Wîkîpediya kuwiki https://ku.wikipedia.org/wiki/Destp%C3%AAk MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Medya Taybet Gotûbêj Bikarhêner Gotûbêja bikarhêner Wîkîpediya Gotûbêja Wîkîpediyayê Wêne Gotûbêja wêneyî MediaWiki Gotûbêja MediaWiki Şablon Gotûbêja şablonê Alîkarî Gotûbêja alîkariyê Kategorî Gotûbêja kategoriyê Portal Gotûbêja portalê TimedText TimedText talk Modul Gotûbêja modulê Event Event talk 0 13 2098510 2042564 2026-10-13T10:58:48Z InternetArchiveBot 45060 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2098510 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov | nav = Ehmedê Xanî | navê_rastî = | bernav = Xanî | wêne = ئەحمەدی خانێ 1.jpg | sernavê_wêne = Ehmedê Xanî - Qelemê Badî Babajan | roja_jidayikbûnê = 1650 an jî 1651 | cihê_jidayikbûnê = [[Colemêrg]] | roja_mirinê = 1707 (56-57 Salî) | cihê_mirinê = [[Agirî]] / [[Bazîd]] | hevwelatî = Împeratoriya osmanî | dîn = [[Îslam]] | bav = [[Şêx Îlyas]] | dê = Gulnîgar | netewe = [[Kurd]] | malbat = Xaniyan | serdem = Sedsala 17an (Serdema Nû) | perwerde = [[Medreseya kurdî|Medreseyên Kurdistanê]]<br/>Medreseyên Sûriyê<br/>Medreseyên Îranê | destûrname = Mele Camî | bandorbar = [[Arîstotelês]], [[Hîpokrat]], [[Farabî]], [[Eliyê Herîrî]], [[Şihabedînê Suhrewerdî]], [[Îbn Erebî]], [[Melayê Cizîrî]] û [[Feqiyê Teyran]] | bandorker = [[Mele Mehmûdê Bazîdî|Mehmûdê Bazîdî]], [[Îsmaîlê Bazîdî]], [[Miradxan]], [[Hecî Qadirê Koyî]], [[Ebdurehmanê Axtepî]], [[Hejar]], [[Hêmin]], [[Qanatê Kurdo]], [[Mele Ehmedê Namî]], [[Seîdê Nûrsî]], [[Xelîfe Yûsif]], [[Martin van Bruinessen]] û [[Wêjeya kurdî|Wêjeya Kurdî]] | pîşe = [[Wêjeya kurdî|Wêje]], [[Dîrok]], [[Fiqih]], [[Astronomî]], [[Erdnîgarî]] û [[Felsefe]] }} '''Ehmedê Xanî''' (jdb. 1650 gundê Xanê, [[Colemêrg]] − m. 1707 [[Bazîd]], [[Agirî]]), [[helbestvan]], [[dîrok]]nas, [[astronom]], [[erdnîgarî|erdnas]] û [[fîlozof]]ê mezin ê [[kurd]] e.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.iranicaonline.org/articles/ahmad-e-kani |sernav=AḤMAD-E ḴĀNI |paşnav=Shakely |pêşnav=F. |tarîx=2011 |malper=Encyclopædia Iranica, online edition |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=16 çiriya pêşîn 2017 }}</ref> == Jînenîgarî == Ehmedê Xanî di sala 1650 yan jî 1651ê de li bajarê [[Colemêrg]]ê li gundê Xanê hatiye dinyayê. Di sala 1707an de li Bazîdê wefat kiriye. Navê bavê wî [[Şêx Îlyas]] e, navê kalikê wî Eyaz e û ji [[eşîra Xaniyan]] e. Di derbarê zewaca wî de agahî tuneye lê tê gotin ku bi xwe qet nezewiciye.<ref>https://www.diyadinnet.com/bilgi-1820-seyx-ehmed-i-hani-kimdir {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== Perwerdehiya wî ==== Jiyana Xanî di nav perwerdehiyê de derbas bûye. Xanî perwerdehiya xwe ya pêşîn [[Quran]] û [[fiqih]]ê li cem bavê xwe Şêx Îlyas digire, piştî xwendina li cem bavê diçe di medreseyên [[Bidlîs]] û [[Xelat]]ê de dixwîne, xwendina xwe li [[Bexda]], [[Şam]], [[Heleb]] û di medreseyên [[Îran]]ê de jî pêş ve dixe. Di medreseyên [[Îran]]ê de hînê [[felsefeya îslamê]], [[astronomî]] û [[fîlolojî|fîlolojiyê]] dibe. Di medreseyên [[Sûrî|Sûriyê]] de jî hînî [[Felsefeya Yewnan|felsefeya yewnanê]] dibe. Xanî piştî demekî diçe bajarê [[Meke]]yê [[hec]]a xwe dike, ji wê şûn de diçe [[Misir]]ê jî digere û dizivire [[Bazîd]]ê. Xanî bi xwe di bin bandora fîlozofên weke [[Arîstotelês]], [[Farabî]], [[Şihabedînê Suhrewerdî]], [[Îbn Erebî|Muhyedîn ibn Erebî]], [[Eliyê Herîrî]], [[Melayê Cizîrî]], [[Feqiyê Teyran]] û gelek fîlozofên din de dimîne û bi fikir û ramanên xwe ve rê li pêşiya fîlozofên dû xwe vekiriye.<ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://kurtedebiyati.blogcu.com/ahmede-xane-kimdir/10743379 |tarîxa-gihiştinê=2015-08-25 |tarîxa-arşîvê=2015-07-22 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150722003439/http://kurtedebiyati.blogcu.com/ahmede-xane-kimdir/10743379 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> Ehmedê Xanî di dîroka kurd û Kurdistanê de bi nav û deng e. Derbarê pêşveçûna çand, huner, wêje û zimanê kurdî de cihê wî cuda û pir girîng e. Xanî di 14 saliya xwe de dest bi nivîsandinê dike, piraniya pirtûkên xwe bi [[kurdî]] bi zaravayê [[kurmancî]] nivîsandine. Xanî bi taybetî, ji bo ku zarokên kurda baş [[Îslam|dîn]] û [[Kurdî|zimanê]] xwe hîn bibin pirtûkeke bi navê [[Nûbihara biçûkan]] dinivîse û nîvê pirtûkê jî dike ferhenga [[kurdî]]-[[erebî]] û ev ferhenga wî di dîroka kurdan de bûye ferhenga herî pêşîn û bi sed salan ve di [[Medreseya kurdî|Medreseyên Kurdistanê]] de tê xwendin. Xanî tevê kurdî, çar ziman ([[zimanê tirkî|tirkî]], [[zimanê erebî|erebî]] û [[Zimanê farisî|farisî]]) dizanî bû. Ehmedê Xanî ji bona perwerdehiya zarokên kurdan medrese jî vekiriye û li wir ders daye telebeyan. Di medresa Ehmedê Xanî de dersên olî [[fiqih]] û [[hedîs]] û dersên [[zanist]]ê yên weke [[felsefe]], [[dîrok]], [[wêje]], [[erdnîgarî]], [[astronomî]] û hwd. dihatin dayîn. Helbestvanê binavûdeng [[Îsmaîlê Bazîdî]] û gelek wêjevanên kurd di bin bandora Xanî de mane. Ehmedê Xanî di sala 1707an de li Bazîdê diçe ber rehma Xwedê û tirbeya wî li Bazîdê ye. == Ramana Ehmedê Xanî == [[Wêne:Kurdish manuscript in the British Library – start of the Edîqeya Îmanî by Ahmad Khani (Ehmed Xani), 18th century (Or. 5932, f. 14v).jpg|thumb|Rûpelên yekem ên destnivîsek ''[[Eqîdeya îmanê (pirtûk)|Edîqeya Îmanê]]'' li [[British Library]], ''Or''. 5932, ''folio'' 14 ''verso''.]] Ehmedê Xanî [[netewe|netewperwerekî]] kurd bû û xwestiye ku yekitiya kurdan çê bike.<ref>[[Mihemed Emîn Zekî]], Navdarên Kurd û Kurdistanê</ref> Îxtîlafên di nava kurdan de ji bo wî, pirsgirekeke mezin bûye. Ji ber hindê ye ku wî di helbestên xwe de hertim qala yekitiya kurdan kiriye û li ser mijara pirsgirêka perçebûna civak û erdnîgariya Kurdistanê sekiniye û di berhema xwe de çareseriyê wisa nîşan dike; {| |- |{{Helbest|Ger dê hebûya me ittifaqek<br>Vêk ra bikira me inqiyadek<br>Rûm û ereb û ecem temamî<br>Hemiyan ji me ra dikir xulamî<br>Tekmîl dikir me dîn û dewlet<br>Tehsîl dikir me ilm û hikmet <ref>http://www.heridan.com/forum/viewtopic.php?f=38&t=341</ref>}} |{{Helbest|Kurmanc ne pir di bê kemal in<br> Ema yetîm û bê mecal in,<br> Fîl cumle ne cahil û nezan in<br>Belkî sefîl û bê xwedan in.}} |} Li gor Xanî, kêmasiya kurdan ji [[ereb]], [[tirk]] û [[fars]]an nebûye, tenê kêmasî bêrêzanî û neyekbûna kurdan e. Bi kurtasî Xanî xwestiye ku gelê kurd ji binê mêtingeha ereb, tirk û farsan rizgar bikin. Helbesteke Xanî ya li dewletiyê: {{Helbest|Ez mame di hîkmeta Xwedê da<br>Kurmanc di dewleta dinê da<br>Aya bi çi wechî mane mehrûm?<br>Bîlcumle ji bo çi bûne mehkûm? <ref>Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, Nûbihar Yayınlar, ISBN 978-9944-360-71-5</ref>}} Lê di berhemên Ehmedê Xanî de, nijadperestî li dijî tirk, ereb û farisan tuneye. Ji xwe di hinek helbestên xwe de bi tirkî, erebî û farisî jî nivîsiye. Berî Ehmedê Xanî helbestvanên wek [[Eliyê Herîrî]], [[Baba Tahirê Uryan|Baba Tahir Hemedanî]] , [[Melayê Cizîrî]] û [[Feqiyê Teyran]] jî bi [[zimanê kurdî]] berhemên hêja afirandine, ango Xanî ne kesê yekemîn e ku bi kurdî helbest nivîsîne, lê ferqa wî ji wan helbestvanên kurdî yên berî wî ev e ku wî doza azadiya gelê kurd wek mijara sereke daye ber xwe. Berhema wî ya menzûm "Mem û Zîn" wek sertaca [[wêjeya kurdî]] ya klasîk tê pejirandin. Ew ji bo gelê kurd bûye çavkaniyeke netewî ya giranbiha. Xanî ji bo afrandina nasnameya netewî, ji bo bilindkirina alaya yekitî û azadiya kurdan ev berhem nivîsiye. Herçend ew destan-çîrokeke evînî be jî, hozanê mezin xwestiye bi riya wê çîrokê fikr û ramanên xwe, daxwaz û pêşniyazên xwe pêkêşê gelê xwe bike. Di xebat û fikir xwe de [[Firdewsî]] ji [[Îran]]iyan, [[Platon]] ji bo [[yewnan]]iyan, [[Şota Rûstavelî|Rûstavelî]] ji bo [[Gurcistan|Gurciyan]] çi be Ehmedê Xanî jî ji Kurdan ew e. == Gotinên ji bo wî == [[Wêne:Kurdish manuscript in the British Library – start of the Nûbihara Biçûkan by Ahmad Khani (Ehmed Xani), the earliest Kurdish–Arabic dictionary in verse, 18th century (Or. 5932, f. 9r).jpg|thumb|Rûpelên yekem ên destnivîsek [[Nûbihara biçûkan|''Nûbihara Biçûkan'']] li [[British Library]], ''Or''. 5932, ''folio'' 9 ''recto''.]] * [[Seîdê Nûrsî]]: "Ehmedê Xanî mamostê min ê manewî ye"<ref>Seîdê Nûrsî, Tarihçe-i Hayat, r. 32</ref>. * [[Nurettin Turgay]]: "Li gor berhemên wî, xuya ye ku Ehmedê Xanî kesekî bawermend e: "Jiyana Şêx Ehmedê Xanî di nav perwerdehiyê de derbas bûye. Xanî di medreseyên ku vekiriye, li gel perwerdeya olî, perwerdeya zanistên wek felsefe, dîrok, wêje, erdnigarî û astronomî jî daye zarokan û xwendekarên xwe''." * [[Zana Farqînî]]: "Metaryalên kurdî yekemîn ji bo perwerdeyê, Xanî amade kiriye û ew weke stûna zimanê kurdî ye" <ref>http://www.k24.com.tr/ku/culture/7092000c-2acc-49dd-be90-3655d88be2a5/-Ehmed%C3%AA-Xan%C3%AE-st%C3%BBna-ziman%C3%AA-Kurd%C3%AE-ye-{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }}</ref>. * [[Mehmed Uzun]]: "Ehmedî Xanî, bêgûman, hosteyê ziman û edebiyatê ye. Girîngiya [[William Shakespeare]], [[Miguel de Cervantes]] û [[Firdewsî]] ji bo ziman, edebiyat û çandên wan çi ye, girîngiya Ehmedî Xanî jî ji bo ziman, edebiyat û çanda kurdî ew e." * [[Abdurrahman Dürre]]: "Dibêjin ku; di bihiştê da darekî pir bi xêr û bêr, bi bereket û pîroz heye, ku navê wê Tûba ye. Bi her alî da pej û şax daye, bi her şax û çiqil û çepelên wê yên pîroz va, fêkiyên cûr be cûrên lezîz û giranbiha hene, ku herkesên bihîştî, di her demêda dikarin her fêkîyên dilêwan bibêje û bixwaze, ji şaxên wê dara pîroz da biçînin, para xwe jê hilînin. Dema kû mirov, li şexsiyeta Xanî mêze dike, bi hêsanî dikare bibêje: Kû Xanî jî dara Tûba ya Kurdistanê ye. Pir şaxên wê yên pîroz û bi xêr û bêr jî hene, ku ne bi tenê gelê Kurdistanê, belkî hemû gelê cîhanê dikarin ji wan fêkîyên wî yên ezîz û lezîz îstîfade bikin. Ew şaxên wî yên pîroz kû ez bikarim bihejmêrim eve; helbest û wêjê tesewuf û qeder felsefe û wehdetil-wucûd millet û welatparêziye. == Mamosteyê Sêyemîn Xanî == Tê pejirandin ku Ehmedê Xanî di nav zanistvanên dinyayê de bi fikr û ramanên xwe mamosteyê sêyemîn e. Yê yekemîn Arîstoteles, yê dûemîn Farabî yê sêyemîn jî Ehmedê Xanî ye.<ref>H. Mem, İstanbul Kürt Enstitüsü Yayınları, Üçüncü Öğretmen Xanî</ref> == Karên wî == * Ji bo zarokên kurdan perwerdehî bi zimanê kurdî bibînin, Medrese (Dibistan) ava kir. * Hîmê [[zimanê kurdî]] avêtê. * Herî pêşîn [[Ferhengên kurdî|ferhenga kurdî]] nivîsand. * Herî pêşîn bi Zimanê kurdî li ser zanista [[astronomî]] û [[Erdnîgarî|erdnîgariyê]] pirtûk nivîsand. * Ji bo yekîtîya kurdan xebitî. * Herî pêşîn (perçebûna) pirsgirêka kurd aniye ser ziman û li ser fikirî û çareseriya wî rave daye. * Hîmê [[Kurdperwerî|Kurdperweriyê]] avêtê.^{(Kurdperweriya Xanî neku li ser nijadperestiyê bû, Tenê li dijî kedxwariya Kurdan bû)} == Berhem == [[Wêne:Kurdish manuscript in the British Library – opening pages of Mem û Zîn by Ahmad Khani (Ehmed Xani), copied in 1221 AH 1806–7 CE (Or. 11996, ff. 1v–2r).jpg|thumb|Rûpelên yekem ên destnivîsek ''[[Mem û Zîn]]'' li [[British Library]], ''Or''. 11996, ff. 1v–2r. (1221 PH/1806–1807 [[PZ]])]] Ehmedê Xanî di 14 saliya xwe de dest bi nivîsandinê dike, heta dawiya temenê xwe gelek pirtûk bi zimanê kurdî nivîsand, pirtûkên wî yek a [[helbest]]an e, yek li ser [[astronomî]] û [[erdnîgarî|erdnîgariyê]] ye, yek li ser eşqa [[Mem û Zîn]]ê ye, yek ji bo zarokên kurda ye ku navê [[Nûbihara biçûkan]] lê kiriye, yek li ser [[felsefe]]yê ye, yên din jî pirtûkên [[îslam]]îne. Lê tenê çend pirtûkên wî xwe gihandine destê me ên dinê wendakirî ne.<ref>[[Qanatê Kurdo]], Tarixa Edebiyata Kurdî</ref> === Berhemên wî === ===== Berhemên wêjeyê ===== * ''[[Mem û Zîn]]'' * ''[[Nûbihara biçûkan|Nûbihara Piçûkan]]'' * ''[[Dîwana Helbestan]]'' ==== Berhemên zanistê ==== * ''[[Erdê Xweda (pirtûk)|Erdê Xweda]]'' ==== Berhemên Îslamî ==== * ''[[Eqîda Îmanê]]'' * ''[[Eqîdeya Îslamê]]'' * ''[[Fî Beyanî Erkanî Îslam]]'' ==== Berhemên felsefeyê ==== * ''[[Şirên Fîlozofî]]'' == Bîbliyografî == * Ehmedê Xanî (1995/2005). ''Mem û Zîn''. Wergera bi tîpên latînî û kurdiya xwerû: [[M. Emîn Bozarslan]]. Deng, Stembol. * Ehmedê Xanî (2010). ''Mem û Zîn''. Şirove û bi kurdiya îro, [[Jan Dost]]. Avesta, Stembol. * Ehmedê Xanî, ''Mem û Zîn'', [bi kurdî û bi tirkî], Kadri Yıldırım (werg.), Stenbol, Avesta, 2010, 424 r. (ISBN 978-605-5585-38-9) == Çavkanî == {{Kategoriya Commonsê|Ahmad Khani}} {{Çavkanî|2}} {{Ehmedê Xanî}} {{Wêjevanên kurd}} {{Dîroknasên misilman}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Alimên kurd]] [[Kategorî:Dîroknasên kurd]] [[Kategorî:Ehmedê Xanî| ]] [[Kategorî:Fiqihnasên kurd]] [[Kategorî:Fîlozofên kurd]] [[Kategorî:Fîlozofên misilman]] [[Kategorî:Helbestvanên kurd]] [[Kategorî:Helbestvanên zimanê kurdî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1650]] [[Kategorî:Kesên ji Agiriyê]] [[Kategorî:Kesên ji Bazîdê]] [[Kategorî:Kurdên Bakurê Kurdistanê]] [[Kategorî:Kurdên Împeratoriya Osmanî]] [[Kategorî:Kurdên sedsala 17an]] [[Kategorî:Kurdên sedsala 18an]] [[Kategorî:Mirin 1707]] [[Kategorî:Neteweperwerên kurd]] [[Kategorî:Nivîskarên ji Colemêrgê]] [[Kategorî:Nivîskarên kurd]] [[Kategorî:Nivîskarên zimanê kurdî]] [[Kategorî:Stêrnasên kurd]] [[Kategorî:Wêjevanên kurd]] [[Kategorî:Zanayên kurd]] [[Kategorî:Zanyarên îslamê]] [[Kategorî:Zanyarên kurd]] [[Kategorî:Zanyarên misilman]] 0jwfohi7z2rst2c786k9md1nuyasiia 4 4082 2098369 2096996 2026-10-12T13:00:02Z Kurê Acemî 105128 /* Zanist */ 2098369 wikitext text/x-wiki {{see also|[[WP:Gotarên bingehîn]]}} Gelek projeyên [[Wikipedia|Wîkîpediyayê]] hene; ji wan çend mezin, çend biçûk in. Çend gotarên bingehîn ji bo hemî Wîkîpediyayan pêwîst in. Heger dirêj nebin jî, bila qet nebe kurt û di awayê [[Wîkîpediya:Şitl|şitl]]an de bin. Li jêr lîsteya 1.000 gotarên bingehîn heye ku tê pêşniyazkirin di her Wîkîpediyayê de hebin. Divê ev gotar bi zimanekî gelekî hêsan werin nivîsandin û agahiyên herî bingehîn di nav xwe de bihewînin. {| class="wikitable" |+ |- !Sernav!!Hejmara niha!!Hejmara hewce |- |[[#Jînenîgarî|Jînenîgarî]]||198||''TBD'' |- |[[#Felsefe|Felsefe]]||13||''TBD'' |- |[[#Ol|Ol]]||22||''TBD'' |- |[[#Zanistên_civakî|Zanistên civakî]]||77||''TBD'' |- |[[#Ziman_û_wêje|Ziman û wêje]]||48||''TBD'' |- |[[#Pîvan|Pîvan]]||12||''TBD'' |- |[[#Zanist|Zanist]]||250||''TBD'' |- |[[#Xwarin_û_çandinî|Xwarin û çandinî]]||34||''TBD'' |- |[[#Teknolojî|Teknolojî]]||68||''TBD'' |- |[[#Huner_û_şahî|Huner û şahî]]||76||''TBD'' |- |[[#Dîrok|Dîrok]]||54||''TBD'' |- |[[#Erdnîgarî|Erdnîgarî]]||148||''TBD'' |- !'''Hevok'''!!'''1000'''!!'''1000''' |}<small>Kontrolkirina hejmarê: 26 Sibat 2026 (UTC)</small> == Jînenîgarî [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == === Fîlozof û zanyarên civakî === # [[Arîstotelês]] # [[Simone de Beauvoir]] # [[Çanakya]] # [[Konfuçyus]] # [[René Descartes]] # [[Sigmund Freud]] # [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] # [[Martin Heidegger]] # [[Ibn Xeldûn]] # [[Immanuel Kant]] # [[John Maynard Keynes]] # [[John Locke]] # [[Niccolò Machiavelli]] # [[Karl Marx]] # [[Friedrich Nietzsche]] # [[Platon]] # [[Jean-Jacques Rousseau]] # [[Jean-Paul Sartre]] # [[Sima Qian]] # [[Adam Smith]] # [[Sokratês]] # [[Voltaire]] # [[Max Weber]] # [[Ludwig Wittgenstein]] # [[Zhu Xi]] === Kesên dînî û teolojiyê === # [[Îbrahîm]] # [[Buda]] # [[Îsa]] # [[Martin Luther]] # [[Meryem]] # [[Mûsa]] # [[Mihemed]] # [[Şêx Adî]] # [[Xezalî]] # [[Zerdeşt]] === Rêberên sîyasî === # [[Abraham Lincoln]] # [[Adolf Hitler]] # [[Daryûsê Mezin]] # [[Augustus]] # [[Cengîz Xan]] # [[Charlemagne]] # [[Mistefa Barzanî]] # [[Che Guevara]] # [[Ekberê Mezin]] # [[Qazî Mihemed]] # [[Franklin Delano Roosevelt]] # [[George Washington]] # [[Îskenderê Mezin]] # [[Leyla Qasim]] # [[Jawaharlal Nehru]] [[:en:Jawaharlal Nehru|(en)]] # [[Josef Stalin]] # [[Julius Caesar]] # [[Konstantînê Mezin]] # [[Kûruşê Mezin]] # [[Kiyaksar]] # [[Louis XIV.]] # [[Mahatma Gandî]] # [[Mao Zedong]] # [[Martin Luther King]] # [[Napoléon Bonaparte]] # [[Nelson Mandela]] # [[Omer ibn Xetab]] # [[Otto von Bismarck]] # [[Peterê Mezin]] # [[Qin Shi Huang]] # [[Rosa Luxemburg]] # [[Selahedînê Eyûbî]] # [[Simón Bolívar]] # [[Siltan Silêmanê Qanûnî]] # [[Sun Yat-sen]] [[:en:Sun Yat-sen|(en)]] # [[Tîmûrleng]] # [[Vladîmîr Îlyîç Lenîn]] # [[Winston Churchill]] === Dahêner, zanyar û matematîknas === # [[Alan Turing]] # [[Albert Einstein]] # [[Arşîmed]] # [[Brahmagupta]] # [[Carl Friedrich Gauss]] [[:en:Carl Friedrich Gauss|(en)]] # [[Carl Linnaeus]] # [[Charles Darwin]] # [[David Hilbert]] [[:en:David Hilbert|(en)]] # [[Dmîtrî Mendeleyev]] [[:en:Dmitri Mendeleev|(en)]] # [[Xwarezmî]] # [[Enrico Fermi]] # [[Ernest Rutherford]] [[:en:Ernest Rutherford|(en)]] # [[Erwin Schrödinger]] # [[Galen]] # [[Galileo Galilei]] # [[Gottfried Wilhelm Leibniz]] # [[Henry Ford]] # [[Isaac Newton]] # [[Îbn Sîna]] # [[James Clerk Maxwell]] # [[James Joule]] # [[James Watt]] # [[Johann Gutenberg]] # [[Johannes Kepler]] # [[Leonhard Euler]] [[:en:Leonhard Euler|(en)]] # [[Louis Pasteur]] # [[Marie Curie]] # [[Max Planck]] # [[Michael Faraday]] # [[Nîkola Têsla]] # [[Nîkolaws Kopernîkus]] # [[Thomas Alva Edison]] # [[Tim Berners-Lee]] [[:en:Tim Berners-Lee|(en)]] === Hunermend û mîmar === # [[Albrecht Dürer]] [[:en:Albrecht Dürer|(en)]] # [[Andy Warhol]] # [[Diego Velázquez]] # [[Frank Lloyd Wright]] [[:en:Frank Lloyd Wright|(en)]] # [[Francisco Goya]] [[:en:Francisco Goya|(en)]] # [[Frida Kahlo]] # [[Henri Matisse]] [[:en:Henri Matisse|(en)]] # [[Hokusai|Katsushika Hokusai]] [[:en:Katsushika Hokusai|(en)]] # [[Le Corbusier]] [[:en:Le Corbusier|(en)]] # [[Leonardo da Vinci]] # [[Michelangelo]] # [[Mîmar Sînan]] # [[Pablo Picasso]] # [[Peter Paul Rubens]] [[:en:Peter Paul Rubens|(en)]] # [[Raffaello Sanzio]] # [[Rembrandt]] [[:en:Rembrandt|(en)]] # [[Salvador Dalí]] # [[Vincent van Gogh]] === Kompozîtor û muzîkvan === # [[Antonín Dvořák]] [[:en:Antonín Dvořák|(en)]] # [[Antonio Vivaldi]] # [[Frédéric Chopin]] # [[Franz Schubert]] [[:en:Franz Schubert|(en)]] # [[Georg Frîderîk Handel|Georg Friedrich Händel]] [[:en:Georg Friedrich Händel|(en)]] # [[Giuseppe Verdi]] [[:en:Giuseppe Verdi|(en)]] # [[Gustav Mahler]] [[:en:Gustav Mahler|(en)]] # [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]] [[:en:Giovanni Pierluigi da Palestrina|(en)]] # [[Îgor Stravînskî|Igor Stravinsky]] [[:en:Igor Stravinsky|(en)]] # [[Johann Sebastian Bach]] # [[Johannes Brahms]] [[:en:Johannes Brahms|(en)]] # [[Joseph Haydn]] [[:en:Joseph Haydn|(en)]] # [[Ludwig van Beethoven]] # [[Louis Armstrong]] [[:en:Louis Armstrong|(en)]] # [[Michael Jackson]] # [[Pyotr Ilyich Tchaikovsky]] # [[Richard Wagner]] [[:en:Richard Wagner|(en)]] # [[The Beatles]] # [[Ûm Kulsûm]] [[:en:Umm Kulthum|(en)]] # [[Wolfgang Amadeus Mozart]] === Derhêner û nivîskarên fîlman === # [[Akira Kurosawa]] # [[Alfred Hitchcock]] [[:en:Alfred Hitchcock|(en)]] # [[Federico Fellini]] [[:en:Federico Fellini|(en)]] # [[George Lucas]] # [[Ingmar Bergman]] # [[Satyajit Ray]] [[:en:Satyajit Ray|(en)]] # [[Sergei Eisenstein]] [[:en:Sergei Eisenstein|(en)]] # [[Stanley Kubrick]] # [[Steven Spielberg]] [[:en:Steven Spielberg|(en)]] # [[Walt Disney]] === Nivîskar, şanonivîs û helbestvan === # [[Aleksandr Pûşkîn]] # [[Anton Çexov]] # [[Charles Dickens]] # [[Dante Alighieri]] # [[Ebû Nuwas]] [[:en:Abu Nuwas|(en)]] # [[Franz Kafka]] # [[Fyodor Dostoyevskî]] # [[Gabriel García Márquez]] # [[Geoffrey Chaucer]] # [[Hafizê Şîrazî]] # [[Hans Christian Andersen]] # [[Homer]] # [[James Joyce]] # [[Jane Austen]] # [[Johann Wolfgang von Goethe]] # [[Jorge Luis Borges]] # [[Kalidasa]] [[:en:Kalidasa|(en)]] # [[Tolstoy]] # [[Li Bai]] [[:en:Li Bai|(en)]] # [[Lord Byron]] [[:en:Lord Byron|(en)]] # [[Marcel Proust]] # [[Mark Twain]] # [[Matsuo Bashō]] # [[Miguel de Cervantes]] # [[Molière]] # [[Nacîb Mahfûz]] # [[Ovidius]] # [[Rabindranath Tagore]] # [[Sofoklês]] # [[Vergilius]] # [[Victor Hugo]] # [[William Shakespeare]] === Vebîner û gerokvan === # [[Christopher Columbus]] # [[Ferdinand Magellan]] # [[Hernán Cortés]] # [[Îbn Betûte]] # [[Jacques Cartier]] # [[James Cook]] [[:en:James Cook|(en)]] # [[Marco Polo]] # [[Neil Armstrong]] # [[Roald Amundsen]] # [[Vasco da Gama]] # [[Yuri Gagarin]] # [[Zheng He]] == Felsefe [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == # [[Ateîzm]] # [[Berahî]] [[:en:Reality|(en)]] # [[Diyalektîk]] # [[Epîstemolojî]] # [[Estetîk]] # [[Exlaq]] # [[Felsefe]] # [[Konfuçyûsîzm]] [[:en:Confucianism|(en)]] # [[Mentiq]] # [[Materyalîzm]] # [[Rastî]] # [[Vîna azad]] # [[Zanîn]] == Dîn == # [[Bûdîzm]] # [[Dîn]] # [[Hîmîtî]] [[:en:Fundamentalism|(en)]] # [[Giyan]] # [[Hinduîzm]] # [[Îslam]] ## [[Sinnî]] ## [[Şîa]] # [[Mîtolojî]] # [[Xwedê]] ## [[Monoteîzm|Yekxwedayî]] ## [[Pirxwedayî]] # [[Xiristiyanî]] ## [[Dêra Katolîk]] ## [[Protestanîzm]] # [[Reenkarnasyon]] [[:en:Reincarnation|(en)]] # [[Cihûtî]] # [[Elewîtî]] # [[Yarsan]] # [[Êzidîtî]] # [[Taoîzm]] # [[Zerdeştîtî]] == Zanistên civakî [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == # [[Perwerde]] # [[Şaristanî]] # [[Civak]] === Psîkolojî === # [[Aqil]] # [[Hizir]] # [[Hest]] # [[Evîn]] # [[Psîkolojî]] # [[Reftar]] [[:en:Behavior|(en)]] === Malbat û têkilî === # [[Jin]] # [[Zewac]] [[:en:Marriage|(en)]] # [[Law]] # [[Malbat]] # [[Mêr]] === Siyaset === # [[Bîrdozî]] ## [[Anarşîzm]] ## [[Faşîzm]] ## [[Kapîtalîzm]] ## [[Komunîzm]] ## [[Şopparêzî]] ## [[Lîberalîzm]] ## [[Marksîzm]] ## [[Neteweperwerî]] ## [[Sosyalîzm]] # [[Dîplomasî]] # [[Dewlet]] # [[Hikûmet]] ## [[Dîktatorî]] ## [[Komar]] ## [[Monarşî]] ## [[Demokrasî]] ## [[Kolonîtî]] # [[Împeryalîzm]] # [[Partiya siyasî]] [[:en:Political party|(en)]] # [[Propaganda]] # [[Siyaset]] === Kar û aborî === # [[Aborî]] # [[Bazirganî]] # [[Dirav]] ## [[Dolara DYAyê]] [[:en:United States dollar|(en)]] ## [[Euro]] # [[Sermaye]] # [[Pere]] # [[Pîşesazî]] # [[Bac]] [[:en:Tax|(en)]] === Hiqûq === # [[Destûr]] # [[Hiqûq]] === Rêxistinên navneteweyî === # [[ASEAN]] [[:en:ASEAN|(en)]] # [[Koma Bankeya Dinyayê]] [[:en:World Bank|(en)]] # [[Hevpeymaniya Neteweyan]] [[:en:Commonwealth of Nations|(en)]] # [[Yekîtiya Erebî]] # [[NATO]] # [[Neteweyên Yekbûyî]] ## [[Dîwana Navneteweyî ya Dadê]] [[:en:International Court of Justice|(en)]] ## [[IMF|Sindoqa Diravî ya Navneteweyî]] [[:en:International Monetary Fund|(en)]] ## [[Rêxistina Tenduristiyê ya Cîhanê]] ## [[UNESCO]] # [[OPEC]] # [[Xelata Nobelê]] # [[Rêxistina Bazirganî ya Cîhanî]] [[:en:World Trade Organization|(en)]] # [[Tevgera Navneteweyî ya Xaçê Sor û Heyva Sor]] [[:en:International Red Cross and Red Crescent Movement|(en)]] # [[Yekîtiya Afrîkayê]] # [[Yekîtiya Ewropayê]] === Şer û leşkerî === # [[Aştî]] # [[Leşkerî]] [[:en:Military|(en)]] # [[Şer]] ## [[Şerê navxweyî]] [[:en:Civil war|(en)]] # [[Terorîzm]] === Pirsgirêkên civakî === # [[Cezayê mirinê]] # [[Dîskrîmînasyon]] ## [[Nîjadperestî]] # [[Femînîzm]] # [[Globalîzasyon]] [[:en:Globalization|(en)]] # [[Mafên mirovan]] # [[Xizanî]] # [[Xulamtî]] # [[Zarokjiberbirin]] == Ziman û wêje [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == # [[Ziman]] # [[Zimannasî]] # [[Gramer]] # [[Peyv]] ## [[Vac]] ## [[Kîtek]] # [[Pergala nivîsê]] ## [[Alfabeya erebî]] ## [[Alfabeya yewnanî]] ## [[Alfabeya latînî]] ## [[Alfabeya kîrîlî]] [[:en:Cyrillic script|(en)]] ## [[Tîpên çînî]] [[:en:Chinese characters|(en)]] # [[Xwendewarî]] # [[Werger]] # [[Wêje]] ## [[Pexşan]] [[:en:Prose|(en)]] ### ''[[Hunera Şer (pirtûk)]]'' ## [[Honak]] [[:en:Fiction|(en)]] ### ''[[Hezar û yek şev]]'' ## [[Roman]] ### ''[[Çîroka Genji]]'' [[:en:The Tale of Genji|(en)]] ## [[Helbest]] ### ''[[Destana Gilgamêş]]'' ### ''[[Îlyada]]'' ### ''[[Şahname]]'' ## Deqên Olî ### ''[[Incîl]]'' ### ''[[Mahabharata]]'' [[:en:Mahabharata|(en)]] ### ''[[Quran]] # Zimanên taybet ## [[Zimanê almanî|Almanî]] ## [[Zimanê bengalî|Bengalî]] ## [[Zimanê çînî|Çînî]] ## [[Zimanê erebî|Erebî]] ## [[Zimanê fransî|Fransî]] ## [[Zimanê yewnanî|Grekî]] ## [[Zimanê hindistanî|Hindî-Urdu]] [[:en:Hindustani|(en)]] ## [[Zimanê îbranî|Îbranî]] ## [[Zimanê îngilîzî|Îngilîzî]] ## [[Zimanê japonî|Japonî]] ## [[Zimanê korêyî|Korêyî]] ## [[Zimanê kurdî|Kurdî]] ## [[Zimanê latînî|Latînî]] ## [[Zimanê farsî|Farsî]] ## [[Zimanê portûgalî|Portugalî]] ## [[Zimanê rûsî|Rûsî]] ## [[Zimanê sanskrîtî|Sanskrîtî]] ## [[Zimanê spanî|Spanî]] ## [[Zimanê swahîlî|Swahîlî]] ## [[Zimanê tirkî|Tirkî]] == Pîvan [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == {{div col|2}} # [[Sîstema Navneteweyî ya Yekînan]] # [[Pîvan]] === Giranî, qebare û dûrahî === # [[Kîlogram]] # [[Lîtir]] # [[Metre]] === Dem === # [[Salname]] ## [[Salnameya gregorî]] # [[Saet]] # [[Sanî]] # [[Roj]] # [[Sal]] # [[Beşa saetê]] {{div col end}} == Zanist [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == # [[Zanist]] # [[Xweza]] === Stêrnasî === {{div col|2}} # [[Teqîna Mezin]] # [[Dûvstêr]] [[:en:Comet|(en)]] # [[Galaksî]] ## [[Kadiz]] # [[Gerdûn]] # [[Gerstêrk]] ## [[Erd]] ## [[Jupîter]] ## [[Mars]] ## [[Neptûn]] ## [[Saturn]] ## [[Tîr]] ## [[Ûranûs]] ## [[Venûs]] # [[Asteroîd]] # [[Firîna fezayî]] [[:en: Spaceflight|(en)]] # [[Heyv]] # [[Çala Reş]] # [[Pergala Rojê]] # [[Stêrk]] ## [[Roj]] # [[Stêrnasî]] {{div col end}} === Biyolojî === # [[Biyolojî]] # Materyalên biyolojîk ## [[DNA]] ## [[Enzîm]] ## [[Hormon]] ## [[Proteîn]] # [[Riweknasî]] # [[Ekolojî]] ## [[Cureyên bi xetereya nemabûnê]] # [[Jiyan]] # [[Mirin]] ## [[Xwekujî]] # [[Dabeşandina biyolojîk]] ## [[Cure]] ==== Pêvajoyên biyolojîk ==== {{div col|2}} # [[Metabolîzm]] [[:en:Metabolism|(en)]] ## [[Fotosentez]] ## [[Hormonên herisê]] ## [[Henase]] # [[Pêşveçûn]] # [[Zayîn]] [[:en:Reproduction|(en)]] ## [[Ducanî]] ## [[Seks]] {{div col end}} ==== Organîzma ==== # [[Alga]] # [[Arkeya]] [[:en:Archaea|(en)]] # [[Bakterî]] # [[Karok]] # [[Organîzm]] # [[Plant]] ## [[Dar]] ## [[Fêkî]] ## [[Kulîlk]] # [[Protîst]] [[:en:Protist|(en)]] # [[Heywan]] ## [[Artropod]] ### [[Mêş û mûr]] #### [[Mêşhingiv]] #### [[Morî]] #### [[Mixmixk]] ### [[Pîrevonk]] ## [[Chordate]] ### [[Bejavî]] ### [[Balinde]] #### [[Kewok]] #### [[Mirîşk]] ### [[Xijende]] #### [[Kosî]] #### [[Mar]] ### [[Guhandar]] #### [[Beraz]] #### [[Cirdon]] #### [[Çêlek]] #### [[Hêştir]] #### [[Hesp]] #### [[Kêvroşk]] #### [[Mirov]] #### [[Pisîk]] #### [[Prîmat]] #### [[Mih]] #### [[Seg]] #### [[Balîna]] [[:en:Cetacea|(en)]] ### [[Masî]] #### [[Segmasî]] ## [[Moluska]] [[:en:Mollusca|(en)]] ## [[Nematoda]] [[:en:Nematoda|(en)]] ==== Anatomî ==== # [[Anatomî]] # [[Koendama hestê]] ## [[Poz]] ## [[Çav]] ## [[Guh]] ## [[Çêjtin]] # [[Sîstema gera xwînê]] ## [[Dil]] ## [[Xwîn]] # [[Koendama herisê ya mirovan]] ## [[Kezeb]] ## [[Rûviya zirav]] ## [[Rûviya stûr]] # [[Koendama henaseyê]] # [[Sîstema hormonan]] # [[Sîstema pirbûnê]] [[:en:Reproductive system|(en)]] # [[Koendama demarê]] ## [[Demar]] ## [[Mêjî]] # [[Kakût]] # [[Xane]] # [[Masûlke]] # [[Çerm]] === Tenduristî û bijîşkî === # [[Bijîşkî]] # [[Derman]] ## [[Dermanên dijbakterî]] # [[Diransazî]] # [[Adet (bijîşkî)|Menstruasyon]] [[:en:Menstruation|(en)]] # [[Nexweşî]] # [[Pandemî]] # [[Sîstema bergiriyê]] [[:en:Immune system|(en)]] # [[Tenduristî]] # [[Vaksîn]] # [[Vîrus]] ==== Nexweşî û Rewşên Taybet ==== # [[Alûdebûn]] [[:en:Addiction|(en)]] ## [[Etanol]] [[:en:Ethanol|(en)]] ## [[Titûn]] # [[Astengdarî]] [[:en:Disability|(en)]] ## [[Keratî]] [[:en:Deafness|(en)]] ## [[Korîtî]] # [[Epîlepsî]] # [[Nexweşiya zarokan a felçiyê]] [[:en:Poliomyelitis|(en)]] # [[Arsim]] # [[Bedxwerî]] # [[Krîza dil]] # [[Lerzeta]] # [[Nexweşiya Alzheimer]] [[:en:Alzheimer's disease|(en)]] # [[Psîkopatî]] # [[Gastroenterît]] [[:en:Gastroenteritis|(en)]] # [[Nexweşiya pişikê ya demdirêj]] [[:en:Chronic obstructive pulmonary disease|(en)]] # [[Nexweşiya şekir]] # [[Enfeksîyonên bi riya cinsî derbas dibin]] [[:en:Sexually transmitted infection|(en)]] ## [[AIDS]] # [[Obezîte]] [[:en:Obesity|(en)]] # [[Penceşêr]] # [[Sekta mêjî]] [[:en:Stroke|(en)]] # [[Serêş]] [[:en:Headache|(en)]] # [[Serma]] [[:en:Common cold|(en)]] # [[Tuberkuloz]] # [[Xurika Reş]] [[:en:Smallpox|(en)]] # [[Zatûre]] [[:en:Pneumonia|(en)]] === Kîmya === # [[Biyokîmya]] # [[Element]] ## [[Alûmînyûm]] ## [[Mis]] ## [[Hesin]] ## [[Hîdrojen]] ## [[Karbon]] ## [[Nîtrojen]] ## [[Oksîjen]] ## [[Pîl]] ## [[Sîstema vedorî ya elementan]] ## [[Zêr]] ## [[Zîv]] # [[Kîmya]] # [[Kîmyaya analîtîk]] [[:en:Analytical chemistry|(en)]] # [[Kîmyaya fîzîkî]] [[:en:Physical chemistry|(en)]] # [[Kîmyaya înorganîk]] [[:en:Inorganic chemistry|(en)]] # [[Kîmyaya organîk]] [[:en:Organic chemistry|(en)]] ## [[Alkol]] ## [[Karbohîdrat]] ## [[Lîpîd]] # [[Molekul]] # [[Pêkhateya kîmyayî]] [[:en:Chemical compound|(en)]] ## [[Asîd]] ## [[Baz]] ## [[Xwê]] === Zanistên erdê === # [[Avhewa]] # [[Dora avê]] [[:en:Water cycle|(en)]] # [[El Niño]] [[:en:El Niño|(en)]] # [[Erdhej]] # [[Guherîna avhewayê]] # [[Hewa]] ## [[Ba]] ## [[Baran]] ## [[Berf]] ## [[Ewr]] ## [[Bagera bihêz a tropîkal]] ## [[Tornado]] # [[Jeolojî]] ## [[Kevir]] ## [[Mîneral]] [[:en:Mineral|(en)]] ### [[Elmas]] ## [[Tektonîka lewheyan]] [[:en:Plate tectonics|(en)]] # [[Karesata xwezayî]] [[:en:Natural disaster|(en)]] ## [[Lehî]] ## [[Tsûnamî]] # [[Volkan]] === Fîzîk === # [[Fîzîk]] # [[Lezdan (fizîk)|Lezdan]] # [[Atom]] # [[Wize]] ## [[Parastina Wize]] [[:en:conservation of energy|(en)]] # [[Radyasyonên elektromagnetîk]] [[:en:electromagnetic radiation|(en)]] ## [[Înfrasor]] [[:en:infrared|(en)]] ## [[Ultraviyole]] [[:en:Ultraviolet|(en)]] ## [[Ronahî (fizîk)|Ronahî]] ### [[Reng]] # [[Mekanîka klasîk]] [[:en:classical mechanics|(en)]] # [[Hêz]] ## [[Elektromagnetîzm]] [[:en:Electromagnetism|(en)]] ### [[Qada magnetîkî]] [[:en:magnetic field|(en)]] ## [[Rakêş]] ## [[Hevtesîriya bihêz]] [[:en:Strong interaction|(en)]] ## [[Hevtesîriya lawaz]] [[:en:Weak interaction|(en)]] # [[Kişanek]] # [[Bariste]] # [[Kanza]] ## [[Polat]] [[:en:Steel|(en)]] # [[Fîsyona nukleerî]] [[:en:Nuclear fission|(en)]] # [[Rewşa maddeyê]] [[:en:State of matter|(en)]] ## [[Gaz]] ## [[Şile]] ## [[Plazma]] [[:en:Plasma|(en)]] ## [[Biring]] # [[Mekanîka kuantûmî]] [[:en:Quantum mechanics|(en)]] # [[Hilweşîna Radyoaktîvîtê]] [[:en:radioactivity|(en)]] # [[Rêjeyiya giştî]] [[:en:general relativity|(en)]] # [[Rêjeyiya taybet]] [[:en:special relativity|(en)]] # [[Nîvragihbar]] # [[Deng]] # [[Lezahî]] [[:en:velocity|(en)]] ## [[Leza ronahiyê]] # [[Germahî]] # [[Dem]] # [[Termodînamîk]] # [[Valahî]] === Matematîk === # [[Analîza matematîkî]] [[:en:Mathematical analysis|(en)]] ## [[Analîza hejmarî]] [[:en:Numerical analysis|(en)]] ## [[Hevkêşeya dîferensiyel]] # [[Arîtmetîk]] [[:en:Arithmetic|(en)]] ## [[Hejmar]] ## [[Logarîtma]] [[:en:Logarithm|(en)]] ## [[Bîrdoza jimare]] # [[Cebîr]] [[:en:Algebra|(en)]] ## [[Cebîra lîner]] [[:en:Linear algebra|(en)]] ## [[Hejmarên kompleks]] [[:en:Complex number|(en)]] ## [[Wekhevî]] # Îhtîmal û îstatîstîk ## [[Îhtîmal]] [[:en:Probability|(en)]] ## [[Amar]] # [[Geometrî]] ## [[Hoke]] ## [[Pi]] ## [[Rûerd]] ## [[Sîmetrî]] [[:en:Symmetry|(en)]] ## [[Sîstema koordînatê]] [[:en:Coordinate system|(en)]] ## [[Teorema Pîtagoras]] ## [[Trîgonometrî]] # Lojîk û bingeh ## [[Bêdawî]] ## [[Fonksiyon]] [[:en:Function (mathematics)|(en)]] ## [[Îsbata matematîkî]] [[:en:Mathematical proof|(en)]] ## [[Teoriya koman]] [[:en:Set theory|(en)]] # [[Matematîk]] == Xwarin û çandinî == === Çandinî === # [[Çandinî]] ## [[Avdan]] ## [[Gîsin]] [[:en:Plough|(en)]] ## [[Kedîkirin]] [[:en:Domestication|(en)]] === Xwarin === # [[Biharat]] # [[Bindeq]] [[:en:Nut (fruit)|(en)]] # [[Goşt]] # [[Hingiv]] # [[Mûz]] # [[Nan]] # [[Penîr]] # [[Sêv]] # [[Dan]] ## [[Birinc]] ## [[Ceh]] ## [[Garis]] ## [[Baçîk]] ## [[Genim]] # [[Narinc]] # [[Soya]] # [[Şekir]] # [[Çoklata]] # [[Tirî]] # [[Xwarin]] # [[Xwê]] # [[Sebze]] ## [[Kartol]] === Vexwarin === # [[Av]] # [[Avmêwe]] # [[Bîra]] # [[Çay]] # [[Qehwe]] # [[Şerab]] # [[Şîr]] == Teknolojî == # [[Bîoteknolojî]] # [[Endezyarî]] ## [[Makîne]] ## [[Çerxe]] ## [[Cer]] [[:en:Screw|(en)]] ## [[Robot]] # [[Metalurjî]] [[:en:Metallurgy|(en)]] # [[Nanoteknolojî]] # [[Cil]] ## [[Pembû]] # [[Teknolojî]] === Ragihandin === # [[Agahî]] ## [[Ensîklopedî]] # [[Çapkirin]] [[:en:Printing|(en)]] # [[Pirtûkxane]] ## [[Pirtûk]] # [[Pêragihandin]] # [[Rojnamegerî]] ## [[Rojname]] # [[Telefon]] === Elektronîk === # [[Elektronîk]] ## [[Frekans]] ## [[Sirêma elektrîkê]] # Pêkhate ## [[Tirûş]] ## [[Diod]] ## [[Înduktor]] ## [[Kondansator]] ## [[Transformator]] [[:en:Transformer|(en)]] ## [[Transîstor]] ==== Kompûter û înternet ==== # [[Jîriya destkarî]] # [[Înternet]] ## [[E-Peyam]] ## [[World Wide Web]] # [[Kompûter]] ## [[Hard dîsk]] ## [[Yekeya pêvajoyê ya navendî]] # [[Nermalav]] # [[Pergala xebatê]] # [[Teknolojîya agahiyê]] [[:en:Information technology|(en)]] ## [[Algorîtma]] # [[Zimanê bernamekirinê]] === Enerjî û sotemenî === # [[Agir]] # [[Elektrîk]] ## [[Enerjiya nukleerî]] [[:en:Nuclear power|(en)]] # [[Enerjiya venûker]] [[:en:Renewable energy|(en)]] # [[Motor]] ## [[Motora dûkelê]] [[:en:Steam engine|(en)]] ## [[Motorê kombustiyona navxweyî]] [[:en:Internal combustion engine|(en)]] # [[Sotemeniya fosîlî]] [[:en:Fossil fuel|(en)]] === Materyal === # [[Cam]] # [[Dar]] # [[Kaxez]] # [[Plastîk]] === Veguhastin === # [[Balafir]] # [[Noqav]] [[:en:Submarine|(en)]] # [[Bisîklet]] # [[Keştî]] # [[Otomobîl]] # [[Trên]] # [[Veguhastin]] [[:en:Transport|(en)]] === Çek === # [[Çek]] ## [[Çek (amûr)]] ### [[Mîtralyoz]] [[:en:Machine gun|(en)]] ## [[Çeka nukleerî]] ## [[Şûr]] # [[Tank]] # [[Teqemenî]] [[:en:Explosive material|(en)]] ## [[Barût]] == Huner û şahî == # [[Çand]] # [[Dans]] # [[Huner]] ## [[Komîks]] [[:en:Comics|(en)]] ## [[Kûzikvan]] [[:en:Pottery|(en)]] ## [[Peyker]] ## [[Nîgar]] ## [[Wênekêşî]] ye [[:en:Photography|(en)]] # [[Mode]] [[:en:Fashion|(en)]] # [[Şano]] # [[Xweşnivîsî]] === Avahîsazî û endezyariya şaristanî === # [[Avahîsazî]] # [[Bendav]] # [[Birc]] # [[Kemer]] # [[Pir]] # [[Piramîd]] # [[Kanal]] # [[Qube]] # [[Xanî]] # Avahiyên taybet ## [[Angkor Wat]] [[:en:Angkor Wat|(en)]] ## [[Basîlîkaya Saint Peter]] [[:en:St. Peter's Basilica|(en)]] ## [[Bendava Sê Newala]] ## [[Birca Eiffel]] ## [[Dîwarê Mezin ê Çînê]] ## [[Girê Mirazan]] ## [[Keleha Hewlêrê]] ## [[Kolezyûm]] ## [[Pîramîdên Gîzeyê]] ## [[Parthenon]] [[:en:Parthenon|(en)]] ## [[Peykerê Azadiyê]] ## [[Tac Mehel]] === Fîlm, radyo û televîzyon === # [[Fîlm]] ## [[Anîmasyon]] [[:en:Animation|(en)]] # [[Radyo]] # [[Televîzyon]] === Muzîk === # [[Dengbêjî]] # [[Muzîk]] # [[Stran]] # Cureyên muzîkê yên taybet ## [[Blues]] ## [[Hîp hop]] ## [[Cez]] ## [[Muzîka elektronîk]] [[:en:Electronic music|(en)]] ## [[Muzîka klasîk]] ### [[Opera]] ### [[Senfonî]] [[:en:Symphony|(en)]] ## [[Muzîka rock]] ## [[Reggae]] ## [[Samba]] [[:en:Samba|(en)]] ## [[Flamenko]] # Amûrên muzîkê yên taybet ## [[Bilûr]] ## [[Dahol]] [[:en:Drum|(en)]] ## [[Gîtar]] ## [[Keman]] ## [[Piyano]] ## [[Borazan]] [[:en:Trumpet|(en)]] === Rekreasyon === # [[Hunera şerî]] [[:en:Martial arts|(en)]] ## [[Cudo]] [[:en:Judo|(en)]] # [[Lîstik]] ## [[Go]] [[:en:Go (game)|(en)]] ## [[Lîstika vîdyoyê]] ## [[Nerd]] ## [[Sedrenc]] # [[Lîstikên Olîmpiyadê]] # [[Leyzok]] # [[Melevanî]] # [[Qumar]] [[:en:Gambling|(en)]] # [[Werziş]] ## [[Atletîzm]] ## Lîstikên bi top ### [[Basketbol]] ### [[Beyzbol]] ### [[Futbol]] ### [[Golf]] ### [[Krîket]] [[:en:Cricket|(en)]] ### [[Yekîtiya Ragbî]] ### [[Tenîs]] == Dîrok == # [[Dîrok]] ==== Dîroka berî dîrokê û ya kevnar ==== # [[Berî dîrokê]] # [[Împeratoriya Guptayan]] [[:en:Gupta Empire|(en)]] # [[Împeratoriya Romê]] # [[Mezopotamya]] # [[Misira kevnare]] # [[Serdema bronzî]] # [[Serdema hesinî]] # [[Serdema kevirî]] # [[Sumer]] # [[Şaristaniya Mayayan]] [[:en:Mayan Civilization|(en)]] # [[Xanedana Han]] # [[Xanedana Tang]] # [[Yewnanistana kevnare]] === Dîroka kurd === # [[Dîroka Bakurê Kurdistanê]] # [[Dîroka Başûrê Kurdistanê]] # [[Dîroka Rojavaya Kurdistanê]] # [[Dîroka Rojhilatê Kurdistanê]] # Dewletên dîrokî ## [[Xanedana Eyûbî]] ## [[Merwaniyan|Dewleta Merwanîyan]] ## [[Împeratoriya Med]] ## [[Împeratoriya Hexamenişî]] ==== Serdema Navîn û Ronesans ==== # [[Aztek]] # [[Împeratoriya Bîzansê]] # [[Împeratoriya Malî]] [[:en:Mali Empire|(en)]] # [[Împeratoriya Mongolî]] # [[Împeratoriya Osmanî]] # [[Împeratoriya Romê ya Pîroz]] # [[Înka]] [[:en:Inca Empire|(en)]] # [[Ronesans]] # [[Seferên Xaçperestan]] # [[Serdema Navîn]] # [[Vîkîng]] # [[Xanedana Ming]] # [[Xanedana Ebasiyan]] ==== Serdema nûjen a pêşîn û ya nûjen ==== # [[Almanyaya Nazî]] # [[Apartheid]] # [[Holokost]] # [[Împeratoriya Brîtanî]] # [[Krîza Mezin]] [[:en:Great Depression|(en)]] # [[Reformasyon]] [[:en:Reformation|(en)]] # [[Restorasyona Meiji]] [[:en:Meiji Restoration|(en)]] # [[Serdema Ronahîbûnê]] [[:en:Age of Enlightenment|(en)]] # [[Şerê Cîhanê yê Duyem]] # [[Şerê Cîhanê yê Yekem]] # [[Pevçûna Rojhilata Navîn]] # [[Şerê navxweyî yê Amerîkayê]] # [[Şerê Sar]] # [[Şerê Viyetnamê]] # [[Şoreşa Fransayê]] # [[Şoreşa Pîşesaziyê]] # [[Şoreşa Rûsyayê]] [[:en:Russian Revolution|(en)]] # [[Xanedana Qing]] # [[Yekîtiya Sovyetê]] == Erdnîgarî == # [[Bajar]] # [[Çem]] # [[Çiya]] # [[Beyaban]] # [[Daristan]] # [[Derya]] # [[Erdnîgarî]] # [[Okyanûs]] # [[Parzemîn]] # [[Cemsera Bakur]] # [[Cemsera Başûr]] === Parzemîn û herêmên sereke === # [[Afrîka]] # [[Amerîkaya Bakur]] # [[Amerîkaya Başûr]] # [[Antarktîka]] # [[Asya]] # [[Ewropa]] # [[Okyanûsya]] # [[Rojhilata Navîn]] === Welat === ==== Afrîka ==== # [[Afrîkaya Başûr]] # [[Cezayîr]] # [[Etiyopya]] # [[Kongoya Demokratîk]] # [[Misir]] # [[Nîjerya]] # [[Sûdan]] # [[Tanzanya]] ==== Asya ==== # [[Bangladeş]] # [[Çîn]] # [[Efxanistan]] # [[Erebistana Siûdî]] # [[Filîpîn]] # [[Hindistan]] # [[Îndonezya]] # [[Îran]] # [[Iraq]] # [[Îsraêl]] # [[Japonya]] # [[Kurdistan]] # [[Korêya Başûr]] # [[Pakistan]] # [[Tayland]] # [[Tirkiye]] # [[Viyetnam]] ==== Ewropa ==== # [[Almanya]] # [[Awistirya]] # [[Fransa]] # [[Holanda]] # [[Îtalya]] # [[Keyaniya Yekbûyî]] # [[Polonya]] # [[Portûgal]] # [[Rûsya]] # [[Spanya]] # [[Swîsre]] # [[Ûkrayna]] # [[Vatîkan]] ==== Amerîkaya Bakur ==== # [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê]] # [[Kanada]] # [[Kûba]] # [[Meksîk]] ==== Amerîkaya Başûr ==== # [[Arjentîn]] # [[Brezîl]] # [[Kolombiya]] ==== Okyanûsya ==== # [[Awistralya]] === Bajar === ==== Afrîka ==== # [[Cape Town]] [[:en:Cape Town|(en)]] # [[Kinshasa]] # [[Lagos]] # [[Naîrobî]] # [[Qahîre]] ==== Asya ==== # [[Bangkok]] # [[Bexda]] # [[Delhî]] # [[Daka]] # [[Dubai]] # [[Hewlêr]] # [[Hong Kong]] # [[Jakarta]] # [[Keraçî]] # [[Kolkata]] # [[Mekke]] # [[Mumbai]] # [[Orşelîm]] # [[Pekîn]] # [[Sêûl]] # [[Singapûr]] # [[Şam]] # [[Şanghay]] # [[Tehran]] # [[Tokyo]] ==== Ewropa ==== # [[Amsterdam]] # [[Atîna]] # [[Berlîn]] # [[Bruksel]] # [[London]] # [[Madrîd]] # [[Moskow]] # [[Parîs]] # [[Roma]] # [[Saint Petersburg]] # [[Stembol]] # [[Viyana]] ==== Amerîkaya Bakur ==== # [[Los Angeles]] # [[Meksîko]] # [[New York]] # [[Washington, D.C.]] ==== Amerîkaya Başûr ==== # [[Bogotá]] # [[Buenos Aires]] # [[Rio de Janeiro]] # [[São Paulo]] ==== Okyanûsya ==== # [[Sydney]] === Av === # [[Amazon]] # [[Îndus]] # [[Kongo (çem)]] # [[Mîsîsîpî (çem)]] # [[Çemê Nîjerê]] [[:en:Niger River|(en)]] # [[Çemê Zer]] # [[Danûb]] # [[Deryaya Bakur]] # [[Deryaya Baltîk]] # [[Deryaya Çîna Başûr]] # [[Deryaya Karîbê]] # [[Deryaya Navîn]] # [[Deryaya Reş]] # [[Deryaya Qezwînê]] # [[Çemê Ganjê]] # [[Gola Baykalê]] [[:en:Lake Baikal|(en)]] # [[Golên Mezin]] # [[Gola Viktoria]] # [[Nîl]] # [[Okyanûsa Arktîk]] # [[Okyanûsa Atlantîk]] # [[Okyanûsa Başûr]] # [[Okyanûsa Hindî]] # [[Okyanûsa Pasîfîk]] # [[Qenala Panamayê]] # [[Kanala Suezê]] # [[Besta binavî ya mezin]] # [[Reyn]] # [[Volga]] # [[Yangtsê]] === Çiya û çol === # [[Alp]] # [[And]] # [[Çiyayên Zinarî]] # [[Everest]] # [[Hîmalaya]] # [[Çiyayê Kilîmanjaro]] # [[Sahara]] {{Core topics}} 0zrlal8man2fsb4g7vgwrj76h3zkik6 2098379 2098369 2026-10-12T14:32:45Z Avestaboy 34898 /* Teknolojî */ Sernavê rojane wisa ye û hatibû guhertin. 2098379 wikitext text/x-wiki {{see also|[[WP:Gotarên bingehîn]]}} Gelek projeyên [[Wikipedia|Wîkîpediyayê]] hene; ji wan çend mezin, çend biçûk in. Çend gotarên bingehîn ji bo hemî Wîkîpediyayan pêwîst in. Heger dirêj nebin jî, bila qet nebe kurt û di awayê [[Wîkîpediya:Şitl|şitl]]an de bin. Li jêr lîsteya 1.000 gotarên bingehîn heye ku tê pêşniyazkirin di her Wîkîpediyayê de hebin. Divê ev gotar bi zimanekî gelekî hêsan werin nivîsandin û agahiyên herî bingehîn di nav xwe de bihewînin. {| class="wikitable" |+ |- !Sernav!!Hejmara niha!!Hejmara hewce |- |[[#Jînenîgarî|Jînenîgarî]]||198||''TBD'' |- |[[#Felsefe|Felsefe]]||13||''TBD'' |- |[[#Ol|Ol]]||22||''TBD'' |- |[[#Zanistên_civakî|Zanistên civakî]]||77||''TBD'' |- |[[#Ziman_û_wêje|Ziman û wêje]]||48||''TBD'' |- |[[#Pîvan|Pîvan]]||12||''TBD'' |- |[[#Zanist|Zanist]]||250||''TBD'' |- |[[#Xwarin_û_çandinî|Xwarin û çandinî]]||34||''TBD'' |- |[[#Teknolojî|Teknolojî]]||68||''TBD'' |- |[[#Huner_û_şahî|Huner û şahî]]||76||''TBD'' |- |[[#Dîrok|Dîrok]]||54||''TBD'' |- |[[#Erdnîgarî|Erdnîgarî]]||148||''TBD'' |- !'''Hevok'''!!'''1000'''!!'''1000''' |}<small>Kontrolkirina hejmarê: 26 Sibat 2026 (UTC)</small> == Jînenîgarî [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == === Fîlozof û zanyarên civakî === # [[Arîstotelês]] # [[Simone de Beauvoir]] # [[Çanakya]] # [[Konfuçyus]] # [[René Descartes]] # [[Sigmund Freud]] # [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] # [[Martin Heidegger]] # [[Ibn Xeldûn]] # [[Immanuel Kant]] # [[John Maynard Keynes]] # [[John Locke]] # [[Niccolò Machiavelli]] # [[Karl Marx]] # [[Friedrich Nietzsche]] # [[Platon]] # [[Jean-Jacques Rousseau]] # [[Jean-Paul Sartre]] # [[Sima Qian]] # [[Adam Smith]] # [[Sokratês]] # [[Voltaire]] # [[Max Weber]] # [[Ludwig Wittgenstein]] # [[Zhu Xi]] === Kesên dînî û teolojiyê === # [[Îbrahîm]] # [[Buda]] # [[Îsa]] # [[Martin Luther]] # [[Meryem]] # [[Mûsa]] # [[Mihemed]] # [[Şêx Adî]] # [[Xezalî]] # [[Zerdeşt]] === Rêberên sîyasî === # [[Abraham Lincoln]] # [[Adolf Hitler]] # [[Daryûsê Mezin]] # [[Augustus]] # [[Cengîz Xan]] # [[Charlemagne]] # [[Mistefa Barzanî]] # [[Che Guevara]] # [[Ekberê Mezin]] # [[Qazî Mihemed]] # [[Franklin Delano Roosevelt]] # [[George Washington]] # [[Îskenderê Mezin]] # [[Leyla Qasim]] # [[Jawaharlal Nehru]] [[:en:Jawaharlal Nehru|(en)]] # [[Josef Stalin]] # [[Julius Caesar]] # [[Konstantînê Mezin]] # [[Kûruşê Mezin]] # [[Kiyaksar]] # [[Louis XIV.]] # [[Mahatma Gandî]] # [[Mao Zedong]] # [[Martin Luther King]] # [[Napoléon Bonaparte]] # [[Nelson Mandela]] # [[Omer ibn Xetab]] # [[Otto von Bismarck]] # [[Peterê Mezin]] # [[Qin Shi Huang]] # [[Rosa Luxemburg]] # [[Selahedînê Eyûbî]] # [[Simón Bolívar]] # [[Siltan Silêmanê Qanûnî]] # [[Sun Yat-sen]] [[:en:Sun Yat-sen|(en)]] # [[Tîmûrleng]] # [[Vladîmîr Îlyîç Lenîn]] # [[Winston Churchill]] === Dahêner, zanyar û matematîknas === # [[Alan Turing]] # [[Albert Einstein]] # [[Arşîmed]] # [[Brahmagupta]] # [[Carl Friedrich Gauss]] [[:en:Carl Friedrich Gauss|(en)]] # [[Carl Linnaeus]] # [[Charles Darwin]] # [[David Hilbert]] [[:en:David Hilbert|(en)]] # [[Dmîtrî Mendeleyev]] [[:en:Dmitri Mendeleev|(en)]] # [[Xwarezmî]] # [[Enrico Fermi]] # [[Ernest Rutherford]] [[:en:Ernest Rutherford|(en)]] # [[Erwin Schrödinger]] # [[Galen]] # [[Galileo Galilei]] # [[Gottfried Wilhelm Leibniz]] # [[Henry Ford]] # [[Isaac Newton]] # [[Îbn Sîna]] # [[James Clerk Maxwell]] # [[James Joule]] # [[James Watt]] # [[Johann Gutenberg]] # [[Johannes Kepler]] # [[Leonhard Euler]] [[:en:Leonhard Euler|(en)]] # [[Louis Pasteur]] # [[Marie Curie]] # [[Max Planck]] # [[Michael Faraday]] # [[Nîkola Têsla]] # [[Nîkolaws Kopernîkus]] # [[Thomas Alva Edison]] # [[Tim Berners-Lee]] [[:en:Tim Berners-Lee|(en)]] === Hunermend û mîmar === # [[Albrecht Dürer]] [[:en:Albrecht Dürer|(en)]] # [[Andy Warhol]] # [[Diego Velázquez]] # [[Frank Lloyd Wright]] [[:en:Frank Lloyd Wright|(en)]] # [[Francisco Goya]] [[:en:Francisco Goya|(en)]] # [[Frida Kahlo]] # [[Henri Matisse]] [[:en:Henri Matisse|(en)]] # [[Hokusai|Katsushika Hokusai]] [[:en:Katsushika Hokusai|(en)]] # [[Le Corbusier]] [[:en:Le Corbusier|(en)]] # [[Leonardo da Vinci]] # [[Michelangelo]] # [[Mîmar Sînan]] # [[Pablo Picasso]] # [[Peter Paul Rubens]] [[:en:Peter Paul Rubens|(en)]] # [[Raffaello Sanzio]] # [[Rembrandt]] [[:en:Rembrandt|(en)]] # [[Salvador Dalí]] # [[Vincent van Gogh]] === Kompozîtor û muzîkvan === # [[Antonín Dvořák]] [[:en:Antonín Dvořák|(en)]] # [[Antonio Vivaldi]] # [[Frédéric Chopin]] # [[Franz Schubert]] [[:en:Franz Schubert|(en)]] # [[Georg Frîderîk Handel|Georg Friedrich Händel]] [[:en:Georg Friedrich Händel|(en)]] # [[Giuseppe Verdi]] [[:en:Giuseppe Verdi|(en)]] # [[Gustav Mahler]] [[:en:Gustav Mahler|(en)]] # [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]] [[:en:Giovanni Pierluigi da Palestrina|(en)]] # [[Îgor Stravînskî|Igor Stravinsky]] [[:en:Igor Stravinsky|(en)]] # [[Johann Sebastian Bach]] # [[Johannes Brahms]] [[:en:Johannes Brahms|(en)]] # [[Joseph Haydn]] [[:en:Joseph Haydn|(en)]] # [[Ludwig van Beethoven]] # [[Louis Armstrong]] [[:en:Louis Armstrong|(en)]] # [[Michael Jackson]] # [[Pyotr Ilyich Tchaikovsky]] # [[Richard Wagner]] [[:en:Richard Wagner|(en)]] # [[The Beatles]] # [[Ûm Kulsûm]] [[:en:Umm Kulthum|(en)]] # [[Wolfgang Amadeus Mozart]] === Derhêner û nivîskarên fîlman === # [[Akira Kurosawa]] # [[Alfred Hitchcock]] [[:en:Alfred Hitchcock|(en)]] # [[Federico Fellini]] [[:en:Federico Fellini|(en)]] # [[George Lucas]] # [[Ingmar Bergman]] # [[Satyajit Ray]] [[:en:Satyajit Ray|(en)]] # [[Sergei Eisenstein]] [[:en:Sergei Eisenstein|(en)]] # [[Stanley Kubrick]] # [[Steven Spielberg]] [[:en:Steven Spielberg|(en)]] # [[Walt Disney]] === Nivîskar, şanonivîs û helbestvan === # [[Aleksandr Pûşkîn]] # [[Anton Çexov]] # [[Charles Dickens]] # [[Dante Alighieri]] # [[Ebû Nuwas]] [[:en:Abu Nuwas|(en)]] # [[Franz Kafka]] # [[Fyodor Dostoyevskî]] # [[Gabriel García Márquez]] # [[Geoffrey Chaucer]] # [[Hafizê Şîrazî]] # [[Hans Christian Andersen]] # [[Homer]] # [[James Joyce]] # [[Jane Austen]] # [[Johann Wolfgang von Goethe]] # [[Jorge Luis Borges]] # [[Kalidasa]] [[:en:Kalidasa|(en)]] # [[Tolstoy]] # [[Li Bai]] [[:en:Li Bai|(en)]] # [[Lord Byron]] [[:en:Lord Byron|(en)]] # [[Marcel Proust]] # [[Mark Twain]] # [[Matsuo Bashō]] # [[Miguel de Cervantes]] # [[Molière]] # [[Nacîb Mahfûz]] # [[Ovidius]] # [[Rabindranath Tagore]] # [[Sofoklês]] # [[Vergilius]] # [[Victor Hugo]] # [[William Shakespeare]] === Vebîner û gerokvan === # [[Christopher Columbus]] # [[Ferdinand Magellan]] # [[Hernán Cortés]] # [[Îbn Betûte]] # [[Jacques Cartier]] # [[James Cook]] [[:en:James Cook|(en)]] # [[Marco Polo]] # [[Neil Armstrong]] # [[Roald Amundsen]] # [[Vasco da Gama]] # [[Yuri Gagarin]] # [[Zheng He]] == Felsefe [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == # [[Ateîzm]] # [[Berahî]] [[:en:Reality|(en)]] # [[Diyalektîk]] # [[Epîstemolojî]] # [[Estetîk]] # [[Exlaq]] # [[Felsefe]] # [[Konfuçyûsîzm]] [[:en:Confucianism|(en)]] # [[Mentiq]] # [[Materyalîzm]] # [[Rastî]] # [[Vîna azad]] # [[Zanîn]] == Dîn == # [[Bûdîzm]] # [[Dîn]] # [[Hîmîtî]] [[:en:Fundamentalism|(en)]] # [[Giyan]] # [[Hinduîzm]] # [[Îslam]] ## [[Sinnî]] ## [[Şîa]] # [[Mîtolojî]] # [[Xwedê]] ## [[Monoteîzm|Yekxwedayî]] ## [[Pirxwedayî]] # [[Xiristiyanî]] ## [[Dêra Katolîk]] ## [[Protestanîzm]] # [[Reenkarnasyon]] [[:en:Reincarnation|(en)]] # [[Cihûtî]] # [[Elewîtî]] # [[Yarsan]] # [[Êzidîtî]] # [[Taoîzm]] # [[Zerdeştîtî]] == Zanistên civakî [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == # [[Perwerde]] # [[Şaristanî]] # [[Civak]] === Psîkolojî === # [[Aqil]] # [[Hizir]] # [[Hest]] # [[Evîn]] # [[Psîkolojî]] # [[Reftar]] [[:en:Behavior|(en)]] === Malbat û têkilî === # [[Jin]] # [[Zewac]] [[:en:Marriage|(en)]] # [[Law]] # [[Malbat]] # [[Mêr]] === Siyaset === # [[Bîrdozî]] ## [[Anarşîzm]] ## [[Faşîzm]] ## [[Kapîtalîzm]] ## [[Komunîzm]] ## [[Şopparêzî]] ## [[Lîberalîzm]] ## [[Marksîzm]] ## [[Neteweperwerî]] ## [[Sosyalîzm]] # [[Dîplomasî]] # [[Dewlet]] # [[Hikûmet]] ## [[Dîktatorî]] ## [[Komar]] ## [[Monarşî]] ## [[Demokrasî]] ## [[Kolonîtî]] # [[Împeryalîzm]] # [[Partiya siyasî]] [[:en:Political party|(en)]] # [[Propaganda]] # [[Siyaset]] === Kar û aborî === # [[Aborî]] # [[Bazirganî]] # [[Dirav]] ## [[Dolara DYAyê]] [[:en:United States dollar|(en)]] ## [[Euro]] # [[Sermaye]] # [[Pere]] # [[Pîşesazî]] # [[Bac]] [[:en:Tax|(en)]] === Hiqûq === # [[Destûr]] # [[Hiqûq]] === Rêxistinên navneteweyî === # [[ASEAN]] [[:en:ASEAN|(en)]] # [[Koma Bankeya Dinyayê]] [[:en:World Bank|(en)]] # [[Hevpeymaniya Neteweyan]] [[:en:Commonwealth of Nations|(en)]] # [[Yekîtiya Erebî]] # [[NATO]] # [[Neteweyên Yekbûyî]] ## [[Dîwana Navneteweyî ya Dadê]] [[:en:International Court of Justice|(en)]] ## [[IMF|Sindoqa Diravî ya Navneteweyî]] [[:en:International Monetary Fund|(en)]] ## [[Rêxistina Tenduristiyê ya Cîhanê]] ## [[UNESCO]] # [[OPEC]] # [[Xelata Nobelê]] # [[Rêxistina Bazirganî ya Cîhanî]] [[:en:World Trade Organization|(en)]] # [[Tevgera Navneteweyî ya Xaçê Sor û Heyva Sor]] [[:en:International Red Cross and Red Crescent Movement|(en)]] # [[Yekîtiya Afrîkayê]] # [[Yekîtiya Ewropayê]] === Şer û leşkerî === # [[Aştî]] # [[Leşkerî]] [[:en:Military|(en)]] # [[Şer]] ## [[Şerê navxweyî]] [[:en:Civil war|(en)]] # [[Terorîzm]] === Pirsgirêkên civakî === # [[Cezayê mirinê]] # [[Dîskrîmînasyon]] ## [[Nîjadperestî]] # [[Femînîzm]] # [[Globalîzasyon]] [[:en:Globalization|(en)]] # [[Mafên mirovan]] # [[Xizanî]] # [[Xulamtî]] # [[Zarokjiberbirin]] == Ziman û wêje [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == # [[Ziman]] # [[Zimannasî]] # [[Gramer]] # [[Peyv]] ## [[Vac]] ## [[Kîtek]] # [[Pergala nivîsê]] ## [[Alfabeya erebî]] ## [[Alfabeya yewnanî]] ## [[Alfabeya latînî]] ## [[Alfabeya kîrîlî]] [[:en:Cyrillic script|(en)]] ## [[Tîpên çînî]] [[:en:Chinese characters|(en)]] # [[Xwendewarî]] # [[Werger]] # [[Wêje]] ## [[Pexşan]] [[:en:Prose|(en)]] ### ''[[Hunera Şer (pirtûk)]]'' ## [[Honak]] [[:en:Fiction|(en)]] ### ''[[Hezar û yek şev]]'' ## [[Roman]] ### ''[[Çîroka Genji]]'' [[:en:The Tale of Genji|(en)]] ## [[Helbest]] ### ''[[Destana Gilgamêş]]'' ### ''[[Îlyada]]'' ### ''[[Şahname]]'' ## Deqên Olî ### ''[[Incîl]]'' ### ''[[Mahabharata]]'' [[:en:Mahabharata|(en)]] ### ''[[Quran]] # Zimanên taybet ## [[Zimanê almanî|Almanî]] ## [[Zimanê bengalî|Bengalî]] ## [[Zimanê çînî|Çînî]] ## [[Zimanê erebî|Erebî]] ## [[Zimanê fransî|Fransî]] ## [[Zimanê yewnanî|Grekî]] ## [[Zimanê hindistanî|Hindî-Urdu]] [[:en:Hindustani|(en)]] ## [[Zimanê îbranî|Îbranî]] ## [[Zimanê îngilîzî|Îngilîzî]] ## [[Zimanê japonî|Japonî]] ## [[Zimanê korêyî|Korêyî]] ## [[Zimanê kurdî|Kurdî]] ## [[Zimanê latînî|Latînî]] ## [[Zimanê farsî|Farsî]] ## [[Zimanê portûgalî|Portugalî]] ## [[Zimanê rûsî|Rûsî]] ## [[Zimanê sanskrîtî|Sanskrîtî]] ## [[Zimanê spanî|Spanî]] ## [[Zimanê swahîlî|Swahîlî]] ## [[Zimanê tirkî|Tirkî]] == Pîvan [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == {{div col|2}} # [[Sîstema Navneteweyî ya Yekînan]] # [[Pîvan]] === Giranî, qebare û dûrahî === # [[Kîlogram]] # [[Lîtir]] # [[Metre]] === Dem === # [[Salname]] ## [[Salnameya gregorî]] # [[Saet]] # [[Sanî]] # [[Roj]] # [[Sal]] # [[Beşa saetê]] {{div col end}} == Zanist [[Wêne:Yes check.svg|25px]] == # [[Zanist]] # [[Xweza]] === Stêrnasî === {{div col|2}} # [[Teqîna Mezin]] # [[Dûvstêr]] [[:en:Comet|(en)]] # [[Galaksî]] ## [[Kadiz]] # [[Gerdûn]] # [[Gerstêrk]] ## [[Erd]] ## [[Jupîter]] ## [[Mars]] ## [[Neptûn]] ## [[Saturn]] ## [[Tîr]] ## [[Ûranûs]] ## [[Venûs]] # [[Asteroîd]] # [[Firîna fezayî]] [[:en: Spaceflight|(en)]] # [[Heyv]] # [[Çala Reş]] # [[Pergala Rojê]] # [[Stêrk]] ## [[Roj]] # [[Stêrnasî]] {{div col end}} === Biyolojî === # [[Biyolojî]] # Materyalên biyolojîk ## [[DNA]] ## [[Enzîm]] ## [[Hormon]] ## [[Proteîn]] # [[Riweknasî]] # [[Ekolojî]] ## [[Cureyên bi xetereya nemabûnê]] # [[Jiyan]] # [[Mirin]] ## [[Xwekujî]] # [[Dabeşandina biyolojîk]] ## [[Cure]] ==== Pêvajoyên biyolojîk ==== {{div col|2}} # [[Metabolîzm]] [[:en:Metabolism|(en)]] ## [[Fotosentez]] ## [[Hormonên herisê]] ## [[Henase]] # [[Pêşveçûn]] # [[Zayîn]] [[:en:Reproduction|(en)]] ## [[Ducanî]] ## [[Seks]] {{div col end}} ==== Organîzma ==== # [[Alga]] # [[Arkeya]] [[:en:Archaea|(en)]] # [[Bakterî]] # [[Karok]] # [[Organîzm]] # [[Plant]] ## [[Dar]] ## [[Fêkî]] ## [[Kulîlk]] # [[Protîst]] [[:en:Protist|(en)]] # [[Heywan]] ## [[Artropod]] ### [[Mêş û mûr]] #### [[Mêşhingiv]] #### [[Morî]] #### [[Mixmixk]] ### [[Pîrevonk]] ## [[Chordate]] ### [[Bejavî]] ### [[Balinde]] #### [[Kewok]] #### [[Mirîşk]] ### [[Xijende]] #### [[Kosî]] #### [[Mar]] ### [[Guhandar]] #### [[Beraz]] #### [[Cirdon]] #### [[Çêlek]] #### [[Hêştir]] #### [[Hesp]] #### [[Kêvroşk]] #### [[Mirov]] #### [[Pisîk]] #### [[Prîmat]] #### [[Mih]] #### [[Seg]] #### [[Balîna]] [[:en:Cetacea|(en)]] ### [[Masî]] #### [[Segmasî]] ## [[Moluska]] [[:en:Mollusca|(en)]] ## [[Nematoda]] [[:en:Nematoda|(en)]] ==== Anatomî ==== # [[Anatomî]] # [[Koendama hestê]] ## [[Poz]] ## [[Çav]] ## [[Guh]] ## [[Çêjtin]] # [[Sîstema gera xwînê]] ## [[Dil]] ## [[Xwîn]] # [[Koendama herisê ya mirovan]] ## [[Kezeb]] ## [[Rûviya zirav]] ## [[Rûviya stûr]] # [[Koendama henaseyê]] # [[Sîstema hormonan]] # [[Sîstema pirbûnê]] [[:en:Reproductive system|(en)]] # [[Koendama demarê]] ## [[Demar]] ## [[Mêjî]] # [[Kakût]] # [[Xane]] # [[Masûlke]] # [[Çerm]] === Tenduristî û bijîşkî === # [[Bijîşkî]] # [[Derman]] ## [[Dermanên dijbakterî]] # [[Diransazî]] # [[Adet (bijîşkî)|Menstruasyon]] [[:en:Menstruation|(en)]] # [[Nexweşî]] # [[Pandemî]] # [[Sîstema bergiriyê]] [[:en:Immune system|(en)]] # [[Tenduristî]] # [[Vaksîn]] # [[Vîrus]] ==== Nexweşî û Rewşên Taybet ==== # [[Alûdebûn]] [[:en:Addiction|(en)]] ## [[Etanol]] [[:en:Ethanol|(en)]] ## [[Titûn]] # [[Astengdarî]] [[:en:Disability|(en)]] ## [[Keratî]] [[:en:Deafness|(en)]] ## [[Korîtî]] # [[Epîlepsî]] # [[Nexweşiya zarokan a felçiyê]] [[:en:Poliomyelitis|(en)]] # [[Arsim]] # [[Bedxwerî]] # [[Krîza dil]] # [[Lerzeta]] # [[Nexweşiya Alzheimer]] [[:en:Alzheimer's disease|(en)]] # [[Psîkopatî]] # [[Gastroenterît]] [[:en:Gastroenteritis|(en)]] # [[Nexweşiya pişikê ya demdirêj]] [[:en:Chronic obstructive pulmonary disease|(en)]] # [[Nexweşiya şekir]] # [[Enfeksîyonên bi riya cinsî derbas dibin]] [[:en:Sexually transmitted infection|(en)]] ## [[AIDS]] # [[Obezîte]] [[:en:Obesity|(en)]] # [[Penceşêr]] # [[Sekta mêjî]] [[:en:Stroke|(en)]] # [[Serêş]] [[:en:Headache|(en)]] # [[Serma]] [[:en:Common cold|(en)]] # [[Tuberkuloz]] # [[Xurika Reş]] [[:en:Smallpox|(en)]] # [[Zatûre]] [[:en:Pneumonia|(en)]] === Kîmya === # [[Biyokîmya]] # [[Element]] ## [[Alûmînyûm]] ## [[Mis]] ## [[Hesin]] ## [[Hîdrojen]] ## [[Karbon]] ## [[Nîtrojen]] ## [[Oksîjen]] ## [[Pîl]] ## [[Sîstema vedorî ya elementan]] ## [[Zêr]] ## [[Zîv]] # [[Kîmya]] # [[Kîmyaya analîtîk]] [[:en:Analytical chemistry|(en)]] # [[Kîmyaya fîzîkî]] [[:en:Physical chemistry|(en)]] # [[Kîmyaya înorganîk]] [[:en:Inorganic chemistry|(en)]] # [[Kîmyaya organîk]] [[:en:Organic chemistry|(en)]] ## [[Alkol]] ## [[Karbohîdrat]] ## [[Lîpîd]] # [[Molekul]] # [[Pêkhateya kîmyayî]] [[:en:Chemical compound|(en)]] ## [[Asîd]] ## [[Baz]] ## [[Xwê]] === Zanistên erdê === # [[Avhewa]] # [[Dora avê]] [[:en:Water cycle|(en)]] # [[El Niño]] [[:en:El Niño|(en)]] # [[Erdhej]] # [[Guherîna avhewayê]] # [[Hewa]] ## [[Ba]] ## [[Baran]] ## [[Berf]] ## [[Ewr]] ## [[Bagera bihêz a tropîkal]] ## [[Tornado]] # [[Jeolojî]] ## [[Kevir]] ## [[Mîneral]] [[:en:Mineral|(en)]] ### [[Elmas]] ## [[Tektonîka lewheyan]] [[:en:Plate tectonics|(en)]] # [[Karesata xwezayî]] [[:en:Natural disaster|(en)]] ## [[Lehî]] ## [[Tsûnamî]] # [[Volkan]] === Fîzîk === # [[Fîzîk]] # [[Lezdan (fizîk)|Lezdan]] # [[Atom]] # [[Wize]] ## [[Parastina Wize]] [[:en:conservation of energy|(en)]] # [[Radyasyonên elektromagnetîk]] [[:en:electromagnetic radiation|(en)]] ## [[Înfrasor]] [[:en:infrared|(en)]] ## [[Ultraviyole]] [[:en:Ultraviolet|(en)]] ## [[Ronahî (fizîk)|Ronahî]] ### [[Reng]] # [[Mekanîka klasîk]] [[:en:classical mechanics|(en)]] # [[Hêz]] ## [[Elektromagnetîzm]] [[:en:Electromagnetism|(en)]] ### [[Qada