بجہ چھ سہ ٹانگس منٛز شدید دگہٕ سۭتۍ جگاوان۔ دگ چھ اکہ جایہ کھسنہٕ ہوۍ تہٕ توتہٕ چھ کینٛہہ حصن منٛز یہ محسوس گژھان ز یمن پؠٹھ چھ ٹھنڈک آب ترٛاومت۔ پتہٕ چھ ژھران تہٕ ژھران تہ لو٘کٗٹ بخار۔ رات چھ اذیتس، بے خوابی، متٲثر شدٕ حصہٕ موڑنس تہٕ حالتس منٛز مسلسل تبدیلی سۭتۍ گزارنہٕ یوان-جسمچ ٹاسنگ چھ تیوٗت مسلسل آسان ییتہٕ تشددک شکار جوڑن ہنٛز دگ تہٕ ییتہٕ فٹ چھ گژھان تیتی چھ بدتر گژھان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|title=Gout – The Affliction of Kings|website=h2g2|publisher=BBC|date=December 23, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911065930/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|archive-date=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ڈچ سائنسدان انتونی وان لیووینہوکن کٔر ساروی کھوتہٕ گوڈٕ 1679 منٛز یوریٹ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; 1848 منٛز، کوٚر انگریز معالج الفریڈ بیرنگ گاروڈن خونس منٛز اضٲفی یورک ایسڈٕچ شناخت گوٹھک وجہ کس طورس پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;pmid11600751&quot;&gt;{{Cite journal|last=Storey GD|title=Alfred Baring Garrod (1819–1907)|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=40|issue=10|pages=1189–90|date=October 2001|pmid=11600751|doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== باقےٕ جانور ==
گٹھیا چھ زیادٕ تر باقی جانورن منٛز نایاب آسان تکیاز تمن چھ یوریکیس پٲدٕ کرنچ صلاحیت آسان، یس یورک ایسڈ پھٹاوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Animals01&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Agudelo CA, Wise CM|title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=13|issue=3|pages=234–9|year=2001|pmid=11333355|doi=10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}&lt;/ref&gt; انسانن تہٕ باقی عظیم بندر منٛز چھنہٕ یہٕ صلاحیت آسان۔ لہذا، گٹھیا چھ عام۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animals01&quot; /&gt; یوریکیس وٲلۍ باقی جانورن منٛز چھ گاڑٕ، امفیبیئن تہٕ زیٛادٕ تر غٲر پرائمیٹ میمل شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Choi2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi|first=HK|last2=Mount|first2=DB|last3=Reginato|first3=AM|last4=American College of|first4=Physicians|last5=American Physiological|first5=Society|title=Pathogenesis of gout|journal=Annals of Internal Medicine|date=4 October 2005|volume=143|issue=7|pages=499–516|pmid=16204163|doi=10.7326/0003-4819-143-7-200510040-00009}}&lt;/ref&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز ٹائرنوسورس ریکسک نمونہٕ یتھ &quot;سو&quot; چھ وننہٕ یوان چھ گوٹھک شکار۔&lt;ref name=&quot;Rothschild&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rothschild|first=BM|last2=Tanke D|last3=Carpenter K|title=Tyrannosaurs suffered from gout|journal=Nature|volume=387|issue=6631|page=357|year=1997|doi=10.1038/387357a0|pmid=9163417|bibcode=1997Natur.387..357R}}&lt;/ref&gt;

== تَحقیٖق ==
گاؤٹ کہ علاج خٲطرٕہ چھ واریاہ نٲئ ادویات زیر مطالعہ، یمن منز اناکنرا کینیکناماب، تہٕ رالونیسیپٹ شٲمل چھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon|journal=Journal of Musculoskeletal Medicine|date=March 8, 2010|last=Abeles, A. M.|last2=Pillinger, M. H.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=May 20, 2010|access-date=April 23, 2010}}&lt;/ref&gt; کینیکنامابک نتیجہٕ ہکن سٹیرایڈک کم ڈوزٕ کھوتہٕ بہتر نتائج أستھ، مگر امیک خرچ چھ پانژ ساس گنا زیادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sivera|first=F|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 1, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD009993|pmid=25177840|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; اکھ ریکومبیننٹ یوریکیس انزائم (راسبریکیز) چھ دستیاب مگر [[رٲچھر|امیون۔]] استعمال چھ محدود، تکیاز یہٕ چھ مدافعتی ردعملس متحرک کران۔ کم اینٹیجینک ورژن چھ ترقی منٛز۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}

== بیٖروٗنی لنکہٕ ==
{{Medical resources|Curlie=Health/Conditions_and_Diseases/Musculoskeletal_Disorders/Arthritis/Gout/|DiseasesDB=29031|ICD10={{ICD10|M|10||m|05}}|ICD9={{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}|ICDO=|OMIM=138900|OMIM_mult={{OMIM2|300323}}|MedlinePlus=000422|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=221|eMedicine_mult={{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}} {{eMedicine2|radio|313}}|MeshID=D006073|RP=gout|WO=gout}}{{Commons category|Gout}}{{Offline|med}}

* {{cite EB1911|wstitle=Gout|volume=12|pages=289–291}}
* {{ویب حَوالہٕ|url=https://medlineplus.gov/gout.html|publisher=U.S. National Library of Medicine|website=MedlinePlus|title=Gout|access-date=2020-05-21|archive-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160705110839/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/gout.html|url-status=live}}
* [[wikidata:Q133087|ویکی ڈیٹا]]
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>olhym9gnjp024mtpp9umjwajjpu9lbf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141941</id>
      <parentid>141940</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:08:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* بچاوٕ۔ */</comment>
      <origin>141941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79861" sha1="stirmzumvd85x7f16bsmsjusee5bf58" xml:space="preserve">{{طِبی حالَتھ معلوٗمات ڈَبہٕ
| name          = گاوُٹ
| synonym       = Podagra
| image         = En.Wikipedia-VideoWiki-Gout.webm
| image_size    = 
| image_thumbtime = 94
| alt           = Video summary leading with a small fierce creature with sharp teeth biting into a swollen foot at the base of the big toe.
| caption       = Video summary ([[Video:Gout|script]]). Leading with ''The Gout'' ([[James Gillray]], 1799) depicts the pain of the artist's gout as a [[demon]] or [[dragon]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brookhiser|first=Richard|title=Gentleman Revolutionary: Gouverneur Morris, the Rake Who Wrote the Constitution|date=2008|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439104088|page=212|url=https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501163529/https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Haslam|first=Fiona|title=From Hogarth to Rowlandson : medicine in art in eighteenth-century Britain|date=1996|publisher=Liverpool University Press|location=Liverpool|isbn=9780853236405|page=143|url=https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|edition=1. publ.|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513151127/https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| pronounce     = {{IPAc-en|ɡ|aʊ|t}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gout {{!}} Definition of Gout by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/gout |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=20 October 2019 |language=en |archive-date=19 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019015640/https://www.lexico.com/en/definition/gout |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| specialty     = 
| symptoms      = [[Arthralgia|Joint pain]], [[joint effusion|swelling]], and [[erythema|redness]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;
| complications = 
| onset         = Older males,&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt; [[menopause|post-menopausal women]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = [[Uric acid]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| risks         = Diet high in meat or beer, being [[overweight]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Be2016/&gt;
| diagnosis     = 
| differential  = [[Septic arthritis|Joint infection]], [[rheumatoid arthritis]], [[pseudogout]], others&lt;ref name=&quot;Neogi2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Neogi |first1=T |title=Gout |journal=Annals of Internal Medicine |date=July 2016 |volume=165 |issue=1 |pages=ITC1-16 |doi=10.7326/AITC201607050 |pmid=27380294|type=Review}}&lt;/ref&gt;
| prevention    = Weight loss, [[vitamin C]], not drinking alcohol, [[allopurinol]]&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| treatment     = [[non-steroidal anti-inflammatory drug|NSAIDs]], [[glucocorticoid|steroids]], [[colchicine]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;&lt;ref name=Qa2017&gt;{{cite journal|last1=Qaseem|first1=A|last2=Harris|first2=RP|last3=Forciea|first3=MA|last4=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first4=Physicians.|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=58–68|pmid=27802508|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
| medication    = 
| prognosis     = 
| frequency     = 1–2% (developed world)&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| deaths        = 
}}

گاوُٹ چھ سوجن وول آرتھرائٹس ہٕنٛز اکھ شکل ییٚمیچ خصُ صیت چھِ ز یہِ چھ وزل، نرم، گرم تہٕ سوٚجمت جوڑن ہٕنٛدۍ بار بار حملہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=April 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–52|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=27112094|type=Review}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hui|first=M|last2=Carr|first2=A|last3=Cameron|first3=S|last4=Davenport|first4=G|last5=Doherty|first5=M|last6=Forrester|first6=H|last7=Jenkins|first7=W|last8=Jordan|first8=KM|last9=Mallen|first9=CD|last10=McDonald|first10=TM|last11=Nuki|first11=G|title=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=e1–e20|date=26 May 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=28549177|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ چھِ عام طور تیزی سان گژھان، 12 گھنٹن کھوتہٕ کم وقتس منٛز چھ زیٛادٕ کھوتہٕ زیٛادٕ شدتس تام واتان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Richette P, Bardin T|title=Gout|journal=Lancet|volume=375|issue=9711|pages=318–28|date=January 2010|pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7|url=}}&lt;/ref&gt; بجہ ٲنگٕر کِس بنیادس پیٹھ جوڑ چھُ تَقریٖبَن نصف معاملن منٛز مُتٲثِر گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|volume=122|issue=2|pages=157–61|date=March 2010|pmid=20203467|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|url=}}&lt;/ref&gt; امہ کہ نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ ٹوفی، بۄکہٕ وچہٕ مَنٛز کٔنؠ، یا  نۄقصان واتتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

یہ چھُ خونس منٛز یورک ایسڈک مسلسل بڑنک وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یہٕ چھ خوراک، صحت کین باقی مسائلن تہٕ جینیٲتی عوامل کہ امتزاج سۭتۍ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt; اعلی سطحن پیٹھ چھ یورک ایسڈ کرسٹل گژھان تہٕ کرسٹل جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ [[ٹِشوٗ|ٹشو]] منٛز جمع گژھان، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز گاؤٹ چھ حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہ چھ عام طور تمن لوکن منٛز گژھان یم باقٲعدگی سان گوشت یا سمندری غذا کھان چھ، بیئر چھ پیان، یا چھ زیادٕ وزنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Be2016&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27452679|year=2016|last=Beyl Jr|first=R. N.|title=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=11|pages=1153–1158|last2=Hughes|first2=L|last3=Morgan|first3=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}&lt;/ref&gt; تشخیصچ تصدیق ہکو جوڑٕ کس سیالس منٛز یا جوڑٕ نیبر ذخیرس منٛز کرسٹلچ موجودگی سۭتۍ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; حملس دوران ہیکہ خونس منز یورک ایسڈٕچ سطح نارمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش ادویات (NSAIDs) سٹیرائڈز، یا کولچیسائن سۭتۍ علاج چھ علامات بہتر بناوان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27802478|year=2017|last=Shekelle|first=P. G|title=Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline|journal=Annals of Internal Medicine|volume=166|issue=1|pages=37–51|last2=Newberry|first2=S. J|last3=Fitzgerald|first3=J. D|last4=Motala|first4=A|last5=O'Hanlon|first5=C. E|last6=Tariq|first6=A|last7=Okunogbe|first7=A|last8=Han|first8=D|last9=Shanman|first9=R|doi=10.7326/M16-0461|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ ییٚلہ شدید حملہٕ کم چھ گژھان، یورک ایسڈٕچ سطح ہیٚکہ طرز زندگی منٛز تبدیلین ہٕنٛد ذٔریع کم کرنہٕ یتھ تہٕ یمن منٛز اکثر حملہٕ چھ گژھان، یمن منٛز چھ ایلوپورینول یا پروبنیسیڈ طویل مدتی بچاو فراہم کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; [[وٹامن سی]] ننہٕ تہٕ کم چربی دار دودھک مصنوعاتن منٛز زیادٕ غذا کھؠن چھ بچاو ہکان کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Questions and Answers about Gout|url=http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Gout/|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=2 February 2016|date=June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115123309/http://www.niams.nih.gov/health_info/gout/|archive-date=15 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E|last2=Choi|first2=HK|title=Epidemiology of gout.|journal=Rheumatic Diseases Clinics of North America|date=May 2014|volume=40|issue=2|pages=155–75|doi=10.1016/j.rdc.2014.01.001|pmid=24703341|pmc=4119792}}&lt;/ref&gt;

گوٹھ چھ مغربی آبٲدی ہند تقریبا 1 پیٹھہٕ&lt;unk&gt; 2%&lt;unk&gt; تہنز زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;یہٕ چھ حالیہ دہائین منٛز زیادٕ عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہٕ چھ مانٛنہٕ یوان ز آبٲدی منٛز چھ خطرٕ بڑنک عوامل، یتھ کٔنۍ میٹابولک سنڈروم زیٹھ عمرچ توقع، تہٕ خوراکس منٛز تبدیلیہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; بوڑٕ مرد چھ زیادٕ عام طور پٲنٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گوٹھ اوس تٲریخی طور &quot;بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر انسانن ہنٛز بیماری&quot; کہ ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|title=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|website=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia|access-date=2009-05-01|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ چھ کم از کم [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] ہند زمانہٕ پیٹھہٕ تسلیم کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

== نِشان تہٕ علامتہٕ ==
گاؤٹ ہیٚکہ واریاہن طریقن سۭتۍ ظٲہر گژھتھ، حالانٛکہ ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام چھ شدید سوزش ہنٛدۍ گٹھیاہن ہنٛد بار بار حملہٕ (اکھ وۄزٕ، نرم، گرم، سوٚجمت جوڑٕ) ۔ بڑٕ انگٕر ہنٛدس بنیادس پیٹھ میٹاٹرسل-فیلینجیل جوڑ چھ اکثر متٲثر گژھان، یس نصف معاملاتک سبب چھ بنان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی جوڑٕ، یتھ کٔنۍ ز ایڑٕ، گوٹھ، کلۍ تہٕ انگٕلۍ تہ ہؠکن متٲثر گژھتھ۔ جوڑن ہنز دگ چھ عام طور پٲٹھۍ راتھس منٛز شروع گژھان تہٕ شروع گژھنہٕ پتہٕ 24 گھنٹن منٛز چھ ساروی کھوتہٕ زیادٕ آسان۔ یہ چھ بنیٲدی طور پٲٹھۍ جسم کہ درجہ حرارت کم آسنہٕ کہ وجہ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; باقی علامتہٕ ہیکن کم گژھتھ جوڑن ہنٛز دگس سۭتۍ، بشمول تھکاوٹ۔ تہٕ بخار۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot;&gt;{{Cite journal|last=Eggebeen AT|title=Gout: an update|journal=Am Fam Physician|volume=76|issue=6|pages=801–8|year=2007|pmid=17910294}}&lt;/ref&gt;

یورک ایسڈٕچ طویل مدتی بڑن واجنہ سطح (ہایپرورسیمیا) ہیکہ دیگر علاماتن ہند نتیجہٕ بنتھ، یتھ منز ٹوفی کہ ناوٕ سٕتۍ زاننہٕ ینہٕ وٲلۍ یورک ایسڑ کرسٹلٕک سخت، بے درد ذخیرٕہ شٲمل چھ۔ بڑس پیمانس پیٹھ چھ ٹوپھ ہڈی ہنٛد کٹاؤ کہ وجہ سۭتۍ دائمی گٹھیاک سبب بنتھ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Terkeltaub R|title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nature Reviews Rheumatology|volume=6|issue=1|pages=30–8|date=January 2010|pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|url=}}&lt;/ref&gt; یورک ایسڈٕچ بڑن واجیٚنۍ سطح ہؠکہ گردٕ۔ منٛز کرسٹل پھلنک بٲعث تہ بنتھ، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز کنٛنہ ہٕنٛز تشکیل تہٕ امہ پتہٕ یوراٹے نیفروپیتھی ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;German09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U|title=Gout—current diagnosis and treatment|journal=Dtsch Arztebl Int|volume=106|issue=34–35|pages=549–55|date=August 2009|pmid=19795010|pmc=2754667|doi=10.3238/arztebl.2009.0549}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Gout2018.jpg|link=File:Gout2018.jpg
File:Gout_(Dermatology_Atlas_14).jpg
فَیِل:Gout2010.JPG|link=File:Gout2010.JPG|alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|Gout presenting as slight redness in the metatarsal–phalangeal joint of the big toe
فَیِل:Podagra.jpg|link=File:Podagra.jpg|Gout of the left MP joint of the big toe
فَیِل:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|link=File:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|Drawing of gout
File:Gout_(Dermatology_Atlas_10).jpg
&lt;/gallery&gt;

== وجہ ==
یورک ایسڈک کرسٹلائزیشن یس اکثر خونس منٛز نسبتا زیادٕ سطحس سۭتۍ وابستہٕ چھ، چھ گاؤٹٕچ بنیأدی وجہ۔ یہ ہیٚکہ غذا، جینیٲتی پیشین گوئی، یا یوراٹے۔ ایسڈ کہ نمک، یوریٹک غٲر اخراج کہ وجہ سۭتۍ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گردٕ کہ ذریعہ چھ یورک ایسڈک غأر اخراج تقریبن 90% کیسن منٛز ہائپر یوریسیمیاچ بنیأدی وجہ، ییلہٕ زن کہ 10% کھوتہٕ کم کیسن منٛز چھ زیادٕ پیداوارچ وجہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; ہایپروریسیمیاہس منز مبتلا تقریبا&lt;unk&gt; 10%&lt;unk&gt; افراد چھ پننہٕ زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ گوٹھٕچ نشوونما آسان۔&lt;ref name=&quot;pmid18327257&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vitart V, Rudan I, Hayward C, etal|title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|journal=Nat. Genet.|volume=40|issue=4|pages=437–42|date=April 2008|pmid=18327257|doi=10.1038/ng.106|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;تاہم خطرٕ چھ ہایپر یوریسیمیا کس ڈگری مطٲبق مختٔلف آسان۔ ییلہٕ سطح 415 تہٕ 530 μmol/l (7 تہٕ 8.9 mg/dl) کہ درمیان چھ آسان تہٕ خطرٕ چھ پریتھ وأری 0.5% آسان، ییلہٕ زن 535 μmol-l (9 mg-dL) کھوتہٕ زیادٕ سطحس پیٹھ چھ آسان تمن منٛز چھ خطرٕ 4.5%۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

=== طرز زندگی ===
غذائی وجوہات چھ تقریبا 12% گاؤٹٕچ وجہ بنان، تہٕ اتھ منٛز چھ شراب، فرکٹوز میٹھا مشروبات، گوشت تہٕ سمندری غذا کس کھپتس سۭتۍ اکھ مضبوط تعلق شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chen LX, Schumacher HR|title=Gout: an evidence-based review|journal=J Clin Rheumatol|volume=14|issue=5 Suppl|pages=S55–62|date=October 2008|pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921|url=}}&lt;/ref&gt; پیورینز منٛز ساروی کھوتہٕ زیادٕ امیر خوراکن منٛز یم زیادٕ مقدارس منٛز یورک ایسڈ چھ دیوان تمن منٛز چھ خشک اینکویز جھینگا، اعضاءک گوشت، خشک مشروم۔ سمندری گھاس تہٕ بیئرک خمیر شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kaneko|first=Kiyoko|last2=Aoyagi|first2=Yasuo|last3=Fukuuchi|first3=Tomoko|last4=Inazawa|first4=Katsunori|last5=Yamaoka|first5=Noriko|title=Total Purine and Purine Base Content of Common Foodstuffs for Facilitating Nutritional Therapy for Gout and Hyperuricemia|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|date=2014|volume=37|issue=5|pages=709–721|doi=10.1248/bpb.b13-00967|pmid=24553148|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; مرغی تہٕ آلو تہ چھ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Major|first=Tanya J|last2=Topless|first2=Ruth K|last3=Dalbeth|first3=Nicola|last4=Merriman|first4=Tony R|title=Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts|journal=BMJ|volume=363|date=10 October 2018|pages=k3951|doi=10.1136/bmj.k3951|pmid=30305269|pmc=6174725}}&lt;/ref&gt; باقی محرکاتن منٛز چھ جسمانی صدمہٕ تہٕ سرجری شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

2000 کہ دہائی کہ اوائلس منز کوٚر مطالعہٕ سٕتۍ پتہ ز دیگر غذائی عوامل چھ نہٕ متعلقہ کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine|date=July 2008|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329|doi=10.3949/ccjm.75.Suppl_5.S9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Choi2004&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G|title=Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men|journal=[[The New England Journal of Medicine|N. Engl. J. Med.]]|volume=350|issue=11|pages=1093–103|date=March 2004|pmid=15014182|doi=10.1056/NEJMoa035700|url-status=live}}&lt;/ref&gt; خاص طور پٲٹھۍ، اعتدال پسند پیورین سۭتۍ بھرپور سبزی (مثلا، بین، مٹر، دال، تہٕ دالہٕ۔) سۭتۍ خوراکک تعلق چھنہٕ گاؤٹ سۭتۍ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=JA|last2=Reddy|first2=SG|last3=Kundukulam|first3=J|title=Risk factors for gout and prevention: a systematic review of the literature|journal=[[Current Opinion (Lippincott Williams &amp; Wilkins)|Current Opinion in Rheumatology]]|date=March 2011|volume=23|issue=2|pages=192–202|pmid=21285714|doi=10.1097/BOR.0b013e3283438e13|pmc=4104583}}&lt;/ref&gt; نہ چھ کل غذائی پروٹین &lt;ref name=&quot;Choi2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt; الکحلک کھپت چھ بڑن وأل خطرس سۭتۍ مضبوطی سان منسلک، شراب سۭتۍ چھ بیئر یا اسپرٹ کھوتہٕ کنہہ کم خطرٕ پیش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E.|last2=Mallen|first2=C. D.|last3=Doherty|first3=M.|title=Gout|journal=BMJ|date=1 October 2013|volume=347|issue=oct01 3|pages=f5648|doi=10.1136/bmj.f5648|pmid=24473446}}&lt;/ref&gt; گلائکوماکروپیپٹائڈ (جی ایم پی تہٕ جی 600 دودھچ چربی ہنٛد نچوڑ سۭتۍ بھرپور سکم دودھک پاؤڈر کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ دگ کم گژھتھ مگر امہ کس نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ اسہ تہٕ متلی ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=John HY|last2=Sriranganathan|first2=Melonie K|last3=Edwards|first3=Christopher J|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-05-31|title=Lifestyle interventions for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=5|pages=CD010039|doi=10.1002/14651858.cd010039.pub2|pmid=23728699|pmc=6759140|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

جسمٲنی تندرستی، صحت مند وزن، کم چربی وٲلۍ دودھٕچ مصنوعات، تہٕ کم حدس تام، کافی تہٕ وٹامن سی ننہٕ سۭتۍ چھ گوٹھک خطرٕ کم گژھان نظر یوان۔ تاہم، وٹامن C سپلیمنٹس ننہٕ سۭتۍ چھنہٕ یمن لوکن منٛز نمایاں اثر آسان یمو گۄڈٕ پیٹھۍ گوٹھک مرض چھ قٲئم کوٚرمت۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hak AE, Choi HK|title=Lifestyle and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=20|issue=2|pages=179–86|date=March 2008|pmid=18349748|doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men|journal=[[The American Journal of Clinical Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]|volume=87|issue=5|pages=1480–7|date=May 2008|pmid=18469274|pmc=4090353|doi=10.1093/ajcn/87.5.1480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Life2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi HK|title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=22|issue=2|pages=165–72|date=March 2010|pmid=20035225|doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Kyu Yong|last2=Kim|first2=Hyun Jung|last3=Ahn|first3=Hyeong Sik|last4=Kim|first4=Sun Hee|last5=Park|first5=Eun Ji|last6=Yim|first6=Shin-Young|last7=Jun|first7=Jae-Bum|title=Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|date=April 2016|volume=45|issue=5|pages=580–586|doi=10.1016/j.semarthrit.2016.01.003|pmid=26905267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; مونگ پھلی، برۄن بریڈ، تہٕ پھل تہ چھ حفاضتی نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot; /&gt; یہٕ چھ جزوی طور پٲنٹھ انسولین مزاحمت کم کرنس منٛز یمن ہیند اثرچ وجہ سٔتۍ سمجھنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Life2010&quot; /&gt;

=== جینیٲتی خصوصیات ===
گاؤٹ چھ جزوی طور جینیٲتی، یس یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تقریبا 60% تغیرات۔ منٛز حصہ چھ نوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; SLC2A9، SLC22A12، تہٕ ABCG2 جین چھ عام طورس پیٹھ گاؤٹ سۭتۍ وابستہٕ لبنہٕ آمت تہٕ یمن منٛز چھ تغیرات تقریبا دۄگنہٕ خطرٕ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Merriman|first=TR|last2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout|journal=Joint, Bone, Spine : Revue du Rhumatisme|year=2011|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK|title=The genetics of hyperuricaemia and gout|journal=Nature Reviews Rheumatology|year=2012|pmid=22945592|doi=10.1038/nrrheum.2012.144|volume=8|issue=10|pages=610–21|pmc=3645862}}&lt;/ref&gt; SLC2A9 تہٕ SLC22A12 منٛز چھ فنکشنک نقصان اتپریورتن یوریٹ جذب تہٕ بلا مقابلہ یوریٹ سراو کم کرتھ خونک یورک ایسڈچ سطح کم کرنک سبب بنان۔&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot; /&gt; نایاب جینیٲتی عوارض فیملی جووینائل ہائپروریسیمک نیفروپیتھی، میڈولر سسٹک گرڈن ہٕنٛز بیماری، فاسفوریبوسیلپیروفاسفیٹ سنتھٹیز سپر ایکٹیویٹی تہٕ ہائپوکسنتھائن-گوانائن فاسفوری بوسیل ٹرانسفرسٕچ کمی یتھ کٔنۍ لیسچ-نیہان سنڈرومس منٛز وچھنہٕ چھ یوان، چھ گاؤٹ سۭتۍ پیچیدٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== طبی حالات ===
گاؤٹ چھ اکثر باقی طبی مسلن سۭتۍ گژھان۔ میٹابولک سنڈروم چھ پیٹ کہ موٹاپک، [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] انسولین مزاحمت تہٕ غیر معمولی لپڈچ سطحک امتزاج، تقریبا 75% کیسن منٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گٹھیا سۭتۍ عام طور پانٹھ پیچیدٕ گژھن وٲل باقی حالاتن منٛز چھ لیڈک زہر۔ گرڈن ہنٛز ناکامی، ہیمولیٹک انیمیا سوراسس ٹھوس اعضاء ٹرانسپلانٹ تہٕ مائلوپرولیفریٹو عوارض ییتھ کیٛن زن پولیسیتھیمیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16392875&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P|title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem|journal=Drugs|volume=65|issue=18|pages=2593–611|year=2005|pmid=16392875|doi=10.2165/00003495-200565180-00004}}&lt;/ref&gt; باڈی ماس انڈیکس چھ 35 کھوتہٕ زیادٕ یا اتھ برابر مردن منٛز گوٹھک خطرٕ ترٛیٚیہ گنا بڑاوان۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; لیڈک دائمی نمائش تہٕ لیڈک آلودٕ الکحل چھ گرڈن ہنٛدس فعلس پیٹھ لیڈک مضر اثرات کہ وجہ سۭتۍ گاؤٹ کہ خطرٕٕک عوامل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Loghman-Adham M|title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure|journal=Environ. Health Perspect.|volume=105|issue=9|pages=928–38|date=September 1997|pmid=9300927|pmc=1470371|doi=10.2307/3433873|jstor=3433873}}&lt;/ref&gt;

=== دوا ===

== پیتھو فزیولوجی ==
[[File:PMC5404803_pgpm-10-129Fig3.png|thumb|ہایپروریسیمیا تہٕ گاؤٹ منٛز اے بی سی جی 2 ہٕکۍ کردارک جٲیزٕ]]
[[فَیِل:Harnsäure_Ketoform.svg|thumb|یوریک ایسڈ کی خصوصیاتیوکرائن ایسڈ]]
گاؤٹ چھ پیورین میٹابولزم اکھ خرابی، تہٕ چھ امہ وقتہٕ گژھان ییلہٕ امیک حتمی میٹابولائٹ، یورک ایسڈ، مونوسوڈیم یوریٹ کس شکلہ منٛز کرسٹلائز گژھان چھ، تہٕ جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ ؤتکن منٛز چھ ذخائر (ٹوفی) بنان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خوردبین ٹوفی ہیکو پروٹین کہ اکہ رنگہٕ سۭتۍ بند کرتھ، یس خلیاتس سۭتۍ کرسٹلن ہنٛد تعاملس روکاوان چھ تہٕ امہٕ وجہ سۭتۍ چھ سوجن نش بچاوان۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu-Bryan|first=Ru|last2=Terkeltaub|first2=Robert|date=2006|title=Evil humors take their Toll as innate immunity makes gouty joints TREM-ble|journal=Arthritis &amp; Rheumatism|volume=54|issue=2|pages=383–386|doi=10.1002/art.21634|pmid=16447213}}&lt;/ref&gt; جوڑن معمولی جسمٲنی نقصان، طبی یا جراحی تناؤ، یا یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ کہ وجہ سۭتۍ چھ ننگی کرسٹل دیوار سۭتۍ بند ٹوفی سۭتۍ پھٹتھ۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; ییلہ تیم ٹوفی پھٹ چھان، تیم چھ میکروفیجز منز مقٲمی مدافعتی ثالثی سٕتۍ سوزش ہند رد عملس متحرک کران، یوس NLRP3 سوزش پروٹین کمپلیکس کہ ذریعہ شروع چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; این ایل آر پی 3 سوزش ہنٛد فعالیت چھ انزائم کیسپیس 1 بھرتی کران، یس پرو انٹرولکن 1β فعال انٹرولکن 2β منٛز چھ تبدیل کران، یس سوزش ہنٛد جھرن منٛز اہم پروٹینن منٛز اکھ چھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یورایٹ آکسیڈیز (uricase) کہ ارتقٲئی نقصان یم انسانن تہٕ اعلی [[نَر وانٛدَر|پرائمیٹس]] منز چھ یورک ایسڈ پھٹاوان ایم چھ یہٕ حالت عام بناومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

یورک ایسڈ کہ برستی ہند محرکات چھنہٕ اصل پٲٹھۍ سمجھنہٕ آمت۔ اگرچہ یہ معمول کس سطحس پیٹھ کرسٹلائز ہیکہ گژھتھ، مگر سطحس منز اضافہٕ سٕتۍ چھ ایمہ ہند امکان زیادٕہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17595458&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE|title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome]|language=Russian|journal=Georgian Med News|issue=146|pages=35–7|year=2007|pmid=17595458|trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}&lt;/ref&gt; گٹھیا کین شدید اقسامن منٛز اہم سمجھنہٕ ینہٕ والن باقی محرکاتن منٛز چھ ٹھنڈک درجہ حرارت، یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ، تیزابیت، آرٹیکلر ہائیڈریشن تہٕ ایکسٹرا سیلولر میٹرکس پروٹین شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12672211&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Moyer RA, John DS|title=Acute gout precipitated by total parenteral nutrition|journal=The Journal of Rheumatology|volume=30|issue=4|pages=849–50|year=2003|pmid=12672211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7783706&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Halabe A, Sperling O|title=Uric acid nephrolithiasis|journal=Mineral and Electrolyte Metabolism|volume=20|issue=6|pages=424–31|year=1994|pmid=7783706}}&lt;/ref&gt; کم درجہ حرارتس پیٹھ چھ بڑن واجین بارش جزوی طورس پیٹھ وضاحت کران ز کیٛاز چھ فٹن ہٕنٛدۍ جوڑ عام طورس پیٚٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; صدمہٕ، سرجری، کیموتھراپی تہٕ ڈایریٹکسس سۭتۍ عواملہٕ سۭتۍ ہکن یورک ایسڈس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ آستھ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; یوریٹ کم کرن وٲلۍ دواہ شروع یا بڑن ہؠکہ خاص طور زیادٕ خطرٕ وٲلس فبکسسٹاٹ سۭتۍ گاؤٹ کہ شدید حملک بٲعث بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gout|url=https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1|website=NICE|access-date=22 August 2019|archive-url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0|archive-date=22 August 2019}}&lt;/ref&gt; کیلشیم چینل بلاکس تہٕ لاسارٹن چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] کہ دیگر دواہاتن ہند مقابلس منز گاؤٹ کہ کم خطرس سٕتۍ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid22240117&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA|title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study|journal=BMJ|year=2012|volume=344|pages=d8190|pmid=22240117|doi=10.1136/bmj.d8190|pmc=3257215}}&lt;/ref&gt;

== تشخیص ==
{{Synovial fluid analysis}}ہایپروریسیمیا تہٕ عظیم اوٚنٛگہ ہندس بنیادس (یتھ پوڈگرا ونان چھ) کلاسک شدید گٹھیاہس منٛز مزید تحقیقات کرنہٕ بغٲر ہیٛکہٕ گٹھیا ہٕنٛز تشخیص تہٕ علاج کرنہٕ یتھ۔ اگر تشخیص شک چھ، تیلہٕ گژھہٕ Synovial fluid تجزیہٕ کرنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=A|last2=McLean|first2=RM|last3=Starkey|first3=M|last4=Forciea|first4=MA|last5=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first5=Physicians.|title=Diagnosis of Acute Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=52–57|pmid=27802479|doi=10.7326/m16-0569|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; سادہ [[ریڈیوگرٛافی|ایکس ری]] چھ عام طور پٲٹھۍ عام آسان تہٕ گوٹھٕچ ابتدٲئی تشخیصٕچ تصدیق خٲطرٕ چھنہٕ مفید۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; تم چھ دؠمار دار گٹھیا ہٕنٛز علامتہٕ ظٲہر کٔرتھ یتھ کٔنۍ ز أڑجہ ہنٛد کٹاؤ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot; /&gt;

=== سنوییئل فلوئڈ ===
گاؤٹٕچ اکھ قطعی تشخیص چھ سینووئل فلیوڈ یا ٹوفس منٛز مونوسوڈیم یورایٹ کرسٹل شناختس پیٹھ مبنی۔ آرتھروسنٹسیس کہ ذریعہٕ غأر تشخیص شدہ سوجن وٲل جوڑن سٔتۍ حأصل کردٕ تمام سینووئل سیالک نمونہٕ یمن کرسٹلن خاطرٕ گژھہٕ جانچنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; پولرائزڈ لائٹ مائکروسکوپی تحت، یمن منٛز چھ اکھ سوئی ہش مورفولوجی تہٕ مضبوط منفی بیورفرینجینس آسان۔ یہ ٹیسٹ چھ انجام دین مشکل تہٕ اتھ خٲطرٕ چھ تربیت یافتہٕ مبصرٕچ ضرورت۔&lt;ref name=&quot;pmid18299687&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med.|volume=98|issue=6|pages=759–67|year=2007|pmid=18299687}}&lt;/ref&gt; آبشاری پتہٕ گژھہٕ سیالک نسبتا جلدی جانچ کرنہٕ ین، کیازکہ درجہ حرارت تہٕ پی ایچ چھ گھلنشیلتا متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== خونک ٹیسٹ ===
خونک باقی ٹیسٹ چھ عام طور پٲٹھۍ کرنہٕ یوان سفید خونک خلین ہنٛز گنتی، الیکٹرولائٹس گرڈن ہنٛز کٲم تہٕ erythrocyte sedementation rate (ESR) ۔ تاہم، انفیکشن کہ غٲر موجودگی منز ہیکہ سفید خونٕک خلیہ تہٕ ESR دۄشوے گٹھیا کہ وجہ سٕتۍ بلند گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|title=Gout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Rheumatology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100725115050/http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|archive-date=2010-07-25|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Emergency Medicine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100311174806/http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|archive-date=2010-03-11|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt; سفید خونک خلیاتچ گنتی چھ 40، 000 × 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/l (40، 000/mm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) تام زیادٕ دستاویز کرنہٕ آمژ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

=== مختلف تشخیص ===
گوٹھٕچ ساروی کھوتہٕ اہم [[مُختَلِف تَشخیٖص|تفریقی تشخیص]] چھ سیپٹک گٹھیا۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہ گژھ تمن لوکن منٛز سمجھنہٕ ین یمن انفیکشنٕچ علامتہٕ چھ یا یمن منٛز علاج سۭتۍ چھنہٕ بہتری یوان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; تشخیص منٛز مدد کرنہٕ خٲطرٕ، ہکو اکھ سینووئل فلوئڈ گرام سٹین تہٕ کلچر انجام دتھ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی حالات یم یتھی ہیٛکن نظر آسہٕ یمن منٛز چھدم ریومیٹائڈ گٹھیا، سورائٹک گٹھیا تہٕ رد عمل گٹھیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گاؤٹی ٹوفی، خاص طور پانٹھ ییلہٕ جوڑس منٛز واقع آسہٕ نہٕ، تیلہٕ ہکو بیسال سیل کارسنوما یا باقی نیوپلاسم سۭتۍ غلطی کرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M|title=Medial canthal tophus|journal=Ophthal Plast Reconstr Surg|volume=24|issue=5|pages=403–4|year=2008|pmid=18806664|doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S|title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout|journal=Hand (N Y)|volume=4|issue=1|pages=78–80|date=March 2009|pmid=18780009|doi=10.1007/s11552-008-9120-4|pmc=2654956}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Fluorescent_uric_acid.JPG|link=File:Fluorescent_uric_acid.JPG|alt=numerous multi-colored needle-shaped crystals against a purple background|Microscope photograph of spiked rods of uric acid crystals found in a synovial fluid sample illuminated with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.
فَیِل:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|link=File:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|Gout on [[اؠکسرے|X-rays]] of a left foot in the metatarsal-phalangeal joint of the big toe. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.
فَیِل:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|link=File:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|Light microscopy of a tophus, showing needle-shaped crystals.
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|Uric acid crystals in polarized light, showing negative birefringence, with yellow color when aligned parallel to the axis of the red compensator, and blue when perpendicular.&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|title=Gout and Pseudogout Workup|first=Bruce M|last=Rothschild|website=Medscape|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008034412/https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|url-status=live}} Updated: Jun 30, 2020&lt;/ref&gt;
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|In contrast, CPPD (pseudogout) displays rhombus-shaped crystals with positive birefringence.
فَیِل:Gross_pathology_of_tophus.jpg|link=File:Gross_pathology_of_tophus.jpg|Appearance of a large tophus
&lt;/gallery&gt;

== بچاو ==
طرز زندگی منٛز تبدیلی تہٕ دواہٕ دۄشوے ہیٛکن یورک ایسڈٕچ سطح کم کٔرتھ۔ غذائی تہٕ طرز زندگی ہنٛد انتخاب یم موثر چھ تمن منٛز چھ جانورن ہنٛد اصل پیورین سۭتۍ بھرپور غذا یتھ کٔنۍ زن گوشت تہٕ سمندری غذا، الکحل، تہٕ فرکٹوز (خاص طور پٲنٹھ ہائی فرکٹوز کارن شربت) ہیند استعمال کم کرن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt; دودھک مصنوعات، وٹامن سی، کافی تہٕ چیری کھؠنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ گاؤٹ کہ حمل رکاونہٕ منٛز مدد ملتھ، یتھ کٔنۍ وزن کم گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2014rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bitik|first=B|last2=Öztürk|first2=MA|title=An old disease with new insights: Update on diagnosis and treatment of gout|journal=European Journal of Rheumatology|date=June 2014|volume=1|issue=2|pages=72–77|pmid=27708879|doi=10.5152/eurjrheumatol.2014.021|pmc=5042282}}&lt;/ref&gt; گاؤٹ ہیٚکہ آکسیجنٕچ کٔمی وٲلۍ سیلن منٛز پیورینز جٲری کرنہٕ کہ ذٔریع سلیپ اپنیا باپتھ ثانوی ٲستھ۔ ایپنیاک علاج ہیٛکہٕ حملن ہنٛد واقعہٕ کم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16171252&quot;&gt;{{Cite journal|pmc=2654686|year=2009|last=Abrams|first=B|title=Sleep Apnea as a Cause of Gout Flares|journal=The Medscape Journal of Medicine|volume=11|issue=1|pages=3|pmid=19295924}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===
2024 تام چھ ایلوپورینول عام طور پٲنٹھ تجویز کردہ روک تھامک علاج اگر دواہ چھ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=FitzGerald|first=John D.|last2=Dalbeth|first2=Nicola|last3=Mikuls|first3=Ted|last4=Brignardello‐Petersen|first4=Romina|last5=Guyatt|first5=Gordon|last6=Abeles|first6=Aryeh M.|last7=Gelber|first7=Allan C.|last8=Harrold|first8=Leslie R.|last9=Khanna|first9=Dinesh|last10=King|first10=Charles|last11=Levy|first11=Gerald|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|title=2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout|date=11 May 2020|volume=72|issue=6|pages=879–895|doi=10.1002/art.41247|pmid=32390306|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gouty pitfalls {{!}} This Changed My Practice (TCMP) by UBC CPD|url=https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|website=thischangedmypractice.com|access-date=25 January 2024|archive-date=25 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125023740/https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ چھ اکثر گوڑنکس تریی پیٹھ شیٚن رؠتن تام NSAID یا کولچیسین سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ یوان تہٕ یم ہیٚکہ اکی وقتہٕ شروع کرنہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ton|first=Joey|title=#262 Who let the Gout Out? Targeting Uric Acid Levels in Treating Gout|url=https://cfpclearn.ca/tfp262/|website=CFPCLearn|access-date=15 June 2023|date=19 May 2020|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328124959/https://cfpclearn.ca/tfp262/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; اگرچہ تٲریخی طور اوس نہٕ گاؤٹ کہ شدید حملس دوران ایلوپورینول شروع کرنچ سفارش کرنہٕ آمژٕ، مگر یہٕ عمل چھ قابل قبول نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rob2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Robinson|first=PC|last2=Stamp|first2=LK|title=The management of gout: Much has changed|journal=Australian Family Physician|date=May 2016|volume=45|issue=5|pages=299–302|pmid=27166465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; طویل مدتی تھراپی چھ عام طور پٲنٹھ محفوظ تہٕ اصل پٲنٹھ برداشت یوان کرنہٕ، تہٕ یہ چھ تمن لوکن منٛز استعمال یوان کرنہٕ یمن گرڈن ہیند مسلہٕ چھ یا یوریٹ سٹون چھ، حالانکہ افرادن ہنٛز اکھ لۄکٹ تعداد منٛز چھ ہائپرسینسیٹیویٹی آسان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ہایپرسنسیٹیویٹی چھےٚ عام طور صرف تمن منٛز آسان یم ایچ ایل اے-بی * 5801 پوزیٹیو چھ آسان، یۄس اکثر ایشیا یا افریقہٕ کیٚن لکن منٛز چھےٚ آسان۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt;

طویل مدتی دواہ چھنہٕ تتھ وقتس تام تجویز یوان کرنہٕ یوٚتام کٲنٛسہ نفرس گاؤٹٕکۍ زٕ حملہٕ آسہٕ، یوٚتام نہٕ تباہ کن جوڑن ہٕنٛز تبدیلی، ٹوفی، یا یوراٹے نیفروپیتھی موجود آسہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;German09&quot; /&gt; یہ چھنہٕ اتھ وقتس تام ز دوا چھ قۭمت مؤثر۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;

اگرچہ یہ تجویز چھ یوان کرنہٕ ز یوریٹ کم کرن وألن اقداماتن پزٕ اتھ وقتس تام بڑھاونہٕ یوٚتام سیرم یورک ایسڈچ سطح 300-360 μmol/l (′ID1] mg/dl′) کھوتہٕ کم آسہٕ، لوکن ایلوپورینولک معیاری ڈوزس پیٹھ تھونہٕ کہ بجائے چھ اتھ مشقچ تائید کرنہٕ خاطرٕ کم ثبوت موجود۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ruoff|first=G|last2=Edwards|first2=NL|title=Overview of Serum Uric Acid Treatment Targets in Gout: Why Less Than 6 mg/dL?|journal=Postgraduate Medicine|date=September 2016|volume=128|issue=7|pages=706–15|pmid=27558643|doi=10.1080/00325481.2016.1221732|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=Amir|last2=Harris|first2=Russell P.|last3=Forciea|first3=Mary Ann|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=1 November 2016|volume=166|issue=1|pages=58–68|doi=10.7326/M16-0570|pmid=27802508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;اگر یم دوا حملس وقتہٕ دائمی استعمالس منٛز چھ، تیلہٕ چھ تجویز یوان کرنہٕ ز تم گژھن جٲری تھونہٕ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہنٛز سطح چھ نہٕ 6.5 mg/dl کھوتہٕ کم ہکان کٔرتھ ییلہ زن کہ حمل چھ جٲری، چھ ریفریکٹری گاؤٹٕچ نشاندہی کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ali|first=S|last2=Lally, EV|title=Treatment failure gout|journal=Medicine and Health, Rhode Island|date=November 2009|volume=92|issue=11|pages=369–71|pmid=19999896}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

بیٚیہ ایٚپیسوڈن رکاونہٕ خٲطرٕ ہیٚکہ کنہ ساتہٕ واریاہ بیٚین دواہن پیٚٹھ تہ غور کرنہٕ یتھ، یمن منٛز پروبنیسیڈ فیبٗکسسٹیٹ، بینزبروومرون شٲمل چھ۔&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=22 October 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–2052|pmid=27112094|doi=10.1016/s0140-6736(16)00346-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kydd|first=Alison SR|last2=Seth|first2=Rakhi|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Edwards|first4=Christopher J|last5=Bombardier|first5=Claire|date=2014-11-14|title=Uricosuric medications for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD010457|doi=10.1002/14651858.cd010457.pub2|pmid=25392987|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; فبکسسٹیٹ چھ صرف تمن لوکن منٛز تجویز یوان کرنہٕ یم ایلوپورینول برداشت ہیٛکن نہٕ کرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|website=www.nice.org.uk|access-date=28 March 2017|date=17 December 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195736/https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt; ایلوپورینول کس مقابلس منٛز چھ فیبکسوسٹیٹس سۭتۍ زیادٕ موتک خدشات۔&lt;ref name=&quot;FDA2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Safety and Availability – FDA adds Boxed Warning for increased risk of death with gout medicine Uloric (febuxostat)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|website=FDA|access-date=26 February 2019|language=en|date=21 February 2019|archive-date=23 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423022609/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ ہیٚکہ ابتدائی علاجس دوران گاؤٹ کہ پھلنٕچ شرح تہ بڑٲوتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tayar|first=Jean H|last2=Lopez-Olivo|first2=Maria Angeles|last3=Suarez-Almazor|first3=Maria E|date=2012-11-14|title=Febuxostat for treating chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|pages=CD008653|doi=10.1002/14651858.cd008653.pub2|pmid=23152264|pmc=4058893|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; تاہم، چھ امکۍ عارضی ثبوت موجود ز فیبکسوسٹیٹ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ زیادٕ یوریٹچ سطح کم کرتھ ہکان۔&lt;ref name=&quot;Coch2014Feb&quot;&gt;{{Cite journal|last=Seth|first=Rakhi|last2=Kydd|first2=Alison SR|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Bombardier|first4=Claire|last5=Edwards|first5=Christopher J|date=2014-10-14|title=Allopurinol for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=10|pages=CD006077|doi=10.1002/14651858.cd006077.pub3|pmid=25314636|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

یہٕ چھ بسان ز پروبینسیڈ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ کم موثر تہٕ چھ اکھ سیکنڈ لائن ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; اگر یورک ایسڈک کم اخراج موجود چھ (24 گھنٹہٕ پیشاب یورک ایسڑ 800 ملی گرام کھوتہٕ کم چھ) تیلہٕ ہیکو پروبینسیڈک استعمال کرتھ۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elizabeth D Agabegi|last2=Agabegi, Steven S.|title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series)|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Hagerstwon, MD|year=2008|page=251|isbn=978-0-7817-7153-5|url=https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426192056/https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;تاہم، اگر کٲنٛسہ شخصس گرڈن منٛز پتھری ہٕنٛز ہسٹری آسہ، تیٚلہ چھنہٕ یہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot; /&gt; پیگلوٹیکیس چھ تمن 3% لوکن خٲطرٕ اکھ اختیار یم باقی ادویات سۭتۍ چھ عدم برداشت تھاوان۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|title=FDA approves new drug for gout|website=FDA|date=September 14, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917103100/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|archive-date=September 17, 2010}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ترٛیٚیم لٲنہ ہنٛد ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; پیگلوٹیسیس چھ پریتھ دۄیہ ہفتہٕ انٹراوینس انفیوژن کس طورس پیٹھ دنہٕ یوان، تہٕ چھ یورک ایسڈٕچ سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sundy JS, Baraf HS, Yood RA, Edwards NL, Gutierrez-Urena SR, Treadwell EL, Vázquez-Mellado J, White WB, Lipsky PE, Horowitz Z, Huang W, Maroli AN, Waltrip RW, Hamburger SA, Becker MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=Aug 17, 2011|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; پیگلوٹیکیس چھ ٹوفی کم کرنس منٛز مفید مگر اتھ منٛز چھ مضر اثراتچ شرح زیادٕ تہٕ واریہ لوکھ چھ اتھ خلاف مزاحمت کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sriranganathan|first=MK|last2=Vinik|first2=O|last3=Bombardier|first3=C|last4=Edwards|first4=CJ|title=Interventions for tophi in gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 20, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010069|pmid=25330136|doi=10.1002/14651858.CD010069.pub2}}&lt;/ref&gt; ممکنہ ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن منٛز سٹون، انیمیا تہٕ جوڑن ہنٛز دگ شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anderson|first=Amy|last2=Singh|first2=Jasvinder A|date=2010-03-17|title=Pegloticase for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=3|pages=CD008335|doi=10.1002/14651858.cd008335.pub2|pmid=20238366|pmc=6599816|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; 2016 منٛز آو یہٕ یورپی بازرس منٛز واپس ننہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Krystexxa|url=http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/human/medicines/002208/human_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|website=www.ema.europa.eu|access-date=28 March 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328200116/http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages%2Fmedicines%2Fhuman%2Fmedicines%2F002208%2Fhuman_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pres2017&quot;&gt;{{Cite journal|title=Pegloticase: withdrawal of its EU marketing authorisation is welcome|journal=Prescrire International|date=March 2017|volume=26|issue=180|page=71}}&lt;/ref&gt;

Lesinurad چھ گرڈن منٛز یورک ایسڈ کس جذبس روکتھ خونک یورک ایسڈن ہنٛز سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|publisher=Drugs.com|access-date=14 October 2018|date=1 January 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002816/https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ آو ریاستہائے متحدس منٛز ایلوپورینولس سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ خاطرٕ منظور کرنہٕ، یمن منٛز تم أس نہٕ پنن یورک ایسڈچ سطحک اہداف تام واتنس قٲبل۔&lt;ref name=&quot;zurampic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Trial Snapshot: Zurampic|url=https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|publisher=US Food and Drug Administration|access-date=14 October 2018|date=22 December 2015|archive-date=8 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208044044/https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن ہنٛد مسائل تہٕ گرڈن ہنٛگردٕ سٹون شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EMA2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.ema.europa.eu/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|publisher=European Medicines Agency|access-date=14 October 2018|date=18 February 2016|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094215/https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== عیلاج ==
علاجک ابتدٲئی مقصد چھ شدید حملٕچ علامتہٕ حل کرٕنۍ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Zhang W, Doherty M, Bardin T, etal|title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT)|journal=Ann. Rheum. Dis.|volume=65|issue=10|pages=1312–24|date=October 2006|pmid=16707532|pmc=1798308|doi=10.1136/ard.2006.055269}}&lt;/ref&gt; یژھ دواہٕ یم سیرم یورک ایسڈٕچ سطح کم چھ کران تمن سۭتۍ ہیکو بار بار حملن روکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot; /&gt; عارضی ثبوت چھ دگ کم کرنہٕ خٲطرٕ دۄہدش 20 پیٹھہٕ 30 منٹن تام شینہٕ لگاونٕچ حمایت کران۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=JH|last2=Sriranganathan|first2=MK|last3=Edwards|first3=CJ|last4=Buchbinder|first4=R|title=Lifestyle interventions for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=4 November 2013|volume=11|issue=11|pages=CD010519|pmid=24186771|doi=10.1002/14651858.CD010519.pub2}}&lt;/ref&gt; شدید علاجک متبادلن منٛز چھ نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش دوا (NSAIDs) کولچیسائن تہٕ سٹیرائڈز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ییلہ زن کہ سٹیرایڈز تہٕ NSAIDs چھ یکساں طورس پیٹھ کٲم کران، سٹیرایڈس ہیکن محفوظ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Billy|first=CA|last2=Lim|first2=RT|last3=Ruospo|first3=M|last4=Palmer|first4=SC|last5=Strippoli|first5=GFM|title=Corticosteroid or Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs for the Treatment of Acute Gout: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials|journal=The Journal of Rheumatology|volume=45|issue=1|pages=128–136|date=1 August 2017|doi=10.3899/jrheum.170137|pmid=28765243|url=http://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|access-date=7 June 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807040103/https://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بچاوٕ باپت انتخابن منز چھ ایلوپورینول فبکسسٹاٹ تہٕ پروبنیسیڈ شٲمل۔ یورک ایسڈٕچ سطح کم کرنہٕ سۭتۍ ہیٚکہ یہ بیمٲر ٹھیک گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; متعلقہ صحت کین مسٲئلن ہنٛد علاج تہ چھ اہم۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; طرز زندگی ہند مداخلت ہند ناقص مطالعہ چھ کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot; /&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا غذائی سپلیمنٹن چھ گوٹھک شکار لوکن پیٹھ اثر آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Andrés|first=M|last2=Sivera|first2=F|last3=Falzon|first3=L|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Dietary supplements for chronic gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 7, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010156|pmid=25287939|doi=10.1002/14651858.CD010156.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== این ایس اے آیی ڈی ===
این ایس اے آیی ڈی چھ گوٹھک عام گۄڈنیوک علاج۔ کنٛہہ تہٕ مخصوص ایجنٹ چھ نہٕ نمایاں طورس پیٹھ کم یا زیادٕہ موثر کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; بہتری ہیکہ ژۄن گھنٹن منز ۄچھتھ تہٕ علاج چھ ایکہ پیٹھہٕ دۄن ہفتن تام تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; یم چھنہٕ تمن لوکن خٲطرٕ تجویز کرنہٕ یوان یمن صحتک باقی مسائل چھ، یتھ کٔنۍ معدے خون خون بہنہٕ، گردٕ فیل گژھن، یا دلٕچ ناکٲمی۔&lt;ref name=&quot;JFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Winzenberg T, Buchbinder R|title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient|journal=J Fam Pract|volume=58|issue=7|pages=E1–4|year=2009|pmid=19607767}}&lt;/ref&gt; اگرچہ انڈوماتاسن چھ تٲریخی طور ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام پانٹھ استعمال گژھن وول NSAID، مگر اکھ متبادل، یتھکن ibuprofen، اعلی تاثیرچ عدم موجودگی منٛز امک بہتر ضمنی اثر پروفائل کہ وجہ سۭتۍ ہیکہٕ ترجیح دینہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B|title=Taking the stress out of managing gout|journal=Can Fam Physician|volume=55|issue=12|pages=1209–12|date=December 2009|pmid=20008601|pmc=2793228}}&lt;/ref&gt; یمن لوکن NSAIDs سۭتۍ گیسٹرک ضمنی اثراتک خطرٕ چھ، یمن خٲطرٕ چھ اکھ اضٲفی پروٹون پمپ انفیکٹر دنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cronstein|first=BN|last2=Terkeltaub|first2=R|title=The inflammatory process of gout and its treatment|journal=Arthritis Research &amp; Therapy|date=2006|volume=8 Suppl 1|pages=S3|pmid=16820042|doi=10.1186/ar1908|pmc=3226108}}&lt;/ref&gt; کیانٛہہ شواہد چھ موجود ز COX-2 انفیکٹرز ہیکن کم ضمنی اثراتس سٕتۍ شدید گاؤٹ اٹیک خٲطرٕہ کٲم کرتھ تہٕ غٲر منتخب NSAIDs تہٕ ہیکہ گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Landewé|first3=RB|title=Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for treatment of acute gout|journal=JAMA|date=9 June 2015|volume=313|issue=22|pages=2276–7|pmid=26057289|doi=10.1001/jama.2015.1881}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=16 September 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== کولچیسائن ===
کولچیسائن چھ تمن لوکن خٲطرٕ اکھ متبادل یم NSAIDs برداشت کرنس منٛز ناکام چھ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; زیادٕ مقدارس منٛز، ضمنی اثرات (بنیٲدی طور پٲنٹھ معدے کی تکلیف) چھ امک استعمال محدود کران۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Information for Healthcare Professionals: New Safety Information for Colchicine (marketed as Colcrys)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|publisher=[[Food and Drug Administration|U.S. Food and Drug Administration]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091018113639/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|archive-date=2009-10-18}}&lt;/ref&gt; کم ڈوزن پیٹھ، یم وونہٕ تہٕ موثر چھ، یہٕ چھ اصل پأٹھۍ برداشت یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Echteld|first=I|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Schlesinger|first3=N|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Aletaha|first5=D|title=Colchicine for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Aug 15, 2014|volume=8|issue=8|pages=CD006190|pmid=25123076|doi=10.1002/14651858.CD006190.pub2}}&lt;/ref&gt; یہ چھ عام طور پٲٹھۍ گوٹھ کہ حملہٕ خٲطرٕ کینژن دۄہن استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Colchicine: medicine used to treat gout|url=https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|website=nhs.uk|access-date=26 June 2022|language=en|date=14 November 2019|archive-date=23 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623033602/https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; کولچیسین ہیٚکہ باقٕیہ عام طور تجویز کرنہٕ آمتیٚن دواہن، یتھ کٔنۍ ایٹورواسٹیٹن تہٕ erythromycin، سۭتۍ باقین سۭتۍ رٲبطہٕ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot; /&gt;

=== سٹیرایڈ ===
گلوکوکورٹیکوڈس چھ NSAIDs ہییہٕ مؤثر لبنہٕ آمت تہٕ اگر NSAIDS خاطرٕ تضادات موجود چھ تیلہٕ ہکو استعمال کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid17276548&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH|title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=49|issue=5|pages=670–7|year=2007|pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014|pmc=7115288|url=http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|access-date=2019-09-08|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020143558/http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 16, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wechalekar|first=Mihir D|last2=Vinik|first2=Ophir|last3=Schlesinger|first3=Naomi|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-04-30|title=Intra-articular glucocorticoids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD009920|doi=10.1002/14651858.cd009920.pub2|pmid=23633379|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; یم چھ جوڑن منٛز انجیکشن لگاونہٕ سۭتۍ تہٕ بہتری ہنٛد بٲعث بنان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; تاہم، جوڑن ہنٛد انفیکشن گژھہٕ خارج کرنہٕ ین تکیاز سٹیرائڈز چھ یہٕ حالت خراب کران۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; کانٛہہ تہ قلیل مدتی منفی اثر آو نہٕ ؤننہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Janssens|first=Hein J|last2=Lucassen|first2=Peter LBJ|last3=Van de Laar|first3=Floris A|last4=Janssen|first4=Matthijs|last5=Van de Lisdonk|first5=Eloy H|date=2008-04-23|title=Systemic corticosteroids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD005521|doi=10.1002/14651858.cd005521.pub2|pmid=18425920|issn=1465-1858|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/70896/1/70896.pdf|access-date=2019-09-24|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094218/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/70896/70896.pdf;jsessionid=1FC701B94528B3F6C1BBA1E193546020?sequence=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== باقٕی ===
انٹرلیوکن-1 انفیکٹرز، یتھ کٔنۍ زن کینیکناماب، دگہ سۭتۍ راحت تہٕ جوڑن ہنٛز سوجن کم کرنہٕ خاطرٕ اعتدال پسند تاثیر ظٲہر کٔر، مگر اتھ منٛز چھ کمرٕچ دگ، سردرد تہٕ بلڈ پریشرس منٛز اضافہٕ ہوۍ منفی واقعاتن ہنٛد خطرٕ بھڑمت۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=25177840|year=2014|last=Sivera|first=F|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=9|pages=CD009993|last2=Wechalekar|first2=M. D|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; تاہم، تم ہیکن NSAIDS کہ معمول کہ ڈوزن کھوتہٕ کم کٲم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt; امہ طبقہٕ کہ دواہن ہنز زیادٕ قۭمت ہیکہ گوٹھ کہ علاج خٲطرٕہ تہند استعمالٕچ حوصلہ شکنی تہ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt;

== پیشین گوئی ==
علاجہٕ ورٲیہ چھ گٹھیاک شدید حملہٕ عام طور پانژن پیٹھہٕ ستن دۄہن منٛز حل گژھان۔ تاہم،&lt;unk&gt; 60%&lt;unk&gt; لوکن چھ اکہ ؤرۍ یس اندر دیم حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;گوٹھ وٲلۍ چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس۔]] میلیٹس، میٹابولک سنڈروم تہٕ گردٕ تہٕ دل کہ بیمارن ہند خطرٕ بڑان تہٕ اتھٲی پٲٹھۍ چھ موتک خطرٕ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kim SY, De Vera MA, Choi HK|title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol.|volume=26|issue=5 Suppl 51|pages=S115–9|year=2008|pmid=19026153}}&lt;/ref&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا یوریٹس کم کرن وٲل دواہ چھ قلبی بیماری ہنٛد خطرٕ متٲثر کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zhang|first=T|last2=Pope|first2=JE|title=Cardiovascular effects of urate-lowering therapies in patients with chronic gout: a systematic review and meta-analysis|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=1144–1153|date=30 March 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex065|pmid=28379501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; یہٕ ہیکہ جزوی طورس پیٹھ انسولین کہ مزاحمت تہٕ موٹاپتس سٕتۍ وابستگی کہ وجہ سٕتۍ ٲستۍ، مگر کیانٛہہ بڑن وٲل خطرٕ چھ آزاد نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot; /&gt;

علاجہٕ ورٲیہ، شدید گاؤٹٕچ اقساط ہیکہ دشویی گٹھیاہس منز تبدیل گژھتھ یتھ منز جوڑن ہنز سطح تباہ گژھن، جوڑن ہنز خرابین، تہٕ بے درد ٹوفی ہیکہ ٲستۍ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یم ٹوفی چھ تمن منٛز&lt;unk&gt; 30%&lt;unk&gt; آسان یمن ہنٛد علاج چھ نہٕ پانژن ورین خٲطرٕ یوان کرنہٕ، اکثر کان کس ہیلکس منٛز، اویلیکرانون عملس دوران، یا اچیلز ٹینڈنز پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;جارحانہ علاج سۭتۍ ہیکن تم پھلتھ۔ گرڈن ہند سٹون تہ چھ اکثر گاؤٹ پیچیدٕ بناوان، یم 10 پیٹھہٕ 40% لوکن درمیان چھ متٲثر کران تہٕ چھ پیشابک پی ایچ کم آسنہٕ کہ وجہ سٕتۍ گژھان یوس یورک ایسڈ کہ بارس فروغ دوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; گرڈن ہٕنٛزن دائمی خرابین ہٕنٛزٕ باقی شکلہٕ ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Case_30-top.jpg|link=File:Case_30-top.jpg|Gouty tophi presenting as nodules on the finger and helix of the ear
فَیِل:ChronicGout.jpg|link=File:ChronicGout.jpg|Tophus of the knee
فَیِل:Case_30-bottom.jpg|link=File:Case_30-bottom.jpg|Tophi on the toe and ankle
فَیِل:Tophigout.JPG|link=File:Tophigout.JPG|Gout complicated by ruptured tophi, the exudate of which tested positive for uric acid crystals
&lt;/gallery&gt;

== ایپیڈیمولوجی ==

== تَوٲریٖخ ==
[[فَیِل:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg|alt=A man wearing a long, curly wig and a full robe is sitting, looking out. His left arm rests on a small table, with his left hand holding a box. Behind him is a globe.|thumb|انٹونی وین لیوینہوکن کٔر 1679 منٛز یورک ایسڈ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pillinger|first=MH|last2=Rosenthal P|last3=Abeles AM|title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment|journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases|volume=65|issue=3|pages=215–221|year=2007|url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|pmid=17922673|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216114246/http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|archive-date=2008-12-16}}&lt;/ref&gt;]]
اصطلاح &quot;1&quot; گاؤٹ &quot;2&quot; اوس گۄڈنچہ لٹہ 1200 عیسوی آس پاس بوکنگ کس رینڈولفس استعمال کوٚرمت۔ یہٕ چھ لاطینی لفظ گٹا پیٹھہٕ ماخوذ، یمیوک مطلب چھ &quot;1&quot; بوند &quot;2&quot; (مائعک۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; آکسفورڈ انگلش ڈکشنری مطٲبق، یہٕ چھ مزاح تہٕ &quot;جوڑن اندر تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ خونٕ سۭتۍ بیمار موادک 'گرنک' تصور سۭتۍ ماخوذ۔&quot;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://www.oed.com/view/Entry/80290|title=gout, n.1|website=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989|access-date=18 September 2011|archive-date=8 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508070657/https://www.oed.com/start;jsessionid=F7E81FB8C2DA5A2C4521515FB61B4533?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F80290|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

گاؤٹ چھ قدیم زمانہٕ پیٚٹھٕ زاننہٕ یوان۔ تٲریخی طور، اتھ اوس &quot;بیمارن ہنٛد بادشاہ تہٕ بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر لوکن ہنٛز بیماری&quot; وننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|title=The Disease Of Kings - Forbes.com|website=Forbes|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901100910/https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|archive-date=2017-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot; /&gt; بؠمارٕچ گۄڑنچ دستاویز چھ مصرٕ پؠٹھٕ 2,600 قبل مسیح منٛز بجہ أنٛگوٚٹہ ہنٛد گٹھیا ہٕنٛز وضاحت منٛز۔ یونانی طبیب ہپپوکریٹس کوٚر 400 قبل مسیحس قریب پننہٕ ''افوریزم'' منٛز اتھ پیٹھ تبصرٕ، خواجہ سراہن تہٕ پری مینوپاسل زنانن منٛز امچ عدم موجودگی ہنٛد ذکر کران۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates|access-date=July 27, 2010|website=MIT|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707154253/http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|archive-date=July 7, 2010}}&lt;/ref&gt; آولس کارنیلیس سیلسسن (30 AD) کوٚر شرابس سۭتۍ تعلق بیان، پتہٕ زنانن منٛز گوڑنک آغاز تہٕ گرڈن سۭتۍ وابستہٕ مسائل:&lt;blockquote&gt;بیٚیہ اکہ لٹہ چھ موٹ پیشاب، یتھ تلچھٹ سفید چھ، یہ چھ ظٲہر کران ز دگ تہٕ بیمٲر چھ جوڑن یا وسرا کس علاقس منٛز رٹنہٕ یوان۔ اتھہ تہٕ زنٛگن منٛز چھ جوڑن ہنٛز دقتہٕ واریاہ زیادٕ تہٕ لگاتار آسان، یتھ کٔنہ زن پوڈگرا تہٕ چیراگرا کین معاملن منٛز گژھان چھ۔ یم چھ شاذ و نادر ہی کنہہ زنانہٕ، یا زنانہٕ سۭتۍ ہم آہنگی برونٹھ خواجہ سراہن یا لڑکن پیٹھ حملہٕ کران سوائے تمن لوکن ہنٛد یمن منٛز ماہواری دباونہٕ چھ آمت۔ کینژن لوکو چھ شراب، مینڈ تہٕ وینیری نش پرہیز کرتھ زندگی بھرچ حفاظت حٲصل کرمژ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html|title=On Medicine|last=A. Cornelius Celsus|at=Book IV|website=University of Chicago|access-date=2009-01-30|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630175139/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4%2A.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;1683 منٛز، تھامس سڈنی اکھ انگریز طبیب، کور صبحٕ جلدی امک واقعہٕ تہٕ بوڑٕ مردن خاطرٕ امک رجحان بیان۔&lt;blockquote&gt;گوٹھۍ ہنٛد مریض چھ عام طور پٲٹھۍ یا تہ بوڑٕ مرد یا مرد آسان یمو جوانس منٛز پنن پان یتھ کٔنۍ ژھنتھ چھ ز تم چھ قبل از وقت بوڑٕ ووتمت-یتھۍ خراب عادتن منٛز چھ نہٕ وقتہٕ برونٹھ تہٕ حد کھوتہٕ زیادٕ وینیری منٛز ملوث گژھن تہٕ یتھ کٔنۍ تھکن وٲل جذبات کھوتہٕ زیادٕ عام۔ شکار چھ بسترس پؠٹھ گژھان تہٕ صحت سان سوان۔ صبحٲچہ لگ بگ دۄیہ بجہ چھ سہ ٹانگس منٛز شدید دگہٕ سۭتۍ جگاوان۔ دگ چھ اکہ جایہ کھسنہٕ ہوۍ تہٕ توتہٕ چھ کینٛہہ حصن منٛز یہ محسوس گژھان ز یمن پؠٹھ چھ ٹھنڈک آب ترٛاومت۔ پتہٕ چھ ژھران تہٕ ژھران تہ لو٘کٗٹ بخار۔ رات چھ اذیتس، بے خوابی، متٲثر شدٕ حصہٕ موڑنس تہٕ حالتس منٛز مسلسل تبدیلی سۭتۍ گزارنہٕ یوان-جسمچ ٹاسنگ چھ تیوٗت مسلسل آسان ییتہٕ تشددک شکار جوڑن ہنٛز دگ تہٕ ییتہٕ فٹ چھ گژھان تیتی چھ بدتر گژھان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|title=Gout – The Affliction of Kings|website=h2g2|publisher=BBC|date=December 23, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911065930/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|archive-date=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ڈچ سائنسدان انتونی وان لیووینہوکن کٔر ساروی کھوتہٕ گوڈٕ 1679 منٛز یوریٹ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; 1848 منٛز، کوٚر انگریز معالج الفریڈ بیرنگ گاروڈن خونس منٛز اضٲفی یورک ایسڈٕچ شناخت گوٹھک وجہ کس طورس پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;pmid11600751&quot;&gt;{{Cite journal|last=Storey GD|title=Alfred Baring Garrod (1819–1907)|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=40|issue=10|pages=1189–90|date=October 2001|pmid=11600751|doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== باقےٕ جانور ==
گٹھیا چھ زیادٕ تر باقی جانورن منٛز نایاب آسان تکیاز تمن چھ یوریکیس پٲدٕ کرنچ صلاحیت آسان، یس یورک ایسڈ پھٹاوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Animals01&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Agudelo CA, Wise CM|title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=13|issue=3|pages=234–9|year=2001|pmid=11333355|doi=10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}&lt;/ref&gt; انسانن تہٕ باقی عظیم بندر منٛز چھنہٕ یہٕ صلاحیت آسان۔ لہذا، گٹھیا چھ عام۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animals01&quot; /&gt; یوریکیس وٲلۍ باقی جانورن منٛز چھ گاڑٕ، امفیبیئن تہٕ زیٛادٕ تر غٲر پرائمیٹ میمل شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Choi2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi|first=HK|last2=Mount|first2=DB|last3=Reginato|first3=AM|last4=American College of|first4=Physicians|last5=American Physiological|first5=Society|title=Pathogenesis of gout|journal=Annals of Internal Medicine|date=4 October 2005|volume=143|issue=7|pages=499–516|pmid=16204163|doi=10.7326/0003-4819-143-7-200510040-00009}}&lt;/ref&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز ٹائرنوسورس ریکسک نمونہٕ یتھ &quot;سو&quot; چھ وننہٕ یوان چھ گوٹھک شکار۔&lt;ref name=&quot;Rothschild&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rothschild|first=BM|last2=Tanke D|last3=Carpenter K|title=Tyrannosaurs suffered from gout|journal=Nature|volume=387|issue=6631|page=357|year=1997|doi=10.1038/387357a0|pmid=9163417|bibcode=1997Natur.387..357R}}&lt;/ref&gt;

== تَحقیٖق ==
گاؤٹ کہ علاج خٲطرٕہ چھ واریاہ نٲئ ادویات زیر مطالعہ، یمن منز اناکنرا کینیکناماب، تہٕ رالونیسیپٹ شٲمل چھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon|journal=Journal of Musculoskeletal Medicine|date=March 8, 2010|last=Abeles, A. M.|last2=Pillinger, M. H.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=May 20, 2010|access-date=April 23, 2010}}&lt;/ref&gt; کینیکنامابک نتیجہٕ ہکن سٹیرایڈک کم ڈوزٕ کھوتہٕ بہتر نتائج أستھ، مگر امیک خرچ چھ پانژ ساس گنا زیادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sivera|first=F|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 1, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD009993|pmid=25177840|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; اکھ ریکومبیننٹ یوریکیس انزائم (راسبریکیز) چھ دستیاب مگر [[رٲچھر|امیون۔]] استعمال چھ محدود، تکیاز یہٕ چھ مدافعتی ردعملس متحرک کران۔ کم اینٹیجینک ورژن چھ ترقی منٛز۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}

== بیٖروٗنی لنکہٕ ==
{{Medical resources|Curlie=Health/Conditions_and_Diseases/Musculoskeletal_Disorders/Arthritis/Gout/|DiseasesDB=29031|ICD10={{ICD10|M|10||m|05}}|ICD9={{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}|ICDO=|OMIM=138900|OMIM_mult={{OMIM2|300323}}|MedlinePlus=000422|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=221|eMedicine_mult={{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}} {{eMedicine2|radio|313}}|MeshID=D006073|RP=gout|WO=gout}}{{Commons category|Gout}}{{Offline|med}}

* {{cite EB1911|wstitle=Gout|volume=12|pages=289–291}}
* {{ویب حَوالہٕ|url=https://medlineplus.gov/gout.html|publisher=U.S. National Library of Medicine|website=MedlinePlus|title=Gout|access-date=2020-05-21|archive-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160705110839/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/gout.html|url-status=live}}
* [[wikidata:Q133087|ویکی ڈیٹا]]
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>stirmzumvd85x7f16bsmsjusee5bf58</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141942</id>
      <parentid>141941</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:13:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>(via JWB)</comment>
      <origin>141942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79861" sha1="mhygrzofqzbmb40uvszy1z67ks1nutj" xml:space="preserve">{{طِبی حالَتھ معلوٗمات ڈَبہٕ
| name          = گاوُٹ
| synonym       = Podagra
| image         = En.Wikipedia-VideoWiki-Gout.webm
| image_size    = 
| image_thumbtime = 94
| alt           = Video summary leading with a small fierce creature with sharp teeth biting into a swollen foot at the base of the big toe.
| caption       = Video summary ([[Video:Gout|script]]). Leading with ''The Gout'' ([[James Gillray]], 1799) depicts the pain of the artist's gout as a [[demon]] or [[dragon]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brookhiser|first=Richard|title=Gentleman Revolutionary: Gouverneur Morris, the Rake Who Wrote the Constitution|date=2008|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439104088|page=212|url=https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501163529/https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Haslam|first=Fiona|title=From Hogarth to Rowlandson : medicine in art in eighteenth-century Britain|date=1996|publisher=Liverpool University Press|location=Liverpool|isbn=9780853236405|page=143|url=https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|edition=1. publ.|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513151127/https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| pronounce     = {{IPAc-en|ɡ|aʊ|t}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gout {{!}} Definition of Gout by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/gout |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=20 October 2019 |language=en |archive-date=19 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019015640/https://www.lexico.com/en/definition/gout |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| specialty     = 
| symptoms      = [[Arthralgia|Joint pain]], [[joint effusion|swelling]], and [[erythema|redness]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;
| complications = 
| onset         = Older males,&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt; [[menopause|post-menopausal women]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = [[Uric acid]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| risks         = Diet high in meat or beer, being [[overweight]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Be2016/&gt;
| diagnosis     = 
| differential  = [[Septic arthritis|Joint infection]], [[rheumatoid arthritis]], [[pseudogout]], others&lt;ref name=&quot;Neogi2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Neogi |first1=T |title=Gout |journal=Annals of Internal Medicine |date=July 2016 |volume=165 |issue=1 |pages=ITC1-16 |doi=10.7326/AITC201607050 |pmid=27380294|type=Review}}&lt;/ref&gt;
| prevention    = Weight loss, [[vitamin C]], not drinking alcohol, [[allopurinol]]&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| treatment     = [[non-steroidal anti-inflammatory drug|NSAIDs]], [[glucocorticoid|steroids]], [[colchicine]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;&lt;ref name=Qa2017&gt;{{cite journal|last1=Qaseem|first1=A|last2=Harris|first2=RP|last3=Forciea|first3=MA|last4=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first4=Physicians.|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=58–68|pmid=27802508|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
| medication    = 
| prognosis     = 
| frequency     = 1–2% (developed world)&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| deaths        = 
}}

گاوُٹ چھ سوجن وول آرتھرائٹس ہٕنٛز اکھ شکل ییٚمیچ خصُ صیت چھِ ز یہِ چھ وزل، نرم، گرم تہٕ سوٚجمت جوڑن ہٕنٛدؠ بار بار حملہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=April 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–52|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=27112094|type=Review}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hui|first=M|last2=Carr|first2=A|last3=Cameron|first3=S|last4=Davenport|first4=G|last5=Doherty|first5=M|last6=Forrester|first6=H|last7=Jenkins|first7=W|last8=Jordan|first8=KM|last9=Mallen|first9=CD|last10=McDonald|first10=TM|last11=Nuki|first11=G|title=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=e1–e20|date=26 May 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=28549177|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ چھِ عام طور تیزی سان گژھان، 12 گھنٹن کھوتہٕ کم وقتس منٛز چھ زیٛادٕ کھوتہٕ زیٛادٕ شدتس تام واتان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Richette P, Bardin T|title=Gout|journal=Lancet|volume=375|issue=9711|pages=318–28|date=January 2010|pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7|url=}}&lt;/ref&gt; بجہ ٲنگٕر کِس بنیادس پیٹھ جوڑ چھُ تَقریٖبَن نصف معاملن منٛز مُتٲثِر گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|volume=122|issue=2|pages=157–61|date=March 2010|pmid=20203467|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|url=}}&lt;/ref&gt; امہ کہ نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ ٹوفی، بۄکہٕ وچہٕ مَنٛز کٔنؠ، یا  نۄقصان واتتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

یہ چھُ خونس منٛز یورک ایسڈک مسلسل بڑنک وجہ سٟتؠ۔&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یہٕ چھ خوراک، صحت کین باقی مسائلن تہٕ جینیٲتی عوامل کہ امتزاج سٟتؠ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt; اعلی سطحن پیٹھ چھ یورک ایسڈ کرسٹل گژھان تہٕ کرسٹل جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدؠ پٔکؠ [[ٹِشوٗ|ٹشو]] منٛز جمع گژھان، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز گاوٹ چھ حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہ چھ عام طور تمن لوکن منٛز گژھان یم باقٲعدگی سان گوشت یا سمندری غذا کھان چھ، بیئر چھ پیان، یا چھ زیادٕ وزنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Be2016&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27452679|year=2016|last=Beyl Jr|first=R. N.|title=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=11|pages=1153–1158|last2=Hughes|first2=L|last3=Morgan|first3=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}&lt;/ref&gt; تشخیصچ تصدیق ہکو جوڑٕ کس سیالس منٛز یا جوڑٕ نیبر ذخیرس منٛز کرسٹلچ موجودگی سٟتؠ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; حملس دوران ہیکہ خونس منز یورک ایسڈٕچ سطح نارمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش ادویات (NSAIDs) سٹیرائڈز، یا کولچیسائن سٟتؠ علاج چھ علامات بہتر بناوان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27802478|year=2017|last=Shekelle|first=P. G|title=Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline|journal=Annals of Internal Medicine|volume=166|issue=1|pages=37–51|last2=Newberry|first2=S. J|last3=Fitzgerald|first3=J. D|last4=Motala|first4=A|last5=O'Hanlon|first5=C. E|last6=Tariq|first6=A|last7=Okunogbe|first7=A|last8=Han|first8=D|last9=Shanman|first9=R|doi=10.7326/M16-0461|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ ییٚلہ شدید حملہٕ کم چھ گژھان، یورک ایسڈٕچ سطح ہیٚکہ طرز زندگی منٛز تبدیلین ہٕنٛد ذٔریع کم کرنہٕ یتھ تہٕ یمن منٛز اکثر حملہٕ چھ گژھان، یمن منٛز چھ ایلوپورینول یا پروبنیسیڈ طویل مدتی بچاو فراہم کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; [[وٹامن سی]] ننہٕ تہٕ کم چربی دار دودھک مصنوعاتن منٛز زیادٕ غذا کھؠن چھ بچاو ہکان کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Questions and Answers about Gout|url=http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Gout/|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=2 February 2016|date=June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115123309/http://www.niams.nih.gov/health_info/gout/|archive-date=15 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E|last2=Choi|first2=HK|title=Epidemiology of gout.|journal=Rheumatic Diseases Clinics of North America|date=May 2014|volume=40|issue=2|pages=155–75|doi=10.1016/j.rdc.2014.01.001|pmid=24703341|pmc=4119792}}&lt;/ref&gt;

گوٹھ چھ مغربی آبٲدی ہند تقریبا 1 پیٹھہٕ&lt;unk&gt; 2%&lt;unk&gt; تہنز زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;یہٕ چھ حالیہ دہائین منٛز زیادٕ عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہٕ چھ مانٛنہٕ یوان ز آبٲدی منٛز چھ خطرٕ بڑنک عوامل، یتھ کٔنؠ میٹابولک سنڈروم زیٹھ عمرچ توقع، تہٕ خوراکس منٛز تبدیلیہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; بوڑٕ مرد چھ زیادٕ عام طور پٲنٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گوٹھ اوس تٲریخی طور &quot;بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر انسانن ہنٛز بیماری&quot; کہ ناوٕ سٟتؠ زاننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|title=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|website=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia|access-date=2009-05-01|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ چھ کم از کم [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] ہند زمانہٕ پیٹھہٕ تسلیم کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

== نِشان تہٕ علامتہٕ ==
گاوٹ ہیٚکہ واریاہن طریقن سٟتؠ ظٲہر گژھتھ، حالانٛکہ ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام چھ شدید سوزش ہنٛدؠ گٹھیاہن ہنٛد بار بار حملہٕ (اکھ وۄزٕ، نرم، گرم، سوٚجمت جوڑٕ) ۔ بڑٕ انگٕر ہنٛدس بنیادس پیٹھ میٹاٹرسل-فیلینجیل جوڑ چھ اکثر متٲثر گژھان، یس نصف معاملاتک سبب چھ بنان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی جوڑٕ، یتھ کٔنؠ ز ایڑٕ، گوٹھ، کلؠ تہٕ انگٕلؠ تہ ہؠکن متٲثر گژھتھ۔ جوڑن ہنز دگ چھ عام طور پٲٹھؠ راتھس منٛز شروع گژھان تہٕ شروع گژھنہٕ پتہٕ 24 گھنٹن منٛز چھ ساروی کھوتہٕ زیادٕ آسان۔ یہ چھ بنیٲدی طور پٲٹھؠ جسم کہ درجہ حرارت کم آسنہٕ کہ وجہ سٟتؠ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; باقی علامتہٕ ہیکن کم گژھتھ جوڑن ہنٛز دگس سٟتؠ، بشمول تھکاوٹ۔ تہٕ بخار۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot;&gt;{{Cite journal|last=Eggebeen AT|title=Gout: an update|journal=Am Fam Physician|volume=76|issue=6|pages=801–8|year=2007|pmid=17910294}}&lt;/ref&gt;