magnetîkî]] [[:en:magnetic field|(en)]] ## [[Rakêş]] ## [[Hevtesîriya bihêz]] [[:en:Strong interaction|(en)]] ## [[Hevtesîriya lawaz]] [[:en:Weak interaction|(en)]] # [[Kişanek]] # [[Bariste]] # [[Kanza]] ## [[Polat]] [[:en:Steel|(en)]] # [[Fîsyona nukleerî]] [[:en:Nuclear fission|(en)]] # [[Rewşa maddeyê]] [[:en:State of matter|(en)]] ## [[Gaz]] ## [[Şile]] ## [[Plazma]] [[:en:Plasma|(en)]] ## [[Biring]] # [[Mekanîka kuantûmî]] [[:en:Quantum mechanics|(en)]] # [[Hilweşîna Radyoaktîvîtê]] [[:en:radioactivity|(en)]] # [[Rêjeyiya giştî]] [[:en:general relativity|(en)]] # [[Rêjeyiya taybet]] [[:en:special relativity|(en)]] # [[Nîvragihbar]] # [[Deng]] # [[Lezahî]] [[:en:velocity|(en)]] ## [[Leza ronahiyê]] # [[Germahî]] # [[Dem]] # [[Termodînamîk]] # [[Valahî]] === Matematîk === # [[Analîza matematîkî]] [[:en:Mathematical analysis|(en)]] ## [[Analîza hejmarî]] [[:en:Numerical analysis|(en)]] ## [[Hevkêşeya dîferensiyel]] # [[Arîtmetîk]] [[:en:Arithmetic|(en)]] ## [[Hejmar]] ## [[Logarîtma]] [[:en:Logarithm|(en)]] ## [[Bîrdoza jimare]] # [[Cebîr]] [[:en:Algebra|(en)]] ## [[Cebîra lîner]] [[:en:Linear algebra|(en)]] ## [[Hejmarên kompleks]] [[:en:Complex number|(en)]] ## [[Wekhevî]] # Îhtîmal û îstatîstîk ## [[Îhtîmal]] [[:en:Probability|(en)]] ## [[Amar]] # [[Geometrî]] ## [[Hoke]] ## [[Pi]] ## [[Rûerd]] ## [[Sîmetrî]] [[:en:Symmetry|(en)]] ## [[Sîstema koordînatê]] [[:en:Coordinate system|(en)]] ## [[Teorema Pîtagoras]] ## [[Trîgonometrî]] # Lojîk û bingeh ## [[Bêdawî]] ## [[Fonksiyon]] [[:en:Function (mathematics)|(en)]] ## [[Îsbata matematîkî]] [[:en:Mathematical proof|(en)]] ## [[Teoriya koman]] [[:en:Set theory|(en)]] # [[Matematîk]] == Xwarin û çandinî == === Çandinî === # [[Çandinî]] ## [[Avdan]] ## [[Gîsin]] [[:en:Plough|(en)]] ## [[Kedîkirin]] [[:en:Domestication|(en)]] === Xwarin === # [[Biharat]] # [[Bindeq]] [[:en:Nut (fruit)|(en)]] # [[Goşt]] # [[Hingiv]] # [[Mûz]] # [[Nan]] # [[Penîr]] # [[Sêv]] # [[Dan]] ## [[Birinc]] ## [[Ceh]] ## [[Garis]] ## [[Baçîk]] ## [[Genim]] # [[Narinc]] # [[Soya]] # [[Şekir]] # [[Çoklata]] # [[Tirî]] # [[Xwarin]] # [[Xwê]] # [[Sebze]] ## [[Kartol]] === Vexwarin === # [[Av]] # [[Avmêwe]] # [[Bîra]] # [[Çay]] # [[Qehwe]] # [[Şerab]] # [[Şîr]] == Teknolojî == # [[Bîoteknolojî]] # [[Endezyarî]] ## [[Makîne]] ## [[Çerxe]] ## [[Cer]] [[:en:Screw|(en)]] ## [[Robot]] # [[Metalurjî]] [[:en:Metallurgy|(en)]] # [[Nanoteknolojî]] # [[Cil]] ## [[Pembû]] # [[Teknolojî]] === Ragihandin === # [[Agahî]] ## [[Ensîklopedî]] # [[Çapkirin]] [[:en:Printing|(en)]] # [[Pirtûkxane]] ## [[Pirtûk]] # [[Pêragihandin]] # [[Rojnamegerî]] ## [[Rojname]] # [[Telefon]] === Elektronîk === # [[Elektronîk]] ## [[Frekans]] ## [[Sirêma elektrîkê]] # Pêkhate ## [[Tirûş]] ## [[Diod]] ## [[Înduktor]] ## [[Kondansator]] ## [[Transformator]] [[:en:Transformer|(en)]] ## [[Transîstor]] ==== Kompûter û înternet ==== # [[Jîriya çêkirî]] # [[Înternet]] ## [[E-Peyam]] ## [[World Wide Web]] # [[Kompûter]] ## [[Hard dîsk]] ## [[Yekeya pêvajoyê ya navendî]] # [[Nermalav]] # [[Pergala xebatê]] # [[Teknolojîya agahiyê]] [[:en:Information technology|(en)]] ## [[Algorîtma]] # [[Zimanê bernamekirinê]] === Enerjî û sotemenî === # [[Agir]] # [[Elektrîk]] ## [[Enerjiya nukleerî]] [[:en:Nuclear power|(en)]] # [[Enerjiya venûker]] [[:en:Renewable energy|(en)]] # [[Motor]] ## [[Motora dûkelê]] [[:en:Steam engine|(en)]] ## [[Motorê kombustiyona navxweyî]] [[:en:Internal combustion engine|(en)]] # [[Sotemeniya fosîlî]] [[:en:Fossil fuel|(en)]] === Materyal === # [[Cam]] # [[Dar]] # [[Kaxez]] # [[Plastîk]] === Veguhastin === # [[Balafir]] # [[Noqav]] [[:en:Submarine|(en)]] # [[Bisîklet]] # [[Keştî]] # [[Otomobîl]] # [[Trên]] # [[Veguhastin]] [[:en:Transport|(en)]] === Çek === # [[Çek]] ## [[Çek (amûr)]] ### [[Mîtralyoz]] [[:en:Machine gun|(en)]] ## [[Çeka nukleerî]] ## [[Şûr]] # [[Tank]] # [[Teqemenî]] [[:en:Explosive material|(en)]] ## [[Barût]] == Huner û şahî == # [[Çand]] # [[Dans]] # [[Huner]] ## [[Komîks]] [[:en:Comics|(en)]] ## [[Kûzikvan]] [[:en:Pottery|(en)]] ## [[Peyker]] ## [[Nîgar]] ## [[Wênekêşî]] ye [[:en:Photography|(en)]] # [[Mode]] [[:en:Fashion|(en)]] # [[Şano]] # [[Xweşnivîsî]] === Avahîsazî û endezyariya şaristanî === # [[Avahîsazî]] # [[Bendav]] # [[Birc]] # [[Kemer]] # [[Pir]] # [[Piramîd]] # [[Kanal]] # [[Qube]] # [[Xanî]] # Avahiyên taybet ## [[Angkor Wat]] [[:en:Angkor Wat|(en)]] ## [[Basîlîkaya Saint Peter]] [[:en:St. Peter's Basilica|(en)]] ## [[Bendava Sê Newala]] ## [[Birca Eiffel]] ## [[Dîwarê Mezin ê Çînê]] ## [[Girê Mirazan]] ## [[Keleha Hewlêrê]] ## [[Kolezyûm]] ## [[Pîramîdên Gîzeyê]] ## [[Parthenon]] [[:en:Parthenon|(en)]] ## [[Peykerê Azadiyê]] ## [[Tac Mehel]] === Fîlm, radyo û televîzyon === # [[Fîlm]] ## [[Anîmasyon]] [[:en:Animation|(en)]] # [[Radyo]] # [[Televîzyon]] === Muzîk === # [[Dengbêjî]] # [[Muzîk]] # [[Stran]] # Cureyên muzîkê yên taybet ## [[Blues]] ## [[Hîp hop]] ## [[Cez]] ## [[Muzîka elektronîk]] [[:en:Electronic music|(en)]] ## [[Muzîka klasîk]] ### [[Opera]] ### [[Senfonî]] [[:en:Symphony|(en)]] ## [[Muzîka rock]] ## [[Reggae]] ## [[Samba]] [[:en:Samba|(en)]] ## [[Flamenko]] # Amûrên muzîkê yên taybet ## [[Bilûr]] ## [[Dahol]] [[:en:Drum|(en)]] ## [[Gîtar]] ## [[Keman]] ## [[Piyano]] ## [[Borazan]] [[:en:Trumpet|(en)]] === Rekreasyon === # [[Hunera şerî]] [[:en:Martial arts|(en)]] ## [[Cudo]] [[:en:Judo|(en)]] # [[Lîstik]] ## [[Go]] [[:en:Go (game)|(en)]] ## [[Lîstika vîdyoyê]] ## [[Nerd]] ## [[Sedrenc]] # [[Lîstikên Olîmpiyadê]] # [[Leyzok]] # [[Melevanî]] # [[Qumar]] [[:en:Gambling|(en)]] # [[Werziş]] ## [[Atletîzm]] ## Lîstikên bi top ### [[Basketbol]] ### [[Beyzbol]] ### [[Futbol]] ### [[Golf]] ### [[Krîket]] [[:en:Cricket|(en)]] ### [[Yekîtiya Ragbî]] ### [[Tenîs]] == Dîrok == # [[Dîrok]] ==== Dîroka berî dîrokê û ya kevnar ==== # [[Berî dîrokê]] # [[Împeratoriya Guptayan]] [[:en:Gupta Empire|(en)]] # [[Împeratoriya Romê]] # [[Mezopotamya]] # [[Misira kevnare]] # [[Serdema bronzî]] # [[Serdema hesinî]] # [[Serdema kevirî]] # [[Sumer]] # [[Şaristaniya Mayayan]] [[:en:Mayan Civilization|(en)]] # [[Xanedana Han]] # [[Xanedana Tang]] # [[Yewnanistana kevnare]] === Dîroka kurd === # [[Dîroka Bakurê Kurdistanê]] # [[Dîroka Başûrê Kurdistanê]] # [[Dîroka Rojavaya Kurdistanê]] # [[Dîroka Rojhilatê Kurdistanê]] # Dewletên dîrokî ## [[Xanedana Eyûbî]] ## [[Merwaniyan|Dewleta Merwanîyan]] ## [[Împeratoriya Med]] ## [[Împeratoriya Hexamenişî]] ==== Serdema Navîn û Ronesans ==== # [[Aztek]] # [[Împeratoriya Bîzansê]] # [[Împeratoriya Malî]] [[:en:Mali Empire|(en)]] # [[Împeratoriya Mongolî]] # [[Împeratoriya Osmanî]] # [[Împeratoriya Romê ya Pîroz]] # [[Înka]] [[:en:Inca Empire|(en)]] # [[Ronesans]] # [[Seferên Xaçperestan]] # [[Serdema Navîn]] # [[Vîkîng]] # [[Xanedana Ming]] # [[Xanedana Ebasiyan]] ==== Serdema nûjen a pêşîn û ya nûjen ==== # [[Almanyaya Nazî]] # [[Apartheid]] # [[Holokost]] # [[Împeratoriya Brîtanî]] # [[Krîza Mezin]] [[:en:Great Depression|(en)]] # [[Reformasyon]] [[:en:Reformation|(en)]] # [[Restorasyona Meiji]] [[:en:Meiji Restoration|(en)]] # [[Serdema Ronahîbûnê]] [[:en:Age of Enlightenment|(en)]] # [[Şerê Cîhanê yê Duyem]] # [[Şerê Cîhanê yê Yekem]] # [[Pevçûna Rojhilata Navîn]] # [[Şerê navxweyî yê Amerîkayê]] # [[Şerê Sar]] # [[Şerê Viyetnamê]] # [[Şoreşa Fransayê]] # [[Şoreşa Pîşesaziyê]] # [[Şoreşa Rûsyayê]] [[:en:Russian Revolution|(en)]] # [[Xanedana Qing]] # [[Yekîtiya Sovyetê]] == Erdnîgarî == # [[Bajar]] # [[Çem]] # [[Çiya]] # [[Beyaban]] # [[Daristan]] # [[Derya]] # [[Erdnîgarî]] # [[Okyanûs]] # [[Parzemîn]] # [[Cemsera Bakur]] # [[Cemsera Başûr]] === Parzemîn û herêmên sereke === # [[Afrîka]] # [[Amerîkaya Bakur]] # [[Amerîkaya Başûr]] # [[Antarktîka]] # [[Asya]] # [[Ewropa]] # [[Okyanûsya]] # [[Rojhilata Navîn]] === Welat === ==== Afrîka ==== # [[Afrîkaya Başûr]] # [[Cezayîr]] # [[Etiyopya]] # [[Kongoya Demokratîk]] # [[Misir]] # [[Nîjerya]] # [[Sûdan]] # [[Tanzanya]] ==== Asya ==== # [[Bangladeş]] # [[Çîn]] # [[Efxanistan]] # [[Erebistana Siûdî]] # [[Filîpîn]] # [[Hindistan]] # [[Îndonezya]] # [[Îran]] # [[Iraq]] # [[Îsraêl]] # [[Japonya]] # [[Kurdistan]] # [[Korêya Başûr]] # [[Pakistan]] # [[Tayland]] # [[Tirkiye]] # [[Viyetnam]] ==== Ewropa ==== # [[Almanya]] # [[Awistirya]] # [[Fransa]] # [[Holanda]] # [[Îtalya]] # [[Keyaniya Yekbûyî]] # [[Polonya]] # [[Portûgal]] # [[Rûsya]] # [[Spanya]] # [[Swîsre]] # [[Ûkrayna]] # [[Vatîkan]] ==== Amerîkaya Bakur ==== # [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê]] # [[Kanada]] # [[Kûba]] # [[Meksîk]] ==== Amerîkaya Başûr ==== # [[Arjentîn]] # [[Brezîl]] # [[Kolombiya]] ==== Okyanûsya ==== # [[Awistralya]] === Bajar === ==== Afrîka ==== # [[Cape Town]] [[:en:Cape Town|(en)]] # [[Kinshasa]] # [[Lagos]] # [[Naîrobî]] # [[Qahîre]] ==== Asya ==== # [[Bangkok]] # [[Bexda]] # [[Delhî]] # [[Daka]] # [[Dubai]] # [[Hewlêr]] # [[Hong Kong]] # [[Jakarta]] # [[Keraçî]] # [[Kolkata]] # [[Mekke]] # [[Mumbai]] # [[Orşelîm]] # [[Pekîn]] # [[Sêûl]] # [[Singapûr]] # [[Şam]] # [[Şanghay]] # [[Tehran]] # [[Tokyo]] ==== Ewropa ==== # [[Amsterdam]] # [[Atîna]] # [[Berlîn]] # [[Bruksel]] # [[London]] # [[Madrîd]] # [[Moskow]] # [[Parîs]] # [[Roma]] # [[Saint Petersburg]] # [[Stembol]] # [[Viyana]] ==== Amerîkaya Bakur ==== # [[Los Angeles]] # [[Meksîko]] # [[New York]] # [[Washington, D.C.]] ==== Amerîkaya Başûr ==== # [[Bogotá]] # [[Buenos Aires]] # [[Rio de Janeiro]] # [[São Paulo]] ==== Okyanûsya ==== # [[Sydney]] === Av === # [[Amazon]] # [[Îndus]] # [[Kongo (çem)]] # [[Mîsîsîpî (çem)]] # [[Çemê Nîjerê]] [[:en:Niger River|(en)]] # [[Çemê Zer]] # [[Danûb]] # [[Deryaya Bakur]] # [[Deryaya Baltîk]] # [[Deryaya Çîna Başûr]] # [[Deryaya Karîbê]] # [[Deryaya Navîn]] # [[Deryaya Reş]] # [[Deryaya Qezwînê]] # [[Çemê Ganjê]] # [[Gola Baykalê]] [[:en:Lake Baikal|(en)]] # [[Golên Mezin]] # [[Gola Viktoria]] # [[Nîl]] # [[Okyanûsa Arktîk]] # [[Okyanûsa Atlantîk]] # [[Okyanûsa Başûr]] # [[Okyanûsa Hindî]] # [[Okyanûsa Pasîfîk]] # [[Qenala Panamayê]] # [[Kanala Suezê]] # [[Besta binavî ya mezin]] # [[Reyn]] # [[Volga]] # [[Yangtsê]] === Çiya û çol === # [[Alp]] # [[And]] # [[Çiyayên Zinarî]] # [[Everest]] # [[Hîmalaya]] # [[Çiyayê Kilîmanjaro]] # [[Sahara]] {{Core topics}} 9cldysv8tk0kzkpseon5ebho3u6s6ie 0 4502 2098406 2026156 2026-10-13T03:16:53Z InternetArchiveBot 45060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2098406 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank welat2/wîkîdane}} '''Fînlenda''' (bi navê '''Fînlanda'''<ref>{{Jêder-kitêb|sernav=[[Roja Nû (kovar)|Roja Nû, 1943-1946]] |paşnav=Bedirxan |pêşnav=Kamiran Alî |weşanger=Uppsala: Jîna Nû |sal=1986 |rûpel=7:2 }}</ref> jî tê nasîn, bi fermî '''Komara Fînlendayê''' (bi [[Zimanê fînî|fînî]]: ''Suomi'' an ''Suomen tasavalta'', bi [[swêdî]]: ''Finland'' an ''Republiken Finland''), welatekî li [[Ewropa|bakurê Ewropayê]] di [[Skandînavya|hêrema Skandînavyayê]] e. Welat li bakur-rojavayê bi [[Swêd]], li bakur [[Norwêc]], û li rojhilat bi [[Rûsya]]yê re, li rojava bi [[kendava Botniya]]yê û li başûr jî bi [[kendava Fînlendayê]] re, li hemberê [[Estonya]]yê, sinor dike. Rûerda Fînlendayê 338,145 kîlometre çargoşe ye,<ref name=":0" /> û nifûsa wê 5,6 mîlyon e.<ref name=":0">{{Jêder-kovar |tarîx=2023-09-27 |sernav=Finland |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/finland/ |kovar=The World Factbook |ziman=en |weşanger=Central Intelligence Agency |roja-gihiştinê=2023-09-30 |roja-arşîvê=2022-12-24 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20221224052716/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/finland/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> [[Helsînkî]] paytext û bajarê herî mezin e. [[Zimanê fînî|Fînî]] û [[Zimanê swêdî|swêdî]] zimanên fermî ne, ku swêdî zimanê dayikê yê %5,2 ê nifûsê ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.sprakinstitutet.fi/sv/om_sprak/sprak_i_finland |sernav=Språk i Finland - Institutet för de inhemska språken |malper=Kotimaisten kielten keskus |ziman=sv |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20230104021948/https://www.sprakinstitutet.fi/sv/om_sprak/sprak_i_finland |roja-arşîvê=2023-01-04 |url-status=dead }}</ref> Fînlenda yekem car li dora sala 9000 BZ piştî [[Serdema Qeşayê ya paşîn]] ji mirovan bi cih bû.<ref> {{Jêder-kovar |paşnav=Lamnidis |pêşnav=Thiseas C. |paşnav2=Majander |pêşnav2=Kerttu |paşnav3=Jeong |pêşnav3=Choongwon |paşnav4=Salmela |pêşnav4=Elina |paşnav5=Wessman |pêşnav5=Anna |paşnav6=Moiseyev |pêşnav6=Vyacheslav |paşnav7=Khartanovich |pêşnav7=Valery |paşnav8=Balanovsky |pêşnav8=Oleg |paşnav9=Ongyerth |pêşnav9=Matthias |tarîx=2018-11-27 |sernav=Ancient Fennoscandian genomes reveal origin and spread of Siberian ancestry in Europe |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6258758/ |kovar=Nature Communications |cild=9 |rr=5018 |doi=10.1038/s41467-018-07483-5 |issn=2041-1723 |pmc=6258758 |pmid=30479341 }}</ref> Ji dawiya sedsala 13an de, Fînlenda di encama [[Seferên Xaçperestên Bakur]] de bû beşek ji Swêdê. Di sala 1809an de, di encama [[Şerê Fînlendayê (1808-1809)|Şerê Fînlendayê]] de, herêma Fînlenda bû beşek ji [[Împeratoriya Rûsî]] wekî [[Dukata Mezin a Fînlandiyayê]] ya xweser.<ref> {{Jêder-malper |url=https://tile.loc.gov/storage-services/master/frd/frdcstdy/fi/finlandcountryst00sols/finlandcountryst00sols.pdf |sernav=Finland - A country study }}</ref> Di vê serdemê de [[huner]]a Fînî geş bû û fikra serxwebûnê dest pê kir. Piştî [[Şoreşa Rûsyayê (1917)|Şorêşa Rûsyayê]] ya 1917, Fînlenda serxwebûna xwe ji hikûmdarê Rûsî ragihand. Di sala 1918an de neteweya ciwan ji hêla [[Şerê Navxweyî Fînlenday]]ê ve hate dabeş kirin.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Finland/The-struggle-for-independence |sernav=Finland - Independence, Sovereignty, Autonomy {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 }}</ref><ref> {{Jêder-kovar |paşnav=Smith |pêşnav=C. Jay |tarîx=1955 |sernav=Russia and the Origins of the Finnish Civil War of 1918 |url=https://www.jstor.org/stable/3001208 |kovar=American Slavic and East European Review |cild=14 |hejmar=4 |rr=481–502 |doi=10.2307/3001208 |issn=1049-7544 }}</ref> Di [[Şerê Cîhanî yê Duyem]] de, Fînlenda di [[Şerê Zivistanê]] û [[Şerê Berdewam]] de li dijî [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst|Yekîtiya Sovyetê]] şer kir, paşê di [[Şerê Laponyayê]] de li dijî [[Almanyaya Nazî]] şer kir.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Finland/Finland-during-World-War-II |sernav=Finland - WWII, Occupation, Resistance {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 }}</ref><ref> {{Jêder-malper |url=https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780199791279/obo-9780199791279-0208.xml |sernav=Finland in World War II |malper=obo |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 }}</ref> Di encamê de beşek ji axa xwe winda kir lê serxwebûna xwe parast. Piştî Şerê Cîhanê yê Duyem, ev zû pîşesazî kir û aboriyek pêşkeftî ava kir, bi dewletek refahê ku li ser modela bakurî (wekî welatên bakurê Ewropayê) hatî çêkirin.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Finland/The-postwar-period |sernav=Finland - Postwar Economy, Arctic Region, EU Member {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 }}</ref> Di dema [[Şerê Sar]] de, Fînlenda bi fermî polîtîkaya bêalîbûnê qebûl kir.<ref> {{Jêder-kovar |paşnav=Törnudd |pêşnav=Klaus |tarîx=2005 |sernav=Finnish Neutrality Policy During the Cold War |url=https://www.jstor.org/stable/26999271 |kovar=The SAIS Review of International Affairs |cild=25 |hejmar=2 |rr=43–52 |issn=1945-4716 }}</ref> Ji hingê ve, ev di sala 1995an de bûye endamê [[Yekîtiya Ewropayê]],<ref> {{Jêder-malper |url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/finland_en |sernav=Finland – EU member country profile {{!}} European Union |malper=european-union.europa.eu |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 }}</ref> di sala 1999an de bûye endamê [[Hêrema Ewro]] û di sala 2023an de bûye endamê [[NATO]].<ref> {{Jêder-malper |url=https://um.fi/finlands-membership-in-nato |sernav=Finland’s membership in NATO |malper=Ministry for Foreign Affairs |ziman=en-US |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 }}</ref> Fînlenda endamê rêxistinên navneteweyî yên cuda ye, wek [[Neteweyên Yekbûyî]], [[Konseya Ewropayê|Konseya Bakur]], [[Herêma Şengenê]], [[Konseya Ewropayê]], [[Rêxistina Bazirganiyê ya Cîhanê]], û [[Rêxistina Hevkariya Aborî û Pêşketinê]]. Netewe di metrîkên performansa neteweyî de, di nav de [[perwerde]]hî, [[Aborî|pêşbaziya aborî]], [[Azadiyên bajarwerî|azadiyên sivîl]], kalîteya jiyanê, û pêşkeftina mirovî bi awayekî pir baş pêk tîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.worldaudit.org/countries/finland.htm |sernav=Finland: World Audit Democracy Profile |tarîx=2013-10-30 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 |tarîxa-arşîvê=2013-10-30 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20131030113921/http://www.worldaudit.org/countries/finland.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=http://www.oecd-ilibrary.org/education/tertiary-education-graduation-rates_20755120-table1 |sernav=Tertiary education graduation rates - Education: Key Tables from OECD - OECD iLibrary |tarîx=2011-04-30 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 |tarîxa-arşîvê=2011-04-30 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20110430055650/http://www.oecd-ilibrary.org/education/tertiary-education-graduation-rates_20755120-table1 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=http://e24.no/makro-og-politikk/article3803493.ece |sernav=Her er verdens mest konkurransedyktige land {{!}} Næringsliv {{!}} Makro og politkk {{!}} E24 |tarîx=2010-10-14 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 |tarîxa-arşîvê=2010-10-14 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20101014010931/http://e24.no/makro-og-politikk/article3803493.ece |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=http://www.prosperity.com/country.aspx?id=FI |sernav=The 2009 Legatum Prosperity Index |tarîx=2009-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 |tarîxa-arşîvê=2009-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20091029140547/http://www.prosperity.com/country.aspx?id=FI |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> == Erdnîgarî == [[Wêne:Koli National Park in Northern Karelia.jpg|thumb|300px|çep|Fînlenda wekî welatê hezar golan tê nasîn. Dîmenek ji gola [[Pielinen]], Bakurê [[Karelya]]yê<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.nationalparks.fi/kolinp |sernav=Koli National Park |malper=Nationalparks.fi |ziman=en-GB |tarîxa-gihiştinê=2023-09-30 }}</ref>.]] Nêzî 168,000 golan û 179,000 giravan li Fînlenda hene. [[Saimaa]] gol mezintirîn li Fînlenda ye û çarem mezintirîn li Ewropa ye. Pirraniya golê li herêm başûr-rojhilatê hene, ku jê re ''Gol Fînlenda'' (fînî: ''Järvi-Suomi'') tê gotîn. Pirraniya giravê li başûr-rojavayê û li Derya Behra giravan, di navbera Fînlendaya parzemînî û girava serekî ya Ålenda de hene. == Herêmên Fînlendayê == Fînlenda 19 herêman pêk dihê<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.avi.fi/fi/Sivut/etusivu.aspx |sernav=Tervetuloa aluehallintoviraston verkkosivuille! |weşanger=State Provincial Office |ziman=fi |tarîxa-gihiştinê=9 hezîran 2012 |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20120315151138/http://www.avi.fi/fi/Sivut/etusivu.aspx |tarîxa-arşîvê=15 adar 2012 }}</ref>: [[Wêne:Finland Regions Map.svg|rast|200px|https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Finnish_Regions Herêmên Fînlendayê]] {| class="wikitable" |- ! Nav ! Nava fermî bi îngilizî<ref>{{Jêder-malper |url=https://vnk.fi/documents/10616/3457861/Suomen+hallintorakenteeseen+ja+maakuntauudistukseen+liittyvi%C3%A4+termej%C3%A4+sek%C3%A4+maakuntien+ja+kuntien+nimet+fi-sv-en-%28ru%29/974f7fc5-1466-c667-9787-381c5bd57603/Suomen+hallintorakenteeseen+ja+maakuntauudistukseen+liittyvi%C3%A4+termej%C3%A4+sek%C3%A4+maakuntien+ja+kuntien+nimet+fi-sv-en-%28ru%29.pdf |sernav=Suomen hallintorakenteeseen ja maakuntauudistukseen liittyviä termejä sekä maakuntien ja kuntien nimet fi-sv-en-(ru) |malper=vnk.fi |rr=8–9 |tarîxa-gihiştinê=23 tebax 2019 |roja-arşîvê=2022-06-11 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20220611150344/https://vnk.fi/documents/10616/3457861/Suomen+hallintorakenteeseen+ja+maakuntauudistukseen+liittyvi%C3%A4+termej%C3%A4+sek%C3%A4+maakuntien+ja+kuntien+nimet+fi-sv-en-%28ru%29/974f7fc5-1466-c667-9787-381c5bd57603/Suomen+hallintorakenteeseen+ja+maakuntauudistukseen+liittyvi%C3%A4+termej%C3%A4+sek%C3%A4+maakuntien+ja+kuntien+nimet+fi-sv-en-%28ru%29.pdf |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> ! Nav bi fînî ! Nav bi swêdî ! Paytext ! Ajansî rêveberiya herêmê yên dewletê |- | [[Lapland, Finland|Laplenda]] | '''Lapland''' | {{ziman|fi|Lappi}} | {{ziman|sv|Lappland}} | [[Rovaniemi]] | [[Parêzgeha Laplendayê]] |- | [[Bakûrê Ostrobotnîayê]] | '''North Ostrobothnia''' | {{ziman|fi|Pohjois-Pohjanmaa}} | {{ziman|sv|Norra Österbotten}} | [[Oulu]] | [[Bakûrê Fînlendayê]] |- | [[Kainuu]] |'''Kainuu''' | {{ziman|fi|Kainuu}} | {{ziman|sv|Kajanaland}} | [[Kajaani]] | [[Bakûrê Fînlendayê]] |- | [[Bakûrê Karelîayê]] | '''North Karelia''' | {{ziman|fi|Pohjois-Karjala}} | {{ziman|sv|Norra Karelen}} | [[Joensuu]] | [[Rojhilatê Fînlendayê]] |- | [[Bakûrê Savonîayê]] | '''North Savo''' | {{ziman|fi|Pohjois-Savo}} | |{{ziman|sv|Norra Savolax}} | [[Kuopio]] | [[Rojhilatê Fînlendayê]] |- | [[Başura Savonîayê]] | '''South Savo''' | {{ziman|fi|Etelä-Savo}} | {{ziman|sv|Södra Savolax}} | [[Mikkeli]] | [[Rojhilatê Fînlendayê]] |- | [[Başura Ostrobotnîayê]] | '''South Ostrobothnia''' | {{ziman|fi|Etelä-Pohjanmaa}} | {{ziman|sv|Södra Österbotten}} | [[Seinäjoki]] | [[Rojavayê û Navî Fînlendayê]] |- | [[Navî Ostrobotnîayê]] | '''Central Ostrobothnia''' | {{ziman|fi|Keski-Pohjanmaa}} | {{ziman|sv|Mellersta Österbotten}} | [[Kokkola]] | [[Rojavayê û Navî Fînlendayê]] |- | [[Ostrobothnia (region)|Ostrobotnîa]] | '''Ostrobothnia''' | {{ziman|fi|Pohjanmaa}} | {{ziman|sv|Österbotten}} | [[Vaasa]] | [[Rojavayê û Navî Fînlendayê]] |- | [[Pirkanmaa]] | '''Pirkanmaa''' | {{ziman|fi|Pirkanmaa}} | {{ziman|sv|Birkaland}} | [[Tampere]] | [[Rojavayê û Navî Fînlendayê]] |- | [[Navî Fînlendayê]] | '''Central Finland''' | {{ziman|fi|Keski-Suomi}} | {{ziman|sv|Mellersta Finland}} | [[Jyväskylä]] | [[Rojavayê û Navî Fînlendayê]] |- | [[Satakunta (region)|Satakûnta]] | '''Satakunta''' | {{ziman|fi|Satakunta}} | {{ziman|sv|Satakunta}} | [[Pori]] | [[Başur-rojavaya Fînlendayê]] |- | [[Başur-rojavaya Fînlendayê]] | '''Southwest Finland''' | {{ziman|fi|Varsinais-Suomi}} | {{ziman|sv|Egentliga Finland}} | [[Turku]] | [[Başur-rojavaya Fînlendayê]] |- | [[Başura Karelîayê]] | '''South Karelia''' | {{ziman|fi|Etelä-Karjala}} | {{ziman|sv|Södra Karelen}} | [[Lappeenranta]] | [[Başûrê Fînlendayê]] |- | [[Päijänne Tavastia]] | '''Päijät-Häme''' | {{ziman|fi|Päijät-Häme}} | {{ziman|sv|Päijänne-Tavastland}} | [[Lahti]] | [[Başûrê Fînlendayê]] |- | [[Tavastiaya Rastê]] | '''Kanta-Häme''' | {{ziman|fi|Kanta-Häme}} | {{ziman|sv|Egentliga Tavastland}} | [[Hämeenlinna]] | [[Başûrê Fînlendayê]] |- | [[Uusimaa (region)|Uusimaa]] | '''Uusimaa''' | {{ziman|fi|Uusimaa}} | {{ziman|sv|Nyland}} | [[Helsinki]] | [[Başûrê Fînlendayê]] |- | [[Kymenlaakso]] | '''Kymenlaakso''' | {{ziman|fi|Kymenlaakso}} | {{ziman|sv|Kymmenedalen}} | [[Kouvola]] and [[Kotka]] | [[Başûrê Fînlendayê]] |- | [[Girav Åland]] | '''Åland''' | {{ziman|fi|Ahvenanmaa}} | {{ziman|sv|Åland}} | [[Mariehamn]] | [[Parêzgeha Ålandê]] |} Deh bajaren herî mezin ev in (dem: kanûna pêşîn 2016) û li pey nifûsa wan:<ref>[http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/005_vamuu_tau_101.px/table/tableViewLayout1/?rxid=33c473c7-89a2-4200-888f-fedb39eb800b Ennakkoväkiluku 2016]{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }} Statistics Finland</ref> [[Wêne:Population map of Finland.svg|rast|300px]] * [[Wêne:Helsinki.vaakuna.svg|20px]] [[Helsinki]]: 650,058 * [[Wêne:Espoo.vaakuna.svg|20px]] [[Espoo]]: 284,444 * [[Wêne:Tampere.vaakuna.svg|20px]] [[Tampere]] : 235,615 * [[Wêne:Vantaa.vaakuna.svg|20px]] [[Vantaa]]: 228,678 * [[Wêne:Oulu.vaakuna.svg|20px]] [[Oulu]]: 203,750 * [[Wêne:Turku.vaakuna.svg|20px]] [[Turku]]: 191,603 * [[Wêne:Jyväskylä.vaakuna.svg|20px]] [[Jyväskylä]]: 141,374 * [[Wêne:Lahti.vaakuna.svg|20px]] [[Lahti]]: 120,081 * [[Wêne:Kuopio.vaakuna.svg|20px]] [[Kuopio]]: 118,667 * [[Wêne:Kouvola.vaakuna.svg|20px]] [[Kouvola]]: 83,149 == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == {{Kategoriya Commonsê ya biçûk|Finlenda}} {{YE}} {{Dewletên Ewropayê}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Dewletên endamê NATOyê]] [[Kategorî:Dewletên endamê Neteweyên Yekbûyî]] [[Kategorî:Dewletên komarî]] [[Kategorî:Dewletên xiristîyan]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1917an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Endamên Konseya Ewropayê]] [[Kategorî:Endamên Yekîtiya ji bo Behra Spî]] [[Kategorî:Fînlenda| ]] q135ba72yvblvhomxr7733ni198n7f2 0 11615 2098418 1764685 2026-10-13T04:47:45Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098418 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane | çînaser = nivîskar | hevwelatî = {{ala|Înglîz}} }} '''Sir Francis Drake''' (jdb. [[1540]]; m. [[27ê kanûna paşîn]] [[1596]]), deryavan û kaşîfekî [[Înglîz]] ye. Wî jî wekî [[Ferdinand Magellan]] li dora dinyayê geriyaye. Drake herwekî serkanê artêşa deryayî bûye û di şerê Brîtanya û [[Spanya]]yê yê sala [[1588]]´î de cihgirtiye. Drake karê siyasetmedariyê jî kiriye. [[Wêne:Sir Francis Drake (post 1580).png|thumb|çep|200px|Sir Francis Drake, wênesaz nayê zanîn sala 1580]] {{Kontrola otorîteyê}} {{Zanyar-şitil}} [[Kategorî:Deryavanên îngilîz]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1540î]] [[Kategorî:Kaşîf]] [[Kategorî:Mirin 1596]] [[Kategorî:Zargotina deryavaniyê]] 4pytk7o76suiisjcjr65eb3f2wnj02j 0 16171 2098493 2097947 2026-10-13T10:32:24Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Amazîx (gel)]] weke [[Amazîgh (gel)]] guhart 2097947 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank wargeh/wîkîdane}} [[Wêne:Berber-map.png|thumb|300px|Xelkê amazigh li Afrîkayê:<br />Beşa Tamazight<br />Beşa Taşelit (Tacelit)<br />Beşa Qebîlî (Teqbaylit)<br />Beşa Tûaregî (Tamceq [başûrî] û Tamahaq [bakurî])<br />Beşa Zenaga (Taznagt)<br />Beşa amazighên Waheya Siweyê (Tasawit)]] '''Amazîx''' an xelkê berber an jî [[imazighen]] gelekî li [[Afrîkaya Bakur]] e. Ji zimanên wan re jî [[Zimanê amazigh|berberî]] tê gotin. Navê berberî bê guman ji peyva yewnanî [[barbar]] tê. Li Romaya kevnare barbar ji bo gelên Afrîkayê dihat bikaranîn. == Dîrok == Hîmê berberiyan ne vebirî ye. Li gorî [[Herodot]] dîroka xwe de nivisandî şûna niha berberî lê dijîn [[Nûmîd]][[Garament|, Garament]], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Mauretania Maures], [[Lîbyan]] hebûn. Dibe ku hîmê berberiyan ewna bin. == Ziman == Berberî zimanê berberî diaxivin. Ew zimaneki malbata zimanên afro-asyayî ye. Hin gelên [[Cezayir]], [[Maroko]] û [[Tûnis]] berberî ne. Lê ji bo eraban ve teva hev bûna niha hindik gelên wan welatan berberî ne. Li [[Lîbya]], [[Morîtanya]], [[Misir]], [[Nîjer]], [[Çad]] û [[Malî|Maliyê]] jî berberî hene. == Çand == Berberî gelekî maderşahî bûn. Berberiyan rojnameyeke xwe heye ya ku li sala 950 [[b.z.]] dest pê dike. Ew berwara ku şahekî berberiyan derbaza textê [[Babustî|Bubastiyan]] li Misirê bûbû, Bubastîs kiribû paytextê dewletê. Yên ku di çolê de dijîn, ji wan re [[tuareg]] dibêjin. Îroj berberî bi gelemperî misilman in. == Welatê berberî lê dijîn == * [[Fas]] : 23 900 000 * [[Cezayir]]: 20 400 000 * [[Fransa]]: 2 500 000 * [[Malî]]: 800 000 * [[Nîjer]]: 750 000 * [[Lîbya]]: 500 000 * [[Spanya]]: 450 000 * [[Belçîka]] : 320 000 * [[Holenda]]: 300 000 * [[Tûnis]]: 100 000 * [[Burkîna Fazo]] : 50 000 * [[Misir]]: 10 000 Yekûn: 50 milyon. == Hin berberiyên navdar == * [[Tarîq bin Zîyad]], şahê endulusî ye * [[Ibn Xaldûn]], ''bavê dîrokê'' * [[Zinedine Zidane]], lîstikvanekî [[fransî]] yî futbolê * [[Mustapha Hadji]], lîstikvanekî [[fasî]] yî futbolê * [[Kylian Mbappé|Kylian Mbappe]], lîstikvanê futbolê yê fransî == Çavkanî == {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Gel]] [[Kategorî:Gelên kevnare]] [[Kategorî:Komên etnîkî yên bi hidûdên navneteweyî hatine parkirin]] [[Kategorî:Komên etnîk li Rojhilata Navîn]] [[Kategorî:Mexrib]] 31y3eapx9z47m7tpa85mdhirv3o59xr 2098498 2098493 2026-10-13T10:35:17Z MikaelF 935 2098498 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank wargeh/wîkîdane}} [[Wêne:Berber-map.png|thumb|300px|Xelkê amazigh li Afrîkayê:<br />Beşa Tamazight<br />Beşa Taşelit (Tacelit)<br />Beşa Qebîlî (Teqbaylit)<br />Beşa Tûaregî (Tamceq [başûrî] û Tamahaq [bakurî])<br />Beşa Zenaga (Taznagt)<br />Beşa amazighên Waheya Siweyê (Tasawit)]] '''Amazîgh<ref>[[Ardîn Dîren]] (2020). "Dosya: Qewmê li pey azadî, nasname û zimanê xwe; amazîgh ango berberî-3.", [[Xwebûn]], 46:2020, r. 12.</ref>''' an xelkê berber an jî [[imazighen]] gelekî li [[Afrîkaya Bakur]] e. Ji zimanên wan re jî [[Zimanê amazigh|berberî]] tê gotin. Navê berberî bê guman ji peyva yewnanî [[barbar]] tê. Li Romaya kevnare barbar ji bo gelên Afrîkayê dihat bikaranîn. == Dîrok == Hîmê berberiyan ne vebirî ye. Li gorî [[Herodot]] dîroka xwe de nivisandî şûna niha berberî lê dijîn [[Nûmîd]][[Garament|, Garament]], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Mauretania Maures], [[Lîbyan]] hebûn. Dibe ku hîmê berberiyan ewna bin. == Ziman == Berberî zimanê berberî diaxivin. Ew zimaneki malbata zimanên afro-asyayî ye. Hin gelên [[Cezayir]], [[Maroko]] û [[Tûnis]] berberî ne. Lê ji bo eraban ve teva hev bûna niha hindik gelên wan welatan berberî ne. Li [[Lîbya]], [[Morîtanya]], [[Misir]], [[Nîjer]], [[Çad]] û [[Malî|Maliyê]] jî berberî hene. == Çand == Berberî gelekî maderşahî bûn. Berberiyan rojnameyeke xwe heye ya ku li sala 950 [[b.z.]] dest pê dike. Ew berwara ku şahekî berberiyan derbaza textê [[Babustî|Bubastiyan]] li Misirê bûbû, Bubastîs kiribû paytextê dewletê. Yên ku di çolê de dijîn, ji wan re [[tuareg]] dibêjin. Îroj berberî bi gelemperî misilman in. == Welatê berberî lê dijîn == * [[Fas]] : 23 900 000 * [[Cezayir]]: 20 400 000 * [[Fransa]]: 2 500 000 * [[Malî]]: 800 000 * [[Nîjer]]: 750 000 * [[Lîbya]]: 500 000 * [[Spanya]]: 450 000 * [[Belçîka]] : 320 000 * [[Holenda]]: 300 000 * [[Tûnis]]: 100 000 * [[Burkîna Fazo]] : 50 000 * [[Misir]]: 10 000 Yekûn: 50 milyon. == Hin berberiyên navdar == * [[Tarîq bin Zîyad]], şahê endulusî ye * [[Ibn Xaldûn]], ''bavê dîrokê'' * [[Zinedine Zidane]], lîstikvanekî [[fransî]] yî futbolê * [[Mustapha Hadji]], lîstikvanekî [[fasî]] yî futbolê * [[Kylian Mbappé|Kylian Mbappe]], lîstikvanê futbolê yê fransî == Çavkanî == {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Gel]] [[Kategorî:Gelên kevnare]] [[Kategorî:Komên etnîkî yên bi hidûdên navneteweyî hatine parkirin]] [[Kategorî:Komên etnîk li Rojhilata Navîn]] [[Kategorî:Mexrib]] 5lxypcl7wirqay7r80cm4esh8bd4xk9 0 18668 2098420 2059601 2026-10-13T04:52:15Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098420 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane | sernavê_wêne = Kafka di sala 1923an de }} '''Franz Kafka''' ({{Dîrok|3|tîrmeh|1883}} - {{Dîrok|3|hezîran|1924}}) yek ji [[nivîskar]]ên herî mezin ên zimanê [[almanî]] yên sedsala 19an bû. [[Cihû]] bû û li [[Prag]]ê (di wê gavê de [[Împeratoriya Awistirya-Mecaristanê]] bû, lê nuha serbajarê [[Çekya]] ye) ji dayîk bûye. == Pirtûkên Kafka == === Kurteçîrok === * ''Beschreibung eines Kampfes'', 1904-1905 * ''Hochzeitsvorbereitungen auf dem Lande'', 1907-1908 * Betrachtung, 1904-1912 * ''Das Urteil'' - 22-23 September 1912 * ''[[The Stoker]]'' * ''In der Strafkolonie'', October 1914 * ''Der Dorfschullehrer'' or ''Der Riesenmaulwurf'', 1914-1915 * ''Blumfeld, ein älterer Junggeselle'', 1915 * ''Der Gruftwächter'', 1916-1917, berhema wî ya tenê ya ji bo şanoyê ye * ''Der Jäger Gracchus'', 1917 * ''Beim Bau der Chinesischen Mauer'', 1917 * ''Ein Bericht für eine Akademie'', 1917 * ''Schakale und Araber'', 1917 * ''Ein Landarzt'', 1919 * ''Eine kaiserliche Botschaft'', 1919 * ''Ein altes Blatt'', 191 * ''Die Abweisung'', 1920 * ''Ein Hungerkünstler'', 1924 * ''Forschungen eines Hundes'', 1922 * ''Eine kleine Frau (''1923) * ''Erstes Leid''(1921-1922) * ''Der Bau'', 1923-1924 * ''Josephine, die Sängerin, oder Das Volk der Mäuse'', 1924 ==== Çîrokên hilbijartî bi zimanê îngilîzî ==== * ''[[The Penal Colony: Stories and Short Pieces]]''. New York: Schocken Books, 1948. * ''[[The Complete Stories of Franz Kafka|The Complete Stories]]'', (ed. Nahum N. Glatzer). New York: Schocken Books, 1971. * ''The Basic Kafka''. New York: Pocket Books, 1979. * ''[[The Sons]]''. New York: Schocken Books, 1989. * ''The Metamorphosis, In the Penal Colony, and Other Stories''. New York: Schocken Books, 1995. * ''[[Contemplation (Kafka)|Contemplation]]''. Twisted Spoon Press, 1998. * ''Metamorphosis and Other Stories''. Penguin Classics, 2007 === Çîrok === * ''[[Veguherîn]]'' (''Die Verwandlung'' - November-December 1915) [[Wêne:Kafka portrait.jpg|thumb|200px|Franz Kafka (1906)]] === Roman === * ''[[The Trial]]'' (''Der Prozeß'' - 1925) (tê de kurteçîroka bi navê [[Before the Law]] ye) * ''[[Keleh (pirtûk)|Keleh]]'' (''Das Schloß'' - 1926) * ''[[Amerika (novel)|Amerika]]'' (''Amerika'' or ''Der Verschollene'' - 1927) === Rojnivîskên wî û notgirtinên cuda === * ''[[Franz Kafka's Diaries|Diaries 1910-1923]]'' * ''[[The Blue Octavo Notebooks]]'' === Name === * ''[[Nameyê ji bavê xwe re]]'' * ''[[Nameyên ji Feliceyê re]]'' * ''[[Nameyên ji Ottlayê re]]'' * ''[[Nameyên ji Milenayê re]]'' * ''[[Nameyên ji bo malbata xwe, heval û edîtoran]]'' [[Wêne:Grave of Kafka.JPG|thumb|200px|Mezelê Franz Kafka li goristana cihuyî ya nû li [[Prag]]ê ([[Çekiya]])]] == Girêdanên derve == * [http://www.felsefevan.com/index.php?option=pek_content&task=view&id=522&Itemid=47 Kurtejiyana wî]{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=gulan 2026 }} * [http://www.felsefevan.com/index.php?option=pek_content&task=blogcategory&id=17&Itemid=47 Franz Kafka- Galerî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131065442/http://www.felsefevan.com/index.php?option=pek_content&task=blogcategory&id=17&Itemid=47 |date=2009-01-31 }} * [http://www.wesanenlis.com/Detay.aspx?ID=90 Veguherîn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130911133803/http://www.wesanenlis.com/Detay.aspx?ID=90 |date=2013-09-11 }} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Franz Kafka| ]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1883]] [[Kategorî:Mirin 1924]] [[Kategorî:Nivîskarên alman]] [[Kategorî:Nivîskarên ji Împeratoriya Awistirya-Mecaristanê]] [[Kategorî:Nivîskarên modernîst]] [[Kategorî:Romanivîsên cihû]] [[Kategorî:Nivîskarên awistirî yên sedsala 19an]] fzgt49hfeveqx17ihd1tw3aw0af01x4 0 19615 2098434 1918272 2026-10-13T05:06:18Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098434 wikitext text/x-wiki [[Wêne:Muybridge race horse animated.gif|thumb|257px|''Hespekî ku bi çargavî dibeze'' 16 wêneyên li dû hev û zindî ne di sala [[1887]]-an de ji aliyê [[Eadweard Muybridge]] ve hate çêkirin]] [[Wêne:Le Voyage dans la lune.jpg|thumb|257px|Wêneyek ji fîlmê Georges Méliès yê bi navê ''Le Voyage dans la Lune'' (1902)]] '''Fîlm''' an jî "''''Niwênt'''"' , ji teknîka tomarkirina wêneyên bi liv (tevger, hereket) û dengpêvekirina wan pêk tê. Di sînemayê de bingeha xebatê digire. Di serdema nû de teknîkên fîlm û fîlmkişandinê, [[anîmasyon]] hwd gelek bipêşketine. == Dîroka niwênt == Bihereketkirina wêneyên du ber di sala [[1860]]'î de gengaz dibe. Alaveke hate çêkirin ku tenê dema mirov wekî dûrbînê lê binêriya dikaribû temaşebike. Bi gelek ceribandinan di sala [[1880]]'î de bingeha teknîka îro hate avêtin. Fîlmê bi naverok ê yekê ''Le Voyage dans la Lune'' (Rêwîtiya heyvê) bi heman teknîkê di sala [[1902]]'î de ji aliyê [[Georges Méliès]] ve hate çêkirin. == Gotarên têkildar == * [[Anîmasyon]] * [[Sînema]] (Kîno) * [[Afîşên sînemayê]] * [[Hollywood]] * [[Fîlmên Kurdî]] {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Fîlm| ]] [[Kategorî:Îcadên sedsala 19an]] [[Kategorî:Medyaya hunerên dîtbarî]] [[Kategorî:Sînema| !]] [[Kategorî:Dahênên fransî]] 5vxk96pc7ydyn1mokvj9artmrb85mqq 1 23701 2098495 1578079 2026-10-13T10:32:24Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Gotûbêj:Amazîx (gel)]] weke [[Gotûbêj:Amazîgh (gel)]] guhart 1578079 wikitext text/x-wiki {{Serê gotûbêjê}} {{Kalika wîkîprojeyê|sinif=Destpêkî|bingehîn=erê|1= }} [[Bikarhêner:MikaelF|MikaelF]] 12:51, 11 rezber 2007 (UTC) Ew berwara ku şahekî berberîyan derbaza '''textê Bubastidan''' li Misirê bûbû, '''Bubastîs''' kiribû paytextê dewletê. Bibore, ez tênagihêm ev çi cih e? Ku derê ye? Silav. -- Ew gotara wextekê min ji Elmanî werger kiribû. Di orjînala almanÎ de derbaz dibe ye lê ez jî nizanim ew dera ku der e [[Bikarhêner:Cyrus the virus|Cyrus the virus]] 7hr8ueov7ufl864q5plzn7pcqbap6z2 0 24763 2098421 2026200 2026-10-13T04:53:04Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098421 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane2 | wêne = François Mauriac (1932).jpg | sernavê_wêne = Mauriac di sala 1932an de }} '''François Mauriac''' (jdb. {{Jidayikbûn|11|çiriya pêşîn|1885}} li [[Bordeaux]]; m. {{mirin|1|îlon|1970}} li [[Parîs]]) [[nivîskar]]ekî [[fransî]] bû. Di sala [[1952]]an de guncavê [[Xelata Nobelê ya Wêjeyê]] hatiye dîtin. Ew bi qasî wêjevaniya xwe fîlozofiyê rejî bilîdibû. Di herdu şerên cîhanê de gelek dijwarî dîtiye. Rêbaza nivîsandina wî di bin navê ''"çepa katolîk"'' de dihat binavkirin. Wî ji ber ku mafê azadiya [[Cezayîr]]ê diparast heya bigire ji aliyê artêşa welatê xwe [[êşkence]] jî dîtiye. Bi her awayî berxwedanên li dijî [[faşîzm]]a [[Mûssolînî]], Franko û [[Nazî]] parastiye û alîkarî daye. == Berhem == * ''[[La Vie de Jésus]]'', [[1935]] * ''[[La Robe prétexte]]'', [[1914]] * ''[[Le Baiser aux lépreux]]'', [[1922]] * ''[[Genitrix]]'', [[1923]] * ''[[Le Désert de l'amour]]'', [[1924]] * ''[[Thérèse Desqueyroux]]'', [[1927]] * ''[[Ce qui était perdu]]'', [[1930]] * ''[[Le Nœud de vipères]]'', [[1932]] * ''[[Commencements d'une vie]]'', [[1932]] * ''[[Le Mystère Frontenac]]'', [[1933]] * ''[[La Fin de la nuit]]'', [[1935]] * ''[[La Pharisienne]]'', [[1941]] * ''[[Le Cahier noir]]'', [[1943]] * ''[[Le Sagouin]]'', [[1951]] * ''[[L'Agneau]]'', [[1954]] * ''[[Un adolescent d'autrefois]]'', [[1969]] * ''[[Mémoires intérieurs]]'', [[1985]] * ''[[Nouveaux mémoires intérieurs]]'' * ''Commencements d'une vie'' [[1932]] * ''Asmodée'', [[1938]] * ''Les Mal Aimés'', [[1945]] * ''Passage du malin'', [[1948]] * ''Le Feu sur terre'', [[1951]] == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == * {{Commons-biçûk}} {{Xelata Nobelê ya Wêjeyê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{nivîskar-şitil}} [[Kategorî:Nivîskarên fransî]] [[Kategorî:Romanivîsên fransî yên mêr]] [[Kategorî:Wergirên Légion d'honneur yên Xaça Mezin]] [[Kategorî:Xelatgirên Nobela Wêjeyê]] [[Kategorî:Xelatgirên Nobelê yên fransî]] [[Kategorî:Rexnegirên wêjeyê yên fransî]] jpqjldj89pc2vz7bgrtxvggv3nag4d1 0 24887 2098425 1830952 2026-10-13T04:55:24Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098425 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov | wêne = Frederik Bajer by E. Møller.jpg }} '''Fredrik Bajer''' (jdb. [[21ê nîsanê]] [[1837]] li [[Vesteregede]]; m. [[22ê kanûna paşîn]] a [[1922]] li [[Kopenhagen]]) parlamenter û [[ramyar]]ekî [[Danîmarka]]yî bû. Ji ber têkildarî û xebatên xwe yên bo aştiya gerdûnî bi [[Bureau International Permanent de la Paix]] û serokatiya wê, di sala [[1908]]î de guncavê [[Xelata Nobel a aşitiyê]] hatiye dîtin. {{Kontrola otorîteyê}} {{Siyasetmedar-şitil}} {{DEFAULTSORT:Bajer, Fredrik}} [[Kategorî:Danîmarkî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1837]] [[Kategorî:Mirin 1922]] [[Kategorî:Parlamenter]] [[Kategorî:Siyasetmedar]] [[Kategorî:Xelatgirên Nobela Aştiyê]] [[Kategorî:Nivîskarên danîmarkî yên mêr]] irpcws8o5vrc5iazuu5f51tszxtad1u 0 26359 2098393 1793358 2026-10-12T18:26:26Z Recovalioglu 187247 2098393 wikitext text/x-wiki [[Wêne:Logo Star TV (2011-2017).svg|150px]] '''Star TV''' yekemîn televîzyona sîvîl a [[Tirkiye]]yê ye. Di sala [[1989'î]] de dest bi weşanê kiriye. TV niha ne wekî berê ye, xwedî gelek kanalan e. Li ser satelît û dijîtalê weşana xwe dike. Dîsa sala [[1999]]'î bo cara yekemîn weşana dîjîtal li Tirkiyeyê daye destpêkirin, TV wekî hemî TVên Tirkiyeyê yên sîvîl (ango ne malê dûgelê ne, serbixwe ne) di bin siya artêşê de weşana xwe dikin. Di warê siyasetên hundurîn de nêrînên artêşê bilêvdikin. Di mijarên din de Star TV, xwedî siyaseteke kivşkirî nîne. == Girêdanên derve == * [http://www.startv.com.tr Malpera fermî ya Star TV a Tirkiyeyê] {{Kontrola otorîteyê}} {{TV-şitil}} [[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Televîzyon]] 86qcjkwabhrictq4fr7micfn56xm33n 2098394 2098393 2026-10-12T18:45:50Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098394 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî}} '''Star TV''' yekemîn televîzyona sîvîl a [[Tirkiye]]yê ye. Di sala 1989an de dest bi weşanê kiriye. TV niha ne wekî berê ye, xwedî gelek kanalan e. Li ser satelît û dijîtalê weşana xwe dike. Dîsa sala 1999an bo cara yekemîn weşana dîjîtal li Tirkiyeyê daye destpêkirin, TV wekî hemî TVên Tirkiyeyê yên sîvîl (ango ne malê dûgelê ne, serbixwe ne) di bin siya artêşê de weşana xwe dikin. Di warê siyasetên hundurîn de nêrînên artêşê bilêvdikin. Di mijarên din de Star TV, xwedî siyaseteke kivşkirî nîne. == Girêdanên derve == * [http://www.startv.com.tr Malpera fermî ya Star TV a Tirkiyeyê] {{Kontrola otorîteyê}} {{TV-şitil}} [[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Televîzyon]] hzwhcyzuzwofed18dzgozplfe8bmb8q 2098395 2098394 2026-10-12T18:46:02Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098395 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî}} '''Star TV''' yekemîn televîzyona sîvîl a [[Tirkiye]]yê ye. Di sala 1989an de dest bi weşanê kiriye. TV niha ne wekî berê ye, xwedî gelek kanalan e. Li ser satelît û dijîtalê weşana xwe dike. Dîsa sala 1999an bo cara yekemîn weşana dîjîtal li Tirkiyeyê daye destpêkirin, TV wekî hemî TVên Tirkiyeyê yên sîvîl (ango ne malê dûgelê ne, serbixwe ne) di bin siya artêşê de weşana xwe dikin. Di warê siyasetên hundurîn de nêrînên artêşê bilêvdikin. Di mijarên din de Star TV, xwedî siyaseteke kivşkirî nîne. == Girêdanên derve == * [http://www.startv.com.tr Malpera fermî ya Star TV a Tirkiyeyê] {{Kontrola otorîteyê}} {{TV-şitil}} [[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Televîzyon]] c7621fbjklhq18z24sh5ks0hsh8fcio 0 29169 2098499 1954937 2026-10-13T10:37:11Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Zimanê amazigh]] weke [[Zimanê amazîgh]] guhart 1954937 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî}} [[Wêne:Berber village Atlas.jpg|thumb|300px|Gundekî amazigh li [[çiyayên Atlasê]] (Maroko)]][[Wêne:Tizi Ouzou Tasdawit.jpg|thumb|300px|Lewheyên bi erebî, bi amazigh û bi fransayî li zankoya [[Tizi Ouzou]] (Alcerya)]] [[Wêne:Berber Calendars.jpg|thumb|300px|Salnameyeke bi zimanê amazigh]] '''Amazigh''' (bi amazigh: ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ, ''Tamaziɣt'') an jî '''zimanên berberî''', zimanên xelkê [[Berberî (gel)|berber]] in ku li [[Maroko]], [[Alcerya]], [[Malî]], [[Nîjer]], [[Lîbya]] û [[Misir|Misrê]] tên xeberdan. Naskirina zimanên Berberî di sedsala 21an de zêde bû, Fas û Cezayîr di salên 2011 û 2016an de Tamazight wekî zimanekî fermî li destûrên xwe zêde kirin. == Zimanê amazigh ([[tamazight]]) == Xelkê amazigh ji zimanê xwe re dibêjin [[tamazight]]. Di çar beşan de tê parvekirin: * [[Cawî]] (bi amazigh: tacawit) * [[Rifî]] (bi amazigh: tarifit) * [[Qebîlî]] (bi amazigh: teqbaylit) * [[Zimanê taşelhît|Şelhî]] (bi amazigh: taclḥit) * [[Tûaregî]] an tamaşeq (beşa başûrî) û tamahaq (beşa bakurî) (bi amazigh: tamaceq - tamahaq). Alfabeya kevin a lîbî ya amazigh [[tifinagh]] e. {{Rêza kategoriyê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Çand-şitil}} [[Kategorî:Mexrib]] [[Kategorî:Ziman|Amazigh]] [[Kategorî:Zimanên afroasyayî]] [[Kategorî:Zimanê amazigh| ]] 7re5exefvvkx9302h90o0f3o1ekngix 2098503 2098499 2026-10-13T10:39:41Z MikaelF 935 2098503 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî}} [[Wêne:Berber village Atlas.jpg|thumb|300px|Gundekî amazigh li [[çiyayên Atlasê]] (Maroko)]][[Wêne:Tizi Ouzou Tasdawit.jpg|thumb|300px|Lewheyên bi erebî, bi amazigh û bi fransayî li zankoya [[Tizi Ouzou]] (Alcerya)]] [[Wêne:Berber Calendars.jpg|thumb|300px|Salnameyeke bi zimanê amazigh]] '''Amazigh''' (bi amazigh: ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ, ''Tamaziɣt'') an jî '''zimanên berberî''', zimanên xelkê [[Berberî (gel)|berber]] in ku li [[Maroko]], [[Cezayir]], [[Malî]], [[Nîjer]], [[Lîbya]] û [[Misir|Misrê]] tên xeberdan. Naskirina zimanên berberî di sedsala 21ê de zêde bû, Fas û Cezayîr di salên 2011 û 2016an de ''tamazight'' (zimanê amazîgh) wekî zimanekî fermî li destûrên xwe zêde kirin. == Zimanê amazîgh ([[tamazight]]) == Xelkê amazîgh ji zimanê xwe re dibêjin [[tamazight]]. Di çar beşan de tê parvekirin: * [[Cawî]] (bi amazîgh: tacawit) * [[Rifî]] (bi amazîgh: tarifit) * [[Qebîlî]] (bi amazîgh: teqbaylit) * [[Zimanê taşelhît|Şelhî]] (bi amazîgh: taclḥit) * [[Tûaregî]] an tamaşeq (beşa başûrî) û tamahaq (beşa bakurî) (bi amazîgh: tamaceq - tamahaq). Alfabeya kevin a lîbî ya amazîgh [[tifinagh]] e. {{Rêza kategoriyê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Çand-şitil}} [[Kategorî:Mexrib]] [[Kategorî:Ziman|Amazigh]] [[Kategorî:Zimanên afroasyayî]] [[Kategorî:Zimanê amazigh| ]] 6mpxvx1zfb759o72cysaplyrw91lzb5 2098509 2098503 2026-10-13T10:45:33Z MikaelF 935 2098509 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî}} [[Wêne:Berber village Atlas.jpg|thumb|300px|Gundekî amazigh li [[çiyayên Atlasê]] (Maroko)]][[Wêne:Tizi Ouzou Tasdawit.jpg|thumb|300px|Lewheyên bi erebî, bi amazigh û bi fransayî li zankoya [[Tizi Ouzou]] (Alcerya)]] [[Wêne:Berber Calendars.jpg|thumb|300px|Salnameyeke bi zimanê amazigh]] '''Amazigh''' (bi amazigh: ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ, ''Tamaziɣt'') an jî '''zimanên berberî''', zimanên xelkê [[Berberî (gel)|berber]] in ku li [[Maroko]], [[Cezayir]], [[Malî]], [[Nîjer]], [[Lîbya]] û [[Misir|Misrê]] tên xeberdan. Naskirina zimanên berberî di sedsala 21ê de zêde bû, Fas û Cezayîr di salên 2011 û 2016an de ''tamazight'' (zimanê amazîgh) wekî zimanekî fermî li destûrên xwe zêde kirin. == Zimanê amazîgh ([[tamazight]]) == Xelkê amazîgh ji zimanê xwe re dibêjin [[tamazight]]. Di çar beşan de tê parvekirin: * [[Cawî]] (bi amazîgh: tacawit) * [[Rifî]] (bi amazîgh: tarifit) * [[Qebîlî]] (bi amazîgh: teqbaylit) * [[Zimanê taşelhît|Şelhî]] (bi amazîgh: taclḥit) * [[Tûaregî]] an tamaşeq (beşa başûrî) û tamahaq (beşa bakurî) (bi amazîgh: tamaceq - tamahaq). Alfabeya kevin a lîbî ya amazîgh [[tifinagh]] e. {{Rêza kategoriyê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Çand-şitil}} [[Kategorî:Mexrib]] [[Kategorî:Ziman|Amazîgh]] [[Kategorî:Zimanên afroasyayî]] [[Kategorî:Zimanê amazîgh| ]] 70vcnh2a1gjahzvh4m0k1h2chwmgwkd 0 31744 2098431 1767910 2026-10-13T05:03:51Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098431 wikitext text/x-wiki [[Wêne:Football in Bloomington, Indiana, 1996.jpg|rast|220px|thumb|Dimenek ji lîstikê]] [[Wêne:Football pitch spanish metric.svg|rast|220px|thumb|[[Qada futbolê]]]] [[Wêne:La mejor Hinchada de Futbol Argentino.jpg|rast|220px|thumb|Di futbolê de, armanca bingehîn a temaşevanan ew e ku tîmê xwe di dema pêşbaziyê de teşwîq bikin]] '''Futbol''', [[goga lingan]], [[goga pêyî]] an jî [[tepa pê]] lîstikeke bi [[gog]]ê ye ku bi du tîmên bi heryekî 11 lîstikvanan (yek [[golparêz]] û deh [[lîstikvanê ortê]]) tê lîstin. Armanca lîstikê ew e ku gogê pirtirîn car bikin kela timê raqîb. Futbol pirtirîn bi pî tê lîstin, lê lîstikvanê ortê ji bilî dest û çengê xwe dikarin hemû beşê bedena xwe ji bo lîstikê bikarbînin. Têne [[golparêz]] dikarê di nav sînorê kelê de destê xwe bikarbîne, ji bo kû gog nekevê kela wî. == Goga pêyî li Kurdistanê == * [[Xalid Mûşîr]], li gorî rojnameya [[Evro]] baştirîn yarîkerê tepa pê yê sala 2007-an bû. === Lîsteya xola Pila Nayab a Kurdistanê (meha nîsana 2009) === # [[Yadeya Brûsk]] # [[Yadeya Sîrwanî Nû]] # [[Yadeya Hewlêr]] # [[Yadeya Dihok]] # [[Yadeya Hendirîn]] # [[Yadeya Sewre]] # [[Yadeya Parêzgeha Silêmaniyê]] # [[Yadeya Ararat]] # [[Yadeya Kerkuk]] # [[Yadeya Zaxo]] # [[Yadeya Parêzgeha Hewlêrê]] # [[Yadeya Newroz]] # [[Yadeya Silêmanî]] # [[Yadeya Pîrs]] # [[Yadeya Sêmêl]] # [[Yadeya Ala]] == Girêdanên derve == * [http://www.uefa.com Malpera Yekîtiya Komeleyên Futbolê yê Ewropa - UEFA yê] bi çend zimanan * [http://www.fifa.com Malpera Federasyona Navnetewî ya Rêxistina Futbolê - FIFA yê] bi çend zimanan {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Futbol| ]] [[Kategorî:Lîstikên gogê]] [[Kategorî:Sedsala 19an li Înglistanê]] [[Kategorî:Dahênên îngilîzî]] kh82n9hfscp9p2vdj8yxx3qlm15gptt 0 42824 2098443 2004138 2026-10-13T05:09:31Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098443 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane | sernavê_wêne = 1910 | çînaser = zanyar }} '''Granville Stanley Hall''' (jdb. 1ê sibata 1844an li [[Ashfield (Massachusetts)|Ashfield]], [[Massachusetts]] - m. 24ê nîsana 1924an li [[Worcester (Massachusetts)|Worcester]], Massachusetts) psîkologekê navdar ê amerîkî bû. == Jiyan == Stanley Hall ji sala 1882yê ve wekî profesorê derûnînasî û pedagogiyê (pedagojiyê) li [[Zanîngeha Hopkins]] a Baltimore kar dikir. Wî di dirûvê labortaûara [[Wilhelm Wundt]] de yekemîn laboratûara psîkolojiyê ya Amerîkayê saz kiriye. Di sala 1887an dibe damezrênerê sereke yê [[Zanîngeha Clark]] li Worcester, Massachusetts. Dîsa sala 1892 jî damezrêneriya Komeleya Derûnînasiyê ya [[DYA]]yê [[American Psychological Association]] tê hilbijartin. Hall pisporê lêkolînên li ser ciwanan bû. Mirov dikare bêje yekemîn kesê ku xebatên li ser ciwanan dikir bû. Hall ev kovar derxistibûn: * 1887 [[American Journal of Psychology]] * 1891 [[Journal of Genetic Psychology]] * 1904 [[Journal of Religious Psychology]] * 1915 [[Journal of Applied Psychology]]. == Hin ji nivîsên wî yên bijarte == * ''Aspects of German Culture'' (1881) * ''Hints toward a Select and Descriptive Bibliography of Education'' (1886), mit John M. Mansfield * ''The Contents of Children's Minds on Entering School'' (1894) * ''Adolescence: Its Psychology and Its Relations to Physiology, Anthropology, Sociology, Sex, Crime, Religion and Education'' (2 Bände, 1904) * ''Youth: Its Education and Regimen'' (1906) * ''Educational Problems'' (2 Bände, 1911) * ''Wilhelm Wundt. Der Begründer der modernen Psychologie - Avakarê derûnînasiya nûjen.'' Ji aliyê Raymund Schmidt ve bo Almanî hatiye wergerandin. Pêşgotin ji [[Max Brahn]]. Meiner, Leipzig 1914. Hall hez ji angaştên [[Sigmund Freud]] dikir, bala xwe dide cîhana zayendiyê jî. Di bin bandora Wundt de bû. Li ser psîkolojiya zarokan û pedagojiyê gelek nivîsarên wî hene. == Girêdanên derve == * [http://www.ithaca.edu/beins/gsh/gsh_bio.htm Kurtejînenîgarî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140811141030/http://www.ithaca.edu/beins/gsh/gsh_bio.htm |date=2014-08-11 }} * [http://vlp.mpiwg-berlin.mpg.de/people/data?id=per297 Kurtebiyografî] (îngîlîzî) {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Amerîkî]] [[Kategorî:Derûnnasî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1844]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1846]] [[Kategorî:Mêr]] [[Kategorî:Mirin 1924]] [[Kategorî:Ateîstên amerîkî]] 0m2dlqp00p06rfrj5bhgszd96gd30nu 0 48299 2098515 1845301 2026-10-13T11:17:15Z InternetArchiveBot 45060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2098515 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî }} {{Nexşeya cihan | Tirkiye | lat_deg = 38 | lat_min = 25 | lat_sec = 44 | lat_dir = Bk | lon_deg = 43 | lon_min = 29 | lon_sec = 44 | lon_dir = Rh | label = | position = right | mark = Quake_pointer.svg | marksize = 20 | width = 250 | caption = Navenda erdheja Wanê, 2011 | relief = 1 }} '''Erdheja duyem ya [[Wan]]ê''' piştî [[Erdheja Wanê 2011|erdheja wanê ya yekem]] di [[9ê çiriya paşîn|9ê çiriya paşîn a]] [[2011]]an de erdhejekî ku bi pîleya 5.6 Mw çêbû her çiqas pîle ew bibe jî hîskirina erdhejê ji pîleyê zêdetir bû ji ber ku erdhej ji nêz erdê pêk hat. == Bîlanço == 2 otel û 25 avahî bi temamî xera bû û 21 avahî valabû lê du otel jî tijî bû di encama erdheja duyemîn de 1 ji wan [[japon]] 37 kesan jiyana xwe dest da û 30 kes jî birîndar bûne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://anonymouse.org/cgi-bin/anon-www.cgi/http://ku.firatnews.com/index.php?rupel=nuce&nuceID=22619 |sernav=18:03 12 çiriya paşîn 2011 li gor daneyên ANF ê |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20250221185413/http://anonymouse.org/cgi-bin/anon-www.cgi/http://ku.firatnews.com/index.php?rupel=nuce&nuceID=22619 |roja-gihiştinê=2011-11-13 |roja-arşîvê=2025-02-21 |url-status=dead}}</ref> [[Wêne:Turkey-faults-platenames ku.svg|thumb]] == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Herwiha binêrin == * [[Erdheja Wanê 2011]] == Girêdanên derve == {{Erdhejên li Kurdistanê}} {{Rêza kategoriyê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Koord|38.429|N|43.229|E|region:TR_type:landmark|format=dms|display=title}} [[Kategorî:Erdhejên li Kurdistanê]] [[Kategorî:Erdhejên li Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Wan]] 9a0xww1dkswcdqs5jijd820uoylk2sl 0 53657 2098474 1330233 2026-10-13T09:55:31Z InternetArchiveBot 45060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2098474 wikitext text/x-wiki [[Wêne:BraseniaAlt.jpg|thumb|''Brasenia'']] '''''Brasenia''''' [[cins]]ekî [[riwek]]an ji [[famîleya kabombayan]] [[Cabombaceae]] ye. Ji cihên germ û tropîk hez dike. Li [[Çîn]] û [[Japon]]ê vê gihayê dixwin. == Girêdanên derve == *[http://www.ecy.wa.gov/programs/wq/plants/plantid2/descriptions/brasch.html Washington State Department of Ecology: ''Brasenia schreberi''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070107235342/http://www.ecy.wa.gov/programs/wq/plants/plantid2/descriptions/brasch.html |date=2007-01-07 }} *[https://web.archive.org/web/20120905031406/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?2699,2700,2701 Jepson Manual Treatment] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=BRSC USDA Plants Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104192220/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=BRSC |date=2012-11-04 }} *[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Brasenia+schreberi Photo gallery] {{Commons|Brasenia|Brasenia}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Famîleya kabombayan]] 6e6zl51ea5n1ciipe6x1p8gg9ihg5bh 0 54655 2098356 1897480 2026-10-12T12:43:37Z Kurê Acemî 105128 /* Girêdanên derve */ 2098356 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane | wêne = Rauf orbay2.jpg | sernavê_wêne = Rauf Orbay | roja_mirinê = {{Mirin|16|7|1964|27|7|1881|temen=erê}} }} '''Rauf Orbay''' (jdb. {{Jidayikbûn|27|tîrmeh|1881}} li [[Stembol]] - m. {{Mirin|16|tîrmeh|1964}} li Stembol) siyasetmedar û fermandarekî [[Împeratoriya Osmanî|Osmanî]] bû. == Jînenîgarî == Bavê Rauf Orbay bi nav Mehmet Muzaffer Paşa bû. Ew bi eslê xwe ji [[Ebxazya]] ye û wekî endamê meclîsa osmanî bûye. Dayika xwe bi nav Rüveyde Hanım di girava [[Krît]] jidayîk bûye û bi eslê xwe [[kurd]] ji eşîra [[Bedirxan]]iyan bû.