یورک ایسڈٕچ طویل مدتی بڑن واجنہ سطح (ہایپرورسیمیا) ہیکہ دیگر علاماتن ہند نتیجہٕ بنتھ، یتھ منز ٹوفی کہ ناوٕ سٕتؠ زاننہٕ ینہٕ وٲلؠ یورک ایسڑ کرسٹلٕک سخت، بے درد ذخیرٕہ شٲمل چھ۔ بڑس پیمانس پیٹھ چھ ٹوپھ ہڈی ہنٛد کٹاو کہ وجہ سٟتؠ دائمی گٹھیاک سبب بنتھ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Terkeltaub R|title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nature Reviews Rheumatology|volume=6|issue=1|pages=30–8|date=January 2010|pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|url=}}&lt;/ref&gt; یورک ایسڈٕچ بڑن واجیٚنؠ سطح ہؠکہ گردٕ۔ منٛز کرسٹل پھلنک بٲعث تہ بنتھ، ییٚمہ کس نٔتیٖجس منٛز کنٛنہ ہٕنٛز تشکیل تہٕ امہ پتہٕ یوراٹے نیفروپیتھی ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;German09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U|title=Gout—current diagnosis and treatment|journal=Dtsch Arztebl Int|volume=106|issue=34–35|pages=549–55|date=August 2009|pmid=19795010|pmc=2754667|doi=10.3238/arztebl.2009.0549}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Gout2018.jpg|link=File:Gout2018.jpg
File:Gout_(Dermatology_Atlas_14).jpg
فَیِل:Gout2010.JPG|link=File:Gout2010.JPG|alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|Gout presenting as slight redness in the metatarsal–phalangeal joint of the big toe
فَیِل:Podagra.jpg|link=File:Podagra.jpg|Gout of the left MP joint of the big toe
فَیِل:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|link=File:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|Drawing of gout
File:Gout_(Dermatology_Atlas_10).jpg
&lt;/gallery&gt;

== وجہ ==
یورک ایسڈک کرسٹلائزیشن یس اکثر خونس منٛز نسبتا زیادٕ سطحس سٟتؠ وابستہٕ چھ، چھ گاوٹٕچ بنیأدی وجہ۔ یہ ہیٚکہ غذا، جینیٲتی پیشین گوئی، یا یوراٹے۔ ایسڈ کہ نمک، یوریٹک غٲر اخراج کہ وجہ سٟتؠ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گردٕ کہ ذریعہ چھ یورک ایسڈک غأر اخراج تقریبن 90% کیسن منٛز ہائپر یوریسیمیاچ بنیأدی وجہ، ییلہٕ زن کہ 10% کھوتہٕ کم کیسن منٛز چھ زیادٕ پیداوارچ وجہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; ہایپروریسیمیاہس منز مبتلا تقریبا&lt;unk&gt; 10%&lt;unk&gt; افراد چھ پننہٕ زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پیٹھ گوٹھٕچ نشوونما آسان۔&lt;ref name=&quot;pmid18327257&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vitart V, Rudan I, Hayward C, etal|title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|journal=Nat. Genet.|volume=40|issue=4|pages=437–42|date=April 2008|pmid=18327257|doi=10.1038/ng.106|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;تاہم خطرٕ چھ ہایپر یوریسیمیا کس ڈگری مطٲبق مختٔلف آسان۔ ییلہٕ سطح 415 تہٕ 530 μmol/l (7 تہٕ 8.9 mg/dl) کہ درمیان چھ آسان تہٕ خطرٕ چھ پریتھ وأری 0.5% آسان، ییلہٕ زن 535 μmol-l (9 mg-dL) کھوتہٕ زیادٕ سطحس پیٹھ چھ آسان تمن منٛز چھ خطرٕ 4.5%۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

=== طرز زندگی ===
غذائی وجوہات چھ تقریبا 12% گاوٹٕچ وجہ بنان، تہٕ اتھ منٛز چھ شراب، فرکٹوز میٹھا مشروبات، گوشت تہٕ سمندری غذا کس کھپتس سٟتؠ اکھ مضبوط تعلق شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chen LX, Schumacher HR|title=Gout: an evidence-based review|journal=J Clin Rheumatol|volume=14|issue=5 Suppl|pages=S55–62|date=October 2008|pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921|url=}}&lt;/ref&gt; پیورینز منٛز ساروی کھوتہٕ زیادٕ امیر خوراکن منٛز یم زیادٕ مقدارس منٛز یورک ایسڈ چھ دیوان تمن منٛز چھ خشک اینکویز جھینگا، اعضاءک گوشت، خشک مشروم۔ سمندری گھاس تہٕ بیئرک خمیر شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kaneko|first=Kiyoko|last2=Aoyagi|first2=Yasuo|last3=Fukuuchi|first3=Tomoko|last4=Inazawa|first4=Katsunori|last5=Yamaoka|first5=Noriko|title=Total Purine and Purine Base Content of Common Foodstuffs for Facilitating Nutritional Therapy for Gout and Hyperuricemia|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|date=2014|volume=37|issue=5|pages=709–721|doi=10.1248/bpb.b13-00967|pmid=24553148|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; مرغی تہٕ آلو تہ چھ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Major|first=Tanya J|last2=Topless|first2=Ruth K|last3=Dalbeth|first3=Nicola|last4=Merriman|first4=Tony R|title=Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts|journal=BMJ|volume=363|date=10 October 2018|pages=k3951|doi=10.1136/bmj.k3951|pmid=30305269|pmc=6174725}}&lt;/ref&gt; باقی محرکاتن منٛز چھ جسمانی صدمہٕ تہٕ سرجری شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

2000 کہ دہائی کہ اوائلس منز کوٚر مطالعہٕ سٕتؠ پتہ ز دیگر غذائی عوامل چھ نہٕ متعلقہ کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine|date=July 2008|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329|doi=10.3949/ccjm.75.Suppl_5.S9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Choi2004&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G|title=Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men|journal=[[The New England Journal of Medicine|N. Engl. J. Med.]]|volume=350|issue=11|pages=1093–103|date=March 2004|pmid=15014182|doi=10.1056/NEJMoa035700|url-status=live}}&lt;/ref&gt; خاص طور پٲٹھؠ، اعتدال پسند پیورین سٟتؠ بھرپور سبزی (مثلا، بین، مٹر، دال، تہٕ دالہٕ۔) سٟتؠ خوراکک تعلق چھنہٕ گاوٹ سٟتؠ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=JA|last2=Reddy|first2=SG|last3=Kundukulam|first3=J|title=Risk factors for gout and prevention: a systematic review of the literature|journal=[[Current Opinion (Lippincott Williams &amp; Wilkins)|Current Opinion in Rheumatology]]|date=March 2011|volume=23|issue=2|pages=192–202|pmid=21285714|doi=10.1097/BOR.0b013e3283438e13|pmc=4104583}}&lt;/ref&gt; نہ چھ کل غذائی پروٹین &lt;ref name=&quot;Choi2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt; الکحلک کھپت چھ بڑن وأل خطرس سٟتؠ مضبوطی سان منسلک، شراب سٟتؠ چھ بیئر یا اسپرٹ کھوتہٕ کنہہ کم خطرٕ پیش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E.|last2=Mallen|first2=C. D.|last3=Doherty|first3=M.|title=Gout|journal=BMJ|date=1 October 2013|volume=347|issue=oct01 3|pages=f5648|doi=10.1136/bmj.f5648|pmid=24473446}}&lt;/ref&gt; گلائکوماکروپیپٹائڈ (جی ایم پی تہٕ جی 600 دودھچ چربی ہنٛد نچوڑ سٟتؠ بھرپور سکم دودھک پاوڈر کھؠنہٕ سٟتؠ ہیٚکہ دگ کم گژھتھ مگر امہ کس نٔتیٖجس منٛز ہیٚکہ اسہ تہٕ متلی ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=John HY|last2=Sriranganathan|first2=Melonie K|last3=Edwards|first3=Christopher J|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-05-31|title=Lifestyle interventions for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=5|pages=CD010039|doi=10.1002/14651858.cd010039.pub2|pmid=23728699|pmc=6759140|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

جسمٲنی تندرستی، صحت مند وزن، کم چربی وٲلؠ دودھٕچ مصنوعات، تہٕ کم حدس تام، کافی تہٕ وٹامن سی ننہٕ سٟتؠ چھ گوٹھک خطرٕ کم گژھان نظر یوان۔ تاہم، وٹامن C سپلیمنٹس ننہٕ سٟتؠ چھنہٕ یمن لوکن منٛز نمایاں اثر آسان یمو گۄڈٕ پیٹھؠ گوٹھک مرض چھ قٲئم کوٚرمت۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hak AE, Choi HK|title=Lifestyle and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=20|issue=2|pages=179–86|date=March 2008|pmid=18349748|doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men|journal=[[The American Journal of Clinical Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]|volume=87|issue=5|pages=1480–7|date=May 2008|pmid=18469274|pmc=4090353|doi=10.1093/ajcn/87.5.1480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Life2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi HK|title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=22|issue=2|pages=165–72|date=March 2010|pmid=20035225|doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Kyu Yong|last2=Kim|first2=Hyun Jung|last3=Ahn|first3=Hyeong Sik|last4=Kim|first4=Sun Hee|last5=Park|first5=Eun Ji|last6=Yim|first6=Shin-Young|last7=Jun|first7=Jae-Bum|title=Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|date=April 2016|volume=45|issue=5|pages=580–586|doi=10.1016/j.semarthrit.2016.01.003|pmid=26905267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; مونگ پھلی، برۄن بریڈ، تہٕ پھل تہ چھ حفاضتی نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot; /&gt; یہٕ چھ جزوی طور پٲنٹھ انسولین مزاحمت کم کرنس منٛز یمن ہیند اثرچ وجہ سٔتؠ سمجھنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Life2010&quot; /&gt;

=== جینیٲتی خصوصیات ===
گاوٹ چھ جزوی طور جینیٲتی، یس یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تقریبا 60% تغیرات۔ منٛز حصہ چھ نوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; SLC2A9، SLC22A12، تہٕ ABCG2 جین چھ عام طورس پیٹھ گاوٹ سٟتؠ وابستہٕ لبنہٕ آمت تہٕ یمن منٛز چھ تغیرات تقریبا دۄگنہٕ خطرٕ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Merriman|first=TR|last2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout|journal=Joint, Bone, Spine : Revue du Rhumatisme|year=2011|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK|title=The genetics of hyperuricaemia and gout|journal=Nature Reviews Rheumatology|year=2012|pmid=22945592|doi=10.1038/nrrheum.2012.144|volume=8|issue=10|pages=610–21|pmc=3645862}}&lt;/ref&gt; SLC2A9 تہٕ SLC22A12 منٛز چھ فنکشنک نقصان اتپریورتن یوریٹ جذب تہٕ بلا مقابلہ یوریٹ سراو کم کرتھ خونک یورک ایسڈچ سطح کم کرنک سبب بنان۔&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot; /&gt; نایاب جینیٲتی عوارض فیملی جووینائل ہائپروریسیمک نیفروپیتھی، میڈولر سسٹک گرڈن ہٕنٛز بیماری، فاسفوریبوسیلپیروفاسفیٹ سنتھٹیز سپر ایکٹیویٹی تہٕ ہائپوکسنتھائن-گوانائن فاسفوری بوسیل ٹرانسفرسٕچ کمی یتھ کٔنؠ لیسچ-نیہان سنڈرومس منٛز وچھنہٕ چھ یوان، چھ گاوٹ سٟتؠ پیچیدٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== طبی حالات ===
گاوٹ چھ اکثر باقی طبی مسلن سٟتؠ گژھان۔ میٹابولک سنڈروم چھ پیٹ کہ موٹاپک، [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] انسولین مزاحمت تہٕ غیر معمولی لپڈچ سطحک امتزاج، تقریبا 75% کیسن منٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گٹھیا سٟتؠ عام طور پانٹھ پیچیدٕ گژھن وٲل باقی حالاتن منٛز چھ لیڈک زہر۔ گرڈن ہنٛز ناکامی، ہیمولیٹک انیمیا سوراسس ٹھوس اعضاء ٹرانسپلانٹ تہٕ مائلوپرولیفریٹو عوارض ییتھ کیٛن زن پولیسیتھیمیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16392875&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P|title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem|journal=Drugs|volume=65|issue=18|pages=2593–611|year=2005|pmid=16392875|doi=10.2165/00003495-200565180-00004}}&lt;/ref&gt; باڈی ماس انڈیکس چھ 35 کھوتہٕ زیادٕ یا اتھ برابر مردن منٛز گوٹھک خطرٕ ترٛیٚیہ گنا بڑاوان۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; لیڈک دائمی نمائش تہٕ لیڈک آلودٕ الکحل چھ گرڈن ہنٛدس فعلس پیٹھ لیڈک مضر اثرات کہ وجہ سٟتؠ گاوٹ کہ خطرٕٕک عوامل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Loghman-Adham M|title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure|journal=Environ. Health Perspect.|volume=105|issue=9|pages=928–38|date=September 1997|pmid=9300927|pmc=1470371|doi=10.2307/3433873|jstor=3433873}}&lt;/ref&gt;

=== دوا ===

== پیتھو فزیولوجی ==
[[File:PMC5404803_pgpm-10-129Fig3.png|thumb|ہایپروریسیمیا تہٕ گاوٹ منٛز اے بی سی جی 2 ہٕکؠ کردارک جٲیزٕ]]
[[فَیِل:Harnsäure_Ketoform.svg|thumb|یوریک ایسڈ کی خصوصیاتیوکرائن ایسڈ]]
گاوٹ چھ پیورین میٹابولزم اکھ خرابی، تہٕ چھ امہ وقتہٕ گژھان ییلہٕ امیک حتمی میٹابولائٹ، یورک ایسڈ، مونوسوڈیم یوریٹ کس شکلہ منٛز کرسٹلائز گژھان چھ، تہٕ جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدؠ پٔکؠ وتکن منٛز چھ ذخائر (ٹوفی) بنان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خوردبین ٹوفی ہیکو پروٹین کہ اکہ رنگہٕ سٟتؠ بند کرتھ، یس خلیاتس سٟتؠ کرسٹلن ہنٛد تعاملس روکاوان چھ تہٕ امہٕ وجہ سٟتؠ چھ سوجن نش بچاوان۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu-Bryan|first=Ru|last2=Terkeltaub|first2=Robert|date=2006|title=Evil humors take their Toll as innate immunity makes gouty joints TREM-ble|journal=Arthritis &amp; Rheumatism|volume=54|issue=2|pages=383–386|doi=10.1002/art.21634|pmid=16447213}}&lt;/ref&gt; جوڑن معمولی جسمٲنی نقصان، طبی یا جراحی تناو، یا یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ کہ وجہ سٟتؠ چھ ننگی کرسٹل دیوار سٟتؠ بند ٹوفی سٟتؠ پھٹتھ۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; ییلہ تیم ٹوفی پھٹ چھان، تیم چھ میکروفیجز منز مقٲمی مدافعتی ثالثی سٕتؠ سوزش ہند رد عملس متحرک کران، یوس NLRP3 سوزش پروٹین کمپلیکس کہ ذریعہ شروع چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; این ایل آر پی 3 سوزش ہنٛد فعالیت چھ انزائم کیسپیس 1 بھرتی کران، یس پرو انٹرولکن 1β فعال انٹرولکن 2β منٛز چھ تبدیل کران، یس سوزش ہنٛد جھرن منٛز اہم پروٹینن منٛز اکھ چھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یورایٹ آکسیڈیز (uricase) کہ ارتقٲئی نقصان یم انسانن تہٕ اعلی [[نَر وانٛدَر|پرائمیٹس]] منز چھ یورک ایسڈ پھٹاوان ایم چھ یہٕ حالت عام بناومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

یورک ایسڈ کہ برستی ہند محرکات چھنہٕ اصل پٲٹھؠ سمجھنہٕ آمت۔ اگرچہ یہ معمول کس سطحس پیٹھ کرسٹلائز ہیکہ گژھتھ، مگر سطحس منز اضافہٕ سٕتؠ چھ ایمہ ہند امکان زیادٕہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17595458&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE|title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome]|language=Russian|journal=Georgian Med News|issue=146|pages=35–7|year=2007|pmid=17595458|trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}&lt;/ref&gt; گٹھیا کین شدید اقسامن منٛز اہم سمجھنہٕ ینہٕ والن باقی محرکاتن منٛز چھ ٹھنڈک درجہ حرارت، یورک ایسڈ کس سطحس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ، تیزابیت، آرٹیکلر ہائیڈریشن تہٕ ایکسٹرا سیلولر میٹرکس پروٹین شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12672211&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Moyer RA, John DS|title=Acute gout precipitated by total parenteral nutrition|journal=The Journal of Rheumatology|volume=30|issue=4|pages=849–50|year=2003|pmid=12672211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7783706&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Halabe A, Sperling O|title=Uric acid nephrolithiasis|journal=Mineral and Electrolyte Metabolism|volume=20|issue=6|pages=424–31|year=1994|pmid=7783706}}&lt;/ref&gt; کم درجہ حرارتس پیٹھ چھ بڑن واجین بارش جزوی طورس پیٹھ وضاحت کران ز کیٛاز چھ فٹن ہٕنٛدؠ جوڑ عام طورس پیٚٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; صدمہٕ، سرجری، کیموتھراپی تہٕ ڈایریٹکسس سٟتؠ عواملہٕ سٟتؠ ہکن یورک ایسڈس منٛز تیزی سان تبدیلیہٕ آستھ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; یوریٹ کم کرن وٲلؠ دواہ شروع یا بڑن ہؠکہ خاص طور زیادٕ خطرٕ وٲلس فبکسسٹاٹ سٟتؠ گاوٹ کہ شدید حملک بٲعث بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gout|url=https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1|website=NICE|access-date=22 August 2019|archive-url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0|archive-date=22 August 2019}}&lt;/ref&gt; کیلشیم چینل بلاکس تہٕ لاسارٹن چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] کہ دیگر دواہاتن ہند مقابلس منز گاوٹ کہ کم خطرس سٕتؠ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid22240117&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA|title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study|journal=BMJ|year=2012|volume=344|pages=d8190|pmid=22240117|doi=10.1136/bmj.d8190|pmc=3257215}}&lt;/ref&gt;

== تشخیص ==
{{Synovial fluid analysis}}ہایپروریسیمیا تہٕ عظیم اوٚنٛگہ ہندس بنیادس (یتھ پوڈگرا ونان چھ) کلاسک شدید گٹھیاہس منٛز مزید تحقیقات کرنہٕ بغٲر ہیٛکہٕ گٹھیا ہٕنٛز تشخیص تہٕ علاج کرنہٕ یتھ۔ اگر تشخیص شک چھ، تیلہٕ گژھہٕ Synovial fluid تجزیہٕ کرنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=A|last2=McLean|first2=RM|last3=Starkey|first3=M|last4=Forciea|first4=MA|last5=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first5=Physicians.|title=Diagnosis of Acute Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=52–57|pmid=27802479|doi=10.7326/m16-0569|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; سادہ [[ریڈیوگرٛافی|ایکس ری]] چھ عام طور پٲٹھؠ عام آسان تہٕ گوٹھٕچ ابتدٲئی تشخیصٕچ تصدیق خٲطرٕ چھنہٕ مفید۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; تم چھ دؠمار دار گٹھیا ہٕنٛز علامتہٕ ظٲہر کٔرتھ یتھ کٔنؠ ز أڑجہ ہنٛد کٹاو۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot; /&gt;

=== سنوییئل فلوئڈ ===
گاوٹٕچ اکھ قطعی تشخیص چھ سینووئل فلیوڈ یا ٹوفس منٛز مونوسوڈیم یورایٹ کرسٹل شناختس پیٹھ مبنی۔ آرتھروسنٹسیس کہ ذریعہٕ غأر تشخیص شدہ سوجن وٲل جوڑن سٔتؠ حأصل کردٕ تمام سینووئل سیالک نمونہٕ یمن کرسٹلن خاطرٕ گژھہٕ جانچنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; پولرائزڈ لائٹ مائکروسکوپی تحت، یمن منٛز چھ اکھ سوئی ہش مورفولوجی تہٕ مضبوط منفی بیورفرینجینس آسان۔ یہ ٹیسٹ چھ انجام دین مشکل تہٕ اتھ خٲطرٕ چھ تربیت یافتہٕ مبصرٕچ ضرورت۔&lt;ref name=&quot;pmid18299687&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med.|volume=98|issue=6|pages=759–67|year=2007|pmid=18299687}}&lt;/ref&gt; آبشاری پتہٕ گژھہٕ سیالک نسبتا جلدی جانچ کرنہٕ ین، کیازکہ درجہ حرارت تہٕ پی ایچ چھ گھلنشیلتا متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== خونک ٹیسٹ ===
خونک باقی ٹیسٹ چھ عام طور پٲٹھؠ کرنہٕ یوان سفید خونک خلین ہنٛز گنتی، الیکٹرولائٹس گرڈن ہنٛز کٲم تہٕ erythrocyte sedementation rate (ESR) ۔ تاہم، انفیکشن کہ غٲر موجودگی منز ہیکہ سفید خونٕک خلیہ تہٕ ESR دۄشوے گٹھیا کہ وجہ سٕتؠ بلند گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|title=Gout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Rheumatology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100725115050/http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|archive-date=2010-07-25|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Emergency Medicine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100311174806/http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|archive-date=2010-03-11|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt; سفید خونک خلیاتچ گنتی چھ 40، 000 × 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/l (40، 000/mm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) تام زیادٕ دستاویز کرنہٕ آمژ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

=== مختلف تشخیص ===
گوٹھٕچ ساروی کھوتہٕ اہم [[مُختَلِف تَشخیٖص|تفریقی تشخیص]] چھ سیپٹک گٹھیا۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہ گژھ تمن لوکن منٛز سمجھنہٕ ین یمن انفیکشنٕچ علامتہٕ چھ یا یمن منٛز علاج سٟتؠ چھنہٕ بہتری یوان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; تشخیص منٛز مدد کرنہٕ خٲطرٕ، ہکو اکھ سینووئل فلوئڈ گرام سٹین تہٕ کلچر انجام دتھ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی حالات یم یتھی ہیٛکن نظر آسہٕ یمن منٛز چھدم ریومیٹائڈ گٹھیا، سورائٹک گٹھیا تہٕ رد عمل گٹھیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گاوٹی ٹوفی، خاص طور پانٹھ ییلہٕ جوڑس منٛز واقع آسہٕ نہٕ، تیلہٕ ہکو بیسال سیل کارسنوما یا باقی نیوپلاسم سٟتؠ غلطی کرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M|title=Medial canthal tophus|journal=Ophthal Plast Reconstr Surg|volume=24|issue=5|pages=403–4|year=2008|pmid=18806664|doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S|title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout|journal=Hand (N Y)|volume=4|issue=1|pages=78–80|date=March 2009|pmid=18780009|doi=10.1007/s11552-008-9120-4|pmc=2654956}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Fluorescent_uric_acid.JPG|link=File:Fluorescent_uric_acid.JPG|alt=numerous multi-colored needle-shaped crystals against a purple background|Microscope photograph of spiked rods of uric acid crystals found in a synovial fluid sample illuminated with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.
فَیِل:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|link=File:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|Gout on [[اؠکسرے|X-rays]] of a left foot in the metatarsal-phalangeal joint of the big toe. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.
فَیِل:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|link=File:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|Light microscopy of a tophus, showing needle-shaped crystals.
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|Uric acid crystals in polarized light, showing negative birefringence, with yellow color when aligned parallel to the axis of the red compensator, and blue when perpendicular.&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|title=Gout and Pseudogout Workup|first=Bruce M|last=Rothschild|website=Medscape|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008034412/https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|url-status=live}} Updated: Jun 30, 2020&lt;/ref&gt;
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|In contrast, CPPD (pseudogout) displays rhombus-shaped crystals with positive birefringence.
فَیِل:Gross_pathology_of_tophus.jpg|link=File:Gross_pathology_of_tophus.jpg|Appearance of a large tophus
&lt;/gallery&gt;

== بچاو ==
طرز زندگی منٛز تبدیلی تہٕ دواہٕ دۄشوے ہیٛکن یورک ایسڈٕچ سطح کم کٔرتھ۔ غذائی تہٕ طرز زندگی ہنٛد انتخاب یم موثر چھ تمن منٛز چھ جانورن ہنٛد اصل پیورین سٟتؠ بھرپور غذا یتھ کٔنؠ زن گوشت تہٕ سمندری غذا، الکحل، تہٕ فرکٹوز (خاص طور پٲنٹھ ہائی فرکٹوز کارن شربت) ہیند استعمال کم کرن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt; دودھک مصنوعات، وٹامن سی، کافی تہٕ چیری کھؠنہٕ سٟتؠ ہیٚکہ گاوٹ کہ حمل رکاونہٕ منٛز مدد ملتھ، یتھ کٔنؠ وزن کم گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2014rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bitik|first=B|last2=Öztürk|first2=MA|title=An old disease with new insights: Update on diagnosis and treatment of gout|journal=European Journal of Rheumatology|date=June 2014|volume=1|issue=2|pages=72–77|pmid=27708879|doi=10.5152/eurjrheumatol.2014.021|pmc=5042282}}&lt;/ref&gt; گاوٹ ہیٚکہ آکسیجنٕچ کٔمی وٲلؠ سیلن منٛز پیورینز جٲری کرنہٕ کہ ذٔریع سلیپ اپنیا باپتھ ثانوی ٲستھ۔ ایپنیاک علاج ہیٛکہٕ حملن ہنٛد واقعہٕ کم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16171252&quot;&gt;{{Cite journal|pmc=2654686|year=2009|last=Abrams|first=B|title=Sleep Apnea as a Cause of Gout Flares|journal=The Medscape Journal of Medicine|volume=11|issue=1|pages=3|pmid=19295924}}&lt;/ref&gt;

=== دوا۔ ===
2024 تام چھ ایلوپورینول عام طور پٲنٹھ تجویز کردہ روک تھامک علاج اگر دواہ چھ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=FitzGerald|first=John D.|last2=Dalbeth|first2=Nicola|last3=Mikuls|first3=Ted|last4=Brignardello‐Petersen|first4=Romina|last5=Guyatt|first5=Gordon|last6=Abeles|first6=Aryeh M.|last7=Gelber|first7=Allan C.|last8=Harrold|first8=Leslie R.|last9=Khanna|first9=Dinesh|last10=King|first10=Charles|last11=Levy|first11=Gerald|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|title=2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout|date=11 May 2020|volume=72|issue=6|pages=879–895|doi=10.1002/art.41247|pmid=32390306|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gouty pitfalls {{!}} This Changed My Practice (TCMP) by UBC CPD|url=https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|website=thischangedmypractice.com|access-date=25 January 2024|archive-date=25 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125023740/https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ چھ اکثر گوڑنکس تریی پیٹھ شیٚن رؠتن تام NSAID یا کولچیسین سۭتۍ ملتھ استعمال کرنہٕ یوان تہٕ یم ہیٚکہ اکی وقتہٕ شروع کرنہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ton|first=Joey|title=#262 Who let the Gout Out? Targeting Uric Acid Levels in Treating Gout|url=https://cfpclearn.ca/tfp262/|website=CFPCLearn|access-date=15 June 2023|date=19 May 2020|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328124959/https://cfpclearn.ca/tfp262/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; اگرچہ تٲریخی طور اوس نہٕ گاؤٹ کہ شدید حملس دوران ایلوپورینول شروع کرنچ سفارش کرنہٕ آمژٕ، مگر یہٕ عمل چھ قابل قبول نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rob2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Robinson|first=PC|last2=Stamp|first2=LK|title=The management of gout: Much has changed|journal=Australian Family Physician|date=May 2016|volume=45|issue=5|pages=299–302|pmid=27166465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; طویل مدتی تھراپی چھ عام طور پٲنٹھ محفوظ تہٕ اصل پٲنٹھ برداشت یوان کرنہٕ، تہٕ یہ چھ تمن لوکن منٛز استعمال یوان کرنہٕ یمن گرڈن ہیند مسلہٕ چھ یا یوریٹ سٹون چھ، حالانکہ افرادن ہنٛز اکھ لۄکٹ تعداد منٛز چھ ہائپرسینسیٹیویٹی آسان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ہایپرسنسیٹیویٹی چھےٚ عام طور صرف تمن منٛز آسان یم ایچ ایل اے-بی * 5801 پوزیٹیو چھ آسان، یۄس اکثر ایشیا یا افریقہٕ کیٚن لکن منٛز چھےٚ آسان۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt;

طویل مدتی دواہ چھنہٕ تتھ وقتس تام تجویز یوان کرنہٕ یوٚتام کٲنٛسہ نفرس گاوٹٕکؠ زٕ حملہٕ آسہٕ، یوٚتام نہٕ تباہ کن جوڑن ہٕنٛز تبدیلی، ٹوفی، یا یوراٹے نیفروپیتھی موجود آسہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;German09&quot; /&gt; یہ چھنہٕ اتھ وقتس تام ز دوا چھ قٟمت موثر۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;

اگرچہ یہ تجویز چھ یوان کرنہٕ ز یوریٹ کم کرن وألن اقداماتن پزٕ اتھ وقتس تام بڑھاونہٕ یوٚتام سیرم یورک ایسڈچ سطح 300-360 μmol/l (′ID1] mg/dl′) کھوتہٕ کم آسہٕ، لوکن ایلوپورینولک معیاری ڈوزس پیٹھ تھونہٕ کہ بجائے چھ اتھ مشقچ تائید کرنہٕ خاطرٕ کم ثبوت موجود۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ruoff|first=G|last2=Edwards|first2=NL|title=Overview of Serum Uric Acid Treatment Targets in Gout: Why Less Than 6 mg/dL?|journal=Postgraduate Medicine|date=September 2016|volume=128|issue=7|pages=706–15|pmid=27558643|doi=10.1080/00325481.2016.1221732|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=Amir|last2=Harris|first2=Russell P.|last3=Forciea|first3=Mary Ann|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=1 November 2016|volume=166|issue=1|pages=58–68|doi=10.7326/M16-0570|pmid=27802508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;اگر یم دوا حملس وقتہٕ دائمی استعمالس منٛز چھ، تیلہٕ چھ تجویز یوان کرنہٕ ز تم گژھن جٲری تھونہٕ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہنٛز سطح چھ نہٕ 6.5 mg/dl کھوتہٕ کم ہکان کٔرتھ ییلہ زن کہ حمل چھ جٲری، چھ ریفریکٹری گاوٹٕچ نشاندہی کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ali|first=S|last2=Lally, EV|title=Treatment failure gout|journal=Medicine and Health, Rhode Island|date=November 2009|volume=92|issue=11|pages=369–71|pmid=19999896}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

بیٚیہ ایٚپیسوڈن رکاونہٕ خٲطرٕ ہیٚکہ کنہ ساتہٕ واریاہ بیٚین دواہن پیٚٹھ تہ غور کرنہٕ یتھ، یمن منٛز پروبنیسیڈ فیبٗکسسٹیٹ، بینزبروومرون شٲمل چھ۔&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=22 October 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–2052|pmid=27112094|doi=10.1016/s0140-6736(16)00346-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kydd|first=Alison SR|last2=Seth|first2=Rakhi|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Edwards|first4=Christopher J|last5=Bombardier|first5=Claire|date=2014-11-14|title=Uricosuric medications for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD010457|doi=10.1002/14651858.cd010457.pub2|pmid=25392987|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; فبکسسٹیٹ چھ صرف تمن لوکن منٛز تجویز یوان کرنہٕ یم ایلوپورینول برداشت ہیٛکن نہٕ کرتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|website=www.nice.org.uk|access-date=28 March 2017|date=17 December 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195736/https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt; ایلوپورینول کس مقابلس منٛز چھ فیبکسوسٹیٹس سٟتؠ زیادٕ موتک خدشات۔&lt;ref name=&quot;FDA2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Safety and Availability – FDA adds Boxed Warning for increased risk of death with gout medicine Uloric (febuxostat)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|website=FDA|access-date=26 February 2019|language=en|date=21 February 2019|archive-date=23 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423022609/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہ ہیٚکہ ابتدائی علاجس دوران گاوٹ کہ پھلنٕچ شرح تہ بڑٲوتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tayar|first=Jean H|last2=Lopez-Olivo|first2=Maria Angeles|last3=Suarez-Almazor|first3=Maria E|date=2012-11-14|title=Febuxostat for treating chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|pages=CD008653|doi=10.1002/14651858.cd008653.pub2|pmid=23152264|pmc=4058893|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; تاہم، چھ امکؠ عارضی ثبوت موجود ز فیبکسوسٹیٹ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ زیادٕ یوریٹچ سطح کم کرتھ ہکان۔&lt;ref name=&quot;Coch2014Feb&quot;&gt;{{Cite journal|last=Seth|first=Rakhi|last2=Kydd|first2=Alison SR|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Bombardier|first4=Claire|last5=Edwards|first5=Christopher J|date=2014-10-14|title=Allopurinol for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=10|pages=CD006077|doi=10.1002/14651858.cd006077.pub3|pmid=25314636|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

یہٕ چھ بسان ز پروبینسیڈ چھ ایلوپورینول کھوتہٕ کم موثر تہٕ چھ اکھ سیکنڈ لائن ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; اگر یورک ایسڈک کم اخراج موجود چھ (24 گھنٹہٕ پیشاب یورک ایسڑ 800 ملی گرام کھوتہٕ کم چھ) تیلہٕ ہیکو پروبینسیڈک استعمال کرتھ۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elizabeth D Agabegi|last2=Agabegi, Steven S.|title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series)|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Hagerstwon, MD|year=2008|page=251|isbn=978-0-7817-7153-5|url=https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426192056/https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;تاہم، اگر کٲنٛسہ شخصس گرڈن منٛز پتھری ہٕنٛز ہسٹری آسہ، تیٚلہ چھنہٕ یہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot; /&gt; پیگلوٹیکیس چھ تمن 3% لوکن خٲطرٕ اکھ اختیار یم باقی ادویات سٟتؠ چھ عدم برداشت تھاوان۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|title=FDA approves new drug for gout|website=FDA|date=September 14, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917103100/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|archive-date=September 17, 2010}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ترٛیٚیم لٲنہ ہنٛد ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; پیگلوٹیسیس چھ پریتھ دۄیہ ہفتہٕ انٹراوینس انفیوژن کس طورس پیٹھ دنہٕ یوان، تہٕ چھ یورک ایسڈٕچ سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sundy JS, Baraf HS, Yood RA, Edwards NL, Gutierrez-Urena SR, Treadwell EL, Vázquez-Mellado J, White WB, Lipsky PE, Horowitz Z, Huang W, Maroli AN, Waltrip RW, Hamburger SA, Becker MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=Aug 17, 2011|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; پیگلوٹیکیس چھ ٹوفی کم کرنس منٛز مفید مگر اتھ منٛز چھ مضر اثراتچ شرح زیادٕ تہٕ واریہ لوکھ چھ اتھ خلاف مزاحمت کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sriranganathan|first=MK|last2=Vinik|first2=O|last3=Bombardier|first3=C|last4=Edwards|first4=CJ|title=Interventions for tophi in gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 20, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010069|pmid=25330136|doi=10.1002/14651858.CD010069.pub2}}&lt;/ref&gt; ممکنہ ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن منٛز سٹون، انیمیا تہٕ جوڑن ہنٛز دگ شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anderson|first=Amy|last2=Singh|first2=Jasvinder A|date=2010-03-17|title=Pegloticase for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=3|pages=CD008335|doi=10.1002/14651858.cd008335.pub2|pmid=20238366|pmc=6599816|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; 2016 منٛز آو یہٕ یورپی بازرس منٛز واپس ننہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Krystexxa|url=http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/human/medicines/002208/human_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|website=www.ema.europa.eu|access-date=28 March 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328200116/http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages%2Fmedicines%2Fhuman%2Fmedicines%2F002208%2Fhuman_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pres2017&quot;&gt;{{Cite journal|title=Pegloticase: withdrawal of its EU marketing authorisation is welcome|journal=Prescrire International|date=March 2017|volume=26|issue=180|page=71}}&lt;/ref&gt;

Lesinurad چھ گرڈن منٛز یورک ایسڈ کس جذبس روکتھ خونک یورک ایسڈن ہنٛز سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|publisher=Drugs.com|access-date=14 October 2018|date=1 January 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002816/https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ آو ریاستہائے متحدس منٛز ایلوپورینولس سٟتؠ ملتھ استعمال کرنہٕ خاطرٕ منظور کرنہٕ، یمن منٛز تم أس نہٕ پنن یورک ایسڈچ سطحک اہداف تام واتنس قٲبل۔&lt;ref name=&quot;zurampic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Trial Snapshot: Zurampic|url=https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|publisher=US Food and Drug Administration|access-date=14 October 2018|date=22 December 2015|archive-date=8 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208044044/https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ضمنی اثراتس منٛز چھ گرڈن ہنٛد مسائل تہٕ گرڈن ہنٛگردٕ سٹون شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EMA2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.ema.europa.eu/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|publisher=European Medicines Agency|access-date=14 October 2018|date=18 February 2016|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094215/https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== عیلاج ==
علاجک ابتدٲئی مقصد چھ شدید حملٕچ علامتہٕ حل کرٕنؠ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Zhang W, Doherty M, Bardin T, etal|title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT)|journal=Ann. Rheum. Dis.|volume=65|issue=10|pages=1312–24|date=October 2006|pmid=16707532|pmc=1798308|doi=10.1136/ard.2006.055269}}&lt;/ref&gt; یژھ دواہٕ یم سیرم یورک ایسڈٕچ سطح کم چھ کران تمن سٟتؠ ہیکو بار بار حملن روکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot; /&gt; عارضی ثبوت چھ دگ کم کرنہٕ خٲطرٕ دۄہدش 20 پیٹھہٕ 30 منٹن تام شینہٕ لگاونٕچ حمایت کران۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=JH|last2=Sriranganathan|first2=MK|last3=Edwards|first3=CJ|last4=Buchbinder|first4=R|title=Lifestyle interventions for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=4 November 2013|volume=11|issue=11|pages=CD010519|pmid=24186771|doi=10.1002/14651858.CD010519.pub2}}&lt;/ref&gt; شدید علاجک متبادلن منٛز چھ نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش دوا (NSAIDs) کولچیسائن تہٕ سٹیرائڈز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ییلہ زن کہ سٹیرایڈز تہٕ NSAIDs چھ یکساں طورس پیٹھ کٲم کران، سٹیرایڈس ہیکن محفوظ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Billy|first=CA|last2=Lim|first2=RT|last3=Ruospo|first3=M|last4=Palmer|first4=SC|last5=Strippoli|first5=GFM|title=Corticosteroid or Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs for the Treatment of Acute Gout: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials|journal=The Journal of Rheumatology|volume=45|issue=1|pages=128–136|date=1 August 2017|doi=10.3899/jrheum.170137|pmid=28765243|url=http://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|access-date=7 June 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807040103/https://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بچاوٕ باپت انتخابن منز چھ ایلوپورینول فبکسسٹاٹ تہٕ پروبنیسیڈ شٲمل۔ یورک ایسڈٕچ سطح کم کرنہٕ سٟتؠ ہیٚکہ یہ بیمٲر ٹھیک گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; متعلقہ صحت کین مسٲئلن ہنٛد علاج تہ چھ اہم۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; طرز زندگی ہند مداخلت ہند ناقص مطالعہ چھ کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot; /&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا غذائی سپلیمنٹن چھ گوٹھک شکار لوکن پیٹھ اثر آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Andrés|first=M|last2=Sivera|first2=F|last3=Falzon|first3=L|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Dietary supplements for chronic gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 7, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010156|pmid=25287939|doi=10.1002/14651858.CD010156.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== این ایس اے آیی ڈی ===
این ایس اے آیی ڈی چھ گوٹھک عام گۄڈنیوک علاج۔ کنٛہہ تہٕ مخصوص ایجنٹ چھ نہٕ نمایاں طورس پیٹھ کم یا زیادٕہ موثر کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; بہتری ہیکہ ژۄن گھنٹن منز ۄچھتھ تہٕ علاج چھ ایکہ پیٹھہٕ دۄن ہفتن تام تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; یم چھنہٕ تمن لوکن خٲطرٕ تجویز کرنہٕ یوان یمن صحتک باقی مسائل چھ، یتھ کٔنؠ معدے خون خون بہنہٕ، گردٕ فیل گژھن، یا دلٕچ ناکٲمی۔&lt;ref name=&quot;JFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Winzenberg T, Buchbinder R|title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient|journal=J Fam Pract|volume=58|issue=7|pages=E1–4|year=2009|pmid=19607767}}&lt;/ref&gt; اگرچہ انڈوماتاسن چھ تٲریخی طور ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام پانٹھ استعمال گژھن وول NSAID، مگر اکھ متبادل، یتھکن ibuprofen، اعلی تاثیرچ عدم موجودگی منٛز امک بہتر ضمنی اثر پروفائل کہ وجہ سٟتؠ ہیکہٕ ترجیح دینہٕ یتھ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B|title=Taking the stress out of managing gout|journal=Can Fam Physician|volume=55|issue=12|pages=1209–12|date=December 2009|pmid=20008601|pmc=2793228}}&lt;/ref&gt; یمن لوکن NSAIDs سٟتؠ گیسٹرک ضمنی اثراتک خطرٕ چھ، یمن خٲطرٕ چھ اکھ اضٲفی پروٹون پمپ انفیکٹر دنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cronstein|first=BN|last2=Terkeltaub|first2=R|title=The inflammatory process of gout and its treatment|journal=Arthritis Research &amp; Therapy|date=2006|volume=8 Suppl 1|pages=S3|pmid=16820042|doi=10.1186/ar1908|pmc=3226108}}&lt;/ref&gt; کیانٛہہ شواہد چھ موجود ز COX-2 انفیکٹرز ہیکن کم ضمنی اثراتس سٕتؠ شدید گاوٹ اٹیک خٲطرٕہ کٲم کرتھ تہٕ غٲر منتخب NSAIDs تہٕ ہیکہ گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Landewé|first3=RB|title=Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for treatment of acute gout|journal=JAMA|date=9 June 2015|volume=313|issue=22|pages=2276–7|pmid=26057289|doi=10.1001/jama.2015.1881}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=16 September 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== کولچیسائن ===
کولچیسائن چھ تمن لوکن خٲطرٕ اکھ متبادل یم NSAIDs برداشت کرنس منٛز ناکام چھ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; زیادٕ مقدارس منٛز، ضمنی اثرات (بنیٲدی طور پٲنٹھ معدے کی تکلیف) چھ امک استعمال محدود کران۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Information for Healthcare Professionals: New Safety Information for Colchicine (marketed as Colcrys)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|publisher=[[Food and Drug Administration|U.S. Food and Drug Administration]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091018113639/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|archive-date=2009-10-18}}&lt;/ref&gt; کم ڈوزن پیٹھ، یم وونہٕ تہٕ موثر چھ، یہٕ چھ اصل پأٹھؠ برداشت یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Echteld|first=I|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Schlesinger|first3=N|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Aletaha|first5=D|title=Colchicine for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Aug 15, 2014|volume=8|issue=8|pages=CD006190|pmid=25123076|doi=10.1002/14651858.CD006190.pub2}}&lt;/ref&gt; یہ چھ عام طور پٲٹھؠ گوٹھ کہ حملہٕ خٲطرٕ کینژن دۄہن استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Colchicine: medicine used to treat gout|url=https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|website=nhs.uk|access-date=26 June 2022|language=en|date=14 November 2019|archive-date=23 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623033602/https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; کولچیسین ہیٚکہ باقٕیہ عام طور تجویز کرنہٕ آمتیٚن دواہن، یتھ کٔنؠ ایٹورواسٹیٹن تہٕ erythromycin، سٟتؠ باقین سٟتؠ رٲبطہٕ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot; /&gt;

=== سٹیرایڈ ===
گلوکوکورٹیکوڈس چھ NSAIDs ہییہٕ موثر لبنہٕ آمت تہٕ اگر NSAIDS خاطرٕ تضادات موجود چھ تیلہٕ ہکو استعمال کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid17276548&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH|title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=49|issue=5|pages=670–7|year=2007|pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014|pmc=7115288|url=http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|access-date=2019-09-08|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020143558/http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 16, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wechalekar|first=Mihir D|last2=Vinik|first2=Ophir|last3=Schlesinger|first3=Naomi|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-04-30|title=Intra-articular glucocorticoids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD009920|doi=10.1002/14651858.cd009920.pub2|pmid=23633379|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; یم چھ جوڑن منٛز انجیکشن لگاونہٕ سٟتؠ تہٕ بہتری ہنٛد بٲعث بنان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; تاہم، جوڑن ہنٛد انفیکشن گژھہٕ خارج کرنہٕ ین تکیاز سٹیرائڈز چھ یہٕ حالت خراب کران۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; کانٛہہ تہ قلیل مدتی منفی اثر آو نہٕ وننہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Janssens|first=Hein J|last2=Lucassen|first2=Peter LBJ|last3=Van de Laar|first3=Floris A|last4=Janssen|first4=Matthijs|last5=Van de Lisdonk|first5=Eloy H|date=2008-04-23|title=Systemic corticosteroids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD005521|doi=10.1002/14651858.cd005521.pub2|pmid=18425920|issn=1465-1858|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/70896/1/70896.pdf|access-date=2019-09-24|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094218/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/70896/70896.pdf;jsessionid=1FC701B94528B3F6C1BBA1E193546020?sequence=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== باقٕی ===
انٹرلیوکن-1 انفیکٹرز، یتھ کٔنؠ زن کینیکناماب، دگہ سٟتؠ راحت تہٕ جوڑن ہنٛز سوجن کم کرنہٕ خاطرٕ اعتدال پسند تاثیر ظٲہر کٔر، مگر اتھ منٛز چھ کمرٕچ دگ، سردرد تہٕ بلڈ پریشرس منٛز اضافہٕ ہوؠ منفی واقعاتن ہنٛد خطرٕ بھڑمت۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=25177840|year=2014|last=Sivera|first=F|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=9|pages=CD009993|last2=Wechalekar|first2=M. D|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; تاہم، تم ہیکن NSAIDS کہ معمول کہ ڈوزن کھوتہٕ کم کٲم کرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt; امہ طبقہٕ کہ دواہن ہنز زیادٕ قٟمت ہیکہ گوٹھ کہ علاج خٲطرٕہ تہند استعمالٕچ حوصلہ شکنی تہ کٔرتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt;

== پیشین گوئی ==
علاجہٕ ورٲیہ چھ گٹھیاک شدید حملہٕ عام طور پانژن پیٹھہٕ ستن دۄہن منٛز حل گژھان۔ تاہم،&lt;unk&gt; 60%&lt;unk&gt; لوکن چھ اکہ ورؠ یس اندر دیم حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;گوٹھ وٲلؠ چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس۔]] میلیٹس، میٹابولک سنڈروم تہٕ گردٕ تہٕ دل کہ بیمارن ہند خطرٕ بڑان تہٕ اتھٲی پٲٹھؠ چھ موتک خطرٕ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kim SY, De Vera MA, Choi HK|title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol.|volume=26|issue=5 Suppl 51|pages=S115–9|year=2008|pmid=19026153}}&lt;/ref&gt; یہ چھنہٕ واضح ز کیا یوریٹس کم کرن وٲل دواہ چھ قلبی بیماری ہنٛد خطرٕ متٲثر کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zhang|first=T|last2=Pope|first2=JE|title=Cardiovascular effects of urate-lowering therapies in patients with chronic gout: a systematic review and meta-analysis|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=1144–1153|date=30 March 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex065|pmid=28379501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; یہٕ ہیکہ جزوی طورس پیٹھ انسولین کہ مزاحمت تہٕ موٹاپتس سٕتؠ وابستگی کہ وجہ سٕتؠ ٲستؠ، مگر کیانٛہہ بڑن وٲل خطرٕ چھ آزاد نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot; /&gt;

علاجہٕ ورٲیہ، شدید گاوٹٕچ اقساط ہیکہ دشویی گٹھیاہس منز تبدیل گژھتھ یتھ منز جوڑن ہنز سطح تباہ گژھن، جوڑن ہنز خرابین، تہٕ بے درد ٹوفی ہیکہ ٲستؠ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یم ٹوفی چھ تمن منٛز&lt;unk&gt; 30%&lt;unk&gt; آسان یمن ہنٛد علاج چھ نہٕ پانژن ورین خٲطرٕ یوان کرنہٕ، اکثر کان کس ہیلکس منٛز، اویلیکرانون عملس دوران، یا اچیلز ٹینڈنز پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;جارحانہ علاج سٟتؠ ہیکن تم پھلتھ۔ گرڈن ہند سٹون تہ چھ اکثر گاوٹ پیچیدٕ بناوان، یم 10 پیٹھہٕ 40% لوکن درمیان چھ متٲثر کران تہٕ چھ پیشابک پی ایچ کم آسنہٕ کہ وجہ سٕتؠ گژھان یوس یورک ایسڈ کہ بارس فروغ دوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; گرڈن ہٕنٛزن دائمی خرابین ہٕنٛزٕ باقی شکلہٕ ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Case_30-top.jpg|link=File:Case_30-top.jpg|Gouty tophi presenting as nodules on the finger and helix of the ear
فَیِل:ChronicGout.jpg|link=File:ChronicGout.jpg|Tophus of the knee
فَیِل:Case_30-bottom.jpg|link=File:Case_30-bottom.jpg|Tophi on the toe and ankle
فَیِل:Tophigout.JPG|link=File:Tophigout.JPG|Gout complicated by ruptured tophi, the exudate of which tested positive for uric acid crystals
&lt;/gallery&gt;

== ایپیڈیمولوجی ==

== تَوٲریٖخ ==
[[فَیِل:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg|alt=A man wearing a long, curly wig and a full robe is sitting, looking out. His left arm rests on a small table, with his left hand holding a box. Behind him is a globe.|thumb|انٹونی وین لیوینہوکن کٔر 1679 منٛز یورک ایسڈ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pillinger|first=MH|last2=Rosenthal P|last3=Abeles AM|title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment|journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases|volume=65|issue=3|pages=215–221|year=2007|url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|pmid=17922673|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216114246/http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|archive-date=2008-12-16}}&lt;/ref&gt;]]
اصطلاح &quot;1&quot; گاوٹ &quot;2&quot; اوس گۄڈنچہ لٹہ 1200 عیسوی آس پاس بوکنگ کس رینڈولفس استعمال کوٚرمت۔ یہٕ چھ لاطینی لفظ گٹا پیٹھہٕ ماخوذ، یمیوک مطلب چھ &quot;1&quot; بوند &quot;2&quot; (مائعک۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; آکسفورڈ انگلش ڈکشنری مطٲبق، یہٕ چھ مزاح تہٕ &quot;جوڑن اندر تہٕ أنٛدۍ پٔکۍ خونٕ سۭتۍ بیمار موادک 'گرنک' تصور سۭتۍ ماخوذ۔&quot;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://www.oed.com/view/Entry/80290|title=gout, n.1|website=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989|access-date=18 September 2011|archive-date=8 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508070657/https://www.oed.com/start;jsessionid=F7E81FB8C2DA5A2C4521515FB61B4533?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F80290|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

گاوٹ چھ قدیم زمانہٕ پیٚٹھٕ زاننہٕ یوان۔ تٲریخی طور، اتھ اوس &quot;بیمارن ہنٛد بادشاہ تہٕ بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر لوکن ہنٛز بیماری&quot; وننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|title=The Disease Of Kings - Forbes.com|website=Forbes|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901100910/https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|archive-date=2017-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot; /&gt; بؠمارٕچ گۄڑنچ دستاویز چھ مصرٕ پؠٹھٕ 2,600 قبل مسیح منٛز بجہ أنٛگوٚٹہ ہنٛد گٹھیا ہٕنٛز وضاحت منٛز۔ یونانی طبیب ہپپوکریٹس کوٚر 400 قبل مسیحس قریب پننہٕ ''افوریزم'' منٛز اتھ پیٹھ تبصرٕ، خواجہ سراہن تہٕ پری مینوپاسل زنانن منٛز امچ عدم موجودگی ہنٛد ذکر کران۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates|access-date=July 27, 2010|website=MIT|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707154253/http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|archive-date=July 7, 2010}}&lt;/ref&gt; آولس کارنیلیس سیلسسن (30 AD) کوٚر شرابس سٟتؠ تعلق بیان، پتہٕ زنانن منٛز گوڑنک آغاز تہٕ گرڈن سٟتؠ وابستہٕ مسائل:&lt;blockquote&gt;بیٚیہ اکہ لٹہ چھ موٹ پیشاب، یتھ تلچھٹ سفید چھ، یہ چھ ظٲہر کران ز دگ تہٕ بیمٲر چھ جوڑن یا وسرا کس علاقس منٛز رٹنہٕ یوان۔ اتھہ تہٕ زنٛگن منٛز چھ جوڑن ہنٛز دقتہٕ واریاہ زیادٕ تہٕ لگاتار آسان، یتھ کٔنہ زن پوڈگرا تہٕ چیراگرا کین معاملن منٛز گژھان چھ۔ یم چھ شاذ و نادر ہی کنہہ زنانہٕ، یا زنانہٕ سۭتۍ ہم آہنگی برونٹھ خواجہ سراہن یا لڑکن پیٹھ حملہٕ کران سوائے تمن لوکن ہنٛد یمن منٛز ماہواری دباونہٕ چھ آمت۔ کینژن لوکو چھ شراب، مینڈ تہٕ وینیری نش پرہیز کرتھ زندگی بھرچ حفاظت حٲصل کرمژ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html|title=On Medicine|last=A. Cornelius Celsus|at=Book IV|website=University of Chicago|access-date=2009-01-30|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630175139/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4%2A.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;1683 منٛز، تھامس سڈنی اکھ انگریز طبیب، کور صبحٕ جلدی امک واقعہٕ تہٕ بوڑٕ مردن خاطرٕ امک رجحان بیان۔&lt;blockquote&gt;گوٹھۍ ہنٛد مریض چھ عام طور پٲٹھۍ یا تہ بوڑٕ مرد یا مرد آسان یمو جوانس منٛز پنن پان یتھ کٔنۍ ژھنتھ چھ ز تم چھ قبل از وقت بوڑٕ ووتمت-یتھۍ خراب عادتن منٛز چھ نہٕ وقتہٕ برونٹھ تہٕ حد کھوتہٕ زیادٕ وینیری منٛز ملوث گژھن تہٕ یتھ کٔنۍ تھکن وٲل جذبات کھوتہٕ زیادٕ عام۔ شکار چھ بسترس پؠٹھ گژھان تہٕ صحت سان سوان۔ صبحٲچہ لگ بگ دۄیہ بجہ چھ سہ ٹانگس منٛز شدید دگہٕ سۭتۍ جگاوان۔ دگ چھ اکہ جایہ کھسنہٕ ہوۍ تہٕ توتہٕ چھ کینٛہہ حصن منٛز یہ محسوس گژھان ز یمن پؠٹھ چھ ٹھنڈک آب ترٛاومت۔ پتہٕ چھ ژھران تہٕ ژھران تہ لو٘کٗٹ بخار۔ رات چھ اذیتس، بے خوابی، متٲثر شدٕ حصہٕ موڑنس تہٕ حالتس منٛز مسلسل تبدیلی سۭتۍ گزارنہٕ یوان-جسمچ ٹاسنگ چھ تیوٗت مسلسل آسان ییتہٕ تشددک شکار جوڑن ہنٛز دگ تہٕ ییتہٕ فٹ چھ گژھان تیتی چھ بدتر گژھان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|title=Gout – The Affliction of Kings|website=h2g2|publisher=BBC|date=December 23, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911065930/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|archive-date=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ڈچ سائنسدان انتونی وان لیووینہوکن کٔر ساروی کھوتہٕ گوڈٕ 1679 منٛز یوریٹ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; 1848 منٛز، کوٚر انگریز معالج الفریڈ بیرنگ گاروڈن خونس منٛز اضٲفی یورک ایسڈٕچ شناخت گوٹھک وجہ کس طورس پیٹھ۔&lt;ref name=&quot;pmid11600751&quot;&gt;{{Cite journal|last=Storey GD|title=Alfred Baring Garrod (1819–1907)|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=40|issue=10|pages=1189–90|date=October 2001|pmid=11600751|doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== باقےٕ جانور ==
گٹھیا چھ زیادٕ تر باقی جانورن منٛز نایاب آسان تکیاز تمن چھ یوریکیس پٲدٕ کرنچ صلاحیت آسان، یس یورک ایسڈ پھٹاوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Animals01&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Agudelo CA, Wise CM|title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=13|issue=3|pages=234–9|year=2001|pmid=11333355|doi=10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}&lt;/ref&gt; انسانن تہٕ باقی عظیم بندر منٛز چھنہٕ یہٕ صلاحیت آسان۔ لہذا، گٹھیا چھ عام۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animals01&quot; /&gt; یوریکیس وٲلؠ باقی جانورن منٛز چھ گاڑٕ، امفیبیئن تہٕ زیٛادٕ تر غٲر پرائمیٹ میمل شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Choi2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi|first=HK|last2=Mount|first2=DB|last3=Reginato|first3=AM|last4=American College of|first4=Physicians|last5=American Physiological|first5=Society|title=Pathogenesis of gout|journal=Annals of Internal Medicine|date=4 October 2005|volume=143|issue=7|pages=499–516|pmid=16204163|doi=10.7326/0003-4819-143-7-200510040-00009}}&lt;/ref&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز ٹائرنوسورس ریکسک نمونہٕ یتھ &quot;سو&quot; چھ وننہٕ یوان چھ گوٹھک شکار۔&lt;ref name=&quot;Rothschild&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rothschild|first=BM|last2=Tanke D|last3=Carpenter K|title=Tyrannosaurs suffered from gout|journal=Nature|volume=387|issue=6631|page=357|year=1997|doi=10.1038/387357a0|pmid=9163417|bibcode=1997Natur.387..357R}}&lt;/ref&gt;

== تَحقیٖق ==
گاوٹ کہ علاج خٲطرٕہ چھ واریاہ نٲئ ادویات زیر مطالعہ، یمن منز اناکنرا کینیکناماب، تہٕ رالونیسیپٹ شٲمل چھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon|journal=Journal of Musculoskeletal Medicine|date=March 8, 2010|last=Abeles, A. M.|last2=Pillinger, M. H.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=May 20, 2010|access-date=April 23, 2010}}&lt;/ref&gt; کینیکنامابک نتیجہٕ ہکن سٹیرایڈک کم ڈوزٕ کھوتہٕ بہتر نتائج أستھ، مگر امیک خرچ چھ پانژ ساس گنا زیادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sivera|first=F|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 1, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD009993|pmid=25177840|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; اکھ ریکومبیننٹ یوریکیس انزائم (راسبریکیز) چھ دستیاب مگر [[رٲچھر|امیون۔]] استعمال چھ محدود، تکیاز یہٕ چھ مدافعتی ردعملس متحرک کران۔ کم اینٹیجینک ورژن چھ ترقی منٛز۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}

== بیٖروٗنی لنکہٕ ==
{{Medical resources|Curlie=Health/Conditions_and_Diseases/Musculoskeletal_Disorders/Arthritis/Gout/|DiseasesDB=29031|ICD10={{ICD10|M|10||m|05}}|ICD9={{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}|ICDO=|OMIM=138900|OMIM_mult={{OMIM2|300323}}|MedlinePlus=000422|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=221|eMedicine_mult={{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}} {{eMedicine2|radio|313}}|MeshID=D006073|RP=gout|WO=gout}}{{Commons category|Gout}}{{Offline|med}}

* {{cite EB1911|wstitle=Gout|volume=12|pages=289–291}}
* {{ویب حَوالہٕ|url=https://medlineplus.gov/gout.html|publisher=U.S. National Library of Medicine|website=MedlinePlus|title=Gout|access-date=2020-05-21|archive-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160705110839/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/gout.html|url-status=live}}
* [[wikidata:Q133087|ویکی ڈیٹا]]
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>mhygrzofqzbmb40uvszy1z67ks1nutj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141981</id>
      <parentid>141942</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:00:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80635" sha1="rfsf784iibquq18ljvcxegicak8g6hz" xml:space="preserve">{{طِبی حالَتھ معلوٗمات ڈَبہٕ
| name          = گاوُٹ
| synonym       = Podagra
| image         = En.Wikipedia-VideoWiki-Gout.webm
| image_size    = 
| image_thumbtime = 94
| alt           = Video summary leading with a small fierce creature with sharp teeth biting into a swollen foot at the base of the big toe.
| caption       = Video summary ([[Video:Gout|script]]). Leading with ''The Gout'' ([[James Gillray]], 1799) depicts the pain of the artist's gout as a [[demon]] or [[dragon]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brookhiser|first=Richard|title=Gentleman Revolutionary: Gouverneur Morris, the Rake Who Wrote the Constitution|date=2008|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781439104088|page=212|url=https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501163529/https://books.google.com/books?id=HBdxESrTkHsC&amp;pg=PA212|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Haslam|first=Fiona|title=From Hogarth to Rowlandson : medicine in art in eighteenth-century Britain|date=1996|publisher=Liverpool University Press|location=Liverpool|isbn=9780853236405|page=143|url=https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|edition=1. publ.|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513151127/https://books.google.com/books?id=Ab_pQOdi2fUC&amp;pg=PA143|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| pronounce     = {{IPAc-en|ɡ|aʊ|t}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=Gout {{!}} Definition of Gout by Lexico |url=https://www.lexico.com/en/definition/gout |website=Lexico Dictionaries {{!}} English |access-date=20 October 2019 |language=en |archive-date=19 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019015640/https://www.lexico.com/en/definition/gout |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| specialty     = 
| symptoms      = [[Arthralgia|Joint pain]], [[joint effusion|swelling]], and [[erythema|redness]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;
| complications = 
| onset         = Older males,&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt; [[menopause|post-menopausal women]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| duration      = 
| types         = 
| causes        = [[Uric acid]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;
| risks         = Diet high in meat or beer, being [[overweight]]&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;/&gt;&lt;ref name=Be2016/&gt;
| diagnosis     = 
| differential  = [[Septic arthritis|Joint infection]], [[rheumatoid arthritis]], [[pseudogout]], others&lt;ref name=&quot;Neogi2016&quot;&gt;{{cite journal |last1=Neogi |first1=T |title=Gout |journal=Annals of Internal Medicine |date=July 2016 |volume=165 |issue=1 |pages=ITC1-16 |doi=10.7326/AITC201607050 |pmid=27380294|type=Review}}&lt;/ref&gt;
| prevention    = Weight loss, [[vitamin C]], not drinking alcohol, [[allopurinol]]&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| treatment     = [[non-steroidal anti-inflammatory drug|NSAIDs]], [[glucocorticoid|steroids]], [[colchicine]]&lt;ref name=Hui2017/&gt;&lt;ref name=Qa2017&gt;{{cite journal|last1=Qaseem|first1=A|last2=Harris|first2=RP|last3=Forciea|first3=MA|last4=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first4=Physicians.|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=58–68|pmid=27802508|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
| medication    = 
| prognosis     = 
| frequency     = 1–2% (developed world)&lt;ref name=Lancet2010/&gt;
| deaths        = 
}}

گاوُٹ چھ سوجن وول آرتھرایٹس ہٕنٛز اَکھ شکل ییٚمیچ خصُ صیت چھِ ز یہِ چھ وزل، نرم، گرم تہٕ سوٚجمت جوڑن ہٕنٛدؠ بار بار حملہٕ کران۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=April 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–52|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=27112094|type=Review}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hui|first=M|last2=Carr|first2=A|last3=Cameron|first3=S|last4=Davenport|first4=G|last5=Doherty|first5=M|last6=Forrester|first6=H|last7=Jenkins|first7=W|last8=Jordan|first8=KM|last9=Mallen|first9=CD|last10=McDonald|first10=TM|last11=Nuki|first11=G|title=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=e1–e20|date=26 May 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=28549177|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ چھِ عام طور تیزی سان گژھان، 12 گھنٹن کھۄتہٕ کم وقتس مَنٛز چھ زیٛادٕ کھۄتہٕ زیٛادٕ شدتس تام واتان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Richette P, Bardin T|title=Gout|journal=Lancet|volume=375|issue=9711|pages=318–28|date=January 2010|pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7|url=}}&lt;/ref&gt; بجہ ٲنگٕر کِس بنیادس پؠٹھ جوڑ چھُ تَقریٖبَن نصف معاملن مَنٛز مُتٲثِر گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|volume=122|issue=2|pages=157–61|date=March 2010|pmid=20203467|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|url=}}&lt;/ref&gt; اَمہِ کہ نٔتیٖجس مَنٛز ہیٚکہ ٹوفی، بۄکہٕ وچہٕ مَنٛز کٔنؠ، یا  نۄقصان واتتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

یہِ چھُ خونس مَنٛز یورک ایسڈک مسلسل بڑنک وجہ سٟتؠ۔&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یہٕ چھ خوراک، صحت کین باقی مسایلن تہٕ جینیٲتی عوامل کہ امتزاج سٟتؠ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt; اعلی سطحن پؠٹھ چھ یورک ایسڈ کرسٹل گژھان تہٕ کرسٹل جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدؠ پٔکؠ [[ٹِشوٗ|ٹشو]] مَنٛز جمع گژھان، ییٚمہ کس نٔتیٖجس مَنٛز گاوٹ چھ حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہِ چھ عام طور تمن لوکن مَنٛز گژھان یم باقٲعدگی سان گوشت یا سمندری غذا کھان چھ، بییَر چھ پیان، یا چھ زیٛادٕ وزنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Be2016&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27452679|year=2016|last=Beyl Jr|first=R. N.|title=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=11|pages=1153–1158|last2=Hughes|first2=L|last3=Morgan|first3=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}&lt;/ref&gt; تشخیصچ تصدیق ہکو جوڑٕ کس سیالس مَنٛز یا جوڑٕ نیبر ذخیرس مَنٛز کرسٹلچ موجودگی سٟتؠ کٔرِتھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; حملس دوران ہیکہ خونس مَنٛز یورک ایسڈٕچ سطح نارمل ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;

نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش ادویات (NSAIDs) سٹیرایڈز، یا کولچیساین سٟتؠ یَلاج چھ علامات بہتر بناوان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hui2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=27802478|year=2017|last=Shekelle|first=P. G|title=Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline|journal=Annals of Internal Medicine|volume=166|issue=1|pages=37–51|last2=Newberry|first2=S. J|last3=Fitzgerald|first3=J. D|last4=Motala|first4=A|last5=O'Hanlon|first5=C. E|last6=Tariq|first6=A|last7=Okunogbe|first7=A|last8=Han|first8=D|last9=Shanman|first9=R|doi=10.7326/M16-0461|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; اکہ لٹہ ییٚلہ شدید حملہٕ کم چھ گژھان، یورک ایسڈٕچ سطح ہیٚکہ طرز زندگی مَنٛز تبدیلین ہٕنٛد ذٔریع کم کرنہٕ یَتھ تہٕ یمن مَنٛز اکثر حملہٕ چھ گژھان، یمن مَنٛز چھ ایلوپورینول یا پروبنیسیڈ طویل مدتی بچاو فراہم کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; [[وٹامن سی]] ننہٕ تہٕ کم چربی دار دودھک مصنوعاتن مَنٛز زیٛادٕ غذا کھؠن چھ بچاو ہکان کٔرِتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Questions and Answers about Gout|url=http://www.niams.nih.gov/Health_Info/Gout/|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=2 February 2016|date=June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160115123309/http://www.niams.nih.gov/health_info/gout/|archive-date=15 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E|last2=Choi|first2=HK|title=Epidemiology of gout.|journal=Rheumatic Diseases Clinics of North America|date=May 2014|volume=40|issue=2|pages=155–75|doi=10.1016/j.rdc.2014.01.001|pmid=24703341|pmc=4119792}}&lt;/ref&gt;

گوٹھ چھ مغربی آبٲدی ہند تَقریٖبَن 1 پیٹھہٕ&lt;unk&gt; 2%&lt;unk&gt; تہنز زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پؠٹھ متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;یہٕ چھ حالیہ دہاییٖن مَنٛز زیٛادٕ عام گومت۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یہٕ چھ مانٛنہٕ یوان ز آبٲدی مَنٛز چھ خطرٕ بڑنک عوامل، یَتھ کٔنؠ میٹابولک سنڈروم زیٹھ عمرچ توقع، تہٕ خوراکس مَنٛز تبدیلیہٕ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; بوڑٕ مرد چھ زیٛادٕ عام طور پٲنٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گوٹھ اوس تٲریخی طور &quot;بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر انسانن ہنٛز بیماری&quot; کہ ناوٕ سٟتؠ زاننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|title=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|website=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia|access-date=2009-05-01|archive-date=2013-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہِ چھ کم از کم [[قدیٖم مِصر|قدیم مصری]] ہند زمانہٕ پیٹھہٕ تسلیم کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

== نِشان تہٕ علامتہٕ ==
گاوٹ ہیٚکہ واریاہن طریقن سٟتؠ ظٲہر گژھتھ، حالانٛکہ ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام چھ شدید سوزش ہنٛدؠ گٹھیاہن ہنٛد بار بار حملہٕ (اَکھ وۄزٕ، نرم، گرم، سوٚجمت جوڑٕ) ۔ بڑٕ انگٕر ہنٛدس بنیادس پؠٹھ میٹاٹرسل-فیلینجیل جوڑ چھ اکثر متٲثر گژھان، یس نصف معاملاتک سبب چھ بنان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی جوڑٕ، یَتھ کٔنؠ ز ایڑٕ، گوٹھ، کلؠ تہٕ انگٕلؠ تہٕ ہؠکن متٲثر گژھتھ۔ جوڑن ہِنٛز دگ چھ عام طور پٲٹھؠ راتھس مَنٛز شۆروٗع گژھان تہٕ شۆروٗع گژھنہٕ پتہٕ 24 گھنٹن مَنٛز چھ سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ آسان۔ یہِ چھ بنیٲدی طور پٲٹھؠ جسم کہ درجہ حرارت کم آسنہٕ کہ وجہ سٟتؠ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; باقی علامتہٕ ہیکن کم گژھتھ جوڑن ہنٛز دگس سٟتؠ، بشمول تھکاوٹ۔ تہٕ بخار۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot;&gt;{{Cite journal|last=Eggebeen AT|title=Gout: an update|journal=Am Fam Physician|volume=76|issue=6|pages=801–8|year=2007|pmid=17910294}}&lt;/ref&gt;

یورک ایسڈٕچ طویل مدتی بڑن واجنہ سطح (ہایپرورسیمیا) ہیکہ دیگر علاماتن ہند نتیجہٕ بنتھ، یَتھ مَنٛز ٹوفی کہ ناوٕ سٟتؠ زاننہٕ ینہٕ وٲلؠ یورک ایسڑ کرسٹلٕک سخت، بے درد ذخیرٕہ شٲمل چھ۔ بڑس پیمانس پؠٹھ چھ ٹوپھ ہڈی ہنٛد کٹاو کہ وجہ سٟتؠ دایمی گٹھیاک سبب بنتھ۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot;&gt;{{Cite journal|last=Terkeltaub R|title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nature Reviews Rheumatology|volume=6|issue=1|pages=30–8|date=January 2010|pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|url=}}&lt;/ref&gt; یورک ایسڈٕچ بڑن واجیٚنؠ سطح ہؠکہ گردٕ۔ مَنٛز کرسٹل پھلنک بٲعث تہٕ بنتھ، ییٚمہ کس نٔتیٖجس مَنٛز کنٛنہ ہٕنٛز تشکیل تہٕ اَمہِ پتہٕ یوراٹے نیفروپیتھی ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;German09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U|title=Gout—current diagnosis and treatment|journal=Dtsch Arztebl Int|volume=106|issue=34–35|pages=549–55|date=August 2009|pmid=19795010|pmc=2754667|doi=10.3238/arztebl.2009.0549}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Gout2018.jpg|link=File:Gout2018.jpg
File:Gout_(Dermatology_Atlas_14).jpg
فَیِل:Gout2010.JPG|link=File:Gout2010.JPG|alt=side view of a foot showing a red patch of skin over the joint at the base of the big toe|Gout presenting as slight redness in the metatarsal–phalangeal joint of the big toe
فَیِل:Podagra.jpg|link=File:Podagra.jpg|Gout of the left MP joint of the big toe
فَیِل:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|link=File:Gout_Signs_and_Symptoms.jpg|Drawing of gout
File:Gout_(Dermatology_Atlas_10).jpg
&lt;/gallery&gt;

== وجہ ==
یورک ایسڈک کرسٹلایزیشن یس اکثر خونس مَنٛز نسبتا زیٛادٕ سطحس سٟتؠ وابستہٕ چھ، چھ گاوٹٕچ بنیأدی وجہ۔ یہِ ہیٚکہ غذا، جینیٲتی پیشین گویی، یا یوراٹے۔ ایسڈ کہ نمک، یوریٹک غٲر اخراج کہ وجہ سٟتؠ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; گردٕ کہ ذریعہ چھ یورک ایسڈک غأر اخراج تقریبن 90% کیسن مَنٛز ہایپر یوریسیمیاچ بنیأدی وجہ، ییلہٕ زن کہ 10% کھۄتہٕ کم کیسن مَنٛز چھ زیٛادٕ پیداوارچ وجہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; ہایپروریسیمیاہس مَنٛز مبتلا تَقریٖبَن&lt;unk&gt; 10%&lt;unk&gt; افراد چھ پننہٕ زندگی ہند کنہ نہ کنہ موڑ پؠٹھ گوٹھٕچ نشوونما آسان۔&lt;ref name=&quot;pmid18327257&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vitart V, Rudan I, Hayward C, etal|title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|journal=Nat. Genet.|volume=40|issue=4|pages=437–42|date=April 2008|pmid=18327257|doi=10.1038/ng.106|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;تاہم خطرٕ چھ ہایپر یوریسیمیا کس ڈگری مطٲبق مختٔلف آسان۔ ییلہٕ سطح 415 تہٕ 530 μmol/l (7 تہٕ 8.9 mg/dl) کہ درمیان چھ آسان تہٕ خطرٕ چھ پریتھ وأری 0.5% آسان، ییلہٕ زن 535 μmol-l (9 mg-dL) کھۄتہٕ زیٛادٕ سطحس پؠٹھ چھ آسان تمن مَنٛز چھ خطرٕ 4.5%۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

=== طرز زندگی ===
غذایی وجوہات چھ تَقریٖبَن 12% گاوٹٕچ وجہ بنان، تہٕ اَتھ مَنٛز چھ شراب، فرکٹوز میٹھا مشروبات، گوشت تہٕ سمندری غذا کس کھپتس سٟتؠ اَکھ مضبوط تعلق شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Chen LX, Schumacher HR|title=Gout: an evidence-based review|journal=J Clin Rheumatol|volume=14|issue=5 Suppl|pages=S55–62|date=October 2008|pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921|url=}}&lt;/ref&gt; پیورینز مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ امیر خوراکن مَنٛز یم زیٛادٕ مقدارس مَنٛز یورک ایسڈ چھ دیوان تمن مَنٛز چھ خشک اینکویز جھینگا، اعضاءک گوشت، خشک مشروم۔ سمندری گھاس تہٕ بییَرک خمیر شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kaneko|first=Kiyoko|last2=Aoyagi|first2=Yasuo|last3=Fukuuchi|first3=Tomoko|last4=Inazawa|first4=Katsunori|last5=Yamaoka|first5=Noriko|title=Total Purine and Purine Base Content of Common Foodstuffs for Facilitating Nutritional Therapy for Gout and Hyperuricemia|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|date=2014|volume=37|issue=5|pages=709–721|doi=10.1248/bpb.b13-00967|pmid=24553148|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; مرغی تہٕ آلو تہٕ چھ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot;&gt;{{Cite journal|last=Major|first=Tanya J|last2=Topless|first2=Ruth K|last3=Dalbeth|first3=Nicola|last4=Merriman|first4=Tony R|title=Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts|journal=BMJ|volume=363|date=10 October 2018|pages=k3951|doi=10.1136/bmj.k3951|pmid=30305269|pmc=6174725}}&lt;/ref&gt; باقی محرکاتن مَنٛز چھ جسمانی صدمہٕ تہٕ سرجری شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

2000 کہ دہایی کہ اوایلس مَنٛز کوٚر مطالعہٕ سٟتؠ پتہ ز دیگر غذایی عوامل چھ نہٕ متعلقہ کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic Journal of Medicine|date=July 2008|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329|doi=10.3949/ccjm.75.Suppl_5.S9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Choi2004&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G|title=Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men|journal=[[The New England Journal of Medicine|N. Engl. J. Med.]]|volume=350|issue=11|pages=1093–103|date=March 2004|pmid=15014182|doi=10.1056/NEJMoa035700|url-status=live}}&lt;/ref&gt; خاص طور پٲٹھؠ، اعتدال پسند پیورین سٟتؠ بھرپور سبزی (مثلا، بین، مٹر، دال، تہٕ دالہٕ۔) سٟتؠ خوراکک تعلق چھنہٕ گاوٹ سٟتؠ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=JA|last2=Reddy|first2=SG|last3=Kundukulam|first3=J|title=Risk factors for gout and prevention: a systematic review of the literature|journal=[[Current Opinion (Lippincott Williams &amp; Wilkins)|Current Opinion in Rheumatology]]|date=March 2011|volume=23|issue=2|pages=192–202|pmid=21285714|doi=10.1097/BOR.0b013e3283438e13|pmc=4104583}}&lt;/ref&gt; نہ چھ کل غذایی پروٹین &lt;ref name=&quot;Choi2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt; الکحلک کھپت چھ بڑن وأل خطرس سٟتؠ مضبوطی سان منسلک، شراب سٟتؠ چھ بییَر یا اسپرٹ کھۄتہٕ کنہہ کم خطرٕ پیش یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Singh2011&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Roddy|first=E.|last2=Mallen|first2=C. D.|last3=Doherty|first3=M.|title=Gout|journal=BMJ|date=1 October 2013|volume=347|issue=oct01 3|pages=f5648|doi=10.1136/bmj.f5648|pmid=24473446}}&lt;/ref&gt; گلایکوماکروپیپٹایڈ (جی ایم پی تہٕ جی 600 دودھچ چربی ہنٛد نچوڑ سٟتؠ بھرپور سکم دودھک پاوڈر کھؠنہٕ سٟتؠ ہیٚکہ دگ کم گژھتھ مگر اَمہِ کس نٔتیٖجس مَنٛز ہیٚکہ اسہ تہٕ متلی ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=John HY|last2=Sriranganathan|first2=Melonie K|last3=Edwards|first3=Christopher J|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-05-31|title=Lifestyle interventions for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=5|pages=CD010039|doi=10.1002/14651858.cd010039.pub2|pmid=23728699|pmc=6759140|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

جسمٲنی تندرستی، صحت مند وزن، کم چربی وٲلؠ دودھٕچ مصنوعات، تہٕ کم حدس تام، کافی تہٕ وٹامن سی ننہٕ سٟتؠ چھ گوٹھک خطرٕ کم گژھان نظر یوان۔ تاہم، وٹامن C سپلیمنٹس ننہٕ سٟتؠ چھنہٕ یمن لوکن مَنٛز نمایاں اثر آسان یمو گۄڈٕ پیٹھؠ گوٹھک مرض چھ قٲیم کوٚرمت۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hak AE, Choi HK|title=Lifestyle and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=20|issue=2|pages=179–86|date=March 2008|pmid=18349748|doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men|journal=[[The American Journal of Clinical Nutrition|Am. J. Clin. Nutr.]]|volume=87|issue=5|pages=1480–7|date=May 2008|pmid=18469274|pmc=4090353|doi=10.1093/ajcn/87.5.1480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Life2010&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi HK|title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=22|issue=2|pages=165–72|date=March 2010|pmid=20035225|doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Kyu Yong|last2=Kim|first2=Hyun Jung|last3=Ahn|first3=Hyeong Sik|last4=Kim|first4=Sun Hee|last5=Park|first5=Eun Ji|last6=Yim|first6=Shin-Young|last7=Jun|first7=Jae-Bum|title=Effects of coffee consumption on serum uric acid: systematic review and meta-analysis|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|date=April 2016|volume=45|issue=5|pages=580–586|doi=10.1016/j.semarthrit.2016.01.003|pmid=26905267}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; مونگ پھلی، برۄن بریڈ، تہٕ پھل تہٕ چھ حفاضتی نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Maj2018&quot; /&gt; یہٕ چھ جزوی طور پٲنٹھ انسولین مزاحمت کم کرنس مَنٛز یمن ہیند اثرچ وجہ سٔتؠ سمجھنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Life2010&quot; /&gt;

=== جینیٲتی خصوصیات ===
گاوٹ چھ جزوی طور جینیٲتی، یس یورک ایسڈ کس سطحس مَنٛز تَقریٖبَن 60% تغیرات۔ مَنٛز حصہ چھ نوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; SLC2A9، SLC22A12، تہٕ ABCG2 جین چھ عام طورس پؠٹھ گاوٹ سٟتؠ وابستہٕ لبنہٕ آمت تہٕ یمن مَنٛز چھ تغیرات تَقریٖبَن دۄگنہٕ خطرٕ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Merriman|first=TR|last2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout|journal=Joint, Bone, Spine : Revue du Rhumatisme|year=2011|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK|title=The genetics of hyperuricaemia and gout|journal=Nature Reviews Rheumatology|year=2012|pmid=22945592|doi=10.1038/nrrheum.2012.144|volume=8|issue=10|pages=610–21|pmc=3645862}}&lt;/ref&gt; SLC2A9 تہٕ SLC22A12 مَنٛز چھ فنکشنک نقصان اتپریورتن یوریٹ جذب تہٕ بلا مقابلہ یوریٹ سراو کم کٔرِتھ خونک یورک ایسڈچ سطح کم کرنک سبب بنان۔&lt;ref name=&quot;Reginato2012&quot; /&gt; نایاب جینیٲتی عوارض فیملی جووینایل ہایپروریسیمک نیفروپیتھی، میڈولر سسٹک گرڈن ہٕنٛز بیماری، فاسفوریبوسیلپیروفاسفیٹ سنتھٹیز سپر ایکٹیویٹی تہٕ ہایپوکسنتھاین-گواناین فاسفوری بوسیل ٹرانسفرسٕچ کمی یَتھ کٔنؠ لیسچ-نیہان سنڈرومس مَنٛز وچھنہٕ چھ یوان، چھ گاوٹ سٟتؠ پیچیدٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== طبی حالات ===
گاوٹ چھ اکثر باقی طبی مسلن سٟتؠ گژھان۔ میٹابولک سنڈروم چھ پیٹ کہ موٹاپک، [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] انسولین مزاحمت تہٕ غیر معمولی لپڈچ سطحک امتزاج، تَقریٖبَن 75% کیسن مَنٛز گژھان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گٹھیا سٟتؠ عام طور پانٹھ پیچیدٕ گژھن وٲل باقی حالاتن مَنٛز چھ لیڈک زہر۔ گرڈن ہنٛز ناکامی، ہیمولیٹک انیمیا سوراسس ٹھوس اعضاء ٹرانسپلانٹ تہٕ مایلوپرولیفریٹو عوارض ییتھ کیٛن زن پولیسیتھیمیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16392875&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P|title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem|journal=Drugs|volume=65|issue=18|pages=2593–611|year=2005|pmid=16392875|doi=10.2165/00003495-200565180-00004}}&lt;/ref&gt; باڈی ماس انڈیکس چھ 35 کھۄتہٕ زیٛادٕ یا اَتھ برابر مردن مَنٛز گوٹھک خطرٕ ترٛیٚیہ گنا بڑاوان۔&lt;ref name=&quot;Epi2008&quot; /&gt; لیڈک دایمی نمایش تہٕ لیڈک آلودٕ الکحل چھ گرڈن ہنٛدس فعلس پؠٹھ لیڈک مضر اثرات کہ وجہ سٟتؠ گاوٹ کہ خطرٕٕک عوامل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Loghman-Adham M|title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure|journal=Environ. Health Perspect.|volume=105|issue=9|pages=928–38|date=September 1997|pmid=9300927|pmc=1470371|doi=10.2307/3433873|jstor=3433873}}&lt;/ref&gt;

=== دَوا ===

== پیتھو فزیولوجی ==
[[File:PMC5404803_pgpm-10-129Fig3.png|thumb|ہایپروریسیمیا تہٕ گاوٹ منٛز اے بی سی جی 2 ہٕکؠ کردارک جٲیزٕ]]
[[فَیِل:Harnsäure_Ketoform.svg|thumb|یوریک ایسڈ کی خصوصیاتیوکرائن ایسڈ]]
گاوٹ چھ پیورین میٹابولزم اَکھ خرابی، تہٕ چھ اَمہِ وقتہٕ گژھان ییلہٕ امیک حتمی میٹابولایٹ، یورک ایسڈ، مونوسوڈیم یوریٹ کس شکلہ مَنٛز کرسٹلایز گژھان چھ، تہٕ جوڑن، ٹینڈن تہٕ أنٛدؠ پٔکؠ وتکن مَنٛز چھ ذخایر (ٹوفی) بنان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt; خوردبین ٹوفی ہیکو پروٹین کہ اکہ رنگہٕ سٟتؠ بند کٔرِتھ، یس خلیاتس سٟتؠ کرسٹلن ہنٛد تعاملس روکاوان چھ تہٕ امہٕ وجہ سٟتؠ چھ سوجن نش بچاوان۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu-Bryan|first=Ru|last2=Terkeltaub|first2=Robert|date=2006|title=Evil humors take their Toll as innate immunity makes gouty joints TREM-ble|journal=Arthritis &amp; Rheumatism|volume=54|issue=2|pages=383–386|doi=10.1002/art.21634|pmid=16447213}}&lt;/ref&gt; جوڑن معمولی جسمٲنی نقصان، طبی یا جراحی تناو، یا یورک ایسڈ کس سطحس مَنٛز تیزی سان تبدیلیہٕ کہ وجہ سٟتؠ چھ ننگی کرسٹل دیوار سٟتؠ بند ٹوفی سٟتؠ پھٹتھ۔&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; ییلہ تیم ٹوفی پھٹ چھان، تیم چھ میکروفیجز مَنٛز مقٲمی مدافعتی ثالثی سٟتؠ سوزش ہند رد عملس متحرک کران، یوس NLRP3 سوزش پروٹین کمپلیکس کہ ذریعہ شۆروٗع چھ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;LB&amp;R&quot; /&gt; این ایل آر پی 3 سوزش ہنٛد فعالیت چھ انزایم کیسپیس 1 بھرتی کران، یس پرو انٹرولکن 1β فعال انٹرولکن 2β مَنٛز چھ تبدیل کران، یس سوزش ہنٛد جھرن مَنٛز اہم پروٹینن مَنٛز اَکھ چھ۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt; یورایٹ آکسیڈیز (uricase) کہ ارتقٲیی نقصان یم انسانن تہٕ اعلی [[نَر وانٛدَر|پرائمیٹس]] مَنٛز چھ یورک ایسڈ پھٹاوان ایم چھ یہٕ حالت عام بناومت۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

یورک ایسڈ کہ برستی ہند محرکات چھنہٕ اصل پٲٹھؠ سمجھنہٕ آمت۔ اگرچہ یہِ معمول کس سطحس پؠٹھ کرسٹلایز ہیکہ گژھتھ، مگر سطحس مَنٛز اضافہٕ سٟتؠ چھ ایمہ ہند امکان زیادٕہ آسان۔&lt;ref name=&quot;Nature2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17595458&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE|title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome]|language=Russian|journal=Georgian Med News|issue=146|pages=35–7|year=2007|pmid=17595458|trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}&lt;/ref&gt; گٹھیا کین شدید اقسامن مَنٛز اہم سمجھنہٕ ینہٕ والن باقی محرکاتن مَنٛز چھ ٹھنڈک درجہ حرارت، یورک ایسڈ کس سطحس مَنٛز تیزی سان تبدیلیہٕ، تیزابیت، آرٹیکلر ہایڈریشن تہٕ ایکسٹرا سیلولر میٹرکس پروٹین شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12672211&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Moyer RA, John DS|title=Acute gout precipitated by total parenteral nutrition|journal=The Journal of Rheumatology|volume=30|issue=4|pages=849–50|year=2003|pmid=12672211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7783706&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Halabe A, Sperling O|title=Uric acid nephrolithiasis|journal=Mineral and Electrolyte Metabolism|volume=20|issue=6|pages=424–31|year=1994|pmid=7783706}}&lt;/ref&gt; کم درجہ حرارتس پؠٹھ چھ بڑن واجین بارش جزوی طورس پؠٹھ وضاحت کران ز کیٛاز چھ فٹن ہٕنٛدؠ جوڑ عام طورس پیٚٹھ متٲثر گژھان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; صدمہٕ، سرجری، کیموتھراپی تہٕ ڈایریٹکسس سٟتؠ عواملہٕ سٟتؠ ہکن یورک ایسڈس مَنٛز تیزی سان تبدیلیہٕ آستھ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; یوریٹ کم کرن وٲلؠ دواہ شۆروٗع یا بڑن ہؠکہ خاص طور زیٛادٕ خطرٕ وٲلس فبکسسٹاٹ سٟتؠ گاوٹ کہ شدید حملک بٲعث بنتھ۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gout|url=https://cks.nice.org.uk/gout#!scenario:1|website=NICE|access-date=22 August 2019|archive-url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dWsae4b6adYJ:https://cks.nice.org.uk/gout&amp;hl=en&amp;gl=ca&amp;strip=1&amp;vwsrc=0|archive-date=22 August 2019}}&lt;/ref&gt; کیلشیم چینل بلاکس تہٕ لاسارٹن چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] کہ دیگر دواہاتن ہند مقابلس مَنٛز گاوٹ کہ کم خطرس سٟتؠ وابستہٕ۔&lt;ref name=&quot;pmid22240117&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA|title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study|journal=BMJ|year=2012|volume=344|pages=d8190|pmid=22240117|doi=10.1136/bmj.d8190|pmc=3257215}}&lt;/ref&gt;

== تشخیص ==
{{Synovial fluid analysis}}ہایپروریسیمیا تہٕ عظیم اوٚنٛگہ ہندس بنیادس (یَتھ پوڈگرا ونان چھ) کلاسک شدید گٹھیاہس مَنٛز مزید تحقیقات کرنہٕ بغٲر ہیٛکہٕ گٹھیا ہٕنٛز تشخیص تہٕ یَلاج کرنہٕ یَتھ۔ اگر تشخیص شک چھ، تیلہٕ گژھہٕ Synovial fluid تجزیہٕ کرنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=A|last2=McLean|first2=RM|last3=Starkey|first3=M|last4=Forciea|first4=MA|last5=Clinical Guidelines Committee of the American College of|first5=Physicians.|title=Diagnosis of Acute Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=3 January 2017|volume=166|issue=1|pages=52–57|pmid=27802479|doi=10.7326/m16-0569|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; سادہ [[ریڈیوگرٛافی|ایکس ری]] چھ عام طور پٲٹھؠ عام آسان تہٕ گوٹھٕچ ابتدٲیی تشخیصٕچ تصدیق خٲطرٕ چھنہٕ مفید۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; تم چھ دؠمار دار گٹھیا ہٕنٛز علامتہٕ ظٲہر کٔرِتھ یَتھ کٔنؠ ز أڑجہ ہنٛد کٹاو۔&lt;ref name=&quot;CKS2019&quot; /&gt;

=== سنویییَل فلویڈ ===
گاوٹٕچ اَکھ قطعی تشخیص چھ سینوویل فلیوڈ یا ٹوفس مَنٛز مونوسوڈیم یورایٹ کرسٹل شناختس پؠٹھ مبنی۔ آرتھروسنٹسیس کہ ذریعہٕ غأر تشخیص شدہ سوجن وٲل جوڑن سٔتؠ حٲصِل کردٕ تمام سینوویل سیالک نمونہٕ یمن کرسٹلن خاطرٕ گژھہٕ جانچنہٕ ین۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; پولرایزڈ لایٹ مایکروسکوپی تحت، یمن مَنٛز چھ اَکھ سویی ہش مورفولوجی تہٕ مضبوط منفی بیورفرینجینس آسان۔ یہِ ٹیسٹ چھ انجام دین مشکل تہٕ اَتھ خٲطرٕ چھ تربیت یافتہٕ مبصرٕچ ضرورت۔&lt;ref name=&quot;pmid18299687&quot;&gt;{{Cite journal|last=Schlesinger N|title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med.|volume=98|issue=6|pages=759–67|year=2007|pmid=18299687}}&lt;/ref&gt; آبشاری پتہٕ گژھہٕ سیالک نسبتا جلدی جانچ کرنہٕ ین، کیازکہ درجہ حرارت تہٕ پی ایچ چھ گھلنشیلتا متٲثر کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;

=== خونک ٹیسٹ ===
خونک باقی ٹیسٹ چھ عام طور پٲٹھؠ کرنہٕ یوان سفید خونک خلین ہنٛز گنتی، الیکٹرولایٹس گرڈن ہنٛز کٲم تہٕ erythrocyte sedementation rate (ESR) ۔ تاہم، انفیکشن کہ غٲر موجودگی مَنٛز ہیکہ سفید خونٕک خلیہ تہٕ ESR دۄشوے گٹھیا کہ وجہ سٟتؠ بلند گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|title=Gout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Rheumatology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100725115050/http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis|archive-date=2010-07-25|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses &amp; Workup – eMedicine Emergency Medicine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100311174806/http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|archive-date=2010-03-11|date=2019-01-17}}&lt;/ref&gt; سفید خونک خلیاتچ گنتی چھ 40، 000 × 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/l (40، 000/mm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;) تام زیٛادٕ دستاویز کرنہٕ آمژ۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

=== مختلف تشخیص ===
گوٹھٕچ سارِوٕے کھۄتہٕ اہم [[مُختَلِف تَشخیٖص|تفریقی تشخیص]] چھ سیپٹک گٹھیا۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہِ گژھ تمن لوکن مَنٛز سمجھنہٕ ین یمن انفیکشنٕچ علامتہٕ چھ یا یمن مَنٛز یَلاج سٟتؠ چھنہٕ بہتری یوان۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; تشخیص مَنٛز مَدَتھ کرنہٕ خٲطرٕ، ہکو اَکھ سینوویل فلویڈ گرام سٹین تہٕ کلچر انجام دتھ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; باقی حالات یم یتھی ہیٛکن نظر آسہٕ یمن مَنٛز چھدم ریومیٹایڈ گٹھیا، سورایٹک گٹھیا تہٕ رد عمل گٹھیا شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Dalbeth2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; گاوٹی ٹوفی، خاص طور پانٹھ ییلہٕ جوڑس مَنٛز واقع آسہٕ نہٕ، تیلہٕ ہکو بیسال سیل کارسنوما یا باقی نیوپلاسم سٟتؠ غلطی کٔرِتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M|title=Medial canthal tophus|journal=Ophthal Plast Reconstr Surg|volume=24|issue=5|pages=403–4|year=2008|pmid=18806664|doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S|title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout|journal=Hand (N Y)|volume=4|issue=1|pages=78–80|date=March 2009|pmid=18780009|doi=10.1007/s11552-008-9120-4|pmc=2654956}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Fluorescent_uric_acid.JPG|link=File:Fluorescent_uric_acid.JPG|alt=numerous multi-colored needle-shaped crystals against a purple background|Microscope photograph of spiked rods of uric acid crystals found in a synovial fluid sample illuminated with polarized light. Formation of uric acid crystals in the joints is associated with gout.
فَیِل:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|link=File:Gichtfuss_im_Roentgenbild_002.png|Gout on [[اؠکسرے|X-rays]] of a left foot in the metatarsal-phalangeal joint of the big toe. Note also the soft tissue swelling at the lateral border of the foot.
فَیِل:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|link=File:Light_microscopy_of_a_touch_preparation_of_a_gout_tophus,_showing_urate_crystals.jpg|Light microscopy of a tophus, showing needle-shaped crystals.
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_gout,_annotated.jpg|Uric acid crystals in polarized light, showing negative birefringence, with yellow color when aligned parallel to the axis of the red compensator, and blue when perpendicular.&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|title=Gout and Pseudogout Workup|first=Bruce M|last=Rothschild|website=Medscape|access-date=2020-12-01|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008034412/https://emedicine.medscape.com/article/329958-workup|url-status=live}} Updated: Jun 30, 2020&lt;/ref&gt;
فَیِل:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|link=File:Birefringence_microscopy_of_pseudogout,_annotated.jpg|In contrast, CPPD (pseudogout) displays rhombus-shaped crystals with positive birefringence.
فَیِل:Gross_pathology_of_tophus.jpg|link=File:Gross_pathology_of_tophus.jpg|Appearance of a large tophus
&lt;/gallery&gt;

== بچاو ==
طرز زندگی مَنٛز تبدیلی تہٕ دواہٕ دۄشوے ہیٛکن یورک ایسڈٕچ سطح کم کٔرِتھ۔ غذایی تہٕ طرز زندگی ہنٛد انتخاب یم موثر چھ تمن مَنٛز چھ جانورن ہنٛد اصل پیورین سٟتؠ بھرپور غذا یَتھ کٔنؠ زن گوشت تہٕ سمندری غذا، الکحل، تہٕ فرکٹوز (خاص طور پٲنٹھ ہایی فرکٹوز کارن شربت) ہیند اِستِمال کم کرن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt; دودھک مصنوعات، وٹامن سی، کافی تہٕ چیری کھؠنہٕ سٟتؠ ہیٚکہ گاوٹ کہ حمل رکاونہٕ مَنٛز مَدَتھ ملتھ، یَتھ کٔنؠ وزن کم گژھان چھ۔&lt;ref name=&quot;Be2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;2014rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bitik|first=B|last2=Öztürk|first2=MA|title=An old disease with new insights: Update on diagnosis and treatment of gout|journal=European Journal of Rheumatology|date=June 2014|volume=1|issue=2|pages=72–77|pmid=27708879|doi=10.5152/eurjrheumatol.2014.021|pmc=5042282}}&lt;/ref&gt; گاوٹ ہیٚکہ آکسیجنٕچ کٔمی وٲلؠ سیلن مَنٛز پیورینز جٲری کرنہٕ کہ ذٔریع سلیپ اپنیا باپتھ ثانوی ٲستھ۔ ایپنیاک یَلاج ہیٛکہٕ حملن ہنٛد واقعہٕ کم کٔرِتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16171252&quot;&gt;{{Cite journal|pmc=2654686|year=2009|last=Abrams|first=B|title=Sleep Apnea as a Cause of Gout Flares|journal=The Medscape Journal of Medicine|volume=11|issue=1|pages=3|pmid=19295924}}&lt;/ref&gt;

=== دَوا۔ ===
2024 تام چھ ایلوپورینول عام طور پٲنٹھ تجویز کردہ روک تھامک یَلاج اگر دواہ چھ اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=FitzGerald|first=John D.|last2=Dalbeth|first2=Nicola|last3=Mikuls|first3=Ted|last4=Brignardello‐Petersen|first4=Romina|last5=Guyatt|first5=Gordon|last6=Abeles|first6=Aryeh M.|last7=Gelber|first7=Allan C.|last8=Harrold|first8=Leslie R.|last9=Khanna|first9=Dinesh|last10=King|first10=Charles|last11=Levy|first11=Gerald|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|title=2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout|date=11 May 2020|volume=72|issue=6|pages=879–895|doi=10.1002/art.41247|pmid=32390306|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Gouty pitfalls {{!}} This Changed My Practice (TCMP) by UBC CPD|url=https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|website=thischangedmypractice.com|access-date=25 January 2024|archive-date=25 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240125023740/https://thischangedmypractice.com/gouty-pitfalls/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ چھ اکثر گوڑنکس تریی پؠٹھ شیٚن رؠتن تام NSAID یا کولچیسین سٟتؠ ملتھ اِستِمال کرنہٕ یوان تہٕ یم ہیٚکہ اکی وقتہٕ شۆروٗع کرنہٕ یَتھ۔&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|last=Ton|first=Joey|title=#262 Who let the Gout Out? Targeting Uric Acid Levels in Treating Gout|url=https://cfpclearn.ca/tfp262/|website=CFPCLearn|access-date=15 June 2023|date=19 May 2020|archive-date=28 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328124959/https://cfpclearn.ca/tfp262/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; اگرچہ تٲریخی طور اوس نہٕ گاؤٹ کہ شدید حملس دوران ایلوپورینول شۆروٗع کرنچ سفارش کرنہٕ آمژٕ، مگر یہٕ عمل چھ قابل قبول نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rob2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Robinson|first=PC|last2=Stamp|first2=LK|title=The management of gout: Much has changed|journal=Australian Family Physician|date=May 2016|volume=45|issue=5|pages=299–302|pmid=27166465}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; طویل مدتی تھراپی چھ عام طور پٲنٹھ مۄحفوٗظ تہٕ اصل پٲنٹھ برداشت یوان کرنہٕ، تہٕ یہِ چھ تمن لوکن مَنٛز اِستِمال یوان کرنہٕ یمن گرڈن ہیند مسلہٕ چھ یا یوریٹ سٹون چھ، حالانکہ افرادن ہنٛز اَکھ لۄکٹ تعداد مَنٛز چھ ہایپرسینسیٹیویٹی آسان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ہایپرسنسیٹیویٹی چھےٚ عام طور صرف تمن مَنٛز آسان یم ایچ ایل اے-بی * 5801 پوزیٹیو چھ آسان، یۄس اکثر ایشیا یا افریقہٕ کیٚن لکن مَنٛز چھےٚ آسان۔&lt;ref name=&quot;UBC2024&quot; /&gt;

طویل مدتی دواہ چھنہٕ تتھ وقتس تام تجویز یوان کرنہٕ یوٚتام کٲنٛسہ نفرس گاوٹٕکؠ زٕ حملہٕ آسہٕ، یوٚتام نہٕ تباہ کن جوڑن ہٕنٛز تبدیلی، ٹوفی، یا یوراٹے نیفروپیتھی موجود آسہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;German09&quot; /&gt; یہِ چھنہٕ اَتھ وقتس تام ز دَوا چھ قٟمت موثر۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;

اگرچہ یہِ تجویز چھ یوان کرنہٕ ز یوریٹ کم کرن وألن اقداماتن پزٕ اَتھ وقتس تام بڑھاونہٕ یوٚتام سیرم یورک ایسڈچ سطح 300-360 μmol/l (′ID1] mg/dl′) کھۄتہٕ کم آسہٕ، لوکن ایلوپورینولک معیاری ڈوزس پؠٹھ تھونہٕ کہ بجاے چھ اَتھ مشقچ تاییٖد کرنہٕ خاطرٕ کم ثبوت موجود۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ruoff|first=G|last2=Edwards|first2=NL|title=Overview of Serum Uric Acid Treatment Targets in Gout: Why Less Than 6 mg/dL?|journal=Postgraduate Medicine|date=September 2016|volume=128|issue=7|pages=706–15|pmid=27558643|doi=10.1080/00325481.2016.1221732|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fitz2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Qaseem|first=Amir|last2=Harris|first2=Russell P.|last3=Forciea|first3=Mary Ann|title=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|date=1 November 2016|volume=166|issue=1|pages=58–68|doi=10.7326/M16-0570|pmid=27802508}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;C2020&quot; /&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;اگر یم دَوا حملس وقتہٕ دایمی استعمالس مَنٛز چھ، تیلہٕ چھ تجویز یوان کرنہٕ ز تم گژھن جٲری تھونہٕ۔&lt;ref name=&quot;PM2010&quot; /&gt; یہنٛز سطح چھ نہٕ 6.5 mg/dl کھۄتہٕ کم ہکان کٔرِتھ ییلہ زن کہ حمل چھ جٲری، چھ ریفریکٹری گاوٹٕچ نشاندہی کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ali|first=S|last2=Lally, EV|title=Treatment failure gout|journal=Medicine and Health, Rhode Island|date=November 2009|volume=92|issue=11|pages=369–71|pmid=19999896}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

بیٚیہ ایٚپیسوڈن رکاونہٕ خٲطرٕ ہیٚکہ کنہ ساتہٕ واریاہ بیٚین دواہن پیٚٹھ تہٕ غور کرنہٕ یَتھ، یمن مَنٛز پروبنیسیڈ فیبٗکسسٹیٹ، بینزبروومرون شٲمل چھ۔&lt;ref name=&quot;Annals2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Dalbeth|first=N|last2=Merriman|first2=TR|last3=Stamp|first3=LK|title=Gout|journal=Lancet|date=22 October 2016|volume=388|issue=10055|pages=2039–2052|pmid=27112094|doi=10.1016/s0140-6736(16)00346-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kydd|first=Alison SR|last2=Seth|first2=Rakhi|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Edwards|first4=Christopher J|last5=Bombardier|first5=Claire|date=2014-11-14|title=Uricosuric medications for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD010457|doi=10.1002/14651858.cd010457.pub2|pmid=25392987|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; فبکسسٹیٹ چھ صرف تمن لوکن مَنٛز تجویز یوان کرنہٕ یم ایلوپورینول برداشت ہیٛکن نہٕ کٔرِتھ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|website=www.nice.org.uk|access-date=28 March 2017|date=17 December 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195736/https://www.nice.org.uk/guidance/TA164|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt; ایلوپورینول کس مقابلس مَنٛز چھ فیبکسوسٹیٹس سٟتؠ زیٛادٕ موتک خدشات۔&lt;ref name=&quot;FDA2019&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Safety and Availability – FDA adds Boxed Warning for increased risk of death with gout medicine Uloric (febuxostat)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|website=FDA|access-date=26 February 2019|language=en|date=21 February 2019|archive-date=23 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423022609/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm631182.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہِ ہیٚکہ اِبتدٲیی یَلاجس دوران گاوٹ کہ پھلنٕچ شرح تہٕ بڑٲوتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tayar|first=Jean H|last2=Lopez-Olivo|first2=Maria Angeles|last3=Suarez-Almazor|first3=Maria E|date=2012-11-14|title=Febuxostat for treating chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=11|pages=CD008653|doi=10.1002/14651858.cd008653.pub2|pmid=23152264|pmc=4058893|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; تاہم، چھ امکؠ عارضی ثبوت موجود ز فیبکسوسٹیٹ چھ ایلوپورینول کھۄتہٕ زیٛادٕ یوریٹچ سطح کم کٔرِتھ ہکان۔&lt;ref name=&quot;Coch2014Feb&quot;&gt;{{Cite journal|last=Seth|first=Rakhi|last2=Kydd|first2=Alison SR|last3=Buchbinder|first3=Rachelle|last4=Bombardier|first4=Claire|last5=Edwards|first5=Christopher J|date=2014-10-14|title=Allopurinol for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=10|pages=CD006077|doi=10.1002/14651858.cd006077.pub3|pmid=25314636|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt;

یہٕ چھ بسان ز پروبینسیڈ چھ ایلوپورینول کھۄتہٕ کم موثر تہٕ چھ اَکھ سیکنڈ لاین ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; اگر یورک ایسڈک کم اخراج موجود چھ (24 گھنٹہٕ پیشاب یورک ایسڑ 800 ملی گرام کھۄتہٕ کم چھ) تیلہٕ ہیکو پروبینسیڈک اِستِمال کٔرِتھ۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Elizabeth D Agabegi|last2=Agabegi, Steven S.|title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series)|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Hagerstwon, MD|year=2008|page=251|isbn=978-0-7817-7153-5|url=https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|access-date=2016-01-10|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426192056/https://books.google.com/books?id=y13wgJyQwkEC&amp;pg=PA251|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;تاہم، اگر کٲنٛسہ شخصس گرڈن مَنٛز پتھری ہٕنٛز ہسٹری آسہ، تیٚلہ چھنہٕ یہِ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;agabegi2nd251&quot; /&gt; پیگلوٹیکیس چھ تمن 3% لوکن خٲطرٕ اَکھ اختیار یم باقی ادویات سٟتؠ چھ عدم برداشت تھاوان۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|title=FDA approves new drug for gout|website=FDA|date=September 14, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917103100/https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm|archive-date=September 17, 2010}}&lt;/ref&gt; یہِ چھ ترٛیٚیم لٲنہ ہنٛد ایجنٹ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; پیگلوٹیسیس چھ پریتھ دۄیہ ہفتہٕ انٹراوینس انفیوژن کس طورس پؠٹھ دنہٕ یوان، تہٕ چھ یورک ایسڈٕچ سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;FDA2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Sundy JS, Baraf HS, Yood RA, Edwards NL, Gutierrez-Urena SR, Treadwell EL, Vázquez-Mellado J, White WB, Lipsky PE, Horowitz Z, Huang W, Maroli AN, Waltrip RW, Hamburger SA, Becker MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=Aug 17, 2011|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; پیگلوٹیکیس چھ ٹوفی کم کرنس مَنٛز مفید مگر اَتھ مَنٛز چھ مضر اثراتچ شرح زیٛادٕ تہٕ واریہ لوکھ چھ اَتھ خَلاف مزاحمت کران۔&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sriranganathan|first=MK|last2=Vinik|first2=O|last3=Bombardier|first3=C|last4=Edwards|first4=CJ|title=Interventions for tophi in gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 20, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010069|pmid=25330136|doi=10.1002/14651858.CD010069.pub2}}&lt;/ref&gt; ممکنہ ضمنی اثراتس مَنٛز چھ گرڈن مَنٛز سٹون، انیمیا تہٕ جوڑن ہنٛز دگ شٲمل۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Anderson|first=Amy|last2=Singh|first2=Jasvinder A|date=2010-03-17|title=Pegloticase for chronic gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=3|pages=CD008335|doi=10.1002/14651858.cd008335.pub2|pmid=20238366|pmc=6599816|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; 2016 مَنٛز آو یہٕ یورپی بازرس مَنٛز واپس ننہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Krystexxa|url=http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/medicines/human/medicines/002208/human_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|website=www.ema.europa.eu|access-date=28 March 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328200116/http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages%2Fmedicines%2Fhuman%2Fmedicines%2F002208%2Fhuman_med_001591.jsp&amp;mid=WC0b01ac058001d124|archive-date=28 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pres2017&quot;&gt;{{Cite journal|title=Pegloticase: withdrawal of its EU marketing authorisation is welcome|journal=Prescrire International|date=March 2017|volume=26|issue=180|page=71}}&lt;/ref&gt;

Lesinurad چھ گرڈن مَنٛز یورک ایسڈ کس جذبس روکتھ خونک یورک ایسڈن ہنٛز سطح کم کران۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|publisher=Drugs.com|access-date=14 October 2018|date=1 January 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002816/https://www.drugs.com/pro/zurampic.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; یہٕ آو ریاستہاے متحدس مَنٛز ایلوپورینولس سٟتؠ ملتھ اِستِمال کرنہٕ خاطرٕ منظور کرنہٕ، یمن مَنٛز تم أس نہٕ پنن یورک ایسڈچ سطحک اہداف تام واتنس قٲبل۔&lt;ref name=&quot;zurampic&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Drug Trial Snapshot: Zurampic|url=https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|publisher=US Food and Drug Administration|access-date=14 October 2018|date=22 December 2015|archive-date=8 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208044044/https://www.fda.gov/Drugs/InformationOnDrugs/ucm491548.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ضمنی اثراتس مَنٛز چھ گرڈن ہنٛد مسایل تہٕ گرڈن ہنٛگردٕ سٹون شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Pro2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;EMA2018&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Zurampic|url=https://www.ema.europa.eu/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|publisher=European Medicines Agency|access-date=14 October 2018|date=18 February 2016|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094215/https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zurampic-epar-summary-public_en.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== عیلاج ==
علاجک ابتدٲیی مقصد چھ شدید حملٕچ علامتہٕ حل کرٕنؠ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Zhang W, Doherty M, Bardin T, etal|title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT)|journal=Ann. Rheum. Dis.|volume=65|issue=10|pages=1312–24|date=October 2006|pmid=16707532|pmc=1798308|doi=10.1136/ard.2006.055269}}&lt;/ref&gt; یژھ دواہٕ یم سیرم یورک ایسڈٕچ سطح کم چھ کران تمن سٟتؠ ہیکو بار بار حملن روکٲوتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid16707532&quot; /&gt; عارضی ثبوت چھ دگ کم کرنہٕ خٲطرٕ دۄہدش 20 پیٹھہٕ 30 منٹن تام شینہٕ لگاونٕچ حمایت کران۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Moi|first=JH|last2=Sriranganathan|first2=MK|last3=Edwards|first3=CJ|last4=Buchbinder|first4=R|title=Lifestyle interventions for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=4 November 2013|volume=11|issue=11|pages=CD010519|pmid=24186771|doi=10.1002/14651858.CD010519.pub2}}&lt;/ref&gt; شدید علاجک متبادلن مَنٛز چھ نان سٹیرایڈ۔ اینٹی سوزش دَوا (NSAIDs) کولچیساین تہٕ سٹیرایڈز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; ییلہ زن کہ سٹیرایڈز تہٕ NSAIDs چھ یکساں طورس پؠٹھ کٲم کران، سٹیرایڈس ہیکن مۄحفوٗظ ٲستھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Billy|first=CA|last2=Lim|first2=RT|last3=Ruospo|first3=M|last4=Palmer|first4=SC|last5=Strippoli|first5=GFM|title=Corticosteroid or Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs for the Treatment of Acute Gout: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials|journal=The Journal of Rheumatology|volume=45|issue=1|pages=128–136|date=1 August 2017|doi=10.3899/jrheum.170137|pmid=28765243|url=http://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|access-date=7 June 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807040103/https://www.jrheum.org/content/jrheum/45/1/128.full.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بچاوٕ باپت انتخابن مَنٛز چھ ایلوپورینول فبکسسٹاٹ تہٕ پروبنیسیڈ شٲمل۔ یورک ایسڈٕچ سطح کم کرنہٕ سٟتؠ ہیٚکہ یہِ بیمٲر ٹھیک گژھتھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; متعلقہ صحت کین مسٲیلن ہنٛد یَلاج تہٕ چھ اہم۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; طرز زندگی ہند مداخلت ہند ناقص مطالعہ چھ کرنہٕ آمت۔&lt;ref name=&quot;Moi2013&quot; /&gt; یہِ چھنہٕ واضح ز کیا غذایی سپلیمنٹن چھ گوٹھک شکار لوکن پؠٹھ اثر آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Andrés|first=M|last2=Sivera|first2=F|last3=Falzon|first3=L|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Dietary supplements for chronic gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Oct 7, 2014|volume=10|issue=10|pages=CD010156|pmid=25287939|doi=10.1002/14651858.CD010156.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== این ایس اے آیی ڈی ===
این ایس اے آیی ڈی چھ گوٹھک عام گۄڈنیوک یَلاج۔ کنٛہہ تہٕ مخصوص ایجنٹ چھ نہٕ نمایاں طورس پؠٹھ کم یا زیادٕہ موثر کینٛہہ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; بہتری ہیکہ ژۄن گھنٹن مَنٛز ۄچھتھ تہٕ یَلاج چھ ایکہ پیٹھہٕ دۄن ہفتن تام تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; یم چھنہٕ تمن لوکن خٲطرٕ تجویز کرنہٕ یوان یمن صحتک باقی مسایل چھ، یَتھ کٔنؠ معدے خون خون بہنہٕ، گردٕ فیل گژھن، یا دلٕچ ناکٲمی۔&lt;ref name=&quot;JFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Winzenberg T, Buchbinder R|title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient|journal=J Fam Pract|volume=58|issue=7|pages=E1–4|year=2009|pmid=19607767}}&lt;/ref&gt; اگرچہ انڈوماتاسن چھ تٲریخی طور سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام پانٹھ اِستِمال گژھن وول NSAID، مگر اَکھ متبادل، یتھکن ibuprofen، اعلی تاثیرچ عدم موجودگی مَنٛز امک بہتر ضمنی اثر پروفایل کہ وجہ سٟتؠ ہیکہٕ ترجیح دینہٕ یَتھ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B|title=Taking the stress out of managing gout|journal=Can Fam Physician|volume=55|issue=12|pages=1209–12|date=December 2009|pmid=20008601|pmc=2793228}}&lt;/ref&gt; یمن لوکن NSAIDs سٟتؠ گیسٹرک ضمنی اثراتک خطرٕ چھ، یمن خٲطرٕ چھ اَکھ اضٲفی پروٹون پمپ انفیکٹر دنہٕ یوان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Cronstein|first=BN|last2=Terkeltaub|first2=R|title=The inflammatory process of gout and its treatment|journal=Arthritis Research &amp; Therapy|date=2006|volume=8 Suppl 1|pages=S3|pmid=16820042|doi=10.1186/ar1908|pmc=3226108}}&lt;/ref&gt; کیانٛہہ شواہد چھ موجود ز COX-2 انفیکٹرز ہیکن کم ضمنی اثراتس سٟتؠ شدید گاوٹ اٹیک خٲطرٕہ کٲم کٔرِتھ تہٕ غٲر منتخب NSAIDs تہٕ ہیکہ گژھتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Landewé|first3=RB|title=Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for treatment of acute gout|journal=JAMA|date=9 June 2015|volume=313|issue=22|pages=2276–7|pmid=26057289|doi=10.1001/jama.2015.1881}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=16 September 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;

=== کولچیساین ===
کولچیساین چھ تمن لوکن خٲطرٕ اَکھ متبادل یم NSAIDs برداشت کرنس مَنٛز ناکام چھ۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; زیٛادٕ مقدارس مَنٛز، ضمنی اثرات (بنیٲدی طور پٲنٹھ معدے کی تکلیف) چھ امک اِستِمال محدود کران۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Information for Healthcare Professionals: New Safety Information for Colchicine (marketed as Colcrys)|url=https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|publisher=[[Food and Drug Administration|U.S. Food and Drug Administration]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20091018113639/https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm|archive-date=2009-10-18}}&lt;/ref&gt; کم ڈوزن پؠٹھ، یم وونہٕ تہٕ موثر چھ، یہٕ چھ اصل پأٹھؠ برداشت یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;CFP09&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Echteld|first=I|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Schlesinger|first3=N|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Aletaha|first5=D|title=Colchicine for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Aug 15, 2014|volume=8|issue=8|pages=CD006190|pmid=25123076|doi=10.1002/14651858.CD006190.pub2}}&lt;/ref&gt; یہِ چھ عام طور پٲٹھؠ گوٹھ کہ حملہٕ خٲطرٕ کینژن دۄہن اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Colchicine: medicine used to treat gout|url=https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|website=nhs.uk|access-date=26 June 2022|language=en|date=14 November 2019|archive-date=23 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220623033602/https://www.nhs.uk/medicines/colchicine/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; کولچیسین ہیٚکہ باقٕیہ عام طور تجویز کرنہٕ آمتیٚن دواہن، یَتھ کٔنؠ ایٹورواسٹیٹن تہٕ erythromycin، سٟتؠ باقین سٟتؠ رٲبطہٕ کٔرِتھ۔&lt;ref name=&quot;FDA Warning&quot; /&gt;

=== سٹیرایڈ ===
گلوکوکورٹیکوڈس چھ NSAIDs ہییہٕ موثر لبنہٕ آمت تہٕ اگر NSAIDS خاطرٕ تضادات موجود چھ تیلہٕ ہکو اِستِمال کٔرِتھ۔&lt;ref name=&quot;pmid17276548&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH|title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=49|issue=5|pages=670–7|year=2007|pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014|pmc=7115288|url=http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|access-date=2019-09-08|archive-date=2020-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020143558/http://orca.cf.ac.uk/92845/1/paracetemol.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=van Durme|first=CM|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Buchbinder|first3=R|last4=Schlesinger|first4=N|last5=van der Heijde|first5=D|last6=Landewé|first6=RB|title=Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 16, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD010120|pmid=25225849|doi=10.1002/14651858.CD010120.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wechalekar|first=Mihir D|last2=Vinik|first2=Ophir|last3=Schlesinger|first3=Naomi|last4=Buchbinder|first4=Rachelle|date=2013-04-30|title=Intra-articular glucocorticoids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=4|pages=CD009920|doi=10.1002/14651858.cd009920.pub2|pmid=23633379|issn=1465-1858}}&lt;/ref&gt; یم چھ جوڑن مَنٛز انجیکشن لگاونہٕ سٟتؠ تہٕ بہتری ہنٛد بٲعث بنان۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; تاہم، جوڑن ہنٛد انفیکشن گژھہٕ خارج کرنہٕ ین تکیاز سٹیرایڈز چھ یہٕ حالت خراب کران۔&lt;ref name=&quot;Review08&quot; /&gt; کانٛہہ تہٕ قلیل مدتی منفی اثر آو نہٕ وننہٕ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Janssens|first=Hein J|last2=Lucassen|first2=Peter LBJ|last3=Van de Laar|first3=Floris A|last4=Janssen|first4=Matthijs|last5=Van de Lisdonk|first5=Eloy H|date=2008-04-23|title=Systemic corticosteroids for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD005521|doi=10.1002/14651858.cd005521.pub2|pmid=18425920|issn=1465-1858|url=https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/2066/70896/1/70896.pdf|access-date=2019-09-24|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828094218/https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/70896/70896.pdf;jsessionid=1FC701B94528B3F6C1BBA1E193546020?sequence=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== باقٕی ===
انٹرلیوکن-1 انفیکٹرز، یَتھ کٔنؠ زن کینیکناماب، دگہ سٟتؠ راحت تہٕ جوڑن ہنٛز سوجن کم کرنہٕ خاطرٕ اعتدال پسند تاثیر ظٲہر کٔر، مگر اَتھ مَنٛز چھ کمرٕچ دگ، سردرد تہٕ بلڈ پریشرس مَنٛز اضافہٕ ہوؠ منفی واقعاتن ہنٛد خطرٕ بھڑمت۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot;&gt;{{Cite journal|pmid=25177840|year=2014|last=Sivera|first=F|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=9|pages=CD009993|last2=Wechalekar|first2=M. D|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; تاہم، تم ہیکن NSAIDS کہ معمول کہ ڈوزن کھۄتہٕ کم کٲم کٔرِتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt; اَمہِ طبقہٕ کہ دواہن ہِنٛز زیٛادٕ قٟمت ہیکہ گوٹھ کہ یَلاج خٲطرٕہ تہند استعمالٕچ حوصلہ شکنی تہٕ کٔرِتھ۔&lt;ref name=&quot;Siv2014&quot; /&gt;

== پیشین گویی ==
علاجہٕ ورٲیہ چھ گٹھیاک شدید حملہٕ عام طور پانژن پیٹھہٕ ستن دۄہن مَنٛز حل گژھان۔ تاہم،&lt;unk&gt; 60%&lt;unk&gt; لوکن چھ اکہ ورؠ یس اندر دیم حملہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;گوٹھ وٲلؠ چھ [[زیٛادٕ خوٗنُک دَباو|ہائی بلڈ پریشر]] [[ذیابیٖطٔس|ذیابطیس۔]] میلیٹس، میٹابولک سنڈروم تہٕ گردٕ تہٕ دل کہ بیمارن ہند خطرٕ بڑان تہٕ اتھٲی پٲٹھؠ چھ موتک خطرٕ بڑھان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kim SY, De Vera MA, Choi HK|title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol.|volume=26|issue=5 Suppl 51|pages=S115–9|year=2008|pmid=19026153}}&lt;/ref&gt; یہِ چھنہٕ واضح ز کیا یوریٹس کم کرن وٲل دواہ چھ قلبی بیماری ہنٛد خطرٕ متٲثر کران۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Zhang|first=T|last2=Pope|first2=JE|title=Cardiovascular effects of urate-lowering therapies in patients with chronic gout: a systematic review and meta-analysis|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=56|issue=7|pages=1144–1153|date=30 March 2017|doi=10.1093/rheumatology/kex065|pmid=28379501|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; یہٕ ہیکہ جزوی طورس پؠٹھ انسولین کہ مزاحمت تہٕ موٹاپتس سٟتؠ وابستگی کہ وجہ سٟتؠ ٲستؠ، مگر کیانٛہہ بڑن وٲل خطرٕ چھ آزاد نظر یوان۔&lt;ref name=&quot;Rh2008&quot; /&gt;

علاجہٕ ورٲیہ، شدید گاوٹٕچ اقساط ہیکہ دشویی گٹھیاہس مَنٛز تبدیل گژھتھ یَتھ مَنٛز جوڑن ہِنٛز سطح تباہ گژھن، جوڑن ہِنٛز خرابین، تہٕ بے درد ٹوفی ہیکہ ٲستؠ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; یم ٹوفی چھ تمن مَنٛز&lt;unk&gt; 30%&lt;unk&gt; آسان یمن ہنٛد یَلاج چھ نہٕ پانژن ورین خٲطرٕ یوان کرنہٕ، اکثر کان کس ہیلکس مَنٛز، اویلیکرانون عملس دوران، یا اچیلز ٹینڈنز پؠٹھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; &lt;/unk&gt;&lt;/unk&gt;جارحانہ یَلاج سٟتؠ ہیکن تم پھلتھ۔ گرڈن ہند سٹون تہٕ چھ اکثر گاوٹ پیچیدٕ بناوان، یم 10 پیٹھہٕ 40% لوکن درمیان چھ متٲثر کران تہٕ چھ پیشابک پی ایچ کم آسنہٕ کہ وجہ سٟتؠ گژھان یوس یورک ایسڈ کہ بارس فروغ دوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt; گرڈن ہٕنٛزن دایمی خرابین ہٕنٛزٕ باقی شکلہٕ ہیٚکہ ٲستھ۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;250px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
فَیِل:Case_30-top.jpg|link=File:Case_30-top.jpg|Gouty tophi presenting as nodules on the finger and helix of the ear
فَیِل:ChronicGout.jpg|link=File:ChronicGout.jpg|Tophus of the knee
فَیِل:Case_30-bottom.jpg|link=File:Case_30-bottom.jpg|Tophi on the toe and ankle
فَیِل:Tophigout.JPG|link=File:Tophigout.JPG|Gout complicated by ruptured tophi, the exudate of which tested positive for uric acid crystals
&lt;/gallery&gt;

== ایپیڈیمولوجی ==

== تَوٲریٖخ ==
[[فَیِل:Anthonie_van_Leeuwenhoek_(1632-1723)._Natuurkundige_te_Delft_Rijksmuseum_SK-A-957.jpeg|alt=A man wearing a long, curly wig and a full robe is sitting, looking out. His left arm rests on a small table, with his left hand holding a box. Behind him is a globe.|thumb|انٹونی وین لیوینہوکن کٔر 1679 مَنٛز یورک ایسڈ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pillinger|first=MH|last2=Rosenthal P|last3=Abeles AM|title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment|journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases|volume=65|issue=3|pages=215–221|year=2007|url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|pmid=17922673|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216114246/http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669|archive-date=2008-12-16}}&lt;/ref&gt;]]
اصطلاح &quot;1&quot; گاوٹ &quot;2&quot; اوس گۄڈنچہ لٹہ 1200 عیسوی آس پاس بوکنگ کس رینڈولفس اِستِمال کوٚرمت۔ یہٕ چھ لاطینی لفظ گٹا پیٹھہٕ ماخوذ، یمیوک مطلب چھ &quot;1&quot; بوند &quot;2&quot; (مایعک۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; آکسفورڈ انگلش ڈکشنری مطٲبق، یہٕ چھ مزاح تہٕ &quot;جوڑن اندر تہٕ أنٛدؠ پٔکؠ خونٕ سٟتؠ بیمار موادک 'گرنک' تصور سٟتؠ ماخوذ۔&quot;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://www.oed.com/view/Entry/80290|title=gout, n.1|website=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989|access-date=18 September 2011|archive-date=8 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200508070657/https://www.oed.com/start;jsessionid=F7E81FB8C2DA5A2C4521515FB61B4533?authRejection=true&amp;url=%2Fview%2FEntry%2F80290|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

گاوٹ چھ قدیم زمانہٕ پیٚٹھٕ زاننہٕ یوان۔ تٲریخی طور، اَتھ اوس &quot;بیمارن ہنٛد بادشاہ تہٕ بادشاہن ہنٛز بیماری&quot; یا &quot;امیر لوکن ہنٛز بیماری&quot; وننہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;Lancet2010&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|title=The Disease Of Kings - Forbes.com|website=Forbes|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901100910/https://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html|archive-date=2017-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dic&quot; /&gt; بؠمارٕچ گۄڑنچ دستاویز چھ مصرٕ پؠٹھٕ 2,600 قبل مسیح مَنٛز بجہ أنٛگوٚٹہ ہنٛد گٹھیا ہٕنٛز وضاحت مَنٛز۔ یونانی طبیب ہپپوکریٹس کوٚر 400 قبل مسیحس قریب پننہٕ ''افوریزم'' مَنٛز اَتھ پؠٹھ تبصرٕ، خواجہ سراہن تہٕ پری مینوپاسل زنانن مَنٛز امچ عدم موجودگی ہنٛد ذکر کران۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates|access-date=July 27, 2010|website=MIT|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707154253/http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html|archive-date=July 7, 2010}}&lt;/ref&gt; آولس کارنیلیس سیلسسن (30 AD) کوٚر شرابس سٟتؠ تعلق بیان، پتہٕ زنانن مَنٛز گۄڈنُیٛک آغاز تہٕ گرڈن سٟتؠ وابستہٕ مسایل:&lt;blockquote&gt;بیٚیہ اکہ لٹہ چھ موٹ پیشاب، یَتھ تلچھٹ سفید چھ، یہِ چھ ظٲہر کران ز دگ تہٕ بیمٲر چھ جوڑن یا وسرا کس علاقس مَنٛز رٹنہٕ یوان۔ اتھہ تہٕ زنٛگن مَنٛز چھ جوڑن ہنٛز دقتہٕ واریاہ زیٛادٕ تہٕ لگاتار آسان، یَتھ کٔنہ زن پوڈگرا تہٕ چیراگرا کین معاملن مَنٛز گژھان چھ۔ یم چھ شاذ و نادر ہی کنہہ زنانہٕ، یا زنانہٕ سٟتؠ ہم آہنگی برونٹھ خواجہ سراہن یا لڑکن پؠٹھ حملہٕ کران سواے تمن لوکن ہنٛد یمن مَنٛز ماہواری دباونہٕ چھ آمت۔ کینژن لوکو چھ شراب، مینڈ تہٕ وینیری نش پرہیز کٔرِتھ زندگی بھرچ حفاظت حٲصل کرمژ۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html|title=On Medicine|last=A. Cornelius Celsus|at=Book IV|website=University of Chicago|access-date=2009-01-30|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630175139/http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4%2A.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;1683 مَنٛز، تھامس سڈنی اَکھ انگریز طبیب، کور صبحٕ جلدی امک واقعہٕ تہٕ بوڑٕ مردن خاطرٕ امک رجحان بیان۔&lt;blockquote&gt;گوٹھؠ ہنٛد مریض چھ عام طور پٲٹھؠ یا تہٕ بوڑٕ مرد یا مرد آسان یمو جوانس مَنٛز پنن پان یَتھ کٔنؠ ژھنتھ چھ ز تم چھ قبل از وَقٕت بوڑٕ ووتمت-یتھؠ خراب عادتن مَنٛز چھ نہٕ وقتہٕ برونٹھ تہٕ حد کھۄتہٕ زیٛادٕ وینیری مَنٛز ملوث گژھن تہٕ یَتھ کٔنؠ تھکن وٲل جذبات کھۄتہٕ زیٛادٕ عام۔ شکار چھ بسترس پؠٹھ گژھان تہٕ صحت سان سوان۔ صبحٲچہ لگ بگ دۄیہ بجہ چھ سہ ٹانگس مَنٛز شدید دگہٕ سٟتؠ جگاوان۔ دگ چھ اکہ جایہ کھسنہٕ ہوؠ تہٕ توتہٕ چھ کینٛہہ حصن مَنٛز یہِ محسوس گژھان ز یمن پؠٹھ چھ ٹھنڈک آب ترٛاومت۔ پتہٕ چھ ژھران تہٕ ژھران تہٕ لوٚکٗٹ بخار۔ رات چھ اذیتس، بے خوابی، متٲثر شدٕ حصہٕ موڑنس تہٕ حالتس مَنٛز مسلسل تبدیلی سٟتؠ گزارنہٕ یوان-جسمچ ٹاسنگ چھ تیوٗت مسلسل آسان ییتہٕ تشددک شکار جوڑن ہنٛز دگ تہٕ ییتہٕ فٹ چھ گژھان تیتی چھ بدتر گژھان۔&lt;ref&gt;{{ویب حَوالہٕ|url=https://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|title=Gout – The Affliction of Kings|website=h2g2|publisher=BBC|date=December 23, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911065930/http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491|archive-date=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ڈچ ساینسدان انتونی وان لیووینہوکن کٔر سارِوٕے کھۄتہٕ گوڈٕ 1679 مَنٛز یوریٹ کرسٹلچ خوردبین ظاہری شکل بیان۔&lt;ref name=&quot;Pillinger&quot; /&gt; 1848 مَنٛز، کوٚر انگریز معالج الفریڈ بیرنگ گاروڈن خونس مَنٛز اضٲفی یورک ایسڈٕچ شناخت گوٹھک وجہ کس طورس پؠٹھ۔&lt;ref name=&quot;pmid11600751&quot;&gt;{{Cite journal|last=Storey GD|title=Alfred Baring Garrod (1819–1907)|journal=Rheumatology (Oxford, England)|volume=40|issue=10|pages=1189–90|date=October 2001|pmid=11600751|doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== باقےٕ جانور ==
گٹھیا چھ زیٛادٕ تر باقی جانورن مَنٛز نایاب آسان تکیاز تمن چھ یوریکیس پٲدٕ کرنچ صلاحیت آسان، یس یورک ایسڈ پھٹاوان چھ۔&lt;ref name=&quot;Animals01&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Agudelo CA, Wise CM|title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations|journal=Curr Opin Rheumatol|volume=13|issue=3|pages=234–9|year=2001|pmid=11333355|doi=10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}&lt;/ref&gt; انسانن تہٕ باقی عظیم بندر مَنٛز چھنہٕ یہٕ صلاحیت آسان۔ لہذا، گٹھیا چھ عام۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Animals01&quot; /&gt; یوریکیس وٲلؠ باقی جانورن مَنٛز چھ گاڑٕ، امفیبییَن تہٕ زیٛادٕ تر غٲر پرایمیٹ میمل شٲمل۔&lt;ref name=&quot;Choi2005&quot;&gt;{{Cite journal|last=Choi|first=HK|last2=Mount|first2=DB|last3=Reginato|first3=AM|last4=American College of|first4=Physicians|last5=American Physiological|first5=Society|title=Pathogenesis of gout|journal=Annals of Internal Medicine|date=4 October 2005|volume=143|issue=7|pages=499–516|pmid=16204163|doi=10.7326/0003-4819-143-7-200510040-00009}}&lt;/ref&gt; خیال چھ یوان کرنہٕ ز ٹایرنوسورس ریکسک نمونہٕ یَتھ &quot;سو&quot; چھ وننہٕ یوان چھ گوٹھک شکار۔&lt;ref name=&quot;Rothschild&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rothschild|first=BM|last2=Tanke D|last3=Carpenter K|title=Tyrannosaurs suffered from gout|journal=Nature|volume=387|issue=6631|page=357|year=1997|doi=10.1038/387357a0|pmid=9163417|bibcode=1997Natur.387..357R}}&lt;/ref&gt;

== تَحقیٖق ==
گاوٹ کہ یَلاج خٲطرٕہ چھ واریاہ نٲی ادویات زیر مطالعہ، یمن مَنٛز اناکنرا کینیکناماب، تہٕ رالونیسیپٹ شٲمل چھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon|journal=Journal of Musculoskeletal Medicine|date=March 8, 2010|last=Abeles, A. M.|last2=Pillinger, M. H.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=May 20, 2010|access-date=April 23, 2010}}&lt;/ref&gt; کینیکنامابک نتیجہٕ ہکن سٹیرایڈک کم ڈوزٕ کھۄتہٕ بہتر نتایج أستھ، مگر امیک خرچ چھ پانژ ساس گنا زیٛادٕ آسان۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Sivera|first=F|last2=Wechalekar|first2=MD|last3=Andrés|first3=M|last4=Buchbinder|first4=R|last5=Carmona|first5=L|title=Interleukin-1 inhibitors for acute gout|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|date=Sep 1, 2014|volume=9|issue=9|pages=CD009993|pmid=25177840|doi=10.1002/14651858.CD009993.pub2}}&lt;/ref&gt; اَکھ ریکومبیننٹ یوریکیس انزایم (راسبریکیز) چھ دستیاب مگر [[رٲچھر|امیون۔]] اِستِمال چھ محدود، تکیاز یہٕ چھ مدافعتی ردعملس متحرک کران۔ کم اینٹیجینک ؤرجَن چھ ترقی مَنٛز۔&lt;ref name=&quot;Egg2007&quot; /&gt;

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}

== بیٖروٗنی لنکہٕ ==
{{Medical resources|Curlie=Health/Conditions_and_Diseases/Musculoskeletal_Disorders/Arthritis/Gout/|DiseasesDB=29031|ICD10={{ICD10|M|10||m|05}}|ICD9={{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}|ICDO=|OMIM=138900|OMIM_mult={{OMIM2|300323}}|MedlinePlus=000422|eMedicineSubj=emerg|eMedicineTopic=221|eMedicine_mult={{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}} {{eMedicine2|radio|313}}|MeshID=D006073|RP=gout|WO=gout}}{{Commons category|Gout}}{{Offline|med}}

* {{cite EB1911|wstitle=Gout|volume=12|pages=289–291}}
* {{ویب حَوالہٕ|url=https://medlineplus.gov/gout.html|publisher=U.S. National Library of Medicine|website=MedlinePlus|title=Gout|access-date=2020-05-21|archive-date=2016-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160705110839/https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/gout.html|url-status=live}}
* [[wikidata:Q133087|ویکی ڈیٹا]]
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>rfsf784iibquq18ljvcxegicak8g6hz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایسپرین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30810</id>
    <revision>
      <id>141945</id>
      <timestamp>2026-06-20T15:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1500498|Aspirin]] to:ks #mdwikicx</comment>
      <origin>141945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="d4f9ys2l5ld2i8a0zgi7yi801u12463" xml:space="preserve">Localized exception with key rest-html-backend-error
[[زٲژ:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>d4f9ys2l5ld2i8a0zgi7yi801u12463</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141946</id>
      <parentid>141945</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T15:39:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ copy pasted as creation failed</comment>
      <origin>141946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10936" sha1="pgkja35dclp6coxnskyq9td0fyllupk" xml:space="preserve">'''ایسپرین''' یتھ ایٹیلیسالیسلک ایسڈ تہِ ونان چھِ ('''اے ایس اے''') چھُ اکھ دوا یُس دگ، بخار۔ یا سوجن کم کرنہٕ خٲطرٕ اِستِمال چھُ یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; خاص سوجنہٕ وٲلؠ حالات یمن ہنٛد علاج کرنہٕ خٲطرٕ ایسپرین چھ استعمال یوان کرنہٕ تمن منٛز چھ کاواساکی بیمٲر، پیریکارڈائٹس تہٕ ریوماٹویڈ بخار شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ہارٹ اٹیک۔ گژھنہٕ پتہٕ دنہٕ ینہٕ واجؠن ایسپرینن چھُ مرنک خطرٕ کم گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ واریاہ کالہٕ خٲطرٕ دل کہ حمل، اسکیمک سٹروک تہٕ خونک جمنٕ روکنس منز تہِ اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; یہِ ہیٚکہ کینسر۔ ہٕنٛدۍ کیٚنٛہہ قٕسم، خاص طور کولورکٹل کینسر خطرٕ تہ کم کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Patrignani P, Patrono C|date=August 2016|title=Aspirin and Cancer|journal=Journal of the American College of Cardiology|volume=68|issue=9|pages=967–76|doi=10.1016/j.jacc.2016.05.083|pmid=27561771|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ یا بخارک اثر چھُ عام طور 30 منٹن منٛز شروع گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ اکھ غٲر سٹیرایڈیل اینٹی سوزش دوا (NSAID) تہٕ چھ باقین NSAIDs پٲٹھۍ کٲم کران مگر پلیٹلیٹس ہنٛد معمولچ کٲم تہٕ چھُ دباوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt;

اکھ عام ضمنی اثر چھُ میادٕ خراب گژھن۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; زیٛادٕ اہم ضمنی اثرات منٛز چھ معدٕک السر، معدٕک خون، تہٕ دمہ خراب گژھن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; خون بہنک خطرٕ چھ تمن لوکن منٛز زیادٕ آسان یم بوڑٕ چھ، شراب۔ چھ پیان، باقی NSAIDs چھ نوان، یا خون پتلا کرن والن پیٹھ چھ آسان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; حملٕ کس ٲخری حصس منٛز چھنہٕ ایسپرین تجویز یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; یہ چھنہٕ عام طور پٲٹھۍ انفیکشن۔ وٲلۍ شرؠن منٛز ریے سنڈروم کہ خطرٕ کنہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; زیٛادٕ خوراکک نتیجہٕ ہیٚکہ کنن منٛز بجنٕچ آواز پٲدٕ کٔرِتھ۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt;

ویلو کلۍ ہنٛد پتن منٛز لبنہٕ ینہٕ وول ایسپرینک پیش خیمہ چھ کم از کم 2,400 ؤرین تام صحت کس اثرات خاطرٕ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon2015&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ravina|first=Enrique|url=https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|title=The Evolution of Drug Discovery: From Traditional Medicines to Modern Drugs|date=2011|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-3-527-32669-3|page=24|access-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221175713/https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|archive-date=21 February 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1853 منٛز، کیمسٹ چارلس فریڈرک گیرہارٹ کوٚر ایسٹیئل کلورایڈس سۭتۍ دوا سوڈیم سیلیسایلیٹک علاج تاکہ گوڑنک لٹہٕ ییہٕ ایسٹیلیسالیسکل ایسڈ تیار کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jeffreys|first=Diarmuid|url=https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|title=Aspirin the remarkable story of a wonder drug.|date=2008|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=978-1-59691-816-0|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908213430/https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|archive-date=8 September 2017|url-status=live|df=dmy-all}}{{rp|46–48}}&lt;/ref&gt; ینہٕ والن پنژہن ورین خٲطرٕ، باقی کیمسٹو کوٚر کیمیائی ڈھانچہٕ قٲئم تہٕ کرن مزید موثر پیداوارک طریقہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1897 منٛز، بایر کمپنی ہنٛد سائنسدانو کوٛر عام سیلیسلیٹ دوائین خاطرٕ کم پریشان کن متبادل دواہ کس طورس پیٹھ ایسیٹیلسیلیسک ایسڈک مطالعہ شروع۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1899 تام، اوس بایرن اتھ &quot;ایسپرین&quot; ناو دیتمت تہٕ یہٕ کوٚرن پورٕ دنیاہس منٛز۔&lt;ref name=&quot;Distillations&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Dick|first1=Brian|title=Hard Work and Happenstance|url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|magazine=Distillations|publisher=[[Science History Institute]]|date=2018|volume=4|issue=1|pages=44–45|access-date=July 11, 2018|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112004054/https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MannPlummer1991&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Mann|first=Charles C.|url=https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27|title=The aspirin wars : money, medicine, and 100 years of rampant competition|last2=Plummer|first2=Mark L.|date=1991|publisher=Knopf|isbn=978-0-394-57894-1|edition=1st|location=New York|page=[https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27 27]}}&lt;/ref&gt; ویہمہٕ صدی کس گوڈنکس نصفس دوران بڑھی ایسپرینچ مقبولیت یمہٕ سۭتۍ واریہن برانڈز تہٕ فارمولیشنن درمیان اوس مقابلہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin|url=http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011091220/http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|archive-date=11 October 2008|access-date=2007-08-13|website=Chemical &amp; Engineering News}}&lt;/ref&gt; لفظ ''ایسپرین'' اوس بایرک برانڈ ناو تاہم، [https://mdwikicx.toolforge.org/wiki/Trademark ٹریڈ مارک] حق آیٔیہٕ واریہن ملکن منٛز غٲرمٕژ یا کٕننہٕ۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot; /&gt;

ایسپرین چھُ عالمی سطحس پیٹھ سارِوٕے کھوتہٕ زیٛادٕ استعمال گژھن وألن دواہن منٛز اکھ، یتھ منٛز تَقریٖبَن 44000 ٹن چھ پریتھ ؤری استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon20152&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;COX2002&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Warner TD, Mitchell JA|date=October 2002|title=Cyclooxygenase-3 (COX-3): filling in the gaps toward a COX continuum?|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=99|issue=21|pages=13371–3|bibcode=2002PNAS...9913371W|doi=10.1073/pnas.222543099|pmc=129677|pmid=12374850}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشنس (ڈبلیو ایچ او) ضروری ادویاتک فہرستس منٛز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|vauthors=((World Health Organization))|publisher=World Health Organization|year=2019|location=Geneva|hdl=10665/325771|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|author-link=World Health Organization|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; 2014 ہس تام، ترقی پذیر دنیا منٛز چھ تھوک قیمت امریکی ڈالر 0.002 پیٹھ امریکی ڈالر &lt;ref&gt;{{cite web|title=Acetylsalicylic Acid|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072358/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|archive-date=22 January 2018|access-date=30 August 2016|website=International Drug Price Indicator Guide}}&lt;/ref&gt;2015 ہس تام، ریاستہائے متحدہس منٛز چھ ادویاتک اکھ عام رؠتک خرچہٕ امریکی ڈالر &lt;ref name=&quot;Ric2015&quot;&gt;{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon pocket pharmacopoeia|date=2015|publisher=Jones &amp; Bartlett Learning|isbn=978-1-284-05756-0|edition=2015 deluxe lab-coat|page=5}}&lt;/ref&gt;یہ چھ عام دوا۔ کس طورس پیٚٹھ دستیاب۔&lt;ref name=&quot;AHSF20163&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; 2017 منٛز، اوس یہ ریاستہائے متحدس منٛز 42 ہم ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام طور پٲنٹھ تجویز کرنہٕ آمت دوا، یتھ منٛز 17 ملین کھوتہٕ زیادٕ نسخہٕ ٲس آمت دینہٕ۔&lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|archive-date=18 March 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin - Drug Usage Statistics|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020063723/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|archive-date=20 October 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;{{nbsp}}</text>
      <sha1>pgkja35dclp6coxnskyq9td0fyllupk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141947</id>
      <parentid>141946</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T15:39:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Databox</comment>
      <origin>141947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10948" sha1="1oy9iv4zrtmk4dk0j6pa9dlzf6w4gz0" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''ایسپرین''' یتھ ایٹیلیسالیسلک ایسڈ تہِ ونان چھِ ('''اے ایس اے''') چھُ اکھ دوا یُس دگ، بخار۔ یا سوجن کم کرنہٕ خٲطرٕ اِستِمال چھُ یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; خاص سوجنہٕ وٲلؠ حالات یمن ہنٛد علاج کرنہٕ خٲطرٕ ایسپرین چھ استعمال یوان کرنہٕ تمن منٛز چھ کاواساکی بیمٲر، پیریکارڈائٹس تہٕ ریوماٹویڈ بخار شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ہارٹ اٹیک۔ گژھنہٕ پتہٕ دنہٕ ینہٕ واجؠن ایسپرینن چھُ مرنک خطرٕ کم گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ واریاہ کالہٕ خٲطرٕ دل کہ حمل، اسکیمک سٹروک تہٕ خونک جمنٕ روکنس منز تہِ اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; یہِ ہیٚکہ کینسر۔ ہٕنٛدۍ کیٚنٛہہ قٕسم، خاص طور کولورکٹل کینسر خطرٕ تہ کم کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Patrignani P, Patrono C|date=August 2016|title=Aspirin and Cancer|journal=Journal of the American College of Cardiology|volume=68|issue=9|pages=967–76|doi=10.1016/j.jacc.2016.05.083|pmid=27561771|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ یا بخارک اثر چھُ عام طور 30 منٹن منٛز شروع گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ اکھ غٲر سٹیرایڈیل اینٹی سوزش دوا (NSAID) تہٕ چھ باقین NSAIDs پٲٹھۍ کٲم کران مگر پلیٹلیٹس ہنٛد معمولچ کٲم تہٕ چھُ دباوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt;

اکھ عام ضمنی اثر چھُ میادٕ خراب گژھن۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; زیٛادٕ اہم ضمنی اثرات منٛز چھ معدٕک السر، معدٕک خون، تہٕ دمہ خراب گژھن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; خون بہنک خطرٕ چھ تمن لوکن منٛز زیادٕ آسان یم بوڑٕ چھ، شراب۔ چھ پیان، باقی NSAIDs چھ نوان، یا خون پتلا کرن والن پیٹھ چھ آسان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; حملٕ کس ٲخری حصس منٛز چھنہٕ ایسپرین تجویز یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; یہ چھنہٕ عام طور پٲٹھۍ انفیکشن۔ وٲلۍ شرؠن منٛز ریے سنڈروم کہ خطرٕ کنہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; زیٛادٕ خوراکک نتیجہٕ ہیٚکہ کنن منٛز بجنٕچ آواز پٲدٕ کٔرِتھ۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt;

ویلو کلۍ ہنٛد پتن منٛز لبنہٕ ینہٕ وول ایسپرینک پیش خیمہ چھ کم از کم 2,400 ؤرین تام صحت کس اثرات خاطرٕ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon2015&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ravina|first=Enrique|url=https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|title=The Evolution of Drug Discovery: From Traditional Medicines to Modern Drugs|date=2011|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-3-527-32669-3|page=24|access-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221175713/https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|archive-date=21 February 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1853 منٛز، کیمسٹ چارلس فریڈرک گیرہارٹ کوٚر ایسٹیئل کلورایڈس سۭتۍ دوا سوڈیم سیلیسایلیٹک علاج تاکہ گوڑنک لٹہٕ ییہٕ ایسٹیلیسالیسکل ایسڈ تیار کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jeffreys|first=Diarmuid|url=https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|title=Aspirin the remarkable story of a wonder drug.|date=2008|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=978-1-59691-816-0|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908213430/https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|archive-date=8 September 2017|url-status=live|df=dmy-all}}{{rp|46–48}}&lt;/ref&gt; ینہٕ والن پنژہن ورین خٲطرٕ، باقی کیمسٹو کوٚر کیمیائی ڈھانچہٕ قٲئم تہٕ کرن مزید موثر پیداوارک طریقہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1897 منٛز، بایر کمپنی ہنٛد سائنسدانو کوٛر عام سیلیسلیٹ دوائین خاطرٕ کم پریشان کن متبادل دواہ کس طورس پیٹھ ایسیٹیلسیلیسک ایسڈک مطالعہ شروع۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1899 تام، اوس بایرن اتھ &quot;ایسپرین&quot; ناو دیتمت تہٕ یہٕ کوٚرن پورٕ دنیاہس منٛز۔&lt;ref name=&quot;Distillations&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Dick|first1=Brian|title=Hard Work and Happenstance|url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|magazine=Distillations|publisher=[[Science History Institute]]|date=2018|volume=4|issue=1|pages=44–45|access-date=July 11, 2018|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112004054/https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MannPlummer1991&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Mann|first=Charles C.|url=https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27|title=The aspirin wars : money, medicine, and 100 years of rampant competition|last2=Plummer|first2=Mark L.|date=1991|publisher=Knopf|isbn=978-0-394-57894-1|edition=1st|location=New York|page=[https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27 27]}}&lt;/ref&gt; ویہمہٕ صدی کس گوڈنکس نصفس دوران بڑھی ایسپرینچ مقبولیت یمہٕ سۭتۍ واریہن برانڈز تہٕ فارمولیشنن درمیان اوس مقابلہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin|url=http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011091220/http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|archive-date=11 October 2008|access-date=2007-08-13|website=Chemical &amp; Engineering News}}&lt;/ref&gt; لفظ ''ایسپرین'' اوس بایرک برانڈ ناو تاہم، [https://mdwikicx.toolforge.org/wiki/Trademark ٹریڈ مارک] حق آیٔیہٕ واریہن ملکن منٛز غٲرمٕژ یا کٕننہٕ۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot; /&gt;

ایسپرین چھُ عالمی سطحس پیٹھ سارِوٕے کھوتہٕ زیٛادٕ استعمال گژھن وألن دواہن منٛز اکھ، یتھ منٛز تَقریٖبَن 44000 ٹن چھ پریتھ ؤری استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon20152&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;COX2002&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Warner TD, Mitchell JA|date=October 2002|title=Cyclooxygenase-3 (COX-3): filling in the gaps toward a COX continuum?|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=99|issue=21|pages=13371–3|bibcode=2002PNAS...9913371W|doi=10.1073/pnas.222543099|pmc=129677|pmid=12374850}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشنس (ڈبلیو ایچ او) ضروری ادویاتک فہرستس منٛز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|vauthors=((World Health Organization))|publisher=World Health Organization|year=2019|location=Geneva|hdl=10665/325771|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|author-link=World Health Organization|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; 2014 ہس تام، ترقی پذیر دنیا منٛز چھ تھوک قیمت امریکی ڈالر 0.002 پیٹھ امریکی ڈالر &lt;ref&gt;{{cite web|title=Acetylsalicylic Acid|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072358/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|archive-date=22 January 2018|access-date=30 August 2016|website=International Drug Price Indicator Guide}}&lt;/ref&gt;2015 ہس تام، ریاستہائے متحدہس منٛز چھ ادویاتک اکھ عام رؠتک خرچہٕ امریکی ڈالر &lt;ref name=&quot;Ric2015&quot;&gt;{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon pocket pharmacopoeia|date=2015|publisher=Jones &amp; Bartlett Learning|isbn=978-1-284-05756-0|edition=2015 deluxe lab-coat|page=5}}&lt;/ref&gt;یہ چھ عام دوا۔ کس طورس پیٚٹھ دستیاب۔&lt;ref name=&quot;AHSF20163&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; 2017 منٛز، اوس یہ ریاستہائے متحدس منٛز 42 ہم ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام طور پٲنٹھ تجویز کرنہٕ آمت دوا، یتھ منٛز 17 ملین کھوتہٕ زیادٕ نسخہٕ ٲس آمت دینہٕ۔&lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|archive-date=18 March 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin - Drug Usage Statistics|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020063723/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|archive-date=20 October 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;{{nbsp}}</text>
      <sha1>1oy9iv4zrtmk4dk0j6pa9dlzf6w4gz0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141949</id>
      <parentid>141947</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T15:42:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>141949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10989" sha1="l6rnrkdsbrbgfdi4tk1eghq90qmevj8" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''ایسپرین''' یتھ ایٹیلیسالیسلک ایسڈ تہِ ونان چھِ ('''اے ایس اے''') چھُ اکھ دوا یُس دگ، بخار۔ یا سوجن کم کرنہٕ خٲطرٕ اِستِمال چھُ یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; خاص سوجنہٕ وٲلؠ حالات یمن ہنٛد علاج کرنہٕ خٲطرٕ ایسپرین چھ استعمال یوان کرنہٕ تمن منٛز چھ کاواساکی بیمٲر، پیریکارڈائٹس تہٕ ریوماٹویڈ بخار شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ہارٹ اٹیک۔ گژھنہٕ پتہٕ دنہٕ ینہٕ واجؠن ایسپرینن چھُ مرنک خطرٕ کم گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ واریاہ کالہٕ خٲطرٕ دل کہ حمل، اسکیمک سٹروک تہٕ خونک جمنٕ روکنس منز تہِ اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; یہِ ہیٚکہ کینسر۔ ہٕنٛدۍ کیٚنٛہہ قٕسم، خاص طور کولورکٹل کینسر خطرٕ تہ کم کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Patrignani P, Patrono C|date=August 2016|title=Aspirin and Cancer|journal=Journal of the American College of Cardiology|volume=68|issue=9|pages=967–76|doi=10.1016/j.jacc.2016.05.083|pmid=27561771|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ یا بخارک اثر چھُ عام طور 30 منٹن منٛز شروع گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ اکھ غٲر سٹیرایڈیل اینٹی سوزش دوا (NSAID) تہٕ چھ باقین NSAIDs پٲٹھۍ کٲم کران مگر پلیٹلیٹس ہنٛد معمولچ کٲم تہٕ چھُ دباوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt;

اکھ عام ضمنی اثر چھُ میادٕ خراب گژھن۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; زیٛادٕ اہم ضمنی اثرات منٛز چھ معدٕک السر، معدٕک خون، تہٕ دمہ خراب گژھن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; خون بہنک خطرٕ چھ تمن لوکن منٛز زیادٕ آسان یم بوڑٕ چھ، شراب۔ چھ پیان، باقی NSAIDs چھ نوان، یا خون پتلا کرن والن پیٹھ چھ آسان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; حملٕ کس ٲخری حصس منٛز چھنہٕ ایسپرین تجویز یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; یہ چھنہٕ عام طور پٲٹھۍ انفیکشن۔ وٲلۍ شرؠن منٛز ریے سنڈروم کہ خطرٕ کنہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; زیٛادٕ خوراکک نتیجہٕ ہیٚکہ کنن منٛز بجنٕچ آواز پٲدٕ کٔرِتھ۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt;

ویلو کلۍ ہنٛد پتن منٛز لبنہٕ ینہٕ وول ایسپرینک پیش خیمہ چھ کم از کم 2,400 ؤرین تام صحت کس اثرات خاطرٕ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon2015&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ravina|first=Enrique|url=https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|title=The Evolution of Drug Discovery: From Traditional Medicines to Modern Drugs|date=2011|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-3-527-32669-3|page=24|access-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221175713/https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|archive-date=21 February 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1853 منٛز، کیمسٹ چارلس فریڈرک گیرہارٹ کوٚر ایسٹیئل کلورایڈس سۭتۍ دوا سوڈیم سیلیسایلیٹک علاج تاکہ گوڑنک لٹہٕ ییہٕ ایسٹیلیسالیسکل ایسڈ تیار کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jeffreys|first=Diarmuid|url=https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|title=Aspirin the remarkable story of a wonder drug.|date=2008|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=978-1-59691-816-0|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908213430/https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|archive-date=8 September 2017|url-status=live|df=dmy-all}}{{rp|46–48}}&lt;/ref&gt; ینہٕ والن پنژہن ورین خٲطرٕ، باقی کیمسٹو کوٚر کیمیائی ڈھانچہٕ قٲئم تہٕ کرن مزید موثر پیداوارک طریقہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1897 منٛز، بایر کمپنی ہنٛد سائنسدانو کوٛر عام سیلیسلیٹ دوائین خاطرٕ کم پریشان کن متبادل دواہ کس طورس پیٹھ ایسیٹیلسیلیسک ایسڈک مطالعہ شروع۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1899 تام، اوس بایرن اتھ &quot;ایسپرین&quot; ناو دیتمت تہٕ یہٕ کوٚرن پورٕ دنیاہس منٛز۔&lt;ref name=&quot;Distillations&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Dick|first1=Brian|title=Hard Work and Happenstance|url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|magazine=Distillations|publisher=[[Science History Institute]]|date=2018|volume=4|issue=1|pages=44–45|access-date=July 11, 2018|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112004054/https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MannPlummer1991&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Mann|first=Charles C.|url=https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27|title=The aspirin wars : money, medicine, and 100 years of rampant competition|last2=Plummer|first2=Mark L.|date=1991|publisher=Knopf|isbn=978-0-394-57894-1|edition=1st|location=New York|page=[https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27 27]}}&lt;/ref&gt; ویہمہٕ صدی کس گوڈنکس نصفس دوران بڑھی ایسپرینچ مقبولیت یمہٕ سۭتۍ واریہن برانڈز تہٕ فارمولیشنن درمیان اوس مقابلہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin|url=http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011091220/http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|archive-date=11 October 2008|access-date=2007-08-13|website=Chemical &amp; Engineering News}}&lt;/ref&gt; لفظ ''ایسپرین'' اوس بایرک برانڈ ناو تاہم، [https://mdwikicx.toolforge.org/wiki/Trademark ٹریڈ مارک] حق آیٔیہٕ واریہن ملکن منٛز غٲرمٕژ یا کٕننہٕ۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot; /&gt;

ایسپرین چھُ عالمی سطحس پیٹھ سارِوٕے کھوتہٕ زیٛادٕ استعمال گژھن وألن دواہن منٛز اکھ، یتھ منٛز تَقریٖبَن 44000 ٹن چھ پریتھ ؤری استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon20152&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;COX2002&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Warner TD, Mitchell JA|date=October 2002|title=Cyclooxygenase-3 (COX-3): filling in the gaps toward a COX continuum?|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=99|issue=21|pages=13371–3|bibcode=2002PNAS...9913371W|doi=10.1073/pnas.222543099|pmc=129677|pmid=12374850}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشنس (ڈبلیو ایچ او) ضروری ادویاتک فہرستس منٛز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|vauthors=((World Health Organization))|publisher=World Health Organization|year=2019|location=Geneva|hdl=10665/325771|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|author-link=World Health Organization|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; 2014 ہس تام، ترقی پذیر دنیا منٛز چھ تھوک قیمت امریکی ڈالر 0.002 پیٹھ امریکی ڈالر &lt;ref&gt;{{cite web|title=Acetylsalicylic Acid|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072358/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|archive-date=22 January 2018|access-date=30 August 2016|website=International Drug Price Indicator Guide}}&lt;/ref&gt;2015 ہس تام، ریاستہائے متحدہس منٛز چھ ادویاتک اکھ عام رؠتک خرچہٕ امریکی ڈالر &lt;ref name=&quot;Ric2015&quot;&gt;{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon pocket pharmacopoeia|date=2015|publisher=Jones &amp; Bartlett Learning|isbn=978-1-284-05756-0|edition=2015 deluxe lab-coat|page=5}}&lt;/ref&gt;یہ چھ عام دوا۔ کس طورس پیٚٹھ دستیاب۔&lt;ref name=&quot;AHSF20163&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; 2017 منٛز، اوس یہ ریاستہائے متحدس منٛز 42 ہم ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام طور پٲنٹھ تجویز کرنہٕ آمت دوا، یتھ منٛز 17 ملین کھوتہٕ زیادٕ نسخہٕ ٲس آمت دینہٕ۔&lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|archive-date=18 March 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin - Drug Usage Statistics|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020063723/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|archive-date=20 October 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;{{nbsp}}

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}</text>
      <sha1>l6rnrkdsbrbgfdi4tk1eghq90qmevj8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141950</id>
      <parentid>141949</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T15:46:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>مِلاوُن  [[زٲژ:دَوا]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ</comment>
      <origin>141950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11010" sha1="o366nkfqvh5ec2erdheso73oznk8bbq" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''ایسپرین''' یتھ ایٹیلیسالیسلک ایسڈ تہِ ونان چھِ ('''اے ایس اے''') چھُ اکھ دوا یُس دگ، بخار۔ یا سوجن کم کرنہٕ خٲطرٕ اِستِمال چھُ یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; خاص سوجنہٕ وٲلؠ حالات یمن ہنٛد علاج کرنہٕ خٲطرٕ ایسپرین چھ استعمال یوان کرنہٕ تمن منٛز چھ کاواساکی بیمٲر، پیریکارڈائٹس تہٕ ریوماٹویڈ بخار شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ہارٹ اٹیک۔ گژھنہٕ پتہٕ دنہٕ ینہٕ واجؠن ایسپرینن چھُ مرنک خطرٕ کم گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ واریاہ کالہٕ خٲطرٕ دل کہ حمل، اسکیمک سٹروک تہٕ خونک جمنٕ روکنس منز تہِ اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; یہِ ہیٚکہ کینسر۔ ہٕنٛدۍ کیٚنٛہہ قٕسم، خاص طور کولورکٹل کینسر خطرٕ تہ کم کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Patrignani P, Patrono C|date=August 2016|title=Aspirin and Cancer|journal=Journal of the American College of Cardiology|volume=68|issue=9|pages=967–76|doi=10.1016/j.jacc.2016.05.083|pmid=27561771|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ یا بخارک اثر چھُ عام طور 30 منٹن منٛز شروع گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ اکھ غٲر سٹیرایڈیل اینٹی سوزش دوا (NSAID) تہٕ چھ باقین NSAIDs پٲٹھۍ کٲم کران مگر پلیٹلیٹس ہنٛد معمولچ کٲم تہٕ چھُ دباوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt;

اکھ عام ضمنی اثر چھُ میادٕ خراب گژھن۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; زیٛادٕ اہم ضمنی اثرات منٛز چھ معدٕک السر، معدٕک خون، تہٕ دمہ خراب گژھن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; خون بہنک خطرٕ چھ تمن لوکن منٛز زیادٕ آسان یم بوڑٕ چھ، شراب۔ چھ پیان، باقی NSAIDs چھ نوان، یا خون پتلا کرن والن پیٹھ چھ آسان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; حملٕ کس ٲخری حصس منٛز چھنہٕ ایسپرین تجویز یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; یہ چھنہٕ عام طور پٲٹھۍ انفیکشن۔ وٲلۍ شرؠن منٛز ریے سنڈروم کہ خطرٕ کنہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; زیٛادٕ خوراکک نتیجہٕ ہیٚکہ کنن منٛز بجنٕچ آواز پٲدٕ کٔرِتھ۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt;

ویلو کلۍ ہنٛد پتن منٛز لبنہٕ ینہٕ وول ایسپرینک پیش خیمہ چھ کم از کم 2,400 ؤرین تام صحت کس اثرات خاطرٕ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon2015&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ravina|first=Enrique|url=https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|title=The Evolution of Drug Discovery: From Traditional Medicines to Modern Drugs|date=2011|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-3-527-32669-3|page=24|access-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221175713/https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|archive-date=21 February 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1853 منٛز، کیمسٹ چارلس فریڈرک گیرہارٹ کوٚر ایسٹیئل کلورایڈس سۭتۍ دوا سوڈیم سیلیسایلیٹک علاج تاکہ گوڑنک لٹہٕ ییہٕ ایسٹیلیسالیسکل ایسڈ تیار کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jeffreys|first=Diarmuid|url=https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|title=Aspirin the remarkable story of a wonder drug.|date=2008|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=978-1-59691-816-0|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908213430/https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|archive-date=8 September 2017|url-status=live|df=dmy-all}}{{rp|46–48}}&lt;/ref&gt; ینہٕ والن پنژہن ورین خٲطرٕ، باقی کیمسٹو کوٚر کیمیائی ڈھانچہٕ قٲئم تہٕ کرن مزید موثر پیداوارک طریقہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1897 منٛز، بایر کمپنی ہنٛد سائنسدانو کوٛر عام سیلیسلیٹ دوائین خاطرٕ کم پریشان کن متبادل دواہ کس طورس پیٹھ ایسیٹیلسیلیسک ایسڈک مطالعہ شروع۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1899 تام، اوس بایرن اتھ &quot;ایسپرین&quot; ناو دیتمت تہٕ یہٕ کوٚرن پورٕ دنیاہس منٛز۔&lt;ref name=&quot;Distillations&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Dick|first1=Brian|title=Hard Work and Happenstance|url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|magazine=Distillations|publisher=[[Science History Institute]]|date=2018|volume=4|issue=1|pages=44–45|access-date=July 11, 2018|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112004054/https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MannPlummer1991&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Mann|first=Charles C.|url=https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27|title=The aspirin wars : money, medicine, and 100 years of rampant competition|last2=Plummer|first2=Mark L.|date=1991|publisher=Knopf|isbn=978-0-394-57894-1|edition=1st|location=New York|page=[https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27 27]}}&lt;/ref&gt; ویہمہٕ صدی کس گوڈنکس نصفس دوران بڑھی ایسپرینچ مقبولیت یمہٕ سۭتۍ واریہن برانڈز تہٕ فارمولیشنن درمیان اوس مقابلہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin|url=http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011091220/http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|archive-date=11 October 2008|access-date=2007-08-13|website=Chemical &amp; Engineering News}}&lt;/ref&gt; لفظ ''ایسپرین'' اوس بایرک برانڈ ناو تاہم، [https://mdwikicx.toolforge.org/wiki/Trademark ٹریڈ مارک] حق آیٔیہٕ واریہن ملکن منٛز غٲرمٕژ یا کٕننہٕ۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot; /&gt;

ایسپرین چھُ عالمی سطحس پیٹھ سارِوٕے کھوتہٕ زیٛادٕ استعمال گژھن وألن دواہن منٛز اکھ، یتھ منٛز تَقریٖبَن 44000 ٹن چھ پریتھ ؤری استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon20152&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;COX2002&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Warner TD, Mitchell JA|date=October 2002|title=Cyclooxygenase-3 (COX-3): filling in the gaps toward a COX continuum?|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=99|issue=21|pages=13371–3|bibcode=2002PNAS...9913371W|doi=10.1073/pnas.222543099|pmc=129677|pmid=12374850}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشنس (ڈبلیو ایچ او) ضروری ادویاتک فہرستس منٛز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|vauthors=((World Health Organization))|publisher=World Health Organization|year=2019|location=Geneva|hdl=10665/325771|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|author-link=World Health Organization|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; 2014 ہس تام، ترقی پذیر دنیا منٛز چھ تھوک قیمت امریکی ڈالر 0.002 پیٹھ امریکی ڈالر &lt;ref&gt;{{cite web|title=Acetylsalicylic Acid|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072358/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|archive-date=22 January 2018|access-date=30 August 2016|website=International Drug Price Indicator Guide}}&lt;/ref&gt;2015 ہس تام، ریاستہائے متحدہس منٛز چھ ادویاتک اکھ عام رؠتک خرچہٕ امریکی ڈالر &lt;ref name=&quot;Ric2015&quot;&gt;{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon pocket pharmacopoeia|date=2015|publisher=Jones &amp; Bartlett Learning|isbn=978-1-284-05756-0|edition=2015 deluxe lab-coat|page=5}}&lt;/ref&gt;یہ چھ عام دوا۔ کس طورس پیٚٹھ دستیاب۔&lt;ref name=&quot;AHSF20163&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; 2017 منٛز، اوس یہ ریاستہائے متحدس منٛز 42 ہم ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام طور پٲنٹھ تجویز کرنہٕ آمت دوا، یتھ منٛز 17 ملین کھوتہٕ زیادٕ نسخہٕ ٲس آمت دینہٕ۔&lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|archive-date=18 March 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin - Drug Usage Statistics|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020063723/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|archive-date=20 October 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;{{nbsp}}