<ref> {{Jêder-malper |url=https://m.yeniakit.com.tr/amp/biyografi/rauf-orbay |sernav=Rauf Orbay kimdir? - Yeni Akit |malper=m.yeniakit.com.tr |tarîxa-gihiştinê=2023-09-25 }}</ref> Rauf Orbay di sala 1899an de di zanîngeha kadet qedand û paşê di Hêzên Deryayî yên Osmanî de efser bû. Di [[Şerên Balkanê]] û [[Şerê Trablusê]] de fermandarê keştiya [[Hengên Hemîdiye|Hemîdiye]] bû. Di 30ê Çiriya Pêşîn sala 1918an de, wî [[Agirbesta Mudrosê]] wekî Wezîrê Matrose îmze kir. Dema ku [[Şerê Rizgariya Tirkiyeyê]] dest pê kir, ji wezîfeya xwe ya hikûmetê îstifa kir û çû [[Enqere]]yê û bi [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]] re kar kir. Di 23ê Tîrmeha 1919an de di [[Kongreya Erzîromê]] de wek endamê komîteya nûnertiyê hat hilbijartin. Di 4ê Îlona 1919an de wek delegeyekî Sêwasê beşdarî [[Kongreya Sêwas]] dibe û wek cîgirê serok tê hilbijartin. Di Şerê Rizgariyê de ji 12 Tîrmeh 1922 heta 4ê Tebax 1923 sêyemîn "Serokwezîr" a welêt bû. Di sala 1924an de yek ji damezrînerên partiya muxalefetê [[Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası]] (Partiya Komarî ya Pêşverû) bû. Di sala 1925ab de dema partiya wî hat qedexekirin, koçeriya [[Ewropa]]yê kir û deh salan li vir bû. Di sala 1933an de efûya wî hat dayîn û piştî dudiliya destpêkê di sala 1935an de vegeriya. Di sala 1939an de wekî nûnerê [[Kastamonu]]yê bû endamê [[Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê]].<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-58/huseyin-rauf-orbayin-hayati-1880-1964 |sernav=Hüseyin Rauf Orbay’ın Hayatı (1880-1964) {{!}} Atatürk Araştırma Merkezi |tarîx=2016-01-28 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-09-25 |tarîxa-arşîvê=2016-01-28 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160128035457/http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-58/huseyin-rauf-orbayin-hayati-1880-1964 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> Di [[Şerê Cîhanî yê Duyem]] de ji sala 1942 heya 1944an balyozê [[Tirkiyê]] li [[London]]ê bû. == Wêje == * ''Rauf Orbay, Siyasi Hatiralar.'' Örgün Yayinevi, Istanbul, 2003 == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Serokwezîrên Tirkiyeyê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Siyasetmedar-şitil}} {{DEFAULTSORT:Orbay, Rauf}} [[Kategorî:Efserên deryayî yên osmanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1881]] [[Kategorî:Kesên ji Stembolê]] [[Kategorî:Leşkerên Împeratoriya Osmanî]] [[Kategorî:Leşkerên Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Mirin 1964]] [[Kategorî:Serokwezîrên Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Siyasetmedarên tirk]] [[Kategorî:Siyasetmedarên Împeratoriya Osmanî]] [[Kategorî:Siyasetmedarên Tirkiyeyê]] qev13qql0qbvtw0pxzyyzefrwsusjwz 2098357 2098356 2026-10-12T12:43:39Z KiranBOT 89094 şopandina AMP ji URLan hate rakirin ([[:m:User:KiranBOT/AMP|hûrgulî]]) ([[User talk:Usernamekiran|çewtiyek rapor bike]]) v3.1.1s 2098357 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane | wêne = Rauf orbay2.jpg | sernavê_wêne = Rauf Orbay | roja_mirinê = {{Mirin|16|7|1964|27|7|1881|temen=erê}} }} '''Rauf Orbay''' (jdb. {{Jidayikbûn|27|tîrmeh|1881}} li [[Stembol]] - m. {{Mirin|16|tîrmeh|1964}} li Stembol) siyasetmedar û fermandarekî [[Împeratoriya Osmanî|Osmanî]] bû. == Jînenîgarî == Bavê Rauf Orbay bi nav Mehmet Muzaffer Paşa bû. Ew bi eslê xwe ji [[Ebxazya]] ye û wekî endamê meclîsa osmanî bûye. Dayika xwe bi nav Rüveyde Hanım di girava [[Krît]] jidayîk bûye û bi eslê xwe [[kurd]] ji eşîra [[Bedirxan]]iyan bû.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.yeniakit.com.tr/biyografi/rauf-orbay |sernav=Rauf Orbay kimdir? - Yeni Akit |malper=m.yeniakit.com.tr |tarîxa-gihiştinê=2023-09-25 }}</ref> Rauf Orbay di sala 1899an de di zanîngeha kadet qedand û paşê di Hêzên Deryayî yên Osmanî de efser bû. Di [[Şerên Balkanê]] û [[Şerê Trablusê]] de fermandarê keştiya [[Hengên Hemîdiye|Hemîdiye]] bû. Di 30ê Çiriya Pêşîn sala 1918an de, wî [[Agirbesta Mudrosê]] wekî Wezîrê Matrose îmze kir. Dema ku [[Şerê Rizgariya Tirkiyeyê]] dest pê kir, ji wezîfeya xwe ya hikûmetê îstifa kir û çû [[Enqere]]yê û bi [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]] re kar kir. Di 23ê Tîrmeha 1919an de di [[Kongreya Erzîromê]] de wek endamê komîteya nûnertiyê hat hilbijartin. Di 4ê Îlona 1919an de wek delegeyekî Sêwasê beşdarî [[Kongreya Sêwas]] dibe û wek cîgirê serok tê hilbijartin. Di Şerê Rizgariyê de ji 12 Tîrmeh 1922 heta 4ê Tebax 1923 sêyemîn "Serokwezîr" a welêt bû. Di sala 1924an de yek ji damezrînerên partiya muxalefetê [[Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası]] (Partiya Komarî ya Pêşverû) bû. Di sala 1925ab de dema partiya wî hat qedexekirin, koçeriya [[Ewropa]]yê kir û deh salan li vir bû. Di sala 1933an de efûya wî hat dayîn û piştî dudiliya destpêkê di sala 1935an de vegeriya. Di sala 1939an de wekî nûnerê [[Kastamonu]]yê bû endamê [[Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê]].<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-58/huseyin-rauf-orbayin-hayati-1880-1964 |sernav=Hüseyin Rauf Orbay’ın Hayatı (1880-1964) {{!}} Atatürk Araştırma Merkezi |tarîx=2016-01-28 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-09-25 |tarîxa-arşîvê=2016-01-28 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160128035457/http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-58/huseyin-rauf-orbayin-hayati-1880-1964 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> Di [[Şerê Cîhanî yê Duyem]] de ji sala 1942 heya 1944an balyozê [[Tirkiyê]] li [[London]]ê bû. == Wêje == * ''Rauf Orbay, Siyasi Hatiralar.'' Örgün Yayinevi, Istanbul, 2003 == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Serokwezîrên Tirkiyeyê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Siyasetmedar-şitil}} {{DEFAULTSORT:Orbay, Rauf}} [[Kategorî:Efserên deryayî yên osmanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1881]] [[Kategorî:Kesên ji Stembolê]] [[Kategorî:Leşkerên Împeratoriya Osmanî]] [[Kategorî:Leşkerên Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Mirin 1964]] [[Kategorî:Serokwezîrên Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Siyasetmedarên tirk]] [[Kategorî:Siyasetmedarên Împeratoriya Osmanî]] [[Kategorî:Siyasetmedarên Tirkiyeyê]] 111i5lapai4tra7dd3v8pe7xc63qydf 2098372 2098357 2026-10-12T13:05:34Z Avestaboy 34898 /* */ Rastnivîsîn 2098372 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane | wêne = Rauf orbay2.jpg | sernavê_wêne = Rauf Orbay | roja_mirinê = {{Mirin|16|7|1964|27|7|1881|temen=erê}} }} '''Rauf Orbay''' (jdb. {{Jidayikbûn|27|tîrmeh|1881}} li [[Stembol]] - m. {{Mirin|16|tîrmeh|1964}} li Stembol) siyasetmedar û fermandarekî [[Împeratoriya Osmanî|osmanî]] bû. == Jînenîgarî == Bavê Rauf Orbay bi nav Mehmet Muzaffer Paşa bû. Ew bi eslê xwe ji [[Ebxazya]] ye û wekî endamê meclîsa osmanî bûye. Dayika xwe bi nav Rüveyde Hanım di girava [[Krît]] jidayîk bûye û bi eslê xwe [[kurd]] ji eşîra [[Bedirxan]]iyan bû.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.yeniakit.com.tr/biyografi/rauf-orbay |sernav=Rauf Orbay kimdir? - Yeni Akit |malper=m.yeniakit.com.tr |tarîxa-gihiştinê=2023-09-25 }}</ref> Rauf Orbay di sala 1899an de di zanîngeha kadet qedand û paşê di Hêzên Deryayî yên Osmanî de efser bû. Di [[Şerên Balkanê]] û [[Şerê Trablusê]] de fermandarê keştiya [[Hengên Hemîdiye|Hemîdiye]] bû. Di 30ê Çiriya Pêşîn sala 1918an de, wî [[Agirbesta Mudrosê]] wekî Wezîrê Matrose îmze kir. Dema ku [[Şerê Rizgariya Tirkiyeyê]] dest pê kir, ji wezîfeya xwe ya hikûmetê îstifa kir û çû [[Enqere]]yê û bi [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]] re kar kir. Di 23ê Tîrmeha 1919an de di [[Kongreya Erzîromê]] de wek endamê komîteya nûnertiyê hat hilbijartin. Di 4ê Îlona 1919an de wek delegeyekî Sêwasê beşdarî [[Kongreya Sêwas]] dibe û wek cîgirê serok tê hilbijartin. Di Şerê Rizgariyê de ji 12 Tîrmeh 1922 heta 4ê Tebax 1923 sêyemîn "Serokwezîr" a welêt bû. Di sala 1924an de yek ji damezrînerên partiya muxalefetê [[Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası]] (Partiya Komarî ya Pêşverû) bû. Di sala 1925ab de dema partiya wî hat qedexekirin, koçeriya [[Ewropa]]yê kir û deh salan li vir bû. Di sala 1933an de efûya wî hat dayîn û piştî dudiliya destpêkê di sala 1935an de vegeriya. Di sala 1939an de wekî nûnerê [[Kastamonu]]yê bû endamê [[Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê]].<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-58/huseyin-rauf-orbayin-hayati-1880-1964 |sernav=Hüseyin Rauf Orbay’ın Hayatı (1880-1964) {{!}} Atatürk Araştırma Merkezi |tarîx=2016-01-28 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-09-25 |tarîxa-arşîvê=2016-01-28 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160128035457/http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-58/huseyin-rauf-orbayin-hayati-1880-1964 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> Di [[Şerê Cîhanî yê Duyem]] de ji sala 1942 heya 1944an balyozê [[Tirkiyê]] li [[London]]ê bû. == Wêje == * ''Rauf Orbay, Siyasi Hatiralar.'' Örgün Yayinevi, Istanbul, 2003 == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Serokwezîrên Tirkiyeyê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Siyasetmedar-şitil}} {{DEFAULTSORT:Orbay, Rauf}} [[Kategorî:Efserên deryayî yên osmanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1881]] [[Kategorî:Kesên ji Stembolê]] [[Kategorî:Leşkerên Împeratoriya Osmanî]] [[Kategorî:Leşkerên Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Mirin 1964]] [[Kategorî:Serokwezîrên Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Siyasetmedarên tirk]] [[Kategorî:Siyasetmedarên Împeratoriya Osmanî]] [[Kategorî:Siyasetmedarên Tirkiyeyê]] 2s4hrtvn0e6yn0e5fww2ge2nwpmfeqs 2098374 2098372 2026-10-12T13:07:19Z Avestaboy 34898 /* Jînenîgarî */ 2098374 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane | wêne = Rauf orbay2.jpg | sernavê_wêne = Rauf Orbay | roja_mirinê = {{Mirin|16|7|1964|27|7|1881|temen=erê}} }} '''Rauf Orbay''' (jdb. {{Jidayikbûn|27|tîrmeh|1881}} li [[Stembol]] - m. {{Mirin|16|tîrmeh|1964}} li Stembol) siyasetmedar û fermandarekî [[Împeratoriya Osmanî|osmanî]] bû. == Jînenîgarî == Bavê Rauf Orbay bi nav Mehmet Muzaffer Paşa bû. Ew bi eslê xwe ji [[Ebxazya]] ye û wekî endamê meclîsa osmanî bûye. Dayika xwe bi nav Rüveyde Xanım di girava [[Krît]] jidayîk bûye û bi eslê xwe [[kurd]] ji eşîra [[Bedirxan]]iyan bû.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.yeniakit.com.tr/biyografi/rauf-orbay |sernav=Rauf Orbay kimdir? - Yeni Akit |malper=m.yeniakit.com.tr |tarîxa-gihiştinê=2023-09-25 }}</ref> Rauf Orbay di sala 1899an de di zanîngeha kadet qedand û paşê di Hêzên Deryayî yên Osmanî de efser bû. Di [[Şerên Balkanê]] û [[Şerê Trablusê]] de fermandarê keştiya [[Hengên Hemîdiye|Hemîdiye]] bû. Di 30ê Çiriya Pêşîn sala 1918an de, wî [[Agirbesta Mudrosê]] wekî Wezîrê Matrose îmze kir. Dema ku [[Şerê Rizgariya Tirkiyeyê]] dest pê kir, ji wezîfeya xwe ya hikûmetê îstifa kir û çû [[Enqere]]yê û bi [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]] re kar kir. Di 23ê tîrmeha 1919an de di [[Kongreya Erzîromê]] de wek endamê komîteya nûnertiyê hat hilbijartin. Di 4ê Îlona 1919an de wek delegeyekî Sêwasê beşdarî [[Kongreya Sêwas]] dibe û wek cîgirê serok tê hilbijartin. Di Şerê Rizgariyê de ji 12 tîrmeh 1922 heta 4ê tebax 1923 sêyemîn "Serokwezîr" a welêt bû. Di sala 1924an de yek ji damezrînerên partiya muxalefetê [[Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası]] (Partiya Komarî ya Pêşverû) bû. Di sala 1925ab de dema partiya wî hat qedexekirin, koçeriya [[Ewropa]]yê kir û deh salan li vir bû. Di sala 1933an de efûya wî hat dayîn û piştî dudiliya destpêkê di sala 1935an de vegeriya. Di sala 1939an de wekî nûnerê [[Kastamonu]]yê bû endamê [[Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê]].<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-58/huseyin-rauf-orbayin-hayati-1880-1964 |sernav=Hüseyin Rauf Orbay’ın Hayatı (1880-1964) {{!}} Atatürk Araştırma Merkezi |tarîx=2016-01-28 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-09-25 |tarîxa-arşîvê=2016-01-28 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160128035457/http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-58/huseyin-rauf-orbayin-hayati-1880-1964 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> Di [[Şerê Cîhanî yê Duyem]] de ji sala 1942 heya 1944an balyozê [[Tirkiyê]] li [[London]]ê bû. == Wêje == * ''Rauf Orbay, Siyasi Hatiralar.'' Örgün Yayinevi, Istanbul, 2003 == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Serokwezîrên Tirkiyeyê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Siyasetmedar-şitil}} {{DEFAULTSORT:Orbay, Rauf}} [[Kategorî:Efserên deryayî yên osmanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1881]] [[Kategorî:Kesên ji Stembolê]] [[Kategorî:Leşkerên Împeratoriya Osmanî]] [[Kategorî:Leşkerên Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Mirin 1964]] [[Kategorî:Serokwezîrên Tirkiyeyê]] [[Kategorî:Siyasetmedarên tirk]] [[Kategorî:Siyasetmedarên Împeratoriya Osmanî]] [[Kategorî:Siyasetmedarên Tirkiyeyê]] l1a5yct4t97yrspwrsq0mfuy982yvo8 0 63734 2098417 2041846 2026-10-13T04:46:24Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098417 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov | nav = Francesco Petrarca | navê_rastî = Francesco Petrarca | wêne = Francesco Petrarca00.jpg | sernavê_wêne = Francesco Petrarca | roja_jidayikbûnê = [[20'ê tîrmehê]] 1304 | cihê_jidayikbûnê = [[Arezzo]], [[Toskana]] | roja_mirinê = {{Mirin|19|7|1374|20|07|1304|temen=erê}} | cihê_mirinê = [[Arquà Petrarca]], [[Veneto]] | hevwelatî = [[Îtalyan]] | pîşe = [[Humanîst]]ê [[ronesans]]ê, [[nivîskar]], [[helbestvan]] }} '''Francesco Petrarca''' (bixwîne ''Fransîs Petrarka'') nivîskar û helbestvanê îtalyan ê [[Ronesans]]ê bû. Pirtûka wî "[[Canzoniere]]" pir navdar e. == Girêdanên derve == {{Commons|Francesco Petrarca}} {{Wîkîgotin-b|Francesco Petrarca}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Nivîskar-şitil}} [[Kategorî:Helbestvanên îtalî yên mêr]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1304]] [[Kategorî:Nivîskar]] [[Kategorî:Pirtûkhezên îtalî]] [[Kategorî:Helbestvanên îtalî yên sedsala 14an]] pv4lrdseup4v8mspvw0y9coahzzhlo9 0 64684 2098427 2064631 2026-10-13T04:59:14Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098427 wikitext text/x-wiki {{Bêçavkanî|tarîx=gulan 2024}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane | pîşe = [[nivîskar]] , [[helbestvan]] , [[fîlozof]] , [[dîroknas]] | dîn = [[Luterîtî]] }} '''Johann Christoph Friedrich von Schiller''' (jdb. 10ê [[çiriya paşîn]] a 1759, [[Marbach am Neckar]] - m. 9ê [[gulan]]a 1805, [[Weimar]]), [[nivîskar]], [[helbestvan]] û [[fîlozof]]ê alman bû. Schiller pirranî bi nivîsên xwe yên li ser şanoyê tê naskirin. Schiller ligel [[Wieland]], [[Herder]] û [[Goethe]] nivîskarê klasîk ê alman ê herî girînge. == Jiyan == Bavê Schiller bijîşk bû, ji nava 5 xwîşkan de tena yek bira bû. Schiller cara yekem bi zora malbata xwe çû akademiya leşkerî dûv re li ser dadê perwerde bû. Paşê jî li ser bijîşkiyê perwerde bû. Di sala 1805an de gorî çend zanyaran li Weimarê jiyana xwe ji dest daye û gora wî jî li wir e. == Têkiliyên di navbera Goethe û Schiller == Goethe û Schiller kovara [[Horen]] bi tevahî damezrandin, vê demê şûndatir bûne heval û Schiller li cem Goethe du hefteyan sekinî. Paşê têkiliyên di navbera wan de xirab bûn û her nivîskaran jî li ser hev helbest û şano nivîsandın. == ''Rêbiran'' an jî ''Haydûtan'' == Dibêjin ''Rêbiran'' mezintir û navdartirîn dramaya Schiller e.{{Çavkanî hewce ye|tarîx=gulan 2024}} == Berhemên Schiller == * Dek û Evîn * Rêbiran * Noqav * [[Pesn ji Dilşadiyê re(Ode An Die Freude)]] * Könners Vormittag == Çavkanî == {{Kontrola otorîteyê}} {{Nivîskar-şitil}} [[Kategorî:Dîroka ronakbîrî]] [[Kategorî:Dîroka wêjeyê]] [[Kategorî:Fîlozofên alman]] [[Kategorî:Fîlozofên wêjeyê]] [[Kategorî:Friedrich Schiller| ]] [[Kategorî:Helbestvanên alman ên mêr]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1759]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1805]] [[Kategorî:Johann Wolfgang von Goethe]] [[Kategorî:Mêr]] [[Kategorî:Mirin 1805]] [[Kategorî:Nivîskarên alman]] [[Kategorî:Dîroka helbestê]] ehr9hzkk79run17gao337stpkcaq7bv 0 65083 2098436 1697544 2026-10-13T05:06:38Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098436 wikitext text/x-wiki '''Fîlolojî''' çiqilekî [[zanist]]ê ye ku li ser [[ziman]]an e, çêbûna zimanan û dîroka zimanan lêkolîn dike. Ev peyva di [[Zimanê yewnanî]] de philos (hezkirin) û logos (peyv) ve hatiye afirandin. {{Kontrola otorîteyê}} {{Zanist-şitil}} [[Kategorî:Fîlolojî| ]] [[Kategorî:Nivîs]] [[Kategorî:Zanist]] [[Kategorî:Zimannasiya dîrokî]] b9zk4u2shvakgdmf3iqsxix27bjxco2 0 67755 2098454 1683926 2026-10-13T08:29:32Z InternetArchiveBot 45060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2098454 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane | nav = Aamir Khan | navê_rastî = Mohammed Aamir Hussain Khan | wêne = Aamir Khan (Berlin Film Festival 2011).jpg | roja_jidayikbûnê = {{Jidayikbûn|14|3|1965|temen=erê}} | cihê_jidayikbûnê = [[Mumbaî]], [[Maharaştra]], [[Hindistan]] | netewe = [[Hind]] | hevwelatî = [[Hindistan]] | pîşe = [[aktor]], [[çêker]], [[derhêner]] | hevjîn = [[Reena Dutta]] (1986-2002)<br />[[Kiran Rao]] (2005-roja me) | zarok = 3 | xebatên_navdar = [[Fanaa]] | malper = [http://www.aamirkhan.com/ aamirkhan.com] }} '''Aamir Khan''' (jdb. {{dîrok|14|adar|1965}}) [[Lîstikvan|aktor]], [[çêker]] û [[derhêner]]ekî [[hind]] e. Zewacî ye, 2 kur û keçeke wî hene. Navê jina wî [[Kiran Rao]] ye. Aamir Khan [[misilman]] e û carekê çûye [[hec]]ê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/aamir-khan-is-back-from-hajj-pilgrimage-view-pics/ |sernav=Kopîkirina arşîvê |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160308054209/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/aamir-khan-is-back-from-hajj-pilgrimage-view-pics/ |roja-gihiştinê=2016-01-16 |roja-arşîvê=2016-03-08 |url-status=dead}}</ref><ref>http://www.youtube.com/watch?v=atB38bEaV6E</ref> == Fîlmnîgarî == {{Beşa vala|tarîx=gulan 2024}} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}}{{Aktor-şitil}} [[Kategorî:Aamir Khan| ]] [[Kategorî:Aktorên hindistanî]] [[Kategorî:Çêkerên hindistanî]] [[Kategorî:Derhênerên hindistanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn Mumbaî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1965]] [[Kategorî:Kesên ku çûne ser misilmantiyê]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] qg7qjj18ib8jkbpo3zmpttmq2j4n2kx 0 68333 2098428 1869376 2026-10-13T05:00:20Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098428 wikitext text/x-wiki {{Kêmgirêdan|tarîx=kanûna pêşîn 2020}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane}} '''Friedrich Christian Anton "Fritz" Lang''' (jdb. 5ê kanûna pêşîn, 1890 - m. {{dîrok|2|tebax|1976}}) fîlmçêker, senaryonivîs û derhênerekî elmanî bû. Fritz Lang, lawê Anton Lang û Pauline Lang, li [[Wien]]ê hat dinyayê. Dê û bavê Fritz wek îsewî dijîn. Malbata Pauline Lang cihû bûn lê paşê baweriya xwe diguherîne îsewiyî.{{Çavkanî hewce ye|tarîx=gulan 2024}} Ji ber ku Lang di malbateke îsewî de mezin bû, di fîlmên wî de bandora dîn (îsewî) heye. Piştî dibistana bilind Lang di zanîngeha Teknîkî ya Wienê de beşa endazyarî xwend, lê paşê beşa xwe guherand û beşdarî beşa hûnerê bû. Lang xwendina xwe nîvco dihêle û li Ewropa, Afrîka û Asya geriya. Di 1913 de Lang li Parîsê kêşanê (resimandin) xwend. == Çavkanî == {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Alman]] [[Kategorî:Derhênerên fîlman ên amerîkî]] [[Kategorî:Fritz Lang| ]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1890]] [[Kategorî:Mirin 1976]] [[Kategorî:Nivîskarên amerîkî yên mêr ên sedsala 20an]] [[Kategorî:Ateîstên amerîkî]] [[Kategorî:Senaryonivîsên amerîkî yên mêr]] at1m0ok7j9waxq0en96g3dohpxhjk95 0 68494 2098451 2026268 2026-10-13T05:18:44Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098451 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank xwedî meqam | nav = | roja_jidayikbûnê = [[1972]] | cihê_jidayikbûnê = [[Stembol]], [[Tirkiye]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | hevwelatî = | netewe = [[Ermenî]] | partiyên_din = | hevjîn = | zarok = | perwerde = | pîşe = | xelat = | malper = | wêne = | mezinahiya_wêne = | sernavê_wêne = | meqam = | tevî = | berê = | paşê = | dawiya_dewrê = | destpêka_dewrê = | serokkomar = | serokwezîr = | cîgirên_serokwezîrê = | cîgirserok = | şanenav = | tevî2 = | meqam2 = | herêma_hilbijartinê2 = | berê2 = | partî = HDP | 1navê_vala = | 1navê_daneyê = <!--------------------------------meqam1 heta meqam16ê diçe----------------> | 1navê_vala1 = | 1navê_daneyê1 = <!------------------------------meqam2--------------------------> | tevî1 = | herêma_hilbijartinê1 = | meqam1 = <!-- meqama berê --> | berê1 = | paşê1 = | dawiya_dewrê1 = | destpêka_dewrê1 = | dawiya_dewrê2 = | destpêka_dewrê2 = | paşê2 = <!------------------------------Agahiyên kesane------------------> }} '''Garo Paylan''' [[siyasetmedar]]ek e ku di [[1972]]an de li [[Stembol]]ê ji dayik bûye. Ew yek ji avakerên partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPyê]] ya Stembolê ye. == Jiyana wî == Malbata wî [[ermen]]ên [[Meletî|Meletiyê]] ne û ew di sala 1972an de li bajarê Stembolê hatiye dinê. Ji nav sê zarokên malbatê yê navîn e. Di Zaningeha Stembolê [[Fakulteya Îşletmeyê]] de [[master]] kiriye. Gellek salan rêvebertiya dibistanên ermenan kiriye. Avakerê partiya HDPyê ye û hîn jî endamê Komîteya Rêveberiya Navendî ya HDPyê ye. Di hilbijartinên [[hezîran]] û [[çiriya paşîn]]a 2015an de bûye parlementerê [[Partiya Demokratîk a Gelan]] (HDP) ya bajarê Stembolê<ref>https://tr.wikipedia.org/wiki/Garo_Paylan</ref>. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Siyasetmedar-şitil}} [[Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 25an]] [[Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 26an]] [[Kategorî:Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 27an]] [[Kategorî:Ermenî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1972]] [[Kategorî:Mezunên Unîversîteya Stembolê]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Parlamenterên Stembolê]] [[Kategorî:Siyasetmedar]] [[Kategorî:Siyasetmedarên ermenî]] [[Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokratîk a Gelan]] [[Kategorî:Çalakvanên mafên mirovan ên tirk]] mk1o1wo2eojnqnnyyaag6v828hokjjn 0 68546 2098403 1832140 2026-10-12T22:50:46Z Esa Virossa 187296 2098403 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}} [[Wêne:Dragan Djokanovic in Greece.jpg|thumb|Dragan Đokanović (2014)]] '''Dragan Đokanović''' (bi [[serbî]]: Драган Ђокановић, ''Dragan Cokanovîç''; z. 20ê nîsana 1958an) siyasetmedarekî serbî yê Bosniya û Herzegovînayê (Partiya Demokrat a Federalîstan), nojdar, sportkar û zilamekî populer ê dîroka [[Bosniya û Herzegovîna]]yê ye.{{Çavkanî hewce ye|tarîx=îlon 2024}} Ew lêkolînerê [[Massachusetts Institute of Technology]] (DYA) ye.<ref>{{Jêder |sernav=Pantheon project from the Macro Connections group at The Massachusetts Institute of Technology Media Lab |url=http://pantheon.media.mit.edu/rankings/people/BA/all/-4000/2010/H15/ |roja-gihiştinê=2016-05-02 |roja-arşîvê=2016-03-05 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160305160112/http://pantheon.media.mit.edu/rankings/people/BA/all/-4000/2010/H15/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=GAVRILO PRINCIP PRVI, DRAGAN ĐOKANOVIĆ SEDAMNAESTI, ESC Forum, East Sarajevo City |url=http://www.eastsarajevocity.com/index.php/102-vijest/143-gavrilo-princip-prvi-dragan-dokanovic-sedamnaesti/ |roja-gihiştinê=2016-05-02 |roja-arşîvê=2015-04-27 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150427175947/http://www.eastsarajevocity.com/index.php/102-vijest/143-gavrilo-princip-prvi-dragan-dokanovic-sedamnaesti/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>[http://novovrijeme.ba/prof-dr-dragan-okanovic-moramo-se-vratiti-porodici-tradiciji-i-precima/ Prof. dr. Dragan Đokanović: Moramo se vratiti porodici, tradiciji i precima, NOVO VRIJEME]</ref> == Gîrêdan == {{Kategoriya Commonsê|Dragan Đokanović}} * [http://dragandjokanovic.com/ Website Dragan Đokanović ] * [http://derstandard.at/?url=/?id=3129496 Der Standard.at] == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Bosnî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1958]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Serb]] [[Kategorî:Yûgoslav]] tjfl2iacrjgvfj6gfpth1qwfsqzkpmt 2098407 2098403 2026-10-13T03:32:41Z Kurê Acemî 105128 /* Gîrêdan */ 2098407 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}} [[Wêne:Dragan Djokanovic in Greece.jpg|thumb|Dragan Đokanović (2014)]] '''Dragan Đokanović''' (bi [[serbî]]: Драган Ђокановић, ''Dragan Cokanovîç''; z. 20ê nîsana 1958an) siyasetmedarekî serbî yê Bosniya û Herzegovînayê (Partiya Demokrat a Federalîstan), nojdar, sportkar û zilamekî populer ê dîroka [[Bosniya û Herzegovîna]]yê ye.{{Çavkanî hewce ye|tarîx=îlon 2024}} Ew lêkolînerê [[Massachusetts Institute of Technology]] (DYA) ye.<ref>{{Jêder |sernav=Pantheon project from the Macro Connections group at The Massachusetts Institute of Technology Media Lab |url=http://pantheon.media.mit.edu/rankings/people/BA/all/-4000/2010/H15/ |roja-gihiştinê=2016-05-02 |roja-arşîvê=2016-03-05 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160305160112/http://pantheon.media.mit.edu/rankings/people/BA/all/-4000/2010/H15/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=GAVRILO PRINCIP PRVI, DRAGAN ĐOKANOVIĆ SEDAMNAESTI, ESC Forum, East Sarajevo City |url=http://www.eastsarajevocity.com/index.php/102-vijest/143-gavrilo-princip-prvi-dragan-dokanovic-sedamnaesti/ |roja-gihiştinê=2016-05-02 |roja-arşîvê=2015-04-27 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150427175947/http://www.eastsarajevocity.com/index.php/102-vijest/143-gavrilo-princip-prvi-dragan-dokanovic-sedamnaesti/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>[http://novovrijeme.ba/prof-dr-dragan-okanovic-moramo-se-vratiti-porodici-tradiciji-i-precima/ Prof. dr. Dragan Đokanović: Moramo se vratiti porodici, tradiciji i precima, NOVO VRIJEME]</ref> == Girêdanên dervê == {{Kategoriya Commonsê|Dragan Đokanović}} * [http://dragandjokanovic.com/ Website Dragan Đokanović ] == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Bosnî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1958]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Serb]] [[Kategorî:Yûgoslav]] j1a6zhgfqyem3tv4f2w5fk5hots1q1u 2098408 2098407 2026-10-13T03:33:23Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098408 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}} [[Wêne:Dragan Djokanovic in Greece.jpg|thumb|Dragan Đokanović (2014)]] '''Dragan Đokanović''' (bi [[serbî]]: Драган Ђокановић, ''Dragan Cokanovîç''; jdb. 20ê nîsana 1958an) siyasetmedarekî serb yê [[Bosniya û Herzegovîna]] (Partiya Demokrat a Federalîstan), nojdar, sportkar û zilamekî populer ê dîroka Bosniya û Herzegovînayê ye. Ew lêkolînerê [[Massachusetts Institute of Technology]] (DYA) ye.<ref>{{Jêder |sernav=Pantheon project from the Macro Connections group at The Massachusetts Institute of Technology Media Lab |url=http://pantheon.media.mit.edu/rankings/people/BA/all/-4000/2010/H15/ |roja-gihiştinê=2016-05-02 |roja-arşîvê=2016-03-05 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160305160112/http://pantheon.media.mit.edu/rankings/people/BA/all/-4000/2010/H15/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=GAVRILO PRINCIP PRVI, DRAGAN ĐOKANOVIĆ SEDAMNAESTI, ESC Forum, East Sarajevo City |url=http://www.eastsarajevocity.com/index.php/102-vijest/143-gavrilo-princip-prvi-dragan-dokanovic-sedamnaesti/ |roja-gihiştinê=2016-05-02 |roja-arşîvê=2015-04-27 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150427175947/http://www.eastsarajevocity.com/index.php/102-vijest/143-gavrilo-princip-prvi-dragan-dokanovic-sedamnaesti/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>[http://novovrijeme.ba/prof-dr-dragan-okanovic-moramo-se-vratiti-porodici-tradiciji-i-precima/ Prof. dr. Dragan Đokanović: Moramo se vratiti porodici, tradiciji i precima, NOVO VRIJEME]</ref> == Girêdanên dervê == {{Kategoriya Commonsê|Dragan Đokanović}} * [http://dragandjokanovic.com/ Website Dragan Đokanović ] == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Bosnî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1958]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Serb]] [[Kategorî:Yûgoslav]] qlbp011tw9olejm5f7c9rz9npnpto6n 2098409 2098408 2026-10-13T03:33:40Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098409 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}} [[Wêne:Dragan Djokanovic in Greece.jpg|thumb|Dragan Đokanović (2014)]] '''Dragan Đokanović''' (bi [[serbî]]: Драган Ђокановић, ''Dragan Cokanovîç''; jdb. 20ê nîsana 1958an) siyasetmedarekî serb yê [[Bosniya û Herzegovîna]] (Partiya Demokrat a Federalîstan), nojdar, sportkar û zilamekî populer ê dîroka Bosniya û Herzegovînayê ye. Ew lêkolînerê [[Massachusetts Institute of Technology]] (DYA) e.<ref>{{Jêder |sernav=Pantheon project from the Macro Connections group at The Massachusetts Institute of Technology Media Lab |url=http://pantheon.media.mit.edu/rankings/people/BA/all/-4000/2010/H15/ |roja-gihiştinê=2016-05-02 |roja-arşîvê=2016-03-05 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160305160112/http://pantheon.media.mit.edu/rankings/people/BA/all/-4000/2010/H15/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=GAVRILO PRINCIP PRVI, DRAGAN ĐOKANOVIĆ SEDAMNAESTI, ESC Forum, East Sarajevo City |url=http://www.eastsarajevocity.com/index.php/102-vijest/143-gavrilo-princip-prvi-dragan-dokanovic-sedamnaesti/ |roja-gihiştinê=2016-05-02 |roja-arşîvê=2015-04-27 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150427175947/http://www.eastsarajevocity.com/index.php/102-vijest/143-gavrilo-princip-prvi-dragan-dokanovic-sedamnaesti/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>[http://novovrijeme.ba/prof-dr-dragan-okanovic-moramo-se-vratiti-porodici-tradiciji-i-precima/ Prof. dr. Dragan Đokanović: Moramo se vratiti porodici, tradiciji i precima, NOVO VRIJEME]</ref> == Girêdanên dervê == {{Kategoriya Commonsê|Dragan Đokanović}} * [http://dragandjokanovic.com/ Website Dragan Đokanović ] == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Bosnî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1958]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Serb]] [[Kategorî:Yûgoslav]] szr3ajl5t52uoqn3iteg1ehasisbq4q 2098410 2098409 2026-10-13T03:34:39Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098410 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}} [[Wêne:Dragan Djokanovic in Greece.jpg|thumb|Dragan Đokanović (2014)]] '''Dragan Đokanović''' (bi [[serbî]]: Драган Ђокановић, ''Dragan Cokanovîç''; jdb. 20ê nîsana 1958an) siyasetmedarekî serb yê [[Bosniya û Herzegovîna]] (Partiya Demokrat a Federalîstan), nojdar, sportkar û zilamekî populer ê dîroka Bosniya û Herzegovîna de ye. Ew lêkolînerê [[Massachusetts Institute of Technology]] (DYA) e.<ref>{{Jêder |sernav=Pantheon project from the Macro Connections group at The Massachusetts Institute of Technology Media Lab |url=http://pantheon.media.mit.edu/rankings/people/BA/all/-4000/2010/H15/ |roja-gihiştinê=2016-05-02 |roja-arşîvê=2016-03-05 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160305160112/http://pantheon.media.mit.edu/rankings/people/BA/all/-4000/2010/H15/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=GAVRILO PRINCIP PRVI, DRAGAN ĐOKANOVIĆ SEDAMNAESTI, ESC Forum, East Sarajevo City |url=http://www.eastsarajevocity.com/index.php/102-vijest/143-gavrilo-princip-prvi-dragan-dokanovic-sedamnaesti/ |roja-gihiştinê=2016-05-02 |roja-arşîvê=2015-04-27 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150427175947/http://www.eastsarajevocity.com/index.php/102-vijest/143-gavrilo-princip-prvi-dragan-dokanovic-sedamnaesti/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>[http://novovrijeme.ba/prof-dr-dragan-okanovic-moramo-se-vratiti-porodici-tradiciji-i-precima/ Prof. dr. Dragan Đokanović: Moramo se vratiti porodici, tradiciji i precima, NOVO VRIJEME]</ref> == Girêdanên dervê == {{Kategoriya Commonsê|Dragan Đokanović}} * [http://dragandjokanovic.com/ Website Dragan Đokanović ] == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Bosnî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1958]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Serb]] [[Kategorî:Yûgoslav]] frwiekz88y30h6vctyuxxfca85lhm7g 0 71955 2098452 1841866 2026-10-13T05:19:10Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098452 wikitext text/x-wiki {{bêçavkanî|tarîx=îlon 2024}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane | sernavê_wêne = 2011 | perwerde = Zanîngeha Arîzonayê Dibistana Bilind a Palo Verdeyê | çînaser = sînema }} '''Garry Emmanuel Shandling''' (jdb. [[29ê çiriya paşîn]] a [[1949]]an li [[Şîkago]], [[Illinois]], [[DYA]] – m. [[24ê adarê|24ê adara]] [[2016]]an li [[Los Angeles]], [[Kalîforniya]], DYA) [[aktor]], [[derhêner]] û komedyenekî amerîkî bû. {{Kontrola otorîteyê}} {{Aktor-şitil}} {{Derhêner-tv-şitil}} [[Kategorî:Aktorên amerîkî]] [[Kategorî:Derhênerên televîzyonê yên amerîkî]] [[Kategorî:Fîlmçêkerên amerîkî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1949]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî]] [[Kategorî:Mêrên amerîkî]] [[Kategorî:Mirin 2016]] [[Kategorî:Cihûyên amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Aktorên amerîkî yên mêr ên sedsala 20an]] [[Kategorî:Nivîskarên amerîkî yên mêr ên sedsala 20an]] [[Kategorî:Cihûyên amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Aktorên amerîkî yên mêr ên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Nivîskarên amerîkî yên mêr ên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî yên mêr]] [[Kategorî:Aktorên fîlman ên amerîkî yên mêr]] [[Kategorî:Senaryonivîsên amerîkî yên mêr]] [[Kategorî:Aktorên televîzyonê yên amerîkî yên mêr]] [[Kategorî:Aktorên dengî yên amerîkî yên mêr]] ncinhl3kts7thl5xx4w8kom7bgv9jr1 0 75963 2098456 2022909 2026-10-13T09:01:53Z Kurdistanov 175167 2098456 wikitext text/x-wiki {{Wergerîne|en}} {{Agahîdank welat2 | nav = Anguilla | navê rastî = Anguîla | navê hevbeş = Anguilla | konvansiyonel navê dirêj = | rewş = | wêneyê ala = Flag of Anguilla.svg | sernav ala = | wêneyê mertal = Coat of Arms of Anguilla.svg | sernav mertal = | awayê sembol = | sembol jêrenot = | dirûşma netewî = "Unity, Strength and Endurance" | dirûşma bi kurdî = "Yekîtî, Hêz û Xweragirî" | sirûda netewî = {{Unbulleted list |"[[God Save the Queen]]" |'''Strana netewî''': "[[God Bless Anguilla]]"^a}} | sirûda keyane = | awayê sembolên din = | sembolên din = | wêneyê nexşe = Anguilla in United Kingdom.svg | wêneyê nexşe2 = Anguilla - Location Map (2013) - AIA - UNOCHA.svg | nexşe mezinî = 330px | nexşe mezinî2 = 250px | nexşe sernav = | nexşe sernav2 = | nexşe sernûçe = {{nexşe sernûçe|location_color=circled in red }} | nexşe sernûçe2 = | cih = | paytext = [[Valêy, Anguîla|Valêy]] | paytext2 = | bajarê mezin = paytext | bicîhbûna mezin = | awayê bicîhbûna mezin = | latd = | latm = | latNS = | longd = | longm = | longEW = | zimanên fermî = [[Zimanê îngilîzî|Îngilîzî]] | zimanên naskirin = | zimanên herêmî = | awayê ziman = | awayê ziman2 = | ziman = | ziman2 = | zimanên bin = | zimanên bin2 = | komên etnîkî = | komên etnîkî sal = | dîn = | demonîm = | awayê rêveberiyê = | sernav rêber1 = | navê rêber1 = | sernav rêber2 = | navê rêber2 = | sernav rêber3 = | navê rêber3 = | sernav rêber4 = | navê rêber4 = | sernav rêber5 = | navê rêber5 = | pêşvebirî = | meclîsa jorîn = | meclîsa jêrîn = | awayê serxwebûnê = | nota serxwebûnê = | bûyera avakirinê1 = | dema avakirinê1 = | bûyera avakirinê2 = | dema avakirinê2 = | bûyera avakirinê3 = | dema avakirinê3 = | bûyera avakirinê4 = | dema avakirinê4 = | bûyera avakirinê5 = | dema avakirinê5 = | rûerd dane = | rûerd dane2 = | rûerd = | rûerd km2 = 91 | rûerd magnitude = | rûerd rêz = | rûerd jêrenot = | av = | gelhe texmînkirin = | gelhe texmînkirin sal = | gelhe texmînkirin rêz = | gelhe giştî = 13.452 | gelhe giştî sal = 2011 | gelhe giştî rêz = | gelhe tîrbûn km2 = | gelhe tîrbûn rêz = | hejmara endaman = | TBH PHK = | TBH PHK sal = | TBH PHK rêz = | TBH PHK her kesekî = | TBH PHK her kesekî rêz = | TBH nomînal = | TBH nomînal sal = | TBH nomînal rêz = | TBH nomînal her kesekî = | TBH nomînal her kesekî rêz = | Gini = | Gini sal = | Gini guherandin = | Gini rêz = | Gini çavk = | PPM = | PPM sal = | PPM guherandin = | PPM rêz = | PPM çavk = | dirav = | dirav kod = | demjimêr = | utc offset = -4 | demjimêr DST = | utc offset DST = | DST not = | dijrabertî = | celebê dîrokê = | hatûçûn = | koda înternetê = [[.ai]] | iso3166kod = | koda telefonê = +1-264 | berdilê hîmander = | wêne nexşe3 = | nexşe sernav3 = | jêrenot a = | jêrenot b = }} '''Anguîla''' ({{bi-en|'''Anguilla'''}}) [[Herêmên derveyî welat a Brîtanyayê|herêmeke derveyî welat a Brîtanyayê]] ye ku di herêma [[Karîb|Karîbî]] ya [[Okyanûsa Atlantîk|Okyanûsa Atlantîka Bakur]] de cih digire. Ev herêm yek ji giravên herî bakurî yên [[Giravên Lîward]] ên [[Antîlên Biçûk]] e; ew li rojhilatê [[Porto Rîko]] û [[Giravên Vîrjîn]], û rasterast li bakurê Saint Martinê ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Anguilla-island-West-Indies |sernav=Anguilla {{!}} Caribbean Island Paradise & British Overseas Territory {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |tarîx=2026-10-02 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> Herêma Anguîla ji girava sereke ya bi heman navî û ji hejmareke giravok û giravên koralî yên pir biçûktir pêk tê ku niştecihên mayînde li wan nînin. Dirêjahiya girava sereke nêzî 26 kîlometre ye, û firehiya wê di xala herî fireh de digihêje 5 kîlometre. Paytexta herêmê [[The Valley]] ye.[https://web.archive.org/web/20220126102415/https://www.cia.gov/the-world-factbook/about/archives/download/factbook-2019.zip] Tevahiya rûbera erdê ya Anguîla 91 kîlometre çargoşe ye. Li gorî daneyên sala 2021an, nifûsa wê nêzî 15.753 kesan bû.[https://population.un.org/wpp/] == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Avabûnên 1650an li Amerîkaya Bakur]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1650an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1980an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku inglîzî zimanê resmî ye]] [[Kategorî:Welatên giravî]] 16pakwdvka6xfiae1fkwac9wns2eivp 2098457 2098456 2026-10-13T09:06:09Z Kurdistanov 175167 2098457 wikitext text/x-wiki {{Wergerîne|en}} {{Agahîdank welat2 | nav = Anguilla | navê rastî = Anguîla | navê hevbeş = Anguilla | konvansiyonel navê dirêj = | rewş = | wêneyê ala = Flag of Anguilla.svg | sernav ala = | wêneyê mertal = Coat of Arms of Anguilla.svg | sernav mertal = | awayê sembol = | sembol jêrenot = | dirûşma netewî = "Unity, Strength and Endurance" | dirûşma bi kurdî = "Yekîtî, Hêz û Xweragirî" | sirûda netewî = {{Unbulleted list |"[[God Save the Queen]]" |'''Strana netewî''': "[[God Bless Anguilla]]"^a}} | sirûda keyane = | awayê sembolên din = | sembolên din = | wêneyê nexşe = Anguilla in United Kingdom.svg | wêneyê nexşe2 = Anguilla - Location Map (2013) - AIA - UNOCHA.svg | nexşe mezinî = 330px | nexşe mezinî2 = 250px | nexşe sernav = | nexşe sernav2 = | nexşe sernûçe = {{nexşe sernûçe|location_color=circled in red }} | nexşe sernûçe2 = | cih = | paytext = [[Valêy, Anguîla|Valêy]] | paytext2 = | bajarê mezin = paytext | bicîhbûna mezin = | awayê bicîhbûna mezin = | latd = | latm = | latNS = | longd = | longm = | longEW = | zimanên fermî = [[Zimanê îngilîzî|Îngilîzî]] | zimanên naskirin = | zimanên herêmî = | awayê ziman = | awayê ziman2 = | ziman = | ziman2 = | zimanên bin = | zimanên bin2 = | komên etnîkî = | komên etnîkî sal = | dîn = | demonîm = | awayê rêveberiyê = | sernav rêber1 = | navê rêber1 = | sernav rêber2 = | navê rêber2 = | sernav rêber3 = | navê rêber3 = | sernav rêber4 = | navê rêber4 = | sernav rêber5 = | navê rêber5 = | pêşvebirî = | meclîsa jorîn = | meclîsa jêrîn = | awayê serxwebûnê = | nota serxwebûnê = | bûyera avakirinê1 = | dema avakirinê1 = | bûyera avakirinê2 = | dema avakirinê2 = | bûyera avakirinê3 = | dema avakirinê3 = | bûyera avakirinê4 = | dema avakirinê4 = | bûyera avakirinê5 = | dema avakirinê5 = | rûerd dane = | rûerd dane2 = | rûerd = | rûerd km2 = 91 | rûerd magnitude = | rûerd rêz = | rûerd jêrenot = | av = | gelhe texmînkirin = | gelhe texmînkirin sal = | gelhe texmînkirin rêz = | gelhe giştî = 13.452 | gelhe giştî sal = 2011 | gelhe giştî rêz = | gelhe tîrbûn km2 = | gelhe tîrbûn rêz = | hejmara endaman = | TBH PHK = | TBH PHK sal = | TBH PHK rêz = | TBH PHK her kesekî = | TBH PHK her kesekî rêz = | TBH nomînal = | TBH nomînal sal = | TBH nomînal rêz = | TBH nomînal her kesekî = | TBH nomînal her kesekî rêz = | Gini = | Gini sal = | Gini guherandin = | Gini rêz = | Gini çavk = | PPM = | PPM sal = | PPM guherandin = | PPM rêz = | PPM çavk = | dirav = | dirav kod = | demjimêr = | utc offset = -4 | demjimêr DST = | utc offset DST = | DST not = | dijrabertî = | celebê dîrokê = | hatûçûn = | koda înternetê = [[.ai]] | iso3166kod = | koda telefonê = +1-264 | berdilê hîmander = | wêne nexşe3 = | nexşe sernav3 = | jêrenot a = | jêrenot b = }} '''Anguîla''' ({{bi-en|'''Anguilla'''}}) [[Herêmên derveyî welat a Brîtanyayê|herêmeke derveyî welat a Brîtanyayê]] ye ku di herêma [[Karîb|Karîbî]] ya [[Okyanûsa Atlantîk|Okyanûsa Atlantîka Bakur]] de cih digire. Ev herêm yek ji giravên herî bakurî yên [[Giravên Lîward]] ên [[Antîlên Biçûk]] e; ew li rojhilatê [[Porto Rîko]] û [[Giravên Vîrjîn]], û rasterast li bakurê [[Saint Martîn (girav)|Saint Martinê]] ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Anguilla-island-West-Indies |sernav=Anguilla {{!}} Caribbean Island Paradise & British Overseas Territory {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |tarîx=2026-10-02 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> Herêma Anguîla ji girava sereke ya bi heman navî û ji hejmareke giravok û giravên koralî yên pir biçûktir pêk tê ku niştecihên mayînde li wan nînin. Dirêjahiya girava sereke nêzî 26 kîlometre ye, û firehiya wê di xala herî fireh de digihêje 5 kîlometre. Paytexta herêmê [[The Valley]] ye.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20220126102415/https://www.cia.gov/the-world-factbook/about/archives/download/factbook-2019.zip |sernav=}}</ref> Tevahiya rûbera erdê ya Anguîla 91 kîlometre çargoşe ye. Li gorî daneyên sala 2021an, nifûsa wê nêzî 15.753 kesan bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://population.un.org/wpp/ |sernav=World Population Prospects |malper=population.un.org |roja-gihiştinê=2026-10-13}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Avabûnên 1650an li Amerîkaya Bakur]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1650an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1980an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku inglîzî zimanê resmî ye]] [[Kategorî:Welatên giravî]] o1svvse9y7g7cfpzc7ec0ym664bkb08 2098458 2098457 2026-10-13T09:20:53Z MikaelF 935 2098458 wikitext text/x-wiki {{Wergerîne|en}} {{Agahîdank welat2 | nav = Anguilla | navê rastî = Anguîla | navê hevbeş = Anguilla | konvansiyonel navê dirêj = | rewş = | wêneyê ala = Flag of Anguilla.svg | sernav ala = | wêneyê mertal = Coat of Arms of Anguilla.svg | sernav mertal = | awayê sembol = | sembol jêrenot = | dirûşma netewî = "Unity, Strength and Endurance" | dirûşma bi kurdî = "Yekîtî, Hêz û Xweragirî" | sirûda netewî = {{Unbulleted list |"[[God Save the Queen]]" |'''Strana netewî''': "[[God Bless Anguilla]]"^a}} | sirûda keyane = | awayê sembolên din = | sembolên din = | wêneyê nexşe = Anguilla in United Kingdom.svg | wêneyê nexşe2 = Anguilla - Location Map (2013) - AIA - UNOCHA.svg | nexşe mezinî = 330px | nexşe mezinî2 = 250px | nexşe sernav = | nexşe sernav2 = | nexşe sernûçe = {{nexşe sernûçe|location_color=circled in red }} | nexşe sernûçe2 = | cih = | paytext = [[Valêy, Anguîla|Valêy]] | paytext2 = | bajarê mezin = paytext | bicîhbûna mezin = | awayê bicîhbûna mezin = | latd = | latm = | latNS = | longd = | longm = | longEW = | zimanên fermî = [[Zimanê îngilîzî|Îngilîzî]] | zimanên naskirin = | zimanên herêmî = | awayê ziman = | awayê ziman2 = | ziman = | ziman2 = | zimanên bin = | zimanên bin2 = | komên etnîkî = | komên etnîkî sal = | dîn = | demonîm = | awayê rêveberiyê = | sernav rêber1 = | navê rêber1 = | sernav rêber2 = | navê rêber2 = | sernav rêber3 = | navê rêber3 = | sernav rêber4 = | navê rêber4 = | sernav rêber5 = | navê rêber5 = | pêşvebirî = | meclîsa jorîn = | meclîsa jêrîn = | awayê serxwebûnê = | nota serxwebûnê = | bûyera avakirinê1 = | dema avakirinê1 = | bûyera avakirinê2 = | dema avakirinê2 = | bûyera avakirinê3 = | dema avakirinê3 = | bûyera avakirinê4 = | dema avakirinê4 = | bûyera avakirinê5 = | dema avakirinê5 = | rûerd dane = | rûerd dane2 = | rûerd = | rûerd km2 = 91 | rûerd magnitude = | rûerd rêz = | rûerd jêrenot = | av = | gelhe texmînkirin = | gelhe texmînkirin sal = | gelhe texmînkirin rêz = | gelhe giştî = 13.452 | gelhe giştî sal = 2011 | gelhe giştî rêz = | gelhe tîrbûn km2 = | gelhe tîrbûn rêz = | hejmara endaman = | TBH PHK = | TBH PHK sal = | TBH PHK rêz = | TBH PHK her kesekî = | TBH PHK her kesekî rêz = | TBH nomînal = | TBH nomînal sal = | TBH nomînal rêz = | TBH nomînal her kesekî = | TBH nomînal her kesekî rêz = | Gini = | Gini sal = | Gini guherandin = | Gini rêz = | Gini çavk = | PPM = | PPM sal = | PPM guherandin = | PPM rêz = | PPM çavk = | dirav = | dirav kod = | demjimêr = | utc offset = -4 | demjimêr DST = | utc offset DST = | DST not = | dijrabertî = | celebê dîrokê = | hatûçûn = | koda înternetê = [[.ai]] | iso3166kod = | koda telefonê = +1-264 | berdilê hîmander = | wêne nexşe3 = | nexşe sernav3 = | jêrenot a = | jêrenot b = }} '''Anguîla''' ({{bi-en|'''Anguilla'''}} {{IPA-en|æŋˈɡwɪlə}}) [[Herêmên derveyî welat a Brîtanyayê|herêmeke derveyî welat a Brîtanyayê]] ye ku di herêma [[Karîb|Karîbî]] ya [[Okyanûsa Atlantîk|Okyanûsa Atlantîka Bakur]] de cih digire. Ev herêm yek ji giravên herî bakurî yên [[Giravên Lîward]] ên [[Antîlên Biçûk]] e; ew li rojhilatê [[Porto Rîko]] û [[Giravên Vîrjîn]], û rasterast li bakurê [[Saint Martîn (girav)|Saint Martinê]] ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Anguilla-island-West-Indies |sernav=Anguilla {{!}} Caribbean Island Paradise & British Overseas Territory {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |tarîx=2026-10-02 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> Herêma Anguîla ji girava sereke ya bi heman navî û ji hejmareke giravok û giravên koralî yên pir biçûktir pêk tê ku niştecihên mayînde li wan nînin. Dirêjahiya girava sereke nêzî 26 kîlometre ye, û firehiya wê di xala herî fireh de digihêje 5 kîlometre. Paytexta herêmê [[The Valley]] ye.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20220126102415/https://www.cia.gov/the-world-factbook/about/archives/download/factbook-2019.zip |sernav=}}</ref> Tevahiya rûbera erdê ya Anguîla 91 kîlometre çargoşe ye. Li gorî daneyên sala 2021an, nifûsa wê nêzî 15.753 kesan bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://population.un.org/wpp/ |sernav=World Population Prospects |malper=population.un.org |roja-gihiştinê=2026-10-13}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Avabûnên 1650an li Amerîkaya Bakur]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1650an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1980an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku inglîzî zimanê resmî ye]] [[Kategorî:Welatên giravî]] b98hup6pk2tftlhaopkuvkpbm6h8koh 2098459 2098458 2026-10-13T09:21:39Z MikaelF 935 2098459 wikitext text/x-wiki {{Wergerîne|en}} {{Agahîdank welat2 | nav = Anguilla | navê rastî = Anguîla | navê hevbeş = Anguilla | konvansiyonel navê dirêj = | rewş = | wêneyê ala = Flag of Anguilla.svg | sernav ala = | wêneyê mertal = Coat of Arms of Anguilla.svg | sernav mertal = | awayê sembol = | sembol jêrenot = | dirûşma netewî = "Unity, Strength and Endurance" | dirûşma bi kurdî = "Yekîtî, Hêz û Xweragirî" | sirûda netewî = {{Unbulleted list |"[[God Save the Queen]]" |'''Strana netewî''': "[[God Bless Anguilla]]"^a}} | sirûda keyane = | awayê sembolên din = | sembolên din = | wêneyê nexşe = Anguilla in United Kingdom.svg | wêneyê nexşe2 = Anguilla - Location Map (2013) - AIA - UNOCHA.svg | nexşe mezinî = 330px | nexşe mezinî2 = 250px | nexşe sernav = | nexşe sernav2 = | nexşe sernûçe = {{nexşe sernûçe|location_color=circled in red }} | nexşe sernûçe2 = | cih = | paytext = [[Valêy, Anguîla|Valêy]] | paytext2 = | bajarê mezin = paytext | bicîhbûna mezin = | awayê bicîhbûna mezin = | latd = | latm = | latNS = | longd = | longm = | longEW = | zimanên fermî = [[Zimanê îngilîzî|Îngilîzî]] | zimanên naskirin = | zimanên herêmî = | awayê ziman = | awayê ziman2 = | ziman = | ziman2 = | zimanên bin = | zimanên bin2 = | komên etnîkî = | komên etnîkî sal = | dîn = | demonîm = | awayê rêveberiyê = | sernav rêber1 = | navê rêber1 = | sernav rêber2 = | navê rêber2 = | sernav rêber3 = | navê rêber3 = | sernav rêber4 = | navê rêber4 = | sernav rêber5 = | navê rêber5 = | pêşvebirî = | meclîsa jorîn = | meclîsa jêrîn = | awayê serxwebûnê = | nota serxwebûnê = | bûyera avakirinê1 = | dema avakirinê1 = | bûyera avakirinê2 = | dema avakirinê2 = | bûyera avakirinê3 = | dema avakirinê3 = | bûyera avakirinê4 = | dema avakirinê4 = | bûyera avakirinê5 = | dema avakirinê5 = | rûerd dane = | rûerd dane2 = | rûerd = | rûerd km2 = 91 | rûerd magnitude = | rûerd rêz = | rûerd jêrenot = | av = | gelhe texmînkirin = | gelhe texmînkirin sal = | gelhe texmînkirin rêz = | gelhe giştî = 13.452 | gelhe giştî sal = 2011 | gelhe giştî rêz = | gelhe tîrbûn km2 = | gelhe tîrbûn rêz = | hejmara endaman = | TBH PHK = | TBH PHK sal = | TBH PHK rêz = | TBH PHK her kesekî = | TBH PHK her kesekî rêz = | TBH nomînal = | TBH nomînal sal = | TBH nomînal rêz = | TBH nomînal her kesekî = | TBH nomînal her kesekî rêz = | Gini = | Gini sal = | Gini guherandin = | Gini rêz = | Gini çavk = | PPM = | PPM sal = | PPM guherandin = | PPM rêz = | PPM çavk = | dirav = | dirav kod = | demjimêr = | utc offset = -4 | demjimêr DST = | utc offset DST = | DST not = | dijrabertî = | celebê dîrokê = | hatûçûn = | koda înternetê = [[.ai]] | iso3166kod = | koda telefonê = +1-264 | berdilê hîmander = | wêne nexşe3 = | nexşe sernav3 = | jêrenot a = | jêrenot b = }} '''Anguîla''' ({{bi-en|Anguilla}} {{IPA-en|æŋˈɡwɪlə}}) [[Herêmên derveyî welat a Brîtanyayê|herêmeke derveyî welat a Brîtanyayê]] ye ku di herêma [[Karîb|Karîbî]] ya [[Okyanûsa Atlantîk|Okyanûsa Atlantîka Bakur]] de cih digire. Ev herêm yek ji giravên herî bakurî yên [[Giravên Lîward]] ên [[Antîlên Biçûk]] e; ew li rojhilatê [[Porto Rîko]] û [[Giravên Vîrjîn]], û rasterast li bakurê [[Saint Martîn (girav)|Saint Martinê]] ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Anguilla-island-West-Indies |sernav=Anguilla {{!}} Caribbean Island Paradise & British Overseas Territory {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |tarîx=2026-10-02 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> Herêma Anguîla ji girava sereke ya bi heman navî û ji hejmareke giravok û giravên koralî yên pir biçûktir pêk tê ku niştecihên mayînde li wan nînin. Dirêjahiya girava sereke nêzî 26 kîlometre ye, û firehiya wê di xala herî fireh de digihêje 5 kîlometre. Paytexta herêmê [[The Valley]] ye.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20220126102415/https://www.cia.gov/the-world-factbook/about/archives/download/factbook-2019.zip |sernav=}}</ref> Tevahiya rûbera erdê ya Anguîla 91 kîlometre çargoşe ye. Li gorî daneyên sala 2021an, nifûsa wê nêzî 15.753 kesan bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://population.un.org/wpp/ |sernav=World Population Prospects |malper=population.un.org |roja-gihiştinê=2026-10-13}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Avabûnên 1650an li Amerîkaya Bakur]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1650an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1980an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku inglîzî zimanê resmî ye]] [[Kategorî:Welatên giravî]] 1ss36gu8h2kmkvoez82rueq9mtlelk6 2098460 2098459 2026-10-13T09:22:15Z MikaelF 935 2098460 wikitext text/x-wiki {{Wergerîne|en}} {{Agahîdank welat2 | nav = Anguilla | navê rastî = Anguîla | navê hevbeş = Anguilla | konvansiyonel navê dirêj = | rewş = | wêneyê ala = Flag of Anguilla.svg | sernav ala = | wêneyê mertal = Coat of Arms of Anguilla.svg | sernav mertal = | awayê sembol = | sembol jêrenot = | dirûşma netewî = "Unity, Strength and Endurance" | dirûşma bi kurdî = "Yekîtî, Hêz û Xweragirî" | sirûda netewî = {{Unbulleted list |"[[God Save the Queen]]" |'''Strana netewî''': "[[God Bless Anguilla]]"^a}} | sirûda keyane = | awayê sembolên din = | sembolên din = | wêneyê nexşe = Anguilla in United Kingdom.svg | wêneyê nexşe2 = Anguilla - Location Map (2013) - AIA - UNOCHA.svg | nexşe mezinî = 330px | nexşe mezinî2 = 250px | nexşe sernav = | nexşe sernav2 = | nexşe sernûçe = {{nexşe sernûçe|location_color=circled in red }} | nexşe sernûçe2 = | cih = | paytext = [[Valêy, Anguîla|Valêy]] | paytext2 = | bajarê mezin = paytext | bicîhbûna mezin = | awayê bicîhbûna mezin = | latd = | latm = | latNS = | longd = | longm = | longEW = | zimanên fermî = [[Zimanê îngilîzî|Îngilîzî]] | zimanên naskirin = | zimanên herêmî = | awayê ziman = | awayê ziman2 = | ziman = | ziman2 = | zimanên bin = | zimanên bin2 = | komên etnîkî = | komên etnîkî sal = | dîn = | demonîm = | awayê rêveberiyê = | sernav rêber1 = | navê rêber1 = | sernav rêber2 = | navê rêber2 = | sernav rêber3 = | navê rêber3 = | sernav rêber4 = | navê rêber4 = | sernav rêber5 = | navê rêber5 = | pêşvebirî = | meclîsa jorîn = | meclîsa jêrîn = | awayê serxwebûnê = | nota serxwebûnê = | bûyera avakirinê1 = | dema avakirinê1 = | bûyera avakirinê2 = | dema avakirinê2 = | bûyera avakirinê3 = | dema avakirinê3 = | bûyera avakirinê4 = | dema avakirinê4 = | bûyera avakirinê5 = | dema avakirinê5 = | rûerd dane = | rûerd dane2 = | rûerd = | rûerd km2 = 91 | rûerd magnitude = | rûerd rêz = | rûerd jêrenot = | av = | gelhe texmînkirin = | gelhe texmînkirin sal = | gelhe texmînkirin rêz = | gelhe giştî = 13.452 | gelhe giştî sal = 2011 | gelhe giştî rêz = | gelhe tîrbûn km2 = | gelhe tîrbûn rêz = | hejmara endaman = | TBH PHK = | TBH PHK sal = | TBH PHK rêz = | TBH PHK her kesekî = | TBH PHK her kesekî rêz = | TBH nomînal = | TBH nomînal sal = | TBH nomînal rêz = | TBH nomînal her kesekî = | TBH nomînal her kesekî rêz = | Gini = | Gini sal = | Gini guherandin = | Gini rêz = | Gini çavk = | PPM = | PPM sal = | PPM guherandin = | PPM rêz = | PPM çavk = | dirav = | dirav kod = | demjimêr = | utc offset = -4 | demjimêr DST = | utc offset DST = | DST not = | dijrabertî = | celebê dîrokê = | hatûçûn = | koda înternetê = [[.ai]] | iso3166kod = | koda telefonê = +1-264 | berdilê hîmander = | wêne nexşe3 = | nexşe sernav3 = | jêrenot a = | jêrenot b = }} '''Anguîla''' ({{bi-en|''Anguilla''}} {{IPA-en|æŋˈɡwɪlə}}) [[Herêmên derveyî welat a Brîtanyayê|herêmeke derveyî welat a Brîtanyayê]] ye ku di herêma [[Karîb|Karîbî]] ya [[Okyanûsa Atlantîk|Okyanûsa Atlantîka Bakur]] de cih digire. Ev herêm yek ji giravên herî bakurî yên [[Giravên Lîward]] ên [[Antîlên Biçûk]] e; ew li rojhilatê [[Porto Rîko]] û [[Giravên Vîrjîn]], û rasterast li bakurê [[Saint Martîn (girav)|Saint Martinê]] ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Anguilla-island-West-Indies |sernav=Anguilla {{!}} Caribbean Island Paradise & British Overseas Territory {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |tarîx=2026-10-02 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> Herêma Anguîla ji girava sereke ya bi heman navî û ji hejmareke giravok û giravên koralî yên pir biçûktir pêk tê ku niştecihên mayînde li wan nînin. Dirêjahiya girava sereke nêzî 26 kîlometre ye, û firehiya wê di xala herî fireh de digihêje 5 kîlometre. Paytexta herêmê [[The Valley]] ye.