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}

[[زٲژ:دَوا]]</text>
      <sha1>o366nkfqvh5ec2erdheso73oznk8bbq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141951</id>
      <parentid>141950</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T15:50:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>511KeV</username>
        <id>8268</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ اض</comment>
      <origin>141951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10999" sha1="5bn34bbzrdlp8dy9tfg1xwfk2b3e730" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''ایسپرین''' یتھ ایٹیلیسالیسلک ایسڈ تہِ ونان چھِ ('''اے ایس اے''') چھُ اکھ دوا یُس دگ، بخار۔ یا سوجن کم کرنہٕ خٲطرٕ اِستِمال چھُ یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; خاص سوجنہٕ وٲلؠ حالات یمن ہنٛد علاج کرنہٕ خٲطرٕ ایسپرین چھ استعمال یوان کرنہٕ تمن منٛز چھ کاواساکی بیمٲر، پیریکارڈائٹس تہٕ ریوماٹویڈ بخار شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; [[دِلُک دورٕ|ہارٹ اٹیک]] گژھنہٕ پتہٕ دنہٕ ینہٕ واجؠن ایسپرینن چھُ مرنک خطرٕ کم گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ واریاہ کالہٕ خٲطرٕ دل کہ حمل، اسکیمک سٹروک تہٕ خونک جمنٕ روکنس منز تہِ اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; یہِ ہیٚکہ [[کَنسَر|کینسر]] ہٕنٛدۍ کیٚنٛہہ قٕسم، خاص طور کولورکٹل کینسر خطرٕ تہ کم کٔرتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Patrignani P, Patrono C|date=August 2016|title=Aspirin and Cancer|journal=Journal of the American College of Cardiology|volume=68|issue=9|pages=967–76|doi=10.1016/j.jacc.2016.05.083|pmid=27561771|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ یا بخارک اثر چھُ عام طور 30 منٹن منٛز شروع گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ اکھ غٲر سٹیرایڈیل اینٹی سوزش دوا (NSAID) تہٕ چھ باقین NSAIDs پٲٹھۍ کٲم کران مگر پلیٹلیٹس ہنٛد معمولچ کٲم تہٕ چھُ دباوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt;

اکھ عام ضمنی اثر چھُ میادٕ خراب گژھن۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; زیٛادٕ اہم ضمنی اثرات منٛز چھ معدٕک السر، معدٕک خون، تہٕ دمہ خراب گژھن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; خون بہنک خطرٕ چھ تمن لوکن منٛز زیادٕ آسان یم بوڑٕ چھ، شراب۔ چھ پیان، باقی NSAIDs چھ نوان، یا خون پتلا کرن والن پیٹھ چھ آسان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; حملٕ کس ٲخری حصس منٛز چھنہٕ ایسپرین تجویز یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; یہ چھنہٕ عام طور پٲٹھۍ انفیکشن۔ وٲلۍ شرؠن منٛز ریے سنڈروم کہ خطرٕ کنہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; زیٛادٕ خوراکک نتیجہٕ ہیٚکہ کنن منٛز بجنٕچ آواز پٲدٕ کٔرِتھ۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt;

ویلو کلۍ ہنٛد پتن منٛز لبنہٕ ینہٕ وول ایسپرینک پیش خیمہ چھ کم از کم 2,400 ؤرین تام صحت کس اثرات خاطرٕ استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon2015&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ravina|first=Enrique|url=https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|title=The Evolution of Drug Discovery: From Traditional Medicines to Modern Drugs|date=2011|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-3-527-32669-3|page=24|access-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221175713/https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|archive-date=21 February 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1853 منٛز، کیمسٹ چارلس فریڈرک گیرہارٹ کوٚر ایسٹیئل کلورایڈس سۭتۍ دوا سوڈیم سیلیسایلیٹک علاج تاکہ گوڑنک لٹہٕ ییہٕ ایسٹیلیسالیسکل ایسڈ تیار کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jeffreys|first=Diarmuid|url=https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|title=Aspirin the remarkable story of a wonder drug.|date=2008|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=978-1-59691-816-0|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908213430/https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|archive-date=8 September 2017|url-status=live|df=dmy-all}}{{rp|46–48}}&lt;/ref&gt; ینہٕ والن پنژہن ورین خٲطرٕ، باقی کیمسٹو کوٚر کیمیائی ڈھانچہٕ قٲئم تہٕ کرن مزید موثر پیداوارک طریقہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1897 منٛز، بایر کمپنی ہنٛد سائنسدانو کوٛر عام سیلیسلیٹ دوائین خاطرٕ کم پریشان کن متبادل دواہ کس طورس پیٹھ ایسیٹیلسیلیسک ایسڈک مطالعہ شروع۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1899 تام، اوس بایرن اتھ &quot;ایسپرین&quot; ناو دیتمت تہٕ یہٕ کوٚرن پورٕ دنیاہس منٛز۔&lt;ref name=&quot;Distillations&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Dick|first1=Brian|title=Hard Work and Happenstance|url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|magazine=Distillations|publisher=[[Science History Institute]]|date=2018|volume=4|issue=1|pages=44–45|access-date=July 11, 2018|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112004054/https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MannPlummer1991&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Mann|first=Charles C.|url=https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27|title=The aspirin wars : money, medicine, and 100 years of rampant competition|last2=Plummer|first2=Mark L.|date=1991|publisher=Knopf|isbn=978-0-394-57894-1|edition=1st|location=New York|page=[https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27 27]}}&lt;/ref&gt; ویہمہٕ صدی کس گوڈنکس نصفس دوران بڑھی ایسپرینچ مقبولیت یمہٕ سۭتۍ واریہن برانڈز تہٕ فارمولیشنن درمیان اوس مقابلہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin|url=http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011091220/http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|archive-date=11 October 2008|access-date=2007-08-13|website=Chemical &amp; Engineering News}}&lt;/ref&gt; لفظ ''ایسپرین'' اوس بایرک برانڈ ناو تاہم، ٹریڈ مارک حق آیٔیہٕ واریہن ملکن منٛز غٲرمٕژ یا کٕننہٕ۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot; /&gt;

ایسپرین چھُ عالمی سطحس پیٹھ سارِوٕے کھوتہٕ زیٛادٕ استعمال گژھن وألن دواہن منٛز اکھ، یتھ منٛز تَقریٖبَن 44000 ٹن چھ پریتھ ؤری استعمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon20152&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;COX2002&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Warner TD, Mitchell JA|date=October 2002|title=Cyclooxygenase-3 (COX-3): filling in the gaps toward a COX continuum?|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=99|issue=21|pages=13371–3|bibcode=2002PNAS...9913371W|doi=10.1073/pnas.222543099|pmc=129677|pmid=12374850}}&lt;/ref&gt; یہ چھ ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشنس (ڈبلیو ایچ او) ضروری ادویاتک فہرستس منٛز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|vauthors=((World Health Organization))|publisher=World Health Organization|year=2019|location=Geneva|hdl=10665/325771|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|author-link=World Health Organization|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; 2014 ہس تام، ترقی پذیر دنیا منٛز چھ تھوک قیمت امریکی ڈالر 0.002 پیٹھ امریکی ڈالر &lt;ref&gt;{{cite web|title=Acetylsalicylic Acid|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072358/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|archive-date=22 January 2018|access-date=30 August 2016|website=International Drug Price Indicator Guide}}&lt;/ref&gt;2015 ہس تام، ریاستہائے متحدہس منٛز چھ ادویاتک اکھ عام رؠتک خرچہٕ امریکی ڈالر &lt;ref name=&quot;Ric2015&quot;&gt;{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon pocket pharmacopoeia|date=2015|publisher=Jones &amp; Bartlett Learning|isbn=978-1-284-05756-0|edition=2015 deluxe lab-coat|page=5}}&lt;/ref&gt;یہ چھ عام دوا۔ کس طورس پیٚٹھ دستیاب۔&lt;ref name=&quot;AHSF20163&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; 2017 منٛز، اوس یہ ریاستہائے متحدس منٛز 42 ہم ساروی کھوتہٕ زیادٕ عام طور پٲنٹھ تجویز کرنہٕ آمت دوا، یتھ منٛز 17 ملین کھوتہٕ زیادٕ نسخہٕ ٲس آمت دینہٕ۔&lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|archive-date=18 March 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin - Drug Usage Statistics|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020063723/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|archive-date=20 October 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;{{nbsp}}

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}

[[زٲژ:دَوا]]</text>
      <sha1>5bn34bbzrdlp8dy9tfg1xwfk2b3e730</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141978</id>
      <parentid>141951</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:00:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11152" sha1="qsb097idgg4colpy7fxkr72leep257e" xml:space="preserve">{{مولوٗماتھ}}
'''ایسپرین''' یَتھ ایٹیلیسالیسلک ایسڈ تہِ ونان چھِ ('''اے ایس اے''') چھُ اَکھ دَوا یُس دگ، بخار۔ یا سوجن کم کرنہٕ خٲطرٕ اِستِمال چھُ یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; خاص سوجنہٕ وٲلؠ حالات یمن ہنٛد یَلاج کرنہٕ خٲطرٕ ایسپرین چھ اِستِمال یوان کرنہٕ تمن مَنٛز چھ کاواساکی بیمٲر، پیریکارڈایٹس تہٕ ریوماٹویڈ بخار شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; [[دِلُک دورٕ|ہارٹ اٹیک]] گژھنہٕ پتہٕ دنہٕ ینہٕ واجؠن ایسپرینن چھُ مرنک خطرٕ کم گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ واریاہ کالہٕ خٲطرٕ دل کہ حمل، اسکیمک سٹروک تہٕ خونک جمنٕ روکنس مَنٛز تہِ اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; یہِ ہیٚکہ [[کَنسَر|کینسر]] ہٕنٛدؠ کیٚنٛہہ قٕسم، خاص طور کولورکٹل کینسر خطرٕ تہٕ کم کٔرِتھ۔&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Patrignani P, Patrono C|date=August 2016|title=Aspirin and Cancer|journal=Journal of the American College of Cardiology|volume=68|issue=9|pages=967–76|doi=10.1016/j.jacc.2016.05.083|pmid=27561771|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; دگ یا بخارک اثر چھُ عام طور 30 منٹن مَنٛز شۆروٗع گژھان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt; ایسپرین چھُ اَکھ غٲر سٹیرایڈیل اینٹی سوزش دَوا (NSAID) تہٕ چھ باقین NSAIDs پٲٹھؠ کٲم کران مگر پلیٹلیٹس ہنٛد معمولچ کٲم تہٕ چھُ دباوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF2016&quot; /&gt;

اَکھ عام ضمنی اثر چھُ میادٕ خراب گژھن۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; زیٛادٕ اہم ضمنی اثرات مَنٛز چھ معدٕک السر، معدٕک خون، تہٕ دمہ خراب گژھن شٲمل۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; خون بہنک خطرٕ چھ تمن لوکن مَنٛز زیٛادٕ آسان یم بوڑٕ چھ، شراب۔ چھ پیان، باقی NSAIDs چھ نوان، یا خون پتلا کرن والن پؠٹھ چھ آسان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; حملٕ کس ٲخری حصس مَنٛز چھنہٕ ایسپرین تجویز یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; یہِ چھنہٕ عام طور پٲٹھؠ انفیکشن۔ وٲلؠ شرؠن مَنٛز ریے سنڈروم کہ خطرٕ کنہ تجویز کرنہٕ یوان۔&lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt; زیٛادٕ خوراکک نتیجہٕ ہیٚکہ کنن مَنٛز بجنٕچ آواز پٲدٕ کٔرِتھ۔ &lt;ref name=&quot;AHSF20162&quot; /&gt;

ویلو کلؠ ہنٛد پتن مَنٛز لبنہٕ ینہٕ وول ایسپرینک پیش خیمہ چھ کم از کم 2,400 ؤرین تام صحت کس اثرات خاطرٕ اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon2015&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Ravina|first=Enrique|url=https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|title=The Evolution of Drug Discovery: From Traditional Medicines to Modern Drugs|date=2011|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-3-527-32669-3|page=24|access-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221175713/https://books.google.com/books?id=iDNy0XxGqT8C&amp;pg=PA24|archive-date=21 February 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1853 مَنٛز، کیمسٹ چارلس فریڈرک گیرہارٹ کوٚر ایسٹییَل کلورایڈس سٟتؠ دَوا سوڈیم سیلیسایلیٹک یَلاج تاکہ گۄڈنُیٛک لٹہٕ ییہٕ ایسٹیلیسالیسکل ایسڈ تیار کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jeffreys|first=Diarmuid|url=https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|title=Aspirin the remarkable story of a wonder drug.|date=2008|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=978-1-59691-816-0|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908213430/https://books.google.com/books?id=a9gkBwAAQBAJ|archive-date=8 September 2017|url-status=live|df=dmy-all}}{{rp|46–48}}&lt;/ref&gt; ینہٕ والن پنژہن ورین خٲطرٕ، باقی کیمسٹو کوٚر کیمیایی ڈھانچہٕ قٲیم تہٕ کرن مزید موثر پیداوارک طریقہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1897 مَنٛز، بایر کمپنی ہنٛد ساینسدانو کوٛر عام سیلیسلیٹ دواییٖن خاطرٕ کم پریشان کن متبادل دواہ کس طورس پؠٹھ ایسیٹیلسیلیسک ایسڈک مطالعہ شۆروٗع۔&lt;ref name=&quot;Jeffreys2008&quot; /&gt;1899 تام، اوس بایرن اَتھ &quot;ایسپرین&quot; ناو دیتمت تہٕ یہٕ کوٚرن پورٕ دُنؠ‌یاہس مَنٛز۔&lt;ref name=&quot;Distillations&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Dick|first1=Brian|title=Hard Work and Happenstance|url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|magazine=Distillations|publisher=[[Science History Institute]]|date=2018|volume=4|issue=1|pages=44–45|access-date=July 11, 2018|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112004054/https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/hard-work-and-happenstance|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MannPlummer1991&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Mann|first=Charles C.|url=https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27|title=The aspirin wars : money, medicine, and 100 years of rampant competition|last2=Plummer|first2=Mark L.|date=1991|publisher=Knopf|isbn=978-0-394-57894-1|edition=1st|location=New York|page=[https://archive.org/details/aspirinwarsmoney1991mann/page/27 27]}}&lt;/ref&gt; ویہمہٕ صدی کس گوڈنکس نصفس دوران بڑھی ایسپرینچ مقبولیت یمہٕ سٟتؠ واریہن برانڈز تہٕ فارمولیشنن درمیان اوس مقابلہٕ گژھان۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin|url=http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011091220/http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325aspirin.html|archive-date=11 October 2008|access-date=2007-08-13|website=Chemical &amp; Engineering News}}&lt;/ref&gt; لفظ ''ایسپرین'' اوس بایرک برانڈ ناو تاہم، ٹریڈ مارک حق آیٔیہٕ واریہن ملکن مَنٛز غٲرمٕژ یا کٕننہٕ۔&lt;ref name=&quot;ACS&quot; /&gt;

ایسپرین چھُ عالمی سطحس پؠٹھ سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ اِستِمال گژھن وألن دواہن مَنٛز اَکھ، یَتھ مَنٛز تَقریٖبَن 44000 ٹن چھ پریتھ ؤری اِستِمال یوان کرنہٕ۔&lt;ref name=&quot;Jon20152&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|last=Jones|first=Alan|url=https://books.google.com/books?id=ubE0ILq_aDQC&amp;pg=PA6|title=Chemistry: An Introduction for Medical and Health Sciences|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-0-470-09290-3|pages=5–6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;COX2002&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Warner TD, Mitchell JA|date=October 2002|title=Cyclooxygenase-3 (COX-3): filling in the gaps toward a COX continuum?|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=99|issue=21|pages=13371–3|bibcode=2002PNAS...9913371W|doi=10.1073/pnas.222543099|pmc=129677|pmid=12374850}}&lt;/ref&gt; یہِ چھ ورلڈ ہیلتھ آرگنایزیشنس (ڈبلیو ایچ او) ضۆروٗری ادویاتک فہرستس مَنٛز شٲمل۔&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{کِتاب حَوالہٕ|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|vauthors=((World Health Organization))|publisher=World Health Organization|year=2019|location=Geneva|hdl=10665/325771|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|author-link=World Health Organization|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; 2014 ہس تام، ترقی پذیر دُنؠ‌یا مَنٛز چھ تھوک قٟمَتھ امریکی ڈالر 0.002 پؠٹھ امریکی ڈالر &lt;ref&gt;{{cite web|title=Acetylsalicylic Acid|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072358/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=3&amp;searchYear=2014|archive-date=22 January 2018|access-date=30 August 2016|website=International Drug Price Indicator Guide}}&lt;/ref&gt;2015 ہس تام، ریاستہاے متحدہس مَنٛز چھ ادویاتک اَکھ عام رؠتک خرچہٕ امریکی ڈالر &lt;ref name=&quot;Ric2015&quot;&gt;{{cite book|last1=Hamilton|first1=Richart|title=Tarascon pocket pharmacopoeia|date=2015|publisher=Jones &amp; Bartlett Learning|isbn=978-1-284-05756-0|edition=2015 deluxe lab-coat|page=5}}&lt;/ref&gt;یہِ چھ عام دَوا۔ کس طورس پیٚٹھ دستیاب۔&lt;ref name=&quot;AHSF20163&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|date=June 6, 2016|title=Aspirin|url=https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425142242/https://www.drugs.com/monograph/aspirin.html|archive-date=25 April 2017|access-date=30 August 2016|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}&lt;/ref&gt; 2017 مَنٛز، اوس یہِ ریاستہاے متحدس مَنٛز 42 ہم سارِوٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ عام طور پٲنٹھ تجویز کرنہٕ آمت دَوا، یَتھ مَنٛز 17 ملین کھۄتہٕ زیٛادٕ نسخہٕ ٲس آمت دینہٕ۔&lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|archive-date=18 March 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{ویب حَوالہٕ|title=Aspirin - Drug Usage Statistics|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020063723/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Aspirin|archive-date=20 October 2020|access-date=11 April 2020|website=ClinCalc}}&lt;/ref&gt;{{nbsp}}

== حَوالہٕ ==
{{حَوالہٕ}}

[[زٲژ:دَوا]]</text>
      <sha1>qsb097idgg4colpy7fxkr72leep257e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وِن ڈیٖزل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30811</id>
    <revision>
      <id>141952</id>
      <timestamp>2026-06-20T15:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1357840751|Vin Diesel]]&quot; ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت</comment>
      <origin>141952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="755" sha1="9prz7ajtyrr6hjq8cy5wsf80jlxfpfs" xml:space="preserve">'''مارک سنکلیئر ونسنٹ''' (زامُت 18 جولائی 1967)، یُس پیشہٕ ورانہٕ طور '''ون ڈیزل''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھِ یوان&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Vin Diesel|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Vin-Diesel|publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc.|access-date=8 November 2025}}&lt;/ref&gt;، چھُ اکھ امریکی اداکار تہٕ فلم ساز۔ دنیاہٕک ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ پونٛسہٕ زینن والیو اداکارو منٛز اکھ، تٔمۍ کٔر فاسٹ اینڈ فیوریس فرنچائزس منٛز ڈومینک &quot;ڈوم&quot; ٹوریٹو سُنٛد کردار ادا کرنہٕ خٲطرٕ شہرت حٲصل۔</text>
      <sha1>9prz7ajtyrr6hjq8cy5wsf80jlxfpfs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141955</id>
      <parentid>141952</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T16:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>141955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="860" sha1="1e6a2vo2n36zh5qxlv92gq3lsaetwrl" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|noicon=Yes}}

'''مارک سنکلیئر وِنسینٛٹ''' (زامُت 18 جولائی 1967)، یُس پیشہٕ ورانہٕ طور '''وِن ڈیٖزل''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھِ یوان&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Vin Diesel|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Vin-Diesel|publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc.|access-date=8 November 2025}}&lt;/ref&gt;، چھُ اکھ امریکی اداکار تہٕ فلم ساز۔ دنیاہٕک ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ پونٛسہٕ زینن والیو اداکارو منٛز اکھ، تٔمۍ کٔر فاسٹ اینڈ فیوریس فرنچائزس منٛز ڈومینک &quot;ڈوم&quot; ٹوریٹو سُنٛد کردار ادا کرنہٕ خٲطرٕ شہرت حٲصل۔

== حَوالہٕ ==</text>
      <sha1>1e6a2vo2n36zh5qxlv92gq3lsaetwrl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141956</id>
      <parentid>141955</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T16:01:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>+[[زٲژ:1967 پٲدٲیِش]]; +[[زٲژ:اَمریٖکی اداکار]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ</comment>
      <origin>141956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="933" sha1="nh9nrm2vzxk3t3y83l7esxrm3lgj0p8" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|noicon=Yes}}

'''مارک سنکلیئر وِنسینٛٹ''' (زامُت 18 جولائی 1967)، یُس پیشہٕ ورانہٕ طور '''وِن ڈیٖزل''' ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھِ یوان&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Vin Diesel|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Vin-Diesel|publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc.|access-date=8 November 2025}}&lt;/ref&gt;، چھُ اکھ امریکی اداکار تہٕ فلم ساز۔ دنیاہٕک ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ پونٛسہٕ زینن والیو اداکارو منٛز اکھ، تٔمۍ کٔر فاسٹ اینڈ فیوریس فرنچائزس منٛز ڈومینک &quot;ڈوم&quot; ٹوریٹو سُنٛد کردار ادا کرنہٕ خٲطرٕ شہرت حٲصل۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:1967 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:اَمریٖکی اداکار]]</text>
      <sha1>nh9nrm2vzxk3t3y83l7esxrm3lgj0p8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141977</id>
      <parentid>141956</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="952" sha1="qqkjllf5n82s05pami0j85su5yt3kgy" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|noicon=Yes}}

'''مارک سنکلییَر وِنسینٛٹ''' (زامُت 18 جُلَے 1967)، یُس پیشہٕ ورانہٕ طور '''وِن ڈیٖزل''' ناوٕ سٟتؠ زاننہٕ چھِ یوان&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Vin Diesel|encyclopedia=Encyclopaedia Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Vin-Diesel|publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc.|access-date=8 November 2025}}&lt;/ref&gt;، چھُ اَکھ امریکی اداکار تہٕ فِلِم ساز۔ دُنؠ‌یاہٕک ساروٕے کھۄتہٕ زیٛادٕ پونٛسہٕ زینن والیو اداکارو مَنٛز اَکھ، تٔمؠ کٔر فاسٹ اینڈ فیوریس فرنچایزس مَنٛز ڈومینک &quot;ڈوم&quot; ٹوریٹو سُنٛد کردار ادا کرنہٕ خٲطرٕ شہرت حٲصل۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:1967 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:اَمریٖکی اداکار]]</text>
      <sha1>qqkjllf5n82s05pami0j85su5yt3kgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مارک ونسنٹ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30812</id>
    <redirect title="وِن ڈیٖزل" />
    <revision>
      <id>141953</id>
      <timestamp>2026-06-20T15:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران</comment>
      <origin>141953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="70j0x29fblnkyrq2os68ztqqyrpn93t" xml:space="preserve">#REDIRECT [[وِن_ڈیٖزل]]</text>
      <sha1>70j0x29fblnkyrq2os68ztqqyrpn93t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ون ڈیزل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30813</id>
    <redirect title="وِن ڈیٖزل" />
    <revision>
      <id>141954</id>
      <timestamp>2026-06-20T15:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران</comment>
      <origin>141954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="70j0x29fblnkyrq2os68ztqqyrpn93t" xml:space="preserve">#REDIRECT [[وِن_ڈیٖزل]]</text>
      <sha1>70j0x29fblnkyrq2os68ztqqyrpn93t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30814</id>
    <revision>
      <id>141958</id>
      <timestamp>2026-06-20T16:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1345813861|C-reactive protein]]&quot; ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت</comment>
      <origin>141958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="538" sha1="6affru1056t3zybnfjb5ga9pkwks8g9" xml:space="preserve">'''سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن''' ('''CRP''') چُھ اکھ [[پرٛوٹیٖن]] یُس کرٛؠہنہٕ ماز منٛز بناونہٕ چُھ یوان تہٕ خونس منٛز چُھ موجود۔ یہِ چُھ جسمس منز [[وَرَم]] یا [[لاگ]] کہِ ردِ عمل کِس طورس پیٹھ پٲدٕ گژھان۔ ییٚلہِ جسمس کُنہِ تہِ قٕسمُک انفیکشن، زخم یا بیمارِ ہُند تجربہٕ چُھ گژھان، تیٚلہِ چُھ سی آر پی یِچ سطح ہُران۔</text>
      <sha1>6affru1056t3zybnfjb5ga9pkwks8g9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141959</id>
      <parentid>141958</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T16:26:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>141959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="555" sha1="1gkattbu2a8szozhxhc82y2946lnglr" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}
'''سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن''' ('''CRP''') چُھ اکھ [[پرٛوٹیٖن]] یُس کرٛؠہنہٕ ماز منٛز بناونہٕ چُھ یوان تہٕ خونس منٛز چُھ موجود۔ یہِ چُھ جسمس منز [[وَرَم]] یا [[لاگ]] کہِ ردِ عمل کِس طورس پیٹھ پٲدٕ گژھان۔ ییٚلہِ جسمس کُنہِ تہِ قٕسمُک انفیکشن، زخم یا بیمارِ ہُند تجربہٕ چُھ گژھان، تیٚلہِ چُھ سی آر پی یِچ سطح ہُران۔</text>
      <sha1>1gkattbu2a8szozhxhc82y2946lnglr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141968</id>
      <parentid>141959</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:11:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>141968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="575" sha1="e9pz78jvp2myuq75s8nnfadz5cb0iji" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}
'''سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن''' ('''CRP''') چُھ اکھ [[پرٛوٹیٖن]] یُس کرٛؠہنہٕ ماز منٛز بناونہٕ چُھ یوان تہٕ خونس منٛز چُھ موجود۔ یہِ چُھ جسمس منز [[وَرَم]] یا [[لاگ]] کہِ ردِ عمل کِس طورس پیٹھ پٲدٕ گژھان۔ ییٚلہِ جسمس کُنہِ تہِ قٕسمُک انفیکشن، زخم یا بیمارِ ہُند تجربہٕ چُھ گژھان، تیٚلہِ چُھ سی آر پی یِچ سطح ہُران۔

==حَوالہٕ==</text>
      <sha1>e9pz78jvp2myuq75s8nnfadz5cb0iji</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141969</id>
      <parentid>141968</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:23:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>141969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="796" sha1="c74hvyc1x3g0ooxx9jsou3awrg7rsox" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}
'''سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن''' ('''CRP''') چُھ اکھ [[پرٛوٹیٖن]] یُس کرٛؠہنہٕ ماز منٛز بناونہٕ چُھ یوان تہٕ خونس منٛز چُھ موجود۔ یہِ چُھ جسمس منز [[وَرَم]] یا [[لاگ]] کہِ ردِ عمل کِس طورس پیٹھ پٲدٕ گژھان۔ ییٚلہِ جسمس کُنہِ تہِ قٕسمُک انفیکشن، زخم یا بیمارِ ہُند تجربہٕ چُھ گژھان، تیٚلہِ چُھ سی آر پی یِچ سطح ہُران۔ 

C-reactive پرٛوٹیٖن اوس ساروٕے کھۄتہٕ گۄڈنچہِ لٹہِ 1903 منٛز ٹلیٹ تہٕ فرانسسن دریافت۔ واریاہ بیمارِ چھِ اتھ پرٛوٹیٖنس بڑاوان۔

==حَوالہٕ==</text>
      <sha1>c74hvyc1x3g0ooxx9jsou3awrg7rsox</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141975</id>
      <parentid>141969</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:00:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="842" sha1="5e7gn3naku5zd3l9j37rqov2o5jrz8b" xml:space="preserve">{{حَوالہٕ وَرٲے}}
{{Infobox gene}}
'''سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن''' ('''CRP''') چھُ اَکھ [[پرٛوٹیٖن]] یُس کرٛؠہنہٕ ماز مَنٛز بناونہٕ چھُ یوان تہٕ خونس مَنٛز چھُ موجود۔ یہِ چھُ جسمس مَنٛز [[وَرَم]] یا [[لاگ]] کہِ ردِ عمل کِس طورس پؠٹھ پٲدٕ گژھان۔ ییٚلہِ جسمس کُنہِ تہِ قٕسمُک انفیکشن، زخم یا بیمارِ ہُنٛد تجربہٕ چھُ گژھان، تیٚلہِ چھُ سی آر پی یِچ سطح ہُران۔ 

C-reactive پرٛوٹیٖن اوس ساروٕے کھۄتہٕ گۄڈنچہِ لٹہِ 1903 مَنٛز ٹلیٹ تہٕ فرانسسن دریافت۔ واریاہ بیمارِ چھِ اَتھ پرٛوٹیٖنس بڑاوان۔

==حَوالہٕ==</text>
      <sha1>5e7gn3naku5zd3l9j37rqov2o5jrz8b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142017</id>
      <parentid>141975</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>142017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1107" sha1="9avbkqv4hdva50fftglesmqeo5um0mh" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}
'''سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن''' ('''CRP''') چھُ اَکھ [[پرٛوٹیٖن]] یُس [[کرٛیٚہنہٕ ماز|کرٛؠہنہٕ ماز]] مَنٛز بناونہٕ چھُ یوان تہٕ خوٗنس مَنٛز چھُ موجود۔&lt;ref name=&quot;Pepys&quot;&gt;{{cite journal|vauthors=Pepys MB, Hirschfield GM|date=June 2003|title=C-reactive protein: a critical update|journal=The Journal of Clinical Investigation|volume=111|issue=12|pages=1805–1812|doi=10.1172/JCI18921|pmc=161431|pmid=12813013}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ جسمس مَنٛز [[وَرَم]] یا [[لاگ]] کہِ ردِ عمل کِس طورس پؠٹھ پٲدٕ گژھان۔ ییٚلہِ جسمس کُنہِ تہِ قٕسمُک انفیکشن، زخم یا بیمارِ ہُنٛد تجربہٕ چھُ گژھان، تیٚلہِ چھُ سی آر پی یِچ سطح ہُران۔ 

C-reactive پرٛوٹیٖن اوس ساروٕے کھۄتہٕ گۄڈنچہِ لٹہِ 1903 مَنٛز ٹلیٹ تہٕ فرانسسن دریافت۔ واریاہ بیمارِ چھِ اَتھ پرٛوٹیٖنس بڑاوان۔

==حَوالہٕ==</text>
      <sha1>9avbkqv4hdva50fftglesmqeo5um0mh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فرما:Infobox gene</title>
    <ns>10</ns>
    <id>30815</id>
    <revision>
      <id>141960</id>
      <timestamp>2026-06-20T16:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>Content copied from en wiki</comment>
      <origin>141960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="476" sha1="50uui49m4cntzaiunq1a7gldyxhno04" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Infobox gene|getTemplateData}}&lt;/includeonly&gt;{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox gene with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox gene]] with unknown parameter &quot;_VALUE_&quot;|ignoreblank=y|QID}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation|heading=Infobox Gene documentation}}
&lt;!--Please add this template's categories to the /doc subpage, not here - thanks!--&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>50uui49m4cntzaiunq1a7gldyxhno04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Infobox gene</title>
    <ns>828</ns>
    <id>30816</id>
    <revision>
      <id>141961</id>
      <timestamp>2026-06-20T16:30:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>Content copied from en wiki</comment>
      <origin>141961</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="116032" sha1="cdjs8h5j51lubqdlcoq1kf7gr5ppv94" xml:space="preserve">local p = {}

local localSeparatorStr = &quot;,&quot; -- **lclz** Correct it if your wiki has different setting, like zhwiki uses &quot;、&quot; for now
local localNotApplicableStr = &quot;n/a&quot; -- **lclz**
local root

--define Global Color Scheme
local rowBGcolor = 'light-dark(#eee, #27292d) !important' --'var(--background-color-neutral)'
local titleBGcolor = 'light-dark(#ddd, #404244) !important' 
local sideTitleBGcolor = 'light-dark(#c3fdb8, #003500) !important'

-- wrapped &quot;protected call&quot;, return &quot;value error&quot; with error info on error
local function check_values(f,args)
	--local u= table.upack(args)
	local exist, val = pcall(f, unpack(args))
	if exist and val ~= nil then
		return(val)
	else
		-- Leaking some debugging info won't hurt....
		return(&quot;'''VALUE_ERROR''' (&quot; .. tostring(val) .. &quot;)&quot;)
	end
end

local function trim(s)
   return (s:gsub(&quot;^%s*(.-)%s*$&quot;, &quot;%1&quot;))
end

--texts relevant to localization are tagged with --**lclz** and/or *lclz*
--on a page {{#invoke:Sandbox/genewiki/alllua|getTemplateData|QID=Q14865053}}
--in debug window
--frame = mw.getCurrentFrame()
--frame.args = {QID=&quot;Q14865053&quot;} Q18031325
--print(p.getTemplateData(frame))
function p.getTemplateData(frame)

	--make some guesses about whether the provided QID is a good one
	--could expand here if we had some kind of error handling framework
	--did we get it from the page
	local root_qid = mw.text.trim(frame.args['QID'] or &quot;&quot;) --try to get it from the args
	local mm_qid = &quot;&quot;
	local collapse_orthologs = mw.text.trim(frame.args['collapse_orthologs'] or '')
	--pull all the entity objects that we will need
	local entity = {}
	local entity_protein = {}
	local entity_mouse = {}
	local entity_mouse_protein = {}
	local checkOrtholog = &quot;&quot; --flag used to see if mouse data avaliable

	local mouse_propertyID = &quot;P684&quot; --actually ortholog property additional orthologs can exist
	local protein_propertyID = &quot;P688&quot;

	--get root gene entity
	if root_qid == &quot;&quot; then
		entity = mw.wikibase.getEntity()
		if entity then root_qid = entity.id else root_qid = &quot;&quot; end

	else
		--assuming we think its good make one call to retrieve and store its wikidata representation
		entity = mw.wikibase.getEntity(root_qid)
	end

	--need to figure out if it is protein or gene here
	local subclass = p.getValue(entity, &quot;P31&quot;) or &quot;&quot;
	if string.find(subclass, 'protein') then --if protein switch entity to gene **lclz**
		local claims
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[&quot;P702&quot;] --encoded by
		end
		if claims then
			--go through each index and reassign entity
			entity = {}
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do --this would be problematic if multiple genes for the protein
					local itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity[#entity + 1] = mw.wikibase.getEntity(itemID)
					root_qid = itemID
				end

			end --will return nothing if no claims are found
		end
		entity = mw.wikibase.getEntity(root_qid)
	end

	--get the other related entities
	if entity then
		local claims
		--get protein entity object
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[protein_propertyID]
		end
		if claims then
			--go through each index and then make entity_protein indexed
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local protein_itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity_protein + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity_protein[#entity_protein + 1] = mw.wikibase.getEntity(protein_itemID)
				end

			end --will return nothing if no claims are found
		end

		--get mouse entity object
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[mouse_propertyID]
		end
		local qualifierID = &quot;P703&quot; --found in taxon
		local mouse_qual = &quot;Q83310&quot;
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					if checkOrtholog == 1 then -- Don't have to go on if we already got it
						break
					end

					local mouse_itemID = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local quals
					if v.qualifiers then
						quals = v.qualifiers.P703
					end
					if quals then
						for qk, qv in pairs(quals) do
							--get the taxon qualifier id
							local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
							if qual_obj_id == mouse_qual then --check if this is mouse or other
								mm_qid = mouse_itemID
								entity_mouse = mw.wikibase.getEntity(mouse_itemID)
								checkOrtholog = 1
								break
							end
						end
					end
				end
			end --will return nothing if no claims are found
		else
			checkOrtholog = 0
		end

		--get mouse protein entity object
		if entity_mouse and entity_mouse.claims then
			claims = entity_mouse.claims[protein_propertyID]
		end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local protein_itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity_mouse_protein + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity_mouse_protein[#entity_mouse_protein + 1] = mw.wikibase.getEntity(protein_itemID)
				end
			end --will return nothing if no claims are found
		end

	end

	if entity then --only require the main gene entity
		--a list variables of all the data in the info box
		local name = check_values(p.getLabel,{entity})
		local bgee_wikidata_id = 'Q54985720'
		local expressed_in_tissues = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P5572&quot;, localNotApplicableStr, localSeparatorStr, bgee_wikidata_id}) --P5572: expressed in
		local expressed_in_mouse_tissues = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P5572&quot;, localNotApplicableStr, localSeparatorStr, bgee_wikidata_id}) --P5572: expressed in
		local entrez_gene = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P351&quot;, localNotApplicableStr} )
		local entrez_gene_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P351&quot;, localNotApplicableStr})
		local image = check_values( p.getImage, {entity, &quot;P18&quot;, &quot; &quot;, &quot;250px&quot;}) --need to set size
		local uniprotID_hs = check_values(p.getValueProtein, {entity_protein, &quot;P352&quot;, localNotApplicableStr})
		local uniprotID_mm = check_values(p.getValueProtein, {entity_mouse_protein, &quot;P352&quot;, localNotApplicableStr})
		local pdbIDs = check_values(p.getPDB, {entity_protein}) --makes a list with links to RCSB
		local aliases = check_values(p.getAliases, {entity})
		local gene_symbol = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P353&quot;})
		local hgnc_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P354&quot;})
		local homologene_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P593&quot;})
		local omim_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P492&quot;})
		local mgi_id = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P671&quot;})
		local ChEMBL_id = check_values(p.getValue, {entity_protein, &quot;P592&quot;})
		local IUPHAR_id = check_values(p.getValue, {entity_protein, &quot;P595&quot;})
		local ec_no = check_values(p.getValueProtein, {entity_protein, &quot;P591&quot;})
		local mol_funct = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P680&quot;})
		local cell_comp = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P681&quot;})
		local bio_process = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P682&quot;})
		local expression_images = check_values(p.getImage, {entity,&quot;P692&quot;,&quot;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&quot;,&quot;250px&quot;})
		local ensembl = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P594&quot;, localNotApplicableStr})
		local ensembl_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P594&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_mRNA = check_values(p.getRefseq_mRNA, {entity, &quot;P639&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_mRNA_mm = check_values(p.getRefseq_mRNA, {entity_mouse, &quot;P639&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_prot = check_values(p.getRefseq_protein, {entity_protein, &quot;P637&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_prot_mm = check_values(p.getRefseq_protein, {entity_mouse_protein, &quot;P637&quot;, localNotApplicableStr})
		local gstart = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity, &quot;P644&quot;, &quot;hg&quot;})
		local gend = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity, &quot;P645&quot;, &quot;hg&quot;})
		local chr = check_values(p.trimChromosome, {entity})
		local cytoband = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P4196&quot;, localNotApplicableStr})
		local db = check_values(p.getAliasFromGenomeAssembly, {entity,&quot;hg&quot;})
		local gstart_mm = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity_mouse, &quot;P644&quot;, &quot;mm&quot;})
		local gend_mm = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity_mouse, &quot;P645&quot;, &quot;mm&quot;})
		local chr_mm = check_values( p.trimChromosome, {entity_mouse})
		local db_mm = check_values(p.getAliasFromGenomeAssembly, {entity_mouse,&quot;mm&quot;})
		local cytoband_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P4196&quot;, localNotApplicableStr})
		local disease, dis_ref = p.getDisease(entity, &quot;P2293&quot;)
		local drug, drug_ref, drug_pqid, drug_pname = p.getDrug(entity_protein, &quot;P129&quot;)
		--local drug = check_values(p.getDrug, {entity_protein, &quot;P129&quot;})

		p.createTable()
		p.renderUpperTitle(name)
		--p.renderCaption()
		p.renderImage(image)
		p.renderAvailableStructures(uniprotID_hs, uniprotID_mm, checkOrtholog, pdbIDs) --PDB info
		p.renderIdentifiers(aliases, hgnc_id, gene_symbol, homologene_id, omim_id, mgi_id, ChEMBL_id, IUPHAR_id, ec_no, entrez_gene, ensembl)
		--uncomment here to add a section of the infobox about genetically related diseases, with references
		--if (disease ~= &quot;&quot; and dis_ref ~= &quot;&quot;) then --removes section from those items without disease info
		--	p.renderDiseases(frame, disease, dis_ref, name, root_qid)
		--end

		--uncomment here to add a section of the infobox about drugs that target the protein product of this gene, with references
		--if (drug ~= &quot;&quot; ) then --removes section from those items without drug info
		--	p.renderDrug(frame,drug, drug_ref, drug_pqid, drug_pname)
		--end

		if (chr ~= &quot;&quot; and gstart ~= &quot;&quot; and gend ~= &quot;&quot;) or (chr_mm ~= &quot;&quot; and gstart_mm ~= &quot;&quot; and gend_mm ~= &quot;&quot;) then
			p.renderGeneLocation(frame, chr, gstart, gend, db, cytoband, ensembl, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, db_mm, cytoband_mm, ensembl_mm, name)
		end
		if expression_images ~= &quot;&quot; or expressed_in_tissues ~= localNotApplicableStr then
			p.renderRNAexpression(expression_images, entrez_gene, ensembl, expressed_in_tissues, ensembl_mm, expressed_in_mouse_tissues)
		end
		if (mol_funct ~= &quot;&quot; and cell_comp ~= &quot;&quot; and bio_process ~= &quot;&quot;) then
			p.renderGeneOntology(mol_funct, cell_comp, bio_process, uniprotID_hs)
		end
		p.renderOrthologs(frame, entrez_gene, entrez_gene_mm, ensembl, ensembl_mm, uniprotID_hs, uniprotID_mm, refseq_mRNA, refseq_mRNA_mm, refseq_prot, refseq_prot_mm, db, chr, gstart, gend, db_mm, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, collapse_orthologs)
		p.renderFooter(root_qid, mm_qid)

		return tostring(root)
		--return table.concat(drug_pqid)

	else
		return &quot;An Error has occurred retrieving Wikidata item for infobox&quot;
	end
end

function p.createTable(subbox)

	if subbox == 'sub' then --doesn't work
		root
			:tag('table')
			:css('padding', '0')
			:css('border', 'none')
			:css('margin', '0')
			:css('width', 'auto')
			:css('min-width', '100%')
			:css('font-size', '100%')
			:css('clear', 'none')
			:css('float', 'none')

	else
		root = mw.html.create('table')
		root
			-- *lclz*: Some projects, like zhwiki (again), use inline styles on
			-- infobox modules in addition to the class. Be sure to check them out.
			:addClass('infobox')
			--this template needs a stylesheet and a 'infobox-gene' class
			:css('width', '26.4em')
	end

end

--Title above image
function p.renderUpperTitle(name)
	local title = name
	if not title then return &quot;error: failed to get label&quot;; end

	root
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('font-size', '125%')
				:css('font-weight', 'bold')
				:wikitext(title)
				:done() --end th
			:done() --end tr
end

--This is a place holder for the image caption, which is stored in wikicommons comments unsure how to access
function p.renderCaption(entity)
	--caption
end

--gets default image
function p.renderImage(image)
	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:wikitext(image)
				:done() --end td
			:done() --end tr
end

function p.renderAvailableStructures(uniprotID_hs, uniprotID_mm, checkOrtholog, pdbIDs)

	local title = 'Available structures' --**lclz**
	local pdb_link = &quot;[[Protein_Data_Bank|PDB]]&quot; --**lclz**
	local searchTitle = &quot;&quot;
	local listTitle = &quot;List of PDB id codes&quot; --**lclz**
	local PDBe_base = 'https://www.ebi.ac.uk/pdbe/searchResults.html?display=both&amp;amp;term='
	local RCSB_base = 'https://www.rcsb.org/search?q='
					..'rcsb_polymer_entity_container_identifiers.reference_sequence_identifiers.database_name:UniProt%20AND%20'
					..'rcsb_polymer_entity_container_identifiers.reference_sequence_identifiers.database_accession:'
	local url_uniprot = &quot; &quot;

	if checkOrtholog == 1 and uniprotID_mm ~= 'n/a' then
		searchTitle = 'Ortholog search: ' --**lclz**
		url_uniprot = uniprotID_mm..','..uniprotID_hs
	else
		searchTitle = 'Human UniProt search: ' --**lclz**
		url_uniprot = uniprotID_hs
	end
	local PDBe_list = &quot; &quot; --create a list with &quot; or &quot; if there is more than one uniprot
	--get first uniprot in a list
	if url_uniprot:match(&quot;([^,]+),&quot;) then--first check if there is a list if not just assume one value
		PDBe_list = string.gsub(url_uniprot, &quot;,&quot;, &quot;%%20or%%20&quot;) --add or's inststead of commas
	else
		PDBe_list = url_uniprot
	end

	local PDBe = &quot;[&quot;..PDBe_base..PDBe_list..&quot; PDBe] &quot;
	local RCSB = &quot;[&quot;..RCSB_base..url_uniprot..&quot; RCSB] &quot;

	if string.match(pdbIDs, '%w+') then --if there aren't any PDB_ID don't display this part of the infobox
		--p.formatRow(title)---how to not close the tags is a mystery and I could condense code once I figure out
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
					:css('color', 'inherit')
					:tag('table')
						:css('padding', '0')
						:css('border', 'none')
						:css('margin', '0')
						:css('width', '100%')
						:css('text-align', 'left')
						:tag('tr')    --create title header
							:tag('th')
								:attr('colspan', '4')
								:css('text-align', 'center')
								:css('background-color', titleBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:wikitext(title)
								:done() --end th
							:done() --end tr

						:tag('tr')
							:tag('th')
								:attr('rowspan', '2')
								:css('background-color', sideTitleBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:css('width', '43px')
								:wikitext(pdb_link)
								:done() --end th
							:tag('td')
								:attr('colspan', '2')
								:css('background-color', rowBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:wikitext(searchTitle)
								:tag('span')
									:attr('class', 'plainlinks')
									:wikitext(PDBe)
									:wikitext(RCSB)
									:done() --end span
								:done() --end td
							:done() --end tr

						:tag('tr') --new row for collapsible list of PDB codes
							:tag('td')
								:tag('table')
									:attr('class', 'collapsible collapsed')
									:css('padding', '0')
									:css('border', 'none')
									:css('margin', '0')
									:css('width', '100%')
									:css('text-align', 'left')
									:tag('tr')
  										:css('text-align', 'center')
										:tag('th')
										    :css('background-color', titleBGcolor)
	        						        :css('color', 'inherit')
											:attr('colspan', '2')
											:wikitext(listTitle)
											:done() --end th
										:done() --end tr
									:tag('tr')
										:tag('td')
											:attr('colspan', '2')
											:css('background-color', rowBGcolor)
							                :css('color', 'inherit')
											:tag('p')
												:tag('span')
													:attr('class', 'plainlinks')
													:wikitext(pdbIDs)
													:done() --end span
												:done() --end p
											:done() --end td
										:done() --end tr
									:done() --end table
								:done() --end td
							:done() --end tr
						:done() --end table
					:done() --end td
				:done() --end tr
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.renderIdentifiers(aliases, hgnc_id, gene_symbol, homologene_id, omim_id, mgi_id, ChEMBL_id, IUPHAR_id, ec_no, entrez_gene, ensembl)
	local title = &quot;Identifiers&quot; --**lclz**
	local label_aliases = &quot;[[Gene nomenclature|Aliases]]&quot; --**lclz**
	local symbol_url
	if gene_symbol == &quot;&quot; or gene_symbol == nil then
		symbol_url = &quot;&quot;
	else
		if hgnc_id == &quot;&quot; or hgnc_id == nil then
			symbol_url = gene_symbol

		else
			symbol_url = &quot;[https://www.genenames.org/data/gene-symbol-report/#!/hgnc_id/&quot;..hgnc_id..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot;]&quot;
		end
	end

	-- *lclz*: see getAliases. You can, say, use another punctuation for your language.
	aliases = string.gsub(aliases, ', '..gene_symbol..'$', '') --get rid of gene name if last in alias list
	aliases = string.gsub(aliases, gene_symbol..', ', '') --get rid of gene name if first in aliases list
	aliases = string.gsub(aliases, ', '..gene_symbol..',', ',') --get rid of gene name if in aliases list
	aliases = string.gsub(aliases, &quot;, ,&quot;, &quot;,&quot;) --remove comma from middle
	aliases = string.gsub(aliases, &quot;, $&quot;, &quot;&quot;) --remove comma from end
	local label_ext_id = &quot;External IDs&quot; --**lclz**
	omim_id = string.gsub(omim_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local omim_list = mw.text.split(omim_id, localSeparatorStr)
	local omim = &quot;&quot;
	if (omim_id ~= nil and omim_id ~= &quot;&quot;) then
		omim = &quot;[[Mendelian_Inheritance_in_Man|OMIM]]&quot;..&quot;: &quot; --**lclz**
	end
	for i, v in ipairs(omim_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			omim = omim..&quot;[https://omim.org/entry/&quot;..v..&quot; &quot;..v..&quot;], &quot;
		end
	end
	omim = trim(string.gsub(omim, &quot;, $&quot;,&quot;&quot;))  --remove comma from end
	homologene_id = string.gsub(homologene_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local homolo_list = mw.text.split(homologene_id, localSeparatorStr)
	local homolo =&quot;&quot;
	if (homologene_id ~= nil and homologene_id ~= &quot;&quot;) then
		homolo = &quot;[[HomoloGene]]&quot;..&quot;: &quot;
	end
	for i, v in ipairs(homolo_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			homolo = homolo..&quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&amp;db=homologene&amp;dopt=HomoloGene&amp;list_uids=&quot;..v..&quot; &quot;..v..&quot;] &quot;
		end
	end
	homolo = trim(string.gsub(homolo, &quot;, $&quot;,&quot;&quot;))  --remove comma from end
	local genecards = &quot;[[GeneCards]]&quot;..&quot;: &quot;
	genecards = genecards..&quot;[https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=&quot;..gene_symbol..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot;]&quot;
	mgi_id = string.gsub(mgi_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local mgi_list = mw.text.split(mgi_id, localSeparatorStr)
	local mgi = &quot;&quot;
	if (mgi_id ~= nil and mgi_id ~= &quot;&quot;) then
		mgi = &quot;[[Mouse_Genome_Informatics|MGI]]&quot;..&quot;: &quot; --**lclz**
	end
	for i, v in ipairs(mgi_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			local mgi_number = string.sub(mgi_id, 5)
			mgi = mgi..&quot;[http://www.informatics.jax.org/marker/&quot;..mgi_id..&quot; &quot;..mgi_number..&quot;] &quot;
		end
	end
	mgi = trim(string.gsub(mgi, &quot;, $&quot;,&quot;&quot;)) --remove comma from end
	local ChEMBL = &quot;&quot;
	if string.match(ChEMBL_id, '%w+') then
		ChEMBL = &quot;[[ChEMBL]]&quot;..&quot;: &quot;..&quot;[https://www.ebi.ac.uk/chembldb/index.php/target/inspect/CHEMBL&quot;..ChEMBL_id..&quot; &quot;..ChEMBL_id..&quot;] &quot;
	end
	local IUPHAR = &quot;&quot;
	if string.match(IUPHAR_id, '%w+') then
		IUPHAR = &quot;[[International_Union_of_Basic_and_Clinical_Pharmacology|IUPHAR]]&quot;..&quot;: &quot;..&quot;[http://www.guidetopharmacology.org/GRAC/ObjectDisplayForward?objectId=&quot;..IUPHAR_id..&quot; &quot;..IUPHAR_id..&quot;]&quot; --**lclz**
	end -- *lclz*
	local label_EC = &quot;[[Enzyme_Commission_number|EC number]]&quot; --**lclz**
	ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;%d%.%d+%.%d+%.%-,&quot;, &quot;&quot;)--remove those with&quot;-&quot; in list
	ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;%d%.%d+%.%d+%.%-&quot;, &quot;&quot;)--remove those with&quot;-&quot; not in list
	local link_ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;,&quot; ,&quot;+&quot;) --create format for link
	local EC = &quot;[https://www.genome.jp/dbget-bin/www_bget?enzyme+&quot; .. link_ec_no .. &quot; &quot; .. ec_no .. &quot;]&quot;
	local oma = &quot;[[Orthologous_MAtrix|OMA]]:&quot;
	oma = oma..&quot;[https://omabrowser.org/oma/vps/&quot;..mw.text.split(ensembl,&quot;,&quot;)[1]..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot; - orthologs]&quot;
	external_id_table = {omim, mgi, homolo, ChEMBL, IUPHAR, genecards, oma}
	external_id_processed_table = {}
	for i, v in ipairs(external_id_table) do
		if (v ~= &quot;&quot;) then 
			external_id_processed_table[#external_id_processed_table + 1] = v 
		end
	end
	external_ids = tostring(table.concat(external_id_processed_table, &quot;; &quot;))
	root
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', titleBGcolor)
				:css('color', 'inherit')
				:wikitext(title)
				:done() --end th
			:done() --end tr
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('scope', 'row')
				:css('background-color', sideTitleBGcolor)
				:css('color', 'inherit')
				:tag('span')
					:attr('class', 'plainlinks')
					:wikitext(label_aliases)
					:done() --end span
				:done() --end th

				:tag('td')
					:attr('colspan','3')
					:css('background', rowBGcolor)
					:css('color', 'inherit')
					:tag('span')
						:attr('class', 'plainlinks')
						:wikitext(symbol_url)
						:done() --end span
					:wikitext(mw.text.nowiki(aliases)) -- escape raw text so it cannot be wikitext markup
					:done() --end td
				:done() --end tr
			:done() --end tr

		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('scope', 'row')
				:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:wikitext(label_ext_id)
				:done() --end th
			:tag('td')
				:attr('colspan', '3')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('span')
					:attr('class', 'plainlinks')
					:wikitext(external_ids)
					:done() --end span
				:done() --end td
			:done() --end tr

	if ec_no ~= &quot;&quot; then
		root
			:tag('tr')
				:tag('th')
					:attr('scope', 'row')
					:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:wikitext(label_EC)
					:done() --end th
				:tag('td')
					:attr('colspan', '3')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
				:tag('span')
						:attr('class', 'plainlinks')
						:wikitext(EC)
						:done() --end span
					:done() --end td
				:done() --end tr
	end
end

function p.renderDiseases(frame, disease, dis_ref, name, qid)
	local title = &quot;Genetically Related Diseases&quot; --**lclz**

	--check first to see if any of the diseases have references
	local ref_flag_all = false --check if any disease have references if not then don't render the headers
	local disease_name = '' --local disease_name = table.concat(disease, &quot;, &quot;)
	for index,value in ipairs(disease) do
		if (dis_ref[index] ~= nil and dis_ref[index] ~= '') then
			if disease_name == '' then
				disease_name = value
			else
				disease_name = disease_name..&quot;, &quot;..value -- *lclz*: punctuation
			end
			ref_flag_all = true
		end
	end
	if ref_flag_all then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('tr') --create title bar
						:tag('th')
							:attr('colspan', '3')
						    :css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done() --end th
						:done() --end tr
					:done() --end td
				:done() --end tr

		local ref_url = &quot;https://www.wikidata.org/wiki/&quot;..qid..&quot;#P2293&quot; --direct page to property genetically associated disease
		local title = &quot;Diseases that are genetically associated with &quot;..name..&quot; view/edit references on wikidata&quot; --**lclz**
		local ref_link = disease_name..frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title = title, url = ref_url} })

		root
			:tag('tr')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('td')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:attr('scope', 'row')
					:attr('colspan', '3')
					:wikitext(ref_link)
					:done() --end td
				:done() --end tr
	end
end

function p.renderDrug(frame,drug, drug_ref, drug_pqid, drug_pname)
	local title = &quot;Targeted by Drug&quot; --**lclz**

	--check first to see if any of the drugs have references
	local ref_flag_all = false --check if any drugs have references if not then don't render the headers
	local drug_list_per_protein = {} -- a list of lists of drugs to put in reference string each protein will have a list
	--for i,v in ipairs(drug_pqid) do -- set all lists keys to empty so can append without key errors

	--end
	for index,value in ipairs(drug) do
		if (drug_ref[index] ~= nil and drug_ref[index] ~= '') then
			local protein_qid = drug_pqid[index]
			if drug_list_per_protein[protein_qid] == '' or drug_list_per_protein[protein_qid] == nil then
				drug_list_per_protein[protein_qid] = value
			else
				-- *lclz*: comma
				drug_list_per_protein[protein_qid] = drug_list_per_protein[protein_qid]..', '..value --each list of drugs keyed on protein qid
			end
			ref_flag_all = true
		end
	end

	if ref_flag_all then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('tr') --create title bar
						:tag('th')
							:attr('colspan', '3')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done() --end th
						:done() --end tr
					:done() --end td
				:done() --end tr

		--loop to create reference links from drug lists
		for k,v in pairs(drug_list_per_protein) do
			local drug_name = v
			local ref_url = &quot;https://www.wikidata.org/wiki/&quot;..k..&quot;#P129&quot; --direct page to property genetically associated disease
			local title = &quot;Drugs that physically interact with &quot;..drug_pname[k]..&quot; view/edit references on wikidata&quot; --**lclz**
			local ref_link = drug_name..frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title = title, url = ref_url} })

			root
				:tag('tr')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('td')
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:attr('scope', 'row')
						:attr('colspan', '3')
						:wikitext(ref_link)
						:done() --end td
				:done() --end tr
		end
	end

end

function p.renderGeneLocation(frame, chr, gstart, gend, db, cytoband, ensembl, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, db_mm, cytoband_mm, ensembl_mm, name)
		local titleHuman = &quot;Gene location ([[Human genome|Human]])&quot; --**lclz**
		local titleMouse = &quot;Gene location ([[Laboratory mouse|Mouse]])&quot; --**lclz**
		local label_chr = &quot;[[Chromosome|Chr.]]&quot; --**lclz**
		local label_locus = &quot;[[Locus (genetics)|Band]]&quot; --**lclz**
		local label_gstart = &quot;Start&quot; --**lclz**
		local label_gend = &quot;End&quot; --**lclz**
		local tooltip_arrowSign = &quot;Genomic location for &quot;..name --**lclz**
		local arrowSign_width = 14

	if chr ~= &quot;&quot; and gstart ~= &quot;&quot; and gend ~= &quot;&quot; then
		--Chromosome lengths are from GRCh38.p10 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/grc/human/data?asm=GRCh38.p10
		--This table is used only for calculating &quot;Where should red-rectangle put?&quot;
		--Curretly, Aug 2017, it seems all gene data, which are stored in Wikidata, have start/end positions based on GRCh38.
		local chrLengthTable = {}
				chrLengthTable[&quot;1&quot;] = 248956422
				chrLengthTable[&quot;2&quot;] = 242193529
				chrLengthTable[&quot;3&quot;] = 198295559
				chrLengthTable[&quot;4&quot;] = 190214555
				chrLengthTable[&quot;5&quot;] = 181538259
				chrLengthTable[&quot;6&quot;] = 170805979
				chrLengthTable[&quot;7&quot;] = 159345973
				chrLengthTable[&quot;8&quot;] = 145138636
				chrLengthTable[&quot;9&quot;] = 138394717
				chrLengthTable[&quot;10&quot;] = 133797422
				chrLengthTable[&quot;11&quot;] = 135086622
				chrLengthTable[&quot;12&quot;] = 133275309
				chrLengthTable[&quot;13&quot;] = 114364328
				chrLengthTable[&quot;14&quot;] = 107043718
				chrLengthTable[&quot;15&quot;] = 101991189
				chrLengthTable[&quot;16&quot;] = 90338345
				chrLengthTable[&quot;17&quot;] = 83257441
				chrLengthTable[&quot;18&quot;] = 80373285
				chrLengthTable[&quot;19&quot;] = 58617616
				chrLengthTable[&quot;20&quot;] = 64444167
				chrLengthTable[&quot;21&quot;] = 46709983
				chrLengthTable[&quot;22&quot;] = 50818468
				chrLengthTable[&quot;X&quot;] = 156040895
				chrLengthTable[&quot;Y&quot;] = 57227415
				chrLengthTable[&quot;MT&quot;] = 16569
		local chrLength = chrLengthTable[chr]

		--Different languages have different word order.
		local chrTextTable = {} --**lclz** linked articles
				chrTextTable[&quot;1&quot;] = &quot;Chromosome 1 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;2&quot;] = &quot;Chromosome 2 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;3&quot;] = &quot;Chromosome 3 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;4&quot;] = &quot;Chromosome 4 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;5&quot;] = &quot;Chromosome 5 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;6&quot;] = &quot;Chromosome 6 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;7&quot;] = &quot;Chromosome 7 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;8&quot;] = &quot;Chromosome 8 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;9&quot;] = &quot;Chromosome 9 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;10&quot;] = &quot;Chromosome 10 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;11&quot;] = &quot;Chromosome 11 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;12&quot;] = &quot;Chromosome 12 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;13&quot;] = &quot;Chromosome 13 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;14&quot;] = &quot;Chromosome 14 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;15&quot;] = &quot;Chromosome 15 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;16&quot;] = &quot;Chromosome 16 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;17&quot;] = &quot;Chromosome 17 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;18&quot;] = &quot;Chromosome 18 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;19&quot;] = &quot;Chromosome 19 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;20&quot;] = &quot;Chromosome 20 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;21&quot;] = &quot;Chromosome 21 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;22&quot;] = &quot;Chromosome 22 (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;X&quot;] = &quot;X chromosome (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;Y&quot;] = &quot;Y chromosome (human)&quot;
				chrTextTable[&quot;MT&quot;] = &quot;Mitochondrial DNA (human)&quot;
		local chrText = chrTextTable[chr]

		--about the calculation below, see https://en.wikipedia.org/wiki/User:Was_a_bee/Gene#3._Calculation_detail
		local markerWidth = ((gend - gstart) * 294.133 )/ chrLength
		if markerWidth &lt; 2 then
			markerWidth = 2
		else
			markerWidth = math.ceil(markerWidth)
		end
		local markerLocation = (147.0666 * (gstart + gend) / chrLength ) + 1.6 - (markerWidth / 2)
		local arrowSignLocation = markerLocation + (markerWidth / 2) - (arrowSign_width / 2)
		markerLocation = math.floor( markerLocation * 10 + 0.5 ) / 10

		local source_link_chr, source_link_gstart, source_link_gend
		if( db == &quot;hg38&quot; ) then
			source_link_chr = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://May2017.archive.ensembl.org/Homo_sapiens/Gene/Summary?db=core;g=&quot;..ensembl..&quot; GRCh38: Ensembl release 89: &quot;..ensembl..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;}) --**lclz**
			source_link_gstart = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
			source_link_gend = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
		elseif( db == &quot;hg37&quot;) then
			source_link_chr = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://grch37.ensembl.org/Homo_sapiens/Gene/Summary?db=core;&amp;g=&quot;..ensembl..&quot; GRCh37: Ensembl release 89: &quot;..ensembl..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;}) --**lclz**
			source_link_gstart = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
			source_link_gend = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
		else
			source_link_chr = &quot;&quot;
			source_link_gstart = &quot;&quot;
			source_link_gend = &quot;&quot;
		end

		local wikitext_for_ideogram_image = &quot;&quot; --wikitext used for showing gene location
		if chr == &quot;MT&quot; then -- wikitext for mitochondrial DNA
			--wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div align=\&quot;center\&quot;&gt;&quot;
			--wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: relative; width: 300px;\&quot;&gt;&quot;
			--wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;[[File:Map of the human mitochondrial genome.svg|300px|&quot;..chrText..&quot;]]&quot;
			--wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
			--wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;/div&gt;&quot;

		else -- wikitext for autosome and sex chromosome
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div align=\&quot;center\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: relative; width: 300px;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;[[File:Human chromosome &quot;..chr..&quot; ideogram.svg|300px|&quot;..chrText..&quot;]]&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..arrowSignLocation..&quot;px; top: 2px; padding: 0;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;[[File:HSR 1996 II 3.5e.svg|&quot;..arrowSign_width..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..markerLocation..&quot;px; top: 19px; padding: 0;\&quot;&gt;[[File:Red rectangle &quot;..markerWidth..&quot;x18.png|&quot;..markerWidth..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
		end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(titleHuman)
							:done() --end th
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
				 			:wikitext(&quot;[[File:Ideogram human chromosome &quot;..chr..&quot;.svg|300px|&quot;..chrText..&quot;]]&quot;)
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_chr)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:attr('colspan', '3')
							:attr('width', '85%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(&quot;[[&quot;..chrText..&quot;]]&quot;..source_link_chr)
								:done() --end span
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(wikitext_for_ideogram_image)
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_locus)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '35%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
						    :css('color', 'inherit')
:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cytoband)
								:done() --end span
							:done() --end td
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gstart)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gstart)..&quot; [[Base pair|bp]]&quot;..source_link_gstart) -- **lclz** Change it if it is inappropriate
								:done() --end span
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gend)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gend)..&quot; [[Base pair|bp]]&quot;..source_link_gend) -- **lclz** Change it if it is inappropriate
								:done() --end span
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:done() --end table
				:done() --end td
			:done() --end tr
	end

	if chr_mm ~= &quot;&quot; and gstart_mm ~= &quot;&quot; and gend_mm ~= &quot;&quot; then
		--Chromosome lengths are from GRCm38.p5 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/grc/mouse/data?asm=GRCm38.p5
		local chrLengthTable_mm = {}
				chrLengthTable_mm[&quot;1&quot;] = 195471971
				chrLengthTable_mm[&quot;2&quot;] = 182113224
				chrLengthTable_mm[&quot;3&quot;] = 160039680
				chrLengthTable_mm[&quot;4&quot;] = 156508116
				chrLengthTable_mm[&quot;5&quot;] = 151834684
				chrLengthTable_mm[&quot;6&quot;] = 149736546
				chrLengthTable_mm[&quot;7&quot;] = 145441459
				chrLengthTable_mm[&quot;8&quot;] = 129401213
				chrLengthTable_mm[&quot;9&quot;] = 124595110
				chrLengthTable_mm[&quot;10&quot;] = 130694993
				chrLengthTable_mm[&quot;11&quot;] = 122082543
				chrLengthTable_mm[&quot;12&quot;] = 120129022
				chrLengthTable_mm[&quot;13&quot;] = 120421639
				chrLengthTable_mm[&quot;14&quot;] = 124902244
				chrLengthTable_mm[&quot;15&quot;] = 104043685
				chrLengthTable_mm[&quot;16&quot;] = 98207768
				chrLengthTable_mm[&quot;17&quot;] = 94987271
				chrLengthTable_mm[&quot;18&quot;] = 90702639
				chrLengthTable_mm[&quot;19&quot;] = 61431566
				chrLengthTable_mm[&quot;X&quot;] = 171031299
				chrLengthTable_mm[&quot;Y&quot;] = 91744698
				chrLengthTable_mm[&quot;MT&quot;] = 16299
		local chrLength_mm = chrLengthTable_mm[chr_mm]

		--Different languages have different word order.
		local chrTextTable_mm = {}--**lclz** Articles not yet created
				chrTextTable_mm[&quot;1&quot;] = &quot;Chromosome 1 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;2&quot;] = &quot;Chromosome 2 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;3&quot;] = &quot;Chromosome 3 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;4&quot;] = &quot;Chromosome 4 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;5&quot;] = &quot;Chromosome 5 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;6&quot;] = &quot;Chromosome 6 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;7&quot;] = &quot;Chromosome 7 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;8&quot;] = &quot;Chromosome 8 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;9&quot;] = &quot;Chromosome 9 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;10&quot;] = &quot;Chromosome 10 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;11&quot;] = &quot;Chromosome 11 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;12&quot;] = &quot;Chromosome 12 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;13&quot;] = &quot;Chromosome 13 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;14&quot;] = &quot;Chromosome 14 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;15&quot;] = &quot;Chromosome 15 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;16&quot;] = &quot;Chromosome 16 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;17&quot;] = &quot;Chromosome 17 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;18&quot;] = &quot;Chromosome 18 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;19&quot;] = &quot;Chromosome 19 (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;X&quot;] = &quot;X chromosome (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;Y&quot;] = &quot;Y chromosome (mouse)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;MT&quot;] = &quot;Mitochondrial DNA (mouse)&quot;
		local chrText_mm = chrTextTable_mm[chr_mm]

		--about the calculation below, see https://en.wikipedia.org/wiki/User:Was_a_bee/Gene#3._Calculation_detail
		local markerWidth_mm = ((gend_mm - gstart_mm) * 294.133 )/ chrLength_mm
		if markerWidth_mm &lt; 2 then
			markerWidth_mm = 2
		else
			markerWidth_mm = math.ceil(markerWidth_mm)
		end
		local markerLocation_mm = (147.0666 * (gstart_mm + gend_mm) / chrLength_mm ) + 1.6 - (markerWidth_mm / 2)
		local arrowSignLocation_mm = markerLocation_mm + (markerWidth_mm / 2) - (arrowSign_width / 2)
		markerLocation_mm = math.floor( markerLocation_mm * 10 + 0.5 ) / 10
		local source_link_chr_mm = &quot;&quot;
		local source_link_gstart_mm = &quot;&quot;
		local source_link_gend_mm = &quot;&quot;
		if( db_mm == &quot;mm10&quot; or db_mm == &quot;mm0&quot;) then
			--&quot;mm0&quot; happens because of function &quot;getAliasFromGenomeAssembly()&quot; is not prepared for mouse data.
			--But as of now, Aug. 2017, it seems that all data which is stored in Wikidata are based on GRCm38/mm10.
			--So treating mouse genomic data as GRCm38/mm10 if not specified.
			source_link_chr_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://May2017.archive.ensembl.org/Mus_musculus/Gene/Summary?db=core;g=&quot;..ensembl_mm..&quot; GRCm38: Ensembl release 89: &quot;..ensembl_mm..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;}) --**lclz**
			source_link_gstart_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			source_link_gend_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			else
			source_link_chr_mm = &quot;&quot;
			source_link_gstart_mm = &quot;&quot;
			source_link_gend_mm = &quot;&quot;
		end
		local wikitext_for_ideogram_image_mm = &quot;&quot; --wikitext used for showing gene location
		if chr_mm == &quot;MT&quot; then -- wikitext for mitochondrial DNA
			--wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div align=\&quot;center\&quot;&gt;&quot;
			--wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: relative; width: 300px;\&quot;&gt;&quot;
			--wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;[[File:Map of the human mitochondrial genome.svg|300px|&quot;..chrText_mm..&quot;]]&quot;
			--wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
			--wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;/div&gt;&quot;

		else -- wikitext for autosome and sex chromosome
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div align=\&quot;center\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: relative; width: 300px;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;[[File:Ideogram of house mouse chromosome &quot;..chr_mm..&quot;.svg|300px|&quot;..chrText_mm..&quot;]]&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..arrowSignLocation_mm..&quot;px; top: 2px; padding: 0;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;[[File:HSR 1996 II 3.5e.svg|&quot;..arrowSign_width..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..markerLocation_mm..&quot;px; top: 19px; padding: 0;\&quot;&gt;[[File:Red rectangle &quot;..markerWidth_mm..&quot;x18.png|&quot;..markerWidth_mm..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
		end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(titleMouse)
							:done() --end th
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(&quot;[[File:Ideogram house mouse chromosome &quot;..chr_mm..&quot;.svg|260px|&quot;..chrText_mm..&quot;]]&quot;)
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_chr)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:attr('colspan', '3')
							:attr('width', '85%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chrText_mm..source_link_chr_mm)
								:done() --end span
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(wikitext_for_ideogram_image_mm)
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_locus)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '35%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cytoband_mm)
								:done() --end span
							:done() --end td
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gstart)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gstart_mm)..&quot; [[Base pair|bp]]&quot;..source_link_gstart_mm) -- **lclz** Change it if it is inappropriate
								:done() --end span
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gend)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gend_mm)..&quot; [[Base pair|bp]]&quot;..source_link_gend_mm) -- **lclz** Change it if it is inappropriate
								:done() --end span
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:done() --end table
				:done() --end td
			:done() --end tr
	end
end

--Get the render elements collapse option, collapsed anatomic entities (defaut text),
--and anatomic entity list for the gene expression list rendering.
function p.renderExpressionList(expressed_in_tissues, default_text)
	--create list of expressed in anatomic entities
	if default_text == nil then default_text = &quot;&quot; end
	local anatomic_entity_labels = localNotApplicableStr
	local collapse = &quot;none&quot;
	local split_values = mw.text.split(expressed_in_tissues, localSeparatorStr)
	local anatomic_entity_list = {}
	local anatomic_entities = {}
	local results
	for k,v in ipairs(split_values) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			anatomic_entity_list[#anatomic_entity_list+1] = &quot;&lt;li style='line-height: 137%;'&gt;&quot;..v..&quot;&lt;/li&gt;&quot;
			anatomic_entities[#anatomic_entities+1] = v
		end
	end
	--if less than 11 don't create collapsible list
	if table.getn(anatomic_entity_list) &lt; 11 then
		if table.getn(anatomic_entity_list) == 0 then
			anatomic_entity_labels = localNotApplicableStr
			default_text = &quot;&quot;
		end
	else
		collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		default_text = default_text .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end
	if anatomic_entity_list[#anatomic_entity_list] then
		anatomic_entity_labels = table.concat(anatomic_entity_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end
	results = {collapse, default_text, anatomic_entity_labels}
	return results
end

function p.renderRNAexpression(expression_images, entrez_gene,
		ensembl, bgee_expression, ensembl_mouse, bgee_expression_mouse)
	local bgee_gene_page = &quot;https://www.bgee.org/gene/&quot;
	local title = &quot;[[Gene expression|RNA expression]] pattern&quot; --**lclz**
	local biogps_link = &quot;&quot;
	local biogps_title = &quot;BioGPS&quot;
	biogps_title = &quot;[http://biogps.org/ &quot; .. biogps_title .. &quot;]&quot;
	-- If no expression image exist in BioGPS, the N/A is displayed
	if expression_images ~= &quot;&quot; then
		biogps_link = &quot;[http://biogps.org/gene/&quot;..entrez_gene..&quot;/ More reference expression data]&quot; --**lclz**
	else
		expression_images = localNotApplicableStr
	end
	local ensembl_id = string.match(ensembl,&quot;%a+%d+&quot;) or &quot;&quot;
	local ensembl_id_mouse = string.match(ensembl_mouse,&quot;%a+%d+&quot;) or &quot;&quot;
	local bgee_title = &quot;Bgee&quot;
	bgee_title = &quot;[https://www.bgee.org/ &quot; .. bgee_title .. &quot;]&quot;
	local bgee_default = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id..&quot; Top expressed in]&quot;
	bgee_expression = p.renderExpressionList(bgee_expression, bgee_default)
	local bgee_collapse = bgee_expression[1]
	bgee_default = bgee_expression[2]
	local bgee_tissues = bgee_expression[3]
	local bgee_default_mm = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id_mouse..&quot; Top expressed in]&quot;
	bgee_expression_mouse = p.renderExpressionList(bgee_expression_mouse, bgee_default_mm)
	local bgee_collapse_mm = bgee_expression_mouse[1]
	bgee_default_mm = bgee_expression_mouse[2]
	local bgee_tissues_mm = bgee_expression_mouse[3]
	local bgee_more_link = &quot;&quot;
	if bgee_tissues ~= localNotApplicableStr then
		bgee_more_link = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id..&quot; More reference expression data]&quot;
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done() --end th
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(bgee_title)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', 'none')
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'left')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:wikitext(&quot;'''[[Human genome|Human]]'''&quot;)
										:done() --end th
									:tag('th')
										:wikitext(&quot;'''[[Laboratory mouse|Mouse]] (ortholog)'''&quot;) 
										:done() --end th
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:tag('table')
											:attr('class', bgee_collapse)
											:css('padding', '0')
											:css('border', 'none')
											:css('margin', '0')
											:css('width', '100%')
											:css('text-align', 'center')
											:tag('tr')	
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('span')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:css('margin', '-3px')
														:wikitext(bgee_default)
														:done() --end span
													:done() --end td
												:done() --end tr
											:tag('tr')
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('div')
														:css('margin', '-12px 0px -10px 0px')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:tag('ul')
															:css('line-height', '15%')
															:css('margin', '9px')
															:wikitext(bgee_tissues)
															:done() --end ul
														:done() --end div
													:done() --end td
												:done() --end tr
											:done() --end table
										:done() --end td
									:tag('td')
										:tag('table')
											:attr('class', bgee_collapse_mm)
											:css('padding', '0')
											:css('border', 'none')
											:css('margin', '0')
											:css('width', '100%')
											:css('text-align', 'center')
											:tag('tr')	
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('span')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:css('margin', '-3px')
														:wikitext(bgee_default_mm)
														:done() --end span
													:done() --end td
												:done() --end tr
											:tag('tr')
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('div')
														:css('margin', '-12px 0px -10px 0px')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:tag('ul')
															:css('line-height', '15%')
															:css('margin', '9px')
															:wikitext(bgee_tissues_mm)
															:done() --end ul
														:done() --end div
													:done() --end td
												:done() --end tr
											:done() --end table
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
            			                :css('color', 'inherit')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(bgee_more_link)
											:done() --end span
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(biogps_title)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', bgee_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'left')
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
			                            :css('color', 'inherit')
										:wikitext(expression_images)
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
			                            :css('color', 'inherit')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(biogps_link)
											:done() --end span
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:done() --end table
				:done() --end td
			:done() --end tr
end


function p.renderGeneOntology(mol_funct, cell_comp, bio_process, uniprotID)
	local title = &quot;[[Gene ontology]]&quot; --**lclz**
	local mol_funct_title = &quot;Molecular function&quot; --**lclz**
	local cell_comp_title = &quot;Cellular component&quot; --**lclz**
	local bio_process_title = &quot;Biological process&quot; --**lclz**
	local amigo_link = &quot;[http://amigo.geneontology.org/&quot; .. &quot; Amigo]&quot;
	local quickGO_link = &quot;[https://www.ebi.ac.uk/QuickGO/&quot; .. &quot; QuickGO]&quot;

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr') --create title bar
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done() --end th
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(mol_funct_title)
							:done() --end td
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(mol_funct)
								:wikitext( '\n' ) -- newline before ending div tag, to ensure next section formats properly
								:done() --end div
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(cell_comp_title)
							:done() --end td
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cell_comp)
								:wikitext( '\n' ) -- newline before ending div tag, to ensure next section formats properly
								:done() --end div
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(bio_process_title)
							:done() --end td
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(bio_process)
								:wikitext( '\n' ) -- newline before ending div tag, to ensure next section formats properly
								:done() --end div
							:done() --end td
						:done() --end tr

					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('text-align', 'center')
							:attr('colspan', '4')
							:wikitext(&quot;Sources:&quot;) -- **lclz**
							:wikitext(amigo_link)
							:wikitext(&quot; / &quot;)
							:wikitext(quickGO_link)
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:done() --end table
				:done() --end td
			:done() --end tr
end

function p.renderOrthologs(frame, entrez_gene, entrez_gene_mm, ensembl, ensembl_mm, uniprot, uniprot_mm, refseq_mRNA, refseq_mRNA_mm, refseq_prot, refseq_prot_mm, db, chr, gstart, gend, db_mm, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, collapse_orthologs)
	local title = &quot;[[Orthologs]]&quot; --**lclz**
	local ortholog_class = collapse_orthologs ~= '' and 'collapsible collapsed' or 'collapsible'		
	--to do make the list creation a function
	--create list for entrez ids

	local category_chromosome = '[[Category:Genes on human chromosome '..chr..']]'-- *lclz*: Category name
	if chr == &quot;MT&quot; then
		category_chromosome = '[[Category:Human mitochondrial genes]]'-- *lclz*: Category name for mtDNA genes
	end
	if chr == &quot;&quot; then
		category_chromosome = '[[Category:Human genes]]' -- Per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2023 August 15]]
	end
	if mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 0 then
		category_chromosome = &quot;&quot;
	end
	local entrezTitle = &quot;[[Entrez]]&quot;
	entrez_gene = string.gsub(entrez_gene, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local entrez_link = localNotApplicableStr
	local entrez_collapse
	local entrez_default = &quot;&quot;
	local split_entrez = mw.text.split(entrez_gene, localSeparatorStr)
	local entrez_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_entrez) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			entrez_link_list[#entrez_link_list+1] = &quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=gene&amp;amp;cmd=retrieve&amp;amp;dopt=default&amp;amp;list_uids=&quot;..entrez_gene..&quot;&amp;amp;rn=1 &quot;..entrez_gene..&quot;]&quot;
		end
	end
	--if less than 5 don't create collapsible list
	if table.getn(entrez_link_list) &lt; 5 then
		entrez_collapse = &quot;none&quot;
		if entrez_default == nil and table.getn(entrez_link_list) == 0 then entrez_link = localNotApplicableStr end
	else
		entrez_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		entrez_default = table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end
	if entrez_link_list[#entrez_link_list] then
		entrez_link = table.concat(entrez_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	--create list for mouse Entrez id
	entrez_gene_mm = string.gsub(entrez_gene_mm, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local entrez_mm_link = localNotApplicableStr
	local entrez_mm_collapse
	local entrez_mm_default = &quot;&quot;
	local split_entrez_mm = mw.text.split(entrez_gene_mm, localSeparatorStr)
	local entrez_mm_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_entrez_mm) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			entrez_mm_link_list[#entrez_mm_link_list+1] = &quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=gene&amp;amp;cmd=retrieve&amp;amp;dopt=default&amp;amp;list_uids=&quot;..v..&quot;&amp;amp;rn=1 &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	--if less than 5 don't create collapsible list
	if table.getn(entrez_mm_link_list) &lt; 5 then
		entrez_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if entrez_mm_default == nil and table.getn(entrez_mm_link_list) == 0 then entrez_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		entrez_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		entrez_mm_default = table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end
	if entrez_mm_link_list[#entrez_mm_link_list] then
		entrez_mm_link = table.concat(entrez_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	--create list of ensembl id
	local ensemblTitle = &quot;[[Ensembl]]&quot;
	ensembl = string.gsub(ensembl, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local ensembl_link = localNotApplicableStr
	local ensembl_collapse
	local ensembl_default = &quot;&quot;
	local split_ensembl = mw.text.split(ensembl, localSeparatorStr)
	local ensembl_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_ensembl) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			ensembl_link_list[#ensembl_link_list+1] = &quot;[http://www.ensembl.org/Homo_sapiens/geneview?gene=&quot;..v..&quot;;db=core&quot;..&quot; &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	--if less than 5 don't create collapsible list
	if table.getn(ensembl_link_list) &lt; 5 then
		ensembl_collapse = &quot;none&quot;
		if ensembl_default == nil and table.getn(ensembl_link_list) == 0 then ensembl_link = localNotApplicableStr end
	else
		ensembl_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		ensembl_default = table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end
	if ensembl_link_list[#ensembl_link_list] then
		ensembl_link = table.concat(ensembl_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	--create list of mouse ensembl id
	ensembl_mm = string.gsub(ensembl_mm, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local ensembl_mm_link = localNotApplicableStr
	local ensembl_mm_collapse
	local ensembl_mm_default = &quot;&quot;
	local split_ensembl_mm = mw.text.split(ensembl_mm, localSeparatorStr)
	local ensembl_mm_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_ensembl_mm) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			ensembl_mm_link_list[#ensembl_mm_link_list+1] = &quot;[http://www.ensembl.org/Mus_musculus/geneview?gene=&quot;..v..&quot;;db=core&quot;..&quot; &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	--if less than 5 don't create collapsible list
	if table.getn(ensembl_mm_link_list) &lt; 5 then
		ensembl_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if ensembl_mm_default == nil and table.getn(ensembl_mm_link_list) == 0 then ensembl_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		ensembl_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		ensembl_mm_default = table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end
	if ensembl_mm_link_list[#ensembl_mm_link_list] then
		ensembl_mm_link = table.concat(ensembl_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	--create lists of uniprot ID
	local uniprotTitle = &quot;[[UniProt]]&quot;
	local uniprot_url = &quot;https://www.uniprot.org/uniprot/&quot;

	local uniprot_link = localNotApplicableStr
	local uniprot_collapse
	local uniprot_default = &quot;&quot;
	--split string and loop through concatenate by &lt;br&gt;
	local split_uniprot = mw.text.split(uniprot, '%p') -- the separator may be different sometimes, see note on zhwiki. This is unlikely to have punctuation, prayer.
	local uniprot_link_list = {}
	local uniprot_first = {} --preferred values only display [O,P,Q] prefixed entries if they exist
	local uniprot_alternate = {} --[A-N,R-Z] entries
	local hash = {} --storage to look for duplicated values
	for k,v in ipairs(split_uniprot) do
		if not hash[v] then --only add if not found previously..some encodes uniprotID dup in different encodes
			local label = mw.text.trim(v)
			local concat_uniprot_link = uniprot_url .. label
			if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
				if string.match(v, '^O') or string.match(v,'^P') or string.match(v, '^Q') then
					uniprot_first[#uniprot_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				else
					uniprot_alternate[#uniprot_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				end
			end
			hash[v] = true
		end
	end
	if table.getn(uniprot_first)&gt;0 then --if there is something in the preferred values display else display anything else
		uniprot_link_list = uniprot_first
	else
		uniprot_link_list = uniprot_alternate
	end

	--if less than 5 don't create collapsible list
	if table.getn(uniprot_link_list) &lt; 5 then
		uniprot_collapse = &quot;none&quot;
		if uniprot_default == nil and table.getn(uniprot_link_list) == 0 then uniprot_link = localNotApplicableStr end
	else
		uniprot_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		uniprot_default = table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end

	if uniprot_link_list[#uniprot_link_list] then
		uniprot_link = table.concat(uniprot_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	--mouse uniprot lists
	local uniprot_mm_link = localNotApplicableStr
	local uniprot_mm_collapse
	local uniprot_mm_default = &quot;&quot;
	--split string and loop through concatenate by &lt;br&gt;
	local split_uniprot_mm = mw.text.split(uniprot_mm, localSeparatorStr)
	local uniprot_mm_link_list = {}
	local uniprot_mm_first = {} --preferred values only display [O,P,Q] prefixed entries if they exist
	local uniprot_mm_alternate = {} --[A-N,R-Z] entries
	local hash = {} --storage to look for duplicated values
	for k,v in ipairs(split_uniprot_mm) do
		if not hash[v] then --only add if not found previously..some encodes uniprotID dup in different encodes
			local label = mw.text.trim(v)
			local concat_uniprot_link = uniprot_url .. label
			if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
				if string.match(v, '^O') or string.match(v,'^P') or string.match(v, '^Q') then
					uniprot_mm_first[#uniprot_mm_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				else
					uniprot_mm_alternate[#uniprot_mm_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				end
			end
			hash[v] = true
		end
	end
	if table.getn(uniprot_mm_first)&gt;0 then --if there is something in the preferred values display else display anything else
		uniprot_mm_link_list = uniprot_mm_first
	else
		uniprot_mm_link_list = uniprot_mm_alternate
	end

	--if less than 5 don't create collapsible list
	if table.getn(uniprot_mm_link_list) &lt; 5 then
		uniprot_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if uniprot_mm_default == nil and table.getn(uniprot_mm_link_list) == 0 then uniprot_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		uniprot_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		uniprot_mm_default = table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end

	if uniprot_mm_link_list[#uniprot_mm_link_list] then
		uniprot_mm_link = table.concat(uniprot_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local ncbi_link = &quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/viewer.fcgi?val=&quot;
	local refseq_mRNATitle = &quot;RefSeq (mRNA)&quot; -- *lclz*: sometimes

	--create list of links for refSeq mRNA
	local refseq_mRNA_link = localNotApplicableStr
	local refseq_mRNA_collapse
	local refseq_mRNA_default = &quot;&quot;
	--split string and loop through concatenate by &lt;br&gt;
	local split_refseq_mRNA = mw.text.split(refseq_mRNA, localSeparatorStr)
	local link_list_first = {} --hold those the have NM or NP values
	local link_list_alternate = {} --hold those that are XM or XP values
	local link_list = {} --if NM,NP display if not display XM, XP values
	for k,v in ipairs(split_refseq_mRNA) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first[#link_list_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate[#link_list_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if table.getn(link_list_first)&gt;0 then
		link_list = link_list_first
	else
		link_list = link_list_alternate
	end

	--if less than 5 don't create collapsible list
	if table.getn(link_list) &lt; 6 then
		refseq_mRNA_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_mRNA_default == nil and table.getn(link_list) == 0 then refseq_mRNA_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_mRNA_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_mRNA_default = table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end

	if link_list[#link_list] then
		refseq_mRNA_link = table.concat(link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	--create list of links for refSeq mRNA for mouse
	local refseq_mRNA_mm_link = localNotApplicableStr
	local refseq_mRNA_mm_collapse
	local refseq_mRNA_mm_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_mRNA_mm = mw.text.split(refseq_mRNA_mm, localSeparatorStr)
	local link_list_mm = {} --if NM,NP display if not display XM, XP values
	local link_list_first = {} --hold those the have NM or NP values
	local link_list_alternate = {} --hold those that are XM or XP values

	for k,v in ipairs(split_refseq_mRNA_mm) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first[#link_list_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate[#link_list_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if table.getn(link_list_first)&gt;0 then
		link_list_mm = link_list_first
	else
		link_list_mm = link_list_alternate
	end
	--if less than 5 don't create collapsible list
	if table.getn(link_list_mm) &lt; 6 then
		refseq_mRNA_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_mRNA_mm_default == nil and table.getn(link_list_mm) == 0 then refseq_mRNA_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_mRNA_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_mRNA_mm_default = table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end

	if link_list_mm[#link_list_mm] then
		refseq_mRNA_mm_link = table.concat(link_list_mm, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	-- *lclz*: sometimes
	local refseq_protTitle = &quot;RefSeq (protein)&quot;
	--create list of links for human refseq protein
	local refseq_prot_link = localNotApplicableStr
	local refseq_prot_collapse
	local refseq_prot_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_prot = mw.text.split(refseq_prot, localSeparatorStr)
	local link_list_prot = {}
	local link_list_first = {} --hold those the have NM or NP values
	local link_list_alternate = {} --hold those that are XM or XP values
	for k,v in ipairs(split_refseq_prot) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first[#link_list_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate[#link_list_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if table.getn(link_list_first)&gt;0 then
		link_list_prot = link_list_first
	else
		link_list_prot = link_list_alternate
	end
	--if less than 5 don't create collapsible list
	if table.getn(link_list_prot) &lt; 6 then
		refseq_prot_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_prot_default == nil and table.getn(link_list_prot) == 0 then refseq_prot_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_prot_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_prot_default = table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end

	if link_list_prot[#link_list_prot] then
		refseq_prot_link = table.concat(link_list_prot, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	--create list of links for mouse refseq protein
	local refseq_prot_mm_link = localNotApplicableStr
	local refseq_prot_mm_collapse
	local refseq_prot_mm_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_prot_mm = mw.text.split(refseq_prot_mm, localSeparatorStr)
	local link_list_prot_mm = {}
	local link_list_first = {} --hold those the have NM or NP values
	local link_list_alternate = {} --hold those that are XM or XP values

	for k,v in ipairs(split_refseq_prot_mm) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first[#link_list_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate[#link_list_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if table.getn(link_list_first)&gt;0 then
		link_list_prot_mm = link_list_first
	else
		link_list_prot_mm = link_list_alternate
	end
	--if less than 5 don't create collapsible list
	if table.getn(link_list_prot_mm) &lt; 6 then
		refseq_prot_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_prot_mm_default == nil and table.getn(link_list_prot_mm) == 0 then refseq_prot_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_prot_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_prot_mm_default = table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;'--get first 5 elements in table and use for display
	end
	if link_list_prot_mm[#link_list_prot_mm] then
		refseq_prot_mm_link = table.concat(link_list_prot_mm, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local locTitle = &quot;Location (UCSC)&quot; -- *lclz*
	local gstart_mb = p.locToMb(gstart, 2)
	local gend_mb = p.locToMb(gend, 2)
	local chr_loc_link = &quot;&quot;
	if (string.match(db, '%w+') and string.match(chr, '%w+') and string.match(gstart, '%w+') and string.match(gend, '%w+') )then
		local chr_ucsc
		if chr == &quot;MT&quot; then
			chr_ucsc = &quot;M&quot; --UCSC uses &quot;M&quot; (not &quot;MT&quot;) in URL for mitochondrial DNA
		else
			chr_ucsc = chr
		end
		chr_loc_link = &quot;[https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgTracks?org=Human&amp;db=&quot;..db..&quot;&amp;position=chr&quot;..chr_ucsc..&quot;:&quot;..gstart..&quot;-&quot;..gend..&quot; &quot;..&quot;Chr &quot;..chr_ucsc..&quot;: &quot;..gstart_mb..&quot; – &quot;..gend_mb..&quot; Mb]&quot;
	else
		chr_loc_link = localNotApplicableStr
	end
	local gstart_mm_mb = p.locToMb(gstart_mm, 2)
	local gend_mm_mb = p.locToMb(gend_mm, 2)
	local chr_loc_mm_link = &quot;&quot;
	if (string.match(db_mm, '%w+') and string.match(chr_mm, '%w+') and string.match(gstart_mm, '%w+') and string.match(gend_mm, '%w+') )then
		local chr_mm_ucsc
		if chr_mm == &quot;MT&quot; then
			chr_mm_ucsc = &quot;M&quot; --UCSC uses &quot;M&quot; (not &quot;MT&quot;) in URL for mitochondrial DNA
		else
			chr_mm_ucsc = chr_mm
		end
		chr_loc_mm_link = &quot;[https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgTracks?org=Mouse&amp;db=&quot;..db_mm..&quot;&amp;position=chr&quot;..chr_mm_ucsc..&quot;:&quot;..gstart_mm..&quot;-&quot;..gend_mm..&quot; &quot;..&quot;Chr &quot;..chr_mm_ucsc..&quot;: &quot;..gstart_mm_mb..&quot; – &quot;..gend_mm_mb..&quot; Mb]&quot;
	else
		chr_loc_mm_link = localNotApplicableStr
	end

	local pubmedTitle = &quot;[[PubMed]] search&quot; -- *lclz*
	local pubmed_link = entrez_gene
	if string.match(entrez_gene, '%w+') and entrez_gene ~= localNotApplicableStr then
		pubmed_link = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title =&quot;Human PubMed Reference:&quot; , url = &quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&amp;cmd=Link&amp;LinkName=gene_pubmed&amp;from_uid=&quot;..entrez_gene, website = &quot;National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine&quot; } } )--expandTemplate creates cite web template {{cite web|title=value|url=ref_link..ect}}
	end
	local pubmed_mm_link = entrez_gene_mm
	if string.match(entrez_gene_mm, '%w+') and entrez_gene_mm ~= localNotApplicableStr then
		pubmed_mm_link = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title =&quot;Mouse PubMed Reference:&quot; , url =&quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&amp;cmd=Link&amp;LinkName=gene_pubmed&amp;from_uid=&quot;..entrez_gene_mm, website = &quot;National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine&quot; } } )--expandTemplate creates cite web template {{cite web|title=value|url=ref_link..ect}}
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', ortholog_class)
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done() --end th
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(&quot;Species&quot;) --**lclz**
							:done() --end th
						:tag('td')
							:wikitext(&quot;'''Human'''&quot;) --**lclz**
							:done() --end td
						:tag('td')
							:wikitext(&quot;'''Mouse'''&quot;) --**lclz**
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(entrezTitle)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', entrez_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_default)
											:done() --end span
										:done() --end th
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_link)
											:done() --end p
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', entrez_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_mm_default)
											:done() --end span
										:done() --end th
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_mm_link)
											:done() --end p
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(ensemblTitle)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', ensembl_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_default)
											:done() --end span
										:done() --end th
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_link)
											:done() --end p
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', ensembl_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_mm_default)
											:done() --end span
										:done() --end th
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_mm_link)
											:done() --end p
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(uniprotTitle)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', uniprot_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_default)
											:done() --end span
										:done() --end th
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_link)
											:done() --end p
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', uniprot_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_mm_default)
											:done() --end span
										:done() --end th
									:done() --end th
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_mm_link)
											:done() --end p
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(refseq_mRNATitle)
							:done() --end th
						:tag('td') --RNASeq mRNA collapsible table
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_mRNA_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_mRNA_default)
										:done() --end th
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_mRNA_link)
												:done() --end span
											:done() --end p
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:tag('td') --RNASeq mRNA collapsible table for mouse
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_mRNA_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_mRNA_mm_default)
										:done() --end th
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_mRNA_mm_link)
												:done() --end span
											:done() --end p
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(refseq_protTitle)
							:done() --end th
						:tag('td') --RNASeq protein collapsible table
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_prot_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_prot_default)
										:done() --end th
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_prot_link)
												:done() --end span
											:done() --end p
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:tag('td') --RNASeq protein collapsible table for mouse
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_prot_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_prot_mm_default)
										:done() --end th
									:done() --end tr
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_prot_mm_link)
												:done() --end span
											:done() --end p
										:done() --end td
									:done() --end tr
								:done() --end table
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(locTitle)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chr_loc_link)
								:done() --end span
							:done() --end td
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chr_loc_mm_link)
								:done() --end span
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(pubmedTitle)
							:done() --end th
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(pubmed_link)
								:done() --end span
							:done() --end td
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(pubmed_mm_link)
								:done() --end span
							:wikitext(category_chromosome)
							:done() --end td
						:done() --end tr
					:done() --end table
				:done() --end td
			:done() --end tr
end

function p.formatRow(title)
	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')    --create title header
						:css('background-color', titleBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:tag('th')
							:attr('colspan',&quot;2&quot;)
							:wikitext(title)
							:done() --end th
						:done() --end tr
					:done() --end table
				:done() --end td
			:done() --end tr
end

function p.renderFooter(Qid, Qid_mm)
	local text = &quot;[[Wikidata]]&quot; --**lclz**
	local hs_link = &quot;[[d:&quot;..Qid..&quot;|View/Edit Human]]&quot; --**lclz**
	local mm_link = &quot;&quot;
	local link_no_hs
	local link_no_mm

	if Qid_mm == &quot;&quot; then
		link_no_mm = 0
		link_no_hs = 4
	else
		link_no_mm = 2
		link_no_hs = 2
		mm_link = &quot;[[d:&quot;..Qid_mm..&quot;|View/Edit Mouse]]&quot; --**lclz**
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:wikitext(text)
				:done() --end td
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
			:tag('table')
				:css('padding', '0')
				:css('border', 'none')
				:css('margin', '0')
				:css('width', '100%')
				:css('text-align', 'center')
				:tag('tr')
					:tag('td')
						:attr('colspan', link_no_hs)
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:wikitext(hs_link)
						:done() --end td
					:tag('td')
						:attr('colspan', link_no_mm)
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:wikitext(mm_link)
						:done() --end td
					:done() --end tr
				:done() --end table
			:done() --end tr
	root:done() --end root table
end

--this code isn't used was hoping could do some generalization of rows
function p.rowLabel(label)
	root
		:tag('tr')
		:tag('th')
			:attr('rowspan', '2')
			:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			:css('color', 'inherit')
			:css('width', '43px')
			:wikitext(label)
			--:done()
end

-- look into entity object
function p.getLabel(entity)
	local data = entity

	local f = {'labels','en','value'} --**lclz**

	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end

		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return
		end

		i = i + 1
	end
end

-- Get property values formatted as a string of a given instance/entity.
-- 'entity' parameter denfines the instance from which we want to get some property values.
-- 'propertyID' parameter defines from which property the values are gotten.
-- 'rertun_val' parameter, if no result is returned, the value assigned to this parameter is returned, the default value is an empty string.
-- 'sep' parameter is the separation caracter used to separate returned values (e.g. ','), default is a space caracter, e.g. ' '.
-- Assign to 'stated_in' a wikidata entry id, if getValue() should only return values containing a reference statement 'stated in' (e.g. database, project, catalog). Note that the 'stated_in' parameter is only considered, if the assigned value to 'propertyID' is a wikidata entry.
function p.getValue(entity, propertyID, return_val, sep, stated_in)

	local claims
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	if sep == nil then sep = &quot; &quot; end
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		-- if wiki-linked value output as link if possible
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local datav = mw.wikibase.label(v.mainsnak.datavalue.value[&quot;id&quot;])
				if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
				--Filter statements with the specified stated_in reference value, if none (stated_in = nil) all statements are considered.
				local is_from_given_source = true
				if stated_in ~= nil then
					is_from_given_source = false
					if v.references then
						for rk, rv in pairs(v.references) do
							local ref_val = rv.snaks.P248
							if ref_val then
								for stated_k, stated_v in pairs(ref_val) do
									if (stated_v and stated_v.snaktype == &quot;value&quot; and stated_v.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
										local ref_stated_in_val = stated_v.datavalue.value[&quot;id&quot;]
										if ref_stated_in_val == stated_in then is_from_given_source = true end
									end
								end
							end
						end
					end
				end
				if is_from_given_source then
					out[#out + 1] = datav
				end
			end
			return table.concat(out, sep)
		else
		-- just return best values
			return entity:formatPropertyValues(propertyID).value
		end
	else
		return return_val
	end
end

function p.getValueProtein(protein_entities, propertyID, return_val)
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	local sep = &quot;,&quot;
	local overall_results = {} --should return empty if nothing assigned
	for key, val in pairs(protein_entities) do --in cases where there are multiple encodes we loop through each and return concatenated data as a whole
		local claims
		local entity = val --each protein in encodes
		if entity and entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		if claims then
			local results
			-- if wiki-linked value output as link if possible
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
					out[#out + 1] = datav
				end
				results = table.concat(out, sep)
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results --individual propertyID value stored in this index
		end
	end

	local str_overall_results = table.concat(overall_results, sep) --weirdness happens when add a sep = &quot; &quot; otherwise each value represented one time
	if string.match(str_overall_results, '%w+') then
		return str_overall_results
	else
		return return_val
	end
end

--general function to get value given an entity and property
function p.getQid(entity)
	local Qid
	if entity and entity.id then
		Qid = entity.id
		return Qid
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

--get random value that is preferred ranked
-- *lclz*: Sometimes Wikibase returns punctuations other than &quot;,&quot; depending on
--         your site's language. Consider adding a gsub here.
function p.getRefseq_mRNA(entity, propertyID, return_val)
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	local input_rank = &quot;RANK_PREFERRED&quot; ---this is mostly like won't do anything because ranking isn't maintained in wikidata
	local claims

	if entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		-- if wiki-linked value output as link if possible
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot; ) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				local label = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				if label == nil then label = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] end

				if sitelink then
					out[#out + 1] = &quot;[[&quot; .. sitelink .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
				else
					out[#out + 1] = &quot;[[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
				end
			end
			return table.concat(out, &quot;, &quot;)
		else
			local results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value

			--loop through results until get a NP or NM or just return whatever is in first element
			--[[local results_split = mw.text.split(results, localSeparatorStr)

			local preffered_results = &quot; &quot;
			if results_split[1] then
				preferred_result = mw.text.trim(results_split[1]) --return first element if desired prefix not found and remove whitespace
			end
			local id --refseq id in question
			for i, id in ipairs(results_split) do
				local trim_id = mw.text.trim(id)
				if string.match( trim_id, '^NM_%d+') then
					preferred_result = trim_id --overwrite each time found only need one to display
				end
			end
			if preferred_result then
				return preferred_result --return a id starting with NP or NM
			else
				return return_val --return first element because desired prefix not found and remove whitespaces
			end
			--]]
			return results
		end
	else
		return return_val
	end
end

-- *lclz*: same as getRefseq_mRNA
function p.getRefseq_protein(protein_entities, propertyID, return_val)
local sep = localSeparatorStr
local overall_results = {} --should return empty if nothing assigned

	for key, val in pairs(protein_entities) do --in cases where there are multiple encodes we loop through each and return concatenated data as a whole

		local claims
		local entity = val --each protein in encodes
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		if claims then
			local results
			-- if wiki-linked value output as link if possible
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot; ) then
				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
					out[#out + 1] = datav
				end
				results = table.concat(out, sep)
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results --a list is in each index
		end

	end
	--why are there duplicate results here
	local str_overall_results = table.concat(overall_results, sep)
	return str_overall_results

end
	--[[
	local results_split = mw.text.split(str_overall_results, sep) --split complete list so can loop through..probably a more direct way to do this
				--loop through results until get a NP or NM or just return whatever is in first element

	local preffered_result = results_split[1] or &quot;&quot;

	for i, id in ipairs(results_split) do
		local trim_id = mw.text.trim(id)
		--check of id starts with NP or NM
		if string.match( trim_id, '^NP_%d+') then
			preferred_result = trim_id --overwrite each time found only need one to display
		end
	end
	--check if something in preffered_result if not get first element in result_split
	if p.isempty(preffered_result) then
		return return_val
	else
		return preferred_result --return a id starting with NP or NM
	end

end --]]

--gets an image
function p.getImage(entity, propertyID, sep, imgsize)

	local claims

	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end

	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.datatype == &quot;commonsMedia&quot;) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local filename = v.mainsnak.datavalue.value
				out[#out + 1] = &quot;[[File:&quot; .. filename .. &quot;|&quot; .. imgsize .. &quot;]]&quot;
			end
				return table.concat(out, sep)
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getPDB(protein_entities)
	local pdb_propertyID = &quot;P638&quot;
	local overall_results = {}
	for key, val in pairs(protein_entities) do --in cases where there are multiple encodes we loop through each and return concatenated data as a whole
		local claims
		local entity = val
		if entity and entity.claims then
			claims = entity.claims[pdb_propertyID]
		end
		local sitelink = &quot;https://www.rcsb.org/structure/&quot;
		if claims then
			local results
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot;) then

				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local label = mw.wikibase.getLabel(v.mainsnak.datavalue.value)
					if label == nil then label = v.mainsnak.datavalue.value end

					if sitelink then
						out[#out + 1] = &quot;[&quot; .. sitelink .. label .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
					else
						out[#out + 1] = &quot;[[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
					end
				end
				results = table.concat(out, &quot;, &quot;) -- *lclz*: punctuation (CJK comma, etc.)
			else
				results = entity:formatPropertyValues(pdb_propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results --individual propertyID values stored in this index
		end
	end
	return table.concat(overall_results, &quot;,%%s&quot;)
end

function p.getAliases(entity)
	if entity['aliases'] ~= nil then
		-- *lclz*: You will need a different language here.
		--         If you are aiming for an &quot;en&quot; fallback, consider a set data structure.

		-- zhwp went a bit further here: they moved this call after &quot;gene_symbol&quot;,
		-- so that this function can perform the deduplication here instead of
		-- in renderIdentifiers. That way they skip messing with commas and spaces.
		local test = entity['aliases']['en']
		if test then
			local a = ''
			for key, value in ipairs(test) do
				a = a .. ', ' .. value['value']
			end
			return a
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end

end

--get a geneome start P644 or end P645
function p.getChromosomeLoc(entity, propertyID, prefix)
	-- will contain the numeric value for the requested coordinate
	local output = &quot;&quot;
	local sep = &quot; &quot;
	-- can only be P644 (genomic start) or P645 (genomic end) for this to work
	-- should probably try to catch that.  Might also increase legibility to use specific variable names when possible
--	local propertyID = mw.text.trim(frame.args[1] or &quot;&quot;)
	-- this can really only be P659 right now.  I'm not sure of the value of including it as a parameter as other values will likely break this function
	local qualifierID = &quot;P659&quot; --mw.text.trim(frame.args[2] or &quot;&quot;)
	-- Why do we include this here?  What should happen if FETCH_WIKIDATA is not included?
	--local input_parm = mw.text.trim(frame.args[3] or &quot;&quot;)
	-- this can needs to be fed to the function either by a call to {{#invoke:Wikidata|pageId}} or by setting it directly (e.g. if the function was applied on a page other than the targeted gene)
	--alert if this id is not a valid thing in wikidata, a Lua error will occur that says
	--The ID entered is unknown to the system. Please use a valid entity ID.
	--local itemID = mw.text.trim(frame.args[4] or &quot;&quot;)
	-- will track the different builds pulled from the qualifiers
	local newest_build = &quot;0&quot;
	-- starts the process
	--local entity = mw.wikibase.getEntity(itemID)
	local claims
	--gets a table of claims on the (genomic start or end) property Q19847637
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	--will return nothing if no claims are found
	if claims then
		--checking to be sure claims is populated, not sure it its needed
		if (claims[1] ) then
			--useful for debugging
			--local out = {}
			--pulls the genome location from the claim
			for k, v in pairs(claims) do
				local location = v.mainsnak.datavalue.value
				--debugging
				--out[#out + 1] = k..&quot; location:&quot; .. location.. &quot; || &quot;
				--gets the qualifiers linked to the current claim
				local quals
				if v.qualifiers then
					quals = v.qualifiers.P659
				end
				--if there are any
				if quals then
					for qk, qv in pairs(quals) do
						local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
						--get to the entity targeted by the qualifier property.  Genome builds are Items in wikidata
						local qual_obj = mw.wikibase.getEntity(qual_obj_id)
						local alias = &quot;&quot;
						--this uses the aliases to pull out version numbers
						--seems like there ought to be a better way to do this, but likely would need to change the data added by the bot
						if qual_obj[&quot;aliases&quot;] ~= nil then
							local test = qual_obj[&quot;aliases&quot;][&quot;en&quot;]
							for key, value in ipairs(test) do
								if string.match(value['value'], prefix) then
									alias = value['value']
									local build_no = alias:gsub(prefix,&quot;&quot;)
									--report only the most location associated with the most recent build
									--if there is more than one location per build, just give one back as that is not our problem right now.
									if build_no &gt; newest_build then
										output = location
										newest_build = build_no
									end
								end
							end
						end
					end
				--in case there are no qualifiers, but there is a location, might as well return it
				else
					output = location
				end
			end
			return output
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
		--debug
		--&quot;no claims for &quot;..itemID..&quot; prop &quot;..propertyID
	end
end

function p.getAliasFromGenomeAssembly(entity, prefix)
	-- will contain the numeric value for the requested coordinate
	local output = &quot;&quot;
	local sep = &quot; &quot;
	local propertyID = &quot;P644&quot; --genomic start used
	local qualifierID = &quot;P659&quot; --genomic assembly

	local newest_build = &quot;0&quot;
	local claims
	if entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	--will return nothing if no claims are found
	if claims then
		--checking to be sure claims is populated, not sure it its needed
		if (claims[1] ) then
			--useful for debugging
			--local out = {}
			--pulls the genome location from the claim
			for k, v in pairs(claims) do
				local location = ''  -- TODO what should this be? defining location is required for 'output = location' below
				local quals
				if v.qualifiers then
					quals = v.qualifiers.P659
				end
				--if there are any
				--as of Aug. 2017, P659-genomic assembly is stored only in human genomic data. GRCh38 (newer) or GRCh37(older).
				--Mouse genomic data doesn't have P659-genomic assembly data. But mouse has only one version. GRCm38/mm10.
				if quals then
					for qk, qv in pairs(quals) do
						local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
						--get to the entity targeted by the qualifier property.  Genome builds are Items in wikidata
						local qual_obj = mw.wikibase.getEntity(qual_obj_id)
						local alias = &quot;&quot;
						--this uses the aliases to pull out version numbers
						--seems like there ought to be a better way to do this, but likely would need to change the data added by the bot
						if qual_obj[&quot;aliases&quot;] ~= nil then
							local test = qual_obj[&quot;aliases&quot;][&quot;en&quot;]
							for key, value in ipairs(test) do
								if string.match(value['value'], prefix) then
									alias = value['value']
									local build_no = alias:gsub(prefix,&quot;&quot;)
									--For example, prefix is &quot;hg&quot; (this is set when the function was called),
									--alias is &quot;hg38&quot; (which is data stored in Wikidata). Then &quot;build_no&quot; becomes &quot;38&quot;.
									--report only the most location associated with the most recent build
									--if there is more than one location per build, just give one back as that is not our problem right now.
									if build_no &gt; newest_build then
										newest_build = build_no
									end
								end
							end
						end
					end
				--in case there are no qualifiers, but there is a location, might as well return it
				else
					output = location
				end
			end
			return prefix .. newest_build
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

-- *lclz*: Your language's wikidata may have different nouns for chromosome and
--         mitochodria.
function p.trimChromosome(entity)
	local string_to_trim = p.getValue(entity, &quot;P1057&quot;)
	local out = ''

	--&quot;mitochondrion&quot; and &quot;chromosome MT&quot; is used for mitochondrial DNA.
	--See [[d:Special:WhatLinksHere/Q18694495]]
	if string.find(string_to_trim, 'chromosome MT') or string.find(string_to_trim, 'mitochondri') then --match both 'mitochondrio'/'mitochondrial'
		out = &quot;MT&quot;
	elseif string.find(string_to_trim, 'chromosome') then --**lclz** Add your local label, otherwise it may break
		out = string.match(string_to_trim, &quot;%d+&quot;)--extract number from string
		if out == nil then
			out = string.match(string_to_trim, &quot;X&quot;) or string.match(string_to_trim, &quot;Y&quot;)
		end
	end
	return out
end

function p.locToMb(num, idp)
	num = tonumber(num)
	if num == nil then
		return &quot;&quot;
	else
		local mb = num/1000000
		local mult = 10^(idp or 0)
		return math.floor(mb * mult + 0.5) / mult
	end
end

function p.isempty(s)
	return s == nil or s == ''
end

function p.getGO(protein_entities, propertyID)
	--propertyID ie molecular, cellular, function

	local overall_results = {}
	local results = &quot;&quot; --string to return

	for key, val in pairs(protein_entities) do

		local claims
		local entity = val
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID] -- ie molecular, cellular, function
		end
		local propertyID_child = &quot;P686&quot; -- Gene Ontology ID

		if claims then

			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				--local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local itemID_child = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] --get Qid of property item so can get the GOid
					local entity = mw.wikibase.getEntity(itemID_child)
					local claims
					local result_GOID = ''
					if entity and entity.claims then claims = entity.claims[propertyID_child] end
					if claims then
						result_GOID = entity:formatPropertyValues(propertyID_child, {mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL}).value
					else
						result_GOID = nil --no GO ID
					end
					local sitelink = &quot;http://amigo.geneontology.org/amigo/term/&quot;
					local label = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if label == nil then label = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] end
					local wiki_link = &quot;&quot;
					if sitelink and result_GOID ~= nil then
						wiki_link = &quot;\n* [&quot; .. sitelink .. result_GOID .. &quot; &quot; .. label ..&quot;]&quot;
					else
						wiki_link = &quot;\n* [[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
					end
					overall_results[#overall_results+1] = wiki_link
				end

			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end

		end
		--overall_results[#overall_results+1] = results --each protein GO terms stored in this index, so table contains all the GO terms with duplicates
	end

	local hash = {} --temp check
	local res = {} --no dups

	for _,v in ipairs(overall_results) do
		if (not hash[v]) then
			res[#res+1] = v
			hash[v] = true
		end
	end
	return table.concat(res, &quot;&quot;)
end

local function getReference(qID, entity, property_id, ref_index)
	local f = {&quot;claims&quot;,property_id, ref_index, &quot;references&quot;}
	local id = qID
	--if id and (#id == 0) then
	--	id = nil
	--end
	local data = entity
	if not data then
		return nil
	end

	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end

		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return &quot;&quot;
		end
		i = i + 1
	end
end

function p.getDisease(entity, propertyID)
	local claims
	local return_val = &quot;&quot;  -- define variable; this line was 'if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end' which looks like a copy/paste
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		-- if wiki-linked value output as link if possible

		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then

			local out = {}
			local datasource = {}
			--{{#invoke:Wikidata |ViewSomething |id=Q18023174 |claims|P2293|1|references|1|snaks|P854|1|datavalue|value}}
			--maybe there is a more direct way to find this than looping through the json object

			for k, v in pairs(claims) do
				local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])

				if datav == nil then datav = &quot; &quot; end

				local id = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
				local linkTarget = mw.wikibase.getSitelink(id)
				local refLink = &quot;&quot;
				local ref = &quot;&quot;
				ref = getReference(&quot;&quot;, entity, &quot;P2293&quot;, k)
				if (ref ~= nil and ref ~= '') then
					--refLink = refLink..&quot;,&quot;..ref
					refLink = ref
				end

				--if refLink = &quot;&quot; then --skip if there isn't a reference found

				if linkTarget then
					out[#out + 1] = &quot;[[&quot;..linkTarget..&quot;|&quot;..datav..&quot;]]&quot;
				else
					out[#out + 1] = &quot;[[:d:&quot; .. id .. &quot;|&quot; .. datav .. &quot;]]&quot;
				end
				datasource[#out] = refLink
				--end
			end
			return out, datasource
		else
		-- just return best values
			--return entity:formatPropertyValues(propertyID).value
			return return_val, return_val
		end
	else
		return return_val
	end
	return return_val
end

function p.getDrug(protein_entities, propertyID)
	local out = {}
	local datasource = {}
	local pname = {}
	local pqid = {}

	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		local name = check_values(p.getLabel,{entity})
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID] -- ie physically interacts with
		end
		local protein_id
		if entity then protein_id = entity.id else protein_id = &quot;&quot; end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])

					if datav == nil then datav = &quot;&quot; end
					local id = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local linkTarget = mw.wikibase.getSitelink(id)
					local refLink = &quot;&quot;
					local ref = getReference(protein_id, entity, &quot;P129&quot;,k)  --just check if anything returned
					if (ref ~= nil and ref ~= '') then
						refLink = ref
					end
					if linkTarget then
						out[#out + 1] = &quot;[[&quot;..linkTarget..&quot;|&quot;..datav..&quot;]]&quot;
					else
						out[#out + 1] = &quot;[[:d:&quot; .. id .. &quot;|&quot; .. datav .. &quot;]]&quot;
					end
					pname[protein_id] = name
					pqid[#out] = protein_id
					datasource[#out] = refLink
				end --end k,v claims loop
			end --end claims[1]
		end --if claims
	end -- end protein_entities loop
	return out, datasource, pqid, pname
end

function p.separateWithComma(bp)
	--Separate number with comma. For example when this function gets &quot;12345678&quot;, returns &quot;12,345,678&quot;
	local commaSeparated = bp
	while true do
		local k
		commaSeparated, k = string.gsub(commaSeparated, &quot;^(-?%d+)(%d%d%d)&quot;, '%1,%2')
		if k == 0 then
			break
		end
	end
	return commaSeparated
end

return p</text>
      <sha1>cdjs8h5j51lubqdlcoq1kf7gr5ppv94</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141962</id>
      <parentid>141961</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T16:42:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>141962</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="95023" sha1="f7ukjpmt3806xesn21o6gh84hl5vrdb" xml:space="preserve">local p = {}

local localSeparatorStr = &quot;،&quot; -- **lclz** Kashmiri comma
local localNotApplicableStr = &quot;دَستِیاب کِہێن&quot; -- **lclz** n/a
local root

--define Global Color Scheme
local rowBGcolor = 'light-dark(#eee, #27292d) !important' --'var(--background-color-neutral)'
local titleBGcolor = 'light-dark(#ddd, #404244) !important' 
local sideTitleBGcolor = 'light-dark(#c3fdb8, #003500) !important'

-- wrapped &quot;protected call&quot;, return &quot;value error&quot; with error info on error
local function check_values(f,args)
	local exist, val = pcall(f, unpack(args))
	if exist and val ~= nil then
		return(val)
	else
		return(&quot;'''VALUE_ERROR''' (&quot; .. tostring(val) .. &quot;)&quot;)
	end
end

local function trim(s)
   return (s:gsub(&quot;^%s*(.-)%s*$&quot;, &quot;%1&quot;))
end

function p.getTemplateData(frame)
	local root_qid = mw.text.trim(frame.args['QID'] or &quot;&quot;)
	local mm_qid = &quot;&quot;
	local collapse_orthologs = mw.text.trim(frame.args['collapse_orthologs'] or '')
	local entity = {}
	local entity_protein = {}
	local entity_mouse = {}
	local entity_mouse_protein = {}
	local checkOrtholog = 0 -- fixed type

	local mouse_propertyID = &quot;P684&quot;
	local protein_propertyID = &quot;P688&quot;

	if root_qid == &quot;&quot; then
		entity = mw.wikibase.getEntity()
		if entity then root_qid = entity.id else root_qid = &quot;&quot; end
	else
		entity = mw.wikibase.getEntity(root_qid)
	end

	local subclass = p.getValue(entity, &quot;P31&quot;) or &quot;&quot;
	if string.find(subclass, 'protein') or string.find(subclass, 'پروٹیٖن') then -- **lclz**
		local claims
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[&quot;P702&quot;]
		end
		if claims then
			entity = {}
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity[#entity + 1] = mw.wikibase.getEntity(itemID)
					root_qid = itemID
				end
			end
		end
		entity = mw.wikibase.getEntity(root_qid)
	end

	if entity then
		local claims
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[protein_propertyID]
		end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local protein_itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity_protein + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity_protein[#entity_protein + 1] = mw.wikibase.getEntity(protein_itemID)
				end
			end
		end

		if entity.claims then
			claims = entity.claims[mouse_propertyID]
		end
		local qualifierID = &quot;P703&quot;
		local mouse_qual = &quot;Q83310&quot;
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					if checkOrtholog == 1 then
						break
					end

					local mouse_itemID = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local quals
					if v.qualifiers then
						quals = v.qualifiers.P703
					end
					if quals then
						for qk, qv in pairs(quals) do
							local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
							if qual_obj_id == mouse_qual then
								mm_qid = mouse_itemID
								entity_mouse = mw.wikibase.getEntity(mouse_itemID)
								checkOrtholog = 1
								break
							end
						end
					end
				end
			end
		else
			checkOrtholog = 0
		end

		if entity_mouse and entity_mouse.claims then
			claims = entity_mouse.claims[protein_propertyID]
		end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local protein_itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity_mouse_protein + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity_mouse_protein[#entity_mouse_protein + 1] = mw.wikibase.getEntity(protein_itemID)
				end
			end
		end
	end

	if entity then
		local name = check_values(p.getLabel,{entity})
		local bgee_wikidata_id = 'Q54985720'
		local expressed_in_tissues = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P5572&quot;, localNotApplicableStr, localSeparatorStr, bgee_wikidata_id})
		local expressed_in_mouse_tissues = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P5572&quot;, localNotApplicableStr, localSeparatorStr, bgee_wikidata_id})
		local entrez_gene = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P351&quot;, localNotApplicableStr} )
		local entrez_gene_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P351&quot;, localNotApplicableStr})
		local image = check_values( p.getImage, {entity, &quot;P18&quot;, &quot; &quot;, &quot;250px&quot;})
		local uniprotID_hs = check_values(p.getValueProtein, {entity_protein, &quot;P352&quot;, localNotApplicableStr})
		local uniprotID_mm = check_values(p.getValueProtein, {entity_mouse_protein, &quot;P352&quot;, localNotApplicableStr})
		local pdbIDs = check_values(p.getPDB, {entity_protein})
		local aliases = check_values(p.getAliases, {entity})
		local gene_symbol = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P353&quot;})
		local hgnc_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P354&quot;})
		local homologene_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P593&quot;})
		local omim_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P492&quot;})
		local mgi_id = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P671&quot;})
		local ChEMBL_id = check_values(p.getValue, {entity_protein, &quot;P592&quot;})
		local IUPHAR_id = check_values(p.getValue, {entity_protein, &quot;P595&quot;})
		local ec_no = check_values(p.getValueProtein, {entity_protein, &quot;P591&quot;})
		local mol_funct = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P680&quot;})
		local cell_comp = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P681&quot;})
		local bio_process = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P682&quot;})
		local expression_images = check_values(p.getImage, {entity,&quot;P692&quot;,&quot;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&quot;,&quot;250px&quot;})
		local ensembl = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P594&quot;, localNotApplicableStr})
		local ensembl_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P594&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_mRNA = check_values(p.getRefseq_mRNA, {entity, &quot;P639&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_mRNA_mm = check_values(p.getRefseq_mRNA, {entity_mouse, &quot;P639&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_prot = check_values(p.getRefseq_protein, {entity_protein, &quot;P637&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_prot_mm = check_values(p.getRefseq_protein, {entity_mouse_protein, &quot;P637&quot;, localNotApplicableStr})
		local gstart = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity, &quot;P644&quot;, &quot;hg&quot;})
		local gend = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity, &quot;P645&quot;, &quot;hg&quot;})
		local chr = check_values(p.trimChromosome, {entity})
		local cytoband = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P4196&quot;, localNotApplicableStr})
		local db = check_values(p.getAliasFromGenomeAssembly, {entity,&quot;hg&quot;})
		local gstart_mm = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity_mouse, &quot;P644&quot;, &quot;mm&quot;})
		local gend_mm = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity_mouse, &quot;P645&quot;, &quot;mm&quot;})
		local chr_mm = check_values( p.trimChromosome, {entity_mouse})
		local db_mm = check_values(p.getAliasFromGenomeAssembly, {entity_mouse,&quot;mm&quot;})
		local cytoband_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P4196&quot;, localNotApplicableStr})
		local disease, dis_ref = p.getDisease(entity, &quot;P2293&quot;)
		local drug, drug_ref, drug_pqid, drug_pname = p.getDrug(entity_protein, &quot;P129&quot;)

		p.createTable()
		p.renderUpperTitle(name)
		p.renderImage(image)
		p.renderAvailableStructures(uniprotID_hs, uniprotID_mm, checkOrtholog, pdbIDs)
		p.renderIdentifiers(aliases, hgnc_id, gene_symbol, homologene_id, omim_id, mgi_id, ChEMBL_id, IUPHAR_id, ec_no, entrez_gene, ensembl)

		if (chr ~= &quot;&quot; and gstart ~= &quot;&quot; and gend ~= &quot;&quot;) or (chr_mm ~= &quot;&quot; and gstart_mm ~= &quot;&quot; and gend_mm ~= &quot;&quot;) then
			p.renderGeneLocation(frame, chr, gstart, gend, db, cytoband, ensembl, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, db_mm, cytoband_mm, ensembl_mm, name)
		end
		if expression_images ~= &quot;&quot; or expressed_in_tissues ~= localNotApplicableStr then
			p.renderRNAexpression(expression_images, entrez_gene, ensembl, expressed_in_tissues, ensembl_mm, expressed_in_mouse_tissues)
		end
		if (mol_funct ~= &quot;&quot; and cell_comp ~= &quot;&quot; and bio_process ~= &quot;&quot;) then
			p.renderGeneOntology(mol_funct, cell_comp, bio_process, uniprotID_hs)
		end
		p.renderOrthologs(frame, entrez_gene, entrez_gene_mm, ensembl, ensembl_mm, uniprotID_hs, uniprotID_mm, refseq_mRNA, refseq_mRNA_mm, refseq_prot, refseq_prot_mm, db, chr, gstart, gend, db_mm, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, collapse_orthologs)
		p.renderFooter(root_qid, mm_qid)

		return tostring(root)
	else
		return &quot;An Error has occurred retrieving Wikidata item for infobox&quot;
	end
end

function p.createTable(subbox)
	if subbox == 'sub' then
		root
			:tag('table')
			:css('padding', '0')
			:css('border', 'none')
			:css('margin', '0')
			:css('width', 'auto')
			:css('min-width', '100%')
			:css('font-size', '100%')
			:css('clear', 'none')
			:css('float', 'none')
	else
		root = mw.html.create('table')
		root
			:addClass('infobox')
			:css('width', '26.4em')
	end
end

function p.renderUpperTitle(name)
	local title = name
	if not title then return &quot;error: failed to get label&quot;; end

	root
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('font-size', '125%')
				:css('font-weight', 'bold')
				:wikitext(title)
				:done()
end

function p.renderCaption(entity)
	--caption
end

function p.renderImage(image)
	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:wikitext(image)
				:done()
end

function p.renderAvailableStructures(uniprotID_hs, uniprotID_mm, checkOrtholog, pdbIDs)
	local title = 'دَستِیاب ڈانٛچہَ' -- **lclz** Available structures
	local pdb_link = &quot;[[Protein_Data_Bank|PDB]]&quot;
	local searchTitle = &quot;&quot;
	local listTitle = &quot;پی ڈی بی (PDB) کوڈَن ہُنٛد فِہرِست&quot; -- **lclz** List of PDB id codes
	local PDBe_base = 'https://www.ebi.ac.uk/pdbe/searchResults.html?display=both&amp;amp;term='
	local RCSB_base = 'https://www.rcsb.org/search?q='
					..'rcsb_polymer_entity_container_identifiers.reference_sequence_identifiers.database_name:UniProt%20AND%20'
					..'rcsb_polymer_entity_container_identifiers.reference_sequence_identifiers.database_accession:'
	local url_uniprot = &quot; &quot;

	if checkOrtholog == 1 and uniprotID_mm ~= 'n/a' then
		searchTitle = 'آرتھولاگ تَلاش: ' -- **lclz** Ortholog search
		url_uniprot = uniprotID_mm..','..uniprotID_hs
	else
		searchTitle = 'اِنسٲنی UniProt تَلاش: ' -- **lclz** Human UniProt search
		url_uniprot = uniprotID_hs
	end
	
	local PDBe_list = &quot; &quot;
	if url_uniprot:match(&quot;([^,]+),&quot;) then
		PDBe_list = string.gsub(url_uniprot, &quot;,&quot;, &quot;%%20or%%20&quot;)
	else
		PDBe_list = url_uniprot
	end

	local PDBe = &quot;[&quot;..PDBe_base..PDBe_list..&quot; PDBe] &quot;
	local RCSB = &quot;[&quot;..RCSB_base..url_uniprot..&quot; RCSB] &quot;

	if string.match(pdbIDs, '%w+') then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
					:css('color', 'inherit')
					:tag('table')
						:css('padding', '0')
						:css('border', 'none')
						:css('margin', '0')
						:css('width', '100%')
						:css('text-align', 'left')
						:tag('tr')
							:tag('th')
								:attr('colspan', '4')
								:css('text-align', 'center')
								:css('background-color', titleBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:wikitext(title)
								:done()
							:done()
						:tag('tr')
							:tag('th')
								:attr('rowspan', '2')
								:css('background-color', sideTitleBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:css('width', '43px')
								:wikitext(pdb_link)
								:done()
							:tag('td')
								:attr('colspan', '2')
								:css('background-color', rowBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:wikitext(searchTitle)
								:tag('span')
									:attr('class', 'plainlinks')
									:wikitext(PDBe)
									:wikitext(RCSB)
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('tr')
							:tag('td')
								:tag('table')
									:attr('class', 'collapsible collapsed')
									:css('padding', '0')
									:css('border', 'none')
									:css('margin', '0')
									:css('width', '100%')
									:css('text-align', 'left')
									:tag('tr')
  										:css('text-align', 'center')
										:tag('th')
										    :css('background-color', titleBGcolor)
	        						        :css('color', 'inherit')
											:attr('colspan', '2')
											:wikitext(listTitle)
											:done()
										:done()
									:tag('tr')
										:tag('td')
											:attr('colspan', '2')
											:css('background-color', rowBGcolor)
							                :css('color', 'inherit')
											:tag('p')
												:tag('span')
													:attr('class', 'plainlinks')
													:wikitext(pdbIDs)
													:done()
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.renderIdentifiers(aliases, hgnc_id, gene_symbol, homologene_id, omim_id, mgi_id, ChEMBL_id, IUPHAR_id, ec_no, entrez_gene, ensembl)
	local title = &quot;شِناخَتھ کَرَن وٲلؠ&quot; -- **lclz** Identifiers
	local label_aliases = &quot;[[Gene nomenclature|عُرف]]&quot; -- **lclz** Aliases
	local symbol_url
	if gene_symbol == &quot;&quot; or gene_symbol == nil then
		symbol_url = &quot;&quot;
	else
		if hgnc_id == &quot;&quot; or hgnc_id == nil then
			symbol_url = gene_symbol
		else
			symbol_url = &quot;[https://www.genenames.org/data/gene-symbol-report/#!/hgnc_id/&quot;..hgnc_id..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot;]&quot;
		end
	end

	aliases = string.gsub(aliases, '، '..gene_symbol..'$', '')
	aliases = string.gsub(aliases, gene_symbol..'، ', '')
	aliases = string.gsub(aliases, '، '..gene_symbol..'،', '،')
	aliases = string.gsub(aliases, &quot;، ،&quot;, &quot;،&quot;)
	aliases = string.gsub(aliases, &quot;، $&quot;, &quot;&quot;)
	
	local label_ext_id = &quot;بٲریوٗنی شِناخَتھ&quot; -- **lclz** External IDs
	omim_id = string.gsub(omim_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local omim_list = mw.text.split(omim_id, localSeparatorStr)
	local omim = &quot;&quot;
	if (omim_id ~= nil and omim_id ~= &quot;&quot;) then
		omim = &quot;[[Mendelian_Inheritance_in_Man|OMIM]]&quot;..&quot;: &quot;
	end
	for i, v in ipairs(omim_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			omim = omim..&quot;[https://omim.org/entry/&quot;..v..&quot; &quot;..v..&quot;]، &quot;
		end
	end
	omim = trim(string.gsub(omim, &quot;، $&quot;,&quot;&quot;))
	
	homologene_id = string.gsub(homologene_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local homolo_list = mw.text.split(homologene_id, localSeparatorStr)
	local homolo =&quot;&quot;
	if (homologene_id ~= nil and homologene_id ~= &quot;&quot;) then
		homolo = &quot;[[HomoloGene]]&quot;..&quot;: &quot;
	end
	for i, v in ipairs(homolo_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			homolo = homolo..&quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&amp;db=homologene&amp;dopt=HomoloGene&amp;list_uids=&quot;..v..&quot; &quot;..v..&quot;] &quot;
		end
	end
	homolo = trim(string.gsub(homolo, &quot;، $&quot;,&quot;&quot;))
	
	local genecards = &quot;[[GeneCards]]&quot;..&quot;: &quot;
	genecards = genecards..&quot;[https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=&quot;..gene_symbol..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot;]&quot;
	mgi_id = string.gsub(mgi_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local mgi_list = mw.text.split(mgi_id, localSeparatorStr)
	local mgi = &quot;&quot;
	if (mgi_id ~= nil and mgi_id ~= &quot;&quot;) then
		mgi = &quot;[[Mouse_Genome_Informatics|MGI]]&quot;..&quot;: &quot;
	end
	for i, v in ipairs(mgi_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			local mgi_number = string.sub(mgi_id, 5)
			mgi = mgi..&quot;[http://www.informatics.jax.org/marker/&quot;..mgi_id..&quot; &quot;..mgi_number..&quot;] &quot;
		end
	end
	mgi = trim(string.gsub(mgi, &quot;، $&quot;,&quot;&quot;))
	
	local ChEMBL = &quot;&quot;
	if string.match(ChEMBL_id, '%w+') then
		ChEMBL = &quot;[[ChEMBL]]&quot;..&quot;: &quot;..&quot;[https://www.ebi.ac.uk/chembldb/index.php/target/inspect/CHEMBL&quot;..ChEMBL_id..&quot; &quot;..ChEMBL_id..&quot;] &quot;
	end
	
	local IUPHAR = &quot;&quot;
	if string.match(IUPHAR_id, '%w+') then
		IUPHAR = &quot;[[International_Union_of_Basic_and_Clinical_Pharmacology|IUPHAR]]&quot;..&quot;: &quot;..&quot;[http://www.guidetopharmacology.org/GRAC/ObjectDisplayForward?objectId=&quot;..IUPHAR_id..&quot; &quot;..IUPHAR_id..&quot;]&quot;
	end
	
	local label_EC = &quot;[[Enzyme_Commission_number|ای سی (EC) نَمبَر]]&quot; -- **lclz** EC number
	ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;%d%.%d+%.%d+%.%-,&quot;, &quot;&quot;)
	ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;%d%.%d+%.%d+%.%-&quot;, &quot;&quot;)
	local link_ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;،&quot; ,&quot;+&quot;)
	local EC = &quot;[https://www.genome.jp/dbget-bin/www_bget?enzyme+&quot; .. link_ec_no .. &quot; &quot; .. ec_no .. &quot;]&quot;
	
	local oma = &quot;[[Orthologous_MAtrix|OMA]]:&quot;
	oma = oma..&quot;[https://omabrowser.org/oma/vps/&quot;..mw.text.split(ensembl,&quot;،&quot;)[1]..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot; - orthologs]&quot;
	
	local external_id_table = {omim, mgi, homolo, ChEMBL, IUPHAR, genecards, oma}
	local external_id_processed_table = {}
	for i, v in ipairs(external_id_table) do
		if (v ~= &quot;&quot;) then 
			external_id_processed_table[#external_id_processed_table + 1] = v 
		end
	end
	local external_ids = tostring(table.concat(external_id_processed_table, &quot;؛ &quot;))

	root
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', titleBGcolor)
				:css('color', 'inherit')
				:wikitext(title)
				:done()
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('scope', 'row')
				:css('background-color', sideTitleBGcolor)
				:css('color', 'inherit')
				:tag('span')
					:attr('class', 'plainlinks')
					:wikitext(label_aliases)
					:done()
				:done()
				:tag('td')
					:attr('colspan','3')
					:css('background', rowBGcolor)
					:css('color', 'inherit')
					:tag('span')
						:attr('class', 'plainlinks')
						:wikitext(symbol_url)
						:done()
					:wikitext(mw.text.nowiki(aliases))
					:done()
			:done()
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('scope', 'row')
				:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:wikitext(label_ext_id)
				:done()
			:tag('td')
				:attr('colspan', '3')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('span')
					:attr('class', 'plainlinks')
					:wikitext(external_ids)
					:done()
				:done()
			:done()

	if ec_no ~= &quot;&quot; then
		root
			:tag('tr')
				:tag('th')
					:attr('scope', 'row')
					:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:wikitext(label_EC)
					:done()
				:tag('td')
					:attr('colspan', '3')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
				:tag('span')
						:attr('class', 'plainlinks')
						:wikitext(EC)
						:done()
					:done()
				:done()
	end
end

function p.renderDiseases(frame, disease, dis_ref, name, qid)
	local title = &quot;جِنیٲتی بؠمارؠ&quot; -- **lclz**

	local ref_flag_all = false
	local disease_name = ''
	for index,value in ipairs(disease) do
		if (dis_ref[index] ~= nil and dis_ref[index] ~= '') then
			if disease_name == '' then
				disease_name = value
			else
				disease_name = disease_name..&quot;، &quot;..value
			end
			ref_flag_all = true
		end
	end
	
	if ref_flag_all then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '3')
						    :css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()

		local ref_url = &quot;https://www.wikidata.org/wiki/&quot;..qid..&quot;#P2293&quot;
		local title = &quot;یِم بؠمارؠ یِم جِنیٲتی طور پٲٹھؠ &quot; .. name .. &quot; سٟتؠ وابَستہٕ چھِ، وِکیٖڈیٹا پؠٹھ وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو&quot; -- **lclz**
		local ref_link = disease_name..frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title = title, url = ref_url} })

		root
			:tag('tr')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('td')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:attr('scope', 'row')
					:attr('colspan', '3')
					:wikitext(ref_link)
					:done()
				:done()
	end
end

function p.renderDrug(frame,drug, drug_ref, drug_pqid, drug_pname)
	local title = &quot;دَواہَک ہَدَف&quot; -- **lclz** Targeted by drug

	local ref_flag_all = false
	local drug_list_per_protein = {}
	
	for index,value in ipairs(drug) do
		if (drug_ref[index] ~= nil and drug_ref[index] ~= '') then
			local protein_qid = drug_pqid[index]
			if drug_list_per_protein[protein_qid] == '' or drug_list_per_protein[protein_qid] == nil then
				drug_list_per_protein[protein_qid] = value
			else
				drug_list_per_protein[protein_qid] = drug_list_per_protein[protein_qid]..'، '..value
			end
			ref_flag_all = true
		end
	end

	if ref_flag_all then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '3')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()

		for k,v in pairs(drug_list_per_protein) do
			local drug_name = v
			local ref_url = &quot;https://www.wikidata.org/wiki/&quot;..k..&quot;#P129&quot;
			local title = &quot;یِم دَوا یِم جِسمٲنی طور پٲٹھؠ &quot; .. drug_pname[k] .. &quot; سٟتؠ رَلان چھِ، وِکیٖڈیٹا پؠٹھ وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو&quot; -- **lclz**
			local ref_link = drug_name..frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title = title, url = ref_url} })

			root
				:tag('tr')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('td')
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:attr('scope', 'row')
						:attr('colspan', '3')
						:wikitext(ref_link)
						:done()
				:done()
		end
	end
end

function p.renderGeneLocation(frame, chr, gstart, gend, db, cytoband, ensembl, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, db_mm, cytoband_mm, ensembl_mm, name)
		local titleHuman = &quot;جیٖنٕچ جاے ([[Human genome|اِنسان]])&quot; -- **lclz**
		local titleMouse = &quot;جیٖنٕچ جاے ([[Laboratory mouse|گَگُر]])&quot; -- **lclz**
		local label_chr = &quot;[[Chromosome|کروموزوم]]&quot; -- **lclz**
		local label_locus = &quot;[[Locus (genetics)|بؠنٛڈ]]&quot; -- **lclz**
		local label_gstart = &quot;شُروٗع&quot; -- **lclz**
		local label_gend = &quot;خَتٕم&quot; -- **lclz**
		local tooltip_arrowSign = &quot;یَتھ خٲطرٕ جینومِک جاے &quot;..name -- **lclz**
		local arrowSign_width = 14

	if chr ~= &quot;&quot; and gstart ~= &quot;&quot; and gend ~= &quot;&quot; then
		local chrLengthTable = {}
				chrLengthTable[&quot;1&quot;] = 248956422
				chrLengthTable[&quot;2&quot;] = 242193529
				chrLengthTable[&quot;3&quot;] = 198295559
				chrLengthTable[&quot;4&quot;] = 190214555
				chrLengthTable[&quot;5&quot;] = 181538259
				chrLengthTable[&quot;6&quot;] = 170805979
				chrLengthTable[&quot;7&quot;] = 159345973
				chrLengthTable[&quot;8&quot;] = 145138636
				chrLengthTable[&quot;9&quot;] = 138394717
				chrLengthTable[&quot;10&quot;] = 133797422
				chrLengthTable[&quot;11&quot;] = 135086622
				chrLengthTable[&quot;12&quot;] = 133275309
				chrLengthTable[&quot;13&quot;] = 114364328
				chrLengthTable[&quot;14&quot;] = 107043718
				chrLengthTable[&quot;15&quot;] = 101991189
				chrLengthTable[&quot;16&quot;] = 90338345
				chrLengthTable[&quot;17&quot;] = 83257441
				chrLengthTable[&quot;18&quot;] = 80373285
				chrLengthTable[&quot;19&quot;] = 58617616
				chrLengthTable[&quot;20&quot;] = 64444167
				chrLengthTable[&quot;21&quot;] = 46709983
				chrLengthTable[&quot;22&quot;] = 50818468
				chrLengthTable[&quot;X&quot;] = 156040895
				chrLengthTable[&quot;Y&quot;] = 57227415
				chrLengthTable[&quot;MT&quot;] = 16569
		local chrLength = chrLengthTable[chr]

		local chrTextTable = {}
				chrTextTable[&quot;1&quot;] = &quot;کروموزوم 1 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;2&quot;] = &quot;کروموزوم 2 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;3&quot;] = &quot;کروموزوم 3 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;4&quot;] = &quot;کروموزوم 4 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;5&quot;] = &quot;کروموزوم 5 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;6&quot;] = &quot;کروموزوم 6 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;7&quot;] = &quot;کروموزوم 7 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;8&quot;] = &quot;کروموزوم 8 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;9&quot;] = &quot;کروموزوم 9 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;10&quot;] = &quot;کروموزوم 10 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;11&quot;] = &quot;کروموزوم 11 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;12&quot;] = &quot;کروموزوم 12 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;13&quot;] = &quot;کروموزوم 13 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;14&quot;] = &quot;کروموزوم 14 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;15&quot;] = &quot;کروموزوم 15 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;16&quot;] = &quot;کروموزوم 16 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;17&quot;] = &quot;کروموزوم 17 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;18&quot;] = &quot;کروموزوم 18 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;19&quot;] = &quot;کروموزوم 19 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;20&quot;] = &quot;کروموزوم 20 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;21&quot;] = &quot;کروموزوم 21 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;22&quot;] = &quot;کروموزوم 22 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;X&quot;] = &quot;X کروموزوم (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;Y&quot;] = &quot;Y کروموزوم (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;MT&quot;] = &quot;مائٹوکانٛڈرِیَل ڈی این اے (اِنسان)&quot;
		local chrText = chrTextTable[chr]

		local markerWidth = ((gend - gstart) * 294.133 )/ chrLength
		if markerWidth &lt; 2 then
			markerWidth = 2
		else
			markerWidth = math.ceil(markerWidth)
		end
		local markerLocation = (147.0666 * (gstart + gend) / chrLength ) + 1.6 - (markerWidth / 2)
		local arrowSignLocation = markerLocation + (markerWidth / 2) - (arrowSign_width / 2)
		markerLocation = math.floor( markerLocation * 10 + 0.5 ) / 10

		local source_link_chr, source_link_gstart, source_link_gend
		if( db == &quot;hg38&quot; ) then
			source_link_chr = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://May2017.archive.ensembl.org/Homo_sapiens/Gene/Summary?db=core;g=&quot;..ensembl..&quot; GRCh38: Ensembl release 89: &quot;..ensembl..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
			source_link_gstart = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
			source_link_gend = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
		elseif( db == &quot;hg37&quot;) then
			source_link_chr = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://grch37.ensembl.org/Homo_sapiens/Gene/Summary?db=core;&amp;g=&quot;..ensembl..&quot; GRCh37: Ensembl release 89: &quot;..ensembl..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
			source_link_gstart = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
			source_link_gend = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
		else
			source_link_chr = &quot;&quot;
			source_link_gstart = &quot;&quot;
			source_link_gend = &quot;&quot;
		end

		local wikitext_for_ideogram_image = &quot;&quot;
		if chr == &quot;MT&quot; then
		else
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div align=\&quot;center\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: relative; width: 300px;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;[[File:Human chromosome &quot;..chr..&quot; ideogram.svg|300px|&quot;..chrText..&quot;]]&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..arrowSignLocation..&quot;px; top: 2px; padding: 0;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;[[File:HSR 1996 II 3.5e.svg|&quot;..arrowSign_width..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..markerLocation..&quot;px; top: 19px; padding: 0;\&quot;&gt;[[File:Red rectangle &quot;..markerWidth..&quot;x18.png|&quot;..markerWidth..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
		end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(titleHuman)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
				 			:wikitext(&quot;[[File:Ideogram human chromosome &quot;..chr..&quot;.svg|300px|&quot;..chrText..&quot;]]&quot;)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_chr)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('colspan', '3')
							:attr('width', '85%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(&quot;[[&quot;..chrText..&quot;]]&quot;..source_link_chr)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(wikitext_for_ideogram_image)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_locus)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '35%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
						    :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cytoband)
								:done()
							:done()
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gstart)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gstart)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gstart)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gend)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gend)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gend)
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
	end

	if chr_mm ~= &quot;&quot; and gstart_mm ~= &quot;&quot; and gend_mm ~= &quot;&quot; then
		local chrLengthTable_mm = {}
				chrLengthTable_mm[&quot;1&quot;] = 195471971
				chrLengthTable_mm[&quot;2&quot;] = 182113224
				chrLengthTable_mm[&quot;3&quot;] = 160039680
				chrLengthTable_mm[&quot;4&quot;] = 156508116
				chrLengthTable_mm[&quot;5&quot;] = 151834684
				chrLengthTable_mm[&quot;6&quot;] = 149736546
				chrLengthTable_mm[&quot;7&quot;] = 145441459
				chrLengthTable_mm[&quot;8&quot;] = 129401213
				chrLengthTable_mm[&quot;9&quot;] = 124595110
				chrLengthTable_mm[&quot;10&quot;] = 130694993
				chrLengthTable_mm[&quot;11&quot;] = 122082543
				chrLengthTable_mm[&quot;12&quot;] = 120129022
				chrLengthTable_mm[&quot;13&quot;] = 120421639
				chrLengthTable_mm[&quot;14&quot;] = 124902244
				chrLengthTable_mm[&quot;15&quot;] = 104043685
				chrLengthTable_mm[&quot;16&quot;] = 98207768
				chrLengthTable_mm[&quot;17&quot;] = 94987271
				chrLengthTable_mm[&quot;18&quot;] = 90702639
				chrLengthTable_mm[&quot;19&quot;] = 61431566
				chrLengthTable_mm[&quot;X&quot;] = 171031299
				chrLengthTable_mm[&quot;Y&quot;] = 91744698
				chrLengthTable_mm[&quot;MT&quot;] = 16299
		local chrLength_mm = chrLengthTable_mm[chr_mm]

		local chrTextTable_mm = {}
				chrTextTable_mm[&quot;1&quot;] = &quot;کروموزوم 1 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;2&quot;] = &quot;کروموزوم 2 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;3&quot;] = &quot;کروموزوم 3 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;4&quot;] = &quot;کروموزوم 4 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;5&quot;] = &quot;کروموزوم 5 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;6&quot;] = &quot;کروموزوم 6 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;7&quot;] = &quot;کروموزوم 7 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;8&quot;] = &quot;کروموزوم 8 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;9&quot;] = &quot;کروموزوم 9 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;10&quot;] = &quot;کروموزوم 10 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;11&quot;] = &quot;کروموزوم 11 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;12&quot;] = &quot;کروموزوم 12 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;13&quot;] = &quot;کروموزوم 13 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;14&quot;] = &quot;کروموزوم 14 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;15&quot;] = &quot;کروموزوم 15 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;16&quot;] = &quot;کروموزوم 16 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;17&quot;] = &quot;کروموزوم 17 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;18&quot;] = &quot;کروموزوم 18 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;19&quot;] = &quot;کروموزوم 19 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;X&quot;] = &quot;X کروموزوم (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;Y&quot;] = &quot;Y کروموزوم (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;MT&quot;] = &quot;مائٹوکانٛڈرِیَل ڈی این اے (گَگُر)&quot;
		local chrText_mm = chrTextTable_mm[chr_mm]

		local markerWidth_mm = ((gend_mm - gstart_mm) * 294.133 )/ chrLength_mm
		if markerWidth_mm &lt; 2 then
			markerWidth_mm = 2
		else
			markerWidth_mm = math.ceil(markerWidth_mm)
		end
		local markerLocation_mm = (147.0666 * (gstart_mm + gend_mm) / chrLength_mm ) + 1.6 - (markerWidth_mm / 2)
		local arrowSignLocation_mm = markerLocation_mm + (markerWidth_mm / 2) - (arrowSign_width / 2)
		markerLocation_mm = math.floor( markerLocation_mm * 10 + 0.5 ) / 10
		local source_link_chr_mm = &quot;&quot;
		local source_link_gstart_mm = &quot;&quot;
		local source_link_gend_mm = &quot;&quot;
		if( db_mm == &quot;mm10&quot; or db_mm == &quot;mm0&quot;) then
			source_link_chr_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://May2017.archive.ensembl.org/Mus_musculus/Gene/Summary?db=core;g=&quot;..ensembl_mm..&quot; GRCm38: Ensembl release 89: &quot;..ensembl_mm..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			source_link_gstart_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			source_link_gend_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			else
			source_link_chr_mm = &quot;&quot;
			source_link_gstart_mm = &quot;&quot;
			source_link_gend_mm = &quot;&quot;
		end
		local wikitext_for_ideogram_image_mm = &quot;&quot;
		if chr_mm == &quot;MT&quot; then
		else
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div align=\&quot;center\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: relative; width: 300px;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;[[File:Ideogram of house mouse chromosome &quot;..chr_mm..&quot;.svg|300px|&quot;..chrText_mm..&quot;]]&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..arrowSignLocation_mm..&quot;px; top: 2px; padding: 0;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;[[File:HSR 1996 II 3.5e.svg|&quot;..arrowSign_width..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..markerLocation_mm..&quot;px; top: 19px; padding: 0;\&quot;&gt;[[File:Red rectangle &quot;..markerWidth_mm..&quot;x18.png|&quot;..markerWidth_mm..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
		end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(titleMouse)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(&quot;[[File:Ideogram house mouse chromosome &quot;..chr_mm..&quot;.svg|260px|&quot;..chrText_mm..&quot;]]&quot;)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_chr)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('colspan', '3')
							:attr('width', '85%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chrText_mm..source_link_chr_mm)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(wikitext_for_ideogram_image_mm)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_locus)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '35%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cytoband_mm)
								:done()
							:done()
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gstart)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gstart_mm)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gstart_mm)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gend)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gend_mm)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gend_mm)
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
	end
end

function p.renderExpressionList(expressed_in_tissues, default_text)
	if default_text == nil then default_text = &quot;&quot; end
	local anatomic_entity_labels = localNotApplicableStr
	local collapse = &quot;none&quot;
	local split_values = mw.text.split(expressed_in_tissues, localSeparatorStr)
	local anatomic_entity_list = {}
	local anatomic_entities = {}
	local results
	for k,v in ipairs(split_values) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			anatomic_entity_list[#anatomic_entity_list+1] = &quot;&lt;li style='line-height: 137%;'&gt;&quot;..v..&quot;&lt;/li&gt;&quot;
			anatomic_entities[#anatomic_entities+1] = v
		end
	end
	if #anatomic_entity_list &lt; 11 then
		if #anatomic_entity_list == 0 then
			anatomic_entity_labels = localNotApplicableStr
			default_text = &quot;&quot;
		end
	else
		collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		default_text = default_text .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if anatomic_entity_list[#anatomic_entity_list] then
		anatomic_entity_labels = table.concat(anatomic_entity_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end
	results = {collapse, default_text, anatomic_entity_labels}
	return results
end

function p.renderRNAexpression(expression_images, entrez_gene,
		ensembl, bgee_expression, ensembl_mouse, bgee_expression_mouse)
	local bgee_gene_page = &quot;https://www.bgee.org/gene/&quot;
	local title = &quot;[[Gene expression|آر این اے ظٲہِر گَژھَنُک طٔریٖقہٕ]]&quot; -- **lclz**
	local biogps_link = &quot;&quot;
	local biogps_title = &quot;BioGPS&quot;
	biogps_title = &quot;[http://biogps.org/ &quot; .. biogps_title .. &quot;]&quot;

	if expression_images ~= &quot;&quot; then
		biogps_link = &quot;[http://biogps.org/gene/&quot;..entrez_gene..&quot;/ More reference expression data]&quot;
	else
		expression_images = localNotApplicableStr
	end
	local ensembl_id = string.match(ensembl,&quot;%a+%d+&quot;) or &quot;&quot;
	local ensembl_id_mouse = string.match(ensembl_mouse,&quot;%a+%d+&quot;) or &quot;&quot;
	local bgee_title = &quot;Bgee&quot;
	bgee_title = &quot;[https://www.bgee.org/ &quot; .. bgee_title .. &quot;]&quot;
	local bgee_default = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id..&quot; Top expressed in]&quot;
	bgee_expression = p.renderExpressionList(bgee_expression, bgee_default)
	local bgee_collapse = bgee_expression[1]
	bgee_default = bgee_expression[2]
	local bgee_tissues = bgee_expression[3]
	local bgee_default_mm = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id_mouse..&quot; Top expressed in]&quot;
	bgee_expression_mouse = p.renderExpressionList(bgee_expression_mouse, bgee_default_mm)
	local bgee_collapse_mm = bgee_expression_mouse[1]
	bgee_default_mm = bgee_expression_mouse[2]
	local bgee_tissues_mm = bgee_expression_mouse[3]
	local bgee_more_link = &quot;&quot;
	if bgee_tissues ~= localNotApplicableStr then
		bgee_more_link = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id..&quot; More reference expression data]&quot;
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(bgee_title)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', 'none')
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'left')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:wikitext(&quot;'''[[Human genome|اِنسان]]'''&quot;) -- **lclz**
										:done()
									:tag('th')
										:wikitext(&quot;'''[[Laboratory mouse|گَگُر]] (آرتھولاگ)'''&quot;) -- **lclz**
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:tag('table')
											:attr('class', bgee_collapse)
											:css('padding', '0')
											:css('border', 'none')
											:css('margin', '0')
											:css('width', '100%')
											:css('text-align', 'center')
											:tag('tr')	
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('span')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:css('margin', '-3px')
														:wikitext(bgee_default)
														:done()
													:done()
												:done()
											:tag('tr')
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('div')
														:css('margin', '-12px 0px -10px 0px')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:tag('ul')
															:css('line-height', '15%')
															:css('margin', '9px')
															:wikitext(bgee_tissues)
															:done()
														:done()
													:done()
												:done()
											:done()
										:done()
									:tag('td')
										:tag('table')
											:attr('class', bgee_collapse_mm)
											:css('padding', '0')
											:css('border', 'none')
											:css('margin', '0')
											:css('width', '100%')
											:css('text-align', 'center')
											:tag('tr')	
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('span')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:css('margin', '-3px')
														:wikitext(bgee_default_mm)
														:done()
													:done()
												:done()
											:tag('tr')
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('div')
														:css('margin', '-12px 0px -10px 0px')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:tag('ul')
															:css('line-height', '15%')
															:css('margin', '9px')
															:wikitext(bgee_tissues_mm)
															:done()
														:done()
													:done()
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
            			                :css('color', 'inherit')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(bgee_more_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(biogps_title)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', bgee_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'left')
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
			                            :css('color', 'inherit')
										:wikitext(expression_images)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
			                            :css('color', 'inherit')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(biogps_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.renderGeneOntology(mol_funct, cell_comp, bio_process, uniprotID)
	local title = &quot;[[Gene ontology|جیٖن آنٹولوجی]]&quot; -- **lclz**
	local mol_funct_title = &quot;مالیکیولَر کٲم&quot; -- **lclz**
	local cell_comp_title = &quot;سؠلُک حِصہَ&quot; -- **lclz**
	local bio_process_title = &quot;حیٲتِیٲتی عَمَل&quot; -- **lclz**
	local amigo_link = &quot;[http://amigo.geneontology.org/&quot; .. &quot; Amigo]&quot;
	local quickGO_link = &quot;[https://www.ebi.ac.uk/QuickGO/&quot; .. &quot; QuickGO]&quot;

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(mol_funct_title)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(mol_funct)
								:wikitext( '\n' )
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(cell_comp_title)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cell_comp)
								:wikitext( '\n' )
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(bio_process_title)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(bio_process)
								:wikitext( '\n' )
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('text-align', 'center')
							:attr('colspan', '4')
							:wikitext(&quot;ذَرایَع:&quot;) -- **lclz** Sources
							:wikitext(amigo_link)
							:wikitext(&quot; / &quot;)
							:wikitext(quickGO_link)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.renderOrthologs(frame, entrez_gene, entrez_gene_mm, ensembl, ensembl_mm, uniprot, uniprot_mm, refseq_mRNA, refseq_mRNA_mm, refseq_prot, refseq_prot_mm, db, chr, gstart, gend, db_mm, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, collapse_orthologs)
	local title = &quot;[[Orthologs|آرتھولاگ]]&quot; -- **lclz**
	local ortholog_class = collapse_orthologs ~= '' and 'collapsible collapsed' or 'collapsible'		

	local category_chromosome = '[[Category:اِنسٲنی کروموزوم '..chr..' پؠٹھ جیٖن]]'
	if chr == &quot;MT&quot; then
		category_chromosome = '[[Category:اِنسٲنی مائٹوکانٛڈرِیَل جیٖن]]'
	end
	if chr == &quot;&quot; then
		category_chromosome = '[[Category:اِنسٲنی جیٖن]]'
	end
	if mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 0 then
		category_chromosome = &quot;&quot;
	end
	local entrezTitle = &quot;[[Entrez]]&quot;
	entrez_gene = string.gsub(entrez_gene, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local entrez_link = localNotApplicableStr
	local entrez_collapse
	local entrez_default = &quot;&quot;
	local split_entrez = mw.text.split(entrez_gene, localSeparatorStr)
	local entrez_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_entrez) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			entrez_link_list[#entrez_link_list+1] = &quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=gene&amp;amp;cmd=retrieve&amp;amp;dopt=default&amp;amp;list_uids=&quot;..entrez_gene..&quot;&amp;amp;rn=1 &quot;..entrez_gene..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #entrez_link_list &lt; 5 then
		entrez_collapse = &quot;none&quot;
		if entrez_default == nil and #entrez_link_list == 0 then entrez_link = localNotApplicableStr end
	else
		entrez_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		entrez_default = table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if entrez_link_list[#entrez_link_list] then
		entrez_link = table.concat(entrez_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	entrez_gene_mm = string.gsub(entrez_gene_mm, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local entrez_mm_link = localNotApplicableStr
	local entrez_mm_collapse
	local entrez_mm_default = &quot;&quot;
	local split_entrez_mm = mw.text.split(entrez_gene_mm, localSeparatorStr)
	local entrez_mm_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_entrez_mm) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			entrez_mm_link_list[#entrez_mm_link_list+1] = &quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=gene&amp;amp;cmd=retrieve&amp;amp;dopt=default&amp;amp;list_uids=&quot;..v..&quot;&amp;amp;rn=1 &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #entrez_mm_link_list &lt; 5 then
		entrez_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if entrez_mm_default == nil and #entrez_mm_link_list == 0 then entrez_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		entrez_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		entrez_mm_default = table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if entrez_mm_link_list[#entrez_mm_link_list] then
		entrez_mm_link = table.concat(entrez_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local ensemblTitle = &quot;[[Ensembl]]&quot;
	ensembl = string.gsub(ensembl, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local ensembl_link = localNotApplicableStr
	local ensembl_collapse
	local ensembl_default = &quot;&quot;
	local split_ensembl = mw.text.split(ensembl, localSeparatorStr)
	local ensembl_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_ensembl) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			ensembl_link_list[#ensembl_link_list+1] = &quot;[http://www.ensembl.org/Homo_sapiens/geneview?gene=&quot;..v..&quot;;db=core&quot;..&quot; &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #ensembl_link_list &lt; 5 then
		ensembl_collapse = &quot;none&quot;
		if ensembl_default == nil and #ensembl_link_list == 0 then ensembl_link = localNotApplicableStr end
	else
		ensembl_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		ensembl_default = table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if ensembl_link_list[#ensembl_link_list] then
		ensembl_link = table.concat(ensembl_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	ensembl_mm = string.gsub(ensembl_mm, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local ensembl_mm_link = localNotApplicableStr
	local ensembl_mm_collapse
	local ensembl_mm_default = &quot;&quot;
	local split_ensembl_mm = mw.text.split(ensembl_mm, localSeparatorStr)
	local ensembl_mm_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_ensembl_mm) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			ensembl_mm_link_list[#ensembl_mm_link_list+1] = &quot;[http://www.ensembl.org/Mus_musculus/geneview?gene=&quot;..v..&quot;;db=core&quot;..&quot; &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #ensembl_mm_link_list &lt; 5 then
		ensembl_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if ensembl_mm_default == nil and #ensembl_mm_link_list == 0 then ensembl_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		ensembl_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		ensembl_mm_default = table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if ensembl_mm_link_list[#ensembl_mm_link_list] then
		ensembl_mm_link = table.concat(ensembl_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local uniprotTitle = &quot;[[UniProt]]&quot;
	local uniprot_url = &quot;https://www.uniprot.org/uniprot/&quot;

	local uniprot_link = localNotApplicableStr
	local uniprot_collapse
	local uniprot_default = &quot;&quot;
	local split_uniprot = mw.text.split(uniprot, '%p')
	local uniprot_link_list = {}
	local uniprot_first = {}
	local uniprot_alternate = {}
	local hash = {}
	for k,v in ipairs(split_uniprot) do
		if not hash[v] then
			local label = mw.text.trim(v)
			local concat_uniprot_link = uniprot_url .. label
			if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
				if string.match(v, '^O') or string.match(v,'^P') or string.match(v, '^Q') then
					uniprot_first[#uniprot_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				else
					uniprot_alternate[#uniprot_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				end
			end
			hash[v] = true
		end
	end
	if #uniprot_first &gt; 0 then
		uniprot_link_list = uniprot_first
	else
		uniprot_link_list = uniprot_alternate
	end

	if #uniprot_link_list &lt; 5 then
		uniprot_collapse = &quot;none&quot;
		if uniprot_default == nil and #uniprot_link_list == 0 then uniprot_link = localNotApplicableStr end
	else
		uniprot_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		uniprot_default = table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if uniprot_link_list[#uniprot_link_list] then
		uniprot_link = table.concat(uniprot_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local uniprot_mm_link = localNotApplicableStr
	local uniprot_mm_collapse
	local uniprot_mm_default = &quot;&quot;
	local split_uniprot_mm = mw.text.split(uniprot_mm, localSeparatorStr)
	local uniprot_mm_link_list = {}
	local uniprot_mm_first = {}
	local uniprot_mm_alternate = {}
	local hash2 = {}
	for k,v in ipairs(split_uniprot_mm) do
		if not hash2[v] then
			local label = mw.text.trim(v)
			local concat_uniprot_link = uniprot_url .. label
			if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
				if string.match(v, '^O') or string.match(v,'^P') or string.match(v, '^Q') then
					uniprot_mm_first[#uniprot_mm_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				else
					uniprot_mm_alternate[#uniprot_mm_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				end
			end
			hash2[v] = true
		end
	end
	if #uniprot_mm_first &gt; 0 then
		uniprot_mm_link_list = uniprot_mm_first
	else
		uniprot_mm_link_list = uniprot_mm_alternate
	end

	if #uniprot_mm_link_list &lt; 5 then
		uniprot_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if uniprot_mm_default == nil and #uniprot_mm_link_list == 0 then uniprot_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		uniprot_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		uniprot_mm_default = table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if uniprot_mm_link_list[#uniprot_mm_link_list] then
		uniprot_mm_link = table.concat(uniprot_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local ncbi_link = &quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/viewer.fcgi?val=&quot;
	local refseq_mRNATitle = &quot;RefSeq (mRNA)&quot;

	local refseq_mRNA_link = localNotApplicableStr
	local refseq_mRNA_collapse
	local refseq_mRNA_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_mRNA = mw.text.split(refseq_mRNA, localSeparatorStr)
	local link_list_first_mRNA = {}
	local link_list_alternate_mRNA = {}
	local link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_refseq_mRNA) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_mRNA[#link_list_first_mRNA+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_mRNA[#link_list_alternate_mRNA+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_mRNA &gt; 0 then
		link_list = link_list_first_mRNA
	else
		link_list = link_list_alternate_mRNA
	end

	if #link_list &lt; 6 then
		refseq_mRNA_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_mRNA_default == nil and #link_list == 0 then refseq_mRNA_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_mRNA_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_mRNA_default = table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if link_list[#link_list] then
		refseq_mRNA_link = table.concat(link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local refseq_mRNA_mm_link = localNotApplicableStr
	local refseq_mRNA_mm_collapse
	local refseq_mRNA_mm_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_mRNA_mm = mw.text.split(refseq_mRNA_mm, localSeparatorStr)
	local link_list_mm = {}
	local link_list_first_mRNA_mm = {}
	local link_list_alternate_mRNA_mm = {}

	for k,v in ipairs(split_refseq_mRNA_mm) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_mRNA_mm[#link_list_first_mRNA_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_mRNA_mm[#link_list_alternate_mRNA_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_mRNA_mm &gt; 0 then
		link_list_mm = link_list_first_mRNA_mm
	else
		link_list_mm = link_list_alternate_mRNA_mm
	end
	
	if #link_list_mm &lt; 6 then
		refseq_mRNA_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_mRNA_mm_default == nil and #link_list_mm == 0 then refseq_mRNA_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_mRNA_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_mRNA_mm_default = table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if link_list_mm[#link_list_mm] then
		refseq_mRNA_mm_link = table.concat(link_list_mm, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local refseq_protTitle = &quot;RefSeq (protein)&quot;
	local refseq_prot_link = localNotApplicableStr
	local refseq_prot_collapse
	local refseq_prot_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_prot = mw.text.split(refseq_prot, localSeparatorStr)
	local link_list_prot = {}
	local link_list_first_prot = {}
	local link_list_alternate_prot = {}
	for k,v in ipairs(split_refseq_prot) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_prot[#link_list_first_prot+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_prot[#link_list_alternate_prot+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_prot &gt; 0 then
		link_list_prot = link_list_first_prot
	else
		link_list_prot = link_list_alternate_prot
	end
	
	if #link_list_prot &lt; 6 then
		refseq_prot_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_prot_default == nil and #link_list_prot == 0 then refseq_prot_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_prot_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_prot_default = table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if link_list_prot[#link_list_prot] then
		refseq_prot_link = table.concat(link_list_prot, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local refseq_prot_mm_link = localNotApplicableStr
	local refseq_prot_mm_collapse
	local refseq_prot_mm_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_prot_mm = mw.text.split(refseq_prot_mm, localSeparatorStr)
	local link_list_prot_mm = {}
	local link_list_first_prot_mm = {}
	local link_list_alternate_prot_mm = {}

	for k,v in ipairs(split_refseq_prot_mm) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_prot_mm[#link_list_first_prot_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_prot_mm[#link_list_alternate_prot_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_prot_mm &gt; 0 then
		link_list_prot_mm = link_list_first_prot_mm
	else
		link_list_prot_mm = link_list_alternate_prot_mm
	end
	
	if #link_list_prot_mm &lt; 6 then
		refseq_prot_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_prot_mm_default == nil and #link_list_prot_mm == 0 then refseq_prot_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_prot_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_prot_mm_default = table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if link_list_prot_mm[#link_list_prot_mm] then
		refseq_prot_mm_link = table.concat(link_list_prot_mm, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local locTitle = &quot;Location (UCSC)&quot;
	local gstart_mb = p.locToMb(gstart, 2)
	local gend_mb = p.locToMb(gend, 2)
	local chr_loc_link = &quot;&quot;
	if (string.match(db, '%w+') and string.match(chr, '%w+') and string.match(gstart, '%w+') and string.match(gend, '%w+') )then
		local chr_ucsc
		if chr == &quot;MT&quot; then
			chr_ucsc = &quot;M&quot;
		else
			chr_ucsc = chr
		end
		chr_loc_link = &quot;[https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgTracks?org=Human&amp;db=&quot;..db..&quot;&amp;position=chr&quot;..chr_ucsc..&quot;:&quot;..gstart..&quot;-&quot;..gend..&quot; &quot;..&quot;Chr &quot;..chr_ucsc..&quot;: &quot;..gstart_mb..&quot; – &quot;..gend_mb..&quot; Mb]&quot;
	else
		chr_loc_link = localNotApplicableStr
	end
	
	local gstart_mm_mb = p.locToMb(gstart_mm, 2)
	local gend_mm_mb = p.locToMb(gend_mm, 2)
	local chr_loc_mm_link = &quot;&quot;
	if (string.match(db_mm, '%w+') and string.match(chr_mm, '%w+') and string.match(gstart_mm, '%w+') and string.match(gend_mm, '%w+') )then
		local chr_mm_ucsc
		if chr_mm == &quot;MT&quot; then
			chr_mm_ucsc = &quot;M&quot;
		else
			chr_mm_ucsc = chr_mm
		end
		chr_loc_mm_link = &quot;[https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgTracks?org=Mouse&amp;db=&quot;..db_mm..&quot;&amp;position=chr&quot;..chr_mm_ucsc..&quot;:&quot;..gstart_mm..&quot;-&quot;..gend_mm..&quot; &quot;..&quot;Chr &quot;..chr_mm_ucsc..&quot;: &quot;..gstart_mm_mb..&quot; – &quot;..gend_mm_mb..&quot; Mb]&quot;
	else
		chr_loc_mm_link = localNotApplicableStr
	end

	local pubmedTitle = &quot;[[PubMed]] search&quot;
	local pubmed_link = entrez_gene
	if string.match(entrez_gene, '%w+') and entrez_gene ~= localNotApplicableStr then
		pubmed_link = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title =&quot;Human PubMed Reference:&quot; , url = &quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&amp;cmd=Link&amp;LinkName=gene_pubmed&amp;from_uid=&quot;..entrez_gene, website = &quot;National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine&quot; } } )
	end
	
	local pubmed_mm_link = entrez_gene_mm
	if string.match(entrez_gene_mm, '%w+') and entrez_gene_mm ~= localNotApplicableStr then
		pubmed_mm_link = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title =&quot;Mouse PubMed Reference:&quot; , url =&quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&amp;cmd=Link&amp;LinkName=gene_pubmed&amp;from_uid=&quot;..entrez_gene_mm, website = &quot;National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine&quot; } } )
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', ortholog_class)
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(&quot;زاتھ&quot;) -- **lclz**
							:done()
						:tag('td')
							:wikitext(&quot;'''اِنسان'''&quot;) -- **lclz**
							:done()
						:tag('td')
							:wikitext(&quot;'''گَگُر'''&quot;) -- **lclz**
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(entrezTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', entrez_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', entrez_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_mm_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_mm_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(ensemblTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', ensembl_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', ensembl_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_mm_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_mm_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(uniprotTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', uniprot_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', uniprot_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_mm_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_mm_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(refseq_mRNATitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_mRNA_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_mRNA_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_mRNA_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_mRNA_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_mRNA_mm_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_mRNA_mm_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(refseq_protTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_prot_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_prot_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_prot_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_prot_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_prot_mm_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_prot_mm_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(locTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chr_loc_link)
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chr_loc_mm_link)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(pubmedTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(pubmed_link)
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(pubmed_mm_link)
								:done()
							:wikitext(category_chromosome)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.formatRow(title)
	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:css('background-color', titleBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:tag('th')
							:attr('colspan',&quot;2&quot;)
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.renderFooter(Qid, Qid_mm)
	local text = &quot;[[Wikidata]]&quot;
	local hs_link = &quot;[[d:&quot;..Qid..&quot;|اِنسان وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو]]&quot; -- **lclz**
	local mm_link = &quot;&quot;
	local link_no_hs
	local link_no_mm

	if Qid_mm == &quot;&quot; then
		link_no_mm = 0
		link_no_hs = 4
	else
		link_no_mm = 2
		link_no_hs = 2
		mm_link = &quot;[[d:&quot;..Qid_mm..&quot;|گَگُر وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو]]&quot; -- **lclz**
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:wikitext(text)
				:done()
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
			:tag('table')
				:css('padding', '0')
				:css('border', 'none')
				:css('margin', '0')
				:css('width', '100%')
				:css('text-align', 'center')
				:tag('tr')
					:tag('td')
						:attr('colspan', link_no_hs)
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:wikitext(hs_link)
						:done()
					:tag('td')
						:attr('colspan', link_no_mm)
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:wikitext(mm_link)
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
	root:done()
end

function p.rowLabel(label)
	root
		:tag('tr')
		:tag('th')
			:attr('rowspan', '2')
			:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			:css('color', 'inherit')
			:css('width', '43px')
			:wikitext(label)
end

function p.getLabel(entity)
	local data = entity
	local f = {'labels','ks','value'} -- **lclz** Attempt to pull Kashmiri first if set