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20220126102415/https://www.cia.gov/the-world-factbook/about/archives/download/factbook-2019.zip |sernav=}}</ref> Tevahiya rûbera erdê ya Anguîla 91 kîlometre çargoşe ye. Li gorî daneyên sala 2021an, nifûsa wê nêzî 15.753 kesan bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://population.un.org/wpp/ |sernav=World Population Prospects |malper=population.un.org |roja-gihiştinê=2026-10-13}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Avabûnên 1650an li Amerîkaya Bakur]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1650an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1980an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku inglîzî zimanê resmî ye]] [[Kategorî:Welatên giravî]] m2jzm9kobo57ya7crdk3ws394kwie43 2098461 2098460 2026-10-13T09:22:55Z MikaelF 935 2098461 wikitext text/x-wiki {{Wergerîne|en}} {{Agahîdank welat2 | nav = Anguilla | navê rastî = Anguîla | navê hevbeş = Anguilla | konvansiyonel navê dirêj = | rewş = | wêneyê ala = Flag of Anguilla.svg | sernav ala = | wêneyê mertal = Coat of Arms of Anguilla.svg | sernav mertal = | awayê sembol = | sembol jêrenot = | dirûşma netewî = "Unity, Strength and Endurance" | dirûşma bi kurdî = "Yekîtî, Hêz û Xweragirî" | sirûda netewî = {{Unbulleted list |"[[God Save the Queen]]" |'''Strana netewî''': "[[God Bless Anguilla]]"^a}} | sirûda keyane = | awayê sembolên din = | sembolên din = | wêneyê nexşe = Anguilla in United Kingdom.svg | wêneyê nexşe2 = Anguilla - Location Map (2013) - AIA - UNOCHA.svg | nexşe mezinî = 330px | nexşe mezinî2 = 250px | nexşe sernav = | nexşe sernav2 = | nexşe sernûçe = {{nexşe sernûçe|location_color=circled in red }} | nexşe sernûçe2 = | cih = | paytext = [[Valêy, Anguîla|Valêy]] | paytext2 = | bajarê mezin = paytext | bicîhbûna mezin = | awayê bicîhbûna mezin = | latd = | latm = | latNS = | longd = | longm = | longEW = | zimanên fermî = [[Zimanê îngilîzî|Îngilîzî]] | zimanên naskirin = | zimanên herêmî = | awayê ziman = | awayê ziman2 = | ziman = | ziman2 = | zimanên bin = | zimanên bin2 = | komên etnîkî = | komên etnîkî sal = | dîn = | demonîm = | awayê rêveberiyê = | sernav rêber1 = | navê rêber1 = | sernav rêber2 = | navê rêber2 = | sernav rêber3 = | navê rêber3 = | sernav rêber4 = | navê rêber4 = | sernav rêber5 = | navê rêber5 = | pêşvebirî = | meclîsa jorîn = | meclîsa jêrîn = | awayê serxwebûnê = | nota serxwebûnê = | bûyera avakirinê1 = | dema avakirinê1 = | bûyera avakirinê2 = | dema avakirinê2 = | bûyera avakirinê3 = | dema avakirinê3 = | bûyera avakirinê4 = | dema avakirinê4 = | bûyera avakirinê5 = | dema avakirinê5 = | rûerd dane = | rûerd dane2 = | rûerd = | rûerd km2 = 91 | rûerd magnitude = | rûerd rêz = | rûerd jêrenot = | av = | gelhe texmînkirin = | gelhe texmînkirin sal = | gelhe texmînkirin rêz = | gelhe giştî = 13.452 | gelhe giştî sal = 2011 | gelhe giştî rêz = | gelhe tîrbûn km2 = | gelhe tîrbûn rêz = | hejmara endaman = | TBH PHK = | TBH PHK sal = | TBH PHK rêz = | TBH PHK her kesekî = | TBH PHK her kesekî rêz = | TBH nomînal = | TBH nomînal sal = | TBH nomînal rêz = | TBH nomînal her kesekî = | TBH nomînal her kesekî rêz = | Gini = | Gini sal = | Gini guherandin = | Gini rêz = | Gini çavk = | PPM = | PPM sal = | PPM guherandin = | PPM rêz = | PPM çavk = | dirav = | dirav kod = | demjimêr = | utc offset = -4 | demjimêr DST = | utc offset DST = | DST not = | dijrabertî = | celebê dîrokê = | hatûçûn = | koda înternetê = [[.ai]] | iso3166kod = | koda telefonê = +1-264 | berdilê hîmander = | wêne nexşe3 = | nexşe sernav3 = | jêrenot a = | jêrenot b = }} '''Anguîla''' ({{bi-en|''Anguilla''}}, {{IPA-en|æŋˈɡwɪlə}}) [[Herêmên derveyî welat a Brîtanyayê|herêmeke derveyî welat a Brîtanyayê]] ye ku di herêma [[Karîb|Karîbî]] ya [[Okyanûsa Atlantîk|Okyanûsa Atlantîka Bakur]] de cih digire. Ev herêm yek ji giravên herî bakurî yên [[Giravên Lîward]] ên [[Antîlên Biçûk]] e; ew li rojhilatê [[Porto Rîko]] û [[Giravên Vîrjîn]], û rasterast li bakurê [[Saint Martîn (girav)|Saint Martinê]] ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Anguilla-island-West-Indies |sernav=Anguilla {{!}} Caribbean Island Paradise & British Overseas Territory {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |tarîx=2026-10-02 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> Herêma Anguîla ji girava sereke ya bi heman navî û ji hejmareke giravok û giravên koralî yên pir biçûktir pêk tê ku niştecihên mayînde li wan nînin. Dirêjahiya girava sereke nêzî 26 kîlometre ye, û firehiya wê di xala herî fireh de digihêje 5 kîlometre. Paytexta herêmê [[The Valley]] ye.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20220126102415/https://www.cia.gov/the-world-factbook/about/archives/download/factbook-2019.zip |sernav=}}</ref> Tevahiya rûbera erdê ya Anguîla 91 kîlometre çargoşe ye. Li gorî daneyên sala 2021an, nifûsa wê nêzî 15.753 kesan bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://population.un.org/wpp/ |sernav=World Population Prospects |malper=population.un.org |roja-gihiştinê=2026-10-13}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Avabûnên 1650an li Amerîkaya Bakur]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1650an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1980an de hatine avakirin]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku inglîzî zimanê resmî ye]] [[Kategorî:Welatên giravî]] cksu7yxjzt01oesjs013l1anx0l8gfk 0 76464 2098424 1977968 2026-10-13T04:55:05Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098424 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Frederik George Pohl, Jr.''' (jdb. [[26 çiriya paşîn]] [[1919]] li [[New York City]], [[DYA]]; m. [[2 îlon]] [[2013]] li [[Palatine]], [[Illinois]], DYA) [[nivîskar]]ekî [[amerîkan]] yê [[honaka zanistî]] bû.   == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Nivîskar-şitil}} [[Kategorî:Jidayikbûn 1919]] [[Kategorî:Mirin 2013]] [[Kategorî:Nivîskarên amerîkî]] [[Kategorî:Nivîskarên honaka zanistî]] [[Kategorî:Nivîskarên ji Şîkagoyê]] [[Kategorî:Romannivîsên amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Nivîskarên amerîkî yên nehonakî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Komunîstên amerîkî]] [[Kategorî:Nivîskarên honaka zanistî yên amerîkî]] liqtl38uubktxbz16r5lbp94b7hhsa9 0 80083 2098464 1995543 2026-10-13T09:35:33Z MikaelF 935 2098464 wikitext text/x-wiki [[Wêne:Kurdistan Vegans logo.png|thumb|Logoya rêxistina Veganên Kurdistanê]] '''Veganên Kurdistanê''' yan '''Vîginekanî Kurdistan''' ({{langx|en|Kurdistan Vegans Organization}}) rêxistineke [[mafê giyaneweran]] e ku li hezîrana 2018an ji layê [[Zanko Bexşî]] û [[Jiyar Elî]] ve li bajêrê [[Hewlêr]]ê hatiye damezirandin.<ref>[[Bêrîvan Kayî]] (2020). "Mafê jiyanê ne tenê ji bo mirovan pîroz e. Veganîzm bîrdoziyek e.", [[Xwebûn]], 45:2020, r. 4.</ref> Ev rêxistine tîşkê dêxîte ser mafên [[ajal]] û [[giyanewer]]an û di heman dem da hana parastina [[jîngeh]]ê û saxlemiyê diket bi rêka bangeşekirinê bo [[veganîzm]]ê tekînewe li bikarînanên berhemên giyanewerî. Evê rêxistinê li [[Roja Cîhanî ya Veganan]] li 1ê [[çiriya paşîn]] a 2018ê, piştî pênc heyvan ji damezirandinê, êkem çalakiya xo ya fizîkî encam da. Li sêmanyê li [[Parka Azadî]] û li Hewlêrê jî li [[Parka Samî Ebdulrehman]], rêxistinê çendîn zanyarî derbarey veganîzm (vîginîzm) û şêwazê jiyana vegan belav kiriye bi bexşîna çend namîlke û pirtûkeka biçûk ku ji zanyariyan pêkhatbû. Piştî vê çalakiya rêxistinê, kanalên navxwe wekî [[Rûdaw]], [[NRT]], [[Kurdistan24]] û çendîn kanalên dîtir çavpêkeftin di gel endamên rêxistinê encam dayne û tîşk êxistîne ser felsefeya veganîzmê. == Mêjû == === Derkeftin === Li destpêkê rêxistin wekî [[blog]]ekê bo hişdarîkirina xelkî sebaret bi veganîzmê li 2017 hate dirustkirin. Ta ku damezirandina rêkxirawê bi fermî, çalakiyên Veganên Kurdistanê bi tinê ji belavkirinê pêk hatibû li ser turên komelayetî [[Facebook]] û [[Instagram]]. Piştî wê çendê ku serokê rêkxirawê çend çalakvanên mafên giyaneweran niyasî, pêk ve biryar dan ku karên xo biken fermî û wekî rêkxiraweyek kar biken, bi vî şêwey ev rêkxirawe li 24ê xizîrana 2018 bi fermî ji layê [[Fermangeha Rêkxirawên Nehikûmî yên Kurdistanê]], li jêr madeya 10 û 11 ya sala 2011, [[bîrwaname]] pê hate dan û moleta karkirinê wergirt. === Roja Cîhanî ya Vegan === Evê rêkxirawê li Roja Cîhanî ya Veganan li 1ê [[mijdar]]a 2018, piştî pênc heyvan ji damezirandinê, êkem çalakiya xo ya fizîkî encam da. Li sêmaniyê bi [[staf]]ekê pênc kesî ve li Parka Azadî bi nûnerayetiya cêgrê serokî [[Jiyar Elî]]<ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕاپۆرتی کەناڵی NRT2 لە سەر بۆنەی ڕۆژی جیھانی ڤیگن لە ١/١١/٢٠١٨ لە سلێمانی |url=https://www.youtube.com/watch?v=wHkHKq6Mh58 |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=1 kanûna pêşîn 2018 }}</ref> û li Hewlêrê jî bi stafekê çar kesî ve li Parka Samî Ebdulrehman bi nînerayetiya bexşî bixo<ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕوژی جیھانی ڤیگن لە شاری ھەولێر ١/١١/٢٠١٨ کوردستان ٢٤ |url=https://www.youtube.com/watch?v=1bpN1oADiXc |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=2 kanûna pêşîn 2018 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕاپۆرتی کەناڵی ڕوداو لە سەر ڕۆژی جیھانی ڤیگن لە ھەولێر ١/١١/٢٠١٨ |url=https://www.youtube.com/watch?v=T-RxfPiAM4Q |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=2 kanûna pêşîn 2018 }}</ref> ku xudanê rêkxirawê ye birêvebir. Naveroka vê çalakiyê pêk hatibû ji dabeşkirina çend namîlke û pirtûkeka biçûk ku zanyariyên sebaret bi jemên xwarinê û [[vîtamîn]]an û kesayetiyên navdar yên vegan bi xo ve girtbû, di gel lêdiwanên nûneran bo amadebûyan derbarey veganîzm û hewlîn wan bo têgehandina xelkî li vê felsefê <ref>{{Jêder-malper |sernav=چالاکییەک بۆ ڕۆژی جیھانیی ڕوەکخواردن ئەنجامدرا |url=https://rojnews.news/ژینگە/چالاکییەک-بۆ-ڕۆژی-جیھانیی-ڕوەکخواردن-ئەنجامدرا-32456 |malper=ROJ News |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîxa-arşîvê=2 nîsan 2019 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190402124455/https://rojnews.news/%25DA%2598%25DB%258C%25D9%2586%25DA%25AF%25DB%2595/%25DA%2586%25D8%25A7%25D9%2584%25D8%25A7%25DA%25A9%25DB%258C%25DB%258C%25DB%2595%25DA%25A9-%25D8%25A8%25DB%2586-%25DA%2595%25DB%2586%25DA%2598%25DB%258C-%25D8%25AC%25DB%258C%25DA%25BE%25D8%25A7%25D9%2586%25DB%258C%25DB%258C-%25DA%2595%25D9%2588%25DB%2595%25DA%25A9%25D8%25AE%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25B1%25D8%25AF%25D9%2586-%25D8%25A6%25DB%2595%25D9%2586%25D8%25AC%25D8%25A7%25D9%2585%25D8%25AF%25D8%25B1%25D8%25A7-32456 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>. === Armanc û bîrubawer === Veganên Kurdistanê li ser binemayê felsefeyeka exlaqî bi navê "veganîzm" (vîginîzm) rêxistina xo damezirandîne. Ev rêkxirawe wesa hizir diket ku nabît giyanewer bo hîç meremekî ji layê mirovan ve bihêne bikarînan û mifa ji wan bihête wergirtin. Di çavpêkeftinekî da di gel medyaya [[Jiyan]] da, Zanko Bexşî got: <blockquote> "Ev kesên vegan bi felsefeyeka exlaqî pabendibûn ku tê da kesên bawerî pê heyn, ne bi tinê xo ji xwarinên berhemên giyanewerî duyir diken, belkû ji bikarînana pîstê giyaneweran jî dirawist in, çinkî di wê baweriyê da ne hetakû cêgir bo wan tiştan hebît, giyaneweran, nevên bibine beşek ji wan êşanên ku di bazirganîkirinê da bi giyaneweran dihête kirin"<ref>{{Jêder-malper |sernav=رووەکخۆری روو لە ھەڵکشانە |url=https://zhyan.co/detailnews.aspx?jimare=10775&cor=10&related=2 |malper=zhyan.co |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîxa-arşîvê=3 nîsan 2019 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190403162500/https://zhyan.co/detailnews.aspx?jimare=10775&cor=10&related=2 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>. </blockquote> Di çavpêkeftineka dî da, Zanko Bexşî ciyawaziya veganîzm, ku felsefeya rêkxirawê ye, di gel [[vejetaryanîtî]] bo NRT ron kir û gotî: "Vejetariyan dişêt wekî rijêmeka xwarinê bihête seyirkirin, ew kes bi tinê goştê giyaneweran naxon, belê pa veganîzm berhemên giyaneweran jî naxon û bi kar naînin, wekî hêk û berhemên sipyatî û şîremenyan, çinkî di wê baweriyê da ne ewa ku di kêlgeyên balindeyan da dihête kirin kêmtir nîne ji kuştina giyaneweran"<ref>{{Jêder-malper |paşnav1=Corporation |pêşnav1=Nalia |sernav=بۆچی لە کوردستان کەمترین کەسی ڤیگن ھەیە؟ |url=http://www.nrttv.com/NRT2/News.aspx?id=64&MapID=2 |malper=www.nrttv.com |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 }}</ref>. Ev rêkxirawe û endamên wê helgirên ewê bîr û baweriyê ne ku bikarînana giyaneweran û paşmawên wan karekê ne diruste ji ber wê serederîkirina ne exlaqî ya ku di gel giyaneweran dihête kirin û ew eşkencedana giyanewer di pêşesaziyan da derbaz dibin. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Komele]] c1pvt1cgqfq971ffp7atqpwjhmog520 2098469 2098464 2026-10-13T09:44:08Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Veganên Kurdistanê]] weke [[Veganên Kurdistanê 2018]] guhart 2098464 wikitext text/x-wiki [[Wêne:Kurdistan Vegans logo.png|thumb|Logoya rêxistina Veganên Kurdistanê]] '''Veganên Kurdistanê''' yan '''Vîginekanî Kurdistan''' ({{langx|en|Kurdistan Vegans Organization}}) rêxistineke [[mafê giyaneweran]] e ku li hezîrana 2018an ji layê [[Zanko Bexşî]] û [[Jiyar Elî]] ve li bajêrê [[Hewlêr]]ê hatiye damezirandin.<ref>[[Bêrîvan Kayî]] (2020). "Mafê jiyanê ne tenê ji bo mirovan pîroz e. Veganîzm bîrdoziyek e.", [[Xwebûn]], 45:2020, r. 4.</ref> Ev rêxistine tîşkê dêxîte ser mafên [[ajal]] û [[giyanewer]]an û di heman dem da hana parastina [[jîngeh]]ê û saxlemiyê diket bi rêka bangeşekirinê bo [[veganîzm]]ê tekînewe li bikarînanên berhemên giyanewerî. Evê rêxistinê li [[Roja Cîhanî ya Veganan]] li 1ê [[çiriya paşîn]] a 2018ê, piştî pênc heyvan ji damezirandinê, êkem çalakiya xo ya fizîkî encam da. Li sêmanyê li [[Parka Azadî]] û li Hewlêrê jî li [[Parka Samî Ebdulrehman]], rêxistinê çendîn zanyarî derbarey veganîzm (vîginîzm) û şêwazê jiyana vegan belav kiriye bi bexşîna çend namîlke û pirtûkeka biçûk ku ji zanyariyan pêkhatbû. Piştî vê çalakiya rêxistinê, kanalên navxwe wekî [[Rûdaw]], [[NRT]], [[Kurdistan24]] û çendîn kanalên dîtir çavpêkeftin di gel endamên rêxistinê encam dayne û tîşk êxistîne ser felsefeya veganîzmê. == Mêjû == === Derkeftin === Li destpêkê rêxistin wekî [[blog]]ekê bo hişdarîkirina xelkî sebaret bi veganîzmê li 2017 hate dirustkirin. Ta ku damezirandina rêkxirawê bi fermî, çalakiyên Veganên Kurdistanê bi tinê ji belavkirinê pêk hatibû li ser turên komelayetî [[Facebook]] û [[Instagram]]. Piştî wê çendê ku serokê rêkxirawê çend çalakvanên mafên giyaneweran niyasî, pêk ve biryar dan ku karên xo biken fermî û wekî rêkxiraweyek kar biken, bi vî şêwey ev rêkxirawe li 24ê xizîrana 2018 bi fermî ji layê [[Fermangeha Rêkxirawên Nehikûmî yên Kurdistanê]], li jêr madeya 10 û 11 ya sala 2011, [[bîrwaname]] pê hate dan û moleta karkirinê wergirt. === Roja Cîhanî ya Vegan === Evê rêkxirawê li Roja Cîhanî ya Veganan li 1ê [[mijdar]]a 2018, piştî pênc heyvan ji damezirandinê, êkem çalakiya xo ya fizîkî encam da. Li sêmaniyê bi [[staf]]ekê pênc kesî ve li Parka Azadî bi nûnerayetiya cêgrê serokî [[Jiyar Elî]]<ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕاپۆرتی کەناڵی NRT2 لە سەر بۆنەی ڕۆژی جیھانی ڤیگن لە ١/١١/٢٠١٨ لە سلێمانی |url=https://www.youtube.com/watch?v=wHkHKq6Mh58 |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=1 kanûna pêşîn 2018 }}</ref> û li Hewlêrê jî bi stafekê çar kesî ve li Parka Samî Ebdulrehman bi nînerayetiya bexşî bixo<ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕوژی جیھانی ڤیگن لە شاری ھەولێر ١/١١/٢٠١٨ کوردستان ٢٤ |url=https://www.youtube.com/watch?v=1bpN1oADiXc |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=2 kanûna pêşîn 2018 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕاپۆرتی کەناڵی ڕوداو لە سەر ڕۆژی جیھانی ڤیگن لە ھەولێر ١/١١/٢٠١٨ |url=https://www.youtube.com/watch?v=T-RxfPiAM4Q |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=2 kanûna pêşîn 2018 }}</ref> ku xudanê rêkxirawê ye birêvebir. Naveroka vê çalakiyê pêk hatibû ji dabeşkirina çend namîlke û pirtûkeka biçûk ku zanyariyên sebaret bi jemên xwarinê û [[vîtamîn]]an û kesayetiyên navdar yên vegan bi xo ve girtbû, di gel lêdiwanên nûneran bo amadebûyan derbarey veganîzm û hewlîn wan bo têgehandina xelkî li vê felsefê <ref>{{Jêder-malper |sernav=چالاکییەک بۆ ڕۆژی جیھانیی ڕوەکخواردن ئەنجامدرا |url=https://rojnews.news/ژینگە/چالاکییەک-بۆ-ڕۆژی-جیھانیی-ڕوەکخواردن-ئەنجامدرا-32456 |malper=ROJ News |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîxa-arşîvê=2 nîsan 2019 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190402124455/https://rojnews.news/%25DA%2598%25DB%258C%25D9%2586%25DA%25AF%25DB%2595/%25DA%2586%25D8%25A7%25D9%2584%25D8%25A7%25DA%25A9%25DB%258C%25DB%258C%25DB%2595%25DA%25A9-%25D8%25A8%25DB%2586-%25DA%2595%25DB%2586%25DA%2598%25DB%258C-%25D8%25AC%25DB%258C%25DA%25BE%25D8%25A7%25D9%2586%25DB%258C%25DB%258C-%25DA%2595%25D9%2588%25DB%2595%25DA%25A9%25D8%25AE%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25B1%25D8%25AF%25D9%2586-%25D8%25A6%25DB%2595%25D9%2586%25D8%25AC%25D8%25A7%25D9%2585%25D8%25AF%25D8%25B1%25D8%25A7-32456 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>. === Armanc û bîrubawer === Veganên Kurdistanê li ser binemayê felsefeyeka exlaqî bi navê "veganîzm" (vîginîzm) rêxistina xo damezirandîne. Ev rêkxirawe wesa hizir diket ku nabît giyanewer bo hîç meremekî ji layê mirovan ve bihêne bikarînan û mifa ji wan bihête wergirtin. Di çavpêkeftinekî da di gel medyaya [[Jiyan]] da, Zanko Bexşî got: <blockquote> "Ev kesên vegan bi felsefeyeka exlaqî pabendibûn ku tê da kesên bawerî pê heyn, ne bi tinê xo ji xwarinên berhemên giyanewerî duyir diken, belkû ji bikarînana pîstê giyaneweran jî dirawist in, çinkî di wê baweriyê da ne hetakû cêgir bo wan tiştan hebît, giyaneweran, nevên bibine beşek ji wan êşanên ku di bazirganîkirinê da bi giyaneweran dihête kirin"<ref>{{Jêder-malper |sernav=رووەکخۆری روو لە ھەڵکشانە |url=https://zhyan.co/detailnews.aspx?jimare=10775&cor=10&related=2 |malper=zhyan.co |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîxa-arşîvê=3 nîsan 2019 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190403162500/https://zhyan.co/detailnews.aspx?jimare=10775&cor=10&related=2 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>. </blockquote> Di çavpêkeftineka dî da, Zanko Bexşî ciyawaziya veganîzm, ku felsefeya rêkxirawê ye, di gel [[vejetaryanîtî]] bo NRT ron kir û gotî: "Vejetariyan dişêt wekî rijêmeka xwarinê bihête seyirkirin, ew kes bi tinê goştê giyaneweran naxon, belê pa veganîzm berhemên giyaneweran jî naxon û bi kar naînin, wekî hêk û berhemên sipyatî û şîremenyan, çinkî di wê baweriyê da ne ewa ku di kêlgeyên balindeyan da dihête kirin kêmtir nîne ji kuştina giyaneweran"<ref>{{Jêder-malper |paşnav1=Corporation |pêşnav1=Nalia |sernav=بۆچی لە کوردستان کەمترین کەسی ڤیگن ھەیە؟ |url=http://www.nrttv.com/NRT2/News.aspx?id=64&MapID=2 |malper=www.nrttv.com |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 }}</ref>. Ev rêkxirawe û endamên wê helgirên ewê bîr û baweriyê ne ku bikarînana giyaneweran û paşmawên wan karekê ne diruste ji ber wê serederîkirina ne exlaqî ya ku di gel giyaneweran dihête kirin û ew eşkencedana giyanewer di pêşesaziyan da derbaz dibin. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Komele]] c1pvt1cgqfq971ffp7atqpwjhmog520 2098476 2098469 2026-10-13T10:01:23Z MikaelF 935 2098476 wikitext text/x-wiki [[Wêne:Kurdistan Vegans logo.png|thumb|Logoya rêxistina Veganên Kurdistanê]] '''Veganên Kurdistanê''' yan '''Vîginekanî Kurdistan''' ({{langx|en|Kurdistan Vegans Organization}}) rêxistineke [[mafê giyaneweran]] e ku li hezîrana 2018an ji layê [[Zanko Bexşî]] û [[Jiyar Elî]] ve li [[Hewlêr]]a [[Başûrê Kurdistanê]] hatiye damezirandin.<ref>[[Bêrîvan Kayî]] (2020). "Mafê jiyanê ne tenê ji bo mirovan pîroz e. Veganîzm bîrdoziyek e.", [[Xwebûn]], 45:2020, r. 4.</ref> Ev rêxistine tîşkê dêxîte ser mafên [[ajal]] û [[giyanewer]]an û di heman dem da hana parastina [[jîngeh]]ê û saxlemiyê diket bi rêka bangeşekirinê bo [[veganîzm]]ê tekînewe li bikarînanên berhemên giyanewerî. Evê rêxistinê li [[Roja Cîhanî ya Veganan]] li 1ê [[çiriya paşîn]] a 2018ê, piştî pênc heyvan ji damezirandinê, êkem çalakiya xo ya fizîkî encam da. Li sêmanyê li [[Parka Azadî]] û li Hewlêrê jî li [[Parka Samî Ebdulrehman]], rêxistinê çendîn zanyarî derbarey veganîzm (vîginîzm) û şêwazê jiyana vegan belav kiriye bi bexşîna çend namîlke û pirtûkeka biçûk ku ji zanyariyan pêkhatbû. Piştî vê çalakiya rêxistinê, kanalên navxwe wekî [[Rûdaw]], [[NRT]], [[Kurdistan24]] û çendîn kanalên dîtir çavpêkeftin di gel endamên rêxistinê encam dayne û tîşk êxistîne ser felsefeya veganîzmê. == Mêjû == === Derkeftin === Li destpêkê rêxistin wekî [[blog]]ekê bo hişdarîkirina xelkî sebaret bi veganîzmê li 2017 hate dirustkirin. Ta ku damezirandina rêkxirawê bi fermî, çalakiyên Veganên Kurdistanê bi tinê ji belavkirinê pêk hatibû li ser turên komelayetî [[Facebook]] û [[Instagram]]. Piştî wê çendê ku serokê rêkxirawê çend çalakvanên mafên giyaneweran niyasî, pêk ve biryar dan ku karên xo biken fermî û wekî rêkxiraweyek kar biken, bi vî şêwey ev rêkxirawe li 24ê xizîrana 2018 bi fermî ji layê [[Fermangeha Rêkxirawên Nehikûmî yên Kurdistanê]], li jêr madeya 10 û 11 ya sala 2011, [[bîrwaname]] pê hate dan û moleta karkirinê wergirt. === Roja Cîhanî ya Vegan === Evê rêkxirawê li Roja Cîhanî ya Veganan li 1ê [[mijdar]]a 2018, piştî pênc heyvan ji damezirandinê, êkem çalakiya xo ya fizîkî encam da. Li sêmaniyê bi [[staf]]ekê pênc kesî ve li Parka Azadî bi nûnerayetiya cêgrê serokî [[Jiyar Elî]]<ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕاپۆرتی کەناڵی NRT2 لە سەر بۆنەی ڕۆژی جیھانی ڤیگن لە ١/١١/٢٠١٨ لە سلێمانی |url=https://www.youtube.com/watch?v=wHkHKq6Mh58 |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=1 kanûna pêşîn 2018 }}</ref> û li Hewlêrê jî bi stafekê çar kesî ve li Parka Samî Ebdulrehman bi nînerayetiya bexşî bixo<ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕوژی جیھانی ڤیگن لە شاری ھەولێر ١/١١/٢٠١٨ کوردستان ٢٤ |url=https://www.youtube.com/watch?v=1bpN1oADiXc |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=2 kanûna pêşîn 2018 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕاپۆرتی کەناڵی ڕوداو لە سەر ڕۆژی جیھانی ڤیگن لە ھەولێر ١/١١/٢٠١٨ |url=https://www.youtube.com/watch?v=T-RxfPiAM4Q |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=2 kanûna pêşîn 2018 }}</ref> ku xudanê rêkxirawê ye birêvebir. Naveroka vê çalakiyê pêk hatibû ji dabeşkirina çend namîlke û pirtûkeka biçûk ku zanyariyên sebaret bi jemên xwarinê û [[vîtamîn]]an û kesayetiyên navdar yên vegan bi xo ve girtbû, di gel lêdiwanên nûneran bo amadebûyan derbarey veganîzm û hewlîn wan bo têgehandina xelkî li vê felsefê <ref>{{Jêder-malper |sernav=چالاکییەک بۆ ڕۆژی جیھانیی ڕوەکخواردن ئەنجامدرا |url=https://rojnews.news/ژینگە/چالاکییەک-بۆ-ڕۆژی-جیھانیی-ڕوەکخواردن-ئەنجامدرا-32456 |malper=ROJ News |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîxa-arşîvê=2 nîsan 2019 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190402124455/https://rojnews.news/%25DA%2598%25DB%258C%25D9%2586%25DA%25AF%25DB%2595/%25DA%2586%25D8%25A7%25D9%2584%25D8%25A7%25DA%25A9%25DB%258C%25DB%258C%25DB%2595%25DA%25A9-%25D8%25A8%25DB%2586-%25DA%2595%25DB%2586%25DA%2598%25DB%258C-%25D8%25AC%25DB%258C%25DA%25BE%25D8%25A7%25D9%2586%25DB%258C%25DB%258C-%25DA%2595%25D9%2588%25DB%2595%25DA%25A9%25D8%25AE%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25B1%25D8%25AF%25D9%2586-%25D8%25A6%25DB%2595%25D9%2586%25D8%25AC%25D8%25A7%25D9%2585%25D8%25AF%25D8%25B1%25D8%25A7-32456 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>. === Armanc û bîrubawer === Veganên Kurdistanê li ser binemayê felsefeyeka exlaqî bi navê "veganîzm" (vîginîzm) rêxistina xo damezirandîne. Ev rêkxirawe wesa hizir diket ku nabît giyanewer bo hîç meremekî ji layê mirovan ve bihêne bikarînan û mifa ji wan bihête wergirtin. Di çavpêkeftinekî da di gel medyaya [[Jiyan]] da, Zanko Bexşî got: <blockquote> "Ev kesên vegan bi felsefeyeka exlaqî pabendibûn ku tê da kesên bawerî pê heyn, ne bi tinê xo ji xwarinên berhemên giyanewerî duyir diken, belkû ji bikarînana pîstê giyaneweran jî dirawist in, çinkî di wê baweriyê da ne hetakû cêgir bo wan tiştan hebît, giyaneweran, nevên bibine beşek ji wan êşanên ku di bazirganîkirinê da bi giyaneweran dihête kirin"<ref>{{Jêder-malper |sernav=رووەکخۆری روو لە ھەڵکشانە |url=https://zhyan.co/detailnews.aspx?jimare=10775&cor=10&related=2 |malper=zhyan.co |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîxa-arşîvê=3 nîsan 2019 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190403162500/https://zhyan.co/detailnews.aspx?jimare=10775&cor=10&related=2 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>. </blockquote> Di çavpêkeftineka dî da, Zanko Bexşî ciyawaziya veganîzm, ku felsefeya rêkxirawê ye, di gel [[vejetaryanîtî]] bo NRT ron kir û gotî: "Vejetariyan dişêt wekî rijêmeka xwarinê bihête seyirkirin, ew kes bi tinê goştê giyaneweran naxon, belê pa veganîzm berhemên giyaneweran jî naxon û bi kar naînin, wekî hêk û berhemên sipyatî û şîremenyan, çinkî di wê baweriyê da ne ewa ku di kêlgeyên balindeyan da dihête kirin kêmtir nîne ji kuştina giyaneweran"<ref>{{Jêder-malper |paşnav1=Corporation |pêşnav1=Nalia |sernav=بۆچی لە کوردستان کەمترین کەسی ڤیگن ھەیە؟ |url=http://www.nrttv.com/NRT2/News.aspx?id=64&MapID=2 |malper=www.nrttv.com |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 }}</ref>. Ev rêkxirawe û endamên wê helgirên ewê bîr û baweriyê ne ku bikarînana giyaneweran û paşmawên wan karekê ne diruste ji ber wê serederîkirina ne exlaqî ya ku di gel giyaneweran dihête kirin û ew eşkencedana giyanewer di pêşesaziyan da derbaz dibin. == Mijarên têkildar == * [[Vaganên Kurdistanê 2020]], komeke veganan li Bakurê Kurdistanê ye. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Komele]] [[Kategorî:Veganîzm]] mf6s6ch07wgted1587ltdr4ps6eos5a 2098477 2098476 2026-10-13T10:02:02Z MikaelF 935 /* Mijarên têkildar */ 2098477 wikitext text/x-wiki [[Wêne:Kurdistan Vegans logo.png|thumb|Logoya rêxistina Veganên Kurdistanê]] '''Veganên Kurdistanê''' yan '''Vîginekanî Kurdistan''' ({{langx|en|Kurdistan Vegans Organization}}) rêxistineke [[mafê giyaneweran]] e ku li hezîrana 2018an ji layê [[Zanko Bexşî]] û [[Jiyar Elî]] ve li [[Hewlêr]]a [[Başûrê Kurdistanê]] hatiye damezirandin.<ref>[[Bêrîvan Kayî]] (2020). "Mafê jiyanê ne tenê ji bo mirovan pîroz e. Veganîzm bîrdoziyek e.", [[Xwebûn]], 45:2020, r. 4.</ref> Ev rêxistine tîşkê dêxîte ser mafên [[ajal]] û [[giyanewer]]an û di heman dem da hana parastina [[jîngeh]]ê û saxlemiyê diket bi rêka bangeşekirinê bo [[veganîzm]]ê tekînewe li bikarînanên berhemên giyanewerî. Evê rêxistinê li [[Roja Cîhanî ya Veganan]] li 1ê [[çiriya paşîn]] a 2018ê, piştî pênc heyvan ji damezirandinê, êkem çalakiya xo ya fizîkî encam da. Li sêmanyê li [[Parka Azadî]] û li Hewlêrê jî li [[Parka Samî Ebdulrehman]], rêxistinê çendîn zanyarî derbarey veganîzm (vîginîzm) û şêwazê jiyana vegan belav kiriye bi bexşîna çend namîlke û pirtûkeka biçûk ku ji zanyariyan pêkhatbû. Piştî vê çalakiya rêxistinê, kanalên navxwe wekî [[Rûdaw]], [[NRT]], [[Kurdistan24]] û çendîn kanalên dîtir çavpêkeftin di gel endamên rêxistinê encam dayne û tîşk êxistîne ser felsefeya veganîzmê. == Mêjû == === Derkeftin === Li destpêkê rêxistin wekî [[blog]]ekê bo hişdarîkirina xelkî sebaret bi veganîzmê li 2017 hate dirustkirin. Ta ku damezirandina rêkxirawê bi fermî, çalakiyên Veganên Kurdistanê bi tinê ji belavkirinê pêk hatibû li ser turên komelayetî [[Facebook]] û [[Instagram]]. Piştî wê çendê ku serokê rêkxirawê çend çalakvanên mafên giyaneweran niyasî, pêk ve biryar dan ku karên xo biken fermî û wekî rêkxiraweyek kar biken, bi vî şêwey ev rêkxirawe li 24ê xizîrana 2018 bi fermî ji layê [[Fermangeha Rêkxirawên Nehikûmî yên Kurdistanê]], li jêr madeya 10 û 11 ya sala 2011, [[bîrwaname]] pê hate dan û moleta karkirinê wergirt. === Roja Cîhanî ya Vegan === Evê rêkxirawê li Roja Cîhanî ya Veganan li 1ê [[mijdar]]a 2018, piştî pênc heyvan ji damezirandinê, êkem çalakiya xo ya fizîkî encam da. Li sêmaniyê bi [[staf]]ekê pênc kesî ve li Parka Azadî bi nûnerayetiya cêgrê serokî [[Jiyar Elî]]<ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕاپۆرتی کەناڵی NRT2 لە سەر بۆنەی ڕۆژی جیھانی ڤیگن لە ١/١١/٢٠١٨ لە سلێمانی |url=https://www.youtube.com/watch?v=wHkHKq6Mh58 |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=1 kanûna pêşîn 2018 }}</ref> û li Hewlêrê jî bi stafekê çar kesî ve li Parka Samî Ebdulrehman bi nînerayetiya bexşî bixo<ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕوژی جیھانی ڤیگن لە شاری ھەولێر ١/١١/٢٠١٨ کوردستان ٢٤ |url=https://www.youtube.com/watch?v=1bpN1oADiXc |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=2 kanûna pêşîn 2018 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |sernav=ڕاپۆرتی کەناڵی ڕوداو لە سەر ڕۆژی جیھانی ڤیگن لە ھەولێر ١/١١/٢٠١٨ |url=https://www.youtube.com/watch?v=T-RxfPiAM4Q |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîx=2 kanûna pêşîn 2018 }}</ref> ku xudanê rêkxirawê ye birêvebir. Naveroka vê çalakiyê pêk hatibû ji dabeşkirina çend namîlke û pirtûkeka biçûk ku zanyariyên sebaret bi jemên xwarinê û [[vîtamîn]]an û kesayetiyên navdar yên vegan bi xo ve girtbû, di gel lêdiwanên nûneran bo amadebûyan derbarey veganîzm û hewlîn wan bo têgehandina xelkî li vê felsefê <ref>{{Jêder-malper |sernav=چالاکییەک بۆ ڕۆژی جیھانیی ڕوەکخواردن ئەنجامدرا |url=https://rojnews.news/ژینگە/چالاکییەک-بۆ-ڕۆژی-جیھانیی-ڕوەکخواردن-ئەنجامدرا-32456 |malper=ROJ News |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîxa-arşîvê=2 nîsan 2019 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190402124455/https://rojnews.news/%25DA%2598%25DB%258C%25D9%2586%25DA%25AF%25DB%2595/%25DA%2586%25D8%25A7%25D9%2584%25D8%25A7%25DA%25A9%25DB%258C%25DB%258C%25DB%2595%25DA%25A9-%25D8%25A8%25DB%2586-%25DA%2595%25DB%2586%25DA%2598%25DB%258C-%25D8%25AC%25DB%258C%25DA%25BE%25D8%25A7%25D9%2586%25DB%258C%25DB%258C-%25DA%2595%25D9%2588%25DB%2595%25DA%25A9%25D8%25AE%25D9%2588%25D8%25A7%25D8%25B1%25D8%25AF%25D9%2586-%25D8%25A6%25DB%2595%25D9%2586%25D8%25AC%25D8%25A7%25D9%2585%25D8%25AF%25D8%25B1%25D8%25A7-32456 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>. === Armanc û bîrubawer === Veganên Kurdistanê li ser binemayê felsefeyeka exlaqî bi navê "veganîzm" (vîginîzm) rêxistina xo damezirandîne. Ev rêkxirawe wesa hizir diket ku nabît giyanewer bo hîç meremekî ji layê mirovan ve bihêne bikarînan û mifa ji wan bihête wergirtin. Di çavpêkeftinekî da di gel medyaya [[Jiyan]] da, Zanko Bexşî got: <blockquote> "Ev kesên vegan bi felsefeyeka exlaqî pabendibûn ku tê da kesên bawerî pê heyn, ne bi tinê xo ji xwarinên berhemên giyanewerî duyir diken, belkû ji bikarînana pîstê giyaneweran jî dirawist in, çinkî di wê baweriyê da ne hetakû cêgir bo wan tiştan hebît, giyaneweran, nevên bibine beşek ji wan êşanên ku di bazirganîkirinê da bi giyaneweran dihête kirin"<ref>{{Jêder-malper |sernav=رووەکخۆری روو لە ھەڵکشانە |url=https://zhyan.co/detailnews.aspx?jimare=10775&cor=10&related=2 |malper=zhyan.co |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 |tarîxa-arşîvê=3 nîsan 2019 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190403162500/https://zhyan.co/detailnews.aspx?jimare=10775&cor=10&related=2 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>. </blockquote> Di çavpêkeftineka dî da, Zanko Bexşî ciyawaziya veganîzm, ku felsefeya rêkxirawê ye, di gel [[vejetaryanîtî]] bo NRT ron kir û gotî: "Vejetariyan dişêt wekî rijêmeka xwarinê bihête seyirkirin, ew kes bi tinê goştê giyaneweran naxon, belê pa veganîzm berhemên giyaneweran jî naxon û bi kar naînin, wekî hêk û berhemên sipyatî û şîremenyan, çinkî di wê baweriyê da ne ewa ku di kêlgeyên balindeyan da dihête kirin kêmtir nîne ji kuştina giyaneweran"<ref>{{Jêder-malper |paşnav1=Corporation |pêşnav1=Nalia |sernav=بۆچی لە کوردستان کەمترین کەسی ڤیگن ھەیە؟ |url=http://www.nrttv.com/NRT2/News.aspx?id=64&MapID=2 |malper=www.nrttv.com |tarîxa-gihiştinê=2 nîsan 2019 }}</ref>. Ev rêkxirawe û endamên wê helgirên ewê bîr û baweriyê ne ku bikarînana giyaneweran û paşmawên wan karekê ne diruste ji ber wê serederîkirina ne exlaqî ya ku di gel giyaneweran dihête kirin û ew eşkencedana giyanewer di pêşesaziyan da derbaz dibin. == Mijarên têkildar == * [[Veganên Kurdistanê 2020]], komeke veganan li Bakurê Kurdistanê ye. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Komele]] [[Kategorî:Veganîzm]] 34ykkupev2agxnpakyahxi670pv8faf 0 82286 2098352 2081108 2026-10-12T12:38:45Z MikaelF 935 2098352 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 === === 4 === Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] 6v9beabk3lx1ybto1lju7zeu4elr5ma 2098359 2098352 2026-10-12T12:50:02Z MikaelF 935 /* Hejmarên xêzekovara Zrîngê */ 2098359 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 === === 4 === === 8 === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] kjb3g6oon0vt44s638m6g6ma313jqfp 2098360 2098359 2026-10-12T12:50:58Z MikaelF 935 /* 8 */ 2098360 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 === === 4 === === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] tcoejom7llymqzfv22ifxg8liz92hth 2098361 2098360 2026-10-12T12:52:15Z MikaelF 935 /* 3 */ 2098361 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 === === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] sve5wwzm68f1opmuw5gavbl2i2e80w0 2098362 2098361 2026-10-12T12:54:13Z MikaelF 935 /* 4 */ 2098362 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 === === 5 === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] 3p8zrbhmvy4vrmdjzi3ww5l91yphjp7 2098364 2098362 2026-10-12T12:56:01Z MikaelF 935 /* 6 (2020) */ 2098364 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 === === 5 === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 7 (2020, bi formateke nû) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] 9g4hupm0o3zzws9e764z9esm12yxdsq 2098365 2098364 2026-10-12T12:57:47Z MikaelF 935 /* 8 (2020) */ 2098365 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 === === 5 === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 7 (2020, bi formateke nû) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket === 9 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-kurtce-anliyorum-ama-konusamiyorum-derket Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] 0mlo62xz740tpc2m5dggn1jj2tw742e 2098367 2098365 2026-10-12T12:58:57Z MikaelF 935 /* 9 (2020) */ 2098367 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 === === 5 === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 7 (2020, bi formateke nû) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket === 9 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-kurtce-anliyorum-ama-konusamiyorum-derket === 10 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/nu-zring-bi-naverokeke-ter-u-tije-derket Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] gmzxr847n3do237v0l4s7jgmuzuxvee 2098370 2098367 2026-10-12T13:01:40Z MikaelF 935 /* 10 (2021) */ 2098370 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 === === 5 === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 7 (2020, bi formateke nû) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket === 9 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-kurtce-anliyorum-ama-konusamiyorum-derket === 10 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/nu-zring-bi-naverokeke-ter-u-tije-derket Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> === 11 (2021) === === 12 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/zringe-got-biji-newroz == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] 3rz847bxlcjl9thc941idmzjmv4f61q 2098371 2098370 2026-10-12T13:03:52Z MikaelF 935 /* 10 (2021) */ 2098371 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 === === 5 === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 7 (2020, bi formateke nû) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket === 9 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-kurtce-anliyorum-ama-konusamiyorum-derket === 10 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/nu-zring-bi-naverokeke-ter-u-tije-derket === 11 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-11emin-a-kovara-zringe-derket Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> === 11 (2021) === === 12 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/zringe-got-biji-newroz == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] 9wbi1k8z1vbldsumo1py1r076zl1vld 2098373 2098371 2026-10-12T13:05:44Z MikaelF 935 /* 4 */ 2098373 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/di-hejmara-nu-de-cih-da-amatoran === 5 === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 7 (2020, bi formateke nû) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket === 9 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-kurtce-anliyorum-ama-konusamiyorum-derket === 10 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/nu-zring-bi-naverokeke-ter-u-tije-derket === 11 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-11emin-a-kovara-zringe-derket Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> === 11 (2021) === === 12 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/zringe-got-biji-newroz == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] 8kswtqae13zx4wws8l5qg2me6zlcbgw 2098375 2098373 2026-10-12T13:14:53Z MikaelF 935 /* Hejmarên xêzekovara Zrîngê */ 2098375 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/di-hejmara-nu-de-cih-da-amatoran Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> === 5 === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 7 (2020, bi formateke nû) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket === 9 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-kurtce-anliyorum-ama-konusamiyorum-derket === 10 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/nu-zring-bi-naverokeke-ter-u-tije-derket === 11 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-11emin-a-kovara-zringe-derket === 12 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/zringe-got-biji-newroz == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] dmqsuivjqvadpi0p64dsf6nfti4wwd0 2098376 2098375 2026-10-12T13:16:15Z MikaelF 935 /* 4 (2020) */ 2098376 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 (2019-2020) === * https://azadiyawelat1.com/di-hejmara-nu-de-cih-da-amatoran Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> === 5 === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 7 (2020, bi formateke nû) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket === 9 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-kurtce-anliyorum-ama-konusamiyorum-derket === 10 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/nu-zring-bi-naverokeke-ter-u-tije-derket === 11 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-11emin-a-kovara-zringe-derket === 12 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/zringe-got-biji-newroz == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] natxxtnfsntcdempvhvajjhrh6ea60d 2098377 2098376 2026-10-12T13:16:48Z MikaelF 935 2098377 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 === === 2 === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 (2019-2020) === * https://azadiyawelat1.com/di-hejmara-nu-de-cih-da-amatoran Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> === 5 === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 7 (2020, bi formateke nû) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket === 9 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-kurtce-anliyorum-ama-konusamiyorum-derket === 10 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/nu-zring-bi-naverokeke-ter-u-tije-derket === 11 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-11emin-a-kovara-zringe-derket === 12 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/zringe-got-biji-newroz == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] c3il5mx45vxtapo6kbcuz2qss9aaink 2098378 2098377 2026-10-12T13:23:51Z MikaelF 935 /* Hejmarên xêzekovara Zrîngê */ 2098378 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == === 1 (2019) === === 2 (2019) === === 3 (2019) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye === 4 (2019-2020) === * https://azadiyawelat1.com/di-hejmara-nu-de-cih-da-amatoran Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> === 5 (2020) === === 6 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket === 7 (2020, bi formateke nû) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket === 8 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket === 9 (2020) === * https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-kurtce-anliyorum-ama-konusamiyorum-derket === 10 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/nu-zring-bi-naverokeke-ter-u-tije-derket === 11 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/hejmara-11emin-a-kovara-zringe-derket === 12 (2021) === * https://azadiyawelat1.com/zringe-got-biji-newroz == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] ddeztvqi4bd57pf0tasjesnlcaj5isz 2098401 2098378 2026-10-12T20:26:35Z MikaelF 935 /* Hejmarên xêzekovara Zrîngê */ 2098401 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} '''Zrîng''' [[xêzekovar]]eke bi kurdî ye, hem bi [[kurmancî]] û hem jî bi [[Zazakî|kirmanckî]], ku ji [[çiriya pêşîn]] a 2019an ve mehê carekê dihê weşandin<ref>https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10157268066510259&set=pcb.10157268075430259&type=3&theater</ref>. [[Kovar]] ji 32 rûpelan pêk dihê û edîtorê kovara Zrîng [[karîkatursaz]]ê kurd [[Dogan Guzel]] e<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923061459/http://www.mezopotamyaajansi20.com/kr/HEM-NCE/content/view/69900 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |tarîxa-gihiştinê=2019-09-23 |tarîxa-arşîvê=2019-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190923075805/http://yeniozgurpolitika.net/zring-li-bin-guhe-tirki-dikeve/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>(2020). "Zrîng bi formateke nû derket.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 12.</ref>. == Hejmarên xêzekovara Zrîngê == * 1 (2019) * 2 (2019) * 3 (2019)<ref>https://azadiyawelat1.com/zring-bi-hejmara-nu-li-bayiyan-u-ewropaye-ye</ref> * 4 (2019-2020)<ref>https://azadiyawelat1.com/di-hejmara-nu-de-cih-da-amatoran</ref> Hejmara 4em a Zrîngê di kanûna paşîna 2020an de derket. Di vê hejmarê de xêzên [[Dogan Guzel]], [[Ender Ozkahraman]], [[Eşref Mûmcû]], [[Bunyamîn Karakoç]], [[Îmam Cîcî]], [[Ronî Battê]], [[Eceren]] û [[Kemal Gokhan]] hene.<ref>"Di hejmara nû de cih da amatoran.", [[Xwebûn (kovar)|Xwebûn]], 2:2020, r. 15.</ref> * 5 (2020) * 6 (2020)<ref>https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-newroze-derket</ref> * 7 (2020, bi formateke nû)<ref>https://azadiyawelat1.com/zring-bi-formateke-nu-derket</ref> * 8 (2020)<ref>https://azadiyawelat1.com/hejmara-8an-a-zringe-derket</ref> * 9 (2020)<ref>https://azadiyawelat1.com/zring-bi-berga-kurtce-anliyorum-ama-konusamiyorum-derket</ref> * 10 (2021)<ref>https://azadiyawelat1.com/nu-zring-bi-naverokeke-ter-u-tije-derket</ref> * 11 (2021)<ref>https://azadiyawelat1.com/hejmara-11emin-a-kovara-zringe-derket</ref> * 12 (2021)<ref>https://azadiyawelat1.com/zringe-got-biji-newroz</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Kovar-şitil}} [[Kategorî:Kovar]] jzu1n0mdah22k7q3t7ba02udabgtzib 0 86502 2098423 1746802 2026-10-13T04:54:24Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098423 wikitext text/x-wiki {{bêçavkanî|tarîx=hezîran 2024}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane | sernavê_wêne = 2011 | çînaser = sînema }} '''Frederick Charles''' "'''Fred'''" '''Willard''' ([[18ê îlonê]], [[1933]] – [[15ê gulanê]], [[2020]]) [[aktor]], [[komedyen]] û nivîskarekî amerîkî bû.{{Çavkanî hewce ye|tarîx=hezîran 2024}} == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Aktor-şitil}} [[Kategorî:Aktorên amerîkî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1933]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî]] [[Kategorî:Mêrên amerîkî]] [[Kategorî:Mirin 2020]] [[Kategorî:Nivîskarên amerîkî]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Aktorên amerîkî yên mêr ên sedsala 20an]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Aktorên amerîkî yên mêr ên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî yên mêr]] [[Kategorî:Aktorên fîlman ên amerîkî yên mêr]] [[Kategorî:Aktorên televîzyonê yên amerîkî yên mêr]] [[Kategorî:Aktorên lîstikên vîdeoyî yên amerîkî yên mêr]] [[Kategorî:Aktorên dengî yên amerîkî yên mêr]] p6dlxwcs28tjoj6d29hamqb19kbj7t6 0 87361 2098511 2064974 2026-10-13T11:07:19Z InternetArchiveBot 45060 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2098511 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank gund | nav = Elîzera | navê_din = | navê_fermî = Çengelli | wêne = | sernavê_wêne = | welat = [[Bakurê Kurdistanê]] | dewlet = [[Tirkiye]] | wîlayet = [[Riha (parêzgeh)|Riha]] | qeza = [[Sirûc]] | nahiye = | hejmara_mezrayan = | nifûs = 719 | sala_nifûsê = [[2019]] | eşîr = | berbelaviya_nifûsê_km2 = | temamiya_qadê_km2 = | bilindahî_m = | koda_postayê = | koda_telefonê = | nexşeya_reptiyeyê = Riha#Tirkiye | koordînat = {{Koord|36.8785414|N|38.4853272|E|type:city|format=dms|display=inline,title}} | M_hêlîpan = 36.8785414 | M_hêlîlar = 38.4853272 }} '''Elîzera'''<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.gaphaberleri.com/haber/42253/suructaki-biber-tarlasinda-suren-yasam.html |sernav=Suruç’taki Biber Tarlasında Süren Yaşam |malper=Gap Haberleri |roja-gihiştinê=2026-06-15 |ziman=tr}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ({{1928| شاویك |ts=Chavik}}, {{1946|Şavik}}; {{bi-tr|Çengelli}}), [[tax]]eke bi ser merkeza [[Sirûc]]a [[Riha]]yê ve ye. Piştî qebûlkirina qanûna bi hejmera 6360 di sala 2012an de bûye tax.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6360.pdf |sernav=Qanûna bi hejmara 6360 |paşnav= |pêşnav= |tarîx= |malper=mevzuat.gov.tr |urlya-arşîvê= |tarîxa-arşîvê= |rewşa-urlyê= |tarîxa-gihiştinê= }}</ref> == Nifûs == {{Nifûsa tarîxî|align=left |2007|719 |2008|824 |2009|808 |2010|775 |2011|694 |2012|705 |2013|681 |2014|689 |2015|661 |2016|644 |2017|636 |2018|760 |2019|719 |çavkanî =[https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr ''TÜİK:'' Saziya Statîstîkê ya Tirkiyeyê] }} {{Graph:Chart |type=line |width=380|height=200 |linewidth=1|showSymbols=1|yGrid=|xGrid=|colors=gray |xAxisTitle=Sal|yAxisTitle=Kes|y1Title=Gelhe|legend=Ravek |yAxisMin=500 |yAxisMax=1000 |x =2007,2008,2009,2010,2011,2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019 |y1 =719,824,808,775,694,705,681,689,661,644,636,760,719 }} == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Tax û gundên Sirûcê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Riha-şitil}} [[Kategorî:Taxên Sirûcê]] gt4e9g3m4s2p7tkwg6ipyzaktr7t38e 0 88572 2098447 1751684 2026-10-13T05:14:59Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098447 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank wargeh/wîkîdane | statû = Navçe | nav = Galîkeş | etîketa_binebeşê2 = [[Parêzgehên Îranê|Parêzgeh]] | navê_binebeşê2 = [[Gulistan (parêzgeh)|Gulistan]] | wdneyîne = Beşa îdarî | mapframe-zoom = 7 }} '''Galîkeş''' yek ji navçeyên parêzgeha [[Gulistan (parêzgeh)|Gulistanê]] ye ku bi dewleta [[Îran]]ê ve girêdayî ye û navenda vê navçeyê bajarê Galîkeş e. == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Şaristanên Gulistanê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{erdnîgarî-Îran-şitil}} [[Kategorî:Navçeyên parêzgeha Gulistanê]] [[Kategorî:Avabûnên 2010an li Îranê]] 6n6enw0ba98xg76ub0gw4hvejss095o 0 88694 2098441 1828880 2026-10-13T05:08:26Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098441 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank wargeh/wîkîdane | nav = Fîrûzkuh }} '''Fîrûzkuh''' yek ji navçeyên parêzgeha [[Tehran (parêzgeh)|Tehranê]] ye ku bi dewleta [[Îran]]ê ve girêdayî ye û navenda vê navçeyê bajarê Fîrûzkuh e. == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Parêzgeha Tehranê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{erdnîgarî-Îran-şitil}} [[Kategorî:Navçeyên parêzgeha Tehranê]] [[Kategorî:Avabûnên 1996an li Îranê]] e955tfyi94jrh68idqvtbvt33qyx9ow 0 88728 2098440 1777311 2026-10-13T05:08:16Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098440 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank wargeh/wîkîdane | statû = Navçe | nav = Fîrûze | etîketa_binebeşê2 = [[Parêzgehên Îranê|Parêzgeh]] | navê_binebeşê2 = [[Xorasana Rezewî (parêzgeh)|Xorasana Rezewî]] | wdneyîne = Beşa îdarî | mapframe-zoom = 7 }} '''Fîrûze''' yek ji navçeyên parêzgeha [[Xorasana Rezewî (parêzgeh)|Xorasana Rezewî]] ye ku bi dewleta [[Îran]]ê ve girêdayî ye û navenda vê navçeyê bajarê Fîrûze e. == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Parêzgeha Xorasana Rezewî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{erdnîgarî-Îran-şitil}} [[Kategorî:Navçeyên parêzgeha Xorasana Rezewî]] [[Kategorî:Avabûnên 2007an li Îranê]] 80hby76qhbxcc6beayu72a391txcglw 0 88983 2098438 2068640 2026-10-13T05:07:53Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098438 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank bajar | reng_sernivîs_hindur = | reng_sernivîs_nivîs = | reng_beş_hindur = | reng_beş_nivîs = | sernavê_şablonê = | nav = | navê_din = | navê_fermî = | mertal = | al = | nexşeya_cihan = #Rojhilata Kurdistanê#Îran | nexşeya_cihan_bin = | nc_relief = erê | nc_firehî = | koordînat = | damezrandin = <!------- Kargêrî -------> | welat = [[Rojhilata Kurdistanê]] | dûgel = [[Îran]] | kargêrî_sernav = | kargêrî = | kargêrî2_sernav = | kargêrî2 = | kargêrî3_sernav = | kargêrî3 = | ... | kargêrî7_sernav = | kargêrî7 = | herêm = | parêzgeh = [[Luristan]] | şaristan = | bexş = | navçe = | nahiye = | gundistan = | serbajar = | parêzgar = | şaredar = <!------- Demografî -----> | navê_nîştecihan = | gelhe = 3.395 <ref>https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری/جمعیت-به-تفکیک-تقسیمات-کشوری-سال-1395</ref> | gelhe_sal = | gelhe_çavkanî = | berbelavî = | gelhe1_sernav = | gelhe1 = | gelhe1_sal = | gelhe2_sernav = | gelhe2 = | gelhe2_sal = | gelhe3_sernav = | gelhe3 = | gelhe3_sal = <!------- Erdnîgarî -----> | rûerd = | rûerd1_sernav = | rûerd1 = | rûerd2_sernav = | rûerd2 = | rûerd3_sernav = | rûerd3 = | bilindayî = | dem = <!------- Agahiyên din --> | koda_postayê = | koda_telefonê = | malper = <!------- Nexşe ---------> | nexşeSer = | nexşeSer_firehî = | nexşeSer_sernav = | nexşe = | nexşe_firehî = | nexşe_sernav = | nexşe2 = | nexşe2_firehî = | nexşe2_sernav = <!------- Wêne ----------> | wêneSer = | wêneSer_firehî = | wêneSer_sernav = | wêne = | wêne_firehî = | wêne_sernav = | wêne2 = | wêne2_firehî = | wêne2_sernav = }} '''Fîruzabad''', navê yek ji [[bajar]]ên li [[parêzgeh]]a [[Luristan (parêzgeh)|Luristanê]] ye, ser bi [[Rojhilatê Kurdistanê]] ve. Girêdayî dewleta [[Îran]]ê ye. == Çavkanî == {{Şablon:Luristan}} {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Bajarên Luristanê (parêzgeh)]] [[Kategorî:Avabûnên 1999an li Îranê]] 3lwnprjibcvm5z0c9xmd007qynxzinh 0 90129 2098516 1547879 2026-10-13T11:28:29Z Kurdistanov 175167 2098516 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank rêzefîlm |Nav=Orange is the New Black |Belavker= |Hilberîner= |Edîtor= |Cih= |Sînematograf= |Kamera= |Mawe=51–92 hûrdem |Şirket= |Kanal= |Rêveberên hilberîneriyê= |Hejmara beşan=|Wêne=Orange is the new Black Logo.svg |Jûrî= |Lîstikvan= |Dublaj= |Hejmara sezonan=7 |Dublajkirina kurdî= |Jenerîk= |Muzîka vebûnê= |Muzîka dawî= |Bestekar= |Welat={{Ala|DYA}} |Zimanê orjînal= Îngilîzî |Ziman= |Bernameyên têkilîdar= }} [[Wêne:The_cast_and_crew_of_'Orange_is_the_New_Black'_2014.jpg|thumb|Beşek ji kast û karmendên rêzefîlmê di xelatên Peabody 2014 de]] '''Orange Is the New Black''' (ku carinan bi kurtasî '''OITNB''' tê binavkirin) [[Rêzefîlma televîzyonê|rêzefîlmeke]] televîzyonê ya komedî-dramayê ya [[amerîkî]] ye ku ji aliyê [[Jenji Kohan]] ve ji bo [[Netflix|Netflixê]] hatiye afirandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.courant.com/2013/07/03/danbury-womens-prison-setting-for-netflix-original-series/ |sernav=Danbury Women’s Prison Setting For Netflix Original Series |malper=Hartford Courant |tarîx=2013-07-03 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Courant |pêşnav=Susan Dunne {{!}} Hartford}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://deadline.com/2012/09/duo-cast-in-netflixs-orange-is-the-new-black-don-stark-upped-on-vhs-bounce-338146/ |sernav=Duo Cast In Netflix's 'Orange Is The New Black', Don Stark Upped On VH's 'Bounce' |malper=Deadline |tarîx=2012-09-18 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Andreeva |pêşnav=Nellie}}</ref> Ev rêzefîlm li ser bingeha bîranînnameya [[Piper Kerman]] a bi navê [[Orange Is the New Black: My Year in a Women’s Prison]] (2010) hatiye çêkirin. Di vê pirtûkê de Kerman serpêhatiyên xwe yên li [[Girtîgeha Federal]] a FCI Danbury, ku girtîgeheke ewlekariya kêm e, vedibêje.<ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/archive/ca/entry/piper-kerman-orange-is-the-new-black-author-whats-real-wha_n_3714601 |sernav=}}</ref> Rêzefîlm ji aliyê Tilted Productions ve, bi hevkariya [[Lionsgate Television]], hatiye hilberandin. Ew di 11ê tîrmeha 2013an de li ser Netflixê dest bi weşanê kir û weşana wê heta 26ê tîrmeha 2019an, bi heft sezonan, berdewam kir.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/netflix-orange-new-black-premiere-date-jenji-kohan-448610/ |sernav=Netflix Sets Premiere Date for Jenji Kohan’s ‘Orange Is the New Black’ |malper=The Hollywood Reporter |tarîx=2013-04-30 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Goldberg |pêşnav=Lesley}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.vulture.com/2018/10/orange-is-the-new-black-end-season-7.html |sernav=Orange Is the New Black’s Prison Sentence Ends With Season 7 |malper=Vulture |tarîx=2018-10-17 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en |paşnav=Lockett |pêşnav=Dee}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://deadline.com/2019/05/orange-is-the-new-black-final-season-premiere-date-photos-video-1202618932/ |sernav=‘Orange Is The New Black’ Gets Final-Season Premiere Date & Photos – Watch The Video Announcement |malper=Deadline |tarîx=2019-05-22 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Pedersen |pêşnav=Erik}}</ref> Rêzefîlma ''Orange Is the New Black'' di tevahiya heyama weşana xwe de rexneyên pir erênî wergirt û gelek xelat qezenc kir. Di nav xelat û namzedbûnên wê de, şazdeh namzedbûnên [[Xelatên Emmy]] û çar xelat hebûn ku di kategoriyên komedî û dramayê de hatin wergirtin. Ev yekemîn rêzefîlm bû ku di her du kategoriyên cureyê de bû namzedê xelatê. Her wiha, rêzefîlm şeş namzedbûnên [[Xelata Komeleya Nivîskarên Amerîkayê]] (Writers Guild of America Award), şeş namzedbûnên [[Xelata Kûreya Zêrîn]], [[Xelata Komeleya Hilberînerên Amerîkayê]] (Producers Guild of America Award), [[Xelata Enstîtuya Fîlman a Amerîkî]] (American Film Institute Award) û [[Xelata Peabody]] wergirt. Di sala 2016an de, ''Orange Is the New Black'' ne tenê rêzefîlma orîjînal a herî zêde temaşekirî ya Netflixê bû, lê di heman demê de rêzefîlma orîjînal a herî dirêj-weşandî ya vê platformê jî bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://variety.com/2016/tv/news/orange-is-the-new-black-renewed-3-seasons-netflix-1201698227/ |sernav=‘Orange Is the New Black’ Renewed for 3 Seasons by Netflix |malper=Variety |tarîx=2016-02-05 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Littleton |pêşnav=Cynthia}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/tv/news/netflix-renews-orange-is-the-new-black-for-three-more-series-a6855626.html |sernav=Netflix renews Orange is the New Black for three more series |malper=The Independent |tarîx=2016-02-05 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == * {{IMDb name|tt2372162}} * [https://www.netflix.com/de-en/title/70242311 Malpera fermî] li ser Netflix * [https://www.zdf.de/serien/serien-sonstige/orange-is-the-new-black-108.html Malpera fermî ya rêzefîlmê] li ser ZDF * [https://www.funk.net/serien/58ec8c23e4b0da678600e807 Medyatek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170518150603/https://www.funk.net/serien/58ec8c23e4b0da678600e807 |date=2017-05-18 }} li ser funk.net. {{Kontrola otorîteyê}} {{Fîlm-şitil}} [[Kategorî:Rêzefîlmên amerîkî]] 9u9simc6pio4mey65tpjsjj406qxd4e 2098518 2098516 2026-10-13T11:42:47Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Orange Is the New Black]] weke [[Orange is the New Black]] guhart 2098516 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank rêzefîlm |Nav=Orange is the New Black |Belavker= |Hilberîner= |Edîtor= |Cih= |Sînematograf= |Kamera= |Mawe=51–92 hûrdem |Şirket= |Kanal= |Rêveberên hilberîneriyê= |Hejmara beşan=|Wêne=Orange is the new Black Logo.svg |Jûrî= |Lîstikvan= |Dublaj= |Hejmara sezonan=7 |Dublajkirina kurdî= |Jenerîk= |Muzîka vebûnê= |Muzîka dawî= |Bestekar= |Welat={{Ala|DYA}} |Zimanê orjînal= Îngilîzî |Ziman= |Bernameyên têkilîdar= }} [[Wêne:The_cast_and_crew_of_'Orange_is_the_New_Black'_2014.jpg|thumb|Beşek ji kast û karmendên rêzefîlmê di xelatên Peabody 2014 de]] '''Orange Is the New Black''' (ku carinan bi kurtasî '''OITNB''' tê binavkirin) [[Rêzefîlma televîzyonê|rêzefîlmeke]] televîzyonê ya komedî-dramayê ya [[amerîkî]] ye ku ji aliyê [[Jenji Kohan]] ve ji bo [[Netflix|Netflixê]] hatiye afirandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.courant.com/2013/07/03/danbury-womens-prison-setting-for-netflix-original-series/ |sernav=Danbury Women’s Prison Setting For Netflix Original Series |malper=Hartford Courant |tarîx=2013-07-03 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Courant |pêşnav=Susan Dunne {{!}} Hartford}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://deadline.com/2012/09/duo-cast-in-netflixs-orange-is-the-new-black-don-stark-upped-on-vhs-bounce-338146/ |sernav=Duo Cast In Netflix's 'Orange Is The New Black', Don Stark Upped On VH's 'Bounce' |malper=Deadline |tarîx=2012-09-18 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Andreeva |pêşnav=Nellie}}</ref> Ev rêzefîlm li ser bingeha bîranînnameya [[Piper Kerman]] a bi navê [[Orange Is the New Black: My Year in a Women’s Prison]] (2010) hatiye çêkirin. Di vê pirtûkê de Kerman serpêhatiyên xwe yên li [[Girtîgeha Federal]] a FCI Danbury, ku girtîgeheke ewlekariya kêm e, vedibêje.<ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/archive/ca/entry/piper-kerman-orange-is-the-new-black-author-whats-real-wha_n_3714601 |sernav=}}</ref> Rêzefîlm ji aliyê Tilted Productions ve, bi hevkariya [[Lionsgate Television]], hatiye hilberandin. Ew di 11ê tîrmeha 2013an de li ser Netflixê dest bi weşanê kir û weşana wê heta 26ê tîrmeha 2019an, bi heft sezonan, berdewam kir.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/netflix-orange-new-black-premiere-date-jenji-kohan-448610/ |sernav=Netflix Sets Premiere Date for Jenji Kohan’s ‘Orange Is the New Black’ |malper=The Hollywood Reporter |tarîx=2013-04-30 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Goldberg |pêşnav=Lesley}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.vulture.com/2018/10/orange-is-the-new-black-end-season-7.html |sernav=Orange Is the New Black’s Prison Sentence Ends With Season 7 |malper=Vulture |tarîx=2018-10-17 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en |paşnav=Lockett |pêşnav=Dee}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://deadline.com/2019/05/orange-is-the-new-black-final-season-premiere-date-photos-video-1202618932/ |sernav=‘Orange Is The New Black’ Gets Final-Season Premiere Date & Photos – Watch The Video Announcement |malper=Deadline |tarîx=2019-05-22 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Pedersen |pêşnav=Erik}}</ref> Rêzefîlma ''Orange Is the New Black'' di tevahiya heyama weşana xwe de rexneyên pir erênî wergirt û gelek xelat qezenc kir. Di nav xelat û namzedbûnên wê de, şazdeh namzedbûnên [[Xelatên Emmy]] û çar xelat hebûn ku di kategoriyên komedî û dramayê de hatin wergirtin. Ev yekemîn rêzefîlm bû ku di her du kategoriyên cureyê de bû namzedê xelatê. Her wiha, rêzefîlm şeş namzedbûnên [[Xelata Komeleya Nivîskarên Amerîkayê]] (Writers Guild of America Award), şeş namzedbûnên [[Xelata Kûreya Zêrîn]], [[Xelata Komeleya Hilberînerên Amerîkayê]] (Producers Guild of America Award), [[Xelata Enstîtuya Fîlman a Amerîkî]] (American Film Institute Award) û [[Xelata Peabody]] wergirt. Di sala 2016an de, ''Orange Is the New Black'' ne tenê rêzefîlma orîjînal a herî zêde temaşekirî ya Netflixê bû, lê di heman demê de rêzefîlma orîjînal a herî dirêj-weşandî ya vê platformê jî bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://variety.com/2016/tv/news/orange-is-the-new-black-renewed-3-seasons-netflix-1201698227/ |sernav=‘Orange Is the New Black’ Renewed for 3 Seasons by Netflix |malper=Variety |tarîx=2016-02-05 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Littleton |pêşnav=Cynthia}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/tv/news/netflix-renews-orange-is-the-new-black-for-three-more-series-a6855626.html |sernav=Netflix renews Orange is the New Black for three more series |malper=The Independent |tarîx=2016-02-05 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == * {{IMDb name|tt2372162}} * [https://www.netflix.com/de-en/title/70242311 Malpera fermî] li ser Netflix * [https://www.zdf.de/serien/serien-sonstige/orange-is-the-new-black-108.html Malpera fermî ya rêzefîlmê] li ser ZDF * [https://www.funk.net/serien/58ec8c23e4b0da678600e807 Medyatek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170518150603/https://www.funk.net/serien/58ec8c23e4b0da678600e807 |date=2017-05-18 }} li ser funk.net. {{Kontrola otorîteyê}} {{Fîlm-şitil}} [[Kategorî:Rêzefîlmên amerîkî]] 9u9simc6pio4mey65tpjsjj406qxd4e 2098522 2098518 2026-10-13T11:43:56Z MikaelF 935 2098522 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank rêzefîlm |Nav=Orange is the New Black |Belavker= |Hilberîner= |Edîtor= |Cih= |Sînematograf= |Kamera= |Mawe=51–92 hûrdem |Şirket= |Kanal= |Rêveberên hilberîneriyê= |Hejmara beşan=|Wêne=Orange is the new Black Logo.svg |Jûrî= |Lîstikvan= |Dublaj= |Hejmara sezonan=7 |Dublajkirina kurdî= |Jenerîk= |Muzîka vebûnê= |Muzîka dawî= |Bestekar= |Welat={{Ala|DYA}} |Zimanê orjînal= Îngilîzî |Ziman= |Bernameyên têkilîdar= }} [[Wêne:The_cast_and_crew_of_'Orange_is_the_New_Black'_2014.jpg|thumb|Beşek ji kast û karmendên rêzefîlmê di xelatên Peabody 2014 de]] '''Orange is the New Black''' (ku carinan bi kurtasî '''OITNB''' tê binavkirin) [[Rêzefîlma televîzyonê|rêzefîlmeke]] televîzyonê ya komedî-dramayê ya [[amerîkî]] ye ku ji aliyê [[Jenji Kohan]] ve ji bo [[Netflix|Netflixê]] hatiye afirandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.courant.com/2013/07/03/danbury-womens-prison-setting-for-netflix-original-series/ |sernav=Danbury Women’s Prison Setting For Netflix Original Series |malper=Hartford Courant |tarîx=2013-07-03 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Courant |pêşnav=Susan Dunne {{!}} Hartford}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://deadline.com/2012/09/duo-cast-in-netflixs-orange-is-the-new-black-don-stark-upped-on-vhs-bounce-338146/ |sernav=Duo Cast In Netflix's 'Orange Is The New Black', Don Stark Upped On VH's 'Bounce' |malper=Deadline |tarîx=2012-09-18 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Andreeva |pêşnav=Nellie}}</ref> Ev rêzefîlm li ser bingeha bîranînnameya [[Piper Kerman]] a bi navê [[Orange Is the New Black: My Year in a Women’s Prison]] (2010) hatiye çêkirin. Di vê pirtûkê de Kerman serpêhatiyên xwe yên li [[Girtîgeha Federal]] a FCI Danbury, ku girtîgeheke ewlekariya kêm e, vedibêje.<ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/archive/ca/entry/piper-kerman-orange-is-the-new-black-author-whats-real-wha_n_3714601 |sernav=}}</ref> Rêzefîlm ji aliyê Tilted Productions ve, bi hevkariya [[Lionsgate Television]], hatiye hilberandin. Ew di 11ê tîrmeha 2013an de li ser Netflixê dest bi weşanê kir û weşana wê heta 26ê tîrmeha 2019an, bi heft sezonan, berdewam kir.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/netflix-orange-new-black-premiere-date-jenji-kohan-448610/ |sernav=Netflix Sets Premiere Date for Jenji Kohan’s ‘Orange Is the New Black’ |malper=The Hollywood Reporter |tarîx=2013-04-30 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Goldberg |pêşnav=Lesley}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.vulture.com/2018/10/orange-is-the-new-black-end-season-7.html |sernav=Orange Is the New Black’s Prison Sentence Ends With Season 7 |malper=Vulture |tarîx=2018-10-17 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en |paşnav=Lockett |pêşnav=Dee}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://deadline.com/2019/05/orange-is-the-new-black-final-season-premiere-date-photos-video-1202618932/ |sernav=‘Orange Is The New Black’ Gets Final-Season Premiere Date & Photos – Watch The Video Announcement |malper=Deadline |tarîx=2019-05-22 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Pedersen |pêşnav=Erik}}</ref> Rêzefîlma ''Orange is the New Black'' di tevahiya heyama weşana xwe de rexneyên pir erênî wergirt û gelek xelat qezenc kir. Di nav xelat û namzedbûnên wê de, şazdeh namzedbûnên [[Xelatên Emmy]] û çar xelat hebûn ku di kategoriyên komedî û dramayê de hatin wergirtin. Ev yekemîn rêzefîlm bû ku di her du kategoriyên cureyê de bû namzedê xelatê. Her wiha, rêzefîlm şeş namzedbûnên [[Xelata Komeleya Nivîskarên Amerîkayê]] (Writers Guild of America Award), şeş namzedbûnên [[Xelata Kûreya Zêrîn]], [[Xelata Komeleya Hilberînerên Amerîkayê]] (Producers Guild of America Award), [[Xelata Enstîtuya Fîlman a Amerîkî]] (American Film Institute Award) û [[Xelata Peabody]] wergirt. Di sala 2016an de, ''Orange is the New Black'' ne tenê rêzefîlma orîjînal a herî zêde temaşekirî ya Netflixê bû, lê di heman demê de rêzefîlma orîjînal a herî dirêj-weşandî ya vê platformê jî bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://variety.com/2016/tv/news/orange-is-the-new-black-renewed-3-seasons-netflix-1201698227/ |sernav=‘Orange Is the New Black’ Renewed for 3 Seasons by Netflix |malper=Variety |tarîx=2016-02-05 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Littleton |pêşnav=Cynthia}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/tv/news/netflix-renews-orange-is-the-new-black-for-three-more-series-a6855626.html |sernav=Netflix renews Orange is the New Black for three more series |malper=The Independent |tarîx=2016-02-05 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == * {{IMDb name|tt2372162}} * [https://www.netflix.com/de-en/title/70242311 Malpera fermî] li ser Netflix * [https://www.zdf.de/serien/serien-sonstige/orange-is-the-new-black-108.html Malpera fermî ya rêzefîlmê] li ser ZDF * [https://www.funk.net/serien/58ec8c23e4b0da678600e807 Medyatek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170518150603/https://www.funk.net/serien/58ec8c23e4b0da678600e807 |date=2017-05-18 }} li ser funk.net. {{Kontrola otorîteyê}} {{Fîlm-şitil}} [[Kategorî:Rêzefîlmên amerîkî]] burzmk94a4vmi3vx5b30ndr32lmi8nc 2098523 2098522 2026-10-13T11:44:46Z MikaelF 935 2098523 wikitext text/x-wiki {{Sernav îtalîk}} {{Agahîdank rêzefîlm |Nav=Orange is the New Black |Belavker= |Hilberîner= |Edîtor= |Cih= |Sînematograf= |Kamera= |Mawe=51–92 hûrdem |Şirket= |Kanal= |Rêveberên hilberîneriyê= |Hejmara beşan=|Wêne=Orange is the new Black Logo.svg |Jûrî= |Lîstikvan= |Dublaj= |Hejmara sezonan=7 |Dublajkirina kurdî= |Jenerîk= |Muzîka vebûnê= |Muzîka dawî= |Bestekar= |Welat={{Ala|DYA}} |Zimanê orjînal= Îngilîzî |Ziman= |Bernameyên têkilîdar= }} [[Wêne:The_cast_and_crew_of_'Orange_is_the_New_Black'_2014.jpg|thumb|Beşek ji kast û karmendên rêzefîlmê di xelatên Peabody 2014 de]] '''Orange is the New Black''' (ku carinan bi kurtasî '''OITNB''' tê binavkirin) [[Rêzefîlma televîzyonê|rêzefîlmeke]] televîzyonê ya komedî-dramayê ya [[amerîkî]] ye ku ji aliyê [[Jenji Kohan]] ve ji bo [[Netflix|Netflixê]] hatiye afirandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.courant.com/2013/07/03/danbury-womens-prison-setting-for-netflix-original-series/ |sernav=Danbury Women’s Prison Setting For Netflix Original Series |malper=Hartford Courant |tarîx=2013-07-03 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Courant |pêşnav=Susan Dunne {{!}} Hartford}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://deadline.com/2012/09/duo-cast-in-netflixs-orange-is-the-new-black-don-stark-upped-on-vhs-bounce-338146/ |sernav=Duo Cast In Netflix's 'Orange Is The New Black', Don Stark Upped On VH's 'Bounce' |malper=Deadline |tarîx=2012-09-18 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Andreeva |pêşnav=Nellie}}</ref> Ev rêzefîlm li ser bingeha bîranînnameya [[Piper Kerman]] a bi navê [[Orange Is the New Black: My Year in a Women’s Prison]] (2010) hatiye çêkirin. Di vê pirtûkê de Kerman serpêhatiyên xwe yên li [[Girtîgeha Federal]] a FCI Danbury, ku girtîgeheke ewlekariya kêm e, vedibêje.<ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/archive/ca/entry/piper-kerman-orange-is-the-new-black-author-whats-real-wha_n_3714601 |sernav=}}</ref> Rêzefîlm ji aliyê Tilted Productions ve, bi hevkariya [[Lionsgate Television]], hatiye hilberandin. Ew di 11ê tîrmeha 2013an de li ser Netflixê dest bi weşanê kir û weşana wê heta 26ê tîrmeha 2019an, bi heft sezonan, berdewam kir.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/netflix-orange-new-black-premiere-date-jenji-kohan-448610/ |sernav=Netflix Sets Premiere Date for Jenji Kohan’s ‘Orange Is the New Black’ |malper=The Hollywood Reporter |tarîx=2013-04-30 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Goldberg |pêşnav=Lesley}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.vulture.com/2018/10/orange-is-the-new-black-end-season-7.html |sernav=Orange Is the New Black’s Prison Sentence Ends With Season 7 |malper=Vulture |tarîx=2018-10-17 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en |paşnav=Lockett |pêşnav=Dee}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://deadline.com/2019/05/orange-is-the-new-black-final-season-premiere-date-photos-video-1202618932/ |sernav=‘Orange Is The New Black’ Gets Final-Season Premiere Date & Photos – Watch The Video Announcement |malper=Deadline |tarîx=2019-05-22 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Pedersen |pêşnav=Erik}}</ref> Rêzefîlma ''Orange is the New Black'' di tevahiya heyama weşana xwe de rexneyên pir erênî wergirt û gelek xelat qezenc kir. Di nav xelat û namzedbûnên wê de, şazdeh namzedbûnên [[Xelatên Emmy]] û çar xelat hebûn ku di kategoriyên komedî û dramayê de hatin wergirtin. Ev yekemîn rêzefîlm bû ku di her du kategoriyên cureyê de bû namzedê xelatê. Her wiha, rêzefîlm şeş namzedbûnên [[Xelata Komeleya Nivîskarên Amerîkayê]] (Writers Guild of America Award), şeş namzedbûnên [[Xelata Kûreya Zêrîn]], [[Xelata Komeleya Hilberînerên Amerîkayê]] (Producers Guild of America Award), [[Xelata Enstîtuya Fîlman a Amerîkî]] (American Film Institute Award) û [[Xelata Peabody]] wergirt. Di sala 2016an de, ''Orange is the New Black'' ne tenê rêzefîlma orîjînal a herî zêde temaşekirî ya Netflixê bû, lê di heman demê de rêzefîlma orîjînal a herî dirêj-weşandî ya vê platformê jî bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://variety.com/2016/tv/news/orange-is-the-new-black-renewed-3-seasons-netflix-1201698227/ |sernav=‘Orange Is the New Black’ Renewed for 3 Seasons by Netflix |malper=Variety |tarîx=2016-02-05 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Littleton |pêşnav=Cynthia}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/tv/news/netflix-renews-orange-is-the-new-black-for-three-more-series-a6855626.html |sernav=Netflix renews Orange is the New Black for three more series |malper=The Independent |tarîx=2016-02-05 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == * {{IMDb name|tt2372162}} * [https://www.netflix.com/de-en/title/70242311 Malpera fermî] li ser Netflix * [https://www.zdf.de/serien/serien-sonstige/orange-is-the-new-black-108.html Malpera fermî ya rêzefîlmê] li ser ZDF * [https://www.funk.net/serien/58ec8c23e4b0da678600e807 Medyatek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170518150603/https://www.funk.net/serien/58ec8c23e4b0da678600e807 |date=2017-05-18 }} li ser funk.net. {{Kontrola otorîteyê}} {{Fîlm-şitil}} [[Kategorî:Rêzefîlmên amerîkî]] mcgqmjzrqb7k4nf1kuk5wpvt9yjaa55 2098524 2098523 2026-10-13T11:45:25Z MikaelF 935 2098524 wikitext text/x-wiki {{Sernav îtalîk}} {{Agahîdank rêzefîlm |Nav=Orange is the New Black |Belavker= |Hilberîner= |Edîtor= |Cih= |Sînematograf= |Kamera= |Mawe=51–92 hûrdem |Şirket= |Kanal= |Rêveberên hilberîneriyê= |Hejmara beşan=|Wêne=Orange is the new Black Logo.svg |Jûrî= |Lîstikvan= |Dublaj= |Hejmara sezonan=7 |Dublajkirina kurdî= |Jenerîk= |Muzîka vebûnê= |Muzîka dawî= |Bestekar= |Welat={{Ala|DYA}} |Zimanê orjînal= Îngilîzî |Ziman= |Bernameyên têkilîdar= }} [[Wêne:The_cast_and_crew_of_'Orange_is_the_New_Black'_2014.jpg|thumb|Beşek ji kast û karmendên rêzefîlmê di xelatên Peabody 2014 de]] '''''Orange is the New Black''''' (ku carinan bi kurtasî '''OITNB''' tê binavkirin) [[Rêzefîlma televîzyonê|rêzefîlmeke]] televîzyonê ya komedî-dramayê ya [[amerîkî]] ye ku ji aliyê [[Jenji Kohan]] ve ji bo [[Netflix|Netflixê]] hatiye afirandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.courant.com/2013/07/03/danbury-womens-prison-setting-for-netflix-original-series/ |sernav=Danbury Women’s Prison Setting For Netflix Original Series |malper=Hartford Courant |tarîx=2013-07-03 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Courant |pêşnav=Susan Dunne {{!}} Hartford}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://deadline.com/2012/09/duo-cast-in-netflixs-orange-is-the-new-black-don-stark-upped-on-vhs-bounce-338146/ |sernav=Duo Cast In Netflix's 'Orange Is The New Black', Don Stark Upped On VH's 'Bounce' |malper=Deadline |tarîx=2012-09-18 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Andreeva |pêşnav=Nellie}}</ref> Ev rêzefîlm li ser bingeha bîranînnameya [[Piper Kerman]] a bi navê [[Orange Is the New Black: My Year in a Women’s Prison]] (2010) hatiye çêkirin. Di vê pirtûkê de Kerman serpêhatiyên xwe yên li [[Girtîgeha Federal]] a FCI Danbury, ku girtîgeheke ewlekariya kêm e, vedibêje.<ref>{{Cite web |url=https://www.huffpost.com/archive/ca/entry/piper-kerman-orange-is-the-new-black-author-whats-real-wha_n_3714601 |sernav=}}</ref> Rêzefîlm ji aliyê Tilted Productions ve, bi hevkariya [[Lionsgate Television]], hatiye hilberandin. Ew di 11ê tîrmeha 2013an de li ser Netflixê dest bi weşanê kir û weşana wê heta 26ê tîrmeha 2019an, bi heft sezonan, berdewam kir.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/netflix-orange-new-black-premiere-date-jenji-kohan-448610/ |sernav=Netflix Sets Premiere Date for Jenji Kohan’s ‘Orange Is the New Black’ |malper=The Hollywood Reporter |tarîx=2013-04-30 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Goldberg |pêşnav=Lesley}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.vulture.com/2018/10/orange-is-the-new-black-end-season-7.html |sernav=Orange Is the New Black’s Prison Sentence Ends With Season 7 |malper=Vulture |tarîx=2018-10-17 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en |paşnav=Lockett |pêşnav=Dee}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://deadline.com/2019/05/orange-is-the-new-black-final-season-premiere-date-photos-video-1202618932/ |sernav=‘Orange Is The New Black’ Gets Final-Season Premiere Date & Photos – Watch The Video Announcement |malper=Deadline |tarîx=2019-05-22 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Pedersen |pêşnav=Erik}}</ref> Rêzefîlma ''Orange is the New Black'' di tevahiya heyama weşana xwe de rexneyên pir erênî wergirt û gelek xelat qezenc kir. Di nav xelat û namzedbûnên wê de, şazdeh namzedbûnên [[Xelatên Emmy]] û çar xelat hebûn ku di kategoriyên komedî û dramayê de hatin wergirtin. Ev yekemîn rêzefîlm bû ku di her du kategoriyên cureyê de bû namzedê xelatê. Her wiha, rêzefîlm şeş namzedbûnên [[Xelata Komeleya Nivîskarên Amerîkayê]] (Writers Guild of America Award), şeş namzedbûnên [[Xelata Kûreya Zêrîn]], [[Xelata Komeleya Hilberînerên Amerîkayê]] (Producers Guild of America Award), [[Xelata Enstîtuya Fîlman a Amerîkî]] (American Film Institute Award) û [[Xelata Peabody]] wergirt. Di sala 2016an de, ''Orange is the New Black'' ne tenê rêzefîlma orîjînal a herî zêde temaşekirî ya Netflixê bû, lê di heman demê de rêzefîlma orîjînal a herî dirêj-weşandî ya vê platformê jî bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://variety.com/2016/tv/news/orange-is-the-new-black-renewed-3-seasons-netflix-1201698227/ |sernav=‘Orange Is the New Black’ Renewed for 3 Seasons by Netflix |malper=Variety |tarîx=2016-02-05 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en-US |paşnav=Littleton |pêşnav=Cynthia}}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/tv/news/netflix-renews-orange-is-the-new-black-for-three-more-series-a6855626.html |sernav=Netflix renews Orange is the New Black for three more series |malper=The Independent |tarîx=2016-02-05 |roja-gihiştinê=2026-10-13 |ziman=en}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == * {{IMDb name|tt2372162}} * [https://www.netflix.com/de-en/title/70242311 Malpera fermî] li ser Netflix * [https://www.zdf.de/serien/serien-sonstige/orange-is-the-new-black-108.html Malpera fermî ya rêzefîlmê] li ser ZDF * [https://www.funk.net/serien/58ec8c23e4b0da678600e807 Medyatek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170518150603/https://www.funk.net/serien/58ec8c23e4b0da678600e807 |date=2017-05-18 }} li ser funk.net. {{Kontrola otorîteyê}} {{Fîlm-şitil}} [[Kategorî:Rêzefîlmên amerîkî]] 928ucbvjcop24ebp2jmeec1o1eg2vky 0 90367 2098448 2056116 2026-10-13T05:17:27Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098448 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane}} '''Sally Margaret Field''' (jdb. 6ê mijdara 1946an)<ref name="biocom">{{Jêder-malper |url=http://www.biography.com/people/sally-field-9294562#taking-on-serious-roles |sernav=Bio.com, Sally Field Biography Actress (1946–) |paşnav= |tarîx= |malper=Biography.com |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150827004151/http://www.biography.com/people/sally-field-9294562#taking-on-serious-roles |tarîxa-arşîvê=27 tebax 2015 |tarîxa-gihiştinê=28 tebax 2015 }}</ref> aktor û derhênerekî amerîkî ye. === Albûm === * Star of ''The Flying Nun'' —Colgems COM-106 (Mono) / COS-106 (Stereo) - Billboard No. 172, Kanûn 1967 == Xelat û namzet == {{Biçûk|Sources: Emmy Awards;<ref name="emmy"/> Golden Globe Awards<ref>[http://www.goldenglobes.com/person/sally-field "Sally Field Golden Globe Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160911134334/http://www.goldenglobes.com/person/sally-field |date=September 11, 2016 }}, Goldenglobes.com, accessed October 3, 2016</ref>}} {| class="wikitable sortable" !Sal !Komel !Kategorî |- |1977 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie |- |1978 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy |- | rowspan="4" |1979 |[[Festîvala Fîlman a Cannesê|Cannes Film Festival]] |Best Actress |- |Los Angeles Film Critics Association Awards |Best Actress |- |National Board of Review |Best Actress |- |New York Film Critics Circle Awards |Best Actress |- | rowspan="3" |1980 |Academy Awards |Best Actress |- |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- |National Society of Film Critics Awards |Best Actress |- | rowspan="2" |1982 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- |People's Choice Awards |Favorite Motion Picture Actress |- |1983 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy |- | rowspan="2" |1985 |Academy Awards |Best Actress |- |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- | rowspan="2" |1986 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy |- |People's Choice Awards |Favorite Motion Picture Actress |- |1990 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- | rowspan="4" |1995 |BAFTA Awards |Best Actress in a Supporting Role |- |Kids' Choice Awards |Favorite Movie Actress |- |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role |- | rowspan="2" |1996 |Golden Globe Awards |Best Actress – Miniseries or Television Film |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie |- |2000 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie |- | rowspan="3" |2001 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Guest Actress in a Drama Series |- | rowspan="2" |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series |- |Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie |- |2003 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Guest Actress in a Drama Series |- | rowspan="2" |2007 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Drama Series |- |Satellite Awards |Best Actress – Television Series Drama |- | rowspan="5" |2008 |Golden Globe Awards |Best Actress – Television Series Drama |- |People's Choice Awards |Favorite Female Television Star |- |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Drama Series |- |Satellite Awards |Best Actress – Television Series Drama |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series |- | rowspan="4" |2009 |Golden Globe Awards |Best Actress – Television Series Drama |- |People's Choice Awards |Favorite Female Television Star |- |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Drama Series |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series |- | rowspan="5" |2012 |Boston Society of Film Critics Awards |Best Supporting Actress |- |Chicago Film Critics Association Awards |Best Supporting Actress |- |Dallas-Fort Worth Film Critics Association Awards |Best Supporting Actress |- |New York Film Critics Circle Awards |Best Supporting Actress |- |Southeastern Film Critics Association Awards |Best Supporting Actress |- | rowspan="8" |2013 |Academy Awards |Best Supporting Actress |- |BAFTA Awards |Best Actress in a Supporting Role |- |Critics' Choice Movie Awards |Best Supporting Actress |- |Golden Globe Awards |Best Supporting Actress – Motion Picture |- |National Society of Film Critics Awards |Best Supporting Actress |- |Online Film Critics Society Awards |Best Supporting Actress |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role |- | rowspan="2" |2016 |Critics' Choice Movie Awards |Critics' Choice Movie Award for Best Actress in a Comedy |- |Women Film Critics Circle |Best Comedic Actress |- | rowspan="4" |2017 |Broadway.com Audience Award |Favorite Leading Actress in a Play |- |Drama League Award |Distinguished Performance |- |Outer Critics Circle Award |Outstanding Actress in a Play |- |Tony Award |Best Actress in a Play |} == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktîvîstên amerîkî yên jin ên heqên însanan]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Aktrîsên dengî yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên ji Los Angelesê]] [[Kategorî:Aktrîsên sahneyê yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên zarok ên amerîkî]] [[Kategorî:Endamên Akademiya Amerîkî ya Huner û Zanistê]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1946]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Stranbêjên amerîkî yên jin]] ci6ayljb38ml1p3j0oyfetpuj9xjlbf 2098449 2098448 2026-10-13T05:17:48Z Kurê Acemî 105128 2098449 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane}} '''Sally Margaret Field''' (jdb. 6ê mijdara 1946an)<ref name="biocom">{{Jêder-malper |url=http://www.biography.com/people/sally-field-9294562#taking-on-serious-roles |sernav=Bio.com, Sally Field Biography Actress (1946–) |paşnav= |tarîx= |malper=Biography.com |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150827004151/http://www.biography.com/people/sally-field-9294562#taking-on-serious-roles |tarîxa-arşîvê=27 tebax 2015 |tarîxa-gihiştinê=28 tebax 2015 }}</ref> aktor û derhênerekî amerîkî ye. == Albûm == * Star of ''The Flying Nun'' —Colgems COM-106 (Mono) / COS-106 (Stereo) - Billboard No. 172, Kanûn 1967 == Xelat û namzet == {{Biçûk|Sources: Emmy Awards;<ref name="emmy"/> Golden Globe Awards<ref>[http://www.goldenglobes.com/person/sally-field "Sally Field Golden Globe Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160911134334/http://www.goldenglobes.com/person/sally-field |date=September 11, 2016 }}, Goldenglobes.com, accessed October 3, 2016</ref>}} {| class="wikitable sortable" !Sal !Komel !Kategorî |- |1977 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie |- |1978 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy |- | rowspan="4" |1979 |[[Festîvala Fîlman a Cannesê|Cannes Film Festival]] |Best Actress |- |Los Angeles Film Critics Association Awards |Best Actress |- |National Board of Review |Best Actress |- |New York Film Critics Circle Awards |Best Actress |- | rowspan="3" |1980 |Academy Awards |Best Actress |- |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- |National Society of Film Critics Awards |Best Actress |- | rowspan="2" |1982 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- |People's Choice Awards |Favorite Motion Picture Actress |- |1983 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy |- | rowspan="2" |1985 |Academy Awards |Best Actress |- |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- | rowspan="2" |1986 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy |- |People's Choice Awards |Favorite Motion Picture Actress |- |1990 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- | rowspan="4" |1995 |BAFTA Awards |Best Actress in a Supporting Role |- |Kids' Choice Awards |Favorite Movie Actress |- |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role |- | rowspan="2" |1996 |Golden Globe Awards |Best Actress – Miniseries or Television Film |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie |- |2000 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie |- | rowspan="3" |2001 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Guest Actress in a Drama Series |- | rowspan="2" |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series |- |Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie |- |2003 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Guest Actress in a Drama Series |- | rowspan="2" |2007 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Drama Series |- |Satellite Awards |Best Actress – Television Series Drama |- | rowspan="5" |2008 |Golden Globe Awards |Best Actress – Television Series Drama |- |People's Choice Awards |Favorite Female Television Star |- |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Drama Series |- |Satellite Awards |Best Actress – Television Series Drama |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series |- | rowspan="4" |2009 |Golden Globe Awards |Best Actress – Television Series Drama |- |People's Choice Awards |Favorite Female Television Star |- |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Drama Series |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series |- | rowspan="5" |2012 |Boston Society of Film Critics Awards |Best Supporting Actress |- |Chicago Film Critics Association Awards |Best Supporting Actress |- |Dallas-Fort Worth Film Critics Association Awards |Best Supporting Actress |- |New York Film Critics Circle Awards |Best Supporting Actress |- |Southeastern Film Critics Association Awards |Best Supporting Actress |- | rowspan="8" |2013 |Academy Awards |Best Supporting Actress |- |BAFTA Awards |Best Actress in a Supporting Role |- |Critics' Choice Movie Awards |Best Supporting Actress |- |Golden Globe Awards |Best Supporting Actress – Motion Picture |- |National Society of Film Critics Awards |Best Supporting Actress |- |Online Film Critics Society Awards |Best Supporting Actress |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role |- | rowspan="2" |2016 |Critics' Choice Movie Awards |Critics' Choice Movie Award for Best Actress in a Comedy |- |Women Film Critics Circle |Best Comedic Actress |- | rowspan="4" |2017 |Broadway.com Audience Award |Favorite Leading Actress in a Play |- |Drama League Award |Distinguished Performance |- |Outer Critics Circle Award |Outstanding Actress in a Play |- |Tony Award |Best Actress in a Play |} == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktîvîstên amerîkî yên jin ên heqên însanan]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Aktrîsên dengî yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên ji Los Angelesê]] [[Kategorî:Aktrîsên sahneyê yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên zarok ên amerîkî]] [[Kategorî:Endamên Akademiya Amerîkî ya Huner û Zanistê]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1946]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Stranbêjên amerîkî yên jin]] dni15pl3gpo3zxcp23qzlhl5gksjn3t 2098450 2098449 2026-10-13T05:18:25Z Kurê Acemî 105128 /* Xelat û namzet */ 2098450 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane}} '''Sally Margaret Field''' (jdb. 6ê mijdara 1946an)<ref name="biocom">{{Jêder-malper |url=http://www.biography.com/people/sally-field-9294562#taking-on-serious-roles |sernav=Bio.com, Sally Field Biography Actress (1946–) |paşnav= |tarîx= |malper=Biography.com |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150827004151/http://www.biography.com/people/sally-field-9294562#taking-on-serious-roles |tarîxa-arşîvê=27 tebax 2015 |tarîxa-gihiştinê=28 tebax 2015 }}</ref> aktor û derhênerekî amerîkî ye. == Albûm == * Star of ''The Flying Nun'' —Colgems COM-106 (Mono) / COS-106 (Stereo) - Billboard No. 172, Kanûn 1967 == Xelat û namzet == {| class="wikitable sortable" !Sal !Komel !Kategorî |- |1977 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie |- |1978 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy |- | rowspan="4" |1979 |[[Festîvala Fîlman a Cannesê|Cannes Film Festival]] |Best Actress |- |Los Angeles Film Critics Association Awards |Best Actress |- |National Board of Review |Best Actress |- |New York Film Critics Circle Awards |Best Actress |- | rowspan="3" |1980 |Academy Awards |Best Actress |- |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- |National Society of Film Critics Awards |Best Actress |- | rowspan="2" |1982 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- |People's Choice Awards |Favorite Motion Picture Actress |- |1983 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy |- | rowspan="2" |1985 |Academy Awards |Best Actress |- |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- | rowspan="2" |1986 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy |- |People's Choice Awards |Favorite Motion Picture Actress |- |1990 |Golden Globe Awards |Best Actress – Motion Picture Drama |- | rowspan="4" |1995 |BAFTA Awards |Best Actress in a Supporting Role |- |Kids' Choice Awards |Favorite Movie Actress |- |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role |- | rowspan="2" |1996 |Golden Globe Awards |Best Actress – Miniseries or Television Film |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie |- |2000 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie |- | rowspan="3" |2001 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Guest Actress in a Drama Series |- | rowspan="2" |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series |- |Outstanding Performance by a Female Actor in a Miniseries or Television Movie |- |2003 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Guest Actress in a Drama Series |- | rowspan="2" |2007 |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Drama Series |- |Satellite Awards |Best Actress – Television Series Drama |- | rowspan="5" |2008 |Golden Globe Awards |Best Actress – Television Series Drama |- |People's Choice Awards |Favorite Female Television Star |- |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Drama Series |- |Satellite Awards |Best Actress – Television Series Drama |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series |- | rowspan="4" |2009 |Golden Globe Awards |Best Actress – Television Series Drama |- |People's Choice Awards |Favorite Female Television Star |- |Primetime Emmy Awards |Outstanding Lead Actress in a Drama Series |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series |- | rowspan="5" |2012 |Boston Society of Film Critics Awards |Best Supporting Actress |- |Chicago Film Critics Association Awards |Best Supporting Actress |- |Dallas-Fort Worth Film Critics Association Awards |Best Supporting Actress |- |New York Film Critics Circle Awards |Best Supporting Actress |- |Southeastern Film Critics Association Awards |Best Supporting Actress |- | rowspan="8" |2013 |Academy Awards |Best Supporting Actress |- |BAFTA Awards |Best Actress in a Supporting Role |- |Critics' Choice Movie Awards |Best Supporting Actress |- |Golden Globe Awards |Best Supporting Actress – Motion Picture |- |National Society of Film Critics Awards |Best Supporting Actress |- |Online Film Critics Society Awards |Best Supporting Actress |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture |- |Screen Actors Guild Awards |Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role |- | rowspan="2" |2016 |Critics' Choice Movie Awards |Critics' Choice Movie Award for Best Actress in a Comedy |- |Women Film Critics Circle |Best Comedic Actress |- | rowspan="4" |2017 |Broadway.com Audience Award |Favorite Leading Actress in a Play |- |Drama League Award |Distinguished Performance |- |Outer Critics Circle Award |Outstanding Actress in a Play |- |Tony Award |Best Actress in a Play |} == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktîvîstên amerîkî yên jin ên heqên însanan]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Aktrîsên dengî yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên ji Los Angelesê]] [[Kategorî:Aktrîsên sahneyê yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên zarok ên amerîkî]] [[Kategorî:Endamên Akademiya Amerîkî ya Huner û Zanistê]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1946]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Stranbêjên amerîkî yên jin]] 9ij4yl0xfwr1pdl18sokfw1i2hw9nmj 1 90476 2098520 1683245 2026-10-13T11:42:47Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Gotûbêj:Orange Is the New Black]] weke [[Gotûbêj:Orange is the New Black]] guhart 1683245 wikitext text/x-wiki {{Serê gotûbêjê}} {{Kalika wîkîprojeyê|sinif=Şitil|1= {{Wîkîproje DYA|muhîmî=Kêm}} }} {{r|Dilovan Gervan}} almanî zimanekî rind e, wek zimanê kurdî, bes ne zimanê Wîkîpediya kurdî ye! Zehmet nebe, hemû bêje û têgihên almanî di vê gotarê de wergerîne bo kurdî. Bêjeyên tê de ne kurdî bin dê bên valakirin. Bi silav û rêz. --[[Bikarhêner:MikaelF|MikaelF]] ([[Gotûbêja bikarhêner:MikaelF|gotûbêj]]) 06:05, 1 îlon 2020 (UTC) h9gzpuezygc7o6s3lw74g16rj2howbo 0 90525 2098411 2056008 2026-10-13T03:36:55Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098411 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=nîsan 2024}} {{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2 | malper = | wêne = Kerry Washington in (2024) (cropped).jpg }} '''Kerry Marisa Washington'''<ref name="birth">{{Jêder-malper |url=https://www.eonline.com/news/436342/kerry-washington-nnamdi-asomugha-s-secret-wedding-see-their-marriage-certificate |sernav=Kerry Washington & Nnamdi Asomugha's Secret Wedding—See Their Marriage Certificate! |paşnav=Finn |pêşnav=Natalie |tarîx=3 tîrmeh 2013 |weşanger=[[E! News]] |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20131010015505/http://www.eonline.com/news/436342/kerry-washington-nnamdi-asomugha-s-secret-wedding-see-their-marriage-certificate |tarîxa-arşîvê=10 çiriya pêşîn 2013 |tarîxa-gihiştinê=26 îlon 2013 }}</ref> (jdb. 31ê çileya 1977an) <ref>{{Jêder-nûçe |url=https://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/20090131.html |sernav=On This Day |tarîx=31 kanûna paşîn 2009 |malper=[[The New York Times]] |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160304195556/http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/20090131.html |tarîxa-arşîvê=4 adar 2016 |tarîxa-gihiştinê=6 tebax 2009 }}</ref><ref name="birthcertificate">{{Jêder-malper |url=http://www.eonline.com/news/538229/kerry-washington-is-a-mom-check-out-baby-isabelle-amarachi-asomugha-s-birth-certificate |sernav=Kerry Washington Is a Mom! Check Out Baby Isabelle Amarachi Asomugha's Birth Certificate |paşnav=Finn |pêşnav=Natalie |tarîx=2 gulan 2014 |weşanger=E! News |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160426123234/http://www.eonline.com/news/538229/kerry-washington-is-a-mom-check-out-baby-isabelle-amarachi-asomugha-s-birth-certificate |tarîxa-arşîvê=26 nîsan 2016 |tarîxa-gihiştinê=2 gulan 2016 }} Sidebar: [http://images.eonline.com/static/news/pdf/washingtonbirthcertificate.pdf Certificate of Live Birth: Isabelle Amarachi Asomugha] (County of Los Angeles Department of Public Health). Gives Kerry Washington birth date. [https://www.webcitation.org/6hD3oBr5y?url=http://images.eonline.com/static/news/pdf/washingtonbirthcertificate.pdf Archived] from the original on May 2, 2016.</ref><ref name="filmr">Note: FilmReference.com states "Born January 5, 1977 (some sources cite 1975)…." at {{Jêder-malper |url=http://www.filmreference.com/film/35/Kerry-Washington.html |sernav=Kerry Washington Biography (1977?- ) |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160303234621/http://www.filmreference.com/film/35/Kerry-Washington.html |tarîxa-arşîvê=3 adar 2016 |tarîxa-gihiştinê=2 gulan 2016 }}</ref> lîstikvan û derhênerê amerîkî ye. Navdarbûna wê dinav temşevana de bi rol gêrandina wê bû di Filmên wekê ''{{girêdan|lt=Scandal|Scandal (TV series)|en}}'' (2012–2018) de. Herwiha hatiye xelatkirin bi xeltên wekên ''Image Award'' û ''Teen Choice Award''. Cara ewil ya destpêkirina kariyera wê ya lîstikvaniyê di 1994an de bû. == Jiyan == Kerry Washington Bejn a wê 1,63 m dirêje. û malê wê : $50 millionên USD di(2020). herwesa di 2013 de Zawace wê bû digel Nnamdi Asomugha. û 2 zarok jî hene. [[Wêne:Kerry_Washington_4_Met_Opera_2010_Shankbone.jpg|thumb|Washington at the Metropolitan Opera in 2010]] == Fîlmografî == {| class="wikitable sortable" !Sal !Ser nav !Rol |- | rowspan="2" |2000 |''Our Song'' |Lanisha Brown |- |''3D'' |Angie |- | rowspan="2" |2001 |''Save the Last Dance'' |Chenille |- |''Lift'' |Niecy |- | rowspan="2" |2002 |''Take the A Train'' |Keisha |- |''Bad Company'' |Julie |- | rowspan="3" |2003 |''{{Sortname|The|United States of Leland}}'' |Ayesha |- |''{{Sortname|The|Human Stain|The Human Stain (film)}}'' |Ellie |- |''Sin'' |Kassie |- | rowspan="3" |2004 |''Against the Ropes'' |Renee |- |''She Hate Me'' |Fatima Goodrich |- |''Ray'' |Della Bea Robinson |- | rowspan="4" |2005 |''Sexual Life'' |Rosalie |- |''Mr. &amp;amp; Mrs. Smith'' |Jasmine |- |''Fantastic Four'' |Alicia Masters |- |''Wait'' |Maggie |- | rowspan="3" |2006 |''Little Man'' |Vanessa |- |''{{Sortname|The|Last King of Scotland|The Last King of Scotland (film)}}'' |Kay Amin |- |''{{Sortname|The|Dead Girl}}'' |Rosetta |- | rowspan="4" |2007 |''I Think I Love My Wife'' |Nikki Tru |- |''Put It in a Book'' |Sheila |- |''30,000 Leagues Under the Sea'' |Medical Officer Marissa Brau |- |''Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer'' |Alicia Masters |- | rowspan="3" |2008 |''Woman in Burka'' |Kerry |- |''Miracle at St. Anna'' |Zana Wilder |- |''Lakeview Terrace'' |Lisa Mattson |- | rowspan="2" |2009 |''Life Is Hot in Cracktown'' |Marybeth |- |''Mother and Child'' |Lucy |- | rowspan="2" |2010 |''Night Catches Us'' |Patricia Wilson |- |''For Colored Girls'' |Kelly / Blue |- |2011 |''{{Sortname|The|Details|The Details (film)}}'' |Rebecca Mazzoni |- | rowspan="2" |2012 |''{{Sortname|A|Thousand Words|A Thousand Words (film)}}'' |Caroline McCall |- |''Django Unchained'' |Broomhilda von Schaft |- |2013 |''Peeples'' |Grace Peeples |- |2017 |''Cars 3'' |Natalie Certain (voice) |- |2019 |''American Son'' |Kendra Ellis-Connor |- | rowspan="2" |2020 |''The Fight'' | {{N/a|None}} |- |''The Prom'' |Ms. Greene |} == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktîvîstên amerîkî yên jin ên heqên însanan]] [[Kategorî:Aktrîsên afro-amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Aktrîsên afro-amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Aktrîsên dengî yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên amerîkî]] [[Kategorî:Derhênerên televîzyonê yên amerîkî]] [[Kategorî:Fîlmçêkerên amerîkî yên jin]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1977]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Vebêjerên kitêbên dengî]] knm1cot60iq462azarm1epcvc3zw6ly 2098412 2098411 2026-10-13T03:37:13Z Kurê Acemî 105128 /* Jiyan */ 2098412 wikitext text/x-wiki {{Sêwî|tarîx=nîsan 2024}} {{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2 | malper = | wêne = Kerry Washington in (2024) (cropped).jpg }} '''Kerry Marisa Washington'''<ref name="birth">{{Jêder-malper |url=https://www.eonline.com/news/436342/kerry-washington-nnamdi-asomugha-s-secret-wedding-see-their-marriage-certificate |sernav=Kerry Washington & Nnamdi Asomugha's Secret Wedding—See Their Marriage Certificate! |paşnav=Finn |pêşnav=Natalie |tarîx=3 tîrmeh 2013 |weşanger=[[E! News]] |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20131010015505/http://www.eonline.com/news/436342/kerry-washington-nnamdi-asomugha-s-secret-wedding-see-their-marriage-certificate |tarîxa-arşîvê=10 çiriya pêşîn 2013 |tarîxa-gihiştinê=26 îlon 2013 }}</ref> (jdb. 31ê çileya 1977an) <ref>{{Jêder-nûçe |url=https://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/20090131.html |sernav=On This Day |tarîx=31 kanûna paşîn 2009 |malper=[[The New York Times]] |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160304195556/http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/20090131.html |tarîxa-arşîvê=4 adar 2016 |tarîxa-gihiştinê=6 tebax 2009 }}</ref><ref name="birthcertificate">{{Jêder-malper |url=http://www.eonline.com/news/538229/kerry-washington-is-a-mom-check-out-baby-isabelle-amarachi-asomugha-s-birth-certificate |sernav=Kerry Washington Is a Mom! Check Out Baby Isabelle Amarachi Asomugha's Birth Certificate |paşnav=Finn |pêşnav=Natalie |tarîx=2 gulan 2014 |weşanger=E! News |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160426123234/http://www.eonline.com/news/538229/kerry-washington-is-a-mom-check-out-baby-isabelle-amarachi-asomugha-s-birth-certificate |tarîxa-arşîvê=26 nîsan 2016 |tarîxa-gihiştinê=2 gulan 2016 }} Sidebar: [http://images.eonline.com/static/news/pdf/washingtonbirthcertificate.pdf Certificate of Live Birth: Isabelle Amarachi Asomugha] (County of Los Angeles Department of Public Health). Gives Kerry Washington birth date. [https://www.webcitation.org/6hD3oBr5y?url=http://images.eonline.com/static/news/pdf/washingtonbirthcertificate.pdf Archived] from the original on May 2, 2016.</ref><ref name="filmr">Note: FilmReference.com states "Born January 5, 1977 (some sources cite 1975)…." at {{Jêder-malper |url=http://www.filmreference.com/film/35/Kerry-Washington.html |sernav=Kerry Washington Biography (1977?- ) |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160303234621/http://www.filmreference.com/film/35/Kerry-Washington.html |tarîxa-arşîvê=3 adar 2016 |tarîxa-gihiştinê=2 gulan 2016 }}</ref> lîstikvan û derhênerê amerîkî ye. Navdarbûna wê dinav temşevana de bi rol gêrandina wê bû di Filmên wekê ''{{girêdan|lt=Scandal|Scandal (TV series)|en}}'' (2012–2018) de. Herwiha hatiye xelatkirin bi xeltên wekên ''Image Award'' û ''Teen Choice Award''. Cara ewil ya destpêkirina kariyera wê ya lîstikvaniyê di 1994an de bû. == Fîlmografî == {| class="wikitable sortable" !Sal !Ser nav !Rol |- | rowspan="2" |2000 |''Our Song'' |Lanisha Brown |- |''3D'' |Angie |- | rowspan="2" |2001 |''Save the Last Dance'' |Chenille |- |''Lift'' |Niecy |- | rowspan="2" |2002 |''Take the A Train'' |Keisha |- |''Bad Company'' |Julie |- | rowspan="3" |2003 |''{{Sortname|The|United States of Leland}}'' |Ayesha |- |''{{Sortname|The|Human Stain|The Human Stain (film)}}'' |Ellie |- |''Sin'' |Kassie |- | rowspan="3" |2004 |''Against the Ropes'' |Renee |- |''She Hate Me'' |Fatima Goodrich |- |''Ray'' |Della Bea Robinson |- | rowspan="4" |2005 |''Sexual Life'' |Rosalie |- |''Mr. &amp;amp; Mrs. Smith'' |Jasmine |- |''Fantastic Four'' |Alicia Masters |- |''Wait'' |Maggie |- | rowspan="3" |2006 |''Little Man'' |Vanessa |- |''{{Sortname|The|Last King of Scotland|The Last King of Scotland (film)}}'' |Kay Amin |- |''{{Sortname|The|Dead Girl}}'' |Rosetta |- | rowspan="4" |2007 |''I Think I Love My Wife'' |Nikki Tru |- |''Put It in a Book'' |Sheila |- |''30,000 Leagues Under the Sea'' |Medical Officer Marissa Brau |- |''Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer'' |Alicia Masters |- | rowspan="3" |2008 |''Woman in Burka'' |Kerry |- |''Miracle at St. Anna'' |Zana Wilder |- |''Lakeview Terrace'' |Lisa Mattson |- | rowspan="2" |2009 |''Life Is Hot in Cracktown'' |Marybeth |- |''Mother and Child'' |Lucy |- | rowspan="2" |2010 |''Night Catches Us'' |Patricia Wilson |- |''For Colored Girls'' |Kelly / Blue |- |2011 |''{{Sortname|The|Details|The Details (film)}}'' |Rebecca Mazzoni |- | rowspan="2" |2012 |''{{Sortname|A|Thousand Words|A Thousand Words (film)}}'' |Caroline McCall |- |''Django Unchained'' |Broomhilda von Schaft |- |2013 |''Peeples'' |Grace Peeples |- |2017 |''Cars 3'' |Natalie Certain (voice) |- |2019 |''American Son'' |Kendra Ellis-Connor |- | rowspan="2" |2020 |''The Fight'' | {{N/a|None}} |- |''The Prom'' |Ms. Greene |} == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktîvîstên amerîkî yên jin ên heqên însanan]] [[Kategorî:Aktrîsên afro-amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Aktrîsên afro-amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Aktrîsên amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Aktrîsên dengî yên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên amerîkî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên amerîkî]] [[Kategorî:Derhênerên televîzyonê yên amerîkî]] [[Kategorî:Fîlmçêkerên amerîkî yên jin]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1977]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Vebêjerên kitêbên dengî]] 0c34tudk2wzr18u0hbpsr5s3u8udg12 0 93544 2098348 1852867 2026-10-12T12:29:57Z MikaelF 935 2098348 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov | nav = Dayê Esmer | navê_rastî = Esmera Serdêr | wêne = Dayê Esmer 2012.jpg | cihê_mirinê = 6ê çiriya pêşîn a 2020an | dîn = [[Ezdî]] | pîşe = [[Micêwir]] }} '''Esmera Serdêr''' an jî '''Dayê Esmer''', [[micêwir]]a [[Kaniya Spî]] ya [[Laliş]]a Nûranî bû. Dayê Esmer di 6ê çiriya pêşîn a 2020an de çû ber dilovaniya Xwedê<ref>(2020). "KCÊE Dayika Esmer bi bîr anî.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 7.</ref><ref>[[Salihê Kevirbirî]], Facebook, 07.10.2020.</ref>. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Êzdîtî]] [[Kategorî:Micêwir]] a6cwyxde49amarv6oxkoi5yaaeexgu7 0 95188 2098437 2014129 2026-10-13T05:06:58Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098437 wikitext text/x-wiki {{Kêm|tarîx=tîrmeh 2024}} {{Agahîdank mîr | nav = Fîlîp, Dukê Edinburghê | hevser = [[Elizabeth II]] | navê rastî = Prince Philip, Duke of Edinburgh | roja zayînê = {{Jidayikbûn|10|06|1921}} | cihê zayînê = Mon Repos, [[Kerkyra]], [[Yûnanistan|Keyanya Yewananê]] | zarok = [[Charles III]] , [[Anne, Mîreya Mîrî]]{{!}}[[Andrew, Dukê Yorkê]]{{!}}[[Edward, Kontê Wessexê]]<nowiki>}}</nowiki> | consortreign = {{Dîrok|6|2|1952}} – {{Dîrok|9|4|2021}} | sernav = Duke of Edinburgh | roja mirinê = {{Mirin|9|4|2021|10|06|1921|temen=erê}} | cihê mirinê = [[Windsor Castle]], [[Berkshire]] | pênasê pêşîn = His Royal Highness | sernavên din = {{Unbulleted list|Kontê Merionethê|{{ziman-en|{{Girêdan|Earl of Merioneth|en}}}}|{{ziman-en|{{Girêdan|Baron Greenwich|en}}}}|ji {{Dîrok|19|11|1947}}<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/biography/Philip-duke-of-Edinburgh |sernav=Philip, duke of Edinburgh |malper=Encyclopaedia Britannica |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2021-04-10 }}</ref>}} | şûngirî = Duke of Edinburgh | serwerî = {{Dîrok|19|11|1947}} – {{Dîrok|9|4|2021}} | yê paşî = [[Charles III]] }} '''Prens''' '''Fîlîp, Dukê Edinburghê''' (navê rastî '''Fîlîp, Mîrzayê Yewnan û Danîmarkayê'''<ref>[http://www.canadianheritage.gc.ca/eng/1287056173925/1297368439340 Canadian Heritage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317231641/http://www.canadianheritage.gc.ca/eng/1287056173925/1297368439340 |date=2012-03-17 }}; [https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/prince-philip/8566735/Prince-Philips-90th-birthday-a-life-less-ordinary-for-The-Duke-of-Edinburgh.html Daily Telegraph]; [http://news.sky.com/story/861428/the-life-and-times-of-the-royal-consort Sky News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150929021747/http://news.sky.com/story/861428/the-life-and-times-of-the-royal-consort |date=2015-09-29 }}; [https://www.royal.uk/the-duke-of-edinburgh Website of the Royal Family], all retrieved 10 June 2011</ref>, {{Jidayikbûn|10|6|1921|j=1}} - 9ê nîsana 2021),<ref>{{Jêder-nûçe |url=https://www.bbc.com/news/uk-11437314 |sernav=Prince Philip has died aged 99, Buckingham Palace announces |tarîx=2021-04-09 |malper=BBC News |ziman=en-GB |tarîxa-gihiştinê=2021-04-09 }}</ref> hevserê keybanûya [[Keyaniya Yekbûyî|Brîtanî]] [[Elizabeth II]] ji sala [[1947]] û mîrzayê Brîtanî ji sala [[1957]]. Ji sala 1947an pê de dikeve nav malbata [[Mountbatten]]an de. Fîlîp di nav malbeta mîrî a [[Yewnanistan|Yewnanê]] de jidayîk bû. Bi eslê xwe ji malbata [[Glücksburg]]an e<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Det glücksburgske kongehus, fra Christian IX til prinsesse Margrethe: Den danske kongeslægt gennem hundrede år |paşnav=Tågholt, Knud |pêşnav= |weşanger=Aros |sal=1963 |isbn= |cih= |rr=6 }}</ref>. Bavê wî [[Andew, Mîrzayê Yewnan û Danîmarkayê]] lê dayka wî jî Alice Battenberg bûn. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Brîtanî]] [[Kategorî:Endamên Royal Society yên brîtanî]] [[Kategorî:Mountbatten]] [[Kategorî:Nivîskarên brîtanî ên sedsala 20an]] [[Kategorî:Nivîskarên brîtanî ên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Windsor]] [[Kategorî:Yewnan]] [[Kategorî:Endamên Encumena Taybet a Keyaniya Yekbûyî]] 2h9tkryqtf8efy7j7dzg19zmu34ku4h 0 95957 2098419 1833590 2026-10-13T04:48:31Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098419 wikitext text/x-wiki {{Rêzimana xelet|tarîx=îlon 2024}} {{Wergera xirab|tarîx=îlon 2024}} {{Agahîdank nivîskar | nav = Francisco de Quevedo | wêne = Francisco_de_Quevedo_(Pacheco).jpg | sernavê_wêne = Francisco de Quevedo piştî ket Fermana Santiago di 1618 de ji hêla Francisco Pacheco ve di ''Pirtûka xwe ya vegotina portreyên rastîn, zilamên spehî û bîrawer de nîgar kir'' . | navê_jidayikbûnê = Francisco Gómez de Quevedo y Santibáñez Villegas | roja_jidayikbûnê = {{Jidayikbûn|14|9|1580}} | cihê_jidayikbûnê = [[Madrid]], [[Spanya]] | roja_mirinê = {{Roja mirinê û temen|df=y|1645|9|8|1580|9|14}} | cihê_mirinê = [[Villanueva de los Infantes, Ciudad Real|Villanueva de los Infantes]], Spanya | netewe = Spanî (kastîlî) | perwerde = Universidad de Alcalá | pîşe = Helbestvan, siyasetmedar | tevger = [[Conceptismo]] | şêwe = Helbest û roman | ziman = [[Spanî]] (kastîlî)) | şanenav = Firma de Francisco de Quevedo.gif }} '''Francisco Gómez de Quevedo Villegas y Santibáñez Cevallos''' ([[Madrîd|Madrid]], [[14ê îlonê|14ê îlona]] [[1580]]an - Villanueva de los Infantes, Ciudad Real, [[8ê îlonê|8ê îlona]] [[1645]]an), ku wekî '''Francisco de Quevedo''' tê zanîn, [[nivîskar]]ekî [[Spanya|spanî]] [[Nivîskar|yê]] Serdema Zêrîn bû Ew di dîroka edebiyata bi zimanê spanî de yek ji navdartirîn navdar e, ku bi taybetî bi xebata xwe ya helbestvanî tê naskirin, her çend wî pirtûkên vegotinê, şanoyê û cûrbecûr felsefî, siyasî, exlaqî, asetîkî, humanîst û dîrokî jî nivîsandin. Wî sernavên axayê Torre de Juan Abad (di 1620an de hate stendin, piştî gelek dijwarî ) û şovanê Fermana Santiago (ketina wî di [[29ê kanûna pêşîn|29ê kanuna pêşîn a]] 1617 de, bi navgîniya belgeyek keyanî ku ji hêla Felipe ve hatî îmzekirin hate fermîkirin III, û sernav di 8ê sibata 1618an de hate şandin). {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Helbestvanên spanî]] [[Kategorî:Duşerkîbazên spanî]] 83bznxqa5aokq6xdmg3tjoh8m91bp0t 0 96533 2098446 1898867 2026-10-13T05:14:19Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098446 wikitext text/x-wiki {{bêçavkanî|tarîx=îlon 2024}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane | sernavê_wêne = 2007 | perwerde = Zanîngeha Florîdaya Başûr Dibistana Bilind a Henry B. Plant Dibistana Bilind a Paso Robles | çînaser = sînema }} '''Leo Anthony Gallagher, Jr.''' (jdb. [[24ê tîrmehê]] [[1946]]'an li [[Fort Bragg]], [[Karolînaya Bakur]], [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê|DYA]]) [[Lîstikvan|aktor]] û [[komedyen]]ekî amerîkî ye. Ew bi perçiqandina tiştan (bi piranî xwarin, bi gelemperî zebeş) bi navgînek ku ew behsa Sledge-O-Matic dike tê zanîn. == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Aktor-şitil}} [[Kategorî:Aktorên amerîkî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1946]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî]] [[Kategorî:Mêrên amerîkî]] [[Kategorî:Mirin 2022]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî yên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Komedyenên amerîkî yên mêr]] s5947ep6z7co06fgecr5rglove5kjd2 0 96534 2098525 2026290 2026-10-13T11:53:40Z InternetArchiveBot 45060 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2098525 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank wargeh/wîkîdane | demonîm = valdostayî, xelkê Geliyê Aostayê }} '''Geliyê Aostayê''' (bi îtalî: ''Valle d'Aosta'', bi arpîtanî: ''Val d'Aoûta'') herêma herî biçûk a Îtalyayê ye û di heman demê de herêma ku bi tenê frankofonî ye, her çend zimanê fermî ya herêmê îtalî û fransî be jî, li herêmê zaravayê [[valdoten]] (''Valdôtain'') ê zimanê frankoprovansî yê [[arpîtanî]] tê axaftin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://dati.istat.it/ |sernav=Statistiche Istat |malper=dati.istat.it |tarîxa-gihiştinê=2021-01-20 }}</ref> Li bajarê bi navê [[Gressoney]], zaravayekî almanî tê axaftin. <ref>{{Jêder-malper |url=http://www.regions-francophones.org/5614-nos-membres.htm |sernav=Nos membres |malper=www.regions-francophones.org |ziman=fr |tarîxa-gihiştinê=2021-01-20 }} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Nifûsa herêmê li gorî hêjmara sala 2010an de 127.836 kes tê texmînkirin. == Bajar û navendên Geliyê Aostayê == Geliyê Aostayê li parêzgehan nayê parvekirin. Li Gelî 74 komun hene, lê hinek ji wan ji aliyê nifûsê ve pir piçûk in. Komuna herî mezin, [[Aosta]], xwedan nifûseke mezin e û pênc bajarên din ên girîng jî, ji hêla nifûsê ve gelek piçûk in. Bajarê Aosta û pênc komunên ku ji aliyê nifûsê ve herî mezin in ev in: {| {{Prettytable|width=69%}} |- bgcolor="#EFEFEF ! Nîşan ! Nav ! Gelhe ! Bilindahî ! Rûerd |- | align=center|[[Wêne:Blason ville It Aoste.svg|25px]] | align=center|[[Aosta]] | align=center|34.952 | align=center|583 | align=center|21,37 |- | align=center| | align=center|[[Saint-Vincent]] | align=center|4.846 | align=center|575 | align=center|20,81 |- | align=center|[[Wêne:Blason ville It Châtillon (AO).svg|25px]] | align=center|[[Châtillon]] | align=center|4.831 | align=center|549 | align=center|39,77 |- | align=center|[[Wêne:Blason ville It Sarre (AO).svg|25px]] | align=center|[[Sarre]] | align=center|4.622 | align=center|631 | align=center|28 |- | align=center|[[Wêne:Blason ville It Pont-Saint-Martin (AO).svg|25px]] | align=center|[[Pont-Saint-Martin]] | align=center|3.945 | align=center|345 | align=center|6,88 |- | align=center|[[Wêne:Quart-Stemma.svg|25px]] | align=center| [[Quart]] | align=center|3.456 | align=center|535 | align=center|62 |- |} == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Herêmên Îtalyayê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku fransî zimanê resmî ye]] [[Kategorî:Geliyê Aostayê| ]] [[Kategorî:Herêmên Îtalyayê]] [[Kategorî:Parêzgehên Îtalyayê]] 3ol7mmdlor5eg2osshdmybxg54a22mb 0 97791 2098505 1717338 2026-10-13T10:41:00Z MikaelF 935 2098505 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank ziman | nav = Şelhî | navê xwemalî = Taclḥit - ⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜ | renga malbat = Afroasyayî | dewlet = {{Ala|Maroko}} | herêm = | nexşe = Tachelhit.png | firehiya nexşe = | binnexşe = Firehbûna zimanê şelhî (bi rengê sor) | zimanê zikmakî = 7.200.000 (2016) | malbat1 = [[Zimanê amazîgh]] | malbat2 = [[Zimanê atlas]] | malbat3 = | malbat4 = | malbat5 = | malbat6 = | netewe = | kêmnetewe = | ajans = | iso1 = | iso2 = | iso3 = shi | agahdarî = }} '''Şelhî''' (bi şelhî: ⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵜ, ''taclḥit'') [[Zimanê amazîgh|zimanekî berberî]] ye. Şelhî zimanê xelkê [[şelh]] e û li başûr rojavayê [[Fas]]ê ji hêla zêdeyî heşt milyon kesî ve tê axivîn.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.ethnologue.com/language/shi |sernav=Tachelhit |malper=Ethnologue |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2021-01-30 }}</ref> Zimanê şelhî li rojavaya [[çiyayên Atlasa Bilind]] û herêmên li başûr heya çemê [[Draa]], di nava [[Antî-Atlas]] û hewza aluvî ya çemê Sous de xeber didin. Niştecihên navenda bajarê [[Agadir]]ê (nifûsa wî 400.000 kes e) û bajarên mezin ên din wek [[Guelmim]], [[Taroudant]], [[Oulad Teima]], [[Tiznit]] û [[Ouarzazate]] jî şelhîaxiv in. == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == {{Kategoriya Commonsê ya biçûk|Tachelhit}} {{Rêza kategoriyê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Ziman-şitil}} [[Kategorî:Ziman]] [[Kategorî:Zimanê amazîgh]] [[Kategorî:Zimanê şelhî| ]] ihx7od97q3x1xpfhfy4lo7p47gsc0yc 0 113064 2098429 1831439 2026-10-13T05:02:02Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098429 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank wargeh/wîkîdane | wdneyîne = Beşa îdarî | nav = Frîzya | statû = [[Parêzgeh]] | etîketa_binebeşê2 = [[Herêmên Holendayê]] | navê_binebeşê2 = | etîketa_binebeşê3 = | navê_binebeşê3 = }} '''Frîzya''', '''Fryslân''' an jî '''Friesland''' (bi frîzî: ''Fryslân'', bi holendî: ''Friesland'') yek ji 12 parêzgehên îdarî yên [[Holenda]]yê ye. Herêm wekî kemerê li perava deryayê bakurê [[Holenda]]yê ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.amsterdam.info/netherlands/provinces/ |sernav=Provinces of Netherlands {{!}} Amsterdam.info |tarîxa-gihiştinê= }}</ref> Gelê herêmê bi zimanê [[frîzî]] diaxive. Herêma Frîzya, dikeve rojavayê [[Groningen]]ê û bakurê rojavayê herêma [[Drenthe]]yê. == Bajar û şaredarî == '''Bajêr''' {| class="wikitable" |- valign="top" width="100%" | * [[Dokkum]] * [[Franeker]] * [[Harlingen, Friesland|Harlingen]] * [[Hindeloopen]] * [[IJlst]] | * [[Leeuwarden]] * [[Sloten, Friesland|Sloten]] * [[Sneek]] * [[Stavoren]] * [[Workum]] |} '''Şaredarî''' {| class="wikitable" |- valign="top" width="100%" | * [[Achtkarspelen]] * [[Ameland]] * [[Dantumadiel]] * [[De Fryske Marren]] * [[Harlingen (municipio)|Harlingen]] * [[Heerenveen (şaredarî)|Heerenveen]] | * [[Leeuwarden (şaredarî)|Leeuwarden]] * [[Noardeast-Fryslân]] * [[Ooststellingwerf]] * [[Opsterland]] * [[Schiermonnikoog]] * [[Smallingerland]] | * [[Súdwest-Fryslân]] * [[Terschelling]] * [[Tytsjerksteradiel]] * [[Vlieland]] * [[Waadhoeke]] * [[Weststellingwerf]] |} == Gelhe == {| class="wikitable" | {| class="wikitable" !Sal !Gelhe |- |1714 |129.243 |- |1748 |135.195 |- |1796 |161.513 |- |1811 |175.366 |- |1830 |204.909 |- |1840 |227.859 |- |1850 |243.191 |- |1860 |269.701 |- |1870 |300.863 |- |1880 |329.877 |- |1890 |335.558 |- |1900 |340.263 |} | {| class="wikitable" !Sal !Gelhe |- |1910 |363.625 |- |1920 |385.362 |- |1930 |402.051 |- |1940 |424.462 |- |1950 |465.267 |- |1960 |478.206 |- |1970 |521.820 |- |1982 |592.314 |- |1990 |599.151 |- |1999 |621.222 |- |2010 |646.305 |- |2020 |649.944 |} |} == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == {{Kategoriya Commonsê ya biçûk}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Parêzgehên Holendayê]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1520î de hatine avakirin]] saht8ug22lb3ctp9l8zu477ifi8wsiy 0 123159 2098455 1897272 2026-10-13T08:38:38Z InternetArchiveBot 45060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2098455 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank wargeh/wîkîdane | wdneyîne = Beşa îdarî | nav = Ain | statû = [[Departement]] | etîketa_binebeşê2 = [[Departmentenên Fransayê]] | navê_binebeşê2 = | etîketa_binebeşê3 = | navê_binebeşê3 = }} '''Ain''' (bi [[frankoprovensal]]: ''En''), departementeke [[Fransa]]yê ye ku dikeve rojhilatê [[Fransa]]yê û navê xwe ji [[Çemê Ain]]ê werdigire.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.ain.fr/tous-aindinois/ |sernav=Tous Aindinois ! |tarîx=2018-06-21 |malper=site du Département de l'Ain |ziman=fr-FR |roja-gihiştinê=2021-09-12 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20250517033205/https://www.ain.fr/tous-aindinois/ |roja-arşîvê=2025-05-17 |url-status=dead }}</ref> == Erdnîgarî == Departementa Ainê, yek ji departementên herêma [[Auvergne-Rhône-Alpes]]yê ye û ji aliyê departementên [[Jura]], [[Saône-et-Loire]], [[Rhône]], [[Isère]], [[Savoie]], [[Haute-Savoie]] û kantonên [[Swîsre]]yê, [[Jenev]] û [[Vaud]]ê ve hatiye dorpêçkirin. == Gelheya departementê == Ji sala 1962an vir ve geşbûna niştecihên departementê. <timeline> Colors= id:a value:gray(0.9) id:b value:gray(0.7) id:c value:rgb(1,1,1) id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9) id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:500 height:373 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:650000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:b increment:50000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:a increment:25000 start:0 BackgroundColors = canvas:c BarData= bar:1962 text:1962 bar:1968 text:1968 bar:1975 text:1975 bar:1982 text:1982 bar:1990 text:1990 bar:1999 text:1999 bar:2008 text:2008 bar:2015 text:2015 PlotData= color:d width:20 align:left bar:1962 from:0 till: 314457 bar:1968 from:0 till: 339262 bar:1975 from:0 till: 376477 bar:1982 from:0 till: 418516 bar:1990 from:0 till: 471019 bar:1999 from:0 till: 515270 bar:2008 from:0 till: 581355 bar:2015 from:0 till: 631877 PlotData= bar:1962 at: 314457 fontsize:S text: 314.457 shift:(-5,5) bar:1968 at: 339262 fontsize:S text: 339.262 shift:(-15,5) bar:1975 at: 376477 fontsize:S text: 376.477 shift:(-15,5) bar:1982 at: 418516 fontsize:S text: 418.516 shift:(-15,5) bar:1990 at: 471019 fontsize:S text: 471.019 shift:(-15,5) bar:1999 at: 515270 fontsize:S text: 515.270 shift:(-15,5) bar:2008 at: 581355 fontsize:S text: 581.355 shift:(-15,5) bar:2015 at: 631877 fontsize:S text: 631.877 shift:(-15,5) </timeline> {{Çepê paqij bike}} == Şaredariyên sereke == 10 şaredariyên serekeyî ya departementê û hejmara niştecihên şaredariyan {| class="wikitable" ! Rêz !! Şaredarî !! Gelhe (2015) |- align="right" | 1 || align="left" | [[Bourg-en-Bresse]] || 40.490 |- align="right" | 2 || align="left" | [[Oyonnax]] || 22.258 |- align="right" | 3 || align="left" | [[Ambérieu-en-Bugey]] || 14.359 |- align="right" | 4 || align="left" | [[Bellegarde-sur-Valserine]] || 11.644 |- align="right" | 5 || align="left" | [[Gex]] || 10.893 |- align="right" | 6 || align="left" | [[Saint-Genis-Pouilly]] || 10.893 |- align="right" | 7 || align="left" | [[Miribel (Ain)|Miribel]] || 9.277 |- align="right" | 8 || align="left" | [[Ferney-Voltaire]] || 9.236 |- align="right" | 9 || align="left" | [[Belley]] || 8.909 |- align="right" | 10 || align="left" | [[Divonne-les-Bains]] || 8.762 |- align="right" |} == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == {{Kategoriya Commonsê ya biçûk}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Ain| ]] [[Kategorî:Avabûnên 1790an li Fransayê]] [[Kategorî:Departementên Fransayê]] [[Kategorî:Departmenên Auvergne-Rhône-Alpes]] [[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1790an de hatine avakirin]] 6ga3ybanvu2in6apxxun5be7rhijy90 0 123562 2098416 2036432 2026-10-13T04:43:47Z Biyolojiyabikurdi 31567 2098416 wikitext text/x-wiki '''Miyoz''', '''dabeşbûna miyozî''' an jî '''kêmedabeşbûn''' (bi [[Zimanê yewnanî|grekî]]: ''meiosis'') corek ji [[dabeşbûna xaneyê]] ye ko di makexaneyên hêk, sperm û sporan de rû dide<ref>Stein, Wilfred D. , Chow, Christopher , Cooper, John A. , Bernfield, Merton R. , Alberts, Bruce M. , Lodish, Harvey F. , Staehelin, L. Andrew , Slack, Jonathan M.W. , Cuffe, Michael and Laskey, Ronald A.. "cell". ''Encyclopedia Britannica'', 9 Mar. 2021,[https://www.britannica.com/science/cell-biology]</. Accessed 14 October 2021.</ref>. Dabeşbûna miyozî û [[pîtandin|pîtîn]] du bingehên serekî ne bo pirbûna zayendî.<ref name="Biology with Physiology" /> Ji bo [[pirbûna zayendî]] pêdivî bi xaneyên herdu zayendê (ner û mê) heye. Ango divê [[xane]]ya hekê bi ya spermê vê were pîtandin. Yekbûna [[navik]]a hêkê bi navika spermê ve wekî pîtîn tê navkirin. Her çiqas weçe ji yekbûna navikên du xaneyan pêk were jî, hejmara kromozomên xaneyên weçeyê ne du qat li bi qasî kromozomên her bavanek e.<ref>Meiosis. (2021, September 21). Retrieved October 14, 2021, from https://bio.libretexts.org/@go/page/25729</{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna pêşîn 2021 }}</ref> Xaneya sperm û ya hêkê xaneyên taybet in û wekî gamet tên navkirin. Di laşê mirov de gamet di hêkdanka mêyan an jî di gunên nêran de ji xaneyên gametçêker, bi dabeşbûna miyozî tên çêkirin. == Hejmara kromozomên zîndeweran == Di zanista polenzaniyê (bi înglîzî: ''taxonomy'') de koma zîndewerên ko ji bavanên hevbeş peyda bûne û dikarin bi zaûzêya nav xwe de, weçeyên nestewr (bi înglîzî: ''fertile'') peyda bikin, wekî cor tê navkirin. Hejmara kromozomên hemû endamên corê heman e. Wekî mînak, hemû mirovên ser erdê corek e (''Homo sapiens'') û di xaneyên her mirovek de 46 kromozom heye. [[sîr]] (''Allium sativum'') corek riweka bi 16 kromozomî ye. [[Hirç]] (''Ursus arctos)'' corek ajala 74 kromozomî ye. Her wekî di van mînakan de hatiye nîşankirin, hejmara kromozomên her corek taybet e ji bo hemû endamên koma wê corê û di nifşên nû yên corê de naguhere. Di laşê mirov de li gor erkê xwe, du cor [[xane]] heye. Xaneyên laş (bi înglîzî: s''omatic cells'') û xaneyên gametçêker (bi înglîzî: ''germ cells''). Laşexane bi [[Mîtoz|dabeşbûna mîtozî]] hejmara xwe zêde dikin, hemû [[Şane (biyolojî)|şane]] û endamên laş ji laşexaneyan pêk te. Xaneyên gametçêker di [[hêkdank]] an jî [[gun]]ên mirov de cih digirin bi dabeşbûna miyozê xaneyên zayendê, ango [[Sperma|sperm]] û [[Hêk (toxim)|hêk]] çêdikin. Di laşexaneyan de (xaneyên laş) komeleya [[kromozom]] bi cot in. Cota kromozoman, wekî [[kromozomên homolog]] tê navkirin. Kromozomên homolog (kromozomên lêkçû), cotek kromozomên bi heman qebare, dirêjî û şêweyî ne. Cihê sentromerê û rêza genên li ser kromozomên homolog jî heman in.<ref name="VILLEE"> Solomon, E., Martin, C., Martin, D., & Berg, L. (2015).Biology. Stamford: Cengage Learning.</ref> Di xaneyên mirov de, ferek kromozoma homolog ji dayikê, fera din ji bavê tê.<ref name="Biology with Physiology" /> Wekî mînak, di xaneyên mirov de 23 cot, an jî 46 kromozom heye, loma hêjmara kromozomên xaneyên laş wekî 2n= 46 tê nîşankirin. Bi eslê xwe di xaneyê de li gor şewe, dirêjî û zanyariyên bomaweyî 23 cor kromozom an jî 23 kromozomên lêkçû heye. Li vir tîpa “n” cora kromozoman diyar dike. Heke di xaneyê de ji her corê, cotek kromozom hebin, ango kromomozom bi cot bin, vê gavê peyva “2n” tê bikaranîn û ew xane jî wekî xaneya dîploîdî tê navkirin. Bi kurtasî, divê hevoka “xaneyên laşê mirov 2n= 46 kromozom lixwe digirin” wîsa were şîrovekirin; di xaneyên laşê mirov de 46 kromozom heye lê ji ber ko ji her corek du kromozomên homolog heye, bi eslê xwe xaneyên mirov 46 heb lê 23 cor kromozom lixwe digirin, ango laşexane kromozomên cot komeleyî lixwe digire.<ref name="Biology">Brooker, R., Widmaier, E., Graham, L., & Stiling, P. (2017). Biology (4th ed.).</ref> [[Wêne:Biological Life Cycle of Humans ku.svg|thumb|301x301px|Di pirbûna zayendî de, ji bo hejmara kromozomên weçeyê neguhere, sabît bimîne, pêşî kromozomên xaneyên gametçêker ên sperm û hêkê bi dabeşbûna miyozê dadikeve nîve.]] Ji xeynî xaneyên laş, di laşê mirovên bi temenê pêgehiştî de xaneyên taybet hene û wekî xaneyên zayendê an jî gamet tên navkirin. Di laşê mêyan de xaneyên gamet wekî hêk, di laşê nêran de xaneyên gamet wekî sperm tên navkirin. Gamet xaneyên haploîdî ne û taybet in bo [[pirbûna zayendî]]. Di xaneyên haploîdî de koma kromozoman ne bi cot lê tek in. Ango gamet kromozomên homolog lixwe nagirin. Wekî mînak gametên mirov 23 kromozom lixwe digirin û wekî n= 23 tên nîşankirin. Ango koma kromozomên sperm an jî hêk kromozomên tek komeleyî lixwe digirin, . Heke sperm û hêk ji komeleya cot kromozoman pêk bihata, piştê pîtînê, wê hejmara kromozomên weçeyê ducar biba. Wekî mînak, xaneyên [[hesp]]an 64 kromozom lixwe digirin. Makexaneyên hêk û spermên hespan jî her wekî xaneyên laş 64 kromozom lixwe digirin. Heke li makexaneyan de miyoz rû nedeya û makexaneya hêkê bi makexaneya sperm ve hatiba pîtandin, wê gavê zîgotek bi 128 kromozomî peyda dibû. Ango ji hesp û mehînek 64 kromozomî, caniyek 128 kromozomî peyda dibû. Helbet tu car tiştek wisa nabe, hejmara kromozomên her zîndewerek taybete bo cora wê û neguhêrbar e. Ango divê kromozomên caniyê (weçe) jî wekî mîna bavanê xwe 64 kromozom bin.<ref name="Campbell" /> Di pirbûna zayendî de, ji bo hejmara kromozomên weçeyê neguhere, sabît bimîne, pêşî kromozomên xaneyên gametçêker ên sperm û hêkê bi dabeşbûna miyozê dadikeve nîve.<ref name="Biology with Physiology">Simon, E. J., Dickey, J.L., Reece, J. B., & Burton, R. A. (2018).Campbell Essential Biology with Physiology (6th ed.). Newyork, United States: Pearson.</ref> Bi dabeşbûna miyozî kromozomên homolog ji hev cihê dibin her ferekê ji cota homologan diçe xaneyek, bi vî awayê ji xaneya dîploîdî xaneyên haploîdî peyda dibin. Ango bi dabeşbûna miyozî kromozomên makexaneyê dadikeve nîvê, loma dabeşbûna miyozî wekî '''kêmedabeşbûn''' jî te navkirin. Gamet ji van xaneyên haploîdî çêdibin. Bi dabeşbûna miyozî, ji makexaneyek çar xane çêdibe, lê ev her çar xane ne kopiyên hev in ji hêla bomaweyî ve ji hev cuda ne. Di hêkdankên mirov de makexaneyên hêkê yên bi 46 kromozomî hene. Lê makexaneya hêkê bi dabeşbûna miyozî hêka bi 23 kromozomî çêdike. Loma xaneya hêka mirov bi 23 kromozom e. Herwisa li gunan de makexaneyên spermê 46 kromozomî ne, bi dabeşbûna miyozî ji her makexaneyê çar spermên bi 23 kromozozmî peyda dibe. == Dema dabeşbûna miyozî li cem zîndeweran == Berevajiyê mîtozê, dabeşbûna miyozî bi dirêjiya jiyana zindeweran de an jî di hemû xaneyên wan de rû nade. Wekî mînak, di xaneyên zarokan de miyoz rû nade, lê kengê zarok gihîşt 12-14 salî û balix bû, dabeşbûna miyozî jî dest pê dike. Ango miyoz di laşê mirovên bi temenê pêgehiştî de dest pê dike, ji bo jinan, hetanê dema menapozê, ji bo mêran jî heta dawiya jiyanê didome. Ev rewş jo bo [[ajal]] û [[riwek]]an jî wisa ye, lê dema gehiştîbûna ajalan li gor her corên ajal corbicor ê. Wekî mînak, miyoz di laşê hespê bi temenê 12-15 mehî, pezê 5-7 mehî, gayê 6-12 mehî de dest pê dike. [[Kulîlk]] endama zayendî ya riwekên kulîlkdar e. Bi gelemperî dema biharê, [[Riwekên kulîlkdar|riwekên kulilkdar]], kulilikên xwe vedikin, bi bişkivina kulîlkan, dabeşbûna miyozî jî rû dide. Ango di kulîlkên riwekan de miyoz bi gelemperî salê carek rû dide. Miyoz corek dabeşbûna xaneyên navikrasteqîn (bi înglîzî:''eukaryotic cell'' ) e. Bi dabeşbûna miyozî ji makexaneyên dîploîdî, xaneyên haploîdî (gamet) tên çêkirin. Di tevahiya miyozê de [[Asîda deoksîrîbonukleyî|ADN]] ([[asîda deoksîrîbonukleyî]]) carek duhende dibe, [[sîtoplazma]] û [[navik]] du car dabeş dibin. Dabeşbûna miyozî ji du qonaxên serekî pêk tê; Miyoz I ( Miyoza yekem) û Miyoz II (miyoza duyem) . Ev herdu qonaxên serekî jî, qonaxên profaz, metafaz, anafaz û telofazê lixwe digirin. Qonaxa înterfazê di destpêka qonaxa miyoza yekem de heye lê di miyoz II de tune. == Miyoz I == === Qonaxa înterfazê (Qonaxa navber) === Berê dabeşbûna miyozî, makexaneya hêkê an jî ya spermê di qonaxa navberê de ango înterfazê da ye. Înterfaza miyozî, mîna ya mîtozî ye. Qonaxa înterfazê ji sê jêrqonaxan pêk tê; G1,S, G2.<ref name="Modern Biology">Postlethwait, J. H., & Hopson, J. L. (2006). Modern Biology. NY, United states: Holt Rinehart & Winston.</ref> Di qonaxa G1 de makexane gir dibe, di xaneyên ajalan de [[sentrîol]] duhende dibin. Bi vî awayê du [[sentrozom]] çêdibin. Xaneyên riwekan sentrozom lixwe nagirin. Di qonaxa S de hemû ADN yên kromatîdan xwe duhende dikin, bi vî awayê mêjera ADN (bi înglîzî:''DNA'') zêde dibe, û dibe du qat. Ango kromatîdên xwîşk di vî qonaxê de çêdibin. Ber bi dawiya qonaxa interfazê, di qonaxa G2 de makexane bi têra xwe [[proteîn]], [[enzîm]] û [[Adenozîna trîfosfat|ATP]] çêdike, girbûna xaneyê didome, êdî xane ji bo dabeşbûnê amade ye.<ref name="Biology" />Di qonaxa interfazê de zanyariyên bomaweyî(genetîkî) hê jî bi şiklê kromatînên dirêj û zirav in. Kromatîn di nav navikê de bi qalika navikê dorpêçî ye. === Qonaxa Profaz I (Qonaxa amadehî) === [[Wêne:Crossing- over ku.png|thumb|353x353px|Bi parçe guherînê, parçeyên kromotîdên nexwîşk ên beramberê hev cih diguherin.]] Parzûna navikê dihele û perçê dibe, sentrozom ber bi cemserên xaneyê dilivîn û rîşalên teşiyê (bi înglîzî: ''spindle fibers'') çêdikin. Kromatînên mûyokî xwe li ser xwe dipêçin, kurt û stûr dibin. Kromatîn êdî wekî kromozom tên navkirin. Di qonaxa profaza 1ê de kromozomên homolog tên ba hev û kromatîdên kromozoman xwe li pêşberî hev cih dikin. Bi vî awayî genên [[allel]] tên hemberî hev. Ev rewşa cota kromozoman, wekî sînapsîs tê bi nav kirin.<ref name="McGraw-Hill"> Losos, J., Mason, K., Johnson,G., Raven, P., & Singer, S. (2016). Biology (11th ed.). New York, NY: McGraw-Hill Education.</ref> Ji ber ko  kromozomên homolog duhende bûne, her ferek kromozom 2 kromatîdên xwîşk lixwe digire. Dema cota homolog tên ba hev, pêkhateyek bi 4 kromatîdî çêdibe, ev pêkhate wekî tetrad tê navkirin.Kromatîdên nexwîşk ên her du kromozoman li ser hev ba dibin ev rewş wekî tîpa x tê xuyakirin bi zimanê yewnanî navê tîpa X “kî” ye loma beşa kromatîdên bi awayekî çeperaskî li ser hev direjbûyî, wekî kîazma tê navkirin.Kromatîdên nexwîşk di xala kîazmayê de dihelin û ji kromozomê diqetin. Di vî demê de parçe guherîn (bi înglîzî: ''crossing over'') rû didê. Parçe guherîn di navbera [[gen]]en allel de pêk tê. Genên allel ên kromotînên nexwîşk bi beramberê hev gen diguherînin.<ref>Hendersons dictionary of biology Lawrence, E. (2005). Hendersons dictionary of biology. Harlow: Pearson/Prentice Hall. ISBN 978-0-13-127384-9</ref> Parçe guherîn yek ji  hokarên serekî ye ko dibe sedema guherîna bomaweyî ya nifşên nû. === Qonaxa metafaz I (Qonaxa beramberî) === Kromozomên homolog li naverasta xaneyê de li ser xêza ekvatorî de bi beramberê hev rêz dibin. Şeweya rêzbûna kromozomên homolog dibe sedema bi çeşîddariya gametan. Sentrozom êdî gihîştine cemseran, di navbera sentrozoman de rîşalên teşîyê çêbûye. Her yekê ji kromozomên homolog xwe bi rîşalek teşiyê ve girê dide, ev girêdan di xala sentromerê de pêk te. Di heman demê de kînetokorên herdu kromatîdên xweng xwe ber bi heman cemserê ve vedigerînin. Bi vî awayê herdu kînetokor bi yek mîkrotubla kînetokorî (rîşalaê teşiyê) ve tên girêdan.<ref name="Campbell" /> Ev rewş ji metafaza mîtozê gellek cuda ye. Di qonaxa metafaza mîtozî de ne kromozom, lê her yeka kromatîdên xwîşk, xwe bi rîşal teşiyê ve girê dide. Ji ber ko di metefaza miyozê de kromozomên homolog li hember hev rêz dibin, di qonaxa anafaz I ê de ne kromatîd, lê kromozom ji hev cihê dibin. Ji cota kromozomên homolog, ferek diçe cemserek, fera din jî diçe cemserê din. Cihêbûna kromozomên bi awayek tesadîfî rû dide, ev rewş wekî dabeşbûna serbixwe (bi înglîzî: ''independent assortment'') tê navkirin.<ref name="Campbell" /> Loma ji miyoza her bavanek, her car gametên bomaweyiya wan piçek ji hev cuda peyda dibe. === Qonaxa anafaz I (Qonaxa cihêbûn) === Bi dirêjbûna mikrotubulên cemserî, xane jî dirêj dibe. Di destpêka vê qonaxê de her ferek kromozomên homolog ji hev cihê dibe. Bi kinbûna rîşala teşiyê (mîkrotubula kînetokorî) her ferek kromozomên homolog ber bi cemserek dilive. Dabeşbûna mîtozî de di qonaxa anafazê de ne kromozomên homolog, lê kromatîdên xwîşk ji hev cihê dibin. Gava kromozomên bi du kromatîdên xwîşk digihîjin cemseran, dawî bi anafaz I tê. Dawiya qonaxa anafaza yekemê de, hejmara kromozoman dadikeve nîvê.<ref name="Genetics">Hartl, D. L., & Jones, E. W. (1998). Genetics: Principles and analysis. Sudbury, MA: Jones and Bartlett. ISBN 0-7637-0489-X </ref> Eger xaneya ko tê de miyoz rû dide, makexaneya gametên mirov ba, wekî mînak, makexaneya hêkê ba, wê gavê 23 kromozomên makexaneyê ji dayik, 23 kromozom jî ji bav dihat. Dema anafaz I de hemû kromozomên dayikê ber bi cemserek, hemû kromozomên ji bav jî ber bi cemsera din naçe. Belavbûna kromozoman li gor rêzbûna wan a di qonaxa metafaz I ê pêk tê. Wekî mînak, dibe ko 8 kromozomên dê û 15 kromozomên bav biçe cemserek, 15 kromozomên dê û 8 kromozomên bav jî biçe cemsera din. Li gel metafaz I ê, ev rewş jî dibe sedema çêbûna gametên ji hev cuda. === Qonaxa telofaz I (Qonaxa kotahî) === Di vê qonaxê de di her cemserekî de nîvê kromozomên homolog heye. Her kromozom hê jî ji du kromatîdên xwîşk pêk tê. Rîşalên teşiyê hildiweşin û winda dibin. Bi çêbûna qelîştoka dabeşînê, parvekirina [[sîtoplazma]]yê (sîtokînez) dest pê dike. Li dora kromozomên herdu alî de parzûna navikê çêdibe. Bi dawiya qonaxa telofaz I ê, sîtokînez diqede û xaneyên haploîdî çêdibin. Di miyoza hin zîndeweran de dibe ko piştî sîtokînezê li dora kromozomên xaneyên nû, parzûna navikê çênebe û miyoz II dest pê bike.<ref name="McGraw-Hill" /> Ev rewş wekî înterkînez bi nav dibe. == Bandora parçe guherînê li ser çeşîddariya nifşên nû de == De em bibêjin malbatek bi çar zarok heye. Herçî çar zarok jî ji heman dê û bavê ne, lê zarok kopyayên hev nin în, raste rast naşibin hevdu û bavanên xwe. Sedema ev rewşê, pirbûna zayendî ye. Dema çêbûna gametan de, parçe guherîn li hin kromozoman pêk tê. Hejmara kromozomên wê parçe biguherînin li gor şansê yê. Ango parçe guherîn her car di heman kromozom û navbera heman genan da pêk nayê, loma herçî gamet ji heman kesê çêbin jî naşibin hevdu. Mînak, ji bo zaroka yekemîn a malbatê de bila makexaneya spermê de parçe guherîn di navbera çar homologan de pêk wêre, bila makexaneya hêkê jî bi pênc kromozomên homolog parçe biguhere û bi pîtîna ev hêk û spermê bila zaroka yekem çêbê. Ji bo zaroka duyem jî ji makexaneyên hêkê û spermê, gametên nû tên çêkirin, de em bibêjin îcar di navbera şeş kromozomên homolog ên spermê de parçe guherîn çêbe û parçe guherîna hêkê jî di navbera çar homologên wê de rû bide. Bi pîtandina van gametan zaroka duyemîn çêdibe, îcar ji ber ko rêza genên li ser kromozomên zaroka duyemînê ji ya yekemîn cuda ye, her du zarok allelên piçek cuda lixwe digirin loma jî naşibin hevdu. Ew rewş ji bo hemû zarokên malbatê heman e. Divê neyê jibîrkirin ko xaneyên mirov ne ji 5-6 lê 23 cot homolog lixwe digirin û her cara miyozê de dibe ko navbera gelekî ji van kromozoman da parçe guherîn rû bide. Bandora sê hokar li ser lêçûniya bavanan heye. 1. Di qonaxa profaz I ê de parçe guherîn. 2. Di qonaxa metafaz I ê de şêweyê rêzbûna kromozomên homolog û di qonaxa anafaz I ê de ji hev cihêbûna van kromozomên homolog 3. Bi tesadûfî pîtandina hêkê ya bi spermê.<ref name="Campbell">Campbell, N. A., & Reece, J. B. (2008). Biology (8th ed.). San Francisco, CA: Benjamin-Cummings Publishing Company.</ref> [[Wêne:Meiosis Stages ku.svg|center|thumb|1187x1187px|Bi dabeşbûna mîyozî, ji makexaneyek dîploîdî, çar xaneyên keç ên haploîdî peyda dibe]] == Miyoz II == Li dawiya miyoz I, ji makexaneya dîploîdî du xaneyên haploîdî çêdibin.<ref name="Genetics" /> Ev herdu xane bi miyoz II dibin çar. Qonaxa miyoz II ji serî heta dawî wekî mîna dabeşbûna mîtozî rû dide. Lê di pêşiya profaz II de qonaxa înterfazê tune ye. Ango di tevahiya dabeşbûna miyozî de înterfaz û duhendebûna ADNyê carek, sîtokînez du car rû dide.<ref name="VILLEE" /> === Profaz II === Di qonaxa profaz II de kromatîn xwe li dor xwe dipêçînin, gilok dibin û hê pirtir kin û qalind dibin. [[Navikok]] winda dibe, parzûna navikê perçe dibe.Sentromerên her du kromatîdên xwîşk xwe bi hev re girê didin. Kromatîdên xwîşk bi alikariya proteînek, bi navê proteîna kohesîn (''Cohesin'') xwe li hev digirin û êdî wekî kromozom tên navkirin. Li sentrozoman de çêkirina rîşalên teşiyê (mîkrotubul) dest pê dike. Sentrozom ji hev cihê dibin û her yek ber bi cemserek xaneyê ve diçin. === Metafaz II === Sentrozom li her du cemserên xaneyê de cih dibin. Kromozom hê pirtir xwe li dor xwe dipêçînin. Bi vî awayê kromozom kintir û qalindtir dibin.Kromozom li ser xêza ekvatorî ya xaneyê de rêz dibin. Ev xêza ekvatorî wekî ‘sêniya metafazê’ tê navkirin. Her yeka kromatîdên xwîşk bi mîkrotubulên kînetokorî yên dijber ve tê girêdan. == Anafaz II == Mîkrotubulên cemserî ji herdu cemseran ve xwe dirêj dikin. Gava li hev diqelibin (rastê hev tên), hevdu tehn didin bi vi awayê xane dirêj dibe. Bi qelişîna proteîna Kohesîn a navbera kromatîdên xwîşk, ji hev cihêbûna kromatîdan jî dest pê dike. Mîkrotubulên kînetokorî di serê bi kînetokor ve girêdayî de xwe hildiweşînin û kin dibin kromatîd li ser mîkrotubulan ber bi cemserê tevdigerin. Her yeka kromatîdên xwîşk en ji hev qetiyanê, edî wekî kromozom tên navkirin.<ref name="Concepts and Applications">Starr, C. (2007). Biology:concepts and applications (7th ed.). Boston, MA: Cengage Learning.</ref> === Telofaz II === Bi vî qonaxê ve di nav her xaneyek de du navik çêdibin. Li derdora navikan parzûna navikê peyda dibe. Mîkrotubulên kînetokorî û yên nekînetokorî (mîkrotubulên cemserî) hîldiweşin. Di nav navikan da navikok cardin çêdibin. Kromatînên badayî yên kromozoman xwe ve dikin û zirav û dirêj dibin. Bi dawiya telofazê, dabeşbûna navikê (karyokînez) diqede û du navik peyda dibe. Piştê dabeşbûna navikê dabeşbûna sîtoplazmayê dest pê dike. Bi sîtokînezê, ji her xaneyek haploîdî, du xaneyên haploîdî peyda dibe. Bi dawîbûna miyozê, ji makexaneyêk dîploîdî, 4 xaneyên haploîdî çêdibe. Ev herçar xaneyên keç jî, ji aliyê zanyariyên genetîkî ve ji hev cuda ne.<ref name="Genetics" /> == Cudahiyên miyoz û mîtozê == {| class="wikitable" ! !Miyoz !Mîtoz |- |Encama dawî |Bi gelemperî çar xaneyên bi nîvê hejmara kromozomên bavan. |Du xaneyên wekhev û kopyayên bavan. |- |Erk |Çêkirina gametan (xaneyen zayendê) bo pirbûna zayendî di zîndewerên navikrasteqînan de.Çêkirina sporan |Pirbûna xaneyê, geşebûn, başkirina birînan, pirbûna nezayendî. |- |Li kuderê rû dide? |Hema li hemû navikrasteqînan de (ajal, riwek, karok û pêşenge(protîst)<ref>{{Jêder-kovar |vauthors=Heywood P, Magee PT |tarîx=March 1976 |sernav=Meiosis in protists. Some structural and physiological aspects of meiosis in algae, fungi, and protozoa |kovar=Bacteriological Reviews |cild=40 |hejmar=1 |rr=190–240 |doi=10.1128/mmbr.40.1.190-240.1976 |pmc=413949 |pmid=773364 }}</ref><ref name="raikov">{{Jêder-kovar |vauthors=Raikov IB |sal=1995 |sernav=Meiosis in protists: recent advances and persisting problems |kovar=Europ J Protistol |cild=31 |rr=1–7 |doi=10.1016/s0932-4739(11)80349-4 }}</ref> di endamên hêkçêker, spermçêker û sporçêker de. |Ji bilî xaneyên gamet,di hemû xaneyên navikrasteqînan de |- |Qonax |Profaz I, Metafaz I, Anafaz I, Telofaz I, Profaz II, Metafaz II, Anafaz II, Telofaz II |Propfaz, Prometafaz, Metafaz, Anafaz, Telofaz |- |Li aliyê bomaweyî ve kopyaya bavan e? |Na |Erê |- |Parçe guherîn (Crossing over) rû dide? |Erê, di rewşa asayî de navbera cota kromozomên homolog de rû dide |Pir hindik, hema qet. |- |Cotbûna kromozomên homolog? |Erê |Na |- |Sîtokînez |Qonaxên telofaz I û telofaz II de rû dide. |Di qonaxa telofazê de rû dide. |- |Veqetîna sentromeran |Di qonaxa anafaz I de rû nade lê di anafaz II de rû dide |Di qonaxa anafazê de rû dide. |- |} == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Biyolojî]] [[Kategorî:Pirbûn]] [[Kategorî:Pirbûna zayendî]] [[Kategorî:1876 di zanistê de]] on161gf0b8vpfxweflc6dbs8br82zsl 2098444 2098416 2026-10-13T05:10:59Z Biyolojiyabikurdi 31567 /* Miyoz I */ 2098444 wikitext text/x-wiki '''Miyoz''', '''dabeşbûna miyozî''' an jî '''kêmedabeşbûn''' (bi [[Zimanê yewnanî|grekî]]: ''meiosis'') corek ji [[dabeşbûna xaneyê]] ye ko di makexaneyên hêk, sperm û sporan de rû dide<ref>Stein, Wilfred D. , Chow, Christopher , Cooper, John A. , Bernfield, Merton R. , Alberts, Bruce M. , Lodish, Harvey F. , Staehelin, L. Andrew , Slack, Jonathan M.W. , Cuffe, Michael and Laskey, Ronald A.. "cell". ''Encyclopedia Britannica'', 9 Mar. 2021,[https://www.britannica.com/science/cell-biology]</. Accessed 14 October 2021.</ref>. Dabeşbûna miyozî û [[pîtandin|pîtîn]] du bingehên serekî ne bo pirbûna zayendî.<ref name="Biology with Physiology" /> Ji bo [[pirbûna zayendî]] pêdivî bi xaneyên herdu zayendê (ner û mê) heye. Ango divê [[xane]]ya hekê bi ya spermê vê were pîtandin. Yekbûna [[navik]]a hêkê bi navika spermê ve wekî pîtîn tê navkirin. Her çiqas weçe ji yekbûna navikên du xaneyan pêk were jî, hejmara kromozomên xaneyên weçeyê ne du qat li bi qasî kromozomên her bavanek e.<ref>Meiosis. (2021, September 21). Retrieved October 14, 2021, from https://bio.libretexts.org/@go/page/25729</{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna pêşîn 2021 }}</ref> Xaneya sperm û ya hêkê xaneyên taybet in û wekî gamet tên navkirin. Di laşê mirov de gamet di hêkdanka mêyan an jî di gunên nêran de ji xaneyên gametçêker, bi dabeşbûna miyozî tên çêkirin. == Hejmara kromozomên zîndeweran == Di zanista polenzaniyê (bi înglîzî: ''taxonomy'') de koma zîndewerên ko ji bavanên hevbeş peyda bûne û dikarin bi zaûzêya nav xwe de, weçeyên nestewr (bi înglîzî: ''fertile'') peyda bikin, wekî cor tê navkirin. Hejmara kromozomên hemû endamên corê heman e. Wekî mînak, hemû mirovên ser erdê corek e (''Homo sapiens'') û di xaneyên her mirovek de 46 kromozom heye. [[sîr]] (''Allium sativum'') corek riweka bi 16 kromozomî ye. [[Hirç]] (''Ursus arctos)'' corek ajala 74 kromozomî ye. Her wekî di van mînakan de hatiye nîşankirin, hejmara kromozomên her corek taybet e ji bo hemû endamên koma wê corê û di nifşên nû yên corê de naguhere. Di laşê mirov de li gor erkê xwe, du cor [[xane]] heye. Xaneyên laş (bi înglîzî: s''omatic cells'') û xaneyên gametçêker (bi înglîzî: ''germ cells''). Laşexane bi [[Mîtoz|dabeşbûna mîtozî]] hejmara xwe zêde dikin, hemû [[Şane (biyolojî)|şane]] û endamên laş ji laşexaneyan pêk te. Xaneyên gametçêker di [[hêkdank]] an jî [[gun]]ên mirov de cih digirin bi dabeşbûna miyozê xaneyên zayendê, ango [[Sperma|sperm]] û [[Hêk (toxim)|hêk]] çêdikin. Di laşexaneyan de (xaneyên laş) komeleya [[kromozom]] bi cot in. Cota kromozoman, wekî [[kromozomên homolog]] tê navkirin. Kromozomên homolog (kromozomên lêkçû), cotek kromozomên bi heman qebare, dirêjî û şêweyî ne. Cihê sentromerê û rêza genên li ser kromozomên homolog jî heman in.<ref name="VILLEE"> Solomon, E., Martin, C., Martin, D., & Berg, L. (2015).Biology. Stamford: Cengage Learning.</ref> Di xaneyên mirov de, ferek kromozoma homolog ji dayikê, fera din ji bavê tê.<ref name="Biology with Physiology" /> Wekî mînak, di xaneyên mirov de 23 cot, an jî 46 kromozom heye, loma hêjmara kromozomên xaneyên laş wekî 2n= 46 tê nîşankirin. Bi eslê xwe di xaneyê de li gor şewe, dirêjî û zanyariyên bomaweyî 23 cor kromozom an jî 23 kromozomên lêkçû heye. Li vir tîpa “n” cora kromozoman diyar dike. Heke di xaneyê de ji her corê, cotek kromozom hebin, ango kromomozom bi cot bin, vê gavê peyva “2n” tê bikaranîn û ew xane jî wekî xaneya dîploîdî tê navkirin. Bi kurtasî, divê hevoka “xaneyên laşê mirov 2n= 46 kromozom lixwe digirin” wîsa were şîrovekirin; di xaneyên laşê mirov de 46 kromozom heye lê ji ber ko ji her corek du kromozomên homolog heye, bi eslê xwe xaneyên mirov 46 heb lê 23 cor kromozom lixwe digirin, ango laşexane kromozomên cot komeleyî lixwe digire.<ref name="Biology">Brooker, R., Widmaier, E., Graham, L., & Stiling, P. (2017). Biology (4th ed.).</ref> [[Wêne:Biological Life Cycle of Humans ku.svg|thumb|301x301px|Di pirbûna zayendî de, ji bo hejmara kromozomên weçeyê neguhere, sabît bimîne, pêşî kromozomên xaneyên gametçêker ên sperm û hêkê bi dabeşbûna miyozê dadikeve nîve.]] Ji xeynî xaneyên laş, di laşê mirovên bi temenê pêgehiştî de xaneyên taybet hene û wekî xaneyên zayendê an jî gamet tên navkirin. Di laşê mêyan de xaneyên gamet wekî hêk, di laşê nêran de xaneyên gamet wekî sperm tên navkirin. Gamet xaneyên haploîdî ne û taybet in bo [[pirbûna zayendî]]. Di xaneyên haploîdî de koma kromozoman ne bi cot lê tek in. Ango gamet kromozomên homolog lixwe nagirin. Wekî mînak gametên mirov 23 kromozom lixwe digirin û wekî n= 23 tên nîşankirin. Ango koma kromozomên sperm an jî hêk kromozomên tek komeleyî lixwe digirin, . Heke sperm û hêk ji komeleya cot kromozoman pêk bihata, piştê pîtînê, wê hejmara kromozomên weçeyê ducar biba. Wekî mînak, xaneyên [[hesp]]an 64 kromozom lixwe digirin. Makexaneyên hêk û spermên hespan jî her wekî xaneyên laş 64 kromozom lixwe digirin. Heke li makexaneyan de miyoz rû nedeya û makexaneya hêkê bi makexaneya sperm ve hatiba pîtandin, wê gavê zîgotek bi 128 kromozomî peyda dibû. Ango ji hesp û mehînek 64 kromozomî, caniyek 128 kromozomî peyda dibû. Helbet tu car tiştek wisa nabe, hejmara kromozomên her zîndewerek taybete bo cora wê û neguhêrbar e. Ango divê kromozomên caniyê (weçe) jî wekî mîna bavanê xwe 64 kromozom bin.<ref name="Campbell" /> Di pirbûna zayendî de, ji bo hejmara kromozomên weçeyê neguhere, sabît bimîne, pêşî kromozomên xaneyên gametçêker ên sperm û hêkê bi dabeşbûna miyozê dadikeve nîve.<ref name="Biology with Physiology">Simon, E. J., Dickey, J.L., Reece, J. B., & Burton, R. A. (2018).Campbell Essential Biology with Physiology (6th ed.). Newyork, United States: Pearson.</ref> Bi dabeşbûna miyozî kromozomên homolog ji hev cihê dibin her ferekê ji cota homologan diçe xaneyek, bi vî awayê ji xaneya dîploîdî xaneyên haploîdî peyda dibin. Ango bi dabeşbûna miyozî kromozomên makexaneyê dadikeve nîvê, loma dabeşbûna miyozî wekî '''kêmedabeşbûn''' jî te navkirin. Gamet ji van xaneyên haploîdî çêdibin. Bi dabeşbûna miyozî, ji makexaneyek çar xane çêdibe, lê ev her çar xane ne kopiyên hev in ji hêla bomaweyî ve ji hev cuda ne. Di hêkdankên mirov de makexaneyên hêkê yên bi 46 kromozomî hene. Lê makexaneya hêkê bi dabeşbûna miyozî hêka bi 23 kromozomî çêdike. Loma xaneya hêka mirov bi 23 kromozom e. Herwisa li gunan de makexaneyên spermê 46 kromozomî ne, bi dabeşbûna miyozî ji her makexaneyê çar spermên bi 23 kromozozmî peyda dibe. == Dema dabeşbûna miyozî li cem zîndeweran == Berevajiyê mîtozê, dabeşbûna miyozî bi dirêjiya jiyana zindeweran de an jî di hemû xaneyên wan de rû nade. Wekî mînak, di xaneyên zarokan de miyoz rû nade, lê kengê zarok gihîşt 12-14 salî û balix bû, dabeşbûna miyozî jî dest pê dike. Ango miyoz di laşê mirovên bi temenê pêgehiştî de dest pê dike, ji bo jinan, hetanê dema menapozê, ji bo mêran jî heta dawiya jiyanê didome. Ev rewş jo bo [[ajal]] û [[riwek]]an jî wisa ye, lê dema gehiştîbûna ajalan li gor her corên ajal corbicor ê. Wekî mînak, miyoz di laşê hespê bi temenê 12-15 mehî, pezê 5-7 mehî, gayê 6-12 mehî de dest pê dike. [[Kulîlk]] endama zayendî ya riwekên kulîlkdar e. Bi gelemperî dema biharê, [[Riwekên kulîlkdar|riwekên kulilkdar]], kulilikên xwe vedikin, bi bişkivina kulîlkan, dabeşbûna miyozî jî rû dide. Ango di kulîlkên riwekan de miyoz bi gelemperî salê carek rû dide. Miyoz corek dabeşbûna xaneyên navikrasteqîn (bi înglîzî:''eukaryotic cell'' ) e. Bi dabeşbûna miyozî ji makexaneyên dîploîdî, xaneyên haploîdî (gamet) tên çêkirin. Di tevahiya miyozê de [[Asîda deoksîrîbonukleyî|ADN]] ([[asîda deoksîrîbonukleyî]]) carek duhende dibe, [[sîtoplazma]] û [[navik]] du car dabeş dibin. Dabeşbûna miyozî ji du qonaxên serekî pêk tê; Miyoz I ( Miyoza yekem) û Miyoz II (miyoza duyem) . Ev herdu qonaxên serekî jî, qonaxên profaz, metafaz, anafaz û telofazê lixwe digirin. Qonaxa înterfazê di destpêka qonaxa miyoza yekem de heye lê di miyoz II de tune. == Miyoz I == === Qonaxa înterfazê (Qonaxa navber) === Berê dabeşbûna miyozî, makexaneya hêkê an jî ya spermê di qonaxa navberê de ango înterfazê da ye. Înterfaza miyozî, mîna ya mîtozî ye. Qonaxa înterfazê ji sê jêrqonaxan pêk tê; G1,S, G2.<ref name="Modern Biology">Postlethwait, J. H., & Hopson, J. L. (2006). Modern Biology. NY, United states: Holt Rinehart & Winston.</ref> Di qonaxa G1 de makexane gir dibe, di xaneyên ajalan de [[sentrîol]] duhende dibin. Bi vî awayê du [[sentrozom]] çêdibin. Xaneyên riwekan sentrozom lixwe nagirin. Di qonaxa S de hemû ADN yên kromatîdan xwe duhende dikin, bi vî awayê mêjera ADN (bi înglîzî:''DNA'') zêde dibe, û dibe du qat. Ango kromatîdên xwîşk di vî qonaxê de çêdibin. Ber bi dawiya qonaxa interfazê, di qonaxa G2 de makexane bi têra xwe [[proteîn]], [[enzîm]] û [[Adenozîna trîfosfat|ATP]] çêdike, girbûna xaneyê didome, êdî xane ji bo dabeşbûnê amade ye.<ref name="Biology" />Di qonaxa interfazê de zanyariyên bomaweyî(genetîkî) hê jî bi şiklê kromatînên dirêj û zirav in. Kromatîn di nav navikê de bi qalika navikê dorpêçî ye. === Qonaxa Profaz I (Qonaxa amadehî) === [[Wêne:Crossing- over ku.png|thumb|353x353px|Bi parçe guherînê, parçeyên kromotîdên nexwişk ên beramberê hev cih diguherin.]] Parzûna navikê dihele û perçê dibe, sentrozom ber bi cemserên xaneyê vedilivîn û rîşalên teşiyê (bi înglîzî: ''spindle fibers'') çêdikin. Kromatînên mûyokî xwe li ser xwe dipêçin, kurt û stûr dibin. Kromatîn êdî wekî kromozom tên navkirin. Di qonaxa profaza I de kromozomên homolog tên ba hev û kromatîdên kromozoman xwe li pêşberî hev cih dikin. Bi vî awayî genên [[allel]] tên hemberî hev. Ev rewşa cota kromozoman, wekî sînapsîs tê navkirin.<ref name="McGraw-Hill"> Losos, J., Mason, K., Johnson,G., Raven, P., & Singer, S. (2016). Biology (11th ed.). New York, NY: McGraw-Hill Education.</ref> Ji ber ko  kromozomên homolog duhende bûne, her ferek kromozom 2 kromatîdên xwîşk lixwe digire. Dema cota homolog tên ba hev, pêkhateyek bi 4 kromatîdî çêdibe, ev pêkhate wekî tetrad tê navkirin.Kromatîdên nexwîşk ên her du kromozoman li ser hev ba dibin ev rewş wekî tîpa x tê xuya dibe, bi zimanê yewnanî navê tîpa X “kî” ye loma beşa kromatîdên bi awayekî çeperaskî li ser hev direjbûyî, wekî kîazma tê navkirin. Kromatîdên nexwîşk di xala kîazmayê de dihelin û ji kromozomê diqetin. Di vî demê de parçe guherîn (bi înglîzî: ''crossing over'') rû didê. Parçe guherîn di navbera [[gen]]en allel de pêk tê. Genên allel ên kromotînên nexwişk bi beramberê hev gen diguherînin.<ref>Hendersons dictionary of biology Lawrence, E. (2005). Hendersons dictionary of biology. Harlow: Pearson/Prentice Hall. ISBN 978-0-13-127384-9</ref> Parçe guherîn yek ji  hokarên serekî ye ko dibe sedema guherîna bomaweyî ya nifşên nû. === Qonaxa metafaz I (Qonaxa beramberî) === Kromozomên homolog li naverasta xaneyê de li ser xêza ekvatorî de bi beramberê hev rêz dibin. Şêweyî rêzbûna kromozomên homolog dibe sedema çeşîddariya gametan. Sentrozom êdî gihîştine cemseran, di navbera sentrozoman de rîşalên teşîyê çêbûye. Her yekê ji kromozomên homolog xwe bi rîşalek teşiyê ve girê dide, ev girêdan di xala sentromerê de pêk te. Di heman demê de kînetokorên herdu kromatîdên xwişk xwe ber bi heman cemserê ve vedigerînin. Bi vî awayê herdu kînetokor bi yek mîkrotubla kînetokorî (rîşalaê teşiyê) ve tên girêdan.<ref name="Campbell" /> Ev rewş ji metafaza mîtozê gelek cuda ye. Di qonaxa metafaza mîtozî de ne kromozom, lê her yeka kromatîdên xwişk, xwe bi rîşalê teşiyê ve girê dide. Ji ber ko di metefaza miyozê de kromozomên homolog li hember hev rêz dibin, di qonaxa anafaz I ê de ne kromatîd, lê kromozom ji hev cihê dibin. Ji cota kromozomên homolog, ferek diçe cemserek, fera din jî diçe cemserê din. Cihêbûna kromozomên bi awayekî tesadîfî rû dide, ev rewş wekî dabeşbûna serbixwe (bi înglîzî: ''independent assortment'') tê navkirin.<ref name="Campbell" /> Loma ji miyoza her bavanek, her car gametên ko bomaweyiya wan piçek ji hev cuda ne peyda dibe. === Qonaxa anafaz I (Qonaxa cihêbûn) === Bi dirêjbûna mikrotubulên cemserî, xane jî dirêj dibe. Di destpêka vê qonaxê de her ferek kromozomên homolog ji hev cihê dibe. Bi kinbûna rîşalên teşiyê (mîkrotubula kînetokorî) her ferek kromozomên homolog ber bi cemserek dilive. Dabeşbûna mîtozî de di qonaxa anafazê de ne kromozomên homolog, lê kromatîdên xwişk ji hev cihê dibin. Gava kromozomên bi du kromatîdên xwişk digihîjin cemseran, dawî bi anafaz I tê. Dawiya qonaxa anafaza yekemê de, hejmara kromozoman dadikeve nîvê.<ref name="Genetics">Hartl, D. L., & Jones, E. W. (1998). Genetics: Principles and analysis. Sudbury, MA: Jones and Bartlett. ISBN 0-7637-0489-X </ref> Heke xaneya ko tê de miyoz rû dide, makexaneya gametên mirov ba, wekî mînak, makexaneya hêkê ba, wê gavê 23 kromozomên makexaneyê ji dayik, 23 kromozom jî ji bav dihat. Dema anafaz I de hemû kromozomên dayikê ber bi cemserek, hemû kromozomên ji bav jî ber bi cemserê din naçin. Belavbûna kromozoman li gor rêzbûna wan a di qonaxa metafaz I ê pêk tê. Wekî mînak, dibe ko 8 kromozomên dê û 15 kromozomên bav biçe cemserek, 15 kromozomên dê û 8 kromozomên bav jî biçe cemsera din. Li gel metafaz I ê, ev rewş jî dibe sedema çêbûna gametên ji hev cuda. === Qonaxa telofaz I (Qonaxa kotahî) === Di vê qonaxê de di her cemserekî de nîvê kromozomên homolog heye. Her kromozom hê jî ji du kromatîdên xwişk pêk tê. Rîşalên teşiyê hildiweşin û winda dibin. Bi çêbûna qelîştoka dabeşînê, parvekirina [[sîtoplazma]]yê (sîtokînez) dest pê dike. Li dora kromozomên herdu alî de parzûna navikê çêdibe. Bi dawiya qonaxa telofaz I ê, sîtokînez diqede û xaneyên haploîdî çêdibin. Di miyoza hin zîndeweran de dibe ko piştî sîtokînezê li dora kromozomên xaneyên nû, parzûna navikê çênebe û miyoz II dest pê bike.<ref name="McGraw-Hill" /> Ev rewş wekî înterkînez bi nav dibe. == Bandora parçe guherînê li ser çeşîddariya nifşên nû de == De em bibêjin malbatek bi çar zarok heye. Herçiqas çar zarok jî ji heman dê û bavê ne, lê zarok kopiyên hev nin în, raste rast naşibin hevdu û bavanên xwe. Sedema vê rewşê, pirbûna zayendî ye. Dema çêbûna gametan de, parçe guherîn di hin kromozoman de pêk tê. Hejmara kromozomên wê parçe biguherînin li gor şansê yê. Ango parçe guherîn her car di heman kromozom û navbera heman genan da pêk nayê, loma herçî gamet ji heman kesê çêbin jî naşibin hevdu. Mînak, ji bo zaroka yekemîn a malbatê de bila makexaneya spermê de parçe guherîn di navbera çar homologan de pêk wêre, bila makexaneya hêkê jî bi pênc kromozomên homolog parçe biguhere û bi pîtîna ev hêk û spermê, bila zaroka yekem çêbê. Ji bo zaroka duyem jî ji makexaneyên hêkê û spermê, gametên nû tên çêkirin, de em bibêjin îcar di navbera şeş kromozomên homolog ên spermê de parçe guherîn çêbe û parçe guherîna hêkê jî di navbera çar homologên wê de rû bide. Bi pîtandina van gametan zaroka duyemîn çêdibe, îcar ji ber ko rêza genên li ser kromozomên zaroka duyemînê ji ya yekemîn cuda ye, herdu zarok allelên piçek cuda lixwe digirin, loma jî naşibin hevdu. Ew rewş ji bo hemû zarokên malbatê heman e. Divê neyê jibîrkirin ko xaneyên mirov ne ji 5-6 lê 23 cot homolog lixwe digirin û her cara miyozê de, dibe ko di navbera gelekî ji van kromozoman da parçe guherîn rû bide. Bandora sê hokar li ser lêçûniya bavanan heye. 1. Di qonaxa profaz I ê de parçe guherîn. 2. Di qonaxa metafaz I ê de şêweyî rêzbûna kromozomên homolog û di qonaxa anafaz I ê de ji hev cihêbûna van kromozomên homolog 3. Bi tesadûfî pîtîna hêkê ya bi spermê ve.<ref name="Campbell">Campbell, N. A., & Reece, J. B. (2008). Biology (8th ed.). San Francisco, CA: Benjamin-Cummings Publishing Company.</ref> [[Wêne:Meiosis Stages ku.svg|center|thumb|1187x1187px|Bi dabeşbûna mîyozî, ji makexaneyek dîploîdî, çar xaneyên keç ên haploîdî peyda dibe]] == Miyoz II == Li dawiya miyoz I, ji makexaneya dîploîdî du xaneyên haploîdî çêdibin.<ref name="Genetics" /> Ev herdu xane bi miyoz II dibin çar. Qonaxa miyoz II ji serî heta dawî wekî mîna dabeşbûna mîtozî rû dide. Lê di pêşiya profaz II de qonaxa înterfazê tune . Ango di tevahiya dabeşbûna miyozî de înterfaz û duhendebûna ADN-yê carek, sîtokînez du car rû dide.<ref name="VILLEE" /> === Profaz II === Di qonaxa profaz II de kromatîn xwe li dor xwe dipêçînin, gilok dibin û hê pirtir kin û qalind dibin. [[Navikok]] winda dibe, parzûna navikê perçe dibe. Sentromerên her du kromatîdên xwişk xwe bi hev re girê didin. Kromatîdên xwişk bi alikariya proteîna kohesîn (c''ohesin'') xwe li hev digirin û êdî wekî kromozom tên navkirin. Li sentrozoman de çêkirina rîşalên teşiyê (mîkrotubul) dest pê dike. Sentrozom ji hev cihê dibin û her yek ber bi cemserek xaneyê ve diçin. === Metafaz II === Sentrozom li herdu cemserên xaneyê de cih dibin. Kromozom hê pirtir xwe li dor xwe dipêçînin. Bi vî awayî kromozom kintir û qalindtir dibin.Kromozom li ser xêza ekvatorî ya xaneyê de rêz dibin. Ev xêza ekvatorî wekî ‘sêniya metafazê’ tê navkirin. Her yeka kromatîdên xwişk bi mîkrotubulên kînetokorî yên dijber ve tê girêdan. == Anafaz II == Mîkrotubulên cemserî ji herdu cemseran ve xwe dirêj dikin. Gava li hev diqelibin (rastê hev tên), hevdu tehn didin bi vi awayê xane dirêj dibe. Bi qelişîna proteîna Kohesîn a navbera kromatîdên xwişk, ji hev cihêbûna kromatîdan jî dest pê dike. Mîkrotubulên kînetokorî ji serê bi kînetokor ve girêdayî de xwe hildiweşînin û kin dibin kromatîd li ser mîkrotubulan ber bi cemserê tevdigerin. Her yeka kromatîdên xwişk en ji hev qetiyanê, edî wekî kromozom tên navkirin.<ref name="Concepts and Applications">Starr, C. (2007). Biology:concepts and applications (7th ed.). Boston, MA: Cengage Learning.</ref> === Telofaz II === Bi vê qonaxê ve di nav her xaneyek de, du navik çêdibin. Li derdora navikan parzûna navikê peyda dibe. Mîkrotubulên kînetokorî û yên nekînetokorî (mîkrotubulên cemserî) hîldiweşin. Di nav navikan da navikok cardin çêdibin. Kromatînên badayî yên kromozoman xwe vedikin, zirav û dirêj dibin. Bi dawiya telofazê, dabeşbûna navikê (karyokînez) diqede û du navik peyda dibe. Piştê dabeşbûna navikê dabeşbûna sîtoplazmayê dest pê dike. Bi sîtokînezê, ji her xaneyek haploîdî, du xaneyên haploîdî peyda dibe. Bi dawîbûna miyozê, ji makexaneyêk dîploîdî, 4 xaneyên haploîdî çêdibe. Ev herçar xaneyên keç jî, ji aliyê zanyariyên genetîkî ve ji hev cuda ne.<ref name="Genetics" /> == Cudahiyên miyoz û mîtozê == {| class="wikitable" ! !Miyoz !Mîtoz |- |Encama dawî |Bi gelemperî çar xaneyên bi nîvê hejmara kromozomên bavan. |Du xaneyên wekhev û kopiyên bavan. |- |Erk |Çêkirina gametan (xaneyen zayendê) bo pirbûna zayendî di zîndewerên navikrasteqînan de.Çêkirina sporan |Pirbûna xaneyê, geşebûn, başkirina birînan, pirbûna nezayendî. |- |Li kuderê rû dide? |Hema li hemû navikrasteqînan de (ajal, riwek, karok û pêşenge(protîst)<ref>{{Jêder-kovar |vauthors=Heywood P, Magee PT |tarîx=March 1976 |sernav=Meiosis in protists. Some structural and physiological aspects of meiosis in algae, fungi, and protozoa |kovar=Bacteriological Reviews |cild=40 |hejmar=1 |rr=190–240 |doi=10.1128/mmbr.40.1.190-240.1976 |pmc=413949 |pmid=773364 }}</ref><ref name="raikov">{{Jêder-kovar |vauthors=Raikov IB |sal=1995 |sernav=Meiosis in protists: recent advances and persisting problems |kovar=Europ J Protistol |cild=31 |rr=1–7 |doi=10.1016/s0932-4739(11)80349-4 }}</ref> di endamên hêkçêker, spermçêker û sporçêker de. |Ji bilî xaneyên gamet,di hemû xaneyên navikrasteqînan de |- |Qonax |Profaz I, Metafaz I, Anafaz I, Telofaz I, Profaz II, Metafaz II, Anafaz II, Telofaz II |Propfaz, Prometafaz, Metafaz, Anafaz, Telofaz |- |Li aliyê bomaweyî ve kopiyê bavan e? |Na |Erê |- |Parçe guherîn (''Crossing over'') rû dide? |Erê, di rewşa asayî de navbera cota kromozomên homolog de rû dide |Pir hindik, hema qet. |- |Cotbûna kromozomên homolog? |Erê |Na |- |Sîtokînez |Qonaxên telofaz I û telofaz II de rû dide. |Di qonaxa telofazê de rû dide. |- |Veqetîna sentromeran |Di qonaxa anafaz I de rû nade lê di anafaz II de rû dide |Di qonaxa anafazê de rû dide. |- |} == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Biyolojî]] [[Kategorî:Pirbûn]] [[Kategorî:Pirbûna zayendî]] [[Kategorî:1876 di zanistê de]] 5di6y3zvejwd91lhpa5zvu8pratgpdi 0 125984 2098445 1918280 2026-10-13T05:11:45Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098445 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane2 }} '''Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve''' ( jdb. 28ê çiriya paşîn a 1685 - m. 29'ê berfanbarê 1755) nivîskareke fransî bû ku ji hêla [[Madame d'Aulnoy]], [[Charles Perrault]] û nivîskarên cuda precieuse bi bandor bû.Villeneuve bi taybetî ji bo çîroka xwe ya orîjînal ya ''La Belle et la Bête'',, ku di 1740an de hatî çaçapandin guhertoya herî kevn a naskirî ya çîroka ''[[Bedew û cinawir]]'' e, tê zanîn. == Jiyana wê == Gabrielle-Suzanne de Villeneuve li Parîsê ji dayik bû û mir. Ew ji malbatek Protestan a bi hêz a ji [[La Rochelle]]  bû û ji dûndana Amos Barbot, hevalekî Fransa  û cîgirê di General Estates de di sala 1614an de bû. == Serberhemên wê == Gabrielle-Suzanne de Villeneuve hem [[çîrok]] û hem jî roman weşandin. Di nav weşanên wê de romanek, Le Phénix conjugal (1734, The Conjugal Phoenix); du berhevokên çîrokan, La Jeune Américaine ou les Contes marins (1740) û Les Belles Solitaires (1745); û çar roman, Le Beau-frère supposé (1752), La Jardinière de Vincennes (1753, Baxçevana Vincennes), Le juge prévenu (1754,  Dadwerê Alîgir),   Mémoires de Mesdemoiselles de Marsange (1750                  Baxçevana Vincennes ,   Le Beau-frère supposé  Le Beau-frère supposé (1752). Marsange). La Jardinière de Vincennes ji serberhema wê dihat hesibandin û serkeftina herî mezin a bazirganî da wê. Bibliographie du genre romanesque français 1751-1800 15 çapên vê romanê destnîşan dike. === ''Bedew û cinawir '' === Gabrielle-Suzanne de Villeneuve bi taybetî ji bo çîroka xwe ya orîjînal ''La Belle et la Bête'' , ku di sala 1740an de di kovara wê ''La jeune américaine, et les contes marins'' de hate weşandin, tê zanîn û guhertoya herî kevnar a nûjen a çîroka ''Bedew û cinawir'' e. Ev pirtûka ku bi qasî romaneke kevneşopî dirêj e, di bin bandora şêwaza romanên sedsala 17an de maye û gelek binxet an jî çîrokên navbirî dihewîne, yek ji wan jî çîroka ''Bedew û cinawir'' e. Cinawir bi her du wateyên peyva fransî "bête" ye: hem cinawir û hem jî bêhiş.Piştî mirina wê, çîroka Villeneuve hate kurtkirin, ji nû ve hate nivîsandin û ji hêla [[Jeanne-Marie Leprince de Beaumont]] di sala 1756an de di ''Magasin des enfants'' a wê de hate weşandin da ku waneyek exlaqî bide keçên ciwan ên îngilîz.Di weşana xwe ya pir binavûdeng de, Leprince de Beaumont tu giramet neda Villeneuve û ji ber vê yekê ew pir caran bi çewtî wekî nivîskarê çîrokê tê binav kirin.Guhertoya wê ya kurtkirî ya ku îro herî zêde tê zanîn e. Cinawir, ku mîrzayek e , di temenekî biçûk de bavê xwe winda dike. Diya wî neçar e ku şer bike da ku keyaniya xwe biparêze, û wî di lênêrîna periyek bed de dihêle.Ev perî hewl dide ku wî cez bike dema ku ew salmezin dibe .Ew wê red dike û ew wî vediguherîne cenawir. Divê ew di vê formê de bimîne heya ku kesek razî nebe ku bi wî re bizewice bêyî ku rabirdûya wî zanibe.Li keyaniya cîran, Bedew keça [[key]] û periyek cûda ye.Dayika Bedew bi evínandina mirovekî zagonên civaka periyan şikandiye, lewra cezadayiyê mayîna li welatê periyan tê kirin û Bedew jî dema ku mezin dibe nifir tê lêkirin ku bi cinawirekî hovane re bizewice.Piştî ku diya Bedew winda dibe, û periya bed bi serneketin hewl dide ku jiyana Bedew bigire û bi bavê xwe re bizewice. Xaltiya Bedewê, periyeke din a baş, desttêwerdan dike û Bedewê bi keça mirî ya bazirganekî re diguherîne. Ew di heman demê de cinawirê di kelehek veşartî ya bi efsûn de bi cîh dike heya ku Bedew têra xwe mezin dibe ku wî bibîne. == Çavkanî == {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Bedew û cinawir]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1695]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1685]] [[Kategorî:Mirin 1755]] [[Kategorî:Romannivîsên fransî yên jin]] 4xxv23747gbrbkaziwfcdi0c1r31uzu 0 134311 2098426 1927623 2026-10-13T04:57:34Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098426 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Magdalena Carmen Frida Kahlo y Calderón''' (6'ê tîrmehê 1907 - 13'ê tîrmehê 1954 <ref name="Zelazko2019">{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/biography/Frida-Kahlo |sernav=Frida Kahlo {{!