	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end

		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return p.getLabelFallback(entity) -- fallback mechanism
		end

		i = i + 1
	end
end

-- Fallback to EN if KS label is missing
function p.getLabelFallback(entity)
	local data = entity
	local f = {'labels','en','value'}
	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end
		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return
		end
		i = i + 1
	end
end

function p.getValue(entity, propertyID, return_val, sep, stated_in)
	local claims
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	if sep == nil then sep = &quot; &quot; end
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local datav = mw.wikibase.label(v.mainsnak.datavalue.value[&quot;id&quot;])
				if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
				local is_from_given_source = true
				if stated_in ~= nil then
					is_from_given_source = false
					if v.references then
						for rk, rv in pairs(v.references) do
							local ref_val = rv.snaks.P248
							if ref_val then
								for stated_k, stated_v in pairs(ref_val) do
									if (stated_v and stated_v.snaktype == &quot;value&quot; and stated_v.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
										local ref_stated_in_val = stated_v.datavalue.value[&quot;id&quot;]
										if ref_stated_in_val == stated_in then is_from_given_source = true end
									end
								end
							end
						end
					end
				end
				if is_from_given_source then
					out[#out + 1] = datav
				end
			end
			return table.concat(out, sep)
		else
			return entity:formatPropertyValues(propertyID).value
		end
	else
		return return_val
	end
end

function p.getValueProtein(protein_entities, propertyID, return_val)
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	local sep = &quot;،&quot; -- **lclz**
	local overall_results = {}
	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		if entity and entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		if claims then
			local results
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
					out[#out + 1] = datav
				end
				results = table.concat(out, sep)
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results
		end
	end

	local str_overall_results = table.concat(overall_results, sep)
	if string.match(str_overall_results, '%w+') then
		return str_overall_results
	else
		return return_val
	end
end

function p.getQid(entity)
	local Qid
	if entity and entity.id then
		Qid = entity.id
		return Qid
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getRefseq_mRNA(entity, propertyID, return_val)
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	local input_rank = &quot;RANK_PREFERRED&quot;
	local claims

	if entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot; ) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				local label = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				if label == nil then label = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] end

				if sitelink then
					out[#out + 1] = &quot;[[&quot; .. sitelink .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
				else
					out[#out + 1] = &quot;[[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
				end
			end
			return table.concat(out, &quot;، &quot;) -- **lclz**
		else
			local results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			return results
		end
	else
		return return_val
	end
end

function p.getRefseq_protein(protein_entities, propertyID, return_val)
local sep = localSeparatorStr
local overall_results = {}

	for key, val in pairs(protein_entities) do

		local claims
		local entity = val
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		if claims then
			local results
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot; ) then
				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
					out[#out + 1] = datav
				end
				results = table.concat(out, sep)
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results
		end

	end
	local str_overall_results = table.concat(overall_results, sep)
	return str_overall_results

end

function p.getImage(entity, propertyID, sep, imgsize)
	local claims
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end

	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.datatype == &quot;commonsMedia&quot;) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local filename = v.mainsnak.datavalue.value
				out[#out + 1] = &quot;[[File:&quot; .. filename .. &quot;|&quot; .. imgsize .. &quot;]]&quot;
			end
				return table.concat(out, sep)
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getPDB(protein_entities)
	local pdb_propertyID = &quot;P638&quot;
	local overall_results = {}
	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		if entity and entity.claims then
			claims = entity.claims[pdb_propertyID]
		end
		local sitelink = &quot;https://www.rcsb.org/structure/&quot;
		if claims then
			local results
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot;) then

				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local label = mw.wikibase.getLabel(v.mainsnak.datavalue.value)
					if label == nil then label = v.mainsnak.datavalue.value end

					if sitelink then
						out[#out + 1] = &quot;[&quot; .. sitelink .. label .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
					else
						out[#out + 1] = &quot;[[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
					end
				end
				results = table.concat(out, &quot;، &quot;) -- **lclz**
			else
				results = entity:formatPropertyValues(pdb_propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results
		end
	end
	return table.concat(overall_results, &quot;،%%s&quot;) -- **lclz**
end

function p.getAliases(entity)
	if entity['aliases'] ~= nil then
		local test = entity['aliases']['ks'] -- **lclz** Attempt to pull Kashmiri first
		if not test then test = entity['aliases']['en'] end
		if test then
			local a = ''
			for key, value in ipairs(test) do
				a = a .. '، ' .. value['value'] -- **lclz**
			end
			return a
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getChromosomeLoc(entity, propertyID, prefix)
	local output = &quot;&quot;
	local sep = &quot; &quot;
	local qualifierID = &quot;P659&quot;
	local newest_build = &quot;0&quot;
	local claims
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] ) then
			for k, v in pairs(claims) do
				local location = v.mainsnak.datavalue.value
				local quals
				if v.qualifiers then
					quals = v.qualifiers.P659
				end
				if quals then
					for qk, qv in pairs(quals) do
						local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
						local qual_obj = mw.wikibase.getEntity(qual_obj_id)
						local alias = &quot;&quot;
						if qual_obj[&quot;aliases&quot;] ~= nil then
							local test = qual_obj[&quot;aliases&quot;][&quot;en&quot;]
							if test then
								for key, value in ipairs(test) do
									if string.match(value['value'], prefix) then
										alias = value['value']
										local build_no = alias:gsub(prefix,&quot;&quot;)
										if build_no &gt; newest_build then
											output = location
											newest_build = build_no
										end
									end
								end
							end
						end
					end
				else
					output = location
				end
			end
			return output
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getAliasFromGenomeAssembly(entity, prefix)
	local output = &quot;&quot;
	local sep = &quot; &quot;
	local propertyID = &quot;P644&quot;
	local qualifierID = &quot;P659&quot;

	local newest_build = &quot;0&quot;
	local claims
	if entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] ) then
			for k, v in pairs(claims) do
				local location = ''
				local quals
				if v.qualifiers then
					quals = v.qualifiers.P659
				end
				if quals then
					for qk, qv in pairs(quals) do
						local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
						local qual_obj = mw.wikibase.getEntity(qual_obj_id)
						local alias = &quot;&quot;
						if qual_obj[&quot;aliases&quot;] ~= nil then
							local test = qual_obj[&quot;aliases&quot;][&quot;en&quot;]
							if test then
								for key, value in ipairs(test) do
									if string.match(value['value'], prefix) then
										alias = value['value']
										local build_no = alias:gsub(prefix,&quot;&quot;)
										if build_no &gt; newest_build then
											newest_build = build_no
										end
									end
								end
							end
						end
					end
				else
					output = location
				end
			end
			return prefix .. newest_build
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.trimChromosome(entity)
	local string_to_trim = p.getValue(entity, &quot;P1057&quot;)
	local out = ''

	if string.find(string_to_trim, 'chromosome MT') or string.find(string_to_trim, 'mitochondri') then
		out = &quot;MT&quot;
	elseif string.find(string_to_trim, 'chromosome') then
		out = string.match(string_to_trim, &quot;%d+&quot;)
		if out == nil then
			out = string.match(string_to_trim, &quot;X&quot;) or string.match(string_to_trim, &quot;Y&quot;)
		end
	end
	return out
end

function p.locToMb(num, idp)
	num = tonumber(num)
	if num == nil then
		return &quot;&quot;
	else
		local mb = num/1000000
		local mult = 10^(idp or 0)
		return math.floor(mb * mult + 0.5) / mult
	end
end

function p.isempty(s)
	return s == nil or s == ''
end

function p.getGO(protein_entities, propertyID)
	local overall_results = {}
	local results = &quot;&quot;

	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		local propertyID_child = &quot;P686&quot;

		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local itemID_child = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local entity = mw.wikibase.getEntity(itemID_child)
					local claims
					local result_GOID = ''
					if entity and entity.claims then claims = entity.claims[propertyID_child] end
					if claims then
						result_GOID = entity:formatPropertyValues(propertyID_child, {mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL}).value
					else
						result_GOID = nil
					end
					local sitelink = &quot;http://amigo.geneontology.org/amigo/term/&quot;
					local label = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if label == nil then label = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] end
					local wiki_link = &quot;&quot;
					if sitelink and result_GOID ~= nil then
						wiki_link = &quot;\n* [&quot; .. sitelink .. result_GOID .. &quot; &quot; .. label ..&quot;]&quot;
					else
						wiki_link = &quot;\n* [[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
					end
					overall_results[#overall_results+1] = wiki_link
				end
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
		end
	end

	local hash = {}
	local res = {}

	for _,v in ipairs(overall_results) do
		if (not hash[v]) then
			res[#res+1] = v
			hash[v] = true
		end
	end
	return table.concat(res, &quot;&quot;)
end

local function getReference(qID, entity, property_id, ref_index)
	local f = {&quot;claims&quot;,property_id, ref_index, &quot;references&quot;}
	local id = qID
	local data = entity
	if not data then
		return nil
	end

	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end

		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return &quot;&quot;
		end
		i = i + 1
	end
end

function p.getDisease(entity, propertyID)
	local claims
	local return_val = &quot;&quot;
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
			local out = {}
			local datasource = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
				local id = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
				local linkTarget = mw.wikibase.getSitelink(id)
				local refLink = &quot;&quot;
				local ref = &quot;&quot;
				ref = getReference(&quot;&quot;, entity, &quot;P2293&quot;, k)
				if (ref ~= nil and ref ~= '') then
					refLink = ref
				end

				if linkTarget then
					out[#out + 1] = &quot;[[&quot;..linkTarget..&quot;|&quot;..datav..&quot;]]&quot;
				else
					out[#out + 1] = &quot;[[:d:&quot; .. id .. &quot;|&quot; .. datav .. &quot;]]&quot;
				end
				datasource[#out] = refLink
			end
			return out, datasource
		else
			return return_val, return_val
		end
	else
		return return_val
	end
	return return_val
end

function p.getDrug(protein_entities, propertyID)
	local out = {}
	local datasource = {}
	local pname = {}
	local pqid = {}

	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		local name = check_values(p.getLabel,{entity})
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		local protein_id
		if entity then protein_id = entity.id else protein_id = &quot;&quot; end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])

					if datav == nil then datav = &quot;&quot; end
					local id = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local linkTarget = mw.wikibase.getSitelink(id)
					local refLink = &quot;&quot;
					local ref = getReference(protein_id, entity, &quot;P129&quot;,k)
					if (ref ~= nil and ref ~= '') then
						refLink = ref
					end
					if linkTarget then
						out[#out + 1] = &quot;[[&quot;..linkTarget..&quot;|&quot;..datav..&quot;]]&quot;
					else
						out[#out + 1] = &quot;[[:d:&quot; .. id .. &quot;|&quot; .. datav .. &quot;]]&quot;
					end
					pname[protein_id] = name
					pqid[#out] = protein_id
					datasource[#out] = refLink
				end
			end
		end
	end
	return out, datasource, pqid, pname
end

function p.separateWithComma(bp)
	local commaSeparated = bp
	while true do
		local k
		commaSeparated, k = string.gsub(commaSeparated, &quot;^(-?%d+)(%d%d%d)&quot;, '%1،%2') -- **lclz**
		if k == 0 then
			break
		end
	end
	return commaSeparated
end

return p</text>
      <sha1>f7ukjpmt3806xesn21o6gh84hl5vrdb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141963</id>
      <parentid>141962</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T16:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>141963</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="95117" sha1="btfomyucfy5oobrsg42f38yhhds0nl0" xml:space="preserve">local p = {}

local localSeparatorStr = &quot;،&quot; -- **lclz** Kashmiri comma
local localNotApplicableStr = &quot;دٔستِیاب کِہیٖن&quot; -- **lclz** n/a
local root

--define Global Color Scheme
local rowBGcolor = 'light-dark(#eee, #27292d) !important' --'var(--background-color-neutral)'
local titleBGcolor = 'light-dark(#ddd, #404244) !important' 
local sideTitleBGcolor = 'light-dark(#c3fdb8, #003500) !important'

-- wrapped &quot;protected call&quot;, return &quot;value error&quot; with error info on error
local function check_values(f,args)
	local exist, val = pcall(f, unpack(args))
	if exist and val ~= nil then
		return(val)
	else
		return(&quot;'''VALUE_ERROR''' (&quot; .. tostring(val) .. &quot;)&quot;)
	end
end

local function trim(s)
   return (s:gsub(&quot;^%s*(.-)%s*$&quot;, &quot;%1&quot;))
end

function p.getTemplateData(frame)
	local root_qid = mw.text.trim(frame.args['QID'] or &quot;&quot;)
	local mm_qid = &quot;&quot;
	local collapse_orthologs = mw.text.trim(frame.args['collapse_orthologs'] or '')
	local entity = {}
	local entity_protein = {}
	local entity_mouse = {}
	local entity_mouse_protein = {}
	local checkOrtholog = 0 -- fixed type

	local mouse_propertyID = &quot;P684&quot;
	local protein_propertyID = &quot;P688&quot;

	if root_qid == &quot;&quot; then
		entity = mw.wikibase.getEntity()
		if entity then root_qid = entity.id else root_qid = &quot;&quot; end
	else
		entity = mw.wikibase.getEntity(root_qid)
	end

	local subclass = p.getValue(entity, &quot;P31&quot;) or &quot;&quot;
	if string.find(subclass, 'protein') or string.find(subclass, 'پرٛوٹیٖن') then -- **lclz**
		local claims
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[&quot;P702&quot;]
		end
		if claims then
			entity = {}
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity[#entity + 1] = mw.wikibase.getEntity(itemID)
					root_qid = itemID
				end
			end
		end
		entity = mw.wikibase.getEntity(root_qid)
	end

	if entity then
		local claims
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[protein_propertyID]
		end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local protein_itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity_protein + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity_protein[#entity_protein + 1] = mw.wikibase.getEntity(protein_itemID)
				end
			end
		end

		if entity.claims then
			claims = entity.claims[mouse_propertyID]
		end
		local qualifierID = &quot;P703&quot;
		local mouse_qual = &quot;Q83310&quot;
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					if checkOrtholog == 1 then
						break
					end

					local mouse_itemID = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local quals
					if v.qualifiers then
						quals = v.qualifiers.P703
					end
					if quals then
						for qk, qv in pairs(quals) do
							local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
							if qual_obj_id == mouse_qual then
								mm_qid = mouse_itemID
								entity_mouse = mw.wikibase.getEntity(mouse_itemID)
								checkOrtholog = 1
								break
							end
						end
					end
				end
			end
		else
			checkOrtholog = 0
		end

		if entity_mouse and entity_mouse.claims then
			claims = entity_mouse.claims[protein_propertyID]
		end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local protein_itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity_mouse_protein + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity_mouse_protein[#entity_mouse_protein + 1] = mw.wikibase.getEntity(protein_itemID)
				end
			end
		end
	end

	if entity then
		local name = check_values(p.getLabel,{entity})
		local bgee_wikidata_id = 'Q54985720'
		local expressed_in_tissues = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P5572&quot;, localNotApplicableStr, localSeparatorStr, bgee_wikidata_id})
		local expressed_in_mouse_tissues = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P5572&quot;, localNotApplicableStr, localSeparatorStr, bgee_wikidata_id})
		local entrez_gene = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P351&quot;, localNotApplicableStr} )
		local entrez_gene_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P351&quot;, localNotApplicableStr})
		local image = check_values( p.getImage, {entity, &quot;P18&quot;, &quot; &quot;, &quot;250px&quot;})
		local uniprotID_hs = check_values(p.getValueProtein, {entity_protein, &quot;P352&quot;, localNotApplicableStr})
		local uniprotID_mm = check_values(p.getValueProtein, {entity_mouse_protein, &quot;P352&quot;, localNotApplicableStr})
		local pdbIDs = check_values(p.getPDB, {entity_protein})
		local aliases = check_values(p.getAliases, {entity})
		local gene_symbol = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P353&quot;})
		local hgnc_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P354&quot;})
		local homologene_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P593&quot;})
		local omim_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P492&quot;})
		local mgi_id = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P671&quot;})
		local ChEMBL_id = check_values(p.getValue, {entity_protein, &quot;P592&quot;})
		local IUPHAR_id = check_values(p.getValue, {entity_protein, &quot;P595&quot;})
		local ec_no = check_values(p.getValueProtein, {entity_protein, &quot;P591&quot;})
		local mol_funct = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P680&quot;})
		local cell_comp = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P681&quot;})
		local bio_process = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P682&quot;})
		local expression_images = check_values(p.getImage, {entity,&quot;P692&quot;,&quot;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&quot;,&quot;250px&quot;})
		local ensembl = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P594&quot;, localNotApplicableStr})
		local ensembl_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P594&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_mRNA = check_values(p.getRefseq_mRNA, {entity, &quot;P639&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_mRNA_mm = check_values(p.getRefseq_mRNA, {entity_mouse, &quot;P639&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_prot = check_values(p.getRefseq_protein, {entity_protein, &quot;P637&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_prot_mm = check_values(p.getRefseq_protein, {entity_mouse_protein, &quot;P637&quot;, localNotApplicableStr})
		local gstart = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity, &quot;P644&quot;, &quot;hg&quot;})
		local gend = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity, &quot;P645&quot;, &quot;hg&quot;})
		local chr = check_values(p.trimChromosome, {entity})
		local cytoband = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P4196&quot;, localNotApplicableStr})
		local db = check_values(p.getAliasFromGenomeAssembly, {entity,&quot;hg&quot;})
		local gstart_mm = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity_mouse, &quot;P644&quot;, &quot;mm&quot;})
		local gend_mm = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity_mouse, &quot;P645&quot;, &quot;mm&quot;})
		local chr_mm = check_values( p.trimChromosome, {entity_mouse})
		local db_mm = check_values(p.getAliasFromGenomeAssembly, {entity_mouse,&quot;mm&quot;})
		local cytoband_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P4196&quot;, localNotApplicableStr})
		local disease, dis_ref = p.getDisease(entity, &quot;P2293&quot;)
		local drug, drug_ref, drug_pqid, drug_pname = p.getDrug(entity_protein, &quot;P129&quot;)

		p.createTable()
		p.renderUpperTitle(name)
		p.renderImage(image)
		p.renderAvailableStructures(uniprotID_hs, uniprotID_mm, checkOrtholog, pdbIDs)
		p.renderIdentifiers(aliases, hgnc_id, gene_symbol, homologene_id, omim_id, mgi_id, ChEMBL_id, IUPHAR_id, ec_no, entrez_gene, ensembl)

		if (chr ~= &quot;&quot; and gstart ~= &quot;&quot; and gend ~= &quot;&quot;) or (chr_mm ~= &quot;&quot; and gstart_mm ~= &quot;&quot; and gend_mm ~= &quot;&quot;) then
			p.renderGeneLocation(frame, chr, gstart, gend, db, cytoband, ensembl, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, db_mm, cytoband_mm, ensembl_mm, name)
		end
		if expression_images ~= &quot;&quot; or expressed_in_tissues ~= localNotApplicableStr then
			p.renderRNAexpression(expression_images, entrez_gene, ensembl, expressed_in_tissues, ensembl_mm, expressed_in_mouse_tissues)
		end
		if (mol_funct ~= &quot;&quot; and cell_comp ~= &quot;&quot; and bio_process ~= &quot;&quot;) then
			p.renderGeneOntology(mol_funct, cell_comp, bio_process, uniprotID_hs)
		end
		p.renderOrthologs(frame, entrez_gene, entrez_gene_mm, ensembl, ensembl_mm, uniprotID_hs, uniprotID_mm, refseq_mRNA, refseq_mRNA_mm, refseq_prot, refseq_prot_mm, db, chr, gstart, gend, db_mm, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, collapse_orthologs)
		p.renderFooter(root_qid, mm_qid)

		return tostring(root)
	else
		return &quot;An Error has occurred retrieving Wikidata item for infobox&quot;
	end
end

function p.createTable(subbox)
	if subbox == 'sub' then
		root
			:tag('table')
			:css('padding', '0')
			:css('border', 'none')
			:css('margin', '0')
			:css('width', 'auto')
			:css('min-width', '100%')
			:css('font-size', '100%')
			:css('clear', 'none')
			:css('float', 'none')
	else
		root = mw.html.create('table')
		root
			:addClass('infobox')
			:css('width', '26.4em')
	end
end

function p.renderUpperTitle(name)
	local title = name
	if not title then return &quot;error: failed to get label&quot;; end

	root
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('font-size', '125%')
				:css('font-weight', 'bold')
				:wikitext(title)
				:done()
end

function p.renderCaption(entity)
	--caption
end

function p.renderImage(image)
	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:wikitext(image)
				:done()
end

function p.renderAvailableStructures(uniprotID_hs, uniprotID_mm, checkOrtholog, pdbIDs)
	local title = 'دَستِیاب ڈانٛچہَ' -- **lclz** Available structures
	local pdb_link = &quot;[[Protein_Data_Bank|PDB]]&quot;
	local searchTitle = &quot;&quot;
	local listTitle = &quot;پی ڈی بی (PDB) کوڈَن ہُنٛد فِہرِست&quot; -- **lclz** List of PDB id codes
	local PDBe_base = 'https://www.ebi.ac.uk/pdbe/searchResults.html?display=both&amp;amp;term='
	local RCSB_base = 'https://www.rcsb.org/search?q='
					..'rcsb_polymer_entity_container_identifiers.reference_sequence_identifiers.database_name:UniProt%20AND%20'
					..'rcsb_polymer_entity_container_identifiers.reference_sequence_identifiers.database_accession:'
	local url_uniprot = &quot; &quot;

	if checkOrtholog == 1 and uniprotID_mm ~= 'n/a' then
		searchTitle = 'آرتھولاگ تَلاش: ' -- **lclz** Ortholog search
		url_uniprot = uniprotID_mm..','..uniprotID_hs
	else
		searchTitle = 'اِنسٲنی UniProt تَلاش: ' -- **lclz** Human UniProt search
		url_uniprot = uniprotID_hs
	end
	
	local PDBe_list = &quot; &quot;
	if url_uniprot:match(&quot;([^,]+),&quot;) then
		PDBe_list = string.gsub(url_uniprot, &quot;,&quot;, &quot;%%20or%%20&quot;)
	else
		PDBe_list = url_uniprot
	end

	local PDBe = &quot;[&quot;..PDBe_base..PDBe_list..&quot; PDBe] &quot;
	local RCSB = &quot;[&quot;..RCSB_base..url_uniprot..&quot; RCSB] &quot;

	if string.match(pdbIDs, '%w+') then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
					:css('color', 'inherit')
					:tag('table')
						:css('padding', '0')
						:css('border', 'none')
						:css('margin', '0')
						:css('width', '100%')
						:css('text-align', 'left')
						:tag('tr')
							:tag('th')
								:attr('colspan', '4')
								:css('text-align', 'center')
								:css('background-color', titleBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:wikitext(title)
								:done()
							:done()
						:tag('tr')
							:tag('th')
								:attr('rowspan', '2')
								:css('background-color', sideTitleBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:css('width', '43px')
								:wikitext(pdb_link)
								:done()
							:tag('td')
								:attr('colspan', '2')
								:css('background-color', rowBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:wikitext(searchTitle)
								:tag('span')
									:attr('class', 'plainlinks')
									:wikitext(PDBe)
									:wikitext(RCSB)
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('tr')
							:tag('td')
								:tag('table')
									:attr('class', 'collapsible collapsed')
									:css('padding', '0')
									:css('border', 'none')
									:css('margin', '0')
									:css('width', '100%')
									:css('text-align', 'left')
									:tag('tr')
  										:css('text-align', 'center')
										:tag('th')
										    :css('background-color', titleBGcolor)
	        						        :css('color', 'inherit')
											:attr('colspan', '2')
											:wikitext(listTitle)
											:done()
										:done()
									:tag('tr')
										:tag('td')
											:attr('colspan', '2')
											:css('background-color', rowBGcolor)
							                :css('color', 'inherit')
											:tag('p')
												:tag('span')
													:attr('class', 'plainlinks')
													:wikitext(pdbIDs)
													:done()
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.renderIdentifiers(aliases, hgnc_id, gene_symbol, homologene_id, omim_id, mgi_id, ChEMBL_id, IUPHAR_id, ec_no, entrez_gene, ensembl)
	local title = &quot;شِناخَتھ کَرَن وٲلؠ&quot; -- **lclz** Identifiers
	local label_aliases = &quot;[[Gene nomenclature|عُرف]]&quot; -- **lclz** Aliases
	local symbol_url
	if gene_symbol == &quot;&quot; or gene_symbol == nil then
		symbol_url = &quot;&quot;
	else
		if hgnc_id == &quot;&quot; or hgnc_id == nil then
			symbol_url = gene_symbol
		else
			symbol_url = &quot;[https://www.genenames.org/data/gene-symbol-report/#!/hgnc_id/&quot;..hgnc_id..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot;]&quot;
		end
	end

	aliases = string.gsub(aliases, '، '..gene_symbol..'$', '')
	aliases = string.gsub(aliases, gene_symbol..'، ', '')
	aliases = string.gsub(aliases, '، '..gene_symbol..'،', '،')
	aliases = string.gsub(aliases, &quot;، ،&quot;, &quot;،&quot;)
	aliases = string.gsub(aliases, &quot;، $&quot;, &quot;&quot;)
	
	local label_ext_id = &quot;بٲریوٗنی شِناخَتھ&quot; -- **lclz** External IDs
	omim_id = string.gsub(omim_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local omim_list = mw.text.split(omim_id, localSeparatorStr)
	local omim = &quot;&quot;
	if (omim_id ~= nil and omim_id ~= &quot;&quot;) then
		omim = &quot;[[Mendelian_Inheritance_in_Man|OMIM]]&quot;..&quot;: &quot;
	end
	for i, v in ipairs(omim_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			omim = omim..&quot;[https://omim.org/entry/&quot;..v..&quot; &quot;..v..&quot;]، &quot;
		end
	end
	omim = trim(string.gsub(omim, &quot;، $&quot;,&quot;&quot;))
	
	homologene_id = string.gsub(homologene_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local homolo_list = mw.text.split(homologene_id, localSeparatorStr)
	local homolo =&quot;&quot;
	if (homologene_id ~= nil and homologene_id ~= &quot;&quot;) then
		homolo = &quot;[[HomoloGene]]&quot;..&quot;: &quot;
	end
	for i, v in ipairs(homolo_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			homolo = homolo..&quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&amp;db=homologene&amp;dopt=HomoloGene&amp;list_uids=&quot;..v..&quot; &quot;..v..&quot;] &quot;
		end
	end
	homolo = trim(string.gsub(homolo, &quot;، $&quot;,&quot;&quot;))
	
	local genecards = &quot;[[GeneCards]]&quot;..&quot;: &quot;
	genecards = genecards..&quot;[https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=&quot;..gene_symbol..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot;]&quot;
	mgi_id = string.gsub(mgi_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local mgi_list = mw.text.split(mgi_id, localSeparatorStr)
	local mgi = &quot;&quot;
	if (mgi_id ~= nil and mgi_id ~= &quot;&quot;) then
		mgi = &quot;[[Mouse_Genome_Informatics|MGI]]&quot;..&quot;: &quot;
	end
	for i, v in ipairs(mgi_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			local mgi_number = string.sub(mgi_id, 5)
			mgi = mgi..&quot;[http://www.informatics.jax.org/marker/&quot;..mgi_id..&quot; &quot;..mgi_number..&quot;] &quot;
		end
	end
	mgi = trim(string.gsub(mgi, &quot;، $&quot;,&quot;&quot;))
	
	local ChEMBL = &quot;&quot;
	if string.match(ChEMBL_id, '%w+') then
		ChEMBL = &quot;[[ChEMBL]]&quot;..&quot;: &quot;..&quot;[https://www.ebi.ac.uk/chembldb/index.php/target/inspect/CHEMBL&quot;..ChEMBL_id..&quot; &quot;..ChEMBL_id..&quot;] &quot;
	end
	
	local IUPHAR = &quot;&quot;
	if string.match(IUPHAR_id, '%w+') then
		IUPHAR = &quot;[[International_Union_of_Basic_and_Clinical_Pharmacology|IUPHAR]]&quot;..&quot;: &quot;..&quot;[http://www.guidetopharmacology.org/GRAC/ObjectDisplayForward?objectId=&quot;..IUPHAR_id..&quot; &quot;..IUPHAR_id..&quot;]&quot;
	end
	
	local label_EC = &quot;[[Enzyme_Commission_number|ای سی (EC) نَمبَر]]&quot; -- **lclz** EC number
	ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;%d%.%d+%.%d+%.%-,&quot;, &quot;&quot;)
	ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;%d%.%d+%.%d+%.%-&quot;, &quot;&quot;)
	local link_ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;،&quot; ,&quot;+&quot;)
	local EC = &quot;[https://www.genome.jp/dbget-bin/www_bget?enzyme+&quot; .. link_ec_no .. &quot; &quot; .. ec_no .. &quot;]&quot;
	
	local oma = &quot;[[Orthologous_MAtrix|OMA]]:&quot;
	oma = oma..&quot;[https://omabrowser.org/oma/vps/&quot;..mw.text.split(ensembl,&quot;،&quot;)[1]..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot; - orthologs]&quot;
	
	local external_id_table = {omim, mgi, homolo, ChEMBL, IUPHAR, genecards, oma}
	local external_id_processed_table = {}
	for i, v in ipairs(external_id_table) do
		if (v ~= &quot;&quot;) then 
			external_id_processed_table[#external_id_processed_table + 1] = v 
		end
	end
	local external_ids = tostring(table.concat(external_id_processed_table, &quot;؛ &quot;))

	root
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', titleBGcolor)
				:css('color', 'inherit')
				:wikitext(title)
				:done()
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('scope', 'row')
				:css('background-color', sideTitleBGcolor)
				:css('color', 'inherit')
				:tag('span')
					:attr('class', 'plainlinks')
					:wikitext(label_aliases)
					:done()
				:done()
				:tag('td')
					:attr('colspan','3')
					:css('background', rowBGcolor)
					:css('color', 'inherit')
					:tag('span')
						:attr('class', 'plainlinks')
						:wikitext(symbol_url)
						:done()
					:wikitext(mw.text.nowiki(aliases))
					:done()
			:done()
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('scope', 'row')
				:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:wikitext(label_ext_id)
				:done()
			:tag('td')
				:attr('colspan', '3')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('span')
					:attr('class', 'plainlinks')
					:wikitext(external_ids)
					:done()
				:done()
			:done()

	if ec_no ~= &quot;&quot; then
		root
			:tag('tr')
				:tag('th')
					:attr('scope', 'row')
					:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:wikitext(label_EC)
					:done()
				:tag('td')
					:attr('colspan', '3')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
				:tag('span')
						:attr('class', 'plainlinks')
						:wikitext(EC)
						:done()
					:done()
				:done()
	end
end

function p.renderDiseases(frame, disease, dis_ref, name, qid)
	local title = &quot;جِنیٲتی بؠمارؠ&quot; -- **lclz**

	local ref_flag_all = false
	local disease_name = ''
	for index,value in ipairs(disease) do
		if (dis_ref[index] ~= nil and dis_ref[index] ~= '') then
			if disease_name == '' then
				disease_name = value
			else
				disease_name = disease_name..&quot;، &quot;..value
			end
			ref_flag_all = true
		end
	end
	
	if ref_flag_all then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '3')
						    :css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()

		local ref_url = &quot;https://www.wikidata.org/wiki/&quot;..qid..&quot;#P2293&quot;
		local title = &quot;یِم بؠمٲرؠ یِم جِنیٲتی طور پٲٹھؠ &quot; .. name .. &quot; سٟتؠ وابَستہٕ چھِ، وِکیٖڈیٹا پؠٹھ وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو&quot; -- **lclz**
		local ref_link = disease_name..frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title = title, url = ref_url} })

		root
			:tag('tr')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('td')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:attr('scope', 'row')
					:attr('colspan', '3')
					:wikitext(ref_link)
					:done()
				:done()
	end
end

function p.renderDrug(frame,drug, drug_ref, drug_pqid, drug_pname)
	local title = &quot;دَواہَک ہَدَف&quot; -- **lclz** Targeted by drug

	local ref_flag_all = false
	local drug_list_per_protein = {}
	
	for index,value in ipairs(drug) do
		if (drug_ref[index] ~= nil and drug_ref[index] ~= '') then
			local protein_qid = drug_pqid[index]
			if drug_list_per_protein[protein_qid] == '' or drug_list_per_protein[protein_qid] == nil then
				drug_list_per_protein[protein_qid] = value
			else
				drug_list_per_protein[protein_qid] = drug_list_per_protein[protein_qid]..'، '..value
			end
			ref_flag_all = true
		end
	end

	if ref_flag_all then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '3')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()

		for k,v in pairs(drug_list_per_protein) do
			local drug_name = v
			local ref_url = &quot;https://www.wikidata.org/wiki/&quot;..k..&quot;#P129&quot;
			local title = &quot;یِم دَوا یِم جِسمٲنی طور پٲٹھؠ &quot; .. drug_pname[k] .. &quot; سٟتؠ رَلان چھِ، وِکیٖڈیٹا پؠٹھ وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو&quot; -- **lclz**
			local ref_link = drug_name..frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title = title, url = ref_url} })

			root
				:tag('tr')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('td')
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:attr('scope', 'row')
						:attr('colspan', '3')
						:wikitext(ref_link)
						:done()
				:done()
		end
	end
end

function p.renderGeneLocation(frame, chr, gstart, gend, db, cytoband, ensembl, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, db_mm, cytoband_mm, ensembl_mm, name)
		local titleHuman = &quot;جیٖنٕچ جاے ([[Human genome|اِنسان]])&quot; -- **lclz**
		local titleMouse = &quot;جیٖنٕچ جاے ([[Laboratory mouse|گَگُر]])&quot; -- **lclz**
		local label_chr = &quot;[[Chromosome|کروموزوم]]&quot; -- **lclz**
		local label_locus = &quot;[[Locus (genetics)|بؠنٛڈ]]&quot; -- **lclz**
		local label_gstart = &quot;شُروٗع&quot; -- **lclz**
		local label_gend = &quot;خَتٕم&quot; -- **lclz**
		local tooltip_arrowSign = &quot;یَتھ خٲطرٕ جینومِک جاے &quot;..name -- **lclz**
		local arrowSign_width = 14

	if chr ~= &quot;&quot; and gstart ~= &quot;&quot; and gend ~= &quot;&quot; then
		local chrLengthTable = {}
				chrLengthTable[&quot;1&quot;] = 248956422
				chrLengthTable[&quot;2&quot;] = 242193529
				chrLengthTable[&quot;3&quot;] = 198295559
				chrLengthTable[&quot;4&quot;] = 190214555
				chrLengthTable[&quot;5&quot;] = 181538259
				chrLengthTable[&quot;6&quot;] = 170805979
				chrLengthTable[&quot;7&quot;] = 159345973
				chrLengthTable[&quot;8&quot;] = 145138636
				chrLengthTable[&quot;9&quot;] = 138394717
				chrLengthTable[&quot;10&quot;] = 133797422
				chrLengthTable[&quot;11&quot;] = 135086622
				chrLengthTable[&quot;12&quot;] = 133275309
				chrLengthTable[&quot;13&quot;] = 114364328
				chrLengthTable[&quot;14&quot;] = 107043718
				chrLengthTable[&quot;15&quot;] = 101991189
				chrLengthTable[&quot;16&quot;] = 90338345
				chrLengthTable[&quot;17&quot;] = 83257441
				chrLengthTable[&quot;18&quot;] = 80373285
				chrLengthTable[&quot;19&quot;] = 58617616
				chrLengthTable[&quot;20&quot;] = 64444167
				chrLengthTable[&quot;21&quot;] = 46709983
				chrLengthTable[&quot;22&quot;] = 50818468
				chrLengthTable[&quot;X&quot;] = 156040895
				chrLengthTable[&quot;Y&quot;] = 57227415
				chrLengthTable[&quot;MT&quot;] = 16569
		local chrLength = chrLengthTable[chr]

		local chrTextTable = {}
				chrTextTable[&quot;1&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 1 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;2&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 2 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;3&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 3 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;4&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 4 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;5&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 5 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;6&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 6 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;7&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 7 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;8&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 8 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;9&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 9 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;10&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 10 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;11&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 11 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;12&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 12 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;13&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 13 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;14&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 14 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;15&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 15 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;16&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 16 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;17&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 17 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;18&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 18 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;19&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 19 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;20&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 20 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;21&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 21 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;22&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 22 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;X&quot;] = &quot;X کرٛوموزوم (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;Y&quot;] = &quot;Y کرٛوموزوم (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;MT&quot;] = &quot;مایٹوکانٛڈرِیَل ڈی این اے (اِنسان)&quot;
		local chrText = chrTextTable[chr]

		local markerWidth = ((gend - gstart) * 294.133 )/ chrLength
		if markerWidth &lt; 2 then
			markerWidth = 2
		else
			markerWidth = math.ceil(markerWidth)
		end
		local markerLocation = (147.0666 * (gstart + gend) / chrLength ) + 1.6 - (markerWidth / 2)
		local arrowSignLocation = markerLocation + (markerWidth / 2) - (arrowSign_width / 2)
		markerLocation = math.floor( markerLocation * 10 + 0.5 ) / 10

		local source_link_chr, source_link_gstart, source_link_gend
		if( db == &quot;hg38&quot; ) then
			source_link_chr = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://May2017.archive.ensembl.org/Homo_sapiens/Gene/Summary?db=core;g=&quot;..ensembl..&quot; GRCh38: Ensembl release 89: &quot;..ensembl..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
			source_link_gstart = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
			source_link_gend = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
		elseif( db == &quot;hg37&quot;) then
			source_link_chr = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://grch37.ensembl.org/Homo_sapiens/Gene/Summary?db=core;&amp;g=&quot;..ensembl..&quot; GRCh37: Ensembl release 89: &quot;..ensembl..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
			source_link_gstart = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
			source_link_gend = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
		else
			source_link_chr = &quot;&quot;
			source_link_gstart = &quot;&quot;
			source_link_gend = &quot;&quot;
		end

		local wikitext_for_ideogram_image = &quot;&quot;
		if chr == &quot;MT&quot; then
		else
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div align=\&quot;center\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: relative; width: 300px;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;[[File:Human chromosome &quot;..chr..&quot; ideogram.svg|300px|&quot;..chrText..&quot;]]&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..arrowSignLocation..&quot;px; top: 2px; padding: 0;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;[[File:HSR 1996 II 3.5e.svg|&quot;..arrowSign_width..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..markerLocation..&quot;px; top: 19px; padding: 0;\&quot;&gt;[[File:Red rectangle &quot;..markerWidth..&quot;x18.png|&quot;..markerWidth..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
		end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(titleHuman)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
				 			:wikitext(&quot;[[File:Ideogram human chromosome &quot;..chr..&quot;.svg|300px|&quot;..chrText..&quot;]]&quot;)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_chr)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('colspan', '3')
							:attr('width', '85%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(&quot;[[&quot;..chrText..&quot;]]&quot;..source_link_chr)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(wikitext_for_ideogram_image)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_locus)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '35%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
						    :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cytoband)
								:done()
							:done()
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gstart)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gstart)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gstart)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gend)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gend)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gend)
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
	end

	if chr_mm ~= &quot;&quot; and gstart_mm ~= &quot;&quot; and gend_mm ~= &quot;&quot; then
		local chrLengthTable_mm = {}
				chrLengthTable_mm[&quot;1&quot;] = 195471971
				chrLengthTable_mm[&quot;2&quot;] = 182113224
				chrLengthTable_mm[&quot;3&quot;] = 160039680
				chrLengthTable_mm[&quot;4&quot;] = 156508116
				chrLengthTable_mm[&quot;5&quot;] = 151834684
				chrLengthTable_mm[&quot;6&quot;] = 149736546
				chrLengthTable_mm[&quot;7&quot;] = 145441459
				chrLengthTable_mm[&quot;8&quot;] = 129401213
				chrLengthTable_mm[&quot;9&quot;] = 124595110
				chrLengthTable_mm[&quot;10&quot;] = 130694993
				chrLengthTable_mm[&quot;11&quot;] = 122082543
				chrLengthTable_mm[&quot;12&quot;] = 120129022
				chrLengthTable_mm[&quot;13&quot;] = 120421639
				chrLengthTable_mm[&quot;14&quot;] = 124902244
				chrLengthTable_mm[&quot;15&quot;] = 104043685
				chrLengthTable_mm[&quot;16&quot;] = 98207768
				chrLengthTable_mm[&quot;17&quot;] = 94987271
				chrLengthTable_mm[&quot;18&quot;] = 90702639
				chrLengthTable_mm[&quot;19&quot;] = 61431566
				chrLengthTable_mm[&quot;X&quot;] = 171031299
				chrLengthTable_mm[&quot;Y&quot;] = 91744698
				chrLengthTable_mm[&quot;MT&quot;] = 16299
		local chrLength_mm = chrLengthTable_mm[chr_mm]

		local chrTextTable_mm = {}
				chrTextTable_mm[&quot;1&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 1 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;2&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 2 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;3&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 3 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;4&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 4 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;5&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 5 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;6&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 6 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;7&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 7 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;8&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 8 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;9&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 9 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;10&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 10 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;11&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 11 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;12&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 12 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;13&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 13 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;14&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 14 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;15&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 15 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;16&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 16 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;17&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 17 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;18&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 18 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;19&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 19 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;X&quot;] = &quot;X کرٛوموزوم (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;Y&quot;] = &quot;Y کرٛوموزوم (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;MT&quot;] = &quot;مایٹوکانٛڈرِیَل ڈی این اے (گَگُر)&quot;
		local chrText_mm = chrTextTable_mm[chr_mm]

		local markerWidth_mm = ((gend_mm - gstart_mm) * 294.133 )/ chrLength_mm
		if markerWidth_mm &lt; 2 then
			markerWidth_mm = 2
		else
			markerWidth_mm = math.ceil(markerWidth_mm)
		end
		local markerLocation_mm = (147.0666 * (gstart_mm + gend_mm) / chrLength_mm ) + 1.6 - (markerWidth_mm / 2)
		local arrowSignLocation_mm = markerLocation_mm + (markerWidth_mm / 2) - (arrowSign_width / 2)
		markerLocation_mm = math.floor( markerLocation_mm * 10 + 0.5 ) / 10
		local source_link_chr_mm = &quot;&quot;
		local source_link_gstart_mm = &quot;&quot;
		local source_link_gend_mm = &quot;&quot;
		if( db_mm == &quot;mm10&quot; or db_mm == &quot;mm0&quot;) then
			source_link_chr_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://May2017.archive.ensembl.org/Mus_musculus/Gene/Summary?db=core;g=&quot;..ensembl_mm..&quot; GRCm38: Ensembl release 89: &quot;..ensembl_mm..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			source_link_gstart_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			source_link_gend_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			else
			source_link_chr_mm = &quot;&quot;
			source_link_gstart_mm = &quot;&quot;
			source_link_gend_mm = &quot;&quot;
		end
		local wikitext_for_ideogram_image_mm = &quot;&quot;
		if chr_mm == &quot;MT&quot; then
		else
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div align=\&quot;center\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: relative; width: 300px;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;[[File:Ideogram of house mouse chromosome &quot;..chr_mm..&quot;.svg|300px|&quot;..chrText_mm..&quot;]]&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..arrowSignLocation_mm..&quot;px; top: 2px; padding: 0;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;[[File:HSR 1996 II 3.5e.svg|&quot;..arrowSign_width..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..markerLocation_mm..&quot;px; top: 19px; padding: 0;\&quot;&gt;[[File:Red rectangle &quot;..markerWidth_mm..&quot;x18.png|&quot;..markerWidth_mm..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
		end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(titleMouse)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(&quot;[[File:Ideogram house mouse chromosome &quot;..chr_mm..&quot;.svg|260px|&quot;..chrText_mm..&quot;]]&quot;)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_chr)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('colspan', '3')
							:attr('width', '85%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chrText_mm..source_link_chr_mm)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(wikitext_for_ideogram_image_mm)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_locus)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '35%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cytoband_mm)
								:done()
							:done()
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gstart)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gstart_mm)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gstart_mm)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gend)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gend_mm)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gend_mm)
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
	end
end

function p.renderExpressionList(expressed_in_tissues, default_text)
	if default_text == nil then default_text = &quot;&quot; end
	local anatomic_entity_labels = localNotApplicableStr
	local collapse = &quot;none&quot;
	local split_values = mw.text.split(expressed_in_tissues, localSeparatorStr)
	local anatomic_entity_list = {}
	local anatomic_entities = {}
	local results
	for k,v in ipairs(split_values) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			anatomic_entity_list[#anatomic_entity_list+1] = &quot;&lt;li style='line-height: 137%;'&gt;&quot;..v..&quot;&lt;/li&gt;&quot;
			anatomic_entities[#anatomic_entities+1] = v
		end
	end
	if #anatomic_entity_list &lt; 11 then
		if #anatomic_entity_list == 0 then
			anatomic_entity_labels = localNotApplicableStr
			default_text = &quot;&quot;
		end
	else
		collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		default_text = default_text .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if anatomic_entity_list[#anatomic_entity_list] then
		anatomic_entity_labels = table.concat(anatomic_entity_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end
	results = {collapse, default_text, anatomic_entity_labels}
	return results
end

function p.renderRNAexpression(expression_images, entrez_gene,
		ensembl, bgee_expression, ensembl_mouse, bgee_expression_mouse)
	local bgee_gene_page = &quot;https://www.bgee.org/gene/&quot;
	local title = &quot;[[Gene expression|آر این اے ظٲہِر گَژھنُک طٔریٖقہٕ]]&quot; -- **lclz**
	local biogps_link = &quot;&quot;
	local biogps_title = &quot;BioGPS&quot;
	biogps_title = &quot;[http://biogps.org/ &quot; .. biogps_title .. &quot;]&quot;

	if expression_images ~= &quot;&quot; then
		biogps_link = &quot;[http://biogps.org/gene/&quot;..entrez_gene..&quot;/ More reference expression data]&quot;
	else
		expression_images = localNotApplicableStr
	end
	local ensembl_id = string.match(ensembl,&quot;%a+%d+&quot;) or &quot;&quot;
	local ensembl_id_mouse = string.match(ensembl_mouse,&quot;%a+%d+&quot;) or &quot;&quot;
	local bgee_title = &quot;Bgee&quot;
	bgee_title = &quot;[https://www.bgee.org/ &quot; .. bgee_title .. &quot;]&quot;
	local bgee_default = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id..&quot; Top expressed in]&quot;
	bgee_expression = p.renderExpressionList(bgee_expression, bgee_default)
	local bgee_collapse = bgee_expression[1]
	bgee_default = bgee_expression[2]
	local bgee_tissues = bgee_expression[3]
	local bgee_default_mm = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id_mouse..&quot; Top expressed in]&quot;
	bgee_expression_mouse = p.renderExpressionList(bgee_expression_mouse, bgee_default_mm)
	local bgee_collapse_mm = bgee_expression_mouse[1]
	bgee_default_mm = bgee_expression_mouse[2]
	local bgee_tissues_mm = bgee_expression_mouse[3]
	local bgee_more_link = &quot;&quot;
	if bgee_tissues ~= localNotApplicableStr then
		bgee_more_link = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id..&quot; More reference expression data]&quot;
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(bgee_title)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', 'none')
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'left')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:wikitext(&quot;'''[[Human genome|اِنسان]]'''&quot;) -- **lclz**
										:done()
									:tag('th')
										:wikitext(&quot;'''[[Laboratory mouse|گَگُر]] (آرتھولاگ)'''&quot;) -- **lclz**
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:tag('table')
											:attr('class', bgee_collapse)
											:css('padding', '0')
											:css('border', 'none')
											:css('margin', '0')
											:css('width', '100%')
											:css('text-align', 'center')
											:tag('tr')	
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('span')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:css('margin', '-3px')
														:wikitext(bgee_default)
														:done()
													:done()
												:done()
											:tag('tr')
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('div')
														:css('margin', '-12px 0px -10px 0px')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:tag('ul')
															:css('line-height', '15%')
															:css('margin', '9px')
															:wikitext(bgee_tissues)
															:done()
														:done()
													:done()
												:done()
											:done()
										:done()
									:tag('td')
										:tag('table')
											:attr('class', bgee_collapse_mm)
											:css('padding', '0')
											:css('border', 'none')
											:css('margin', '0')
											:css('width', '100%')
											:css('text-align', 'center')
											:tag('tr')	
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('span')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:css('margin', '-3px')
														:wikitext(bgee_default_mm)
														:done()
													:done()
												:done()
											:tag('tr')
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('div')
														:css('margin', '-12px 0px -10px 0px')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:tag('ul')
															:css('line-height', '15%')
															:css('margin', '9px')
															:wikitext(bgee_tissues_mm)
															:done()
														:done()
													:done()
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
            			                :css('color', 'inherit')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(bgee_more_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(biogps_title)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', bgee_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'left')
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
			                            :css('color', 'inherit')
										:wikitext(expression_images)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
			                            :css('color', 'inherit')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(biogps_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.renderGeneOntology(mol_funct, cell_comp, bio_process, uniprotID)
	local title = &quot;[[Gene ontology|جیٖن آنٹولوجی]]&quot; -- **lclz**
	local mol_funct_title = &quot;مالیکیولَر کٲم&quot; -- **lclz**
	local cell_comp_title = &quot;سؠلُک حِصہٕ&quot; -- **lclz**
	local bio_process_title = &quot;حیٲتِیٲتی عَمَل&quot; -- **lclz**
	local amigo_link = &quot;[http://amigo.geneontology.org/&quot; .. &quot; Amigo]&quot;
	local quickGO_link = &quot;[https://www.ebi.ac.uk/QuickGO/&quot; .. &quot; QuickGO]&quot;

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(mol_funct_title)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(mol_funct)
								:wikitext( '\n' )
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(cell_comp_title)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cell_comp)
								:wikitext( '\n' )
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(bio_process_title)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(bio_process)
								:wikitext( '\n' )
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('text-align', 'center')
							:attr('colspan', '4')
							:wikitext(&quot;ذَرایَع:&quot;) -- **lclz** Sources
							:wikitext(amigo_link)
							:wikitext(&quot; / &quot;)
							:wikitext(quickGO_link)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.renderOrthologs(frame, entrez_gene, entrez_gene_mm, ensembl, ensembl_mm, uniprot, uniprot_mm, refseq_mRNA, refseq_mRNA_mm, refseq_prot, refseq_prot_mm, db, chr, gstart, gend, db_mm, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, collapse_orthologs)
	local title = &quot;[[Orthologs|آرتھولاگ]]&quot; -- **lclz**
	local ortholog_class = collapse_orthologs ~= '' and 'collapsible collapsed' or 'collapsible'		

	local category_chromosome = '[[Category:اِنسٲنی کرٛوموزوم '..chr..' پؠٹھ جیٖن]]'
	if chr == &quot;MT&quot; then
		category_chromosome = '[[Category:اِنسٲنی مایٹوکانٛڈرِیَل جیٖن]]'
	end
	if chr == &quot;&quot; then
		category_chromosome = '[[Category:اِنسٲنی جیٖن]]'
	end
	if mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 0 then
		category_chromosome = &quot;&quot;
	end
	local entrezTitle = &quot;[[Entrez]]&quot;
	entrez_gene = string.gsub(entrez_gene, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local entrez_link = localNotApplicableStr
	local entrez_collapse
	local entrez_default = &quot;&quot;
	local split_entrez = mw.text.split(entrez_gene, localSeparatorStr)
	local entrez_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_entrez) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			entrez_link_list[#entrez_link_list+1] = &quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=gene&amp;amp;cmd=retrieve&amp;amp;dopt=default&amp;amp;list_uids=&quot;..entrez_gene..&quot;&amp;amp;rn=1 &quot;..entrez_gene..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #entrez_link_list &lt; 5 then
		entrez_collapse = &quot;none&quot;
		if entrez_default == nil and #entrez_link_list == 0 then entrez_link = localNotApplicableStr end
	else
		entrez_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		entrez_default = table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if entrez_link_list[#entrez_link_list] then
		entrez_link = table.concat(entrez_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	entrez_gene_mm = string.gsub(entrez_gene_mm, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local entrez_mm_link = localNotApplicableStr
	local entrez_mm_collapse
	local entrez_mm_default = &quot;&quot;
	local split_entrez_mm = mw.text.split(entrez_gene_mm, localSeparatorStr)
	local entrez_mm_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_entrez_mm) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			entrez_mm_link_list[#entrez_mm_link_list+1] = &quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=gene&amp;amp;cmd=retrieve&amp;amp;dopt=default&amp;amp;list_uids=&quot;..v..&quot;&amp;amp;rn=1 &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #entrez_mm_link_list &lt; 5 then
		entrez_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if entrez_mm_default == nil and #entrez_mm_link_list == 0 then entrez_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		entrez_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		entrez_mm_default = table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if entrez_mm_link_list[#entrez_mm_link_list] then
		entrez_mm_link = table.concat(entrez_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local ensemblTitle = &quot;[[Ensembl]]&quot;
	ensembl = string.gsub(ensembl, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local ensembl_link = localNotApplicableStr
	local ensembl_collapse
	local ensembl_default = &quot;&quot;
	local split_ensembl = mw.text.split(ensembl, localSeparatorStr)
	local ensembl_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_ensembl) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			ensembl_link_list[#ensembl_link_list+1] = &quot;[http://www.ensembl.org/Homo_sapiens/geneview?gene=&quot;..v..&quot;;db=core&quot;..&quot; &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #ensembl_link_list &lt; 5 then
		ensembl_collapse = &quot;none&quot;
		if ensembl_default == nil and #ensembl_link_list == 0 then ensembl_link = localNotApplicableStr end
	else
		ensembl_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		ensembl_default = table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if ensembl_link_list[#ensembl_link_list] then
		ensembl_link = table.concat(ensembl_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	ensembl_mm = string.gsub(ensembl_mm, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local ensembl_mm_link = localNotApplicableStr
	local ensembl_mm_collapse
	local ensembl_mm_default = &quot;&quot;
	local split_ensembl_mm = mw.text.split(ensembl_mm, localSeparatorStr)
	local ensembl_mm_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_ensembl_mm) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			ensembl_mm_link_list[#ensembl_mm_link_list+1] = &quot;[http://www.ensembl.org/Mus_musculus/geneview?gene=&quot;..v..&quot;;db=core&quot;..&quot; &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #ensembl_mm_link_list &lt; 5 then
		ensembl_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if ensembl_mm_default == nil and #ensembl_mm_link_list == 0 then ensembl_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		ensembl_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		ensembl_mm_default = table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if ensembl_mm_link_list[#ensembl_mm_link_list] then
		ensembl_mm_link = table.concat(ensembl_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local uniprotTitle = &quot;[[UniProt]]&quot;
	local uniprot_url = &quot;https://www.uniprot.org/uniprot/&quot;

	local uniprot_link = localNotApplicableStr
	local uniprot_collapse
	local uniprot_default = &quot;&quot;
	local split_uniprot = mw.text.split(uniprot, '%p')
	local uniprot_link_list = {}
	local uniprot_first = {}
	local uniprot_alternate = {}
	local hash = {}
	for k,v in ipairs(split_uniprot) do
		if not hash[v] then
			local label = mw.text.trim(v)
			local concat_uniprot_link = uniprot_url .. label
			if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
				if string.match(v, '^O') or string.match(v,'^P') or string.match(v, '^Q') then
					uniprot_first[#uniprot_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				else
					uniprot_alternate[#uniprot_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				end
			end
			hash[v] = true
		end
	end
	if #uniprot_first &gt; 0 then
		uniprot_link_list = uniprot_first
	else
		uniprot_link_list = uniprot_alternate
	end

	if #uniprot_link_list &lt; 5 then
		uniprot_collapse = &quot;none&quot;
		if uniprot_default == nil and #uniprot_link_list == 0 then uniprot_link = localNotApplicableStr end
	else
		uniprot_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		uniprot_default = table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if uniprot_link_list[#uniprot_link_list] then
		uniprot_link = table.concat(uniprot_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local uniprot_mm_link = localNotApplicableStr
	local uniprot_mm_collapse
	local uniprot_mm_default = &quot;&quot;
	local split_uniprot_mm = mw.text.split(uniprot_mm, localSeparatorStr)
	local uniprot_mm_link_list = {}
	local uniprot_mm_first = {}
	local uniprot_mm_alternate = {}
	local hash2 = {}
	for k,v in ipairs(split_uniprot_mm) do
		if not hash2[v] then
			local label = mw.text.trim(v)
			local concat_uniprot_link = uniprot_url .. label
			if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
				if string.match(v, '^O') or string.match(v,'^P') or string.match(v, '^Q') then
					uniprot_mm_first[#uniprot_mm_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				else
					uniprot_mm_alternate[#uniprot_mm_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				end
			end
			hash2[v] = true
		end
	end
	if #uniprot_mm_first &gt; 0 then
		uniprot_mm_link_list = uniprot_mm_first
	else
		uniprot_mm_link_list = uniprot_mm_alternate
	end

	if #uniprot_mm_link_list &lt; 5 then
		uniprot_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if uniprot_mm_default == nil and #uniprot_mm_link_list == 0 then uniprot_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		uniprot_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		uniprot_mm_default = table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if uniprot_mm_link_list[#uniprot_mm_link_list] then
		uniprot_mm_link = table.concat(uniprot_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local ncbi_link = &quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/viewer.fcgi?val=&quot;
	local refseq_mRNATitle = &quot;RefSeq (mRNA)&quot;

	local refseq_mRNA_link = localNotApplicableStr
	local refseq_mRNA_collapse
	local refseq_mRNA_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_mRNA = mw.text.split(refseq_mRNA, localSeparatorStr)
	local link_list_first_mRNA = {}
	local link_list_alternate_mRNA = {}
	local link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_refseq_mRNA) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_mRNA[#link_list_first_mRNA+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_mRNA[#link_list_alternate_mRNA+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_mRNA &gt; 0 then
		link_list = link_list_first_mRNA
	else
		link_list = link_list_alternate_mRNA
	end

	if #link_list &lt; 6 then
		refseq_mRNA_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_mRNA_default == nil and #link_list == 0 then refseq_mRNA_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_mRNA_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_mRNA_default = table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if link_list[#link_list] then
		refseq_mRNA_link = table.concat(link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local refseq_mRNA_mm_link = localNotApplicableStr
	local refseq_mRNA_mm_collapse
	local refseq_mRNA_mm_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_mRNA_mm = mw.text.split(refseq_mRNA_mm, localSeparatorStr)
	local link_list_mm = {}
	local link_list_first_mRNA_mm = {}
	local link_list_alternate_mRNA_mm = {}

	for k,v in ipairs(split_refseq_mRNA_mm) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_mRNA_mm[#link_list_first_mRNA_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_mRNA_mm[#link_list_alternate_mRNA_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_mRNA_mm &gt; 0 then
		link_list_mm = link_list_first_mRNA_mm
	else
		link_list_mm = link_list_alternate_mRNA_mm
	end
	
	if #link_list_mm &lt; 6 then
		refseq_mRNA_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_mRNA_mm_default == nil and #link_list_mm == 0 then refseq_mRNA_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_mRNA_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_mRNA_mm_default = table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if link_list_mm[#link_list_mm] then
		refseq_mRNA_mm_link = table.concat(link_list_mm, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local refseq_protTitle = &quot;RefSeq (protein)&quot;
	local refseq_prot_link = localNotApplicableStr
	local refseq_prot_collapse
	local refseq_prot_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_prot = mw.text.split(refseq_prot, localSeparatorStr)
	local link_list_prot = {}
	local link_list_first_prot = {}
	local link_list_alternate_prot = {}
	for k,v in ipairs(split_refseq_prot) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_prot[#link_list_first_prot+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_prot[#link_list_alternate_prot+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_prot &gt; 0 then
		link_list_prot = link_list_first_prot
	else
		link_list_prot = link_list_alternate_prot
	end
	
	if #link_list_prot &lt; 6 then
		refseq_prot_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_prot_default == nil and #link_list_prot == 0 then refseq_prot_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_prot_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_prot_default = table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if link_list_prot[#link_list_prot] then
		refseq_prot_link = table.concat(link_list_prot, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local refseq_prot_mm_link = localNotApplicableStr
	local refseq_prot_mm_collapse
	local refseq_prot_mm_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_prot_mm = mw.text.split(refseq_prot_mm, localSeparatorStr)
	local link_list_prot_mm = {}
	local link_list_first_prot_mm = {}
	local link_list_alternate_prot_mm = {}

	for k,v in ipairs(split_refseq_prot_mm) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_prot_mm[#link_list_first_prot_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_prot_mm[#link_list_alternate_prot_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_prot_mm &gt; 0 then
		link_list_prot_mm = link_list_first_prot_mm
	else
		link_list_prot_mm = link_list_alternate_prot_mm
	end
	
	if #link_list_prot_mm &lt; 6 then
		refseq_prot_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_prot_mm_default == nil and #link_list_prot_mm == 0 then refseq_prot_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_prot_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_prot_mm_default = table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if link_list_prot_mm[#link_list_prot_mm] then
		refseq_prot_mm_link = table.concat(link_list_prot_mm, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local locTitle = &quot;Location (UCSC)&quot;
	local gstart_mb = p.locToMb(gstart, 2)
	local gend_mb = p.locToMb(gend, 2)
	local chr_loc_link = &quot;&quot;
	if (string.match(db, '%w+') and string.match(chr, '%w+') and string.match(gstart, '%w+') and string.match(gend, '%w+') )then
		local chr_ucsc
		if chr == &quot;MT&quot; then
			chr_ucsc = &quot;M&quot;
		else
			chr_ucsc = chr
		end
		chr_loc_link = &quot;[https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgTracks?org=Human&amp;db=&quot;..db..&quot;&amp;position=chr&quot;..chr_ucsc..&quot;:&quot;..gstart..&quot;-&quot;..gend..&quot; &quot;..&quot;Chr &quot;..chr_ucsc..&quot;: &quot;..gstart_mb..&quot; – &quot;..gend_mb..&quot; Mb]&quot;
	else
		chr_loc_link = localNotApplicableStr
	end
	
	local gstart_mm_mb = p.locToMb(gstart_mm, 2)
	local gend_mm_mb = p.locToMb(gend_mm, 2)
	local chr_loc_mm_link = &quot;&quot;
	if (string.match(db_mm, '%w+') and string.match(chr_mm, '%w+') and string.match(gstart_mm, '%w+') and string.match(gend_mm, '%w+') )then
		local chr_mm_ucsc
		if chr_mm == &quot;MT&quot; then
			chr_mm_ucsc = &quot;M&quot;
		else
			chr_mm_ucsc = chr_mm
		end
		chr_loc_mm_link = &quot;[https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgTracks?org=Mouse&amp;db=&quot;..db_mm..&quot;&amp;position=chr&quot;..chr_mm_ucsc..&quot;:&quot;..gstart_mm..&quot;-&quot;..gend_mm..&quot; &quot;..&quot;Chr &quot;..chr_mm_ucsc..&quot;: &quot;..gstart_mm_mb..&quot; – &quot;..gend_mm_mb..&quot; Mb]&quot;
	else
		chr_loc_mm_link = localNotApplicableStr
	end

	local pubmedTitle = &quot;[[PubMed]] search&quot;
	local pubmed_link = entrez_gene
	if string.match(entrez_gene, '%w+') and entrez_gene ~= localNotApplicableStr then
		pubmed_link = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title =&quot;Human PubMed Reference:&quot; , url = &quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&amp;cmd=Link&amp;LinkName=gene_pubmed&amp;from_uid=&quot;..entrez_gene, website = &quot;National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine&quot; } } )
	end
	
	local pubmed_mm_link = entrez_gene_mm
	if string.match(entrez_gene_mm, '%w+') and entrez_gene_mm ~= localNotApplicableStr then
		pubmed_mm_link = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title =&quot;Mouse PubMed Reference:&quot; , url =&quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&amp;cmd=Link&amp;LinkName=gene_pubmed&amp;from_uid=&quot;..entrez_gene_mm, website = &quot;National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine&quot; } } )
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', ortholog_class)
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(&quot;زاتھ&quot;) -- **lclz**
							:done()
						:tag('td')
							:wikitext(&quot;'''اِنسان'''&quot;) -- **lclz**
							:done()
						:tag('td')
							:wikitext(&quot;'''گَگُر'''&quot;) -- **lclz**
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(entrezTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', entrez_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', entrez_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_mm_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_mm_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(ensemblTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', ensembl_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', ensembl_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_mm_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_mm_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(uniprotTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', uniprot_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', uniprot_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_mm_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_mm_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(refseq_mRNATitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_mRNA_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_mRNA_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_mRNA_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_mRNA_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_mRNA_mm_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_mRNA_mm_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(refseq_protTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_prot_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_prot_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_prot_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_prot_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_prot_mm_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_prot_mm_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(locTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chr_loc_link)
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chr_loc_mm_link)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(pubmedTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(pubmed_link)
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(pubmed_mm_link)
								:done()
							:wikitext(category_chromosome)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.formatRow(title)
	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:css('background-color', titleBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:tag('th')
							:attr('colspan',&quot;2&quot;)
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.renderFooter(Qid, Qid_mm)
	local text = &quot;[[Wikidata]]&quot;
	local hs_link = &quot;[[d:&quot;..Qid..&quot;|اِنسان وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو]]&quot; -- **lclz**
	local mm_link = &quot;&quot;
	local link_no_hs
	local link_no_mm

	if Qid_mm == &quot;&quot; then
		link_no_mm = 0
		link_no_hs = 4
	else
		link_no_mm = 2
		link_no_hs = 2
		mm_link = &quot;[[d:&quot;..Qid_mm..&quot;|گَگُر وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو]]&quot; -- **lclz**
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:wikitext(text)
				:done()
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
			:tag('table')
				:css('padding', '0')
				:css('border', 'none')
				:css('margin', '0')
				:css('width', '100%')
				:css('text-align', 'center')
				:tag('tr')
					:tag('td')
						:attr('colspan', link_no_hs)
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:wikitext(hs_link)
						:done()
					:tag('td')
						:attr('colspan', link_no_mm)
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:wikitext(mm_link)
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
	root:done()
end

function p.rowLabel(label)
	root
		:tag('tr')
		:tag('th')
			:attr('rowspan', '2')
			:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			:css('color', 'inherit')
			:css('width', '43px')
			:wikitext(label)
end

function p.getLabel(entity)
	local data = entity
	local f = {'labels','ks','value'} -- **lclz** Attempt to pull Kashmiri first if set

	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end

		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return p.getLabelFallback(entity) -- fallback mechanism
		end

		i = i + 1
	end
end

-- Fallback to EN if KS label is missing
function p.getLabelFallback(entity)
	local data = entity
	local f = {'labels','en','value'}
	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end
		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return
		end
		i = i + 1
	end
end

function p.getValue(entity, propertyID, return_val, sep, stated_in)
	local claims
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	if sep == nil then sep = &quot; &quot; end
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local datav = mw.wikibase.label(v.mainsnak.datavalue.value[&quot;id&quot;])
				if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
				local is_from_given_source = true
				if stated_in ~= nil then
					is_from_given_source = false
					if v.references then
						for rk, rv in pairs(v.references) do
							local ref_val = rv.snaks.P248
							if ref_val then
								for stated_k, stated_v in pairs(ref_val) do
									if (stated_v and stated_v.snaktype == &quot;value&quot; and stated_v.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
										local ref_stated_in_val = stated_v.datavalue.value[&quot;id&quot;]
										if ref_stated_in_val == stated_in then is_from_given_source = true end
									end
								end
							end
						end
					end
				end
				if is_from_given_source then
					out[#out + 1] = datav
				end
			end
			return table.concat(out, sep)
		else
			return entity:formatPropertyValues(propertyID).value
		end
	else
		return return_val
	end
end

function p.getValueProtein(protein_entities, propertyID, return_val)
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	local sep = &quot;،&quot; -- **lclz**
	local overall_results = {}
	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		if entity and entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		if claims then
			local results
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
					out[#out + 1] = datav
				end
				results = table.concat(out, sep)
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results
		end
	end

	local str_overall_results = table.concat(overall_results, sep)
	if string.match(str_overall_results, '%w+') then
		return str_overall_results
	else
		return return_val
	end
end

function p.getQid(entity)
	local Qid
	if entity and entity.id then
		Qid = entity.id
		return Qid
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getRefseq_mRNA(entity, propertyID, return_val)
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	local input_rank = &quot;RANK_PREFERRED&quot;
	local claims

	if entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot; ) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				local label = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				if label == nil then label = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] end

				if sitelink then
					out[#out + 1] = &quot;[[&quot; .. sitelink .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
				else
					out[#out + 1] = &quot;[[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
				end
			end
			return table.concat(out, &quot;، &quot;) -- **lclz**
		else
			local results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			return results
		end
	else
		return return_val
	end
end

function p.getRefseq_protein(protein_entities, propertyID, return_val)
local sep = localSeparatorStr
local overall_results = {}

	for key, val in pairs(protein_entities) do

		local claims
		local entity = val
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		if claims then
			local results
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot; ) then
				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
					out[#out + 1] = datav
				end
				results = table.concat(out, sep)
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results
		end

	end
	local str_overall_results = table.concat(overall_results, sep)
	return str_overall_results

end

function p.getImage(entity, propertyID, sep, imgsize)
	local claims
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end

	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.datatype == &quot;commonsMedia&quot;) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local filename = v.mainsnak.datavalue.value
				out[#out + 1] = &quot;[[File:&quot; .. filename .. &quot;|&quot; .. imgsize .. &quot;]]&quot;
			end
				return table.concat(out, sep)
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getPDB(protein_entities)
	local pdb_propertyID = &quot;P638&quot;
	local overall_results = {}
	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		if entity and entity.claims then
			claims = entity.claims[pdb_propertyID]
		end
		local sitelink = &quot;https://www.rcsb.org/structure/&quot;
		if claims then
			local results
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot;) then

				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local label = mw.wikibase.getLabel(v.mainsnak.datavalue.value)
					if label == nil then label = v.mainsnak.datavalue.value end

					if sitelink then
						out[#out + 1] = &quot;[&quot; .. sitelink .. label .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
					else
						out[#out + 1] = &quot;[[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
					end
				end
				results = table.concat(out, &quot;، &quot;) -- **lclz**
			else
				results = entity:formatPropertyValues(pdb_propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results
		end
	end
	return table.concat(overall_results, &quot;،%%s&quot;) -- **lclz**
end

function p.getAliases(entity)
	if entity['aliases'] ~= nil then
		local test = entity['aliases']['ks'] -- **lclz** Attempt to pull Kashmiri first
		if not test then test = entity['aliases']['en'] end
		if test then
			local a = ''
			for key, value in ipairs(test) do
				a = a .. '، ' .. value['value'] -- **lclz**
			end
			return a
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getChromosomeLoc(entity, propertyID, prefix)
	local output = &quot;&quot;
	local sep = &quot; &quot;
	local qualifierID = &quot;P659&quot;
	local newest_build = &quot;0&quot;
	local claims
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] ) then
			for k, v in pairs(claims) do
				local location = v.mainsnak.datavalue.value
				local quals
				if v.qualifiers then
					quals = v.qualifiers.P659
				end
				if quals then
					for qk, qv in pairs(quals) do
						local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
						local qual_obj = mw.wikibase.getEntity(qual_obj_id)
						local alias = &quot;&quot;
						if qual_obj[&quot;aliases&quot;] ~= nil then
							local test = qual_obj[&quot;aliases&quot;][&quot;en&quot;]
							if test then
								for key, value in ipairs(test) do
									if string.match(value['value'], prefix) then
										alias = value['value']
										local build_no = alias:gsub(prefix,&quot;&quot;)
										if build_no &gt; newest_build then
											output = location
											newest_build = build_no
										end
									end
								end
							end
						end
					end
				else
					output = location
				end
			end
			return output
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getAliasFromGenomeAssembly(entity, prefix)
	local output = &quot;&quot;
	local sep = &quot; &quot;
	local propertyID = &quot;P644&quot;
	local qualifierID = &quot;P659&quot;

	local newest_build = &quot;0&quot;
	local claims
	if entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] ) then
			for k, v in pairs(claims) do
				local location = ''
				local quals
				if v.qualifiers then
					quals = v.qualifiers.P659
				end
				if quals then
					for qk, qv in pairs(quals) do
						local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
						local qual_obj = mw.wikibase.getEntity(qual_obj_id)
						local alias = &quot;&quot;
						if qual_obj[&quot;aliases&quot;] ~= nil then
							local test = qual_obj[&quot;aliases&quot;][&quot;en&quot;]
							if test then
								for key, value in ipairs(test) do
									if string.match(value['value'], prefix) then
										alias = value['value']
										local build_no = alias:gsub(prefix,&quot;&quot;)
										if build_no &gt; newest_build then
											newest_build = build_no
										end
									end
								end
							end
						end
					end
				else
					output = location
				end
			end
			return prefix .. newest_build
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.trimChromosome(entity)
	local string_to_trim = p.getValue(entity, &quot;P1057&quot;)
	local out = ''

	if string.find(string_to_trim, 'chromosome MT') or string.find(string_to_trim, 'mitochondri') then
		out = &quot;MT&quot;
	elseif string.find(string_to_trim, 'chromosome') then
		out = string.match(string_to_trim, &quot;%d+&quot;)
		if out == nil then
			out = string.match(string_to_trim, &quot;X&quot;) or string.match(string_to_trim, &quot;Y&quot;)
		end
	end
	return out
end

function p.locToMb(num, idp)
	num = tonumber(num)
	if num == nil then
		return &quot;&quot;
	else
		local mb = num/1000000
		local mult = 10^(idp or 0)
		return math.floor(mb * mult + 0.5) / mult
	end
end

function p.isempty(s)
	return s == nil or s == ''
end

function p.getGO(protein_entities, propertyID)
	local overall_results = {}
	local results = &quot;&quot;

	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		local propertyID_child = &quot;P686&quot;

		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local itemID_child = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local entity = mw.wikibase.getEntity(itemID_child)
					local claims
					local result_GOID = ''
					if entity and entity.claims then claims = entity.claims[propertyID_child] end
					if claims then
						result_GOID = entity:formatPropertyValues(propertyID_child, {mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL}).value
					else
						result_GOID = nil
					end
					local sitelink = &quot;http://amigo.geneontology.org/amigo/term/&quot;
					local label = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if label == nil then label = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] end
					local wiki_link = &quot;&quot;
					if sitelink and result_GOID ~= nil then
						wiki_link = &quot;\n* [&quot; .. sitelink .. result_GOID .. &quot; &quot; .. label ..&quot;]&quot;
					else
						wiki_link = &quot;\n* [[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
					end
					overall_results[#overall_results+1] = wiki_link
				end
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
		end
	end

	local hash = {}
	local res = {}

	for _,v in ipairs(overall_results) do
		if (not hash[v]) then
			res[#res+1] = v
			hash[v] = true
		end
	end
	return table.concat(res, &quot;&quot;)
end

local function getReference(qID, entity, property_id, ref_index)
	local f = {&quot;claims&quot;,property_id, ref_index, &quot;references&quot;}
	local id = qID
	local data = entity
	if not data then
		return nil
	end

	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end

		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return &quot;&quot;
		end
		i = i + 1
	end
end

function p.getDisease(entity, propertyID)
	local claims
	local return_val = &quot;&quot;
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
			local out = {}
			local datasource = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
				local id = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
				local linkTarget = mw.wikibase.getSitelink(id)
				local refLink = &quot;&quot;
				local ref = &quot;&quot;
				ref = getReference(&quot;&quot;, entity, &quot;P2293&quot;, k)
				if (ref ~= nil and ref ~= '') then
					refLink = ref
				end

				if linkTarget then
					out[#out + 1] = &quot;[[&quot;..linkTarget..&quot;|&quot;..datav..&quot;]]&quot;
				else
					out[#out + 1] = &quot;[[:d:&quot; .. id .. &quot;|&quot; .. datav .. &quot;]]&quot;
				end
				datasource[#out] = refLink
			end
			return out, datasource
		else
			return return_val, return_val
		end
	else
		return return_val
	end
	return return_val
end

function p.getDrug(protein_entities, propertyID)
	local out = {}
	local datasource = {}
	local pname = {}
	local pqid = {}

	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		local name = check_values(p.getLabel,{entity})
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		local protein_id
		if entity then protein_id = entity.id else protein_id = &quot;&quot; end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])

					if datav == nil then datav = &quot;&quot; end
					local id = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local linkTarget = mw.wikibase.getSitelink(id)
					local refLink = &quot;&quot;
					local ref = getReference(protein_id, entity, &quot;P129&quot;,k)
					if (ref ~= nil and ref ~= '') then
						refLink = ref
					end
					if linkTarget then
						out[#out + 1] = &quot;[[&quot;..linkTarget..&quot;|&quot;..datav..&quot;]]&quot;
					else
						out[#out + 1] = &quot;[[:d:&quot; .. id .. &quot;|&quot; .. datav .. &quot;]]&quot;
					end
					pname[protein_id] = name
					pqid[#out] = protein_id
					datasource[#out] = refLink
				end
			end
		end
	end
	return out, datasource, pqid, pname
end

function p.separateWithComma(bp)
	local commaSeparated = bp
	while true do
		local k
		commaSeparated, k = string.gsub(commaSeparated, &quot;^(-?%d+)(%d%d%d)&quot;, '%1،%2') -- **lclz**
		if k == 0 then
			break
		end
	end
	return commaSeparated
end

return p</text>
      <sha1>btfomyucfy5oobrsg42f38yhhds0nl0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141964</id>
      <parentid>141963</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>141964</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="95113" sha1="1lri6ka4bxavm1mpx6765pzelpdrdi7" xml:space="preserve">local p = {}

local localSeparatorStr = &quot;،&quot; -- **lclz** Kashmiri comma
local localNotApplicableStr = &quot;دٔستِیاب کِہیٖن&quot; -- **lclz** n/a
local root

--define Global Color Scheme
local rowBGcolor = 'light-dark(#eee, #27292d) !important' --'var(--background-color-neutral)'
local titleBGcolor = 'light-dark(#ddd, #404244) !important' 
local sideTitleBGcolor = 'light-dark(#c3fdb8, #003500) !important'