}} Biography, Paintings, & Facts |paşnav=Zelazko |pêşnav=Alicja |sal=2019 |malper=[[Encyclopædia Britannica]] |ziman=en |roja-gihiştinê=7 nîsan 2020 }}</ref>) [[wênesaz]]ekeke [[meksîk]]î bû ku bi gelek portreyên xwe, xwe-portreyên xwe, û karên xwe yên ku ji xweza û berhemên Meksîkê îlhama xwe digirt tê zanîn. Wê [[çand]]a gelêrî ya welêt îlhama xwe girt û şêwazek hunera gelêrî ya naîf bi kar anî da ku pirsên nasname, [[postkolonyalîzm]], [[Zayendperestî|zayend]], sinif û [[Nîjadperestî|nijad]] di civaka meksîkî de bikole.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://archive.org/details/50womenartistsyo0000weid |sernav=50 women artists you should know |paşnav=Weidemann |pêşnav=Christiane |weşanger=Prestel |kesên-din=Larass, Petra., Klier, Melanie |sal=2008 |isbn=978-3-7913-3956-6 |cih=Munich |oclc=195744889 |gihiştina-urlyê=registration }}</ref> Di tabloyên wê de gelek caran hêmanên [[otobiyografî]]k ên xurt hebûn û realîzm bi [[Fantazî|fantaziyê]] re tevlihev dikirin. Ji bilî endambûna [[tevgera Mexicayotl]] a piştî şoreşê, ku dixwest nasnameya meksîkî diyar bike, Kahlo wekî [[Surrealîzm|surrealîst]] an [[Realîzma efsûnî|realîstek efsûnî]] hate bi nav kirin.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://archive.org/details/diegoriverafrida0000rose/page/117 |sernav=Diego and Frida: High Drama in Detroit |paşnav1=Rosenthal |pêşnav1=Mark |tarîx=2015 |weşanger=Detroit, MI: [[Detroit Institute of Arts]], [2015] New Haven; London: [[Yale University Press]], [2015] |isbn=978-0895581778 |rûpel=[https://archive.org/details/diegoriverafrida0000rose/page/117 117] }}</ref> Ew bi wênekirina serpêhatiya xwe ya [[êşa kronîk]] tê naskirin.<ref name="OxfordPain">{{Jêder-malper |url=https://blog.oup.com/2017/01/frida-kahlos-life-of-chronic-pain/ |sernav=Frida Kahlo's life of chronic pain |paşnav1=Courtney |pêşnav1=Carol |tarîx=23 kanûna paşîn 2017 |malper=Oxford University Press's Academic Insights for the Thinking World |weşanger=Oxford University Press |roja-gihiştinê=6 kanûna pêşîn 2020 }}</ref> Kahlo ku bavê xwe [[alman]] û dayika [[Mestîzo|mestiza]] bû, piraniya [[zaroktî]] û jiyana xwe ya mezinan li [[La Casa Azul]], mala malbata wê ya li [[Coyoacán]] derbas kir - ku neha wekî [[Muzexaneya Frida Kahlo]] bi gelemperî tê gihîştin. Her çend ew di zarokatiya xwe de ji ber [[nexweşiya felcê]] seqet bû, Kahlo [[xwendekar]]ek hêvîdar bû ku ber bi [[dibistana bijîjkî]] ve diçû heya ku di 18 saliya xwe de di [[qeza]]yek [[otobus]]ê de birîndar bû. Ev bûyer bû sedema êş û pirsgirêkên wê yên bijîjkî yên heyatî. Di dema saxbûna xwe de, bi fikra [[hunermend]]iyê vegerî eleqeya xwe ya zarokatiyê ya hunerê. Berjewendiyên Kahlo di [[siyaset]] û [[huner]]ê de bû sedem ku ew di sala [[1927]]an de beşdarî [[Partiya Komunîst a Meksîkî]] bibe, bi wê re ew hunermendê meksîkî yê heval [[Diego Rivera]] nas kir. Cot di sala [[1929]]an de zewicî <ref>{{Jêder-malper |url=https://www.biography.com/artist/frida-kahlo |sernav=Frida Kahlo |malper=Biography |ziman=en-us |roja-gihiştinê=7 nîsan 2020 }}</ref> û dawiya salên 1920an û destpêka 1930an de li Meksîk û [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê|Dewletên Yekbûyî]] bi hev re rêwîtiyê kirin. Di vê demê de, wê şêwaza xwe ya hunerî pêş xist, îlhama xwe ya sereke ji çanda gelêrî ya meksîkî kişand, û bi piranî xwe-portreyên piçûk ên ku hêmanên ji baweriyên pêş-kolombî û [[katolîk]] tevlihev dikirin, xêzkir. Tabloyên wê eleqeya hunermendê surrealîst [[André Breton]] kişande ser xwe, yê ku di sala [[1938]]an de li [[New York]]ê li [[Galeriya Julien Levy]] yekem [[pêşangeh]]a takekesî ya Kahlo saz kir; pêşangeh serketî bû û di sala [[1939]]an de li [[Parîs]]ê pêşangehek din hat pêşandan. Dema ku pêşangeha [[Fransa|fransî]] kêmtir serketî bû, [[Muzeya Louvre]] tabloyek ji Kahlo ya bi navê The Frame kirî, û ew kir yekem hunermenda meksîkî ku di berhevoka wan de cih girt. Di salên 1940an de, Kahlo beşdarî pêşangehan li Meksîk û Dewletên Yekbûyî bû û wekî mamosteyek hunerê xebitî. Ew li [[Escuela Nacional de Pintura, Escultura y Grabado]] ("La Esmeralda") ders da û endama damezrîner ê [[Seminario de Cultura Mexicana]] bû. [[Tenduristî|Tenduristiya]] Kahlo her gav di heman dehsalê de dest bi xerabûnê kir. Wê yekem pêşangeha xwe ya takekesî li Meksîkê di sala [[1953]]an de li dar xist, demek berî mirina wê ya di sala [[1954]]an de. Kahlo di 47 saliya xwe de jiyana xwe ji dest da. == Bandora hunera Kahlo == Karê Kahlo wekî hunermendek heya dawiya salên 1970an nenas ma, heta ku xebata wê ji nû ve ji hêla [[dîroknas]]ên hunerî û [[Çalakvanî|çalakvanên]] siyasî ve bê vedîtin. Di destpêka salên 1990an de, ew ne tenê di dîroka hunerê de bû kesayetek naskirî, lê ew ji bo [[Chicanos]], tevgera [[femînîzm]]ê û [[LGBT|civaka LGBTQ+]] jî wekî îkonek tê hesibandin. Xebata Kahlo di qada navneteweyî de wekî sembola kevneşopiyên neteweyî û xwecihî yên meksîkî û ji hêla femînîstan ve tê pîroz kirin.<ref name="broude">{{Jêder-kitêb |url=https://archive.org/details/expandingdiscour00norm |sernav=The Expanding Discourse: Feminism and Art History |tarîx=1992 |paşnavê-edîtor1=Broude |pêşnavê-edîtor1=Norma |lînka-edîtor=Norma Broude |rûpel=[https://archive.org/details/expandingdiscour00norm/page/399 399] |paşnavê-edîtor2=Garrard |pêşnavê-edîtor2=Mary D. |lînka-edîtor2=Mary Garrard |gihiştina-urlyê=registration }}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Hunermendên bîseksuel ên jin]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1907]] [[Kategorî:Mirin 1954]] [[Kategorî:Komunîstên meksîkî]] [[Kategorî:Stalînîzm]] 59i8r42fgqo6wnzuir2yg4r5pmh4i5k 0 141073 2098439 1835089 2026-10-13T05:08:06Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098439 wikitext text/x-wiki {{Bêkategorî|tarîx=îlon 2024}} {{Sêwî|tarîx=îlon 2024}} {{Bêçavkanî|tarîx=îlon 2024}} {{Agahîdank bajar | nav = Fîrûzabad | navê_fermî = | nexşeya_cihan = Îran | koordînat = | welat = {{ala|Îran}} | parêzgeh = [[Erdebîl (parêzgeh)|Erdebîl]] | şaristan = | bexş = | gundistan = | navê_nîştecihan = | gelhe = 489{{Çavkanî hewce ye|tarîx=îlon 2024}} | gelhe_sal = [[2016]] | rûerd = | bilindayî = | dem = | wêneSer = | wêneSer_firehî = | wêneSer_sernav = | malper = }} '''Fîrûzabad''' ({{bi-fa|فيروزاباد }}) yek ji bajarê parêzgeha [[Erdebîl (parêzgeh)|Erdebîlê]] ye ku bi dewleta [[Îran]]ê ve girêdayî ye. {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Bajarên parêzgeha Erdebîlê]] 9b9weqathjbpofenvu72vxak92hap9b 0 141580 2098432 1750368 2026-10-13T05:05:33Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098432 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank bajar | nav = | navê_fermî = | nexşeya_cihan = Îran | koordînat = | welat = {{ala|Îran}} | welat_alî = | dûgel = | parêzgeh = [[Tehran (parêzgeh)|Tehranê]] | serbajar = | rûerd = | gelhe = 34,221 <ref>https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری/جمعیت-به-تفکیک-تقسیمات-کشوری-سال-1395</ref> (2016) | bilindayî = | nexşe = | wêne = | wêne_sernav = | malper = }} '''Fêrdosîyeh ''' ({{bi-fa|فردوسیه}}), yek ji bajarê parêzgeha [[Tehran (parêzgeh)|Tehranê]] ye ku bi dewleta [[Îran]]ê ve girêdayî ye. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Parêzgeha Tehranê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Erdnîgarî-Îran-şitil}} [[Kategorî:Bajarên parêzgeha Tehranê]] [[Kategorî:Avabûnên 2000an li Îranê]] az44slrgd9ob0fft3wdjb9qrl4if86e 0 141590 2098433 1750369 2026-10-13T05:05:43Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098433 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank bajar | nav = | navê_fermî = | nexşeya_cihan = Îran | koordînat = | welat = {{ala|Îran}} | welat_alî = | dûgel = | parêzgeh = [[Tehran (parêzgeh)|Tehranê]] | serbajar = | rûerd = | gelhe = 48,925 <ref>https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری/جمعیت-به-تفکیک-تقسیمات-کشوری-سال-1395</ref> (2016) | bilindayî = | nexşe = | wêne = | wêne_sernav = | malper = }} '''Fêronabad ''' ({{bi-fa|فرون آباد }}), yek ji bajarê parêzgeha [[Tehran (parêzgeh)|Tehranê]] ye ku bi dewleta [[Îran]]ê ve girêdayî ye. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Parêzgeha Tehranê}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Erdnîgarî-Îran-şitil}} [[Kategorî:Bajarên parêzgeha Tehranê]] [[Kategorî:Avabûnên 2010an li Îranê]] rugpe5ownsb90kbcf9aawub4ocsl81j 0 152272 2098473 2055694 2026-10-13T09:48:00Z Avestaboy 34898 /* */ 2098473 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] lw6rbgv58gx13g0vi7wxtmgcmglgeok 2098479 2098473 2026-10-13T10:06:35Z Avestaboy 34898 /* */ 2098479 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Cine === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Personaje ! style="background: #B0C4DE;" | Director ! style="background: #B0C4DE;" | Notas |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Series de televisión === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Personaje ! style="background: #B0C4DE;" | Notas |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 episodios |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 episodio |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 episodios |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 episodios |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Programas de televisión === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'No controles' de Olé Olé|idioma=es|url=http://www.rtve.es/alacarta/videos/la-mejor-cancion-jamas-cantada/ana-mena-su-version-no-controles-ole-ole/4995978/|fechaacceso=6 de junio de 2019|fecha=18 de febrero de 2019}}</ref> |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'Volcans' de Buhos|idioma=ca|url=https://www.ccma.cat/tv3/alacarta/marato/la-marato-ana-mena-canta-volcans-de-buhos/video/6135386/|fechaacceso=19 de diciembre de 2021|fecha=19 de diciembre de 2021}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] m1njz1zly7n7bqd0acppc2rgfhrrl4u 2098480 2098479 2026-10-13T10:08:12Z Avestaboy 34898 /* Sînema */ 2098480 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Series de televisión === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Personaje ! style="background: #B0C4DE;" | Notas |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 episodios |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 episodio |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 episodios |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 episodios |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Programas de televisión === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'No controles' de Olé Olé|idioma=es|url=http://www.rtve.es/alacarta/videos/la-mejor-cancion-jamas-cantada/ana-mena-su-version-no-controles-ole-ole/4995978/|fechaacceso=6 de junio de 2019|fecha=18 de febrero de 2019}}</ref> |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'Volcans' de Buhos|idioma=ca|url=https://www.ccma.cat/tv3/alacarta/marato/la-marato-ana-mena-canta-volcans-de-buhos/video/6135386/|fechaacceso=19 de diciembre de 2021|fecha=19 de diciembre de 2021}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] pkypd5ie70gm5lxm6gqk8dyf1t8r837 2098481 2098480 2026-10-13T10:08:56Z Avestaboy 34898 2098481 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Personaje ! style="background: #B0C4DE;" | Notas |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 episodios |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 episodio |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 episodios |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 episodios |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Programas de televisión === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'No controles' de Olé Olé|idioma=es|url=http://www.rtve.es/alacarta/videos/la-mejor-cancion-jamas-cantada/ana-mena-su-version-no-controles-ole-ole/4995978/|fechaacceso=6 de junio de 2019|fecha=18 de febrero de 2019}}</ref> |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'Volcans' de Buhos|idioma=ca|url=https://www.ccma.cat/tv3/alacarta/marato/la-marato-ana-mena-canta-volcans-de-buhos/video/6135386/|fechaacceso=19 de diciembre de 2021|fecha=19 de diciembre de 2021}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] e8euao00i0znbxtl5rw3v8kqa3d7tte 2098482 2098481 2026-10-13T10:09:35Z Avestaboy 34898 /* Rêzefîlm */ 2098482 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 episodios |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 episodio |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 episodios |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 episodios |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Programas de televisión === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'No controles' de Olé Olé|idioma=es|url=http://www.rtve.es/alacarta/videos/la-mejor-cancion-jamas-cantada/ana-mena-su-version-no-controles-ole-ole/4995978/|fechaacceso=6 de junio de 2019|fecha=18 de febrero de 2019}}</ref> |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'Volcans' de Buhos|idioma=ca|url=https://www.ccma.cat/tv3/alacarta/marato/la-marato-ana-mena-canta-volcans-de-buhos/video/6135386/|fechaacceso=19 de diciembre de 2021|fecha=19 de diciembre de 2021}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] hkambs02sc6t2gvxfw6inotfijvfgzr 2098483 2098482 2026-10-13T10:10:10Z Avestaboy 34898 /* Rêzefîlm */ 2098483 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 episodios |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Programas de televisión === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'No controles' de Olé Olé|idioma=es|url=http://www.rtve.es/alacarta/videos/la-mejor-cancion-jamas-cantada/ana-mena-su-version-no-controles-ole-ole/4995978/|fechaacceso=6 de junio de 2019|fecha=18 de febrero de 2019}}</ref> |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'Volcans' de Buhos|idioma=ca|url=https://www.ccma.cat/tv3/alacarta/marato/la-marato-ana-mena-canta-volcans-de-buhos/video/6135386/|fechaacceso=19 de diciembre de 2021|fecha=19 de diciembre de 2021}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] lzys8h0wivg8cf5y899k82oa4lovgll 2098484 2098483 2026-10-13T10:10:34Z Avestaboy 34898 /* Programas de televisión */ 2098484 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 episodios |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Programas de televisión === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]] |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]]<ref>{{Obra citada|título=Ana Mena y su versión 'Volcans' de Buhos|idioma=ca|url=https://www.ccma.cat/tv3/alacarta/marato/la-marato-ana-mena-canta-volcans-de-buhos/video/6135386/|fechaacceso=19 de diciembre de 2021|fecha=19 de diciembre de 2021}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] 6dpa7epn1lyw7civr0dx5kyxvrxmy54 2098485 2098484 2026-10-13T10:10:50Z Avestaboy 34898 /* Programas de televisión */ 2098485 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 episodios |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Programas de televisión === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]] |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]] |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] mbudotzv8xxt3t874yh8jk959yadg5y 2098486 2098485 2026-10-13T10:11:50Z Avestaboy 34898 2098486 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 episodios |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Bernameyên televîzyonê === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Año ! style="background: #B0C4DE;" | Título ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]] |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]] |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] rnw217g2bqjo8a6hgk9438qatdetso6 2098487 2098486 2026-10-13T10:13:26Z Avestaboy 34898 /* Bernameyên televîzyonê */ 2098487 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 episodios |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Bernameyên televîzyonê === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]] |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]] |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] g4xraxvyogjowt1l1np5ih6adpivdeu 2098488 2098487 2026-10-13T10:14:01Z Avestaboy 34898 /* Rêzefîlm */ 2098488 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 beş |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Bernameyên televîzyonê === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]] |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]] |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] qhogheggu5j6zxgshx01s0t8wuz7ovl 2098489 2098488 2026-10-13T10:16:06Z Avestaboy 34898 /* Çavkanî */ 2098489 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 beş |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Bernameyên televîzyonê === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]] |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]] |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî yên jin]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] himw126jrxs19dau4pys126ibl0gi82 2098490 2098489 2026-10-13T10:19:01Z Avestaboy 34898 /* */ 2098490 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Jînenîgarî == ===Salên destpêkê=== == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 beş |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Bernameyên televîzyonê === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Cadena ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]] |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]] |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî yên jin]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] 6lg8mivvdcaz3g6qb00uoorxvqppy9s 2098491 2098490 2026-10-13T10:24:05Z Avestaboy 34898 /* Bernameyên televîzyonê */ 2098491 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov | çînaser = sînema | nav = | navê_rastî = <!-- navê bi zimanê zikmakî --> | zimanê_navê_rastî = | wêne = | sernavê_wêne = | mezinahiya_wêne = | navê_din = | navê_jidayikbûnê = Ana Mena Rojas | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê û temen|1997|02|25}} | cihê_jidayikbûnê = [[Estepona]], [[Spanya]] | roja_mirinê = | cihê_mirinê = | sedema_mirinê = | cihê_goristanê = | koordînatên_cihê_goristanê = | perwerde = | esil = [[Spanî]] | hevwelatî = | pîşe = [[Stranbêj]], [[lîstikvan]] , [[model]] | sedema_navdarbûnê = | televîzyon = <!-- bernameyên navdêr yên pêşkêş kiriye --> | salên_çalak = 2006 - roja me | xebatên_navdar = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd --> | sermiyana_net = | hevjîn = | partner = | zarok = | dê = | bav = | xelat = | malper = | şanenav = | mezinahiya_şanenavê = | modul = | modul2 = }} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Jînenîgarî == ===Salên destpêkê=== == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 beş |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Bernameyên televîzyonê === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Kanal ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]] |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]] |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî yên jin]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] mnv25gbk27duntnc2azkmtgkh0ywsyg 2098497 2098491 2026-10-13T10:33:45Z Avestaboy 34898 Agahîdank 2098497 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Jînenîgarî == ===Salên destpêkê=== == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 beş |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Bernameyên televîzyonê === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Kanal ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]] |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]] |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî yên jin]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] tmkcvldd3sdmkvyrq0uhjimgx9lauq6 2098504 2098497 2026-10-13T10:40:14Z Avestaboy 34898 /* Bernameyên televîzyonê */ 2098504 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Ana Mena Rojas''' (jdb. 25ê sibata 1997an li Estepona, Spanya) stranbêj, lîstikvan û modeleke spanî ye. Ew di sala 2006an de piştî ku diwanzdehem çapa herêmî ya Xelatên Veo Veo de bi dest xist, derket pêş. Lêbelê, binavûdengiya wê zêde bû dema ku ew di rêzefîlma biçûk ''[[Marisol, la película (rêzefîlma)|Marisol, la película]]'' de lîst. == Jînenîgarî == ===Salên destpêkê=== == Filmografî == === Sînema=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Derhêner ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2011 | ''[[La piel que habito]]'' | Norma Ledgard (niña) | [[Pedro Almodóvar]] | |- | 2018 | ''[[Viaje al cuarto de una madre]]'' | Bea | [[Celia Rico Clavellino]] | |- | 2023 | ''7200 segundos con Ana Mena'' | Ella misma | Jacobo Eireos y Elena Zapata | [[Película documental]] |- | 2026 | ''[[Ídolos (película de 2026)|Ídolos]]'' | Luna Cardona | Mat Whitecross | |- |} === Rêzefîlm=== {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Rol ! style="background: #B0C4DE;" | Nîşe |- | 2009 | ''[[Marisol, la película (miniserie)|Marisol, la película]]'' | [[Pepa Flores|Marisol (etapa infantil)]] | Protagonista |- | 2010 | ''[[Supercharly]]'' | Verónica «Vero» Navarro | 5 beş |- | 2011 | ''Como alas al viento'' | Gloria Mohedano | 1 beş |- | 2013–2014 | ''[[Vive cantando]]'' | Paula Ruiz Almagro | Elenco principal; 25 beş |- | 2022 | ''[[Bienvenidos a Edén]]'' | Judith | 4 beş |- |2026 |''[[Furia (serie de televisión)|Furia]]'' |Carla |Elenco principal; 8 episodios |- |} === Bernameyên televîzyonê === {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- ! style="background: #B0C4DE;" | Sal ! style="background: #B0C4DE;" | Sernav ! style="background: #B0C4DE;" | Kanal ! style="background: #B0C4DE;" | Rol |- | 2006–2010 | ''[[Menuda Noche]]'' | [[Radio y Televisión de Andalucía|Canal Sur]] | Colaboradora |- | 2010 | ''[[My Camp Rock 2]]'' | [[Disney Channel (España)|Disney Channel]] | Concursante - Ganadora |- | 2013 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 3]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Abraham Mateo]] |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 6]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Ariana Grande]] |- |[[La Marato de TV3|La Marató de TV3]] |[[TV3 (Cataluña)|TV3]] |Invitada versionado a [[Juan Magán]] |- | 2019 | ''[[La mejor canción jamás cantada]]'' | [[La 1]] | Invitada versionando a [[Olé Olé]] |- | rowspan="3" |2020 |''[[Festival de la Canción de San Remo 2020|70º Festival de la Canción de San Remo]]'' |[[Rai 1]] |Invitada cantando junto a Riki |- | ''[[Tu cara me suena (España)|Tu cara me suena 8]]'' | [[Antena 3]] | Invitada como [[Thalía]] |- | ''[[Adivina qué hago esta noche]] | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- |2020–2024 | ''[[La resistencia (programa de televisión)|La resistencia]]'' | [[0 (canal de televisión)|#0]] | Invitada |- |2020–2026 | ''[[El hormiguero]]'' | [[Antena 3]] | Invitada |- | rowspan="3" |2021 | ''[[El concurso del año]]'' | [[Cuatro (canal de televisión)|Cuatro]] | Invitada |- | ''Acoustic Home'' | [[HBO Max]] | Protagonista |- | ''[[La Marató de TV3]]'' | [[TV3 (Cataluña)|TV3]] | Invitada versionando a [[Búhos]] |- | rowspan="2" |2022 | ''[[Idol Kids]]'' | [[Telecinco]] | Jurado |- | ''[[Festival de la Canción de San Remo 2022|72º Festival de la Canción de San Remo]]'' | [[Rai 1]] | Participante - 24º puesto |- |2023–2024 |''[[Campanadas de fin de año en televisión|Campanadas de fin de año]]'' |[[La 1]] |Presentadora junto a [[Ramón García]] |- | rowspan="2" |2024 |''[[El desafío (programa de televisión)|El desafío]]'' |[[Antena 3]] |Invitada |- |''Feat'' |[[Playz]] |Jurado |- |2024–2026 |''[[La revuelta (programa de La 1)|La revuelta]]'' |[[La 1]] |Invitada |- |2026 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 11]]'' | rowspan="2" |[[Antena 3]] | rowspan="2" |Coach |- |2027 |''[[La Voz Kids (programa de televisión español)|La Voz Kids 12]]'' |} == Turnêyên muzîkê == * 2017: Ana Mena Tour * 2018: Ana Mena Tour 2018 * 2021: Ana Mena Tour 2021 * 2022: Ana Mena Tour 2022 * 2023-2024: [[Bellodrama Tour]] * 2026: Summer Affair Tour == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên spanî]] [[Kategorî:Aktrîsên televîzyonê yên spanî]] [[Kategorî:Jinên spanî]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Modelên spanî yên jin]] [[Kategorî:Stranbêjên spanî yên jin]] im2toojgh45s0iqqy5p8glger8rwxqy 1 209962 2098501 1507594 2026-10-13T10:37:11Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Gotûbêj:Zimanê amazigh]] weke [[Gotûbêj:Zimanê amazîgh]] guhart 1507594 wikitext text/x-wiki {{Serê gotûbêjê}} {{Kalika wîkîprojeyê|bingehîn=erê|sinif=şitil}} 4g9k0b1e2orl932p0uf5l96humsrj0b 14 258043 2098507 1711622 2026-10-13T10:44:26Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Kategorî:Zimanê amazigh]] weke [[Kategorî:Zimanê amazîgh]] guhart 1711622 wikitext text/x-wiki {{standard-kat}} [[Kategorî:Zimanên afroasyayî]] a548z8x93x2f3uyr49xmsd0qvx4efof 14 258070 2098506 1711707 2026-10-13T10:42:38Z MikaelF 935 2098506 wikitext text/x-wiki {{standard-kat}} [[Kategorî:Zimanê amazîgh]] cr7r2mi2shdis1k83x1h269n3nxmlyl 0 267211 2098415 1796644 2026-10-13T04:41:01Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098415 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank wargeh/wîkîdane | nav = Forni di Sopra | statû = Komun | sernavê_wêne = Dîmenek ji komunê }} '''Forni di Sopra''' komun û şaredariyeke parêzgeha [[Udine (parêzgeh)|Udine]] ya li herêma [[Friuli-Venezia Giulia]]yê ye ku yek ji şaredariyên bakurê rojhilata [[Îtalya]]yê ye.<ref>{{Jêder-malper |url=http://dati.istat.it/ |sernav=Statistiche Istat |malper=dati.istat.it |roja-gihiştinê=2024-07-28}}</ref> == Nifûs == {{Nifûsa tarîxî/wd}} {{Çepê paqij bike}} == Mijarên têkildar == * [[Lîsteya şaredariyên parêzgeha Udineyê]] == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == {{Kategoriya Commonsê ya biçûk}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Îtalya-erdnîgarî-şitil}} [[Kategorî:Şaredariyên parêzgeha Udineyê]] [[Kategorî:Bajar û bajarokên Friuli-Venezia Giulia]] 6g2nkyd3u4cdh5n2pkerwl0b3k0q71m 0 277372 2098435 1853494 2026-10-13T05:06:28Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098435 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî}} '''Fîlma tirsê''' an '''filma tirsnak''' celebek fîlma klasîk e ku xwe dispêre çîrokên tirsnak û bi vî rengî armanc dike ku [[temaşevan]]ên xwe bi afirandina [[hest]]ek [[tirs]]ê kêfxweş bike. Fîlmên tirsê bi gelemperî hewl didin ku hestên [[tirs]], xof, tevlihevî û nefretê derxin holê. Ji ber vê yekê fîlma tirsê [[leheng]]ên xwe bi tişt û bûyerên nebaş re rû bi rû dihêle. Pir caran ev tişt û bûyerên nayên ravekirin an jî [[serxwezayî]] ne, bi tundûtûjî an xirabî, û bi diyarde û fîgurên wek cinawir, yên ku jiyana qehremanan tehdîd dikin an jî bi awayên din bandorek [[trawma]]tîk didin ser wan. Amûrên stîlîstîk yên hevpar dîmenên xûrt û [[muzîk]]a fîlmê ne, yên ku atmosferek tarî, tengezarî û hestek xeternak diafirînin. Ji damezrandina xwe ve di destpêka [[sedsala 20an]] de, fîlma tirsê her gav tirsên [[serdem]]a xwe nîşan daye û cûrbecûr binereng û îkonên [[çanda pop]] a nûjen peyda kiriye. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Fîlmên tirsnak| ]] [[Kategorî:Honaka tirsê]] jwna92oybux4tircp0rlat6wmo0e4nf 0 278851 2098381 1861124 2026-10-12T16:09:17Z Avestaboy 34898 /* */ Rastnivîsîn 2098381 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî | wêne = File:Salzburger Festspiele 2012 - Das Labyrinth.jpg | sernavê_wêne = Festîvala Salzburgê 2012 - Julia Novikova wekî keybanûya Şevê di beşa duyemîn a Die Zauberflöte de. }} '''Die Zauberflöte''' (ji [[zimanê almanî]]: '''Bilûra Sêrbaz''') operayek awistirî ye ku ji du beşan pêk tê. Ew ji hêla [[Wolfgang Amadeus Mozart]] ve hatiye çêkirin û cara ewil di sala [[1791]]ê de li [[Freihaustheater]] li [[Viyana]]yê hate pêşandan. [[Lîbretto]]ya wê ji [[Emanuel Schikaneder]] e. Berhema ku bi qasî sê saetan diajo, yek ji operayên herî naskirî û herî zêde li cîhanê tê lîstin e. Hin arya/kilam, wek mînak ''Der Vogelfänger bin ich ja'' ya [[Papageno]], ''Dies Bildnis ist bezaubernd schön'' ya [[Tamino]] an jî aryaya keybanûya şevê ''Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen''<ref>{{Jêder-malper |url=https://archive.org/details/ActIiDerHoelleRachemoserSawallisch |sernav=Act II, Der Hoelle Rache (Moser, Sawallisch) }}</ref> ji bo gelek kesên ku qet opera nedîtine jî nas in. Ji ber ku opera bi hêsanî tê gihîştinê, carinan ji bo zarokan (her weha wekî performansa dibistanê) an jî wekî şanoya bebikan jî tê pêşandan. Opera serdema [[muzîka klasîk]] a Viyanayê pir baş nîşan dide. Di destpêkê cilên rengîn serdest in, û paşê îdealên [[masonî]] her ku diçin dikevin pêş. == Beşên operayê == === Beşa yekem === Opera li derve dest pê dike. [[Mîr]]ê ciwan Tamîno ji aliyê marekî mezin ve tê tehdîtkirin. Sê xanimên ku di xizmeta [[keybanû]]ya [[Şev]]ê de ne, wî xilas dikin û jê re qala Pamînaya bedew dikin, ya ku ji aliyê Sarastro, [[keşe]]yê [[Terîqet]]a Rojê ve hatibû revandin. Tamino yekser [[evîn]]darê [[wêne]]yê Pamîna dibe û soza azadkirina wê dide. Jin bilûrek sêrbaz didin wî, da ku di demên dijwar de alîkariya wî bike. [[Teyrangir]] Papageno, ku karakterek dilşewat û naîf e, tevlî rêwîtiya Tamîno dibe ji bo xilaskirina Pamîna. Di rê de, Tamino û Papageno divê [[ezmûn]]an derbas bikin da ku bigihîjin Sarastro û Pamina azad bikin. Keşe Sarastro wekî hukumdarek jîr û dadperwer tê xuya kirin, lê keybanûya Şevê dijberiyek e û hewl dide hemû [[hêz]]ê bixe destê xwe. === Beşa duwem === Dema ku digihêjin [[Perestgeh]]a Sarastro, Tamîno û Papageno fêr dibin ku divê ew ezmûnên din derbas bikin da ku bigihîjin hundurê terîqetê û Pamîna azad bikin. Divê Tamîno ezmûnek bêdengî û bîhnfirehiyê bikişîne, û Papageno ezmûnên xwe bi mîzahî derbas dike. Pamîna, ku di perestgeha Sarastro de dîl tê girtin, di vê baweriyê de ye ku Tamîno ji [[tirs]]a ezmûnan dev ji wê berdaye. Lê Tamîno ji wê re dilsoz dimîne û di dawiyê de ezmûnên xwe derbas dike. Di vê navberê de, Papageno ji sêrbazek fêr dibe, ku ewê jin û rêhevalek bi navê Papagena bibîne. Di dîmena dawî de, Tamino bi biryarekê dijwar re rû bi rû dimîne: gelo ewê piştgirî bide keybanûya Şevê, ya ku kuştina Sarastro dixwaze, an jî ewê berê xwe bide prensîba exlaqî ya bilind a Sarastro û ronahiya zanînê? Tamîno riya ronahî û exlaqê hildijêre û bi Pamîna re ezmûna dawîn derbas dike: Ew xwe dixin nav bêdengiyê û guhdarî dengê [[bilûr]]ê dikin. Di dawiyê de, Tamîno û Pamîna tariyê têk dibin û dikevin Perestgeha Ronahiyê. Papageno jin û rêhevala xwe Papagenayê dibîne û cejna aheng û aştiyê pîroz dike. Opera bi serfiraziya [[aqil]], hezkirin û başiyê bi dawî dibe. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Opera]] [[Kategorî:Operayên almanî]] [[Kategorî:Operayên awistiryayî]] 3cly8dhtc96x5knjwann4f73z55xckj 2098382 2098381 2026-10-12T16:11:08Z Avestaboy 34898 /* Beşa yekem */ Rastnivîs 2098382 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî | wêne = File:Salzburger Festspiele 2012 - Das Labyrinth.jpg | sernavê_wêne = Festîvala Salzburgê 2012 - Julia Novikova wekî keybanûya Şevê di beşa duyemîn a Die Zauberflöte de. }} '''Die Zauberflöte''' (ji [[zimanê almanî]]: '''Bilûra Sêrbaz''') operayek awistirî ye ku ji du beşan pêk tê. Ew ji hêla [[Wolfgang Amadeus Mozart]] ve hatiye çêkirin û cara ewil di sala [[1791]]ê de li [[Freihaustheater]] li [[Viyana]]yê hate pêşandan. [[Lîbretto]]ya wê ji [[Emanuel Schikaneder]] e. Berhema ku bi qasî sê saetan diajo, yek ji operayên herî naskirî û herî zêde li cîhanê tê lîstin e. Hin arya/kilam, wek mînak ''Der Vogelfänger bin ich ja'' ya [[Papageno]], ''Dies Bildnis ist bezaubernd schön'' ya [[Tamino]] an jî aryaya keybanûya şevê ''Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen''<ref>{{Jêder-malper |url=https://archive.org/details/ActIiDerHoelleRachemoserSawallisch |sernav=Act II, Der Hoelle Rache (Moser, Sawallisch) }}</ref> ji bo gelek kesên ku qet opera nedîtine jî nas in. Ji ber ku opera bi hêsanî tê gihîştinê, carinan ji bo zarokan (her weha wekî performansa dibistanê) an jî wekî şanoya bebikan jî tê pêşandan. Opera serdema [[muzîka klasîk]] a Viyanayê pir baş nîşan dide. Di destpêkê cilên rengîn serdest in, û paşê îdealên [[masonî]] her ku diçin dikevin pêş. == Beşên operayê == === Beşa yekem === Opera li derve dest pê dike. [[Mîr]]ê ciwan Tamino ji aliyê marekî mezin ve tê tehdîtkirin. Sê xanimên ku di xizmeta [[keybanû]]ya [[Şev]]ê de ne, wî xilas dikin û jê re qala Pamînaya bedew dikin, ya ku ji aliyê Sarastro, [[keşe]]yê [[Terîqet]]a Rojê ve hatibû revandin. Tamino yekser [[evîn]]darê [[wêne]]yê Pamîna dibe û soza azadkirina wê dide. Jin bilûrek sêrbaz didin wî, da ku di demên dijwar de alîkariya wî bike.[[Teyrangir]] Papageno, ku karakterek dilşewat û naîv e, tevlî rêwîtiya Tamino dibe ji bo xilaskirina Pamina. Di rê de, Tamino û Papageno divê [[ezmûn]]an derbas bikin da ku bigihîjin Sarastro û Pamina azad bikin. Keşe Sarastro wekî hikumdarek jîr û dadperwer tê xuya kirin, lê keybanûya Şevê dijberiyek e û hewl dide hemû [[hêz]]ê bixe destê xwe. === Beşa duwem === Dema ku digihêjin [[Perestgeh]]a Sarastro, Tamîno û Papageno fêr dibin ku divê ew ezmûnên din derbas bikin da ku bigihîjin hundurê terîqetê û Pamîna azad bikin. Divê Tamîno ezmûnek bêdengî û bîhnfirehiyê bikişîne, û Papageno ezmûnên xwe bi mîzahî derbas dike. Pamîna, ku di perestgeha Sarastro de dîl tê girtin, di vê baweriyê de ye ku Tamîno ji [[tirs]]a ezmûnan dev ji wê berdaye. Lê Tamîno ji wê re dilsoz dimîne û di dawiyê de ezmûnên xwe derbas dike. Di vê navberê de, Papageno ji sêrbazek fêr dibe, ku ewê jin û rêhevalek bi navê Papagena bibîne. Di dîmena dawî de, Tamino bi biryarekê dijwar re rû bi rû dimîne: gelo ewê piştgirî bide keybanûya Şevê, ya ku kuştina Sarastro dixwaze, an jî ewê berê xwe bide prensîba exlaqî ya bilind a Sarastro û ronahiya zanînê? Tamîno riya ronahî û exlaqê hildijêre û bi Pamîna re ezmûna dawîn derbas dike: Ew xwe dixin nav bêdengiyê û guhdarî dengê [[bilûr]]ê dikin. Di dawiyê de, Tamîno û Pamîna tariyê têk dibin û dikevin Perestgeha Ronahiyê. Papageno jin û rêhevala xwe Papagenayê dibîne û cejna aheng û aştiyê pîroz dike. Opera bi serfiraziya [[aqil]], hezkirin û başiyê bi dawî dibe. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Opera]] [[Kategorî:Operayên almanî]] [[Kategorî:Operayên awistiryayî]] 0x95sk04c95kokw8nxyxh4ownn9hs1j 2098383 2098382 2026-10-12T16:11:44Z Avestaboy 34898 /* Beşa duwem */ 2098383 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî | wêne = File:Salzburger Festspiele 2012 - Das Labyrinth.jpg | sernavê_wêne = Festîvala Salzburgê 2012 - Julia Novikova wekî keybanûya Şevê di beşa duyemîn a Die Zauberflöte de. }} '''Die Zauberflöte''' (ji [[zimanê almanî]]: '''Bilûra Sêrbaz''') operayek awistirî ye ku ji du beşan pêk tê. Ew ji hêla [[Wolfgang Amadeus Mozart]] ve hatiye çêkirin û cara ewil di sala [[1791]]ê de li [[Freihaustheater]] li [[Viyana]]yê hate pêşandan. [[Lîbretto]]ya wê ji [[Emanuel Schikaneder]] e. Berhema ku bi qasî sê saetan diajo, yek ji operayên herî naskirî û herî zêde li cîhanê tê lîstin e. Hin arya/kilam, wek mînak ''Der Vogelfänger bin ich ja'' ya [[Papageno]], ''Dies Bildnis ist bezaubernd schön'' ya [[Tamino]] an jî aryaya keybanûya şevê ''Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen''<ref>{{Jêder-malper |url=https://archive.org/details/ActIiDerHoelleRachemoserSawallisch |sernav=Act II, Der Hoelle Rache (Moser, Sawallisch) }}</ref> ji bo gelek kesên ku qet opera nedîtine jî nas in. Ji ber ku opera bi hêsanî tê gihîştinê, carinan ji bo zarokan (her weha wekî performansa dibistanê) an jî wekî şanoya bebikan jî tê pêşandan. Opera serdema [[muzîka klasîk]] a Viyanayê pir baş nîşan dide. Di destpêkê cilên rengîn serdest in, û paşê îdealên [[masonî]] her ku diçin dikevin pêş. == Beşên operayê == === Beşa yekem === Opera li derve dest pê dike. [[Mîr]]ê ciwan Tamino ji aliyê marekî mezin ve tê tehdîtkirin. Sê xanimên ku di xizmeta [[keybanû]]ya [[Şev]]ê de ne, wî xilas dikin û jê re qala Pamînaya bedew dikin, ya ku ji aliyê Sarastro, [[keşe]]yê [[Terîqet]]a Rojê ve hatibû revandin. Tamino yekser [[evîn]]darê [[wêne]]yê Pamîna dibe û soza azadkirina wê dide. Jin bilûrek sêrbaz didin wî, da ku di demên dijwar de alîkariya wî bike.[[Teyrangir]] Papageno, ku karakterek dilşewat û naîv e, tevlî rêwîtiya Tamino dibe ji bo xilaskirina Pamina. Di rê de, Tamino û Papageno divê [[ezmûn]]an derbas bikin da ku bigihîjin Sarastro û Pamina azad bikin. Keşe Sarastro wekî hikumdarek jîr û dadperwer tê xuya kirin, lê keybanûya Şevê dijberiyek e û hewl dide hemû [[hêz]]ê bixe destê xwe. === Beşa duwem === Dema ku digihêjin [[Perestgeh]]a Sarastro, Tamino û Papageno fêr dibin ku divê ew ezmûnên din derbas bikin da ku bigihîjin hundurê terîqetê û Pamîna azad bikin. Divê Tamîno ezmûnek bêdengî û bîhnfirehiyê bikişîne, û Papageno ezmûnên xwe bi mîzahî derbas dike. Pamîna, ku di perestgeha Sarastro de dîl tê girtin, di vê baweriyê de ye ku Tamîno ji [[tirs]]a ezmûnan dev ji wê berdaye. Lê Tamîno ji wê re dilsoz dimîne û di dawiyê de ezmûnên xwe derbas dike. Di vê navberê de, Papageno ji sêrbazek fêr dibe, ku ewê jin û rêhevalek bi navê Papagena bibîne. Di dîmena dawî de, Tamino bi biryarekê dijwar re rû bi rû dimîne: gelo ewê piştgirî bide keybanûya Şevê, ya ku kuştina Sarastro dixwaze, an jî ewê berê xwe bide prensîba exlaqî ya bilind a Sarastro û ronahiya zanînê? Tamîno riya ronahî û exlaqê hildijêre û bi Pamîna re ezmûna dawîn derbas dike: Ew xwe dixin nav bêdengiyê û guhdarî dengê [[bilûr]]ê dikin. Di dawiyê de, Tamîno û Pamîna tariyê têk dibin û dikevin Perestgeha Ronahiyê. Papageno jin û rêhevala xwe Papagenayê dibîne û cejna aheng û aştiyê pîroz dike. Opera bi serfiraziya [[aqil]], hezkirin û başiyê bi dawî dibe. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Opera]] [[Kategorî:Operayên almanî]] [[Kategorî:Operayên awistiryayî]] 5zj9332qjbq1lspcxb7zu4usdj3o4lr 2098384 2098383 2026-10-12T16:14:42Z Avestaboy 34898 2098384 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî | wêne = File:Salzburger Festspiele 2012 - Das Labyrinth.jpg | sernavê_wêne = Festîvala Salzburgê 2012 - Julia Novikova wekî keybanûya Şevê di beşa duyemîn a Die Zauberflöte de. }} '''Die Zauberflöte''' (ji [[zimanê almanî]]: '''Bilûra Sêrbaz''') operayek awistirî ye ku ji du beşan pêk tê. Ew ji hêla [[Wolfgang Amadeus Mozart]] ve hatiye çêkirin û cara ewil di sala [[1791]]ê de li [[Freihaustheater]] li [[Viyana]]yê hate pêşandan. [[Lîbretto]]ya wê ji [[Emanuel Schikaneder]] e. Berhema ku bi qasî sê saetan diajo, yek ji operayên herî naskirî û herî zêde li cîhanê tê lîstin e. Hin arya/kilam, wek mînak ''Der Vogelfänger bin ich ja'' ya [[Papageno]], ''Dies Bildnis ist bezaubernd schön'' ya [[Tamino]] an jî aryaya keybanûya şevê ''Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen''<ref>{{Jêder-malper |url=https://archive.org/details/ActIiDerHoelleRachemoserSawallisch |sernav=Act II, Der Hoelle Rache (Moser, Sawallisch) }}</ref> ji bo gelek kesên ku qet opera nedîtine jî nas in. Ji ber ku opera bi hêsanî tê gihîştinê, carinan ji bo zarokan (her weha wekî performansa dibistanê) an jî wekî şanoya bebikan jî tê pêşandan. Opera serdema [[muzîka klasîk]] a Viyanayê pir baş nîşan dide. Di destpêkê cilên rengîn serdest in, û paşê îdealên [[masonî]] her ku diçin dikevin pêş. == Beşên operayê == === Beşa yekem === Opera li derve dest pê dike. [[Mîr]]ê ciwan Tamino ji aliyê marekî mezin ve tê tehdîtkirin. Sê xanimên ku di xizmeta [[keybanû]]ya [[Şev]]ê de ne, wî xilas dikin û jê re qala Pamînaya bedew dikin, ya ku ji aliyê Sarastro, [[keşe]]yê [[Terîqet]]a Rojê ve hatibû revandin. Tamino yekser [[evîn]]darê [[wêne]]yê Pamîna dibe û soza azadkirina wê dide. Jin bilûrek sêrbaz didin wî, da ku di demên dijwar de alîkariya wî bike.[[Teyrangir]] Papageno, ku karakterek dilşewat û naîv e, tevlî rêwîtiya Tamino dibe ji bo xilaskirina Pamina. Di rê de, Tamino û Papageno divê [[ezmûn]]an derbas bikin da ku bigihîjin Sarastro û Pamina azad bikin. Keşe Sarastro wekî hikumdarek jîr û dadperwer tê xuya kirin, lê keybanûya Şevê dijberiyek e û hewl dide hemû [[hêz]]ê bixe destê xwe. === Beşa duwem === Dema ku digihêjin [[Perestgeh]]a Sarastro, Tamino û Papageno fêr dibin ku divê ew ezmûnên din derbas bikin da ku bigihîjin hundurê terîqetê û Pamîna azad bikin. Divê Tamîno ezmûnek bêdengî û bîhnfirehiyê bikişîne, û Papageno ezmûnên xwe bi mîzahî derbas dike. Pamîna, ku di perestgeha Sarastro de dîl tê girtin, di vê baweriyê de ye ku Tamîno ji [[tirs]]a ezmûnan dev ji wê berdaye. Lê Tamîno ji wê re dilsoz dimîne û di dawiyê de ezmûnên xwe derbas dike. Di vê navberê de, Papageno ji sêrbazek fêr dibe, ku ewê jin û rêhevalek bi navê Papagena bibîne. Di dîmena dawî de, Tamino bi biryarekê dijwar re rû bi rû dimîne: gelo ewê piştgirî bide keybanûya Şevê, ya ku kuştina Sarastro dixwaze, an jî ewê berê xwe bide prensîba exlaqî ya bilind a Sarastro û ronahiya zanînê? Tamîno riya ronahî û exlaqê hildijêre û bi Pamîna re ezmûna dawîn derbas dike: Ew xwe dixin nav bêdengiyê û guhdarî dengê [[bilûr]]ê dikin. Di dawiyê de, Tamîno û Pamîna tariyê têk dibin û dikevin Perestgeha Ronahiyê. Papageno jin û rêhevala xwe Papagenayê dibîne û cejna aheng û aştiyê pîroz dike. Opera bi serfiraziya [[aqil]], hezkirin û başiyê bi dawî dibe. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Operayên almanî]] [[Kategorî:Wolfgang Amadeus Mozart]] n3a4o07o6x4heyhut0o15v1nm493w26 2098385 2098384 2026-10-12T16:15:02Z Avestaboy 34898 /* Çavkanî */ 2098385 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî | wêne = File:Salzburger Festspiele 2012 - Das Labyrinth.jpg | sernavê_wêne = Festîvala Salzburgê 2012 - Julia Novikova wekî keybanûya Şevê di beşa duyemîn a Die Zauberflöte de. }} '''Die Zauberflöte''' (ji [[zimanê almanî]]: '''Bilûra Sêrbaz''') operayek awistirî ye ku ji du beşan pêk tê. Ew ji hêla [[Wolfgang Amadeus Mozart]] ve hatiye çêkirin û cara ewil di sala [[1791]]ê de li [[Freihaustheater]] li [[Viyana]]yê hate pêşandan. [[Lîbretto]]ya wê ji [[Emanuel Schikaneder]] e. Berhema ku bi qasî sê saetan diajo, yek ji operayên herî naskirî û herî zêde li cîhanê tê lîstin e. Hin arya/kilam, wek mînak ''Der Vogelfänger bin ich ja'' ya [[Papageno]], ''Dies Bildnis ist bezaubernd schön'' ya [[Tamino]] an jî aryaya keybanûya şevê ''Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen''<ref>{{Jêder-malper |url=https://archive.org/details/ActIiDerHoelleRachemoserSawallisch |sernav=Act II, Der Hoelle Rache (Moser, Sawallisch) }}</ref> ji bo gelek kesên ku qet opera nedîtine jî nas in. Ji ber ku opera bi hêsanî tê gihîştinê, carinan ji bo zarokan (her weha wekî performansa dibistanê) an jî wekî şanoya bebikan jî tê pêşandan. Opera serdema [[muzîka klasîk]] a Viyanayê pir baş nîşan dide. Di destpêkê cilên rengîn serdest in, û paşê îdealên [[masonî]] her ku diçin dikevin pêş. == Beşên operayê == === Beşa yekem === Opera li derve dest pê dike. [[Mîr]]ê ciwan Tamino ji aliyê marekî mezin ve tê tehdîtkirin. Sê xanimên ku di xizmeta [[keybanû]]ya [[Şev]]ê de ne, wî xilas dikin û jê re qala Pamînaya bedew dikin, ya ku ji aliyê Sarastro, [[keşe]]yê [[Terîqet]]a Rojê ve hatibû revandin. Tamino yekser [[evîn]]darê [[wêne]]yê Pamîna dibe û soza azadkirina wê dide. Jin bilûrek sêrbaz didin wî, da ku di demên dijwar de alîkariya wî bike.[[Teyrangir]] Papageno, ku karakterek dilşewat û naîv e, tevlî rêwîtiya Tamino dibe ji bo xilaskirina Pamina. Di rê de, Tamino û Papageno divê [[ezmûn]]an derbas bikin da ku bigihîjin Sarastro û Pamina azad bikin. Keşe Sarastro wekî hikumdarek jîr û dadperwer tê xuya kirin, lê keybanûya Şevê dijberiyek e û hewl dide hemû [[hêz]]ê bixe destê xwe. === Beşa duwem === Dema ku digihêjin [[Perestgeh]]a Sarastro, Tamino û Papageno fêr dibin ku divê ew ezmûnên din derbas bikin da ku bigihîjin hundurê terîqetê û Pamîna azad bikin. Divê Tamîno ezmûnek bêdengî û bîhnfirehiyê bikişîne, û Papageno ezmûnên xwe bi mîzahî derbas dike. Pamîna, ku di perestgeha Sarastro de dîl tê girtin, di vê baweriyê de ye ku Tamîno ji [[tirs]]a ezmûnan dev ji wê berdaye. Lê Tamîno ji wê re dilsoz dimîne û di dawiyê de ezmûnên xwe derbas dike. Di vê navberê de, Papageno ji sêrbazek fêr dibe, ku ewê jin û rêhevalek bi navê Papagena bibîne. Di dîmena dawî de, Tamino bi biryarekê dijwar re rû bi rû dimîne: gelo ewê piştgirî bide keybanûya Şevê, ya ku kuştina Sarastro dixwaze, an jî ewê berê xwe bide prensîba exlaqî ya bilind a Sarastro û ronahiya zanînê? Tamîno riya ronahî û exlaqê hildijêre û bi Pamîna re ezmûna dawîn derbas dike: Ew xwe dixin nav bêdengiyê û guhdarî dengê [[bilûr]]ê dikin. Di dawiyê de, Tamîno û Pamîna tariyê têk dibin û dikevin Perestgeha Ronahiyê. Papageno jin û rêhevala xwe Papagenayê dibîne û cejna aheng û aştiyê pîroz dike. Opera bi serfiraziya [[aqil]], hezkirin û başiyê bi dawî dibe. == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Operayên almanî]] [[Kategorî:Operayên Wolfgang Amadeus Mozart]] 6bcyre01q1noyxdq5kmisn9cl87yl2r 0 308260 2098355 1935464 2026-10-12T12:42:10Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098355 wikitext text/x-wiki {{Jêbirin|Gelek sebeban}}{{Bêkategorî|tarîx=nîsan 2025}} {{Bêçavkanî|tarîx=nîsan 2025}} {{Paqij bike|tarîx=nîsan 2025}} '''Yek ji beşên girîng yên serhildana Agirî, serhildanên Seyîdxan û Elîcan in.''' Di dema serhildana Zîlanê de, Seyîdxan û Elîcan, di encama li ser dar xistinê ya Şêx Seîdê, qirkirina Zîlanê ya 1928’an de û jî bi karşîtiya xwe li reforma şapikê de, di sala 1930’an de di gundê Esîresen a bajarê Tutaxê de serhildekê mezin dest pê kirin. '''Seyîdxan''', ku orîjînê wê ji gundê Qıcîx a bajarê navenda Mûşê ye, ji qeleka Hasenan e û ji qola Seyîdan e. Mala wan bi navê '''Mala Usîvê Seydo''' tê nasîn. Ew bi brayê xwe '''Tevfîq''' re di serhildanê de beşdar bû. Ji ber ku ezmê wî giran bû (guhê xwe baş nabihîst), ew bi navê '''Seyîdxanê Kerr''' tê zanîn (ya’nî Seyîdxanê ne bihîz). '''Elîcan''' jî bi brayên xwe '''Abdulhamîd''' û '''Feyzullah''' re ji aşîreta '''Berazî''' bû, û malê wan bi navê '''Mala Bişar''' tê nasîn. Ew orîjîna xwe ji gundê '''Hespreş''' ya bajarê '''Qereyazî''' ya Erzurumê digre. Elîcan bi brayên xwe û bi 45 hevalên xwe re di gundê Esîresenê de civiyan, fes li ser dan û ji bo alîgirtina serhildana Zîlanê, bi şerê xwe dest pê kirin. Ew jî şapikê radikin. Di encama vê re, fîtîla serhildanê li wir hate vekirin. Elîcan û hevalên wî, ku heştin ji bo alîgirtiya isyanê, bi Seyîdxan re li herêma Agirî hev hatin, û bi hev re yekbûn. Dema ku hejmarek wan li gorî raporên hatin 75, paşê li 100 kesan zêde bûn. Bi taybetî jandarma yên tê hatin şandin ji aliyê dewletê ve bi wan re di dema 4 mehî de, têkoşînek giran û xunavê hat li ser. Gelek jandarma û isyanbêr hatin kuştin, bi taktiqên “bide û revê” (vur-kaç). Elîcan, ku têgihişt ku hêzên wan qels dibin, di dawiya mehê çaremîn de fikirê teslimbûnê digire û vê tiştê jî bi hêzên dewletê re daxuyaniya kir. Lê berî ku ew fikirê bibe realîtyê, di sala 1931’an de ji paşê ve hat kuştin. Hin çavkanî dibêjin ku ew ji hêla jandarmayê ve hate kuştin, hin jî dibêjin ku ji hêla kesekî xwe, bi xeletî ve, ji pişt ve hate tirsandin. Erdê ku hat kuştin li navbera Haskoyê Mûşê û Vartax (an jî Vartînîs) ye. Gorrê wî jî li wir e. Piştî ku Elîcan û brayên wî '''Feyzullah''', '''Abdulhamîd''' û '''Elîyê Feqî Silêman''' hatin kuştin (kêfa wan jî hate berdan û hatin teşhîr kirin di Agirî de), piştgiriya wan bi hêzên Seyîdxan re vegerî û şerê xwe bidomand. Seyîdxan dixwest ku karê dest pê kirî bidomîne. Ji ber ku leşkerên sûwar li Kağızman, Qerekose û Doğubeyazît jî vegeriya qereqolên xwe kiribûn, 17 alayên seyyar yên jandarma, bi serokatiya '''Albay Rıfat Bey''', hatin şandin herêma Agirî. Seyîdxan guhdariya têkoşîna rast bi rast nekir, belkî xwe veguhast ser çiyayên bilind û qeliş û ji wir karakol û tabûrên jandarma yên dewletê di baskên zîrekane de digirtin. Leşkerê dewletê ku isyanbêran di mağarê de girtin, dema ku wan hatin derketin, jî bi tîrên jandarma hatin berhevkirin. Gelek kes hatin kuştin, hinek jî şerê derkê bikirî û bûn baz li Çiyayê Agirî. Têgihiştin ku '''Seyyid Resûl''' bi hêza xwe li aliyê '''Beyazît''' xwe rê vekir. Di heman kuştmayê de, '''Temurê Şemîkanî''' û brayê wî '''Çelxo''' jî xilas bûn û hatin baz li '''Îranê'''. Lê '''Seyîdxan''', ku şerê berdom da, di sala 1932’an de di pêncên yekê jandarma de hate girtin û bi gelek kesên xwe re hat kuştin. '''Kadri Cemîl Paşa''', ji neviyanê '''Bedirxan Paşayê Azîzan''', di bîranînên xwe de dibêje ku: '''"Seyîdxan di Çiyayên Mûşê û gundên li dorê Malazgirtê de hêzeke mezin û tehlûkedar bû, şerên giran li jandarmayê dan û jandarma ziyanek giran girt. Ji ber vê şerê şêwirmend, jandarma bi astek zêde nekaribû kontrola Agirî were girtin."''' https://ararat-welat.blogspot.com/2013/02/agri-isyaninda-alican-ile-seyitxane.html {{Kontrola otorîteyê}} h751d97bff8t99pgi8iexmis0g9r35o 0 308263 2098353 1935461 2026-10-12T12:41:45Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098353 wikitext text/x-wiki {{Jêbirin|Ne ensîklopedîk}}{{Bêkategorî|tarîx=nîsan 2025}} {{Paqij bike|tarîx=nîsan 2025}} '''Elîcanê Bişar''' (bi navê tevahî: '''Elîcan, kurê Bişar''', an jî di helbestan de: '''Elîcanê Berazî''') yek ji pêşengên girtî û navdarên '''serhildana Agirî''' (1926–1930) bû. Ew ji aşîreta navdar a '''Berazî''' bû û di dîroka şerê Kurdî de cihê girîng heye. ---- === Kî bû Elîcanê Bişar? === * '''Navê tevahî:''' Elîcan, kurê Bişar * '''Aşîret:''' Berazî * '''Cihê Jidayikbûnê:''' Gundê '''Hespreş''', li herêma '''Qereyazî (Karaçoban)''' ya Erzurumê * '''Brayên wî:''' ** '''Abdulhamîd''' ** '''Feyzullah''' * '''Mal:''' Mala Bişar * '''Şerê xwe pêş da:''' Di gundê '''Esîresen''' ya Tutaxê (Bitlis) de, li dijî fermana dewletê Osmanî û reforma zorber a kemalî. ---- === Çalakîya wî di Serhildana Agirî de: === Elîcan bi 45 hevalên xwe re di sala 1930’an de serhildana dijî rejîma kemalî dest pê kir. Ew bi hêzên xwe re çû ser çiyayê Agirî, ku li wir '''Seyîdxanê Kerr''' û pêşengên din yên serhildana Zîlanê civiyan. Navê wî gelek zêde bi berxwedan û cesaret tê bîr anîn. === Dawiya Elîcanê Bişar === * Li navbera salên 1930–1931’an de di têkoşîna giran de beşdar bû. * Piştî şerên giran li Agirî, heke rêya danûstandinê bû jî, dewlet ne destê dan. * Li gorî çavkanîyên dîrokî, '''di sala 1931’an de''' hat kuştin. * Hinekî dibêjin ku jandarma wî kuşt, hinekî jî dibêjin bi xeletî ji aliyê kesekî xwe hat kuştin. * Ew di navbera '''Dêrxas a Mûşê û Vartax''' de hat kuştin, û gorrê wî jî li wir e. ---- === Wate û Berhemên li ser wî === Elîcan wêneya şoreşger û pêşengê neteweyî ye li dîroka Kurdistanê. Di stranên gelê xwe de wisa hat bîranîn:<blockquote>''“Elîcanê Bişar hat li Agirî,'' ''Bi şer û bîr û serhildan digirî...”''</blockquote> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} ep0yy61n1zn6i9fxq3akmy07m3f0y1g 0 314644 2098405 2070222 2026-10-13T03:03:15Z InternetArchiveBot 45060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2098405 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane2 | çînaser = | wêne = | cihê_jidayikbûnê = [[Amed]], [[Bakurê Kurdistanê]] | sernavê wêne = | mezinahiya wêne = 220px }} '''Evîn Încîr''' (jdb. 15ê hezîrana 1984an; li Amed, Bakurê Kurdistanê) siyasetmedareke [[kurd]] û endama [[Parlamena Ewropayê]] ye ku ji sala 2019an vir ve ji [[Partiya Sosyal Demokrat a Swêdê]] hatiye hilbijartin.<ref name=":0">{{Jêder-malper |url=https://www.europarl.europa.eu/meps/en/197392/EVIN_INCIR/cv |sernav=Curriculum vitae {{!}} Evin INCIR {{!}} MEPs {{!}} European Parliament |malper=www.europarl.europa.eu |tarîx=1984-06-15 |roja-gihiştinê=2026-02-25 |ziman=en}}</ref> == Kariyera siyasî == Încîr di 15ê hezîrana sala 1984an de li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ji dayik bûye.<ref name=":0"/> Evîn Încîr ji sala 2019an vir ve di komîteya azadiyên sivîl, dad û karûbarên navxweyî ya Parlamena Ewropayê de cih digire. Încîr ji xeynî erkên xwe yên komîteyê, ji sala 2019an vir ve di şandeyên parlamenê de ji bo komîteya parlamenê ya hevbeş a [[Yekîtiya Ewropayê]] û Tirkiyê û ji sala 2021an vir ve jî di meclîsa parlamenê ya [[Ewropa]] û [[Deryaya Navîn]] de cih digire.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.theparliamentmagazine.eu/news/article/movers-and-shakers-22-october-2021 |sernav=Movers and Shakers {{!}} 22 October 2021 |malper=The Parliament Magazine |tarîx=2021-10-21 |roja-gihiştinê=2026-02-25 |ziman=en}}</ref> Di heman demê ew endama koma navber a dij-nijadperestî û cûrbecûr a Parlamena Ewropayê ye,<ref name=":1">{{Jêder-malper |url=https://www.ardi-ep.eu/about/our-bureau/ |sernav=Bureau – Anti-Racism and Diversity Intergroup |malper=www.ardi-ep.eu |roja-gihiştinê=2026-02-25 |ziman=en-GB |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20201031023120/https://www.ardi-ep.eu/about/our-bureau/ |roja-arşîvê=2020-10-31 |url-status=dead}}</ref> koma navber a Parlamena Ewropayê ya li ser sendîkayan û koma navber a Parlamena Ewropayê ya li ser [[Sahraya Rojava]] ye.<ref name=":1"/><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.europarl.europa.eu/about-parliament/files/organisation-and-rules/organisation/intergroups/list-of-members-western-sahara.pdf |sernav=Wayback Machine |malper=www.europarl.europa.eu |roja-gihiştinê=2026-02-25}}</ref> Evîn Încîr di sala 2023an de ligel [[Malin Björk]] û Samira Rafaela di nameyekê de ji seroka Parlamena Ewropayê [[Roberta Metsola]] îdia kirin ku hevkarên wan ên parlamenter Anders Vistisen, Isabella Adinolfi û Cristian Terheş di dema nîqaşekê de li ser pejirandina peymana [[Stembol]]ê ya 2011an a li dijî tundî ya li ser bingeha zayendî qaîdeyên Parlamenê yên li ser zimanê heqaretkar binpê kirine û ji Metsola xwestin ku lêpirsînê bide despêkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.politico.eu/article/meps-european-parliament-denounced-for-racist-sexist-and-transphobic-hate-speech/ |sernav=Three MEPs denounced for racist, sexist and transphobic ‘hate speech’ in European Parliament |malper=POLITICO |tarîx=2023-05-11 |roja-gihiştinê=2026-02-25 |ziman=en-GB}}</ref> Evîn Încîr di dema êrîşên li ser [[Rojavaya Kurdistanê]] ku di 6ê çileya sala 2026an ji aliyê Tirkiyê û komên cîhadîstên bi ser Tirkiye û Sûriyeyê ve pêk hatiye, bang li Parlamena Ewropayê kiriye ku zextê li komên êrîşkar bikin ku êrîş û sûcên şer ên li dijî Rojavayê Kurdiatanê û civakên din Sûriyê bidin rawestandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.kurdistan24.net/kmr/story/893493/slug |sernav=Evîn Încîr: Divê Ewropa bo piştevanîkirina Rojava wekî Herêma Kurdistanê bike |malper=Evîn Încîr: Divê Ewropa bo piştevanîkirina Rojava wekî Herêma Kurdistanê bike |tarîx=2026-02-11 |roja-gihiştinê=2026-02-25 |paşnav=Kurdistan24}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Jidayikbûn 1984]] [[Kategorî:Kurdên Swêdê]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] [[Kategorî:Siyasetmedarên kurd]] e47nfdcfi8ezql7yn4khj5hq0ewsuci 0 314787 2098422 1986025 2026-10-13T04:54:06Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098422 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mîr | xanedan = [[Med]] | bav = [[Diyako]] | dîn = [[Zerdeştîtî]] | esil = Med | roja mirinê = b.z. 653 | zarok = [[Kiyaksar]] | serwerî = b.z. 675 – 653 }} '''Frawartiş''', kurê Diyako û keyê dûyema Împeratoriya Medan bû.