-- wrapped &quot;protected call&quot;, return &quot;value error&quot; with error info on error
local function check_values(f,args)
	local exist, val = pcall(f, unpack(args))
	if exist and val ~= nil then
		return(val)
	else
		return(&quot;'''VALUE_ERROR''' (&quot; .. tostring(val) .. &quot;)&quot;)
	end
end

local function trim(s)
   return (s:gsub(&quot;^%s*(.-)%s*$&quot;, &quot;%1&quot;))
end

function p.getTemplateData(frame)
	local root_qid = mw.text.trim(frame.args['QID'] or &quot;&quot;)
	local mm_qid = &quot;&quot;
	local collapse_orthologs = mw.text.trim(frame.args['collapse_orthologs'] or '')
	local entity = {}
	local entity_protein = {}
	local entity_mouse = {}
	local entity_mouse_protein = {}
	local checkOrtholog = 0 -- fixed type

	local mouse_propertyID = &quot;P684&quot;
	local protein_propertyID = &quot;P688&quot;

	if root_qid == &quot;&quot; then
		entity = mw.wikibase.getEntity()
		if entity then root_qid = entity.id else root_qid = &quot;&quot; end
	else
		entity = mw.wikibase.getEntity(root_qid)
	end

	local subclass = p.getValue(entity, &quot;P31&quot;) or &quot;&quot;
	if string.find(subclass, 'protein') or string.find(subclass, 'پرٛوٹیٖن') then -- **lclz**
		local claims
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[&quot;P702&quot;]
		end
		if claims then
			entity = {}
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity[#entity + 1] = mw.wikibase.getEntity(itemID)
					root_qid = itemID
				end
			end
		end
		entity = mw.wikibase.getEntity(root_qid)
	end

	if entity then
		local claims
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[protein_propertyID]
		end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local protein_itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity_protein + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity_protein[#entity_protein + 1] = mw.wikibase.getEntity(protein_itemID)
				end
			end
		end

		if entity.claims then
			claims = entity.claims[mouse_propertyID]
		end
		local qualifierID = &quot;P703&quot;
		local mouse_qual = &quot;Q83310&quot;
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					if checkOrtholog == 1 then
						break
					end

					local mouse_itemID = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local quals
					if v.qualifiers then
						quals = v.qualifiers.P703
					end
					if quals then
						for qk, qv in pairs(quals) do
							local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
							if qual_obj_id == mouse_qual then
								mm_qid = mouse_itemID
								entity_mouse = mw.wikibase.getEntity(mouse_itemID)
								checkOrtholog = 1
								break
							end
						end
					end
				end
			end
		else
			checkOrtholog = 0
		end

		if entity_mouse and entity_mouse.claims then
			claims = entity_mouse.claims[protein_propertyID]
		end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local protein_itemID = &quot;Q&quot; .. claims[#entity_mouse_protein + 1].mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					entity_mouse_protein[#entity_mouse_protein + 1] = mw.wikibase.getEntity(protein_itemID)
				end
			end
		end
	end

	if entity then
		local name = check_values(p.getLabel,{entity})
		local bgee_wikidata_id = 'Q54985720'
		local expressed_in_tissues = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P5572&quot;, localNotApplicableStr, localSeparatorStr, bgee_wikidata_id})
		local expressed_in_mouse_tissues = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P5572&quot;, localNotApplicableStr, localSeparatorStr, bgee_wikidata_id})
		local entrez_gene = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P351&quot;, localNotApplicableStr} )
		local entrez_gene_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P351&quot;, localNotApplicableStr})
		local image = check_values( p.getImage, {entity, &quot;P18&quot;, &quot; &quot;, &quot;250px&quot;})
		local uniprotID_hs = check_values(p.getValueProtein, {entity_protein, &quot;P352&quot;, localNotApplicableStr})
		local uniprotID_mm = check_values(p.getValueProtein, {entity_mouse_protein, &quot;P352&quot;, localNotApplicableStr})
		local pdbIDs = check_values(p.getPDB, {entity_protein})
		local aliases = check_values(p.getAliases, {entity})
		local gene_symbol = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P353&quot;})
		local hgnc_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P354&quot;})
		local homologene_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P593&quot;})
		local omim_id = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P492&quot;})
		local mgi_id = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P671&quot;})
		local ChEMBL_id = check_values(p.getValue, {entity_protein, &quot;P592&quot;})
		local IUPHAR_id = check_values(p.getValue, {entity_protein, &quot;P595&quot;})
		local ec_no = check_values(p.getValueProtein, {entity_protein, &quot;P591&quot;})
		local mol_funct = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P680&quot;})
		local cell_comp = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P681&quot;})
		local bio_process = check_values(p.getGO, {entity_protein, &quot;P682&quot;})
		local expression_images = check_values(p.getImage, {entity,&quot;P692&quot;,&quot;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&quot;,&quot;250px&quot;})
		local ensembl = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P594&quot;, localNotApplicableStr})
		local ensembl_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P594&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_mRNA = check_values(p.getRefseq_mRNA, {entity, &quot;P639&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_mRNA_mm = check_values(p.getRefseq_mRNA, {entity_mouse, &quot;P639&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_prot = check_values(p.getRefseq_protein, {entity_protein, &quot;P637&quot;, localNotApplicableStr})
		local refseq_prot_mm = check_values(p.getRefseq_protein, {entity_mouse_protein, &quot;P637&quot;, localNotApplicableStr})
		local gstart = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity, &quot;P644&quot;, &quot;hg&quot;})
		local gend = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity, &quot;P645&quot;, &quot;hg&quot;})
		local chr = check_values(p.trimChromosome, {entity})
		local cytoband = check_values(p.getValue, {entity, &quot;P4196&quot;, localNotApplicableStr})
		local db = check_values(p.getAliasFromGenomeAssembly, {entity,&quot;hg&quot;})
		local gstart_mm = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity_mouse, &quot;P644&quot;, &quot;mm&quot;})
		local gend_mm = check_values(p.getChromosomeLoc, {entity_mouse, &quot;P645&quot;, &quot;mm&quot;})
		local chr_mm = check_values( p.trimChromosome, {entity_mouse})
		local db_mm = check_values(p.getAliasFromGenomeAssembly, {entity_mouse,&quot;mm&quot;})
		local cytoband_mm = check_values(p.getValue, {entity_mouse, &quot;P4196&quot;, localNotApplicableStr})
		local disease, dis_ref = p.getDisease(entity, &quot;P2293&quot;)
		local drug, drug_ref, drug_pqid, drug_pname = p.getDrug(entity_protein, &quot;P129&quot;)

		p.createTable()
		p.renderUpperTitle(name)
		p.renderImage(image)
		p.renderAvailableStructures(uniprotID_hs, uniprotID_mm, checkOrtholog, pdbIDs)
		p.renderIdentifiers(aliases, hgnc_id, gene_symbol, homologene_id, omim_id, mgi_id, ChEMBL_id, IUPHAR_id, ec_no, entrez_gene, ensembl)

		if (chr ~= &quot;&quot; and gstart ~= &quot;&quot; and gend ~= &quot;&quot;) or (chr_mm ~= &quot;&quot; and gstart_mm ~= &quot;&quot; and gend_mm ~= &quot;&quot;) then
			p.renderGeneLocation(frame, chr, gstart, gend, db, cytoband, ensembl, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, db_mm, cytoband_mm, ensembl_mm, name)
		end
		if expression_images ~= &quot;&quot; or expressed_in_tissues ~= localNotApplicableStr then
			p.renderRNAexpression(expression_images, entrez_gene, ensembl, expressed_in_tissues, ensembl_mm, expressed_in_mouse_tissues)
		end
		if (mol_funct ~= &quot;&quot; and cell_comp ~= &quot;&quot; and bio_process ~= &quot;&quot;) then
			p.renderGeneOntology(mol_funct, cell_comp, bio_process, uniprotID_hs)
		end
		p.renderOrthologs(frame, entrez_gene, entrez_gene_mm, ensembl, ensembl_mm, uniprotID_hs, uniprotID_mm, refseq_mRNA, refseq_mRNA_mm, refseq_prot, refseq_prot_mm, db, chr, gstart, gend, db_mm, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, collapse_orthologs)
		p.renderFooter(root_qid, mm_qid)

		return tostring(root)
	else
		return &quot;An Error has occurred retrieving Wikidata item for infobox&quot;
	end
end

function p.createTable(subbox)
	if subbox == 'sub' then
		root
			:tag('table')
			:css('padding', '0')
			:css('border', 'none')
			:css('margin', '0')
			:css('width', 'auto')
			:css('min-width', '100%')
			:css('font-size', '100%')
			:css('clear', 'none')
			:css('float', 'none')
	else
		root = mw.html.create('table')
		root
			:addClass('infobox')
			:css('width', '26.4em')
	end
end

function p.renderUpperTitle(name)
	local title = name
	if not title then return &quot;error: failed to get label&quot;; end

	root
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('font-size', '125%')
				:css('font-weight', 'bold')
				:wikitext(title)
				:done()
end

function p.renderCaption(entity)
	--caption
end

function p.renderImage(image)
	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:wikitext(image)
				:done()
end

function p.renderAvailableStructures(uniprotID_hs, uniprotID_mm, checkOrtholog, pdbIDs)
	local title = 'دٔستِیاب ڈانٛچہٕ' -- **lclz** Available structures
	local pdb_link = &quot;[[Protein_Data_Bank|PDB]]&quot;
	local searchTitle = &quot;&quot;
	local listTitle = &quot;پی ڈی بی (PDB) کوڈَن ہُنٛد فِہرِست&quot; -- **lclz** List of PDB id codes
	local PDBe_base = 'https://www.ebi.ac.uk/pdbe/searchResults.html?display=both&amp;amp;term='
	local RCSB_base = 'https://www.rcsb.org/search?q='
					..'rcsb_polymer_entity_container_identifiers.reference_sequence_identifiers.database_name:UniProt%20AND%20'
					..'rcsb_polymer_entity_container_identifiers.reference_sequence_identifiers.database_accession:'
	local url_uniprot = &quot; &quot;

	if checkOrtholog == 1 and uniprotID_mm ~= 'n/a' then
		searchTitle = 'آرتھولاگ تَلاش: ' -- **lclz** Ortholog search
		url_uniprot = uniprotID_mm..','..uniprotID_hs
	else
		searchTitle = 'اِنسٲنی UniProt تَلاش: ' -- **lclz** Human UniProt search
		url_uniprot = uniprotID_hs
	end
	
	local PDBe_list = &quot; &quot;
	if url_uniprot:match(&quot;([^,]+),&quot;) then
		PDBe_list = string.gsub(url_uniprot, &quot;,&quot;, &quot;%%20or%%20&quot;)
	else
		PDBe_list = url_uniprot
	end

	local PDBe = &quot;[&quot;..PDBe_base..PDBe_list..&quot; PDBe] &quot;
	local RCSB = &quot;[&quot;..RCSB_base..url_uniprot..&quot; RCSB] &quot;

	if string.match(pdbIDs, '%w+') then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
					:css('color', 'inherit')
					:tag('table')
						:css('padding', '0')
						:css('border', 'none')
						:css('margin', '0')
						:css('width', '100%')
						:css('text-align', 'left')
						:tag('tr')
							:tag('th')
								:attr('colspan', '4')
								:css('text-align', 'center')
								:css('background-color', titleBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:wikitext(title)
								:done()
							:done()
						:tag('tr')
							:tag('th')
								:attr('rowspan', '2')
								:css('background-color', sideTitleBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:css('width', '43px')
								:wikitext(pdb_link)
								:done()
							:tag('td')
								:attr('colspan', '2')
								:css('background-color', rowBGcolor)
							    :css('color', 'inherit')
								:wikitext(searchTitle)
								:tag('span')
									:attr('class', 'plainlinks')
									:wikitext(PDBe)
									:wikitext(RCSB)
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('tr')
							:tag('td')
								:tag('table')
									:attr('class', 'collapsible collapsed')
									:css('padding', '0')
									:css('border', 'none')
									:css('margin', '0')
									:css('width', '100%')
									:css('text-align', 'left')
									:tag('tr')
  										:css('text-align', 'center')
										:tag('th')
										    :css('background-color', titleBGcolor)
	        						        :css('color', 'inherit')
											:attr('colspan', '2')
											:wikitext(listTitle)
											:done()
										:done()
									:tag('tr')
										:tag('td')
											:attr('colspan', '2')
											:css('background-color', rowBGcolor)
							                :css('color', 'inherit')
											:tag('p')
												:tag('span')
													:attr('class', 'plainlinks')
													:wikitext(pdbIDs)
													:done()
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.renderIdentifiers(aliases, hgnc_id, gene_symbol, homologene_id, omim_id, mgi_id, ChEMBL_id, IUPHAR_id, ec_no, entrez_gene, ensembl)
	local title = &quot;شِناخَتھ کَرَن وٲلؠ&quot; -- **lclz** Identifiers
	local label_aliases = &quot;[[Gene nomenclature|عُرف]]&quot; -- **lclz** Aliases
	local symbol_url
	if gene_symbol == &quot;&quot; or gene_symbol == nil then
		symbol_url = &quot;&quot;
	else
		if hgnc_id == &quot;&quot; or hgnc_id == nil then
			symbol_url = gene_symbol
		else
			symbol_url = &quot;[https://www.genenames.org/data/gene-symbol-report/#!/hgnc_id/&quot;..hgnc_id..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot;]&quot;
		end
	end

	aliases = string.gsub(aliases, '، '..gene_symbol..'$', '')
	aliases = string.gsub(aliases, gene_symbol..'، ', '')
	aliases = string.gsub(aliases, '، '..gene_symbol..'،', '،')
	aliases = string.gsub(aliases, &quot;، ،&quot;, &quot;،&quot;)
	aliases = string.gsub(aliases, &quot;، $&quot;, &quot;&quot;)
	
	local label_ext_id = &quot;نؠبرِم شِناخَتھ&quot; -- **lclz** External IDs
	omim_id = string.gsub(omim_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local omim_list = mw.text.split(omim_id, localSeparatorStr)
	local omim = &quot;&quot;
	if (omim_id ~= nil and omim_id ~= &quot;&quot;) then
		omim = &quot;[[Mendelian_Inheritance_in_Man|OMIM]]&quot;..&quot;: &quot;
	end
	for i, v in ipairs(omim_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			omim = omim..&quot;[https://omim.org/entry/&quot;..v..&quot; &quot;..v..&quot;]، &quot;
		end
	end
	omim = trim(string.gsub(omim, &quot;، $&quot;,&quot;&quot;))
	
	homologene_id = string.gsub(homologene_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local homolo_list = mw.text.split(homologene_id, localSeparatorStr)
	local homolo =&quot;&quot;
	if (homologene_id ~= nil and homologene_id ~= &quot;&quot;) then
		homolo = &quot;[[HomoloGene]]&quot;..&quot;: &quot;
	end
	for i, v in ipairs(homolo_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			homolo = homolo..&quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&amp;db=homologene&amp;dopt=HomoloGene&amp;list_uids=&quot;..v..&quot; &quot;..v..&quot;] &quot;
		end
	end
	homolo = trim(string.gsub(homolo, &quot;، $&quot;,&quot;&quot;))
	
	local genecards = &quot;[[GeneCards]]&quot;..&quot;: &quot;
	genecards = genecards..&quot;[https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=&quot;..gene_symbol..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot;]&quot;
	mgi_id = string.gsub(mgi_id, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local mgi_list = mw.text.split(mgi_id, localSeparatorStr)
	local mgi = &quot;&quot;
	if (mgi_id ~= nil and mgi_id ~= &quot;&quot;) then
		mgi = &quot;[[Mouse_Genome_Informatics|MGI]]&quot;..&quot;: &quot;
	end
	for i, v in ipairs(mgi_list) do
		if string.match(v, '%w+') then
			local mgi_number = string.sub(mgi_id, 5)
			mgi = mgi..&quot;[http://www.informatics.jax.org/marker/&quot;..mgi_id..&quot; &quot;..mgi_number..&quot;] &quot;
		end
	end
	mgi = trim(string.gsub(mgi, &quot;، $&quot;,&quot;&quot;))
	
	local ChEMBL = &quot;&quot;
	if string.match(ChEMBL_id, '%w+') then
		ChEMBL = &quot;[[ChEMBL]]&quot;..&quot;: &quot;..&quot;[https://www.ebi.ac.uk/chembldb/index.php/target/inspect/CHEMBL&quot;..ChEMBL_id..&quot; &quot;..ChEMBL_id..&quot;] &quot;
	end
	
	local IUPHAR = &quot;&quot;
	if string.match(IUPHAR_id, '%w+') then
		IUPHAR = &quot;[[International_Union_of_Basic_and_Clinical_Pharmacology|IUPHAR]]&quot;..&quot;: &quot;..&quot;[http://www.guidetopharmacology.org/GRAC/ObjectDisplayForward?objectId=&quot;..IUPHAR_id..&quot; &quot;..IUPHAR_id..&quot;]&quot;
	end
	
	local label_EC = &quot;[[Enzyme_Commission_number|ای سی (EC) نَمبَر]]&quot; -- **lclz** EC number
	ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;%d%.%d+%.%d+%.%-,&quot;, &quot;&quot;)
	ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;%d%.%d+%.%d+%.%-&quot;, &quot;&quot;)
	local link_ec_no = string.gsub(ec_no, &quot;،&quot; ,&quot;+&quot;)
	local EC = &quot;[https://www.genome.jp/dbget-bin/www_bget?enzyme+&quot; .. link_ec_no .. &quot; &quot; .. ec_no .. &quot;]&quot;
	
	local oma = &quot;[[Orthologous_MAtrix|OMA]]:&quot;
	oma = oma..&quot;[https://omabrowser.org/oma/vps/&quot;..mw.text.split(ensembl,&quot;،&quot;)[1]..&quot; &quot;..gene_symbol..&quot; - orthologs]&quot;
	
	local external_id_table = {omim, mgi, homolo, ChEMBL, IUPHAR, genecards, oma}
	local external_id_processed_table = {}
	for i, v in ipairs(external_id_table) do
		if (v ~= &quot;&quot;) then 
			external_id_processed_table[#external_id_processed_table + 1] = v 
		end
	end
	local external_ids = tostring(table.concat(external_id_processed_table, &quot;؛ &quot;))

	root
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', titleBGcolor)
				:css('color', 'inherit')
				:wikitext(title)
				:done()
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('scope', 'row')
				:css('background-color', sideTitleBGcolor)
				:css('color', 'inherit')
				:tag('span')
					:attr('class', 'plainlinks')
					:wikitext(label_aliases)
					:done()
				:done()
				:tag('td')
					:attr('colspan','3')
					:css('background', rowBGcolor)
					:css('color', 'inherit')
					:tag('span')
						:attr('class', 'plainlinks')
						:wikitext(symbol_url)
						:done()
					:wikitext(mw.text.nowiki(aliases))
					:done()
			:done()
		:tag('tr')
			:tag('th')
				:attr('scope', 'row')
				:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:wikitext(label_ext_id)
				:done()
			:tag('td')
				:attr('colspan', '3')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('span')
					:attr('class', 'plainlinks')
					:wikitext(external_ids)
					:done()
				:done()
			:done()

	if ec_no ~= &quot;&quot; then
		root
			:tag('tr')
				:tag('th')
					:attr('scope', 'row')
					:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:wikitext(label_EC)
					:done()
				:tag('td')
					:attr('colspan', '3')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
				:tag('span')
						:attr('class', 'plainlinks')
						:wikitext(EC)
						:done()
					:done()
				:done()
	end
end

function p.renderDiseases(frame, disease, dis_ref, name, qid)
	local title = &quot;جِنیٲتی بؠمٲرؠ&quot; -- **lclz**

	local ref_flag_all = false
	local disease_name = ''
	for index,value in ipairs(disease) do
		if (dis_ref[index] ~= nil and dis_ref[index] ~= '') then
			if disease_name == '' then
				disease_name = value
			else
				disease_name = disease_name..&quot;، &quot;..value
			end
			ref_flag_all = true
		end
	end
	
	if ref_flag_all then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '3')
						    :css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()

		local ref_url = &quot;https://www.wikidata.org/wiki/&quot;..qid..&quot;#P2293&quot;
		local title = &quot;یِم بؠمٲرؠ یِم جِنیٲتی طور پٲٹھؠ &quot; .. name .. &quot; سٟتؠ وابَستہٕ چھِ، وِکیٖڈیٹا پؠٹھ وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو&quot; -- **lclz**
		local ref_link = disease_name..frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title = title, url = ref_url} })

		root
			:tag('tr')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('td')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:attr('scope', 'row')
					:attr('colspan', '3')
					:wikitext(ref_link)
					:done()
				:done()
	end
end

function p.renderDrug(frame,drug, drug_ref, drug_pqid, drug_pname)
	local title = &quot;دَواہُک مقصد&quot; -- **lclz** Targeted by drug

	local ref_flag_all = false
	local drug_list_per_protein = {}
	
	for index,value in ipairs(drug) do
		if (drug_ref[index] ~= nil and drug_ref[index] ~= '') then
			local protein_qid = drug_pqid[index]
			if drug_list_per_protein[protein_qid] == '' or drug_list_per_protein[protein_qid] == nil then
				drug_list_per_protein[protein_qid] = value
			else
				drug_list_per_protein[protein_qid] = drug_list_per_protein[protein_qid]..'، '..value
			end
			ref_flag_all = true
		end
	end

	if ref_flag_all then
		root
			:tag('tr')
				:tag('td')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '3')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()

		for k,v in pairs(drug_list_per_protein) do
			local drug_name = v
			local ref_url = &quot;https://www.wikidata.org/wiki/&quot;..k..&quot;#P129&quot;
			local title = &quot;یِم دَوا یِم جِسمٲنی طور پٲٹھؠ &quot; .. drug_pname[k] .. &quot; سٟتؠ رَلان چھِ، وِکیٖڈیٹا پؠٹھ وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو&quot; -- **lclz**
			local ref_link = drug_name..frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title = title, url = ref_url} })

			root
				:tag('tr')
					:attr('colspan', 4)
					:css('text-align', 'center')
					:css('background-color', rowBGcolor)
			        :css('color', 'inherit')
					:tag('td')
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:attr('scope', 'row')
						:attr('colspan', '3')
						:wikitext(ref_link)
						:done()
				:done()
		end
	end
end

function p.renderGeneLocation(frame, chr, gstart, gend, db, cytoband, ensembl, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, db_mm, cytoband_mm, ensembl_mm, name)
		local titleHuman = &quot;جیٖنٕچ جاے ([[Human genome|اِنسان]])&quot; -- **lclz**
		local titleMouse = &quot;جیٖنٕچ جاے ([[Laboratory mouse|گَگُر]])&quot; -- **lclz**
		local label_chr = &quot;[[Chromosome|کرٛوموزوم]]&quot; -- **lclz**
		local label_locus = &quot;[[Locus (genetics)|بؠنٛڈ]]&quot; -- **lclz**
		local label_gstart = &quot;شُروٗع&quot; -- **lclz**
		local label_gend = &quot;خَتٕم&quot; -- **lclz**
		local tooltip_arrowSign = &quot;یَتھ خٲطرٕ جینومِک جاے &quot;..name -- **lclz**
		local arrowSign_width = 14

	if chr ~= &quot;&quot; and gstart ~= &quot;&quot; and gend ~= &quot;&quot; then
		local chrLengthTable = {}
				chrLengthTable[&quot;1&quot;] = 248956422
				chrLengthTable[&quot;2&quot;] = 242193529
				chrLengthTable[&quot;3&quot;] = 198295559
				chrLengthTable[&quot;4&quot;] = 190214555
				chrLengthTable[&quot;5&quot;] = 181538259
				chrLengthTable[&quot;6&quot;] = 170805979
				chrLengthTable[&quot;7&quot;] = 159345973
				chrLengthTable[&quot;8&quot;] = 145138636
				chrLengthTable[&quot;9&quot;] = 138394717
				chrLengthTable[&quot;10&quot;] = 133797422
				chrLengthTable[&quot;11&quot;] = 135086622
				chrLengthTable[&quot;12&quot;] = 133275309
				chrLengthTable[&quot;13&quot;] = 114364328
				chrLengthTable[&quot;14&quot;] = 107043718
				chrLengthTable[&quot;15&quot;] = 101991189
				chrLengthTable[&quot;16&quot;] = 90338345
				chrLengthTable[&quot;17&quot;] = 83257441
				chrLengthTable[&quot;18&quot;] = 80373285
				chrLengthTable[&quot;19&quot;] = 58617616
				chrLengthTable[&quot;20&quot;] = 64444167
				chrLengthTable[&quot;21&quot;] = 46709983
				chrLengthTable[&quot;22&quot;] = 50818468
				chrLengthTable[&quot;X&quot;] = 156040895
				chrLengthTable[&quot;Y&quot;] = 57227415
				chrLengthTable[&quot;MT&quot;] = 16569
		local chrLength = chrLengthTable[chr]

		local chrTextTable = {}
				chrTextTable[&quot;1&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 1 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;2&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 2 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;3&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 3 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;4&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 4 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;5&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 5 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;6&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 6 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;7&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 7 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;8&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 8 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;9&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 9 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;10&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 10 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;11&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 11 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;12&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 12 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;13&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 13 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;14&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 14 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;15&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 15 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;16&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 16 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;17&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 17 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;18&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 18 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;19&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 19 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;20&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 20 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;21&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 21 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;22&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 22 (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;X&quot;] = &quot;X کرٛوموزوم (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;Y&quot;] = &quot;Y کرٛوموزوم (اِنسان)&quot;
				chrTextTable[&quot;MT&quot;] = &quot;مایٹوکانٛڈرِیَل ڈی این اے (اِنسان)&quot;
		local chrText = chrTextTable[chr]

		local markerWidth = ((gend - gstart) * 294.133 )/ chrLength
		if markerWidth &lt; 2 then
			markerWidth = 2
		else
			markerWidth = math.ceil(markerWidth)
		end
		local markerLocation = (147.0666 * (gstart + gend) / chrLength ) + 1.6 - (markerWidth / 2)
		local arrowSignLocation = markerLocation + (markerWidth / 2) - (arrowSign_width / 2)
		markerLocation = math.floor( markerLocation * 10 + 0.5 ) / 10

		local source_link_chr, source_link_gstart, source_link_gend
		if( db == &quot;hg38&quot; ) then
			source_link_chr = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://May2017.archive.ensembl.org/Homo_sapiens/Gene/Summary?db=core;g=&quot;..ensembl..&quot; GRCh38: Ensembl release 89: &quot;..ensembl..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
			source_link_gstart = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
			source_link_gend = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh38Ensembl&quot;})
		elseif( db == &quot;hg37&quot;) then
			source_link_chr = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://grch37.ensembl.org/Homo_sapiens/Gene/Summary?db=core;&amp;g=&quot;..ensembl..&quot; GRCh37: Ensembl release 89: &quot;..ensembl..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
			source_link_gstart = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
			source_link_gend = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCh37Ensembl&quot;})
		else
			source_link_chr = &quot;&quot;
			source_link_gstart = &quot;&quot;
			source_link_gend = &quot;&quot;
		end

		local wikitext_for_ideogram_image = &quot;&quot;
		if chr == &quot;MT&quot; then
		else
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div align=\&quot;center\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: relative; width: 300px;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;[[File:Human chromosome &quot;..chr..&quot; ideogram.svg|300px|&quot;..chrText..&quot;]]&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..arrowSignLocation..&quot;px; top: 2px; padding: 0;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;[[File:HSR 1996 II 3.5e.svg|&quot;..arrowSign_width..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..markerLocation..&quot;px; top: 19px; padding: 0;\&quot;&gt;[[File:Red rectangle &quot;..markerWidth..&quot;x18.png|&quot;..markerWidth..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image = wikitext_for_ideogram_image..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
		end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(titleHuman)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
				 			:wikitext(&quot;[[File:Ideogram human chromosome &quot;..chr..&quot;.svg|300px|&quot;..chrText..&quot;]]&quot;)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_chr)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('colspan', '3')
							:attr('width', '85%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(&quot;[[&quot;..chrText..&quot;]]&quot;..source_link_chr)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(wikitext_for_ideogram_image)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_locus)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '35%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
						    :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cytoband)
								:done()
							:done()
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gstart)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gstart)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gstart)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gend)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gend)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gend)
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
	end

	if chr_mm ~= &quot;&quot; and gstart_mm ~= &quot;&quot; and gend_mm ~= &quot;&quot; then
		local chrLengthTable_mm = {}
				chrLengthTable_mm[&quot;1&quot;] = 195471971
				chrLengthTable_mm[&quot;2&quot;] = 182113224
				chrLengthTable_mm[&quot;3&quot;] = 160039680
				chrLengthTable_mm[&quot;4&quot;] = 156508116
				chrLengthTable_mm[&quot;5&quot;] = 151834684
				chrLengthTable_mm[&quot;6&quot;] = 149736546
				chrLengthTable_mm[&quot;7&quot;] = 145441459
				chrLengthTable_mm[&quot;8&quot;] = 129401213
				chrLengthTable_mm[&quot;9&quot;] = 124595110
				chrLengthTable_mm[&quot;10&quot;] = 130694993
				chrLengthTable_mm[&quot;11&quot;] = 122082543
				chrLengthTable_mm[&quot;12&quot;] = 120129022
				chrLengthTable_mm[&quot;13&quot;] = 120421639
				chrLengthTable_mm[&quot;14&quot;] = 124902244
				chrLengthTable_mm[&quot;15&quot;] = 104043685
				chrLengthTable_mm[&quot;16&quot;] = 98207768
				chrLengthTable_mm[&quot;17&quot;] = 94987271
				chrLengthTable_mm[&quot;18&quot;] = 90702639
				chrLengthTable_mm[&quot;19&quot;] = 61431566
				chrLengthTable_mm[&quot;X&quot;] = 171031299
				chrLengthTable_mm[&quot;Y&quot;] = 91744698
				chrLengthTable_mm[&quot;MT&quot;] = 16299
		local chrLength_mm = chrLengthTable_mm[chr_mm]

		local chrTextTable_mm = {}
				chrTextTable_mm[&quot;1&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 1 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;2&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 2 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;3&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 3 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;4&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 4 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;5&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 5 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;6&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 6 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;7&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 7 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;8&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 8 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;9&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 9 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;10&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 10 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;11&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 11 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;12&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 12 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;13&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 13 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;14&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 14 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;15&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 15 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;16&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 16 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;17&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 17 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;18&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 18 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;19&quot;] = &quot;کرٛوموزوم 19 (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;X&quot;] = &quot;X کرٛوموزوم (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;Y&quot;] = &quot;Y کرٛوموزوم (گَگُر)&quot;
				chrTextTable_mm[&quot;MT&quot;] = &quot;مایٹوکانٛڈرِیَل ڈی این اے (گَگُر)&quot;
		local chrText_mm = chrTextTable_mm[chr_mm]

		local markerWidth_mm = ((gend_mm - gstart_mm) * 294.133 )/ chrLength_mm
		if markerWidth_mm &lt; 2 then
			markerWidth_mm = 2
		else
			markerWidth_mm = math.ceil(markerWidth_mm)
		end
		local markerLocation_mm = (147.0666 * (gstart_mm + gend_mm) / chrLength_mm ) + 1.6 - (markerWidth_mm / 2)
		local arrowSignLocation_mm = markerLocation_mm + (markerWidth_mm / 2) - (arrowSign_width / 2)
		markerLocation_mm = math.floor( markerLocation_mm * 10 + 0.5 ) / 10
		local source_link_chr_mm = &quot;&quot;
		local source_link_gstart_mm = &quot;&quot;
		local source_link_gend_mm = &quot;&quot;
		if( db_mm == &quot;mm10&quot; or db_mm == &quot;mm0&quot;) then
			source_link_chr_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;[http://May2017.archive.ensembl.org/Mus_musculus/Gene/Summary?db=core;g=&quot;..ensembl_mm..&quot; GRCm38: Ensembl release 89: &quot;..ensembl_mm..&quot;] &amp;ndash; [[Ensembl genome database project|Ensembl]], May 2017&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			source_link_gstart_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			source_link_gend_mm = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;, &quot;&quot;, {name = &quot;refGRCm38Ensembl&quot;})
			else
			source_link_chr_mm = &quot;&quot;
			source_link_gstart_mm = &quot;&quot;
			source_link_gend_mm = &quot;&quot;
		end
		local wikitext_for_ideogram_image_mm = &quot;&quot;
		if chr_mm == &quot;MT&quot; then
		else
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div align=\&quot;center\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: relative; width: 300px;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;[[File:Ideogram of house mouse chromosome &quot;..chr_mm..&quot;.svg|300px|&quot;..chrText_mm..&quot;]]&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..arrowSignLocation_mm..&quot;px; top: 2px; padding: 0;\&quot;&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;[[File:HSR 1996 II 3.5e.svg|&quot;..arrowSign_width..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;div style=\&quot;position: absolute; left: &quot;..markerLocation_mm..&quot;px; top: 19px; padding: 0;\&quot;&gt;[[File:Red rectangle &quot;..markerWidth_mm..&quot;x18.png|&quot;..markerWidth_mm..&quot;px|&quot;..tooltip_arrowSign..&quot;]]&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
			wikitext_for_ideogram_image_mm = wikitext_for_ideogram_image_mm..&quot;&lt;/div&gt;&quot;
		end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(titleMouse)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(&quot;[[File:Ideogram house mouse chromosome &quot;..chr_mm..&quot;.svg|260px|&quot;..chrText_mm..&quot;]]&quot;)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_chr)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('colspan', '3')
							:attr('width', '85%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chrText_mm..source_link_chr_mm)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(wikitext_for_ideogram_image_mm)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '15%')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_locus)
							:done()
						:tag('td')
							:attr('rowspan', '2')
							:attr('width', '35%')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cytoband_mm)
								:done()
							:done()
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gstart)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gstart_mm)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gstart_mm)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(label_gend)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(p.separateWithComma(gend_mm)..&quot; [[Base pair|بی پی (bp)]]&quot;..source_link_gend_mm)
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
	end
end

function p.renderExpressionList(expressed_in_tissues, default_text)
	if default_text == nil then default_text = &quot;&quot; end
	local anatomic_entity_labels = localNotApplicableStr
	local collapse = &quot;none&quot;
	local split_values = mw.text.split(expressed_in_tissues, localSeparatorStr)
	local anatomic_entity_list = {}
	local anatomic_entities = {}
	local results
	for k,v in ipairs(split_values) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			anatomic_entity_list[#anatomic_entity_list+1] = &quot;&lt;li style='line-height: 137%;'&gt;&quot;..v..&quot;&lt;/li&gt;&quot;
			anatomic_entities[#anatomic_entities+1] = v
		end
	end
	if #anatomic_entity_list &lt; 11 then
		if #anatomic_entity_list == 0 then
			anatomic_entity_labels = localNotApplicableStr
			default_text = &quot;&quot;
		end
	else
		collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		default_text = default_text .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(anatomic_entities, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if anatomic_entity_list[#anatomic_entity_list] then
		anatomic_entity_labels = table.concat(anatomic_entity_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end
	results = {collapse, default_text, anatomic_entity_labels}
	return results
end

function p.renderRNAexpression(expression_images, entrez_gene,
		ensembl, bgee_expression, ensembl_mouse, bgee_expression_mouse)
	local bgee_gene_page = &quot;https://www.bgee.org/gene/&quot;
	local title = &quot;[[Gene expression|آر این اے ظٲہِر گَژھنُک طٔریٖقہٕ]]&quot; -- **lclz**
	local biogps_link = &quot;&quot;
	local biogps_title = &quot;BioGPS&quot;
	biogps_title = &quot;[http://biogps.org/ &quot; .. biogps_title .. &quot;]&quot;

	if expression_images ~= &quot;&quot; then
		biogps_link = &quot;[http://biogps.org/gene/&quot;..entrez_gene..&quot;/ More reference expression data]&quot;
	else
		expression_images = localNotApplicableStr
	end
	local ensembl_id = string.match(ensembl,&quot;%a+%d+&quot;) or &quot;&quot;
	local ensembl_id_mouse = string.match(ensembl_mouse,&quot;%a+%d+&quot;) or &quot;&quot;
	local bgee_title = &quot;Bgee&quot;
	bgee_title = &quot;[https://www.bgee.org/ &quot; .. bgee_title .. &quot;]&quot;
	local bgee_default = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id..&quot; Top expressed in]&quot;
	bgee_expression = p.renderExpressionList(bgee_expression, bgee_default)
	local bgee_collapse = bgee_expression[1]
	bgee_default = bgee_expression[2]
	local bgee_tissues = bgee_expression[3]
	local bgee_default_mm = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id_mouse..&quot; Top expressed in]&quot;
	bgee_expression_mouse = p.renderExpressionList(bgee_expression_mouse, bgee_default_mm)
	local bgee_collapse_mm = bgee_expression_mouse[1]
	bgee_default_mm = bgee_expression_mouse[2]
	local bgee_tissues_mm = bgee_expression_mouse[3]
	local bgee_more_link = &quot;&quot;
	if bgee_tissues ~= localNotApplicableStr then
		bgee_more_link = &quot;[&quot;..bgee_gene_page..ensembl_id..&quot; More reference expression data]&quot;
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(bgee_title)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', 'none')
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'left')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:wikitext(&quot;'''[[Human genome|اِنسان]]'''&quot;) -- **lclz**
										:done()
									:tag('th')
										:wikitext(&quot;'''[[Laboratory mouse|گَگُر]] (آرتھولاگ)'''&quot;) -- **lclz**
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:tag('table')
											:attr('class', bgee_collapse)
											:css('padding', '0')
											:css('border', 'none')
											:css('margin', '0')
											:css('width', '100%')
											:css('text-align', 'center')
											:tag('tr')	
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('span')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:css('margin', '-3px')
														:wikitext(bgee_default)
														:done()
													:done()
												:done()
											:tag('tr')
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('div')
														:css('margin', '-12px 0px -10px 0px')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:tag('ul')
															:css('line-height', '15%')
															:css('margin', '9px')
															:wikitext(bgee_tissues)
															:done()
														:done()
													:done()
												:done()
											:done()
										:done()
									:tag('td')
										:tag('table')
											:attr('class', bgee_collapse_mm)
											:css('padding', '0')
											:css('border', 'none')
											:css('margin', '0')
											:css('width', '100%')
											:css('text-align', 'center')
											:tag('tr')	
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('span')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:css('margin', '-3px')
														:wikitext(bgee_default_mm)
														:done()
													:done()
												:done()
											:tag('tr')
												:tag('td')
													:attr('colspan', '1')
													:tag('div')
														:css('margin', '-12px 0px -10px 0px')
														:attr('class', 'plainlinks')
														:tag('ul')
															:css('line-height', '15%')
															:css('margin', '9px')
															:wikitext(bgee_tissues_mm)
															:done()
														:done()
													:done()
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
            			                :css('color', 'inherit')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(bgee_more_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(biogps_title)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', bgee_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'left')
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
			                            :css('color', 'inherit')
										:wikitext(expression_images)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '4')
										:css('text-align', 'center')
										:css('background-color', rowBGcolor)
			                            :css('color', 'inherit')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(biogps_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.renderGeneOntology(mol_funct, cell_comp, bio_process, uniprotID)
	local title = &quot;[[Gene ontology|جیٖن آنٹولوجی]]&quot; -- **lclz**
	local mol_funct_title = &quot;مالیکیولَر کٲم&quot; -- **lclz**
	local cell_comp_title = &quot;سؠلُک حِصہٕ&quot; -- **lclz**
	local bio_process_title = &quot;حیٲتِیٲتی عَمَل&quot; -- **lclz**
	local amigo_link = &quot;[http://amigo.geneontology.org/&quot; .. &quot; Amigo]&quot;
	local quickGO_link = &quot;[https://www.ebi.ac.uk/QuickGO/&quot; .. &quot; QuickGO]&quot;

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', 'collapsible collapsed')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(mol_funct_title)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(mol_funct)
								:wikitext( '\n' )
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(cell_comp_title)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(cell_comp)
								:wikitext( '\n' )
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('font-weight', 'bold')
							:wikitext(bio_process_title)
							:done()
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:tag('div')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(bio_process)
								:wikitext( '\n' )
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('td')
							:css('background-color', rowBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:css('text-align', 'center')
							:attr('colspan', '4')
							:wikitext(&quot;ذَرایَع:&quot;) -- **lclz** Sources
							:wikitext(amigo_link)
							:wikitext(&quot; / &quot;)
							:wikitext(quickGO_link)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.renderOrthologs(frame, entrez_gene, entrez_gene_mm, ensembl, ensembl_mm, uniprot, uniprot_mm, refseq_mRNA, refseq_mRNA_mm, refseq_prot, refseq_prot_mm, db, chr, gstart, gend, db_mm, chr_mm, gstart_mm, gend_mm, collapse_orthologs)
	local title = &quot;[[Orthologs|آرتھولاگ]]&quot; -- **lclz**
	local ortholog_class = collapse_orthologs ~= '' and 'collapsible collapsed' or 'collapsible'		

	local category_chromosome = '[[Category:اِنسٲنی کرٛوموزوم '..chr..' پؠٹھ جیٖن]]'
	if chr == &quot;MT&quot; then
		category_chromosome = '[[Category:اِنسٲنی مایٹوکانٛڈرِیَل جیٖن]]'
	end
	if chr == &quot;&quot; then
		category_chromosome = '[[Category:اِنسٲنی جیٖن]]'
	end
	if mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 0 then
		category_chromosome = &quot;&quot;
	end
	local entrezTitle = &quot;[[Entrez]]&quot;
	entrez_gene = string.gsub(entrez_gene, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local entrez_link = localNotApplicableStr
	local entrez_collapse
	local entrez_default = &quot;&quot;
	local split_entrez = mw.text.split(entrez_gene, localSeparatorStr)
	local entrez_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_entrez) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			entrez_link_list[#entrez_link_list+1] = &quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=gene&amp;amp;cmd=retrieve&amp;amp;dopt=default&amp;amp;list_uids=&quot;..entrez_gene..&quot;&amp;amp;rn=1 &quot;..entrez_gene..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #entrez_link_list &lt; 5 then
		entrez_collapse = &quot;none&quot;
		if entrez_default == nil and #entrez_link_list == 0 then entrez_link = localNotApplicableStr end
	else
		entrez_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		entrez_default = table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if entrez_link_list[#entrez_link_list] then
		entrez_link = table.concat(entrez_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	entrez_gene_mm = string.gsub(entrez_gene_mm, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local entrez_mm_link = localNotApplicableStr
	local entrez_mm_collapse
	local entrez_mm_default = &quot;&quot;
	local split_entrez_mm = mw.text.split(entrez_gene_mm, localSeparatorStr)
	local entrez_mm_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_entrez_mm) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			entrez_mm_link_list[#entrez_mm_link_list+1] = &quot;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=gene&amp;amp;cmd=retrieve&amp;amp;dopt=default&amp;amp;list_uids=&quot;..v..&quot;&amp;amp;rn=1 &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #entrez_mm_link_list &lt; 5 then
		entrez_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if entrez_mm_default == nil and #entrez_mm_link_list == 0 then entrez_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		entrez_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		entrez_mm_default = table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(entrez_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if entrez_mm_link_list[#entrez_mm_link_list] then
		entrez_mm_link = table.concat(entrez_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local ensemblTitle = &quot;[[Ensembl]]&quot;
	ensembl = string.gsub(ensembl, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local ensembl_link = localNotApplicableStr
	local ensembl_collapse
	local ensembl_default = &quot;&quot;
	local split_ensembl = mw.text.split(ensembl, localSeparatorStr)
	local ensembl_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_ensembl) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			ensembl_link_list[#ensembl_link_list+1] = &quot;[http://www.ensembl.org/Homo_sapiens/geneview?gene=&quot;..v..&quot;;db=core&quot;..&quot; &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #ensembl_link_list &lt; 5 then
		ensembl_collapse = &quot;none&quot;
		if ensembl_default == nil and #ensembl_link_list == 0 then ensembl_link = localNotApplicableStr end
	else
		ensembl_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		ensembl_default = table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if ensembl_link_list[#ensembl_link_list] then
		ensembl_link = table.concat(ensembl_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	ensembl_mm = string.gsub(ensembl_mm, &quot;%s&quot;, &quot;&quot;)
	local ensembl_mm_link = localNotApplicableStr
	local ensembl_mm_collapse
	local ensembl_mm_default = &quot;&quot;
	local split_ensembl_mm = mw.text.split(ensembl_mm, localSeparatorStr)
	local ensembl_mm_link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_ensembl_mm) do
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			ensembl_mm_link_list[#ensembl_mm_link_list+1] = &quot;[http://www.ensembl.org/Mus_musculus/geneview?gene=&quot;..v..&quot;;db=core&quot;..&quot; &quot;..v..&quot;]&quot;
		end
	end
	
	if #ensembl_mm_link_list &lt; 5 then
		ensembl_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if ensembl_mm_default == nil and #ensembl_mm_link_list == 0 then ensembl_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		ensembl_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		ensembl_mm_default = table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(ensembl_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if ensembl_mm_link_list[#ensembl_mm_link_list] then
		ensembl_mm_link = table.concat(ensembl_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local uniprotTitle = &quot;[[UniProt]]&quot;
	local uniprot_url = &quot;https://www.uniprot.org/uniprot/&quot;

	local uniprot_link = localNotApplicableStr
	local uniprot_collapse
	local uniprot_default = &quot;&quot;
	local split_uniprot = mw.text.split(uniprot, '%p')
	local uniprot_link_list = {}
	local uniprot_first = {}
	local uniprot_alternate = {}
	local hash = {}
	for k,v in ipairs(split_uniprot) do
		if not hash[v] then
			local label = mw.text.trim(v)
			local concat_uniprot_link = uniprot_url .. label
			if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
				if string.match(v, '^O') or string.match(v,'^P') or string.match(v, '^Q') then
					uniprot_first[#uniprot_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				else
					uniprot_alternate[#uniprot_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				end
			end
			hash[v] = true
		end
	end
	if #uniprot_first &gt; 0 then
		uniprot_link_list = uniprot_first
	else
		uniprot_link_list = uniprot_alternate
	end

	if #uniprot_link_list &lt; 5 then
		uniprot_collapse = &quot;none&quot;
		if uniprot_default == nil and #uniprot_link_list == 0 then uniprot_link = localNotApplicableStr end
	else
		uniprot_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		uniprot_default = table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if uniprot_link_list[#uniprot_link_list] then
		uniprot_link = table.concat(uniprot_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local uniprot_mm_link = localNotApplicableStr
	local uniprot_mm_collapse
	local uniprot_mm_default = &quot;&quot;
	local split_uniprot_mm = mw.text.split(uniprot_mm, localSeparatorStr)
	local uniprot_mm_link_list = {}
	local uniprot_mm_first = {}
	local uniprot_mm_alternate = {}
	local hash2 = {}
	for k,v in ipairs(split_uniprot_mm) do
		if not hash2[v] then
			local label = mw.text.trim(v)
			local concat_uniprot_link = uniprot_url .. label
			if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
				if string.match(v, '^O') or string.match(v,'^P') or string.match(v, '^Q') then
					uniprot_mm_first[#uniprot_mm_first+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				else
					uniprot_mm_alternate[#uniprot_mm_alternate+1] = &quot;[&quot; .. concat_uniprot_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
				end
			end
			hash2[v] = true
		end
	end
	if #uniprot_mm_first &gt; 0 then
		uniprot_mm_link_list = uniprot_mm_first
	else
		uniprot_mm_link_list = uniprot_mm_alternate
	end

	if #uniprot_mm_link_list &lt; 5 then
		uniprot_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if uniprot_mm_default == nil and #uniprot_mm_link_list == 0 then uniprot_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		uniprot_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		uniprot_mm_default = table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(uniprot_mm_link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if uniprot_mm_link_list[#uniprot_mm_link_list] then
		uniprot_mm_link = table.concat(uniprot_mm_link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local ncbi_link = &quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/viewer.fcgi?val=&quot;
	local refseq_mRNATitle = &quot;RefSeq (mRNA)&quot;

	local refseq_mRNA_link = localNotApplicableStr
	local refseq_mRNA_collapse
	local refseq_mRNA_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_mRNA = mw.text.split(refseq_mRNA, localSeparatorStr)
	local link_list_first_mRNA = {}
	local link_list_alternate_mRNA = {}
	local link_list = {}
	for k,v in ipairs(split_refseq_mRNA) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_mRNA[#link_list_first_mRNA+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_mRNA[#link_list_alternate_mRNA+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_mRNA &gt; 0 then
		link_list = link_list_first_mRNA
	else
		link_list = link_list_alternate_mRNA
	end

	if #link_list &lt; 6 then
		refseq_mRNA_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_mRNA_default == nil and #link_list == 0 then refseq_mRNA_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_mRNA_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_mRNA_default = table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if link_list[#link_list] then
		refseq_mRNA_link = table.concat(link_list, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local refseq_mRNA_mm_link = localNotApplicableStr
	local refseq_mRNA_mm_collapse
	local refseq_mRNA_mm_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_mRNA_mm = mw.text.split(refseq_mRNA_mm, localSeparatorStr)
	local link_list_mm = {}
	local link_list_first_mRNA_mm = {}
	local link_list_alternate_mRNA_mm = {}

	for k,v in ipairs(split_refseq_mRNA_mm) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_mRNA_mm[#link_list_first_mRNA_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_mRNA_mm[#link_list_alternate_mRNA_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_mRNA_mm &gt; 0 then
		link_list_mm = link_list_first_mRNA_mm
	else
		link_list_mm = link_list_alternate_mRNA_mm
	end
	
	if #link_list_mm &lt; 6 then
		refseq_mRNA_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_mRNA_mm_default == nil and #link_list_mm == 0 then refseq_mRNA_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_mRNA_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_mRNA_mm_default = table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_mm, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if link_list_mm[#link_list_mm] then
		refseq_mRNA_mm_link = table.concat(link_list_mm, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local refseq_protTitle = &quot;RefSeq (protein)&quot;
	local refseq_prot_link = localNotApplicableStr
	local refseq_prot_collapse
	local refseq_prot_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_prot = mw.text.split(refseq_prot, localSeparatorStr)
	local link_list_prot = {}
	local link_list_first_prot = {}
	local link_list_alternate_prot = {}
	for k,v in ipairs(split_refseq_prot) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_prot[#link_list_first_prot+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_prot[#link_list_alternate_prot+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_prot &gt; 0 then
		link_list_prot = link_list_first_prot
	else
		link_list_prot = link_list_alternate_prot
	end
	
	if #link_list_prot &lt; 6 then
		refseq_prot_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_prot_default == nil and #link_list_prot == 0 then refseq_prot_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_prot_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_prot_default = table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end

	if link_list_prot[#link_list_prot] then
		refseq_prot_link = table.concat(link_list_prot, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local refseq_prot_mm_link = localNotApplicableStr
	local refseq_prot_mm_collapse
	local refseq_prot_mm_default = &quot;&quot;
	local split_refseq_prot_mm = mw.text.split(refseq_prot_mm, localSeparatorStr)
	local link_list_prot_mm = {}
	local link_list_first_prot_mm = {}
	local link_list_alternate_prot_mm = {}

	for k,v in ipairs(split_refseq_prot_mm) do
		local label = mw.text.trim(v)
		local concat_ncbi_link = ncbi_link .. label
		if string.match(v, '%w+') and v ~= localNotApplicableStr then
			if string.match(v, 'NM') or string.match(v, 'NP') then
				link_list_first_prot_mm[#link_list_first_prot_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			elseif string.match(v, 'XM') or string.match(v, 'XP') then
				link_list_alternate_prot_mm[#link_list_alternate_prot_mm+1] = &quot;[&quot; .. concat_ncbi_link .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
			end
		end
	end
	if #link_list_first_prot_mm &gt; 0 then
		link_list_prot_mm = link_list_first_prot_mm
	else
		link_list_prot_mm = link_list_alternate_prot_mm
	end
	
	if #link_list_prot_mm &lt; 6 then
		refseq_prot_mm_collapse = &quot;none&quot;
		if refseq_prot_mm_default == nil and #link_list_prot_mm == 0 then refseq_prot_mm_link = localNotApplicableStr end
	else
		refseq_prot_mm_collapse = &quot;collapsible collapsed&quot;
		refseq_prot_mm_default = table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' ..table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;' .. table.remove(link_list_prot_mm, 1) .. '&lt;br&gt;'
	end
	if link_list_prot_mm[#link_list_prot_mm] then
		refseq_prot_mm_link = table.concat(link_list_prot_mm, &quot;&lt;br&gt;&quot;)
	end

	local locTitle = &quot;Location (UCSC)&quot;
	local gstart_mb = p.locToMb(gstart, 2)
	local gend_mb = p.locToMb(gend, 2)
	local chr_loc_link = &quot;&quot;
	if (string.match(db, '%w+') and string.match(chr, '%w+') and string.match(gstart, '%w+') and string.match(gend, '%w+') )then
		local chr_ucsc
		if chr == &quot;MT&quot; then
			chr_ucsc = &quot;M&quot;
		else
			chr_ucsc = chr
		end
		chr_loc_link = &quot;[https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgTracks?org=Human&amp;db=&quot;..db..&quot;&amp;position=chr&quot;..chr_ucsc..&quot;:&quot;..gstart..&quot;-&quot;..gend..&quot; &quot;..&quot;Chr &quot;..chr_ucsc..&quot;: &quot;..gstart_mb..&quot; – &quot;..gend_mb..&quot; Mb]&quot;
	else
		chr_loc_link = localNotApplicableStr
	end
	
	local gstart_mm_mb = p.locToMb(gstart_mm, 2)
	local gend_mm_mb = p.locToMb(gend_mm, 2)
	local chr_loc_mm_link = &quot;&quot;
	if (string.match(db_mm, '%w+') and string.match(chr_mm, '%w+') and string.match(gstart_mm, '%w+') and string.match(gend_mm, '%w+') )then
		local chr_mm_ucsc
		if chr_mm == &quot;MT&quot; then
			chr_mm_ucsc = &quot;M&quot;
		else
			chr_mm_ucsc = chr_mm
		end
		chr_loc_mm_link = &quot;[https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgTracks?org=Mouse&amp;db=&quot;..db_mm..&quot;&amp;position=chr&quot;..chr_mm_ucsc..&quot;:&quot;..gstart_mm..&quot;-&quot;..gend_mm..&quot; &quot;..&quot;Chr &quot;..chr_mm_ucsc..&quot;: &quot;..gstart_mm_mb..&quot; – &quot;..gend_mm_mb..&quot; Mb]&quot;
	else
		chr_loc_mm_link = localNotApplicableStr
	end

	local pubmedTitle = &quot;[[PubMed]] search&quot;
	local pubmed_link = entrez_gene
	if string.match(entrez_gene, '%w+') and entrez_gene ~= localNotApplicableStr then
		pubmed_link = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title =&quot;Human PubMed Reference:&quot; , url = &quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&amp;cmd=Link&amp;LinkName=gene_pubmed&amp;from_uid=&quot;..entrez_gene, website = &quot;National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine&quot; } } )
	end
	
	local pubmed_mm_link = entrez_gene_mm
	if string.match(entrez_gene_mm, '%w+') and entrez_gene_mm ~= localNotApplicableStr then
		pubmed_mm_link = frame:extensionTag(&quot;ref&quot;,frame:expandTemplate{ title = 'cite_web', args = { title =&quot;Mouse PubMed Reference:&quot; , url =&quot;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&amp;cmd=Link&amp;LinkName=gene_pubmed&amp;from_uid=&quot;..entrez_gene_mm, website = &quot;National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine&quot; } } )
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', 4)
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:attr('class', ortholog_class)
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('colspan', '4')
							:css('text-align', 'center')
							:css('background-color', titleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(&quot;زاتھ&quot;) -- **lclz**
							:done()
						:tag('td')
							:wikitext(&quot;'''اِنسان'''&quot;) -- **lclz**
							:done()
						:tag('td')
							:wikitext(&quot;'''گَگُر'''&quot;) -- **lclz**
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(entrezTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', entrez_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', entrez_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_mm_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(entrez_mm_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(ensemblTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', ensembl_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', ensembl_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_mm_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(ensembl_mm_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(uniprotTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', uniprot_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', uniprot_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('span')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_mm_default)
											:done()
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:attr('class', 'plainlinks')
											:wikitext(uniprot_mm_link)
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(refseq_mRNATitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_mRNA_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_mRNA_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_mRNA_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_mRNA_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_mRNA_mm_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_mRNA_mm_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(refseq_protTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_prot_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_prot_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_prot_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('table')
								:attr('class', refseq_prot_mm_collapse)
								:css('padding', '0')
								:css('border', 'none')
								:css('margin', '0')
								:css('width', '100%')
								:css('text-align', 'right')
								:tag('tr')
									:tag('th')
										:attr('colspan', '1')
										:attr('class', 'plainlinks')
										:wikitext(refseq_prot_mm_default)
										:done()
									:done()
								:tag('tr')
									:tag('td')
										:attr('colspan', '1')
										:tag('p')
											:tag('span')
												:attr('class', 'plainlinks')
												:wikitext(refseq_prot_mm_link)
												:done()
											:done()
										:done()
									:done()
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(locTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chr_loc_link)
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(chr_loc_mm_link)
								:done()
							:done()
						:done()
					:tag('tr')
						:tag('th')
							:attr('scope', 'row')
							:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			                :css('color', 'inherit')
							:wikitext(pubmedTitle)
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(pubmed_link)
								:done()
							:done()
						:tag('td')
							:tag('span')
								:attr('class', 'plainlinks')
								:wikitext(pubmed_mm_link)
								:done()
							:wikitext(category_chromosome)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.formatRow(title)
	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:tag('table')
					:css('padding', '0')
					:css('border', 'none')
					:css('margin', '0')
					:css('width', '100%')
					:css('text-align', 'left')
					:tag('tr')
						:css('background-color', titleBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:tag('th')
							:attr('colspan',&quot;2&quot;)
							:wikitext(title)
							:done()
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
end

function p.renderFooter(Qid, Qid_mm)
	local text = &quot;[[Wikidata]]&quot;
	local hs_link = &quot;[[d:&quot;..Qid..&quot;|اِنسان وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو]]&quot; -- **lclz**
	local mm_link = &quot;&quot;
	local link_no_hs
	local link_no_mm

	if Qid_mm == &quot;&quot; then
		link_no_mm = 0
		link_no_hs = 4
	else
		link_no_mm = 2
		link_no_hs = 2
		mm_link = &quot;[[d:&quot;..Qid_mm..&quot;|گَگُر وُچھِو/اؠڈِٹ کٔرِو]]&quot; -- **lclz**
	end

	root
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
				:wikitext(text)
				:done()
		:tag('tr')
			:tag('td')
				:attr('colspan', '4')
				:css('text-align', 'center')
				:css('background-color', rowBGcolor)
			    :css('color', 'inherit')
			:tag('table')
				:css('padding', '0')
				:css('border', 'none')
				:css('margin', '0')
				:css('width', '100%')
				:css('text-align', 'center')
				:tag('tr')
					:tag('td')
						:attr('colspan', link_no_hs)
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:wikitext(hs_link)
						:done()
					:tag('td')
						:attr('colspan', link_no_mm)
						:css('background-color', rowBGcolor)
			            :css('color', 'inherit')
						:css('text-align', 'center')
						:wikitext(mm_link)
						:done()
					:done()
				:done()
			:done()
	root:done()
end

function p.rowLabel(label)
	root
		:tag('tr')
		:tag('th')
			:attr('rowspan', '2')
			:css('background-color', sideTitleBGcolor)
			:css('color', 'inherit')
			:css('width', '43px')
			:wikitext(label)
end

function p.getLabel(entity)
	local data = entity
	local f = {'labels','ks','value'} -- **lclz** Attempt to pull Kashmiri first if set

	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end

		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return p.getLabelFallback(entity) -- fallback mechanism
		end

		i = i + 1
	end
end

-- Fallback to EN if KS label is missing
function p.getLabelFallback(entity)
	local data = entity
	local f = {'labels','en','value'}
	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end
		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return
		end
		i = i + 1
	end
end

function p.getValue(entity, propertyID, return_val, sep, stated_in)
	local claims
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	if sep == nil then sep = &quot; &quot; end
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local datav = mw.wikibase.label(v.mainsnak.datavalue.value[&quot;id&quot;])
				if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
				local is_from_given_source = true
				if stated_in ~= nil then
					is_from_given_source = false
					if v.references then
						for rk, rv in pairs(v.references) do
							local ref_val = rv.snaks.P248
							if ref_val then
								for stated_k, stated_v in pairs(ref_val) do
									if (stated_v and stated_v.snaktype == &quot;value&quot; and stated_v.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
										local ref_stated_in_val = stated_v.datavalue.value[&quot;id&quot;]
										if ref_stated_in_val == stated_in then is_from_given_source = true end
									end
								end
							end
						end
					end
				end
				if is_from_given_source then
					out[#out + 1] = datav
				end
			end
			return table.concat(out, sep)
		else
			return entity:formatPropertyValues(propertyID).value
		end
	else
		return return_val
	end
end

function p.getValueProtein(protein_entities, propertyID, return_val)
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	local sep = &quot;،&quot; -- **lclz**
	local overall_results = {}
	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		if entity and entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		if claims then
			local results
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
					out[#out + 1] = datav
				end
				results = table.concat(out, sep)
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results
		end
	end

	local str_overall_results = table.concat(overall_results, sep)
	if string.match(str_overall_results, '%w+') then
		return str_overall_results
	else
		return return_val
	end
end

function p.getQid(entity)
	local Qid
	if entity and entity.id then
		Qid = entity.id
		return Qid
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getRefseq_mRNA(entity, propertyID, return_val)
	if return_val == nil then return_val = &quot;&quot; end
	local input_rank = &quot;RANK_PREFERRED&quot;
	local claims

	if entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot; ) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local sitelink = mw.wikibase.getSitelink(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				local label = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				if label == nil then label = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] end

				if sitelink then
					out[#out + 1] = &quot;[[&quot; .. sitelink .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
				else
					out[#out + 1] = &quot;[[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
				end
			end
			return table.concat(out, &quot;، &quot;) -- **lclz**
		else
			local results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			return results
		end
	else
		return return_val
	end
end

function p.getRefseq_protein(protein_entities, propertyID, return_val)
local sep = localSeparatorStr
local overall_results = {}

	for key, val in pairs(protein_entities) do

		local claims
		local entity = val
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		if claims then
			local results
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot; ) then
				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
					out[#out + 1] = datav
				end
				results = table.concat(out, sep)
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results
		end

	end
	local str_overall_results = table.concat(overall_results, sep)
	return str_overall_results

end

function p.getImage(entity, propertyID, sep, imgsize)
	local claims
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end

	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.datatype == &quot;commonsMedia&quot;) then
			local out = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local filename = v.mainsnak.datavalue.value
				out[#out + 1] = &quot;[[File:&quot; .. filename .. &quot;|&quot; .. imgsize .. &quot;]]&quot;
			end
				return table.concat(out, sep)
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getPDB(protein_entities)
	local pdb_propertyID = &quot;P638&quot;
	local overall_results = {}
	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		if entity and entity.claims then
			claims = entity.claims[pdb_propertyID]
		end
		local sitelink = &quot;https://www.rcsb.org/structure/&quot;
		if claims then
			local results
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot;) then

				local out = {}
				for k, v in pairs(claims) do
					local label = mw.wikibase.getLabel(v.mainsnak.datavalue.value)
					if label == nil then label = v.mainsnak.datavalue.value end

					if sitelink then
						out[#out + 1] = &quot;[&quot; .. sitelink .. label .. &quot; &quot; ..label .. &quot;]&quot;
					else
						out[#out + 1] = &quot;[[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
					end
				end
				results = table.concat(out, &quot;، &quot;) -- **lclz**
			else
				results = entity:formatPropertyValues(pdb_propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
			overall_results[#overall_results+1] = results
		end
	end
	return table.concat(overall_results, &quot;،%%s&quot;) -- **lclz**
end

function p.getAliases(entity)
	if entity['aliases'] ~= nil then
		local test = entity['aliases']['ks'] -- **lclz** Attempt to pull Kashmiri first
		if not test then test = entity['aliases']['en'] end
		if test then
			local a = ''
			for key, value in ipairs(test) do
				a = a .. '، ' .. value['value'] -- **lclz**
			end
			return a
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getChromosomeLoc(entity, propertyID, prefix)
	local output = &quot;&quot;
	local sep = &quot; &quot;
	local qualifierID = &quot;P659&quot;
	local newest_build = &quot;0&quot;
	local claims
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] ) then
			for k, v in pairs(claims) do
				local location = v.mainsnak.datavalue.value
				local quals
				if v.qualifiers then
					quals = v.qualifiers.P659
				end
				if quals then
					for qk, qv in pairs(quals) do
						local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
						local qual_obj = mw.wikibase.getEntity(qual_obj_id)
						local alias = &quot;&quot;
						if qual_obj[&quot;aliases&quot;] ~= nil then
							local test = qual_obj[&quot;aliases&quot;][&quot;en&quot;]
							if test then
								for key, value in ipairs(test) do
									if string.match(value['value'], prefix) then
										alias = value['value']
										local build_no = alias:gsub(prefix,&quot;&quot;)
										if build_no &gt; newest_build then
											output = location
											newest_build = build_no
										end
									end
								end
							end
						end
					end
				else
					output = location
				end
			end
			return output
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.getAliasFromGenomeAssembly(entity, prefix)
	local output = &quot;&quot;
	local sep = &quot; &quot;
	local propertyID = &quot;P644&quot;
	local qualifierID = &quot;P659&quot;

	local newest_build = &quot;0&quot;
	local claims
	if entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] ) then
			for k, v in pairs(claims) do
				local location = ''
				local quals
				if v.qualifiers then
					quals = v.qualifiers.P659
				end
				if quals then
					for qk, qv in pairs(quals) do
						local qual_obj_id = &quot;Q&quot;..qv.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
						local qual_obj = mw.wikibase.getEntity(qual_obj_id)
						local alias = &quot;&quot;
						if qual_obj[&quot;aliases&quot;] ~= nil then
							local test = qual_obj[&quot;aliases&quot;][&quot;en&quot;]
							if test then
								for key, value in ipairs(test) do
									if string.match(value['value'], prefix) then
										alias = value['value']
										local build_no = alias:gsub(prefix,&quot;&quot;)
										if build_no &gt; newest_build then
											newest_build = build_no
										end
									end
								end
							end
						end
					end
				else
					output = location
				end
			end
			return prefix .. newest_build
		else
			return &quot;&quot;
		end
	else
		return &quot;&quot;
	end
end

function p.trimChromosome(entity)
	local string_to_trim = p.getValue(entity, &quot;P1057&quot;)
	local out = ''

	if string.find(string_to_trim, 'chromosome MT') or string.find(string_to_trim, 'mitochondri') then
		out = &quot;MT&quot;
	elseif string.find(string_to_trim, 'chromosome') then
		out = string.match(string_to_trim, &quot;%d+&quot;)
		if out == nil then
			out = string.match(string_to_trim, &quot;X&quot;) or string.match(string_to_trim, &quot;Y&quot;)
		end
	end
	return out
end

function p.locToMb(num, idp)
	num = tonumber(num)
	if num == nil then
		return &quot;&quot;
	else
		local mb = num/1000000
		local mult = 10^(idp or 0)
		return math.floor(mb * mult + 0.5) / mult
	end
end

function p.isempty(s)
	return s == nil or s == ''
end

function p.getGO(protein_entities, propertyID)
	local overall_results = {}
	local results = &quot;&quot;

	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		local propertyID_child = &quot;P686&quot;

		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local itemID_child = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local entity = mw.wikibase.getEntity(itemID_child)
					local claims
					local result_GOID = ''
					if entity and entity.claims then claims = entity.claims[propertyID_child] end
					if claims then
						result_GOID = entity:formatPropertyValues(propertyID_child, {mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL}).value
					else
						result_GOID = nil
					end
					local sitelink = &quot;http://amigo.geneontology.org/amigo/term/&quot;
					local label = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
					if label == nil then label = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] end
					local wiki_link = &quot;&quot;
					if sitelink and result_GOID ~= nil then
						wiki_link = &quot;\n* [&quot; .. sitelink .. result_GOID .. &quot; &quot; .. label ..&quot;]&quot;
					else
						wiki_link = &quot;\n* [[:d:Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;] .. &quot;|&quot; .. label .. &quot;]]&quot;
					end
					overall_results[#overall_results+1] = wiki_link
				end
			else
				results = entity:formatPropertyValues(propertyID, mw.wikibase.entity.claimRanks).value
			end
		end
	end

	local hash = {}
	local res = {}

	for _,v in ipairs(overall_results) do
		if (not hash[v]) then
			res[#res+1] = v
			hash[v] = true
		end
	end
	return table.concat(res, &quot;&quot;)
end

local function getReference(qID, entity, property_id, ref_index)
	local f = {&quot;claims&quot;,property_id, ref_index, &quot;references&quot;}
	local id = qID
	local data = entity
	if not data then
		return nil
	end

	local i = 1
	while true do
		local index = f[i]
		if not index then
			if type(data) == &quot;table&quot; then
				return mw.text.jsonEncode(data, mw.text.JSON_PRESERVE_KEYS + mw.text.JSON_PRETTY)
			else
				return tostring(data)
			end
		end

		data = data[index] or data[tonumber(index)]
		if not data then
			return &quot;&quot;
		end
		i = i + 1
	end
end

function p.getDisease(entity, propertyID)
	local claims
	local return_val = &quot;&quot;
	if entity and entity.claims then
		claims = entity.claims[propertyID]
	end
	if claims then
		if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
			local out = {}
			local datasource = {}
			for k, v in pairs(claims) do
				local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])
				if datav == nil then datav = &quot; &quot; end
				local id = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
				local linkTarget = mw.wikibase.getSitelink(id)
				local refLink = &quot;&quot;
				local ref = &quot;&quot;
				ref = getReference(&quot;&quot;, entity, &quot;P2293&quot;, k)
				if (ref ~= nil and ref ~= '') then
					refLink = ref
				end

				if linkTarget then
					out[#out + 1] = &quot;[[&quot;..linkTarget..&quot;|&quot;..datav..&quot;]]&quot;
				else
					out[#out + 1] = &quot;[[:d:&quot; .. id .. &quot;|&quot; .. datav .. &quot;]]&quot;
				end
				datasource[#out] = refLink
			end
			return out, datasource
		else
			return return_val, return_val
		end
	else
		return return_val
	end
	return return_val
end

function p.getDrug(protein_entities, propertyID)
	local out = {}
	local datasource = {}
	local pname = {}
	local pqid = {}

	for key, val in pairs(protein_entities) do
		local claims
		local entity = val
		local name = check_values(p.getLabel,{entity})
		if entity.claims then
			claims = entity.claims[propertyID]
		end
		local protein_id
		if entity then protein_id = entity.id else protein_id = &quot;&quot; end
		if claims then
			if (claims[1] and claims[1].mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; and claims[1].mainsnak.datavalue.type == &quot;wikibase-entityid&quot;) then
				for k, v in pairs(claims) do
					local datav = mw.wikibase.getLabel(&quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;])

					if datav == nil then datav = &quot;&quot; end
					local id = &quot;Q&quot; .. v.mainsnak.datavalue.value[&quot;numeric-id&quot;]
					local linkTarget = mw.wikibase.getSitelink(id)
					local refLink = &quot;&quot;
					local ref = getReference(protein_id, entity, &quot;P129&quot;,k)
					if (ref ~= nil and ref ~= '') then
						refLink = ref
					end
					if linkTarget then
						out[#out + 1] = &quot;[[&quot;..linkTarget..&quot;|&quot;..datav..&quot;]]&quot;
					else
						out[#out + 1] = &quot;[[:d:&quot; .. id .. &quot;|&quot; .. datav .. &quot;]]&quot;
					end
					pname[protein_id] = name
					pqid[#out] = protein_id
					datasource[#out] = refLink
				end
			end
		end
	end
	return out, datasource, pqid, pname
end

function p.separateWithComma(bp)
	local commaSeparated = bp
	while true do
		local k
		commaSeparated, k = string.gsub(commaSeparated, &quot;^(-?%d+)(%d%d%d)&quot;, '%1،%2') -- **lclz**
		if k == 0 then
			break
		end
	end
	return commaSeparated
end

return p</text>
      <sha1>1lri6ka4bxavm1mpx6765pzelpdrdi7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سی ری ایکٹو پروٹین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30817</id>
    <redirect title="سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن" />
    <revision>
      <id>141965</id>
      <timestamp>2026-06-20T17:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران</comment>
      <origin>141965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="auzbvdg0q56327xq3dwew8t145xwqlz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[سی-ری_ایٚکٹِو_پرٛوٹیٖن]]</text>
      <sha1>auzbvdg0q56327xq3dwew8t145xwqlz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CRP</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30818</id>
    <redirect title="سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن" />
    <revision>
      <id>141966</id>
      <timestamp>2026-06-20T17:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران</comment>
      <origin>141966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="auzbvdg0q56327xq3dwew8t145xwqlz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[سی-ری_ایٚکٹِو_پرٛوٹیٖن]]</text>
      <sha1>auzbvdg0q56327xq3dwew8t145xwqlz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>C-reactive protein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30819</id>
    <redirect title="سی-ری ایٚکٹِو پرٛوٹیٖن" />
    <revision>
      <id>141967</id>
      <timestamp>2026-06-20T17:10:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران</comment>
      <origin>141967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="auzbvdg0q56327xq3dwew8t145xwqlz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[سی-ری_ایٚکٹِو_پرٛوٹیٖن]]</text>
      <sha1>auzbvdg0q56327xq3dwew8t145xwqlz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زٲژ:اِنسٲنی کرٛوموزوم 1 پؠٹھ جیٖن</title>
    <ns>14</ns>
    <id>30820</id>
    <revision>
      <id>141970</id>
      <timestamp>2026-06-20T17:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[زٲژ: اِنسٲنؠ کرٛوموزوم پؠٹھ جیٖن]]&quot;</comment>
      <origin>141970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="g5s1zxj5hu2nm80rraos3gq0k18fl8g" xml:space="preserve">[[زٲژ: اِنسٲنؠ کرٛوموزوم پؠٹھ جیٖن]]</text>
      <sha1>g5s1zxj5hu2nm80rraos3gq0k18fl8g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لیپٹِن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30821</id>
    <revision>
      <id>141971</id>
      <timestamp>2026-06-20T17:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1354990677|Leptin]]&quot; ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت</comment>
      <origin>141971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="571" sha1="m29mfv8islwhrim9i7ahxu0nragf76j" xml:space="preserve">یہ ہارمون آو 1950 کس دہلِس منٛز جیکسن لیبارٹری منٛز پتلہٕ گگرن ہٕنٛدس مطالعس دوران دریافت کرنہٕ، یُس یمن ہٕنٛز بھوک تہٕ توانٲیی ہٕنٛدس اخراجاتٕکۍ ضابطٕچ تحقیقات اوس کران۔ کیٚنٛہہ گگر ٲسۍ زیادٕ کھیٚوان تہٕ نمایاں طور موٹاپے گژھان لبنہٕ۔ یتھۍ رجحان آو 1960 کس دہائیس منٛز، جیکسن لیبارٹری منٛز تہٕ، ڈگلس کولمینن ذریعہٕ۔</text>
      <sha1>m29mfv8islwhrim9i7ahxu0nragf76j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141972</id>
      <parentid>141971</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:46:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>141972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1199" sha1="8xhsn3t8ww12xvy4g13xxrd0wnka90g" xml:space="preserve">لفظ لیپٹِن چُھ یونٲنی لفظہٕ &quot;پتلہٕ&quot; پیٹھہٕ درٛامُت۔ یہِ چھہِ اکھ سیٹی ہارمون۔ چربی ہٕنٛزِ سؠلن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ تیار کرنہٕ یِوان، یہِ چُھ بۄچھہِ دبٲوِتھ توانٲیی ہُنٛد توازُن منظم کرنس منٛز مدد کران۔ یہِ چُھ فاقہٕ ہارمون [[گریلِن]] چہِ عملہِ ہُند مُقابلہٕ کران۔ دۄشوے ہارمون چِھ توانٲیی ہومیوسٹیسس حٲصل کرنہٕ خٲطرٕ بۄچھہِ منظم کرنہٕ خٲطرٕ کٲم کران

یہ ہارمون آو 1950 کس دہلِس منٛز جیکسن لیبارٹری منٛز پتلہٕ گگرن ہٕنٛدس مطالعس دوران دریافت کرنہٕ، یُس یمن ہٕنٛز بھوک تہٕ توانٲیی ہٕنٛدس اخراجاتٕکۍ ضابطٕچ تحقیقات اوس کران۔ کیٚنٛہہ گگر ٲسۍ زیادٕ کھیٚوان تہٕ نمایاں طور موٹاپے گژھان لبنہٕ۔ یتھۍ رجحان آو 1960 کس دہائیس منٛز، جیکسن لیبارٹری منٛز تہٕ، ڈگلس کولمینن ذریعہٕ۔</text>
      <sha1>8xhsn3t8ww12xvy4g13xxrd0wnka90g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141973</id>
      <parentid>141972</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:48:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>141973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1478" sha1="3a5i1bj703vyncj22pckl8b54a44mcl" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}

لفظ '''لیپٹِن''' چُھ [[یونٲنی زَبان|یونٲنی]] لفظہٕ &quot;زٲویُٛل&quot; پیٹھہٕ درٛامُت۔ یہِ چھہِ اکھ سیٹی ہارمون۔ چربی ہٕنٛزِ سؠلن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ تیار کرنہٕ یِوان،&lt;ref name=&quot;uniprot&quot;&gt;{{cite web|title=LEP - Leptin precursor - Homo sapiens (Human) - LEP gene &amp; protein|url=https://www.uniprot.org/uniprot/P41159|access-date=8 May 2022|website=www.uniprot.org}}&lt;/ref&gt; یہِ چُھ بۄچھہِ دبٲوِتھ توانٲیی ہُنٛد توازُن منظم کرنس منٛز مدد کران۔ یہِ چُھ فاقہٕ ہارمون [[گریلِن]] چہِ عملہِ ہُند مُقابلہٕ کران۔ دۄشوے ہارمون چِھ توانٲیی ہومیوسٹیسس حٲصل کرنہٕ خٲطرٕ بۄچھہِ منظم کرنہٕ خٲطرٕ کٲم کران

یہ ہارمون آو 1950 کس دہلِس منٛز جیکسن لیبارٹری منٛز پتلہٕ گگرن ہٕنٛدس مطالعس دوران دریافت کرنہٕ، یُس یمن ہٕنٛز بھوک تہٕ توانٲیی ہٕنٛدس اخراجاتٕکۍ ضابطٕچ تحقیقات اوس کران۔ کیٚنٛہہ گگر ٲسۍ زیادٕ کھیٚوان تہٕ نمایاں طور موٹاپے گژھان لبنہٕ۔ یتھۍ رجحان آو 1960 کس دہائیس منٛز، جیکسن لیبارٹری منٛز تہٕ، ڈگلس کولمینن ذریعہٕ۔

== حَوالہٕ ==</text>
      <sha1>3a5i1bj703vyncj22pckl8b54a44mcl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141974</id>
      <parentid>141973</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nadeemulhaqmir-bot</username>
        <id>9480</id>
      </contributor>
      <comment>باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]]</comment>
      <origin>141974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1504" sha1="prpp3iszt62h2vi3awfggtj8htvp7gb" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}

لفظ '''لیپٹِن''' چھُ [[یونٲنی زَبان|یونٲنی]] لفظہٕ &quot;زٲویُٛل&quot; پیٹھہٕ درٛامُت۔ یہِ چھہِ اَکھ سیٹی ہارمون۔ چربی ہٕنٛزِ سؠلن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ تیار کرنہٕ یِوان،&lt;ref name=&quot;uniprot&quot;&gt;{{cite web|title=LEP - Leptin precursor - Homo sapiens (Human) - LEP gene &amp; protein|url=https://www.uniprot.org/uniprot/P41159|access-date=8 May 2022|website=www.uniprot.org}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ بۄچھہِ دبٲوِتھ توانٲیی ہُنٛد توازُن منظم کرنس مَنٛز مَدَتھ کران۔ یہِ چھُ فاقہٕ ہارمون [[گریلِن]] چہِ عملہِ ہُنٛد مُقابلہٕ کران۔ دۄشوے ہارمون چھِ توانٲیی ہومیوسٹیسس حٲصل کرنہٕ خٲطرٕ بۄچھہِ منظم کرنہٕ خٲطرٕ کٲم کران

یہِ ہارمون آو 1950 کس دہلِس مَنٛز جیکسن لیبارٹری مَنٛز پتلہٕ گگرن ہٕنٛدس مطالعس دوران دریافت کرنہٕ، یُس یمن ہٕنٛز بھوک تہٕ توانٲیی ہٕنٛدس اخراجاتٕکؠ ضابطٕچ تحقیقات اوس کران۔ کیٚنٛہہ گگر ٲسؠ زیٛادٕ کھیٚوان تہٕ نمایاں طور موٹاپے گژھان لبنہٕ۔ یتھؠ رجحان آو 1960 کس دہاییٖس مَنٛز، جیکسن لیبارٹری مَنٛز تہٕ، ڈگلس کولمینن ذریعہٕ۔

== حَوالہٕ ==</text>
      <sha1>prpp3iszt62h2vi3awfggtj8htvp7gb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142003</id>
      <parentid>141974</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:08:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>142003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1531" sha1="jqsc18jer1kxeae3yedrjcd8ltx97aq" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}
{{Infobox protein family}}

لفظ '''لیپٹِن''' چھُ [[یونٲنی زَبان|یونٲنی]] لفظہٕ &quot;زٲویُٛل&quot; پیٹھہٕ درٛامُت۔ یہِ چھہِ اَکھ سیٹی ہارمون۔ چربی ہٕنٛزِ سؠلن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ تیار کرنہٕ یِوان،&lt;ref name=&quot;uniprot&quot;&gt;{{cite web|title=LEP - Leptin precursor - Homo sapiens (Human) - LEP gene &amp; protein|url=https://www.uniprot.org/uniprot/P41159|access-date=8 May 2022|website=www.uniprot.org}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ بۄچھہِ دبٲوِتھ توانٲیی ہُنٛد توازُن منظم کرنس مَنٛز مَدَتھ کران۔ یہِ چھُ فاقہٕ ہارمون [[گریلِن]] چہِ عملہِ ہُنٛد مُقابلہٕ کران۔ دۄشوے ہارمون چھِ توانٲیی ہومیوسٹیسس حٲصل کرنہٕ خٲطرٕ بۄچھہِ منظم کرنہٕ خٲطرٕ کٲم کران

یہِ ہارمون آو 1950 کس دہلِس مَنٛز جیکسن لیبارٹری مَنٛز پتلہٕ گگرن ہٕنٛدس مطالعس دوران دریافت کرنہٕ، یُس یمن ہٕنٛز بھوک تہٕ توانٲیی ہٕنٛدس اخراجاتٕکؠ ضابطٕچ تحقیقات اوس کران۔ کیٚنٛہہ گگر ٲسؠ زیٛادٕ کھیٚوان تہٕ نمایاں طور موٹاپے گژھان لبنہٕ۔ یتھؠ رجحان آو 1960 کس دہاییٖس مَنٛز، جیکسن لیبارٹری مَنٛز تہٕ، ڈگلس کولمینن ذریعہٕ۔

== حَوالہٕ ==</text>
      <sha1>jqsc18jer1kxeae3yedrjcd8ltx97aq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142005</id>
      <parentid>142003</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>142005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2246" sha1="mgxwlmkh00m4uvos7ueqrjklfpg18r6" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}{{Infobox protein family|Symbol=Leptin|Name=Leptin|image=PDB 1ax8 EBI.jpg|width=|caption=ویٛۆٹھ پرٛوٹیٖن لیپٹِنُک ڈانٛچہٕ E100&lt;ref name=&quot;pmid9144295&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Zhang F, Basinski MB, Beals JM, Briggs SL, Churgay LM, Clawson DK, DiMarchi RD, Furman TC, Hale JE, Hsiung HM, Schoner BE, Smith DP, Zhang XY, Wery JP, Schevitz RW | date = May 1997 | title = Crystal structure of the obese protein leptin-E100 | journal = Nature | volume = 387 | issue = 6629 | pages = 206–209 | doi = 10.1038/387206a0 | pmid = 9144295 | s2cid = 716518 | bibcode = 1997Natur.387..206Z }}&lt;/ref&gt;|Pfam=PF02024|Pfam_clan=CL0053|InterPro=IPR000065|SMART=|PROSITE=|SCOP=1ax8|TCDB=|OPM family=|OPM protein=|PDB={{PDB2|1ax8}}}}لفظ '''لیپٹِن''' چھُ [[یونٲنی زَبان|یونٲنی]] لفظہٕ &quot;زٲویُٛل&quot; پیٹھہٕ درٛامُت۔ یہِ چھہِ اَکھ سیٹی ہارمون۔ چربی ہٕنٛزِ سؠلن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ تیار کرنہٕ یِوان،&lt;ref name=&quot;uniprot&quot;&gt;{{cite web|title=LEP - Leptin precursor - Homo sapiens (Human) - LEP gene &amp; protein|url=https://www.uniprot.org/uniprot/P41159|access-date=8 May 2022|website=www.uniprot.org}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ بۄچھہِ دبٲوِتھ توانٲیی ہُنٛد توازُن منظم کرنس مَنٛز مَدَتھ کران۔ یہِ چھُ فاقہٕ ہارمون [[گریلِن]] چہِ عملہِ ہُنٛد مُقابلہٕ کران۔ دۄشوے ہارمون چھِ توانٲیی ہومیوسٹیسس حٲصل کرنہٕ خٲطرٕ بۄچھہِ منظم کرنہٕ خٲطرٕ کٲم کران

یہِ ہارمون آو 1950 کس دہلِس مَنٛز جیکسن لیبارٹری مَنٛز پتلہٕ گگرن ہٕنٛدس مطالعس دوران دریافت کرنہٕ، یُس یمن ہٕنٛز بھوک تہٕ توانٲیی ہٕنٛدس اخراجاتٕکؠ ضابطٕچ تحقیقات اوس کران۔ کیٚنٛہہ گگر ٲسؠ زیٛادٕ کھیٚوان تہٕ نمایاں طور موٹاپے گژھان لبنہٕ۔ یتھؠ رجحان آو 1960 کس دہاییٖس مَنٛز، جیکسن لیبارٹری مَنٛز تہٕ، ڈگلس کولمینن ذریعہٕ۔

== حَوالہٕ ==</text>
      <sha1>mgxwlmkh00m4uvos7ueqrjklfpg18r6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142006</id>
      <parentid>142005</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2252" sha1="9a5zzcno54ak4161y45hfbdo49qizoe" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}{{Infobox protein family|Symbol=Leptin|Name=لیپٹِن|image=PDB 1ax8 EBI.jpg|width=|caption=ویٛۆٹھ پرٛوٹیٖن لیپٹِنُک ڈانٛچہٕ E100&lt;ref name=&quot;pmid9144295&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Zhang F, Basinski MB, Beals JM, Briggs SL, Churgay LM, Clawson DK, DiMarchi RD, Furman TC, Hale JE, Hsiung HM, Schoner BE, Smith DP, Zhang XY, Wery JP, Schevitz RW | date = May 1997 | title = Crystal structure of the obese protein leptin-E100 | journal = Nature | volume = 387 | issue = 6629 | pages = 206–209 | doi = 10.1038/387206a0 | pmid = 9144295 | s2cid = 716518 | bibcode = 1997Natur.387..206Z }}&lt;/ref&gt;|Pfam=PF02024|Pfam_clan=CL0053|InterPro=IPR000065|SMART=|PROSITE=|SCOP=1ax8|TCDB=|OPM family=|OPM protein=|PDB={{PDB2|1ax8}}}}لفظ '''لیپٹِن''' چھُ [[یونٲنی زَبان|یونٲنی]] لفظہٕ &quot;زٲویُٛل&quot; پیٹھہٕ درٛامُت۔ یہِ چھہِ اَکھ سیٹی ہارمون۔ چربی ہٕنٛزِ سؠلن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ تیار کرنہٕ یِوان،&lt;ref name=&quot;uniprot&quot;&gt;{{cite web|title=LEP - Leptin precursor - Homo sapiens (Human) - LEP gene &amp; protein|url=https://www.uniprot.org/uniprot/P41159|access-date=8 May 2022|website=www.uniprot.org}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ بۄچھہِ دبٲوِتھ توانٲیی ہُنٛد توازُن منظم کرنس مَنٛز مَدَتھ کران۔ یہِ چھُ فاقہٕ ہارمون [[گریلِن]] چہِ عملہِ ہُنٛد مُقابلہٕ کران۔ دۄشوے ہارمون چھِ توانٲیی ہومیوسٹیسس حٲصل کرنہٕ خٲطرٕ بۄچھہِ منظم کرنہٕ خٲطرٕ کٲم کران

یہِ ہارمون آو 1950 کس دہلِس مَنٛز جیکسن لیبارٹری مَنٛز پتلہٕ گگرن ہٕنٛدس مطالعس دوران دریافت کرنہٕ، یُس یمن ہٕنٛز بھوک تہٕ توانٲیی ہٕنٛدس اخراجاتٕکؠ ضابطٕچ تحقیقات اوس کران۔ کیٚنٛہہ گگر ٲسؠ زیٛادٕ کھیٚوان تہٕ نمایاں طور موٹاپے گژھان لبنہٕ۔ یتھؠ رجحان آو 1960 کس دہاییٖس مَنٛز، جیکسن لیبارٹری مَنٛز تہٕ، ڈگلس کولمینن ذریعہٕ۔

== حَوالہٕ ==</text>
      <sha1>9a5zzcno54ak4161y45hfbdo49qizoe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142015</id>
      <parentid>142006</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:22:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>مِلاوُن  [[زٲژ:اِنسٲنؠ کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ</comment>
      <origin>142015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2318" sha1="t1e9y8qmx4h2qwhadojjpvdq437qseb" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}{{Infobox protein family|Symbol=Leptin|Name=لیپٹِن|image=PDB 1ax8 EBI.jpg|width=|caption=ویٛۆٹھ پرٛوٹیٖن لیپٹِنُک ڈانٛچہٕ E100&lt;ref name=&quot;pmid9144295&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Zhang F, Basinski MB, Beals JM, Briggs SL, Churgay LM, Clawson DK, DiMarchi RD, Furman TC, Hale JE, Hsiung HM, Schoner BE, Smith DP, Zhang XY, Wery JP, Schevitz RW | date = May 1997 | title = Crystal structure of the obese protein leptin-E100 | journal = Nature | volume = 387 | issue = 6629 | pages = 206–209 | doi = 10.1038/387206a0 | pmid = 9144295 | s2cid = 716518 | bibcode = 1997Natur.387..206Z }}&lt;/ref&gt;|Pfam=PF02024|Pfam_clan=CL0053|InterPro=IPR000065|SMART=|PROSITE=|SCOP=1ax8|TCDB=|OPM family=|OPM protein=|PDB={{PDB2|1ax8}}}}لفظ '''لیپٹِن''' چھُ [[یونٲنی زَبان|یونٲنی]] لفظہٕ &quot;زٲویُٛل&quot; پیٹھہٕ درٛامُت۔ یہِ چھہِ اَکھ سیٹی ہارمون۔ چربی ہٕنٛزِ سؠلن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ تیار کرنہٕ یِوان،&lt;ref name=&quot;uniprot&quot;&gt;{{cite web|title=LEP - Leptin precursor - Homo sapiens (Human) - LEP gene &amp; protein|url=https://www.uniprot.org/uniprot/P41159|access-date=8 May 2022|website=www.uniprot.org}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ بۄچھہِ دبٲوِتھ توانٲیی ہُنٛد توازُن منظم کرنس مَنٛز مَدَتھ کران۔ یہِ چھُ فاقہٕ ہارمون [[گریلِن]] چہِ عملہِ ہُنٛد مُقابلہٕ کران۔ دۄشوے ہارمون چھِ توانٲیی ہومیوسٹیسس حٲصل کرنہٕ خٲطرٕ بۄچھہِ منظم کرنہٕ خٲطرٕ کٲم کران

یہِ ہارمون آو 1950 کس دہلِس مَنٛز جیکسن لیبارٹری مَنٛز پتلہٕ گگرن ہٕنٛدس مطالعس دوران دریافت کرنہٕ، یُس یمن ہٕنٛز بھوک تہٕ توانٲیی ہٕنٛدس اخراجاتٕکؠ ضابطٕچ تحقیقات اوس کران۔ کیٚنٛہہ گگر ٲسؠ زیٛادٕ کھیٚوان تہٕ نمایاں طور موٹاپے گژھان لبنہٕ۔ یتھؠ رجحان آو 1960 کس دہاییٖس مَنٛز، جیکسن لیبارٹری مَنٛز تہٕ، ڈگلس کولمینن ذریعہٕ۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:اِنسٲنؠ کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن]]</text>
      <sha1>t1e9y8qmx4h2qwhadojjpvdq437qseb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142016</id>
      <parentid>142015</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2322" sha1="ks1fkog0leoi0wsx2gey094drwnwtrb" xml:space="preserve">{{Infobox gene}}{{Infobox protein family|Symbol=Leptin|Name=لیپٹِن|image=PDB 1ax8 EBI.jpg|width=|caption=ویٛۆٹھ پرٛوٹیٖن لیپٹِنُک ڈانٛچہٕ E100&lt;ref name=&quot;pmid9144295&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Zhang F, Basinski MB, Beals JM, Briggs SL, Churgay LM, Clawson DK, DiMarchi RD, Furman TC, Hale JE, Hsiung HM, Schoner BE, Smith DP, Zhang XY, Wery JP, Schevitz RW | date = May 1997 | title = Crystal structure of the obese protein leptin-E100 | journal = Nature | volume = 387 | issue = 6629 | pages = 206–209 | doi = 10.1038/387206a0 | pmid = 9144295 | s2cid = 716518 | bibcode = 1997Natur.387..206Z }}&lt;/ref&gt;|Pfam=PF02024|Pfam_clan=CL0053|InterPro=IPR000065|SMART=|PROSITE=|SCOP=1ax8|TCDB=|OPM family=|OPM protein=|PDB={{PDB2|1ax8}}}}لفظ '''لیپٹِن''' چھُ [[یونٲنی زَبان|یونٲنی]] لفظہٕ &quot;زٲویُٛل&quot; پیٹھہٕ درٛامُت۔ یہِ چھہِ اَکھ سیٹی ہارمون۔ چربی ہٕنٛزِ سؠلن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ تیار کرنہٕ یِوان،&lt;ref name=&quot;uniprot&quot;&gt;{{cite web|title=LEP - Leptin precursor - Homo sapiens (Human) - LEP gene &amp; protein|url=https://www.uniprot.org/uniprot/P41159|access-date=8 May 2022|website=www.uniprot.org}}&lt;/ref&gt; یہِ چھُ بۄچھہِ دبٲوِتھ توانٲیی ہُنٛد توازُن منظم کرنس مَنٛز مَدَتھ کران۔ یہِ چھُ فاقہٕ ہارمون [[گریلِن]] چہِ عملہِ ہُنٛد مُقابلہٕ کران۔ دۄشوے ہارمون چھِ توانٲیی ہومیوسٹیسس حٲصل کرنہٕ خٲطرٕ بۄچھہِ منظم کرنہٕ خٲطرٕ کٲم کران

یہِ ہارمون آو 1950 کس دہلِس مَنٛز جیکسن لیبارٹری مَنٛز زٲویُٛل گگرن ہٕنٛدس مطالعس دوران دریافت کرنہٕ، یُس یمن ہٕنٛز بھوک تہٕ توانٲیی ہٕنٛدس اخراجاتٕکؠ ضابطٕچ تحقیقات اوس کران۔ کیٚنٛہہ گگر ٲسؠ زیٛادٕ کھیٚوان تہٕ نمایاں طور موٹاپے گژھان لبنہٕ۔ یتھؠ رجحان آو 1960 کس دہاییٖس مَنٛز، جیکسن لیبارٹری مَنٛز تہٕ، ڈگلس کولمینن ذریعہٕ۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:اِنسٲنؠ کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن]]</text>
      <sha1>ks1fkog0leoi0wsx2gey094drwnwtrb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فرما:Infobox protein family</title>
    <ns>10</ns>
    <id>30822</id>
    <revision>
      <id>142004</id>
      <timestamp>2026-06-20T18:10:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>Content copied from en wiki</comment>
      <origin>142004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6141" sha1="239wigkb0z6z4il1sn2g9185nv2wbvi" xml:space="preserve">{{main other|{{short description|Protein {{#if:{{In string|source={{{Name|}}}|target=domain|plain=false|nomatch=}}|domain|family}}|noreplace}}}}
{{infobox
| above = {{{Name|{{PAGENAME}} }}}
| bodystyle = {{#switch:{{{align|}}}
 | left = float:left; clear:left; margin: 0.5em 1em 0.5em 0;
 | center = float:none; margin:auto
 | none = float:none; margin: 0.5em 0 0.5em 0;
 | right | #default =
 }}
| bodyclass = {{{class|}}}

| image = {{#ifeq:{{{image}}}|NONE||{{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|{{{width|}}}}}}|sizedefault=frameless|alt={{{alt|}}}}}}}
| caption = {{{caption|}}}

| headerstyle = background-color: #ddd; background-color: light-dark(#ddd, #404244) !important; color:inherit;
| labelstyle = background-color: #e7dcc3; background-color: light-dark(#e7dcc3, #332c1a) !important; color:inherit;
| datastyle = background-color: #eee; background-color: light-dark(#eee, #27292d) !important; color:inherit;

| header1 = شِناختھ 

| label2 = نِشان 
| data2  = {{#if:{{{Symbol|}}} |{{{Symbol}}} | ?{{main other|[[Category:Protein articles without symbol]]}} }}

| label3 = [[Pfam]]
| data3  = {{#if:{{{Pfam|}}}| [https://www.ebi.ac.uk/interpro/entry/pfam/{{{Pfam}}} {{{Pfam}}}]}}
| class3 = pfam
| label4 = [[Pfam]] کلان
| data4  = {{#if:{{{Pfam_clan|}}}| [https://www.ebi.ac.uk/interpro/set/pfam/{{{Pfam_clan}}}/ {{{Pfam_clan}}}]}}
| class5 = ECOD
| label5 = [[ECOD]]
| data5  = {{#if:{{{ECOD|}}}| [http://prodata.swmed.edu/ecod/complete/tree?id={{{ECOD}}} {{{ECOD}}}]}}
| label6 = [[InterPro]]
| data6  = {{#if:{{{InterPro|}}}| [https://www.ebi.ac.uk/interpro/entry/{{{InterPro}}} {{{InterPro}}}]}}
| label7 = [[Simple Modular Architecture Research Tool|SMART]]
| data7  = {{#if:{{{SMART|}}}|[http://smart.embl-heidelberg.de/smart/do_annotation.pl?DOMAIN={{{SMART}}} {{{SMART}}}]}}
| label8 = [[PROSITE]]
| data8  = {{#if:{{{PROSITE|}}}{{{Prosite|}}}| [https://prosite.expasy.org/{{{PROSITE|{{{Prosite}}}}}} {{{PROSITE|{{{Prosite}}}}}}]}}
| label9 =  [[CATH database|CATH]]
| data9  = {{#if:{{{CATH|}}}| [{{#switch:{{#invoke:String|len|{{{CATH}}}}}|4=http://www.cathdb.info/pdb/{{lc:{{{CATH}}}}}|7=http://www.cathdb.info/domain/{{{CATH}}}}} {{{CATH}}}]}}
| label10 = [[MEROPS]]
| data10  = {{#if:{{{MEROPS|}}}| [https://www.ebi.ac.uk/merops/cgi-bin/famsum?family={{{MEROPS}}} {{{MEROPS}}}]}}
| label11 =  [[Structural Classification of Proteins|SCOP2]]
| data11  = {{#if:{{{SCOP|}}}| [http://scop2.mrc-lmb.cam.ac.uk/search?t=txt;q={{{SCOP2|{{{SCOP|}}}}}} {{{SCOP2|{{{SCOP|}}}}}}] / [{{#switch:{{#invoke:String|len|{{{SCOP}}}}}|4=https://scop.berkeley.edu/pdb/code={{{SCOP}}}|#default=https://scop.berkeley.edu/search/key={{{SCOP}}}}} SCOPe] / [http://supfam.org/SUPERFAMILY/cgi-bin/search.cgi?search_field={{{SCOP}}} SUPFAM]}}&lt;!-- Alternatively, with search/key={{{SCOP}}} we can stuff the domain identifiers (like d1ga6a_) into SCOP and SUPERFAMILY (they speak the same thing anyways) --&gt;
| label12 =  [[TCDB]]
| data12  = {{#if:{{{TCDB|}}}| [http://www.tcdb.org/search/result.php?tc={{{TCDB}}} {{{TCDB}}}]}}
| label13 =   [[Orientations of Proteins in Membranes database|OPM تھٔزپرٛٲژ]]
| data13  = {{#if:{{{OPM family|}}}|[https://opm.phar.umich.edu/protein_superfamilies/{{{OPM family}}} {{{OPM family}}}]}}
| label14 =  [[Orientations of Proteins in Membranes database|OPM پرٛوٹیٖن]]
| data14  = {{#if:{{{OPM protein|}}}| [https://opm.phar.umich.edu/proteins?search={{{OPM protein}}} {{{OPM protein}}}]}}
| label15 =   [[CAZy]]
| data15  = {{#if:{{{CAZy|}}}| [http://www.cazy.org/{{{CAZy}}}.html {{{CAZy}}}]}}
| label16 =   [[Conserved Domain Database|CDD]]
| data16  = {{#if:{{{CDD|}}}| [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Structure/cdd/cddsrv.cgi?uid={{{CDD}}} {{{CDD}}}]}}
| label18 =   [[Membranome database|مؠمبرنوم]]
| data18  = {{#if:{{{Membranome superfamily|}}}|[http://membranome.org/protein_superfamilies/{{{Membranome superfamily}}} {{{Membranome superfamily}}}]}}{{#if:{{{Membranome family|}}}|[http://membranome.org/protein_families/{{{Membranome family}}} {{{Membranome family}}}]}}


| data20 = {{#if:{{{Pfam|}}}{{{PDB|}}}{{{InterPro|}}}|{{infobox
  | bodyclass = mw-collapsible mw-collapsed
  | bodystyle = float:none; clear:none; margin:0; border-width:0; border-collapse:collapse; text-align:left; width:100%
  | headerstyle = background-color: #ddd; color:inherit;
  | labelstyle  = background-color: #e7dcc3; color:inherit; border:#fafafa 2px solid; border-width:3px 2px 0 0;
  | datastyle   = background-color: #eee; color:inherit; border:#fafafa 2px solid; border-width:3px 0 0 2px;

  | header1 = دٔستِیاب پرٛوٹیٖن ڈانٛچہٕ:
  | label2 = [[Protein Data Bank|PDB]]
  | data2  = {{{PDB|}}} {{#if:{{{InterPro|}}}|[https://www.ebi.ac.uk/interpro/entry/InterPro/{{{InterPro}}}/structure/PDB {{{InterPro}}}]}} {{#if:{{{Pfam|}}}|[https://www.ebi.ac.uk/interpro/entry/pfam/{{{Pfam}}}/structure/PDB/ {{{Pfam}}}] ([http://prodata.swmed.edu/ecod/complete/search?kw={{{Pfam}}} ECOD]; [https://www.ebi.ac.uk/thornton-srv/databases/cgi-bin/pdbsum/GetPfamStr.pl?pfam_id={{{Pfam}}} PDBsum])}}
  | label3 = [[AlphaFold]]
  | data3 = {{hlist|1={{#if:{{{InterPro|}}}|[https://www.ebi.ac.uk/interpro/entry/InterPro/{{{InterPro}}}/alphafold/ {{{InterPro}}}]}}|2={{#if:{{{Pfam|}}}|[https://www.ebi.ac.uk/interpro/entry/pfam/{{{Pfam}}}/alphafold {{{Pfam}}}]}}}}
  }}}}
|below = {{{below|}}}
}}{{main other|{{#if:{{{image|}}}|&lt;!--OK--&gt;|[[Category:Protein pages needing a picture]]}}}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox protein family with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox protein family]] with unknown parameter &quot;_VALUE_&quot;|ignoreblank=y| align | alt | below | caption | CATH | CAZy | CDD | class | ECOD | image | image_size | InterPro | Membranome family | Membranome superfamily | MEROPS | Name | OPM family | OPM protein | PDB | Pfam | Pfam_clan | PROSITE | Prosite | SCOP | SCOP2 | SMART | Symbol | TCDB | width }}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}&lt;!-- place category links on the /doc sub-page, not here --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>239wigkb0z6z4il1sn2g9185nv2wbvi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فرما:Protein Data Bank link 2</title>
    <ns>10</ns>
    <id>30823</id>
    <revision>
      <id>142007</id>
      <timestamp>2026-06-20T18:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>Content copied from en wiki</comment>
      <origin>142007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="888" sha1="mdlcuou1ipezffhdiptqrwdz7fa10j4" xml:space="preserve">&lt;span class=plainlinks&gt;{{#if:{{{1|&lt;noinclude&gt;$&lt;/noinclude&gt;}}}
 |[https://www.rcsb.org/structure/{{{1}}} {{{1}}}]{{#if:{{{2|}}}
  |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{2}}} {{{2}}}]{{#if:{{{3|}}}
   |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{3}}} {{{3}}}]{{#if:{{{4|}}}
    |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{4}}} {{{4}}}]{{#if:{{{5|}}}
     |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{5}}} {{{5}}}]{{#if:{{{6|}}}
      |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{6}}} {{{6}}}]{{#if:{{{7|}}}
       |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{7}}} {{{7}}}]{{#if:{{{8|}}}
        |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{8}}} {{{8}}}]{{#if:{{{9|}}}
         |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{9}}} {{{9}}}]
        }}
       }}
      }}
     }}
    }}
   }}
  }}
 }}
 |&amp;nbsp;{{error|PBD template error: PDB not given. See [[Template:PDB]] for usage.}}
}}&lt;/span&gt;&amp;#8203;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mdlcuou1ipezffhdiptqrwdz7fa10j4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142008</id>
      <parentid>142007</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:17:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[فرما:PDB2]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[فرما:Protein Data Bank link 2]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج </comment>
      <origin>142007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="888" sha1="mdlcuou1ipezffhdiptqrwdz7fa10j4" xml:space="preserve">&lt;span class=plainlinks&gt;{{#if:{{{1|&lt;noinclude&gt;$&lt;/noinclude&gt;}}}
 |[https://www.rcsb.org/structure/{{{1}}} {{{1}}}]{{#if:{{{2|}}}
  |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{2}}} {{{2}}}]{{#if:{{{3|}}}
   |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{3}}} {{{3}}}]{{#if:{{{4|}}}
    |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{4}}} {{{4}}}]{{#if:{{{5|}}}
     |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{5}}} {{{5}}}]{{#if:{{{6|}}}
      |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{6}}} {{{6}}}]{{#if:{{{7|}}}
       |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{7}}} {{{7}}}]{{#if:{{{8|}}}
        |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{8}}} {{{8}}}]{{#if:{{{9|}}}
         |, [https://www.rcsb.org/structure/{{{9}}} {{{9}}}]
        }}
       }}
      }}
     }}
    }}
   }}
  }}
 }}
 |&amp;nbsp;{{error|PBD template error: PDB not given. See [[Template:PDB]] for usage.}}
}}&lt;/span&gt;&amp;#8203;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mdlcuou1ipezffhdiptqrwdz7fa10j4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فرما:PDB2</title>
    <ns>10</ns>
    <id>30824</id>
    <redirect title="فرما:Protein Data Bank link 2" />
    <revision>
      <id>142009</id>
      <timestamp>2026-06-20T18:17:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>[[فرما:PDB2]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[فرما:Protein Data Bank link 2]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج </comment>
      <origin>142009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="io4szzinkfhqma56h4wksbime8t6z83" xml:space="preserve">#REDIRECT [[فرما:Protein Data Bank link 2]]</text>
      <sha1>io4szzinkfhqma56h4wksbime8t6z83</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زٲژ:اِنسٲنؠ کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن</title>
    <ns>14</ns>
    <id>30825</id>
    <revision>
      <id>142010</id>
      <timestamp>2026-06-20T18:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[زٲژ: اِنسٲنی کرٛوموزوم پؠٹھ جیٖن]]&quot;</comment>
      <origin>142010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="kif14waqv19sn1dv5es66tnxuiim34g" xml:space="preserve">[[زٲژ: اِنسٲنی کرٛوموزوم پؠٹھ جیٖن]]</text>
      <sha1>kif14waqv19sn1dv5es66tnxuiim34g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142012</id>
      <parentid>142010</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:21:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[زٲژ:اِنسٲنی کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[زٲژ:اِنسٲنؠ کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج </comment>
      <origin>142010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="kif14waqv19sn1dv5es66tnxuiim34g" xml:space="preserve">[[زٲژ: اِنسٲنی کرٛوموزوم پؠٹھ جیٖن]]</text>
      <sha1>kif14waqv19sn1dv5es66tnxuiim34g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142014</id>
      <parentid>142012</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="p2asjvhxvvpndf1hnc8n7yu1p608qgv" xml:space="preserve">[[زٲژ: اِنسان]]</text>
      <sha1>p2asjvhxvvpndf1hnc8n7yu1p608qgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زٲژ:اِنسٲنی کرٛوموزوم پؠٹھ جیٖن</title>
    <ns>14</ns>
    <id>30826</id>
    <revision>
      <id>142011</id>
      <timestamp>2026-06-20T18:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[زٲژ:اِنسان]]&quot;</comment>
      <origin>142011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="lhxtp20znhy0bks5jdst6z0i4cvp0sb" xml:space="preserve">[[زٲژ:اِنسان]]</text>
      <sha1>lhxtp20znhy0bks5jdst6z0i4cvp0sb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زٲژ:اِنسٲنی کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن</title>
    <ns>14</ns>
    <id>30827</id>
    <redirect title="زٲژ:اِنسٲنؠ کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن" />
    <revision>
      <id>142013</id>
      <timestamp>2026-06-20T18:21:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>[[زٲژ:اِنسٲنی کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[زٲژ:اِنسٲنؠ کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج </comment>
      <origin>142013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="eqzrhp2e6wtn5wmyllc8529rnmotyw7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[:زٲژ:اِنسٲنؠ کرٛوموزوم 7 پؠٹھ جیٖن]]</text>
      <sha1>eqzrhp2e6wtn5wmyllc8529rnmotyw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قٲضی نِثار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30828</id>
    <revision>
      <id>142020</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1348393060|Qazi Nisar]]&quot; ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت</comment>
      <origin>142020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="558" sha1="iw7u3u72kfz89lgbvsrqvnrdq2omf2c" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونائیٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔</text>
      <sha1>iw7u3u72kfz89lgbvsrqvnrdq2omf2c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142021</id>
      <parentid>142020</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:19:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>142021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="681" sha1="q84sxyvyfdve8hz30dpwaclu53nvhja" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونائیٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔</text>
      <sha1>q84sxyvyfdve8hz30dpwaclu53nvhja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142022</id>
      <parentid>142021</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>142022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1304" sha1="576azbvrf8079d2xz271v5dyynkxmyn" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونائیٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==</text>
      <sha1>576azbvrf8079d2xz271v5dyynkxmyn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142023</id>
      <parentid>142022</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* سرگرمی */</comment>
      <origin>142023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3457" sha1="eogmm8dti9mhoy76lko8ubftczorwxb" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونائیٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔</text>
      <sha1>eogmm8dti9mhoy76lko8ubftczorwxb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142024</id>
      <parentid>142023</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* سرگرمی */</comment>
      <origin>142024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5039" sha1="fx6i4bv6srheb3ghuw29iy5j0gqyc64" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونائیٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}</text>
      <sha1>fx6i4bv6srheb3ghuw29iy5j0gqyc64</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142025</id>
      <parentid>142024</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7038" sha1="iws5twtxekcoqfs39fce44an1rwh0nr" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونائیٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔</text>
      <sha1>iws5twtxekcoqfs39fce44an1rwh0nr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142026</id>
      <parentid>142025</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8440" sha1="8l8suiaafxsx6nlt44f1luwx2n1ngjk" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونائیٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;</text>
      <sha1>8l8suiaafxsx6nlt44f1luwx2n1ngjk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142027</id>
      <parentid>142026</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9831" sha1="5iczsg4gqqof4swbygofzfv0z7wh30v" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونائیٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔</text>
      <sha1>5iczsg4gqqof4swbygofzfv0z7wh30v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142028</id>
      <parentid>142027</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:12:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11253" sha1="q1m8r13zzhwhtrkypugwsahk8ugc2or" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونائیٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ سری نگر کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو اسلام آباد تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔</text>
      <sha1>q1m8r13zzhwhtrkypugwsahk8ugc2or</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142029</id>
      <parentid>142028</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:17:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13700" sha1="hjeiw5cz51qnjj8a1433u4rbu1qyzl9" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِصار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز اِنتِخابات جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ اِنتِخاب۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ اِنتِخابَن منٛز ٲس دھاندلی کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔</text>
      <sha1>hjeiw5cz51qnjj8a1433u4rbu1qyzl9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142030</id>
      <parentid>142029</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:20:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14321" sha1="ti1oyhymffw5lmm0llfbw6bx44gx8wt" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔</text>
      <sha1>ti1oyhymffw5lmm0llfbw6bx44gx8wt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142031</id>
      <parentid>142030</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16246" sha1="4ql54xp34ppwfxc6472pjxcpkoet7u2" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ مسلح لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔</text>
      <sha1>4ql54xp34ppwfxc6472pjxcpkoet7u2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142032</id>
      <parentid>142031</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:24:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16255" sha1="47mbn1lkp48cci0j63p7goelj1xxlpv" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔</text>
      <sha1>47mbn1lkp48cci0j63p7goelj1xxlpv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142033</id>
      <parentid>142032</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:25:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17057" sha1="me6h6ccjhw8ip0w2py4cwhbzxo8e2l3" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔</text>
      <sha1>me6h6ccjhw8ip0w2py4cwhbzxo8e2l3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142034</id>
      <parentid>142033</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:30:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19112" sha1="pmuzza28vsu0bcs7rslijkpbuqxi4e2" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرہ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ ننگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»</text>
      <sha1>pmuzza28vsu0bcs7rslijkpbuqxi4e2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142035</id>
      <parentid>142034</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <origin>142035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20484" sha1="bfhwdw1vw408gtmqq6jweuq03i5u3to" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرہ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ ننگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»

== وَفات == 

19 جوٗن 1994 دۄہ آو قٲضی نِثار نامعلوم بَنٛدوٗق بردارَو دٔسۍ ڈیالگامَس منٛز قتٕل کرنہٕ۔ أمۍ سٕنٛدِ قتل کِس نٔتیٖجس منٛز گٔیہِ نیہِ دِلہِ نواز ہتھیار ڈر گروپ اخوان یُس ہِنٛدُستٲنہِ حکوٗمت طرفہٕ جموں و کشمیرس منٛز بغاوتُک مُقابلہٕ کرنہٕ خٲطرٕ کٔشیٖرِ ہِنٛدِ علیحدگی پسندن خٕلاف کٲم اوس کران۔ یہِ چھُ ماننہٕ یِوان زِ نِثار سٕنٛدِس قتلَس منٛز اوس اخوان ملیشیا ۔ کٲشِرِ علیحدگی پسند جے کے ایل ایفٕک رہنُما یاسین ملک چھُ یاد کران زِ &quot;ڈاکٹر قٲضی نثار سٕنٛز جدوجہد تہٕ قۄربٲنی ہیٚکَن نہٕ کٲنٛسہِ نظر انداز کٔرِتھ تہٕ از چھِ أسۍ سٲرٕے أمِس عظیم روٗحس خٲطرٕ شُکرگزٲری تہٕ مۄحبتُک اظہار کران۔ از ییٚلہِ أسۍ سُہ یاد کران چھِ، اسہِ سارِنٕے پَزِ أمۍ سٕنٛدِس نقشہٕ قدمَس پٮ۪ٹھ پَکُن تہٕ پَزِ پنٕنۍ قومی شناخت تہٕ مزاحمتی تحریٖک بچاونہٕ خٲطرٕ برٛونٛہہ کُن یِن&quot;۔</text>
      <sha1>bfhwdw1vw408gtmqq6jweuq03i5u3to</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142036</id>
      <parentid>142035</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:36:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* وَفات */</comment>
      <origin>142036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20677" sha1="0cf24fd6xluzkzdsf0b1gly6978hv44" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرہ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ ننگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»

== وَفات == 

19 جوٗن 1994 دۄہ آو قٲضی نِثار نامعلوم بَنٛدوٗق بردارَو دٔسۍ [[دِیٛلہٕ گام|دِیٛلہٕ گامس]] منٛز قتٕل کرنہٕ۔ أمۍ سٕنٛدِ قتل کِس نٔتیٖجس منٛز گٔیہِ نیہِ دِلہِ نواز ہتھیار ڈر گروپ [[نابٕدؠ|اخوان]] یُس ہِنٛدُستٲنہِ حکوٗمت طرفہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَت|جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَتُک]] مُقابلہٕ کرنہٕ خٲطرٕ کٔشیٖرِ ہِنٛدِ علیحدگی پسندن خٕلاف کٲم اوس کران۔ یہِ چھُ ماننہٕ یِوان زِ نِثار سٕنٛدِس قتلَس منٛز اوس اخوان ملیشیا ۔ کٲشِرؠ علیحدگی پسند [[جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ|جے کے ایل ایفٕک]] رہنُما [[یاسیٖن مَلِک]] چھُ یاد کران زِ &quot;ڈاکٹر قٲضی نثار سٕنٛز جدوجہد تہٕ قۄربٲنی ہیٚکَن نہٕ کٲنٛسہِ نظر انداز کٔرِتھ تہٕ از چھِ أسۍ سٲرٕے أمِس عظیم روٗحس خٲطرٕ شُکرگزٲری تہٕ مۄحبتُک اظہار کران۔ از ییٚلہِ أسۍ سُہ یاد کران چھِ، اسہِ سارِنٕے پَزِ أمۍ سٕنٛدِس نقشہٕ قدمَس پٮ۪ٹھ پَکُن تہٕ پَزِ پنٕنۍ قومی شناخت تہٕ مزاحمتی تحریٖک بچاونہٕ خٲطرٕ برٛونٛہہ کُن یِن&quot;۔

== حَوالہٕ ==</text>
      <sha1>0cf24fd6xluzkzdsf0b1gly6978hv44</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142037</id>
      <parentid>142036</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:36:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>142037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20953" sha1="mbry22y3xkaqg470gmwh2475l8lhlk8" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔&lt;ref&gt;{{cite web|date=2012-04-12|title=Kashmiri Heroes|url=http://kashmirvoice.org/?p=743|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075209/http://kashmirvoice.org/?p=743|archive-date=24 September 2015|access-date=2016-12-28|publisher=Kashmir Voice}}&lt;/ref&gt;

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرہ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ ننگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»

== وَفات == 

19 جوٗن 1994 دۄہ آو قٲضی نِثار نامعلوم بَنٛدوٗق بردارَو دٔسۍ [[دِیٛلہٕ گام|دِیٛلہٕ گامس]] منٛز قتٕل کرنہٕ۔ أمۍ سٕنٛدِ قتل کِس نٔتیٖجس منٛز گٔیہِ نیہِ دِلہِ نواز ہتھیار ڈر گروپ [[نابٕدؠ|اخوان]] یُس ہِنٛدُستٲنہِ حکوٗمت طرفہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَت|جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَتُک]] مُقابلہٕ کرنہٕ خٲطرٕ کٔشیٖرِ ہِنٛدِ علیحدگی پسندن خٕلاف کٲم اوس کران۔ یہِ چھُ ماننہٕ یِوان زِ نِثار سٕنٛدِس قتلَس منٛز اوس اخوان ملیشیا ۔ کٲشِرؠ علیحدگی پسند [[جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ|جے کے ایل ایفٕک]] رہنُما [[یاسیٖن مَلِک]] چھُ یاد کران زِ &quot;ڈاکٹر قٲضی نثار سٕنٛز جدوجہد تہٕ قۄربٲنی ہیٚکَن نہٕ کٲنٛسہِ نظر انداز کٔرِتھ تہٕ از چھِ أسۍ سٲرٕے أمِس عظیم روٗحس خٲطرٕ شُکرگزٲری تہٕ مۄحبتُک اظہار کران۔ از ییٚلہِ أسۍ سُہ یاد کران چھِ، اسہِ سارِنٕے پَزِ أمۍ سٕنٛدِس نقشہٕ قدمَس پٮ۪ٹھ پَکُن تہٕ پَزِ پنٕنۍ قومی شناخت تہٕ مزاحمتی تحریٖک بچاونہٕ خٲطرٕ برٛونٛہہ کُن یِن&quot;۔

== حَوالہٕ ==</text>
      <sha1>mbry22y3xkaqg470gmwh2475l8lhlk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142038</id>
      <parentid>142037</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:36:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[قٲضی نِصار]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[قٲضی نِثار]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج </comment>
      <origin>142037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20953" sha1="mbry22y3xkaqg470gmwh2475l8lhlk8" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔&lt;ref&gt;{{cite web|date=2012-04-12|title=Kashmiri Heroes|url=http://kashmirvoice.org/?p=743|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075209/http://kashmirvoice.org/?p=743|archive-date=24 September 2015|access-date=2016-12-28|publisher=Kashmir Voice}}&lt;/ref&gt;

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرہ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ ننگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»

== وَفات == 

19 جوٗن 1994 دۄہ آو قٲضی نِثار نامعلوم بَنٛدوٗق بردارَو دٔسۍ [[دِیٛلہٕ گام|دِیٛلہٕ گامس]] منٛز قتٕل کرنہٕ۔ أمۍ سٕنٛدِ قتل کِس نٔتیٖجس منٛز گٔیہِ نیہِ دِلہِ نواز ہتھیار ڈر گروپ [[نابٕدؠ|اخوان]] یُس ہِنٛدُستٲنہِ حکوٗمت طرفہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَت|جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَتُک]] مُقابلہٕ کرنہٕ خٲطرٕ کٔشیٖرِ ہِنٛدِ علیحدگی پسندن خٕلاف کٲم اوس کران۔ یہِ چھُ ماننہٕ یِوان زِ نِثار سٕنٛدِس قتلَس منٛز اوس اخوان ملیشیا ۔ کٲشِرؠ علیحدگی پسند [[جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ|جے کے ایل ایفٕک]] رہنُما [[یاسیٖن مَلِک]] چھُ یاد کران زِ &quot;ڈاکٹر قٲضی نثار سٕنٛز جدوجہد تہٕ قۄربٲنی ہیٚکَن نہٕ کٲنٛسہِ نظر انداز کٔرِتھ تہٕ از چھِ أسۍ سٲرٕے أمِس عظیم روٗحس خٲطرٕ شُکرگزٲری تہٕ مۄحبتُک اظہار کران۔ از ییٚلہِ أسۍ سُہ یاد کران چھِ، اسہِ سارِنٕے پَزِ أمۍ سٕنٛدِس نقشہٕ قدمَس پٮ۪ٹھ پَکُن تہٕ پَزِ پنٕنۍ قومی شناخت تہٕ مزاحمتی تحریٖک بچاونہٕ خٲطرٕ برٛونٛہہ کُن یِن&quot;۔

== حَوالہٕ ==</text>
      <sha1>mbry22y3xkaqg470gmwh2475l8lhlk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142043</id>
      <parentid>142038</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>+[[زٲژ:1952 پٲدٲیِش]]; +[[زٲژ:1994 وَفات]]; +[[زٲژ:کٲشِرؠ مُسَلمان]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ</comment>
      <origin>142043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21053" sha1="1p4rkuryxo6iq830nzs5bg7zghb4cyr" xml:space="preserve">'''قاضی نِصار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔&lt;ref&gt;{{cite web|date=2012-04-12|title=Kashmiri Heroes|url=http://kashmirvoice.org/?p=743|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075209/http://kashmirvoice.org/?p=743|archive-date=24 September 2015|access-date=2016-12-28|publisher=Kashmir Voice}}&lt;/ref&gt;

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرہ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ ننگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»

== وَفات == 

19 جوٗن 1994 دۄہ آو قٲضی نِثار نامعلوم بَنٛدوٗق بردارَو دٔسۍ [[دِیٛلہٕ گام|دِیٛلہٕ گامس]] منٛز قتٕل کرنہٕ۔ أمۍ سٕنٛدِ قتل کِس نٔتیٖجس منٛز گٔیہِ نیہِ دِلہِ نواز ہتھیار ڈر گروپ [[نابٕدؠ|اخوان]] یُس ہِنٛدُستٲنہِ حکوٗمت طرفہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَت|جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَتُک]] مُقابلہٕ کرنہٕ خٲطرٕ کٔشیٖرِ ہِنٛدِ علیحدگی پسندن خٕلاف کٲم اوس کران۔ یہِ چھُ ماننہٕ یِوان زِ نِثار سٕنٛدِس قتلَس منٛز اوس اخوان ملیشیا ۔ کٲشِرؠ علیحدگی پسند [[جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ|جے کے ایل ایفٕک]] رہنُما [[یاسیٖن مَلِک]] چھُ یاد کران زِ &quot;ڈاکٹر قٲضی نثار سٕنٛز جدوجہد تہٕ قۄربٲنی ہیٚکَن نہٕ کٲنٛسہِ نظر انداز کٔرِتھ تہٕ از چھِ أسۍ سٲرٕے أمِس عظیم روٗحس خٲطرٕ شُکرگزٲری تہٕ مۄحبتُک اظہار کران۔ از ییٚلہِ أسۍ سُہ یاد کران چھِ، اسہِ سارِنٕے پَزِ أمۍ سٕنٛدِس نقشہٕ قدمَس پٮ۪ٹھ پَکُن تہٕ پَزِ پنٕنۍ قومی شناخت تہٕ مزاحمتی تحریٖک بچاونہٕ خٲطرٕ برٛونٛہہ کُن یِن&quot;۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:1952 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:1994 وَفات]]
[[زٲژ:کٲشِرؠ مُسَلمان]]</text>
      <sha1>1p4rkuryxo6iq830nzs5bg7zghb4cyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142044</id>
      <parentid>142043</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:40:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>142044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21126" sha1="qsauynw3gh2aos9fx6rqb3iotcdt6nt" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|noicon=Yes}}

'''قٲضی نِثار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔&lt;ref&gt;{{cite web|date=2012-04-12|title=Kashmiri Heroes|url=http://kashmirvoice.org/?p=743|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075209/http://kashmirvoice.org/?p=743|archive-date=24 September 2015|access-date=2016-12-28|publisher=Kashmir Voice}}&lt;/ref&gt;

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرہ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ ننگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»

== وَفات == 

19 جوٗن 1994 دۄہ آو قٲضی نِثار نامعلوم بَنٛدوٗق بردارَو دٔسۍ [[دِیٛلہٕ گام|دِیٛلہٕ گامس]] منٛز قتٕل کرنہٕ۔ أمۍ سٕنٛدِ قتل کِس نٔتیٖجس منٛز گٔیہِ نیہِ دِلہِ نواز ہتھیار ڈر گروپ [[نابٕدؠ|اخوان]] یُس ہِنٛدُستٲنہِ حکوٗمت طرفہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَت|جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَتُک]] مُقابلہٕ کرنہٕ خٲطرٕ کٔشیٖرِ ہِنٛدِ علیحدگی پسندن خٕلاف کٲم اوس کران۔ یہِ چھُ ماننہٕ یِوان زِ نِثار سٕنٛدِس قتلَس منٛز اوس اخوان ملیشیا ۔ کٲشِرؠ علیحدگی پسند [[جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ|جے کے ایل ایفٕک]] رہنُما [[یاسیٖن مَلِک]] چھُ یاد کران زِ &quot;ڈاکٹر قٲضی نثار سٕنٛز جدوجہد تہٕ قۄربٲنی ہیٚکَن نہٕ کٲنٛسہِ نظر انداز کٔرِتھ تہٕ از چھِ أسۍ سٲرٕے أمِس عظیم روٗحس خٲطرٕ شُکرگزٲری تہٕ مۄحبتُک اظہار کران۔ از ییٚلہِ أسۍ سُہ یاد کران چھِ، اسہِ سارِنٕے پَزِ أمۍ سٕنٛدِس نقشہٕ قدمَس پٮ۪ٹھ پَکُن تہٕ پَزِ پنٕنۍ قومی شناخت تہٕ مزاحمتی تحریٖک بچاونہٕ خٲطرٕ برٛونٛہہ کُن یِن&quot;۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:1952 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:1994 وَفات]]
[[زٲژ:کٲشِرؠ مُسَلمان]]</text>
      <sha1>qsauynw3gh2aos9fx6rqb3iotcdt6nt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142045</id>
      <parentid>142044</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:43:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>مِلاوُن  [[زٲژ:اِسلٲمی سٕکالر]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ</comment>
      <origin>142045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21321" sha1="8xwzucpbe0yda9xf0xdatmxivnws02m" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|noicon=Yes}}

'''قٲضی نِثار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔&lt;ref&gt;{{cite web|date=2012-04-12|title=Kashmiri Heroes|url=http://kashmirvoice.org/?p=743|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075209/http://kashmirvoice.org/?p=743|archive-date=24 September 2015|access-date=2016-12-28|publisher=Kashmir Voice}}&lt;/ref&gt;

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

[[فَیِل:Khyri Aam Members distributing relief at Czogam.jpg|thumb|کھرٛی رکن [[ژۄگام]]س مَنٛز رِلیٖف دِوان لوٗکن ]]

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرہ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ ننگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»

== وَفات == 

19 جوٗن 1994 دۄہ آو قٲضی نِثار نامعلوم بَنٛدوٗق بردارَو دٔسۍ [[دِیٛلہٕ گام|دِیٛلہٕ گامس]] منٛز قتٕل کرنہٕ۔ أمۍ سٕنٛدِ قتل کِس نٔتیٖجس منٛز گٔیہِ نیہِ دِلہِ نواز ہتھیار ڈر گروپ [[نابٕدؠ|اخوان]] یُس ہِنٛدُستٲنہِ حکوٗمت طرفہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَت|جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَتُک]] مُقابلہٕ کرنہٕ خٲطرٕ کٔشیٖرِ ہِنٛدِ علیحدگی پسندن خٕلاف کٲم اوس کران۔ یہِ چھُ ماننہٕ یِوان زِ نِثار سٕنٛدِس قتلَس منٛز اوس اخوان ملیشیا ۔ کٲشِرؠ علیحدگی پسند [[جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ|جے کے ایل ایفٕک]] رہنُما [[یاسیٖن مَلِک]] چھُ یاد کران زِ &quot;ڈاکٹر قٲضی نثار سٕنٛز جدوجہد تہٕ قۄربٲنی ہیٚکَن نہٕ کٲنٛسہِ نظر انداز کٔرِتھ تہٕ از چھِ أسۍ سٲرٕے أمِس عظیم روٗحس خٲطرٕ شُکرگزٲری تہٕ مۄحبتُک اظہار کران۔ از ییٚلہِ أسۍ سُہ یاد کران چھِ، اسہِ سارِنٕے پَزِ أمۍ سٕنٛدِس نقشہٕ قدمَس پٮ۪ٹھ پَکُن تہٕ پَزِ پنٕنۍ قومی شناخت تہٕ مزاحمتی تحریٖک بچاونہٕ خٲطرٕ برٛونٛہہ کُن یِن&quot;۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:1952 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:1994 وَفات]]
[[زٲژ:کٲشِرؠ مُسَلمان]]
[[زٲژ:اِسلٲمی سٕکالر]]</text>
      <sha1>8xwzucpbe0yda9xf0xdatmxivnws02m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142047</id>
      <parentid>142045</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>142047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21476" sha1="axpnrxb7ag0t3kt37ti64ye6xuc997w" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|noicon=Yes|image=فَیِل:Qazi Nisar.jpg|caption=قٲضی نِثار|imagesize=350px|death_cause=نامولوٗم بَنٛدوٗق بردارو دٔسؠ قَتٕل}}

'''قٲضی نِثار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔&lt;ref&gt;{{cite web|date=2012-04-12|title=Kashmiri Heroes|url=http://kashmirvoice.org/?p=743|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075209/http://kashmirvoice.org/?p=743|archive-date=24 September 2015|access-date=2016-12-28|publisher=Kashmir Voice}}&lt;/ref&gt;

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

[[فَیِل:Khyri Aam Members distributing relief at Czogam.jpg|thumb|کھرٛی رکن [[ژۄگام]]س مَنٛز رِلیٖف دِوان لوٗکن ]]

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرہ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ ننگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»

== وَفات == 

19 جوٗن 1994 دۄہ آو قٲضی نِثار نامعلوم بَنٛدوٗق بردارَو دٔسۍ [[دِیٛلہٕ گام|دِیٛلہٕ گامس]] منٛز قتٕل کرنہٕ۔ أمۍ سٕنٛدِ قتل کِس نٔتیٖجس منٛز گٔیہِ نیہِ دِلہِ نواز ہتھیار ڈر گروپ [[نابٕدؠ|اخوان]] یُس ہِنٛدُستٲنہِ حکوٗمت طرفہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَت|جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَتُک]] مُقابلہٕ کرنہٕ خٲطرٕ کٔشیٖرِ ہِنٛدِ علیحدگی پسندن خٕلاف کٲم اوس کران۔ یہِ چھُ ماننہٕ یِوان زِ نِثار سٕنٛدِس قتلَس منٛز اوس اخوان ملیشیا ۔ کٲشِرؠ علیحدگی پسند [[جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ|جے کے ایل ایفٕک]] رہنُما [[یاسیٖن مَلِک]] چھُ یاد کران زِ &quot;ڈاکٹر قٲضی نثار سٕنٛز جدوجہد تہٕ قۄربٲنی ہیٚکَن نہٕ کٲنٛسہِ نظر انداز کٔرِتھ تہٕ از چھِ أسۍ سٲرٕے أمِس عظیم روٗحس خٲطرٕ شُکرگزٲری تہٕ مۄحبتُک اظہار کران۔ از ییٚلہِ أسۍ سُہ یاد کران چھِ، اسہِ سارِنٕے پَزِ أمۍ سٕنٛدِس نقشہٕ قدمَس پٮ۪ٹھ پَکُن تہٕ پَزِ پنٕنۍ قومی شناخت تہٕ مزاحمتی تحریٖک بچاونہٕ خٲطرٕ برٛونٛہہ کُن یِن&quot;۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:1952 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:1994 وَفات]]
[[زٲژ:کٲشِرؠ مُسَلمان]]
[[زٲژ:اِسلٲمی سٕکالر]]</text>
      <sha1>axpnrxb7ag0t3kt37ti64ye6xuc997w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142048</id>
      <parentid>142047</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T10:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* عٲلِم */</comment>
      <origin>142048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21476" sha1="r0jg4eqz7szd7bap46vdi3hjbk454aq" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|noicon=Yes|image=فَیِل:Qazi Nisar.jpg|caption=قٲضی نِثار|imagesize=350px|death_cause=نامولوٗم بَنٛدوٗق بردارو دٔسؠ قَتٕل}}

'''قٲضی نِثار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔&lt;ref&gt;{{cite web|date=2012-04-12|title=Kashmiri Heroes|url=http://kashmirvoice.org/?p=743|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075209/http://kashmirvoice.org/?p=743|archive-date=24 September 2015|access-date=2016-12-28|publisher=Kashmir Voice}}&lt;/ref&gt;

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

[[فَیِل:Khyri Aam Members distributing relief at Czogam.jpg|thumb|کھرٛی رکن [[ژۄگام]]س مَنٛز رِلیٖف دِوان لوٗکن ]]

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرہ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ گنگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»

== وَفات == 

19 جوٗن 1994 دۄہ آو قٲضی نِثار نامعلوم بَنٛدوٗق بردارَو دٔسۍ [[دِیٛلہٕ گام|دِیٛلہٕ گامس]] منٛز قتٕل کرنہٕ۔ أمۍ سٕنٛدِ قتل کِس نٔتیٖجس منٛز گٔیہِ نیہِ دِلہِ نواز ہتھیار ڈر گروپ [[نابٕدؠ|اخوان]] یُس ہِنٛدُستٲنہِ حکوٗمت طرفہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَت|جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَتُک]] مُقابلہٕ کرنہٕ خٲطرٕ کٔشیٖرِ ہِنٛدِ علیحدگی پسندن خٕلاف کٲم اوس کران۔ یہِ چھُ ماننہٕ یِوان زِ نِثار سٕنٛدِس قتلَس منٛز اوس اخوان ملیشیا ۔ کٲشِرؠ علیحدگی پسند [[جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ|جے کے ایل ایفٕک]] رہنُما [[یاسیٖن مَلِک]] چھُ یاد کران زِ &quot;ڈاکٹر قٲضی نثار سٕنٛز جدوجہد تہٕ قۄربٲنی ہیٚکَن نہٕ کٲنٛسہِ نظر انداز کٔرِتھ تہٕ از چھِ أسۍ سٲرٕے أمِس عظیم روٗحس خٲطرٕ شُکرگزٲری تہٕ مۄحبتُک اظہار کران۔ از ییٚلہِ أسۍ سُہ یاد کران چھِ، اسہِ سارِنٕے پَزِ أمۍ سٕنٛدِس نقشہٕ قدمَس پٮ۪ٹھ پَکُن تہٕ پَزِ پنٕنۍ قومی شناخت تہٕ مزاحمتی تحریٖک بچاونہٕ خٲطرٕ برٛونٛہہ کُن یِن&quot;۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:1952 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:1994 وَفات]]
[[زٲژ:کٲشِرؠ مُسَلمان]]
[[زٲژ:اِسلٲمی سٕکالر]]</text>
      <sha1>r0jg4eqz7szd7bap46vdi3hjbk454aq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>142049</id>
      <parentid>142048</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T10:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>/* عٲلِم */</comment>
      <origin>142049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21476" sha1="dky5zsmynogbbbxgf1v4xja0gpe6tzy" xml:space="preserve">{{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No|noicon=Yes|image=فَیِل:Qazi Nisar.jpg|caption=قٲضی نِثار|imagesize=350px|death_cause=نامولوٗم بَنٛدوٗق بردارو دٔسؠ قَتٕل}}

'''قٲضی نِثار''' اوس جٔنوٗبی کٔشیٖرِ ہُنٛد میٖرواعظ۔ سُہ اوس [[مسلم یونایٹڈ فرنٹ]] (ایم یو ایف) ہُک بٲنی رُکُن یٔمۍ جموں و کشمیرس منٛز [[1987 جۆم تہٕ کٔشیٖر قونوٗن ساز اسمبلی چُناو|1987 کِس قونوٗن ساز اسمبلی ہٕنٛدِس اِنتِخابس]] تہٕ امت اِسلامی ہُنٛد اِنتِخاب۔ سُہ اوس کٲشرٮ۪ن ہٕنٛزِ آزٲدی ہُنٛد آواز دِنہٕ وول ؤکیٖل۔&lt;ref&gt;{{cite web|date=2012-04-12|title=Kashmiri Heroes|url=http://kashmirvoice.org/?p=743|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924075209/http://kashmirvoice.org/?p=743|archive-date=24 September 2015|access-date=2016-12-28|publisher=Kashmir Voice}}&lt;/ref&gt;

تسُند نیچو [[قاضی یاسر]] تہِ چھُ جنوبی کشمیرُک میرواعظ تہِ کٲم کران۔

== شُروٲتی زِندگی ==
قاضی نثار احمد زاے 1952ء مَنٛز قاضی غلام محمد سُند نیٚچُو۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}} تٔمہِ کٔر پنٕنہِ اِبتدٲیی تعلیٖم نُصرت الاسلام اننت ناگس منٛز حٲصِل۔ سُہ اوس قاضی قمر الدین سُنٛد پٗتُر، یٔمہِ جموں کشمیٖر کِس مہاراجہ [[پرتاپ سِنٛگھ|پرتاپ سنگھس]] خٕلاف بغاوتس ہٕنٛز قیادت کٔر۔ بغاوتس دوران گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدۍ زٕ بٲے مارٕ۔

== سرگرمی ==
تٔمۍ سٕنٛز سرگرمی گٔیہِ 19 ؤری وٲنٛسہِ منٛز شُروٗع، ییٚلہِ سُہ گۄڈٕنِچہِ لَٹہِ تمہِ وقتہٕ کِس کانگریس مین [[مُفتی مُحَمَد سيٖد|مفتی محمد سعیدَس]] خٕلاف احتجاج کرنَس پٮ۪ٹھ گِرِفتار آو کرنہٕ۔ سُہ آو أکِس ہفتہٕ پتہٕ ضمانت دِنہٕ تہٕ اَکہِ رٮ۪تہٕ پتہٕ آو دُبارٕ گرفتار کرنہٕ۔ 1985 منٛز آو سُہ 6 رٮ۪تَن خٲطرٕ ایمفالا جیلَس منٛز جیل تھاونہٕ۔ سُہ گوٚو ہِنٛدُستٲنہِ پارلیمٮ۪نٛٹٕچ کاروٲیی وٕچھنہِ ییٚتہِ تٔمۍ [[مقبول بٹ|محمد مقبول بھٹ]] سٕنٛدِس پھٲنٛسؠ دِنس پٮ۪ٹھ پنٕنۍ أکِس بہتٔریٖن تقریرَس منٛز پارلیمینٹ ارکانَن پٮ۪ٹھ حملہٕ کٔر۔ سُہ اوس شایَد شکیٖل بخشی، نعیم خان تہٕ [[یاسیٖن مَلِک|یاسین ملِکَس]] سٕتہِ 11 فرؤری &quot;تَصدیٖق ہُنٛد دۄہ&quot; پٲٹھۍ مناونہٕ یِنہٕ والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و لُکن منٛز اکھ۔ 1985 تھس منٛز کٔر تٔمہِ گورنر [[جگموہن]] سٕنٛدِس [[بَڈماز|گٲو ماز]] نہٕ کھٮ۪نہٕ کِس حُکمٕچ خٕلاف، تہٕ کٔرٕن اننت ناگ کِس مرکٔزی قصبہٕ چوکس منٛز زٕ گاو قۄربان ۔ 1986 منٛز آو سُہ دُبارٕ حراستَس منٛز نِنہٕ۔ پہلگامُک محمد سعید چُھ وَنُن زِ &quot;صِرف سنٹرل جیلَس منٛز ٲسِکھ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفرَن ہٕنٛز صلاحیت بدلہٕ 1000 کھۄتہٕ زِیٛادٕ نفر سنٹرل جیل سرینگرَس منٛز تھاونہٕ آمٕتۍ، پرٮ۪تھ سیلَس منٛز ٲسۍ 15-20 نفرَن ہِنٛز گنجائش بدلہٕ 50 نفر بنٛد کرنہٕ آمٕتۍ&quot;۔ سُہ آو 1988 منٛز 7 رٮ۪تن تہٕ 1990 منٛز 30 رٮ۪تن خٲطرٕ دُبارٕ حراستَس منٛز تھاونہٕ۔

[[فَیِل:Khyri Aam Members distributing relief at Czogam.jpg|thumb|کھرٛی رکن [[ژۄگام]]س مَنٛز رِلیٖف دِوان لوٗکن ]]

1985 منٛز کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی بڑنہٕ پتہٕ شروع کرنہٕ آمُت، کھرٛی عام ٹرسٹ پھٔہلیوو سٲرِسٕے کٔشیٖرِ منٛز، سمٲجی کامٮ۪ن ہٕنٛز پہل کٔرِتھ۔ ٹرسٹن کٔر جنگٕچ مۄنٛڈن تہٕ جنگ متٲثرین ہٕنٛدٮ۪ن عیالَن ریتہٕ وار معاوضہٕ فراہم۔ یہِ ٹرسٹ اوس سٲرِسٕے جنوٗبی کٔشیٖرِ منٛز کٲم کران۔ تِمو کٔر سٔہلاب متٲثرین ہٕنٛز بحالی تہٕ متٲثرین کٔر عارضی پناہ گاہ۔ تٔمۍ کٔر 100 کھۄتہٕ زِیٛادٕ غریب کورٮ۪ن ہِنٛدِس خانٛدرَس منٛز مدد۔

سُہ اوس انسٲنی حقوقُک اکھ پرجوش کارکُن۔ تٔمۍ کٔر کٔشیٖرِ منٛز اِنسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف ورزی دستاویٖزی شکل دِنہٕ تہٕ یِم کٔرٕن ریڈ کراس سوسائٹی تہٕ ایمنسٹی انٹرنیشنل سان مُختٔلِف اِنسٲنی حقوقٕن ہِنٛزن اِدارَن پیش ۔ تٔمۍ کٔر [[اقوامہٕ متحدٕ|اقوام متحدٕکؠ]] رکنن تہٕ مصر، سعودی عرب، ایٖران تہٕ عراق سمیت اسلامی مُلکن یادداشت پیش۔ أمۍ کٔر واریاہَن غٲر انسٲنی قتلَن، قتل عام تہٕ عصمت دری ہٕنٛدٮ۪ن واقعَن منٛز ایف آئی آر درٕج۔{{حَوالہٕ ضۆروٗری}}

==وقف بورڈ==

90 کِس دٔہلہِ کِس شروعاتَس منٛز جیلہٕ پٮ۪ٹھٕ رِہٲیی پتہٕ اوسُکھ جۆم تہٕ کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ پنڈتَن ہٕنٛدِ وادی منٛزٕ ہجرت کرنہٕ پتہٕ گورنر سٕنٛدِس حُکوٗمتَس تل تھاونہٕ آمُت۔ 1994 تام اوس صدرَس کُنہِ تہِ ریاستس پیٹھ آرٹیکل 356 لگاونُک مُکمل تہٕ بلا روک ٹوک اختیار حٲصِل، یُس سیٲسی بدامنی ہُند شکار آسہِ۔ حالانٛکہِ یہِ چھُ 1940 کِس دٔہلِس منٛز مُسلمانَن ہِنٛز فلاح و بہبودٕ تہٕ جموں مُسلمانَن ہٕنٛدِ وقف جایدادَن ہُنٛد انتظام تہٕ حِفاظتہٕ خٲطرٕ قٲیِم کرنہٕ آمُت۔ اوقاف اوس گۄڈٕ کٔشیٖرِ مَنٛز مزارَن پٮ۪ٹھ اِختِیار، تاہم ۱۹۹۰ کِس دہلِس تام اوس اوقافَن کٔشیٖرِ ہٕنٛزن واریاہَن مسجدن پٮ۪ٹھ قبضہٕ کوٚرمُت تہٕ یہِ اوس مرکزی حکوٗمتَس کِس براہ راست اِختِیارَس منٛز۔

ڈاکٹر قاضی نِثار یٔمۍ اوقافٕچ مقٲمی نمایندگی خٲطرٕ مُہِم چِھ چلٲومٕژ تہٕ مذہبی معاملَن منٛز ٲس نہٕ کانٛہہ تہِ حکومتی مداخلت یژھان، کٔر نرسمہا راؤ سٕنٛدِس قیادتس منٛز مرکزی حکوٗمت کِس براہ راست کنٹرولس منٛز انتظٲمی اہلکارن ہٕنٛدِ دٔسۍ بورڈ چلاونَس خلاف اکھ وسیع مُہِم شروع۔ پننٮ۪ن خطابَن منٛز اوس سُہ اکثر ونان زِ &quot;کٔشیٖرِ کوتاہ بدنصیب چھِ یِم بٔڑۍ مسجدٕ چھِ سانگھۍ چلاوان تہٕ سانہِ عطیہ ہُنٛد پونٛسہٕ چھِ سانہِ تباہی باپتھ واپس یِوان&quot;۔

واریاہن میٹِنٛگن تہٕ یادداشتن ہٕندِ فضیلت سٍتۍ کٔر ڈاکٹر قاضی نثار حُکامن برونہہ کنہِ اکھ بنیٲدی ٲیین تہٕ اوقافُک ڈھانچہٕ پیش یُس عوٲمی جذباتن ہٕنز اکھ خوبصورت نمایندگی اوس۔ تٔمۍ کٔر اوقاف خٲطرٕ 100 رُکنی کونسلٕچ کتھ یتھ منٛز ضِلعہٕ کین تمام تحصیل مسجدن ہٕنٛدۍ زٕ ارکان شٲمِل آسن تہٕ ارکان کرن ووٹ کہِ فضیلت سۭتۍ سربراہُک انتخاب کرنہٕ۔ ڈاکٹر قاضی نثار اوس حکومتہٕ طرفہٕ اوقاف عطیہ کرنٕکۍ پٲنسہٕ استعمال کرنس سخٕت خلاف تہٕ پننیو یادداشتو ذٔریعہٕ کوٚر تِمو قٲیم زِ اوقاف پٲنسہٕ ہیکو پسماندٕ شُرین پرناونہٕ خٲطرٕ، [[صوٗفی ادب]] شایع کرنہٕ خٲطرٕ، سکول تہٕ ہسپتال بناونہٕ خٲطرٕ استعمال کرنہٕ یِتھ۔

سُہ اوس اکثر پننین واعظن منٛز دوہراوان، &quot;بہٕ دِمہٕ نہٕ پنُن پونٛسہٕ حکومتہٕ پانس خلاف استعمال کرنہٕ۔ میٲنۍ لوٗکو، نِیو اوکاف واپس نتہٕ کرِ یہِ مستقبلس منٛز اسہِ سارِنٕے تبٲہی۔&quot;

==اُمتِ اِسلام==

قاضی نِثارَن ترٲو 1986 منٛز وادی کٔشیٖرِ منٛز مُسلِم مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی خٕلاف اَکہِ اجتمٲعی مزاحمتی تحریٖک پٲٹھۍ سمٲجی تہٕ مذہبی تنظیٖم امت اِسلامی ہٕنٛز بُنیاد۔ تنظیٖمہِ ہُنٛد جنرل سیکریٹری میر مُنتظیٖر چُھ وَنُن زِ &quot;ہِندوستان تہٕ پٲکِستان دۄشوٕنی ہِنٛزو ایجنسیَو کٔر أمِس سۭتۍ واریاہ لَٹہِ رٲبطہٕ&quot;۔ &quot;أمِس اوس یقین زِ لوٗکھ چھِ أمۍ سُنٛد مدتہٕ تہٕ أمِس چھِ نہٕ بیٚیہِ کانٛہہ ضرورت۔ تٔمۍ کٔر نہٕ دۄشوٕنی فریقن منٛز کُنہِ تہِ وفادٲری ہُنٛد حلف&quot;۔ مٲلی کٔمی ہٕنٛدِ وجہ سۭتۍ گٔیہٕ تنظیم مٔرۍ۔ &quot;دۄشوٕنی طرفَن ہٕنٛدٮ۪و ارکانو کٔر أمِس سۭتۍ واریٛاہ لَٹہِ رٲبطہٕ۔ ہِنٛدُستٲنۍ ایجنسیہِ ٲسۍ صحافین، ڈاکٹرن، علماہن ہٕنٛدِ ذٔریعہٕ کُنہِ ساتہٕ رٲبطہٕ کٔرِتھ یِمو سۭتۍ سُہ اکثر مشتعل گژھان اوس تہٕ اَمہِ وجہہ کِنۍ ٲسۍ کینٛہہ [[صحافی]] تہِ تٔمِس خٕلاف لؠکھان۔

==کٔشیٖر واپس==

نِثار آو ۱۹۸۴ منز کٔشیٖر واپس تہٕ کٔرٕن کشمیر یونیورسٹی ہٕندِس عربی شعبس منز کٲم۔ تٔمۍ ترٛٲو نوکری تہٕ ژورُن پننؠن لوٗکن خٲطرٕ کٲم کرُن۔ تٔمۍ کٔر گۄڈٕ [[سرینگر]] کِس مگرمل باغس منٛز مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ خدمات انجام دِژمٕژ، تہٕ پننِس مٲل سٕنٛدِ مرنہٕ پتہٕ گوٚو [[اِسلام آباد]] تتہِ چیف مُبلغ سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم کرنہٕ خٲطرٕ۔ سُہ روٗد تتہِ تبلیٖغ کران یوٚتام سُہ 1994 تھس منٛز پرو انڈیا بندوق بردارَو دٔسۍ قتل کرنہٕ آو۔

پتہٕ کٔر تٔمۍ محمد اشرف سحرائی تہٕ غلام نبی سمجی یَس سۭتۍ کٹھوعہ جیلَس منٛز پی ایس اے یَس منٛز خٕدم۔ سہرائی چھُ تِم دۄہ &quot;زِنٛدگی ہِنٛدِ مُشکِل ترین دۄہ&quot; یاد کران زِ قاضی نثار اوس گۄڈنیُک شخص یٔمۍ ایس پی کتھوا جیلَس ووٚن زِ تِمَن دِیہِ جماعتَس منٛز عبادت کرنُک اِجازت۔ اتھ مطالبس آو انکار کرنہٕ مگر نتیجتن آو اسہِ سارِنٕے فاقہٕ ہڑتال کرنہٕ پتہٕ رضامندی ظٲہر کرنہٕ&quot;۔

==مسلم یونایٹڈ فرنٹ==

نِثارَن کٔر صدر جماعت اہلی حدیثس سٕتؠ یکجوتُک اظہار۔ نِثارَن کٔر مُلٲزِمن ہِنٛزِ معطلی تہٕ مُسلِم مُلٲزِمن خٕلاف ظُلمَن خلاف بٔڑِس احتجاجٕچ قیادت۔ [[عبدالغنی بھٹ]] تہِ آو تَمہِ ؤرۍیہِ معطل کرنہٕ۔ پوٗرٕ رِیاستَس منٛز دِیُت لوٗکَو یکجوتٕچ کالہِ ہُنٛد جواب۔ تمام مکاتب فکر ٲسۍ اہم موقعن پیٹھ دعا کرنہٕ خٲطرٕ أکسٕے جنڈس تل یوان۔ امہِ سۭتۍ گٔیہِ امت اسلامی بَنیٛوو، ییٚمیُک نعرٕ &quot;آپکا مسلک آپکو مبارک&quot; بنیوو۔ یہِ اتحادُک شو پھٔہلیوو پتہٕ جموں کشمیر کٮ۪ن باقٕے حِصن تام ییٚلہِ اتحاد المسلمین سٕنٛدِ سرپرست [[عباس انصاری]] اسلام آبادَس منٛز نِصارَس سمکھیوو۔ اتھ پارٹی آو پتہٕ غلام قادر وانی ین تجویز کٔرمٕژ مسلم یونائیٹڈ فرنٹ ناو تھونہٕ۔

مسلم یونایٹٹید فرنٹ چھُ کٔشیٖرِ ہٕندِس تواریخس منز کم از کم دستاویزی بابن منز اکھ۔ سُہ غٲر سیٲسی گروپ یُس زیادٕ تر جموں و کشمیرس منٛز مظلوم طبقہٕ کٮ۪ن حقوٗقن خٲطرٕ اسلام آباد پٮ۪ٹھٕ ووتھ، گوٚو 2 نومبر 1986 منٛز نِثار سٕنٛزِ رِہٲیی پتہٕ 1986 کِس ٲخرَس تام ییٚلہِ سُہ گورنر جگموہن سٕنٛدِس حُکمَس چیلنج کرنہٕ باپتھ گِرِفتار کرنہٕ آو۔ گۄڈٕ گۄڈٕ کوٚر گروپن شاہ بانو کیس سٕنٛدِ حمل حمل بِل ہِوین مسلن پٮ۪ٹھ توجہ دِنُک فیصلہٕ۔ أتھۍ دوران ٲسۍ ریاستَس منٛز چُناو جٲری تہٕ کینٛہہ جمٲژ ٲس یَژھان زِ ایم یوٗ ایف کرِ چُناو۔ اِبتِدٲیی اختلافو پتہٕ، دوٚیِم ووٹن دِژ رژھ کھنڈ اِنتِخابات لڑنہٕ یِنٕچ حمایت۔ چُناون منٛز ٲس ہیرٕ پھیرٕ کرنہٕ آمٕژ۔ نثار اوس وٲحِد وۄمیدوار ییٚمۍ تمام 44 حلقن منٛز کتھ کٔر۔ 

تٔمۍ کوٚر نعرٕ &quot;دَستٛگیٖر صوبا کلم کرُن ہٲز کامیاب&quot; یُس [[جماعت اسلامی]] ہیتھ ایم یوٗ ایف کیو تمام حلقو اپنوو۔ یِم پانٛژھ نفر یِم 'مجلس مُنتزیمہ' ہٕکۍ بُنیٲدی رُکُن بنییہِ تِمن منٛز ٲسۍ نِثار، مولوی عباس انصاری، پروفیسر عبدالغنی بھٹ، قادر وانی تہٕ امیر جماعت غلام محمد بھٹ شٲمِل۔ سُہ بنیو مسلم یونایٹٹید فرنٹ رہنُما تہٕ تٔمۍ سٕنٛز تنظیم گٔیہٕ شہرس منٛز۔

==ہتھیار در جدوجہد==

نثار اوس شکیٖل بخشی، اشفاق مجید وانی، محمد یاسین ملک تہٕ نعیم خان ہِوین نفرن ہٕنٛز حمایت کرن والیو گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ ... نعیم خانَن ووٚن زِ أسۍ ٲسۍ تٔمِس مگرمل باغ مسجدِ منٛز نِش گژھان، أمۍ سٕنٛدِس جُمعہ کِس خۄطبس منٛز شرکت کران تہٕ ہندوستانَس سۭتۍ لڑنٕچ حکمت عملی پٮ۪ٹھ کتھ باتھ کران۔ &quot;أمِس ٲسۍ امانویلہ خانَس سۭتۍ قریبی تعلقات۔ امت اسلامیُک تَمہِ وقتُک وائس چیئرمین حمید اللہ بوانی چھُ وَنان۔ تٔمِس اوس جے کے ایل ایفَس سۭتۍ قریبی وابستہٕ، تہٕ امیُک نٲیِب صدر بشیر احمد بھٹ اوس أمۍ سُنٛد لۄکچارُک دوس۔ سُہ اوس تِمن خفیہ میٹنگن ہٕنٛز قیادت کران یِم ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛدیو واقعاتو برٛونٛہہ سپدان ٲسۍ۔ اشفاق اوس نثار سمکھنہٕ خٲطرٕ اسلام آبادُک دورٕ کران ییمہِ سٍتۍ کٔشیٖرِ مَنٛز ہتھیار در لڑایہِ گٔیہِ۔ نِثار اوس بیٚیہِ اکہِ لٹہِ ہتھیار در لڑایہِ ہٕنٛز حمایت کرن والٮ۪ن گۄڈنِکٮ۪و نفرن منٛز اکھ۔ پننٮ۪ن تقریرن تہٕ تحریرن منٛز کٔر تٔمۍ ہمیشہٕ مسلح جدوجہدٕچ حمایت۔ پننِس أکِس تقریرَس منٛز کٔر تٔمۍ جے کے ایل ایف کِس حاجی گروپَس خٕلاف فتویٰ ہٕنٛز کھلہِ مذمت تہٕ مقبول بھٹ تہٕ باقٕے جے کے ایل ایف سرپرستَن خٕلاف باقٕے فتویَن ہٕنٛز مذمت کٔرمٕژ۔

کٔشیٖرِ منٛز دہشت گردی شروع گژھنہٕ پتہٕ آو سُہ گِرِفتار کرنہٕ، مگر ییٚلہِ سُہ یلہٕ ترٛاونہٕ آو تٔمۍ سارنٕے دہشت گرد جمٲژن درمیان اَکہِ اتحادُک انتظام، یِم 1990 پیٹھٕ پانہٕ وٲنۍ لڑٲے ٲسۍ۔ زٕ برطانوی، مول تہٕ نیچو یِم 6 جوٗن 1994 منٛز پہلگامَس منٛز اغوا کٔرۍمٕتۍ ٲسۍ، تِکیٛازِ تٔمِس اوس انسٲنی حقوقٕن ہٕنٛزِ خٕلاف خٕلاف بولنہٕ باپتھ دہشت گرد گروپَن منٛز عزت یِوان کرنہٕ۔ سُہ اوس ونان &quot;حرکت چھِ میٲنۍ زبان، حزب چھِ میٲنۍ زبان، اخوان چھِ میٲنۍ أچھ&quot;۔

==عٲلِم==

1984 منٛز ترٛٲو یِمو اسلامک ریسرچ انسٹی ٹیوٹٕچ بُنیاد ییٚتہِ ساسہٕ بٔدۍ غریب شُرین مُفت تعلیم حٲصِل کٔر۔ سُہ اوس اکھ واضح بولن وول تہٕ علی گڑھ تہٕ اشرفیہ پٮ۪ٹھ کٔرٕن اسلٲمی تعلیٖم حٲصِل۔ سُہ اوس اَکھ اسلٲمی عٲلِم تہٕ یِہُنٛد فتویٰ آو سٲرِسٕے برصغیر تہٕ [[فارس سۆتھُر|فارس سۆتھرس]] مَنٛز قبوٗل کرنہٕ۔ علامہ ارشد القادری، یُس ساروٕے کھۄتہٕ ورسٹائل ہندوستٲنۍ سکالر یس رئیس الکلام ناوٕ سۭتۍ زاننہٕ چھُ یِوان چھُ تِمَن اکہِ لٹہِ &quot;مشرقٕچ وۄمید&quot; وونمُت۔

یِمو کٔرِکھ تحریک نظر، صلوت النبی ، حرکت الفکریہ، نکاح بلیغہ تہٕ باقی واریاہ کتابہٕ لیچھمٕژ۔ سُہ اوس مونتھلی میگزین اسلام آبادُک ایڈیٹر ۔ تٔمۍ لیچھ شاعری تہٕ لیچھن واریاہ مضامین یم مقامی، قومی تہٕ بین الاقوٲمی اخبارن منٛز شایع گٔیہٕ۔ تٔمۍ ووٚن زِ &quot;میٛون [[دیٖن]] چھُنہٕ ظالمَن ہُنٛد طرف۔ تٔمۍ ترٛٲو واریہن سکولن، لائبریرین تہٕ [[مشیٖد|مسجدن]] ہٕنٛز بُنیاد یِم ساسہٕ بٔدۍ شُرۍ پرناوان ٲسۍ۔

&quot;میٛون مقصد چھُنہٕ استادن ہند معاشرٕ بناوُن بلکہ چھُ اکھ تیُٛتھ معاشرٕ بناوُن یتھ نہٕ استادن ہِنٛز ضرورت آسہِ۔&quot; تسٕنٛزِ شاعری منز چھُ اکثر بے آوازن ہنز آواز دِوان یتھہٕ پٲٹھؠ پوسٹ ماڈرن شاعر «ییٚتہِ درٛاو حَجس، تتہِ وولُکھ گنگٲے مسلمان، برباد کوٚر ایٚمؠ اِنٛدرٲے ہِنٛدؠ راجیٖون مُسلمان۔»

== وَفات == 

19 جوٗن 1994 دۄہ آو قٲضی نِثار نامعلوم بَنٛدوٗق بردارَو دٔسۍ [[دِیٛلہٕ گام|دِیٛلہٕ گامس]] منٛز قتٕل کرنہٕ۔ أمۍ سٕنٛدِ قتل کِس نٔتیٖجس منٛز گٔیہِ نیہِ دِلہِ نواز ہتھیار ڈر گروپ [[نابٕدؠ|اخوان]] یُس ہِنٛدُستٲنہِ حکوٗمت طرفہٕ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَت|جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز بغاوَتُک]] مُقابلہٕ کرنہٕ خٲطرٕ کٔشیٖرِ ہِنٛدِ علیحدگی پسندن خٕلاف کٲم اوس کران۔ یہِ چھُ ماننہٕ یِوان زِ نِثار سٕنٛدِس قتلَس منٛز اوس اخوان ملیشیا ۔ کٲشِرؠ علیحدگی پسند [[جموں کشمیٖر لِبَرؠشَن فرنٛٹ|جے کے ایل ایفٕک]] رہنُما [[یاسیٖن مَلِک]] چھُ یاد کران زِ &quot;ڈاکٹر قٲضی نثار سٕنٛز جدوجہد تہٕ قۄربٲنی ہیٚکَن نہٕ کٲنٛسہِ نظر انداز کٔرِتھ تہٕ از چھِ أسۍ سٲرٕے أمِس عظیم روٗحس خٲطرٕ شُکرگزٲری تہٕ مۄحبتُک اظہار کران۔ از ییٚلہِ أسۍ سُہ یاد کران چھِ، اسہِ سارِنٕے پَزِ أمۍ سٕنٛدِس نقشہٕ قدمَس پٮ۪ٹھ پَکُن تہٕ پَزِ پنٕنۍ قومی شناخت تہٕ مزاحمتی تحریٖک بچاونہٕ خٲطرٕ برٛونٛہہ کُن یِن&quot;۔

== حَوالہٕ ==

[[زٲژ:1952 پٲدٲیِش]]
[[زٲژ:1994 وَفات]]
[[زٲژ:کٲشِرؠ مُسَلمان]]
[[زٲژ:اِسلٲمی سٕکالر]]</text>
      <sha1>dky5zsmynogbbbxgf1v4xja0gpe6tzy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قٲضی نِصار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30829</id>
    <redirect title="قٲضی نِثار" />
    <revision>
      <id>142039</id>
      <timestamp>2026-06-21T07:36:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>[[قٲضی نِصار]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[قٲضی نِثار]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج </comment>
      <origin>142039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="pn9r3xiyctg56ndo1bz0bph7wntnlip" xml:space="preserve">#REDIRECT [[قٲضی نِثار]]</text>
      <sha1>pn9r3xiyctg56ndo1bz0bph7wntnlip</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قاضی نِصار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30830</id>
    <redirect title="قٲضی نِثار" />
    <revision>
      <id>142040</id>
      <timestamp>2026-06-21T07:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران</comment>
      <origin>142040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="cd07gmioo070k58cxh6cfs5xzwixr4k" xml:space="preserve">#REDIRECT [[قٲضی_نِثار]]</text>
      <sha1>cd07gmioo070k58cxh6cfs5xzwixr4k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قاضی نثار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30831</id>
    <redirect title="قٲضی نِثار" />
    <revision>
      <id>142041</id>
      <timestamp>2026-06-21T07:37:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران</comment>
      <origin>142041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="cd07gmioo070k58cxh6cfs5xzwixr4k" xml:space="preserve">#REDIRECT [[قٲضی_نِثار]]</text>
      <sha1>cd07gmioo070k58cxh6cfs5xzwixr4k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قٲضی نثار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30832</id>
    <redirect title="قٲضی نِثار" />
    <revision>
      <id>142042</id>
      <timestamp>2026-06-21T07:37:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران</comment>
      <origin>142042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="cd07gmioo070k58cxh6cfs5xzwixr4k" xml:space="preserve">#REDIRECT [[قٲضی_نِثار]]</text>
      <sha1>cd07gmioo070k58cxh6cfs5xzwixr4k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فَیِل:Qazi Nisar.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>30833</id>
    <revision>
      <id>142046</id>
      <timestamp>2026-06-21T07:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>آیات محراج</username>
        <id>11062</id>
      </contributor>
      <comment>{{Non-free use rationale
| Article = قٲضی نِثار 
| Description = Photograph of Qazi Nisar, Kashmiri Islamic scholar, social activist, and political leader.
| Source = https://kashmirreader.com/2023/06/19/remembering-qazi-nisar-the-pride-of-kashmir/
| Portion = Entire image
| Low_resolution = Yes
| Purpose = To visually identify Qazi Nisar in his biographical article.
| Replaceability = No free or public domain image of Qazi Nisar is known to exist. As the subject is deceased, a freely license...</comment>
      <origin>142046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="884" sha1="hzmt1h9uquhots0cj49049qvflth0uz" xml:space="preserve">== خُلاصہٕ ==
{{Non-free use rationale
| Article = قٲضی نِثار 
| Description = Photograph of Qazi Nisar, Kashmiri Islamic scholar, social activist, and political leader.
| Source = https://kashmirreader.com/2023/06/19/remembering-qazi-nisar-the-pride-of-kashmir/
| Portion = Entire image
| Low_resolution = Yes
| Purpose = To visually identify Qazi Nisar in his biographical article.
| Replaceability = No free or public domain image of Qazi Nisar is known to exist. As the subject is deceased, a freely licensed replacement cannot reasonably be created.
| Other_information = This image is used under fair use on Kashmiri Wikipedia for identification and educational purposes only. It will not be used for commercial gain, and its inclusion does not harm the copyright holder's ability to profit from the image.
}}
== اِجازَت نامہ: ==
{{Non-free biog-pic}}</text>
      <sha1>hzmt1h9uquhots0cj49049qvflth0uz</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>