<ref>{{Jêder-kitêb |paşnav=[[Diyakonov]] |pêşnav=I. M. |sernav=Dîroka Medya (Istoriya Midii) |sal=1956 |weşanger=Akademiya Zanistî ya Yekîtiya Sovyetê |rr=67}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} {{Şitil}} [[Kategorî:Jidayikbûn sedsala 7an b.z.]] [[Kategorî:Keyên medî]] [[Kategorî:Mirin 650î b.z.]] [[Kategorî:Împeratoriya Med]] owuk5f01am7choe0j8mkfaholfsctqc 0 314805 2098414 1990824 2026-10-13T04:36:49Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098414 wikitext text/x-wiki {{Bêkategorî|tarîx=adar 2026}} '''Fonolojî''' yan dengnasî beşeke zimannasiya teorîk e ku li pergala dengan dikole û peywira dengan a di ragihandinê de destnîşan dike ka gelo kîjan deng yên bingehîn in. Herwiha li bandora dengan a li ser hev dikole. == Çavkanî == {{Jêder-kitêb |sernav=RÊZIMANA KURMANCÎ |paşnav=Mûsa |pêşnav=Ferhad |weşanger=Sazîya Zimanê Kurdî |sal=2023 |paşnav2=Hesen |pêşnav2=Vîyan}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Termînolojiya zimannasiyê]] [[Kategorî:Dengnasî]] 4jtkcmkczvkm4wax6h0rwohq7spwtxf 0 315971 2098430 2001587 2026-10-13T05:03:02Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098430 wikitext text/x-wiki {{Bêkategorî|tarîx=nîsan 2026}} {{Agahîdank yaneya futbolê | nav = Fulham F.C. | navê_tavahî = Fulham Football Club | bernav = The Cottagers, The Whites | wêne = [[Wêne:Fulham FC logo.svg|150px]] | damezrandin = [[1879]] | stad = [[Craven Cottage]] | kapasîte = 25.700 | serok = Shahid Khan | rahêner = [[Marco Silva]] | lîg = [[Premier League]] | malper = [https://www.fulhamfc.com/ fulhamfc.com] }} '''Fulham Football Club''', klûbeke futbolê ya profesyonel a îngilîz e ku li herêma Fulham a [[London]]ê hatiye damezrandin. Klûb di sala 1879an de hat avakirin û wekî klûba herî kevn a profesyonel a Londonê tê qebûlkirin. Serkeftina herî mezin a klûbê ya di asta navneteweyî de, derketina fînala [[Lîga Ewropayê ya UEFA]] ye di sala 2010an de, dema ku wan di fînalê de li hember Atlético Madrid winda kir. Her weha di sala 2002an de [[Kupaya Intertoto]] qezenc kirin.<ref>https://www.fulhamfc.com/history/club-history/</ref> Klûb maçên xwe li stadê dîrokî [[Craven Cottage]] dileyize, ku ev stad bi mîmariya xwe ya klasîk û cihê xwe yê li ber çemê [[Thames]]ê navdar e. == Serkeftin == * '''Lîga Ewropayê ya UEFA (Duy == Çavkanî == {{Çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Yaneya futbolê ji Londonê]] kegqdpot9rh1rc89pdw2cv6y894z8vz 0 329098 2098350 2098284 2026-10-12T12:32:06Z MikaelF 935 2098350 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Theodora de Grèce''' ({{langx|el|Θεοδώρα Ντε Γκρες}}, wek '''Prenses Teodora ya Yewnanistan û Danîmarkayê''' û '''Theodora Greece''' jî tê nasîn, jdb. 9 hezîran 1983), lîstikvaneke sînemayê ya brîtanî û yewnan û endameke malbatên keyaniyê yên Yewnanistanê û Danîmarkayê ye. Ew çaremîn zarok û keça herî biçûk a key û keybanûya Yewnanistanê ku di 1973an de ji text hatine xistin [[Konstantîn II yê Yewnanistanê|Konstantîn II]] û Anne-Marie ye. Theodora di sala 2011an de wek Alison Montgomery di telenovela amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekrana televîzyonê. ​Dûre di hin fîlman de jî rolên piçûk lîstine, di komediya romantîk a bi navê ''The Lightkeepers'' (2009) û dramaya şer ''[[Little Boy (fîlm|Little Boy]]'' (2015) de û hwd. == Jînenîgarî == === Jiyana berî=== Theodora di 9ê hezîrana 1983an de li Nexweşxaneya St. Mary ya Londonê ji dayik bû.<ref>{{Cite book |sernav=L'Allemagne Dynastique, Tome IV – Wittelsbach |paşnav=Huberty |pêşnav=Michel |weşanger=Laballery |sal=1994 |rr=258, 272, 328, 354, 356, 368 |isbn=2-901138-07-1 |cih=Fransa |paşnav2=Giraud |pêşnav2=Alain |paşnav3=Magdelaine, F. and B.}}</ref>Ew keça piçûk û her wiha ya çaremîn ji pênc zarokên keyê yewnan ê ji desthilatê hatibû dûrxistin Konstantînê II û jina wî, [[Anne-Marie ya Danîmarkayê]] ye.<ref name=":1">{{Cite journal |paşnav=Streib |pêşnav=Lauren |tarîx=27 gulan 2008 |sernav=The 20 Hottest Young Royals – 13. Princess Theodora |url=https://www.forbes.com/2008/05/23/royals-celebrity-monarchs-biz-billies-cz_ls_0527royals_slide_14.html |kovar=[[Forbes]] |roja-gihiştinê=2026-10-08}}</ref><ref>de Badts de Cugnac, Chantal. Coutant de Saisseval, Guy. ''Le Petit Gotha''. Nouvelle Imprimerie Laballery, Paris 2002, r. 539 (Fransî) {{ISBN|2-9507974-3-1}}</ref> Di 20ê çiriya pêşîn a 1983an de, ew li [[Saint Sophia Cathedral]] ya Londonê di merasîmeke ortodoks a yewnan de hate vaftîzkirin. === Perwerde === Theodora di navbera salên 1994 û 2001ê de li [[Dibistana Woldinghamê]] ku dibistaneke şevînî ya keçan a li Surrey ya Înglistanê ye, xwend. Piştî saleke navberê ku li [[Koleja St. Philip]] a li [[Alice Springs]] a Awistralyayê derbas kir, Theodora çû Zanîngeha Brown û di 28ê gulana 2006an de di warê hunerên [[Şano|şanoyê]] de bekeloriyosa xwe ([[Bachelor of Arts]]) wergirt; her wiha wê berê li [[Zanîngeha Northeasternê]] li Bostonê jî xwendibû.<ref>{{Cite web |url=http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theodoras.html |sernav=HRH Princess Theodora's graduation |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150924023618/http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theo |roja-arşîvê=24 îlon 2015}}</ref> Piştre wê li [[Koleja Huner û Sêwiranê ya Central Saint Martinsê]] dest bi xwendina bilind kir.<ref name=":1" /> === Kariyer === Di nîsana 2010an de, Theodora ji bo kariyera lîstikvaniyê bar kir Los Angelesê û bi navê hunerî Theodora Greece di rolên piştgiriyê de derket pêş.Wê berê di sala 2009an de di fîlma danîmarkî ya bi navê ''De vilde svaner'' û di fîlma komediya romantîk a amerîkî ''[[The Lightkeepers]]'' de di rolên piçûk de lîstibû. Wê di 5ê kanûna pêşîn a 2011an de bi rola sekreterê Alison Montgomery di rêzefîlma amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekranê.Wê piştre di fîlmên wekî ''[[Little Boy (fîlm)|Little Boy]]'', ''June'' û ''The Great Awakening'' de lîst.<ref name=":2">{{Cite web |url=https://www.marieclaire.com/celebrity/royals/princess-theodora-greece-royal-wedding-american-matthew-kumar/ |sernav=Princess Theodora of Greece Marries American Matthew Kumar in Royal Wedding |malper=[[Marie Claire]] |tarîx=20 îlon 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |weşanger=[[Future US]] |paşnav=Mackelden |pêşnav=Amy}}</ref> === Jiyana kesane=== Di 16ê çiriya paşîn a 2018an de hate ragihandin ku Prenses Theodora bi parêzerê amerîkî Matthew Jeremiah Kumar re bû dergistî.<ref>{{Cite web |url=https://www.townandcountrymag.com/society/tradition/a25167479/princess-theodora-greece-matthew-kumar-engaged/ |sernav=Princess Theodora of Greece Is Engaged to Lawyer Matthew Kumar |malper=[[Town & Country (kovar)|Town & Country]] |tarîx=16 çiriya paşîn 2018 |roja-gihiştinê=2026-10-08 |urlya-arşîvê= |paşnav=Foussianes |pêşnav=Chloe}}</ref>Biryar bû ku zemawend di gulana 2020an de li Spetsesê were lidarxistin, lê ji ber pandemiya vîrusa koronayê hate paşxistin.<ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/article/royal-wedding-autumn-greece-princess-theodora |sernav=A royal wedding! Princess Theodora of Greece is 'set to marry her LA-based lawyer fiancé' in the autumn, after their nuptials were postponed twice |malper=[[Tatler]] |tarîx=19 adar 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |roja-arşîvê= |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Zemawend di sala 2023an de piştî mirina bavê wê careke din hate paşxistin.<ref name=":2" /> Di 28ê îlona 2024an de,Theodora li Katedrala Metropolîtan a Atînayê bi merasîmeke ortodoks a yewnanî ku ji aliyê Metropolît Dorotheos II yê Sirosê ve hat birêvebirin, bi Kumar re zewicî.<ref name=":3">{{Cite journal |paşnav=Henni |pêşnav=Janine |sernav=Princess Theodora of Greece Weds American Fiancé Matthew Kumar in Twice-Postponed Royal Wedding |url=https://people.com/princess-theodora-greece-marries-american-fiance-matthew-kumar-royal-wedding-twice-postponed-8719816 |kovar=People |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026}}</ref>Di nav mêvanan de 250 heval û xizm hebûn, di nav de endamên malbatên keyaniyên ewropî jî hebûn; wekî xaltîka bûkê [[Keybanû Sofia ya Spanyayê]], [[Infanta Cristina ya Spanyayê]], [[Infanta Elena ya Spanyayê]], [[Prenses Alexandra ya Sayn-Wittgenstein-Berleburg,]] [[Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille|Kont Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille]], [[Prenses Benedikte ya Danimarkayê]], [[Aleksandrê Yûgoslavyayê|Welîehd Aleksandrê Yûgoslavyayê]], [[Katerîna ya Serbistanê|Welîeheda Katerîna ya Serbistanê]] û [[Prens Christian ê Hanoverê]].<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/gallery/esteemed-guests-who-attended-princess-theodora-of-greeces-wedding-in-athens |sernav=Esteemed guests who attended Princess Theodora of Greece's wedding in Athens |malper=[[Tatler]] |tarîx=1 çiriya pêşîn 2024 |roja-gihiştinê=8 çiriya pêşîn 2026 |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Du birayên wê, Welîehd Pavlos û Prens Philippos, û biraziyê wê Prens Achileas-Andreas, bûn şoşban.<ref name=":3" /> Xwişkzayên wê, Prenses Maria-Olympia û Arrietta Morales y de Grecia, bûn berbûk. Ji bo merasîmê, Teodora kirasekî taybet ê Celia Kritharioti, derxûneke dantêle ya îrlendî ya ku berê ya dapîra wê ya mezin Prenses Margaret a Connaughtê bû, û taca almas a Cartierê ya ku ji aliyê Ebasê Duyem ê Misirê ve dabû Prenses Margaret a Connaughtê, li xwe kir.Derxûn û tac ji aliyê hemû dundanên jin ên Keybanû Ingrid a Danîmarkayê ve hatine li xwe kirin. Di 20ê kanûna pêşîn a 2024an de, Teodora bi endamên din ên malbata berê ya keyaniyê re, di bin navê '''Theodora de Grèce''' de hemwelatîbûna yewnanî wergirt.Di sala 1994an de, dema ku Keyê berê Konstantîn red kir ku paşnavekî bigire —tevî ku li gorî zagonê ev yek ji bo hemû hemwelatiyên yewnanî neçarî bû— hemwelatîbûna malbatê hate betalkirin. == Fîlmografî == {| class="wikitable sortable" |- ! Sal ! Sernav ! Rol ! Nîşe |- | 2009 | ''De vilde svaner'' (''The Wild Swans'') | Elisa | fîlm, voice role |- |2009 |''[[The Lightkeepers]]'' |Impressed Lady |fîlm |- | 2010 | ''Sroloc'' | Sarah Park | TV series, 1 beş |- | 2011 |''Nevan Saunders' Quest for Fame: A Documentary by Kip Griffen'' | Jen | fîlm |- | 2011–2018, 2026–present |''[[The Bold and the Beautiful]]'' | Alison Montgomery | TV series, Recurring role |- | 2012 | ''Amnesia'' | Rachel | film |- | 2013 | ''Shang'' | Brooke Sangreen | TV movie |- | 2015 | ''[[Little Boy (film)|Little Boy]]'' | Eliza | film |- | 2015 | ''June'' | Ms. Wapos | film |- | 2016 |''Killer Assistant'' | Lara Berkis | TV movie |- | 2016 |''Blind Follow'' | Cricket II | Kurtefîlm |- | 2017 | ''Broken Slinky Presents'' | Theodora | TV series, 2 beş |- | 2017 |''Gates of Hades'' | | TV movie |- | 2017 |''Respect Greece'' | | TV movie |- | 2018 | ''Static'' | Daphney | Kurtefîlm |- | 2022 | ''The Great Awakening'' | Savannah | fîlm |} == Galeriya wêneyan == <gallery> Former King Constantine & Queen Anne Marie of Greece in Colour.jpg|Theodora bi dê û bav û birayê xwe yê piçûk re </gallery> == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên brîtanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1983]] [[Kategorî:Keçên keyan]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] gbrk8h8xb1a9qxldv57z66r3umh1ryb 2098351 2098350 2026-10-12T12:33:33Z MikaelF 935 2098351 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Theodora de Grèce''' ({{langx|el|Θεοδώρα Ντε Γκρες}}, wek '''Prenses Teodora ya Yewnanistan û Danîmarkayê''' û '''Theodora Greece''' jî tê nasîn, jdb. 9 hezîran 1983), lîstikvaneke sînemayê ya brîtanî û yewnan û endameke malbatên keyaniyê yên Yewnanistanê û Danîmarkayê ye. Ew çaremîn zarok û keça herî biçûk a key û keybanûya Yewnanistanê ku di 1973an de ji text hatine xistin [[Konstantînos II yê Yewnanistanê|Konstantînos II]] û Anne-Marie ye. Theodora di sala 2011an de wek Alison Montgomery di telenovela amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekrana televîzyonê. ​Dûre di hin fîlman de jî rolên piçûk lîstine, di komediya romantîk a bi navê ''The Lightkeepers'' (2009) û dramaya şer ''[[Little Boy (fîlm|Little Boy]]'' (2015) de û hwd. == Jînenîgarî == === Jiyana berî=== Theodora di 9ê hezîrana 1983an de li Nexweşxaneya St. Mary ya Londonê ji dayik bû.<ref>{{Cite book |sernav=L'Allemagne Dynastique, Tome IV – Wittelsbach |paşnav=Huberty |pêşnav=Michel |weşanger=Laballery |sal=1994 |rr=258, 272, 328, 354, 356, 368 |isbn=2-901138-07-1 |cih=Fransa |paşnav2=Giraud |pêşnav2=Alain |paşnav3=Magdelaine, F. and B.}}</ref>Ew keça piçûk û her wiha ya çaremîn ji pênc zarokên keyê yewnan ê ji desthilatê hatibû dûrxistin Konstantînê II û jina wî, [[Anne-Marie ya Danîmarkayê]] ye.<ref name=":1">{{Cite journal |paşnav=Streib |pêşnav=Lauren |tarîx=27 gulan 2008 |sernav=The 20 Hottest Young Royals – 13. Princess Theodora |url=https://www.forbes.com/2008/05/23/royals-celebrity-monarchs-biz-billies-cz_ls_0527royals_slide_14.html |kovar=[[Forbes]] |roja-gihiştinê=2026-10-08}}</ref><ref>de Badts de Cugnac, Chantal. Coutant de Saisseval, Guy. ''Le Petit Gotha''. Nouvelle Imprimerie Laballery, Paris 2002, r. 539 (Fransî) {{ISBN|2-9507974-3-1}}</ref> Di 20ê çiriya pêşîn a 1983an de, ew li [[Saint Sophia Cathedral]] ya Londonê di merasîmeke ortodoks a yewnan de hate vaftîzkirin. === Perwerde === Theodora di navbera salên 1994 û 2001ê de li [[Dibistana Woldinghamê]] ku dibistaneke şevînî ya keçan a li Surrey ya Înglistanê ye, xwend. Piştî saleke navberê ku li [[Koleja St. Philip]] a li [[Alice Springs]] a Awistralyayê derbas kir, Theodora çû Zanîngeha Brown û di 28ê gulana 2006an de di warê hunerên [[Şano|şanoyê]] de bekeloriyosa xwe ([[Bachelor of Arts]]) wergirt; her wiha wê berê li [[Zanîngeha Northeasternê]] li Bostonê jî xwendibû.<ref>{{Cite web |url=http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theodoras.html |sernav=HRH Princess Theodora's graduation |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150924023618/http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theo |roja-arşîvê=24 îlon 2015}}</ref> Piştre wê li [[Koleja Huner û Sêwiranê ya Central Saint Martinsê]] dest bi xwendina bilind kir.<ref name=":1" /> === Kariyer === Di nîsana 2010an de, Theodora ji bo kariyera lîstikvaniyê bar kir Los Angelesê û bi navê hunerî Theodora Greece di rolên piştgiriyê de derket pêş.Wê berê di sala 2009an de di fîlma danîmarkî ya bi navê ''De vilde svaner'' û di fîlma komediya romantîk a amerîkî ''[[The Lightkeepers]]'' de di rolên piçûk de lîstibû. Wê di 5ê kanûna pêşîn a 2011an de bi rola sekreterê Alison Montgomery di rêzefîlma amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekranê.Wê piştre di fîlmên wekî ''[[Little Boy (fîlm)|Little Boy]]'', ''June'' û ''The Great Awakening'' de lîst.<ref name=":2">{{Cite web |url=https://www.marieclaire.com/celebrity/royals/princess-theodora-greece-royal-wedding-american-matthew-kumar/ |sernav=Princess Theodora of Greece Marries American Matthew Kumar in Royal Wedding |malper=[[Marie Claire]] |tarîx=20 îlon 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |weşanger=[[Future US]] |paşnav=Mackelden |pêşnav=Amy}}</ref> === Jiyana kesane=== Di 16ê çiriya paşîn a 2018an de hate ragihandin ku Prenses Theodora bi parêzerê amerîkî Matthew Jeremiah Kumar re bû dergistî.<ref>{{Cite web |url=https://www.townandcountrymag.com/society/tradition/a25167479/princess-theodora-greece-matthew-kumar-engaged/ |sernav=Princess Theodora of Greece Is Engaged to Lawyer Matthew Kumar |malper=[[Town & Country (kovar)|Town & Country]] |tarîx=16 çiriya paşîn 2018 |roja-gihiştinê=2026-10-08 |urlya-arşîvê= |paşnav=Foussianes |pêşnav=Chloe}}</ref>Biryar bû ku zemawend di gulana 2020an de li Spetsesê were lidarxistin, lê ji ber pandemiya vîrusa koronayê hate paşxistin.<ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/article/royal-wedding-autumn-greece-princess-theodora |sernav=A royal wedding! Princess Theodora of Greece is 'set to marry her LA-based lawyer fiancé' in the autumn, after their nuptials were postponed twice |malper=[[Tatler]] |tarîx=19 adar 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |roja-arşîvê= |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Zemawend di sala 2023an de piştî mirina bavê wê careke din hate paşxistin.<ref name=":2" /> Di 28ê îlona 2024an de,Theodora li Katedrala Metropolîtan a Atînayê bi merasîmeke ortodoks a yewnanî ku ji aliyê Metropolît Dorotheos II yê Sirosê ve hat birêvebirin, bi Kumar re zewicî.<ref name=":3">{{Cite journal |paşnav=Henni |pêşnav=Janine |sernav=Princess Theodora of Greece Weds American Fiancé Matthew Kumar in Twice-Postponed Royal Wedding |url=https://people.com/princess-theodora-greece-marries-american-fiance-matthew-kumar-royal-wedding-twice-postponed-8719816 |kovar=People |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026}}</ref>Di nav mêvanan de 250 heval û xizm hebûn, di nav de endamên malbatên keyaniyên ewropî jî hebûn; wekî xaltîka bûkê [[Keybanû Sofia ya Spanyayê]], [[Infanta Cristina ya Spanyayê]], [[Infanta Elena ya Spanyayê]], [[Prenses Alexandra ya Sayn-Wittgenstein-Berleburg,]] [[Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille|Kont Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille]], [[Prenses Benedikte ya Danimarkayê]], [[Aleksandrê Yûgoslavyayê|Welîehd Aleksandrê Yûgoslavyayê]], [[Katerîna ya Serbistanê|Welîeheda Katerîna ya Serbistanê]] û [[Prens Christian ê Hanoverê]].<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/gallery/esteemed-guests-who-attended-princess-theodora-of-greeces-wedding-in-athens |sernav=Esteemed guests who attended Princess Theodora of Greece's wedding in Athens |malper=[[Tatler]] |tarîx=1 çiriya pêşîn 2024 |roja-gihiştinê=8 çiriya pêşîn 2026 |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Du birayên wê, Welîehd Pavlos û Prens Philippos, û biraziyê wê Prens Achileas-Andreas, bûn şoşban.<ref name=":3" /> Xwişkzayên wê, Prenses Maria-Olympia û Arrietta Morales y de Grecia, bûn berbûk. Ji bo merasîmê, Teodora kirasekî taybet ê Celia Kritharioti, derxûneke dantêle ya îrlendî ya ku berê ya dapîra wê ya mezin Prenses Margaret a Connaughtê bû, û taca almas a Cartierê ya ku ji aliyê Ebasê Duyem ê Misirê ve dabû Prenses Margaret a Connaughtê, li xwe kir.Derxûn û tac ji aliyê hemû dundanên jin ên Keybanû Ingrid a Danîmarkayê ve hatine li xwe kirin. Di 20ê kanûna pêşîn a 2024an de, Teodora bi endamên din ên malbata berê ya keyaniyê re, di bin navê '''Theodora de Grèce''' de hemwelatîbûna yewnanî wergirt.Di sala 1994an de, dema ku Keyê berê Konstantîn red kir ku paşnavekî bigire —tevî ku li gorî zagonê ev yek ji bo hemû hemwelatiyên yewnanî neçarî bû— hemwelatîbûna malbatê hate betalkirin. == Fîlmografî == {| class="wikitable sortable" |- ! Sal ! Sernav ! Rol ! Nîşe |- | 2009 | ''De vilde svaner'' (''The Wild Swans'') | Elisa | fîlm, voice role |- |2009 |''[[The Lightkeepers]]'' |Impressed Lady |fîlm |- | 2010 | ''Sroloc'' | Sarah Park | TV series, 1 beş |- | 2011 |''Nevan Saunders' Quest for Fame: A Documentary by Kip Griffen'' | Jen | fîlm |- | 2011–2018, 2026–present |''[[The Bold and the Beautiful]]'' | Alison Montgomery | TV series, Recurring role |- | 2012 | ''Amnesia'' | Rachel | film |- | 2013 | ''Shang'' | Brooke Sangreen | TV movie |- | 2015 | ''[[Little Boy (film)|Little Boy]]'' | Eliza | film |- | 2015 | ''June'' | Ms. Wapos | film |- | 2016 |''Killer Assistant'' | Lara Berkis | TV movie |- | 2016 |''Blind Follow'' | Cricket II | Kurtefîlm |- | 2017 | ''Broken Slinky Presents'' | Theodora | TV series, 2 beş |- | 2017 |''Gates of Hades'' | | TV movie |- | 2017 |''Respect Greece'' | | TV movie |- | 2018 | ''Static'' | Daphney | Kurtefîlm |- | 2022 | ''The Great Awakening'' | Savannah | fîlm |} == Galeriya wêneyan == <gallery> Former King Constantine & Queen Anne Marie of Greece in Colour.jpg|Theodora bi dê û bav û birayê xwe yê piçûk re </gallery> == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên brîtanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1983]] [[Kategorî:Keçên keyan]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] ec3zib96ypm5r2n4kq1p1ugsszh06ws 2098354 2098351 2026-10-12T12:42:09Z Avestaboy 34898 /* Jiyana berî */ 2098354 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Theodora de Grèce''' ({{langx|el|Θεοδώρα Ντε Γκρες}}, wek '''Prenses Teodora ya Yewnanistan û Danîmarkayê''' û '''Theodora Greece''' jî tê nasîn, jdb. 9 hezîran 1983), lîstikvaneke sînemayê ya brîtanî û yewnan û endameke malbatên keyaniyê yên Yewnanistanê û Danîmarkayê ye. Ew çaremîn zarok û keça herî biçûk a key û keybanûya Yewnanistanê ku di 1973an de ji text hatine xistin [[Konstantînos II yê Yewnanistanê|Konstantînos II]] û Anne-Marie ye. Theodora di sala 2011an de wek Alison Montgomery di telenovela amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekrana televîzyonê. ​Dûre di hin fîlman de jî rolên piçûk lîstine, di komediya romantîk a bi navê ''The Lightkeepers'' (2009) û dramaya şer ''[[Little Boy (fîlm|Little Boy]]'' (2015) de û hwd. == Jînenîgarî == === Jiyana berî=== Theodora di 9ê hezîrana 1983an de li Nexweşxaneya St. Mary ya Londonê ji dayik bû.<ref>{{Cite book |sernav=L'Allemagne Dynastique, Tome IV – Wittelsbach |paşnav=Huberty |pêşnav=Michel |weşanger=Laballery |sal=1994 |rr=258, 272, 328, 354, 356, 368 |isbn=2-901138-07-1 |cih=Fransa |paşnav2=Giraud |pêşnav2=Alain |paşnav3=Magdelaine, F. and B.}}</ref>Ew keça piçûk û her wiha ya çaremîn ji pênc zarokên keyê yewnan ê ji desthilatê hatibû dûrxistin Konstantînosê II û jina wî, [[Anne-Marie ya Danîmarkayê]] ye.<ref name=":1">{{Cite journal |paşnav=Streib |pêşnav=Lauren |tarîx=27 gulan 2008 |sernav=The 20 Hottest Young Royals – 13. Princess Theodora |url=https://www.forbes.com/2008/05/23/royals-celebrity-monarchs-biz-billies-cz_ls_0527royals_slide_14.html |kovar=[[Forbes]] |roja-gihiştinê=2026-10-08}}</ref><ref>de Badts de Cugnac, Chantal. Coutant de Saisseval, Guy. ''Le Petit Gotha''. Nouvelle Imprimerie Laballery, Paris 2002, r. 539 (Fransî) {{ISBN|2-9507974-3-1}}</ref> Di 20ê çiriya pêşîn a 1983an de, ew li [[Saint Sophia Cathedral]] ya Londonê di merasîmeke ortodoks a yewnan de hate vaftîzkirin. === Perwerde === Theodora di navbera salên 1994 û 2001ê de li [[Dibistana Woldinghamê]] ku dibistaneke şevînî ya keçan a li Surrey ya Înglistanê ye, xwend. Piştî saleke navberê ku li [[Koleja St. Philip]] a li [[Alice Springs]] a Awistralyayê derbas kir, Theodora çû Zanîngeha Brown û di 28ê gulana 2006an de di warê hunerên [[Şano|şanoyê]] de bekeloriyosa xwe ([[Bachelor of Arts]]) wergirt; her wiha wê berê li [[Zanîngeha Northeasternê]] li Bostonê jî xwendibû.<ref>{{Cite web |url=http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theodoras.html |sernav=HRH Princess Theodora's graduation |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150924023618/http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theo |roja-arşîvê=24 îlon 2015}}</ref> Piştre wê li [[Koleja Huner û Sêwiranê ya Central Saint Martinsê]] dest bi xwendina bilind kir.<ref name=":1" /> === Kariyer === Di nîsana 2010an de, Theodora ji bo kariyera lîstikvaniyê bar kir Los Angelesê û bi navê hunerî Theodora Greece di rolên piştgiriyê de derket pêş.Wê berê di sala 2009an de di fîlma danîmarkî ya bi navê ''De vilde svaner'' û di fîlma komediya romantîk a amerîkî ''[[The Lightkeepers]]'' de di rolên piçûk de lîstibû. Wê di 5ê kanûna pêşîn a 2011an de bi rola sekreterê Alison Montgomery di rêzefîlma amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekranê.Wê piştre di fîlmên wekî ''[[Little Boy (fîlm)|Little Boy]]'', ''June'' û ''The Great Awakening'' de lîst.<ref name=":2">{{Cite web |url=https://www.marieclaire.com/celebrity/royals/princess-theodora-greece-royal-wedding-american-matthew-kumar/ |sernav=Princess Theodora of Greece Marries American Matthew Kumar in Royal Wedding |malper=[[Marie Claire]] |tarîx=20 îlon 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |weşanger=[[Future US]] |paşnav=Mackelden |pêşnav=Amy}}</ref> === Jiyana kesane=== Di 16ê çiriya paşîn a 2018an de hate ragihandin ku Prenses Theodora bi parêzerê amerîkî Matthew Jeremiah Kumar re bû dergistî.<ref>{{Cite web |url=https://www.townandcountrymag.com/society/tradition/a25167479/princess-theodora-greece-matthew-kumar-engaged/ |sernav=Princess Theodora of Greece Is Engaged to Lawyer Matthew Kumar |malper=[[Town & Country (kovar)|Town & Country]] |tarîx=16 çiriya paşîn 2018 |roja-gihiştinê=2026-10-08 |urlya-arşîvê= |paşnav=Foussianes |pêşnav=Chloe}}</ref>Biryar bû ku zemawend di gulana 2020an de li Spetsesê were lidarxistin, lê ji ber pandemiya vîrusa koronayê hate paşxistin.<ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/article/royal-wedding-autumn-greece-princess-theodora |sernav=A royal wedding! Princess Theodora of Greece is 'set to marry her LA-based lawyer fiancé' in the autumn, after their nuptials were postponed twice |malper=[[Tatler]] |tarîx=19 adar 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |roja-arşîvê= |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Zemawend di sala 2023an de piştî mirina bavê wê careke din hate paşxistin.<ref name=":2" /> Di 28ê îlona 2024an de,Theodora li Katedrala Metropolîtan a Atînayê bi merasîmeke ortodoks a yewnanî ku ji aliyê Metropolît Dorotheos II yê Sirosê ve hat birêvebirin, bi Kumar re zewicî.<ref name=":3">{{Cite journal |paşnav=Henni |pêşnav=Janine |sernav=Princess Theodora of Greece Weds American Fiancé Matthew Kumar in Twice-Postponed Royal Wedding |url=https://people.com/princess-theodora-greece-marries-american-fiance-matthew-kumar-royal-wedding-twice-postponed-8719816 |kovar=People |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026}}</ref>Di nav mêvanan de 250 heval û xizm hebûn, di nav de endamên malbatên keyaniyên ewropî jî hebûn; wekî xaltîka bûkê [[Keybanû Sofia ya Spanyayê]], [[Infanta Cristina ya Spanyayê]], [[Infanta Elena ya Spanyayê]], [[Prenses Alexandra ya Sayn-Wittgenstein-Berleburg,]] [[Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille|Kont Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille]], [[Prenses Benedikte ya Danimarkayê]], [[Aleksandrê Yûgoslavyayê|Welîehd Aleksandrê Yûgoslavyayê]], [[Katerîna ya Serbistanê|Welîeheda Katerîna ya Serbistanê]] û [[Prens Christian ê Hanoverê]].<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/gallery/esteemed-guests-who-attended-princess-theodora-of-greeces-wedding-in-athens |sernav=Esteemed guests who attended Princess Theodora of Greece's wedding in Athens |malper=[[Tatler]] |tarîx=1 çiriya pêşîn 2024 |roja-gihiştinê=8 çiriya pêşîn 2026 |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Du birayên wê, Welîehd Pavlos û Prens Philippos, û biraziyê wê Prens Achileas-Andreas, bûn şoşban.<ref name=":3" /> Xwişkzayên wê, Prenses Maria-Olympia û Arrietta Morales y de Grecia, bûn berbûk. Ji bo merasîmê, Teodora kirasekî taybet ê Celia Kritharioti, derxûneke dantêle ya îrlendî ya ku berê ya dapîra wê ya mezin Prenses Margaret a Connaughtê bû, û taca almas a Cartierê ya ku ji aliyê Ebasê Duyem ê Misirê ve dabû Prenses Margaret a Connaughtê, li xwe kir.Derxûn û tac ji aliyê hemû dundanên jin ên Keybanû Ingrid a Danîmarkayê ve hatine li xwe kirin. Di 20ê kanûna pêşîn a 2024an de, Teodora bi endamên din ên malbata berê ya keyaniyê re, di bin navê '''Theodora de Grèce''' de hemwelatîbûna yewnanî wergirt.Di sala 1994an de, dema ku Keyê berê Konstantîn red kir ku paşnavekî bigire —tevî ku li gorî zagonê ev yek ji bo hemû hemwelatiyên yewnanî neçarî bû— hemwelatîbûna malbatê hate betalkirin. == Fîlmografî == {| class="wikitable sortable" |- ! Sal ! Sernav ! Rol ! Nîşe |- | 2009 | ''De vilde svaner'' (''The Wild Swans'') | Elisa | fîlm, voice role |- |2009 |''[[The Lightkeepers]]'' |Impressed Lady |fîlm |- | 2010 | ''Sroloc'' | Sarah Park | TV series, 1 beş |- | 2011 |''Nevan Saunders' Quest for Fame: A Documentary by Kip Griffen'' | Jen | fîlm |- | 2011–2018, 2026–present |''[[The Bold and the Beautiful]]'' | Alison Montgomery | TV series, Recurring role |- | 2012 | ''Amnesia'' | Rachel | film |- | 2013 | ''Shang'' | Brooke Sangreen | TV movie |- | 2015 | ''[[Little Boy (film)|Little Boy]]'' | Eliza | film |- | 2015 | ''June'' | Ms. Wapos | film |- | 2016 |''Killer Assistant'' | Lara Berkis | TV movie |- | 2016 |''Blind Follow'' | Cricket II | Kurtefîlm |- | 2017 | ''Broken Slinky Presents'' | Theodora | TV series, 2 beş |- | 2017 |''Gates of Hades'' | | TV movie |- | 2017 |''Respect Greece'' | | TV movie |- | 2018 | ''Static'' | Daphney | Kurtefîlm |- | 2022 | ''The Great Awakening'' | Savannah | fîlm |} == Galeriya wêneyan == <gallery> Former King Constantine & Queen Anne Marie of Greece in Colour.jpg|Theodora bi dê û bav û birayê xwe yê piçûk re </gallery> == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên brîtanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1983]] [[Kategorî:Keçên keyan]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] i1l3dljdsku97hjs806ag47p7e4cjva 2098358 2098354 2026-10-12T12:44:39Z Avestaboy 34898 /* Jiyana kesane */ Rastnivîs. 2098358 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Theodora de Grèce''' ({{langx|el|Θεοδώρα Ντε Γκρες}}, wek '''Prenses Teodora ya Yewnanistan û Danîmarkayê''' û '''Theodora Greece''' jî tê nasîn, jdb. 9 hezîran 1983), lîstikvaneke sînemayê ya brîtanî û yewnan û endameke malbatên keyaniyê yên Yewnanistanê û Danîmarkayê ye. Ew çaremîn zarok û keça herî biçûk a key û keybanûya Yewnanistanê ku di 1973an de ji text hatine xistin [[Konstantînos II yê Yewnanistanê|Konstantînos II]] û Anne-Marie ye. Theodora di sala 2011an de wek Alison Montgomery di telenovela amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekrana televîzyonê. ​Dûre di hin fîlman de jî rolên piçûk lîstine, di komediya romantîk a bi navê ''The Lightkeepers'' (2009) û dramaya şer ''[[Little Boy (fîlm|Little Boy]]'' (2015) de û hwd. == Jînenîgarî == === Jiyana berî=== Theodora di 9ê hezîrana 1983an de li Nexweşxaneya St. Mary ya Londonê ji dayik bû.<ref>{{Cite book |sernav=L'Allemagne Dynastique, Tome IV – Wittelsbach |paşnav=Huberty |pêşnav=Michel |weşanger=Laballery |sal=1994 |rr=258, 272, 328, 354, 356, 368 |isbn=2-901138-07-1 |cih=Fransa |paşnav2=Giraud |pêşnav2=Alain |paşnav3=Magdelaine, F. and B.}}</ref>Ew keça piçûk û her wiha ya çaremîn ji pênc zarokên keyê yewnan ê ji desthilatê hatibû dûrxistin Konstantînosê II û jina wî, [[Anne-Marie ya Danîmarkayê]] ye.<ref name=":1">{{Cite journal |paşnav=Streib |pêşnav=Lauren |tarîx=27 gulan 2008 |sernav=The 20 Hottest Young Royals – 13. Princess Theodora |url=https://www.forbes.com/2008/05/23/royals-celebrity-monarchs-biz-billies-cz_ls_0527royals_slide_14.html |kovar=[[Forbes]] |roja-gihiştinê=2026-10-08}}</ref><ref>de Badts de Cugnac, Chantal. Coutant de Saisseval, Guy. ''Le Petit Gotha''. Nouvelle Imprimerie Laballery, Paris 2002, r. 539 (Fransî) {{ISBN|2-9507974-3-1}}</ref> Di 20ê çiriya pêşîn a 1983an de, ew li [[Saint Sophia Cathedral]] ya Londonê di merasîmeke ortodoks a yewnan de hate vaftîzkirin. === Perwerde === Theodora di navbera salên 1994 û 2001ê de li [[Dibistana Woldinghamê]] ku dibistaneke şevînî ya keçan a li Surrey ya Înglistanê ye, xwend. Piştî saleke navberê ku li [[Koleja St. Philip]] a li [[Alice Springs]] a Awistralyayê derbas kir, Theodora çû Zanîngeha Brown û di 28ê gulana 2006an de di warê hunerên [[Şano|şanoyê]] de bekeloriyosa xwe ([[Bachelor of Arts]]) wergirt; her wiha wê berê li [[Zanîngeha Northeasternê]] li Bostonê jî xwendibû.<ref>{{Cite web |url=http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theodoras.html |sernav=HRH Princess Theodora's graduation |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150924023618/http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theo |roja-arşîvê=24 îlon 2015}}</ref> Piştre wê li [[Koleja Huner û Sêwiranê ya Central Saint Martinsê]] dest bi xwendina bilind kir.<ref name=":1" /> === Kariyer === Di nîsana 2010an de, Theodora ji bo kariyera lîstikvaniyê bar kir Los Angelesê û bi navê hunerî Theodora Greece di rolên piştgiriyê de derket pêş.Wê berê di sala 2009an de di fîlma danîmarkî ya bi navê ''De vilde svaner'' û di fîlma komediya romantîk a amerîkî ''[[The Lightkeepers]]'' de di rolên piçûk de lîstibû. Wê di 5ê kanûna pêşîn a 2011an de bi rola sekreterê Alison Montgomery di rêzefîlma amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekranê.Wê piştre di fîlmên wekî ''[[Little Boy (fîlm)|Little Boy]]'', ''June'' û ''The Great Awakening'' de lîst.<ref name=":2">{{Cite web |url=https://www.marieclaire.com/celebrity/royals/princess-theodora-greece-royal-wedding-american-matthew-kumar/ |sernav=Princess Theodora of Greece Marries American Matthew Kumar in Royal Wedding |malper=[[Marie Claire]] |tarîx=20 îlon 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |weşanger=[[Future US]] |paşnav=Mackelden |pêşnav=Amy}}</ref> === Jiyana kesane=== Di 16ê çiriya paşîn a 2018an de hate ragihandin ku Prenses Theodora bi parêzerê amerîkî Matthew Jeremiah Kumar re bû dergistî.<ref>{{Cite web |url=https://www.townandcountrymag.com/society/tradition/a25167479/princess-theodora-greece-matthew-kumar-engaged/ |sernav=Princess Theodora of Greece Is Engaged to Lawyer Matthew Kumar |malper=[[Town & Country (kovar)|Town & Country]] |tarîx=16 çiriya paşîn 2018 |roja-gihiştinê=2026-10-08 |urlya-arşîvê= |paşnav=Foussianes |pêşnav=Chloe}}</ref>Biryar bû ku zemawend di gulana 2020an de li Spetsesê were lidarxistin, lê ji ber pandemiya vîrusa koronayê hate paşxistin.<ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/article/royal-wedding-autumn-greece-princess-theodora |sernav=A royal wedding! Princess Theodora of Greece is 'set to marry her LA-based lawyer fiancé' in the autumn, after their nuptials were postponed twice |malper=[[Tatler]] |tarîx=19 adar 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |roja-arşîvê= |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Zemawend di sala 2023an de piştî mirina bavê wê careke din hate paşxistin.<ref name=":2" /> Di 28ê îlona 2024an de,Theodora li Katedrala Metropolîtan a Atînayê bi merasîmeke ortodoks a yewnanî ku ji aliyê Metropolît Dorotheos II yê Sirosê ve hat birêvebirin, bi Kumar re zewicî.<ref name=":3">{{Cite journal |paşnav=Henni |pêşnav=Janine |sernav=Princess Theodora of Greece Weds American Fiancé Matthew Kumar in Twice-Postponed Royal Wedding |url=https://people.com/princess-theodora-greece-marries-american-fiance-matthew-kumar-royal-wedding-twice-postponed-8719816 |kovar=People |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026}}</ref>Di nav mêvanan de 250 heval û xizm hebûn, di nav de endamên malbatên keyaniyên ewropî jî hebûn; wekî xaltîka bûkê [[Keybanû Sofia ya Spanyayê]], [[Infanta Cristina ya Spanyayê]], [[Infanta Elena ya Spanyayê]], [[Prenses Alexandra ya Sayn-Wittgenstein-Berleburg,]] [[Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille|Kont Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille]], [[Prenses Benedikte ya Danimarkayê]], [[Aleksandrê Yûgoslavyayê|Welîehd Aleksandrê Yûgoslavyayê]], [[Katerîna ya Serbistanê|Welîeheda Katerîna ya Serbistanê]] û [[Prens Christian ê Hanoverê]].<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/gallery/esteemed-guests-who-attended-princess-theodora-of-greeces-wedding-in-athens |sernav=Esteemed guests who attended Princess Theodora of Greece's wedding in Athens |malper=[[Tatler]] |tarîx=1 çiriya pêşîn 2024 |roja-gihiştinê=8 çiriya pêşîn 2026 |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Du birayên wê, Welîehd Pavlos û Prens Philippos, û biraziyê wê Prens Achileas-Andreas, bûn şoşban.<ref name=":3" /> Xwişkzayên wê, Prenses Maria-Olympia û Arrietta Morales y de Grecia, bûn berbûk. Ji bo merasîmê, Teodora kirasekî taybet ê Celia Kritharioti, derxûneke dantêle ya îrlendî ya ku berê ya dapîra wê ya mezin Prenses Margaret a Connaughtê bû, û taca almas a Cartierê ya ku ji aliyê Ebasê Duyem ê Misirê ve dabû Prenses Margaret a Connaughtê, li xwe kir.Derxûn û tac ji aliyê hemû dundanên jin ên Keybanû Ingrid a Danîmarkayê ve hatine li xwe kirin. Di 20ê kanûna pêşîn a 2024an de, Teodora bi endamên din ên malbata berê ya keyaniyê re, di bin navê '''Theodora de Grèce''' de hemwelatîbûna yewnanî wergirt.Di sala 1994an de, dema ku Keyê berê Konstantînos red kir ku paşnavekî bigire —tevî ku li gorî zagonê ev yek ji bo hemû hemwelatiyên yewnanî neçarî bû— hemwelatîbûna malbatê hate betalkirin. == Fîlmografî == {| class="wikitable sortable" |- ! Sal ! Sernav ! Rol ! Nîşe |- | 2009 | ''De vilde svaner'' (''The Wild Swans'') | Elisa | fîlm, voice role |- |2009 |''[[The Lightkeepers]]'' |Impressed Lady |fîlm |- | 2010 | ''Sroloc'' | Sarah Park | TV series, 1 beş |- | 2011 |''Nevan Saunders' Quest for Fame: A Documentary by Kip Griffen'' | Jen | fîlm |- | 2011–2018, 2026–present |''[[The Bold and the Beautiful]]'' | Alison Montgomery | TV series, Recurring role |- | 2012 | ''Amnesia'' | Rachel | film |- | 2013 | ''Shang'' | Brooke Sangreen | TV movie |- | 2015 | ''[[Little Boy (film)|Little Boy]]'' | Eliza | film |- | 2015 | ''June'' | Ms. Wapos | film |- | 2016 |''Killer Assistant'' | Lara Berkis | TV movie |- | 2016 |''Blind Follow'' | Cricket II | Kurtefîlm |- | 2017 | ''Broken Slinky Presents'' | Theodora | TV series, 2 beş |- | 2017 |''Gates of Hades'' | | TV movie |- | 2017 |''Respect Greece'' | | TV movie |- | 2018 | ''Static'' | Daphney | Kurtefîlm |- | 2022 | ''The Great Awakening'' | Savannah | fîlm |} == Galeriya wêneyan == <gallery> Former King Constantine & Queen Anne Marie of Greece in Colour.jpg|Theodora bi dê û bav û birayê xwe yê piçûk re </gallery> == Çavkanî == {{çavkanî}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên brîtanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1983]] [[Kategorî:Keçên keyan]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] ky7gdv2aso7lvze8fex6k3lve2lkt85 2098380 2098358 2026-10-12T15:07:45Z Avestaboy 34898 2098380 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Theodora de Grèce''' ({{langx|el|Θεοδώρα Ντε Γκρες}}, wek '''Prenses Teodora ya Yewnanistan û Danîmarkayê''' û '''Theodora Greece''' jî tê nasîn, jdb. 9 hezîran 1983), lîstikvaneke sînemayê ya brîtanî û yewnan û endameke malbatên keyaniyê yên Yewnanistanê û Danîmarkayê ye. Ew çaremîn zarok û keça herî biçûk a key û keybanûya Yewnanistanê ku di 1973an de ji text hatine xistin [[Konstantînos II yê Yewnanistanê|Konstantînos II]] û Anne-Marie ye. Theodora di sala 2011an de wek Alison Montgomery di telenovela amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekrana televîzyonê. ​Dûre di hin fîlman de jî rolên piçûk lîstine, di komediya romantîk a bi navê ''The Lightkeepers'' (2009) û dramaya şer ''[[Little Boy (fîlm|Little Boy]]'' (2015) de û hwd. == Jînenîgarî == === Jiyana berî=== Theodora di 9ê hezîrana 1983an de li Nexweşxaneya St. Mary ya Londonê ji dayik bû.<ref>{{Cite book |sernav=L'Allemagne Dynastique, Tome IV – Wittelsbach |paşnav=Huberty |pêşnav=Michel |weşanger=Laballery |sal=1994 |rr=258, 272, 328, 354, 356, 368 |isbn=2-901138-07-1 |cih=Fransa |paşnav2=Giraud |pêşnav2=Alain |paşnav3=Magdelaine, F. and B.}}</ref>Ew keça piçûk û her wiha ya çaremîn ji pênc zarokên keyê yewnan ê ji desthilatê hatibû dûrxistin Konstantînosê II û jina wî, [[Anne-Marie ya Danîmarkayê]] ye.<ref name=":1">{{Cite journal |paşnav=Streib |pêşnav=Lauren |tarîx=27 gulan 2008 |sernav=The 20 Hottest Young Royals – 13. Princess Theodora |url=https://www.forbes.com/2008/05/23/royals-celebrity-monarchs-biz-billies-cz_ls_0527royals_slide_14.html |kovar=[[Forbes]] |roja-gihiştinê=2026-10-08}}</ref><ref>de Badts de Cugnac, Chantal. Coutant de Saisseval, Guy. ''Le Petit Gotha''. Nouvelle Imprimerie Laballery, Paris 2002, r. 539 (Fransî) {{ISBN|2-9507974-3-1}}</ref> Di 20ê çiriya pêşîn a 1983an de, ew li [[Saint Sophia Cathedral]] ya Londonê di merasîmeke ortodoks a yewnan de hate vaftîzkirin. === Perwerde === Theodora di navbera salên 1994 û 2001ê de li [[Dibistana Woldinghamê]] ku dibistaneke şevînî ya keçan a li Surrey ya Înglistanê ye, xwend. Piştî saleke navberê ku li [[Koleja St. Philip]] a li [[Alice Springs]] a Awistralyayê derbas kir, Theodora çû Zanîngeha Brown û di 28ê gulana 2006an de di warê hunerên [[Şano|şanoyê]] de bekeloriyosa xwe ([[Bachelor of Arts]]) wergirt; her wiha wê berê li [[Zanîngeha Northeasternê]] li Bostonê jî xwendibû.<ref>{{Cite web |url=http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theodoras.html |sernav=HRH Princess Theodora's graduation |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150924023618/http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theo |roja-arşîvê=24 îlon 2015}}</ref> Piştre wê li [[Koleja Huner û Sêwiranê ya Central Saint Martinsê]] dest bi xwendina bilind kir.<ref name=":1" /> === Kariyer === Di nîsana 2010an de, Theodora ji bo kariyera lîstikvaniyê bar kir Los Angelesê û bi navê hunerî Theodora Greece di rolên piştgiriyê de derket pêş.Wê berê di sala 2009an de di fîlma danîmarkî ya bi navê ''De vilde svaner'' û di fîlma komediya romantîk a amerîkî ''[[The Lightkeepers]]'' de di rolên piçûk de lîstibû. Wê di 5ê kanûna pêşîn a 2011an de bi rola sekreterê Alison Montgomery di rêzefîlma amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekranê.Wê piştre di fîlmên wekî ''[[Little Boy (fîlm)|Little Boy]]'', ''June'' û ''The Great Awakening'' de lîst.<ref name=":2">{{Cite web |url=https://www.marieclaire.com/celebrity/royals/princess-theodora-greece-royal-wedding-american-matthew-kumar/ |sernav=Princess Theodora of Greece Marries American Matthew Kumar in Royal Wedding |malper=[[Marie Claire]] |tarîx=20 îlon 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |weşanger=[[Future US]] |paşnav=Mackelden |pêşnav=Amy}}</ref> === Jiyana kesane=== Di 16ê çiriya paşîn a 2018an de hate ragihandin ku Prenses Theodora bi parêzerê amerîkî Matthew Jeremiah Kumar re bû dergistî.<ref>{{Cite web |url=https://www.townandcountrymag.com/society/tradition/a25167479/princess-theodora-greece-matthew-kumar-engaged/ |sernav=Princess Theodora of Greece Is Engaged to Lawyer Matthew Kumar |malper=[[Town & Country (kovar)|Town & Country]] |tarîx=16 çiriya paşîn 2018 |roja-gihiştinê=2026-10-08 |urlya-arşîvê= |paşnav=Foussianes |pêşnav=Chloe}}</ref>Biryar bû ku zemawend di gulana 2020an de li Spetsesê were lidarxistin, lê ji ber pandemiya vîrusa koronayê hate paşxistin.<ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/article/royal-wedding-autumn-greece-princess-theodora |sernav=A royal wedding! Princess Theodora of Greece is 'set to marry her LA-based lawyer fiancé' in the autumn, after their nuptials were postponed twice |malper=[[Tatler]] |tarîx=19 adar 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |roja-arşîvê= |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Zemawend di sala 2023an de piştî mirina bavê wê careke din hate paşxistin.<ref name=":2" /> Di 28ê îlona 2024an de,Theodora li Katedrala Metropolîtan a Atînayê bi merasîmeke ortodoks a yewnanî ku ji aliyê Metropolît Dorotheos II yê Sirosê ve hat birêvebirin, bi Kumar re zewicî.<ref name=":3">{{Cite journal |paşnav=Henni |pêşnav=Janine |sernav=Princess Theodora of Greece Weds American Fiancé Matthew Kumar in Twice-Postponed Royal Wedding |url=https://people.com/princess-theodora-greece-marries-american-fiance-matthew-kumar-royal-wedding-twice-postponed-8719816 |kovar=People |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026}}</ref>Di nav mêvanan de 250 heval û xizm hebûn, di nav de endamên malbatên keyaniyên ewropî jî hebûn; wekî xaltîka bûkê [[Keybanû Sofia ya Spanyayê]], [[Infanta Cristina ya Spanyayê]], [[Infanta Elena ya Spanyayê]], [[Prenses Alexandra ya Sayn-Wittgenstein-Berleburg,]] [[Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille|Kont Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille]], [[Prenses Benedikte ya Danimarkayê]], [[Aleksandrê Yûgoslavyayê|Welîehd Aleksandrê Yûgoslavyayê]], [[Katerîna ya Serbistanê|Welîeheda Katerîna ya Serbistanê]] û [[Prens Christian ê Hanoverê]].<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/gallery/esteemed-guests-who-attended-princess-theodora-of-greeces-wedding-in-athens |sernav=Esteemed guests who attended Princess Theodora of Greece's wedding in Athens |malper=[[Tatler]] |tarîx=1 çiriya pêşîn 2024 |roja-gihiştinê=8 çiriya pêşîn 2026 |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Du birayên wê, Welîehd Pavlos û Prens Philippos, û biraziyê wê Prens Achileas-Andreas, bûn şoşban.<ref name=":3" /> Xwişkzayên wê, Prenses Maria-Olympia û Arrietta Morales y de Grecia, bûn berbûk. Ji bo merasîmê, Teodora kirasekî taybet ê Celia Kritharioti, derxûneke dantêle ya îrlendî ya ku berê ya dapîra wê ya mezin Prenses Margaret a Connaughtê bû, û taca almas a Cartierê ya ku ji aliyê Ebasê Duyem ê Misirê ve dabû Prenses Margaret a Connaughtê, li xwe kir.Derxûn û tac ji aliyê hemû dundanên jin ên Keybanû Ingrid a Danîmarkayê ve hatine li xwe kirin. Di 20ê kanûna pêşîn a 2024an de, Teodora bi endamên din ên malbata berê ya keyaniyê re, di bin navê '''Theodora de Grèce''' de hemwelatîbûna yewnanî wergirt.Di sala 1994an de, dema ku Keyê berê Konstantînos red kir ku paşnavekî bigire —tevî ku li gorî zagonê ev yek ji bo hemû hemwelatiyên yewnanî neçarî bû— hemwelatîbûna malbatê hate betalkirin. == Fîlmografî == {| class="wikitable sortable" |- ! Sal ! Sernav ! Rol ! Nîşe |- | 2009 | ''De vilde svaner'' (''The Wild Swans'') | Elisa | fîlm, voice role |- |2009 |''[[The Lightkeepers]]'' |Impressed Lady |fîlm |- | 2010 | ''Sroloc'' | Sarah Park | TV series, 1 beş |- | 2011 |''Nevan Saunders' Quest for Fame: A Documentary by Kip Griffen'' | Jen | fîlm |- | 2011–2018, 2026–present |''[[The Bold and the Beautiful]]'' | Alison Montgomery | TV series, Recurring role |- | 2012 | ''Amnesia'' | Rachel | film |- | 2013 | ''Shang'' | Brooke Sangreen | TV movie |- | 2015 | ''[[Little Boy (film)|Little Boy]]'' | Eliza | film |- | 2015 | ''June'' | Ms. Wapos | film |- | 2016 |''Killer Assistant'' | Lara Berkis | TV movie |- | 2016 |''Blind Follow'' | Cricket II | Kurtefîlm |- | 2017 | ''Broken Slinky Presents'' | Theodora | TV series, 2 beş |- | 2017 |''Gates of Hades'' | | TV movie |- | 2017 |''Respect Greece'' | | TV movie |- | 2018 | ''Static'' | Daphney | Kurtefîlm |- | 2022 | ''The Great Awakening'' | Savannah | fîlm |} == Galeriya wêneyan == <gallery> Former King Constantine & Queen Anne Marie of Greece in Colour.jpg|Theodora bi dê û bav û birayê xwe yê piçûk re </gallery> == Çavkanî == {{çavkanî}} ==Girêdanên derve== {{commons category|Princess Theodora of Greece and Denmark (1983)}} *{{IMDb name|id=3576837}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên brîtanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1983]] [[Kategorî:Keçên keyan]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] hekrzs92xr036y6hqero5cu5qrz7qc6 2098396 2098380 2026-10-12T19:46:52Z Avestaboy 34898 Avestaboyî/ê navê [[Theodora Greece]] weke [[Theodora de Grèce]] guhart 2098380 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Theodora de Grèce''' ({{langx|el|Θεοδώρα Ντε Γκρες}}, wek '''Prenses Teodora ya Yewnanistan û Danîmarkayê''' û '''Theodora Greece''' jî tê nasîn, jdb. 9 hezîran 1983), lîstikvaneke sînemayê ya brîtanî û yewnan û endameke malbatên keyaniyê yên Yewnanistanê û Danîmarkayê ye. Ew çaremîn zarok û keça herî biçûk a key û keybanûya Yewnanistanê ku di 1973an de ji text hatine xistin [[Konstantînos II yê Yewnanistanê|Konstantînos II]] û Anne-Marie ye. Theodora di sala 2011an de wek Alison Montgomery di telenovela amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekrana televîzyonê. ​Dûre di hin fîlman de jî rolên piçûk lîstine, di komediya romantîk a bi navê ''The Lightkeepers'' (2009) û dramaya şer ''[[Little Boy (fîlm|Little Boy]]'' (2015) de û hwd. == Jînenîgarî == === Jiyana berî=== Theodora di 9ê hezîrana 1983an de li Nexweşxaneya St. Mary ya Londonê ji dayik bû.<ref>{{Cite book |sernav=L'Allemagne Dynastique, Tome IV – Wittelsbach |paşnav=Huberty |pêşnav=Michel |weşanger=Laballery |sal=1994 |rr=258, 272, 328, 354, 356, 368 |isbn=2-901138-07-1 |cih=Fransa |paşnav2=Giraud |pêşnav2=Alain |paşnav3=Magdelaine, F. and B.}}</ref>Ew keça piçûk û her wiha ya çaremîn ji pênc zarokên keyê yewnan ê ji desthilatê hatibû dûrxistin Konstantînosê II û jina wî, [[Anne-Marie ya Danîmarkayê]] ye.<ref name=":1">{{Cite journal |paşnav=Streib |pêşnav=Lauren |tarîx=27 gulan 2008 |sernav=The 20 Hottest Young Royals – 13. Princess Theodora |url=https://www.forbes.com/2008/05/23/royals-celebrity-monarchs-biz-billies-cz_ls_0527royals_slide_14.html |kovar=[[Forbes]] |roja-gihiştinê=2026-10-08}}</ref><ref>de Badts de Cugnac, Chantal. Coutant de Saisseval, Guy. ''Le Petit Gotha''. Nouvelle Imprimerie Laballery, Paris 2002, r. 539 (Fransî) {{ISBN|2-9507974-3-1}}</ref> Di 20ê çiriya pêşîn a 1983an de, ew li [[Saint Sophia Cathedral]] ya Londonê di merasîmeke ortodoks a yewnan de hate vaftîzkirin. === Perwerde === Theodora di navbera salên 1994 û 2001ê de li [[Dibistana Woldinghamê]] ku dibistaneke şevînî ya keçan a li Surrey ya Înglistanê ye, xwend. Piştî saleke navberê ku li [[Koleja St. Philip]] a li [[Alice Springs]] a Awistralyayê derbas kir, Theodora çû Zanîngeha Brown û di 28ê gulana 2006an de di warê hunerên [[Şano|şanoyê]] de bekeloriyosa xwe ([[Bachelor of Arts]]) wergirt; her wiha wê berê li [[Zanîngeha Northeasternê]] li Bostonê jî xwendibû.<ref>{{Cite web |url=http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theodoras.html |sernav=HRH Princess Theodora's graduation |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150924023618/http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theo |roja-arşîvê=24 îlon 2015}}</ref> Piştre wê li [[Koleja Huner û Sêwiranê ya Central Saint Martinsê]] dest bi xwendina bilind kir.<ref name=":1" /> === Kariyer === Di nîsana 2010an de, Theodora ji bo kariyera lîstikvaniyê bar kir Los Angelesê û bi navê hunerî Theodora Greece di rolên piştgiriyê de derket pêş.Wê berê di sala 2009an de di fîlma danîmarkî ya bi navê ''De vilde svaner'' û di fîlma komediya romantîk a amerîkî ''[[The Lightkeepers]]'' de di rolên piçûk de lîstibû. Wê di 5ê kanûna pêşîn a 2011an de bi rola sekreterê Alison Montgomery di rêzefîlma amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekranê.Wê piştre di fîlmên wekî ''[[Little Boy (fîlm)|Little Boy]]'', ''June'' û ''The Great Awakening'' de lîst.<ref name=":2">{{Cite web |url=https://www.marieclaire.com/celebrity/royals/princess-theodora-greece-royal-wedding-american-matthew-kumar/ |sernav=Princess Theodora of Greece Marries American Matthew Kumar in Royal Wedding |malper=[[Marie Claire]] |tarîx=20 îlon 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |weşanger=[[Future US]] |paşnav=Mackelden |pêşnav=Amy}}</ref> === Jiyana kesane=== Di 16ê çiriya paşîn a 2018an de hate ragihandin ku Prenses Theodora bi parêzerê amerîkî Matthew Jeremiah Kumar re bû dergistî.<ref>{{Cite web |url=https://www.townandcountrymag.com/society/tradition/a25167479/princess-theodora-greece-matthew-kumar-engaged/ |sernav=Princess Theodora of Greece Is Engaged to Lawyer Matthew Kumar |malper=[[Town & Country (kovar)|Town & Country]] |tarîx=16 çiriya paşîn 2018 |roja-gihiştinê=2026-10-08 |urlya-arşîvê= |paşnav=Foussianes |pêşnav=Chloe}}</ref>Biryar bû ku zemawend di gulana 2020an de li Spetsesê were lidarxistin, lê ji ber pandemiya vîrusa koronayê hate paşxistin.<ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/article/royal-wedding-autumn-greece-princess-theodora |sernav=A royal wedding! Princess Theodora of Greece is 'set to marry her LA-based lawyer fiancé' in the autumn, after their nuptials were postponed twice |malper=[[Tatler]] |tarîx=19 adar 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |roja-arşîvê= |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Zemawend di sala 2023an de piştî mirina bavê wê careke din hate paşxistin.<ref name=":2" /> Di 28ê îlona 2024an de,Theodora li Katedrala Metropolîtan a Atînayê bi merasîmeke ortodoks a yewnanî ku ji aliyê Metropolît Dorotheos II yê Sirosê ve hat birêvebirin, bi Kumar re zewicî.<ref name=":3">{{Cite journal |paşnav=Henni |pêşnav=Janine |sernav=Princess Theodora of Greece Weds American Fiancé Matthew Kumar in Twice-Postponed Royal Wedding |url=https://people.com/princess-theodora-greece-marries-american-fiance-matthew-kumar-royal-wedding-twice-postponed-8719816 |kovar=People |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026}}</ref>Di nav mêvanan de 250 heval û xizm hebûn, di nav de endamên malbatên keyaniyên ewropî jî hebûn; wekî xaltîka bûkê [[Keybanû Sofia ya Spanyayê]], [[Infanta Cristina ya Spanyayê]], [[Infanta Elena ya Spanyayê]], [[Prenses Alexandra ya Sayn-Wittgenstein-Berleburg,]] [[Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille|Kont Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille]], [[Prenses Benedikte ya Danimarkayê]], [[Aleksandrê Yûgoslavyayê|Welîehd Aleksandrê Yûgoslavyayê]], [[Katerîna ya Serbistanê|Welîeheda Katerîna ya Serbistanê]] û [[Prens Christian ê Hanoverê]].<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/gallery/esteemed-guests-who-attended-princess-theodora-of-greeces-wedding-in-athens |sernav=Esteemed guests who attended Princess Theodora of Greece's wedding in Athens |malper=[[Tatler]] |tarîx=1 çiriya pêşîn 2024 |roja-gihiştinê=8 çiriya pêşîn 2026 |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Du birayên wê, Welîehd Pavlos û Prens Philippos, û biraziyê wê Prens Achileas-Andreas, bûn şoşban.<ref name=":3" /> Xwişkzayên wê, Prenses Maria-Olympia û Arrietta Morales y de Grecia, bûn berbûk. Ji bo merasîmê, Teodora kirasekî taybet ê Celia Kritharioti, derxûneke dantêle ya îrlendî ya ku berê ya dapîra wê ya mezin Prenses Margaret a Connaughtê bû, û taca almas a Cartierê ya ku ji aliyê Ebasê Duyem ê Misirê ve dabû Prenses Margaret a Connaughtê, li xwe kir.Derxûn û tac ji aliyê hemû dundanên jin ên Keybanû Ingrid a Danîmarkayê ve hatine li xwe kirin. Di 20ê kanûna pêşîn a 2024an de, Teodora bi endamên din ên malbata berê ya keyaniyê re, di bin navê '''Theodora de Grèce''' de hemwelatîbûna yewnanî wergirt.Di sala 1994an de, dema ku Keyê berê Konstantînos red kir ku paşnavekî bigire —tevî ku li gorî zagonê ev yek ji bo hemû hemwelatiyên yewnanî neçarî bû— hemwelatîbûna malbatê hate betalkirin. == Fîlmografî == {| class="wikitable sortable" |- ! Sal ! Sernav ! Rol ! Nîşe |- | 2009 | ''De vilde svaner'' (''The Wild Swans'') | Elisa | fîlm, voice role |- |2009 |''[[The Lightkeepers]]'' |Impressed Lady |fîlm |- | 2010 | ''Sroloc'' | Sarah Park | TV series, 1 beş |- | 2011 |''Nevan Saunders' Quest for Fame: A Documentary by Kip Griffen'' | Jen | fîlm |- | 2011–2018, 2026–present |''[[The Bold and the Beautiful]]'' | Alison Montgomery | TV series, Recurring role |- | 2012 | ''Amnesia'' | Rachel | film |- | 2013 | ''Shang'' | Brooke Sangreen | TV movie |- | 2015 | ''[[Little Boy (film)|Little Boy]]'' | Eliza | film |- | 2015 | ''June'' | Ms. Wapos | film |- | 2016 |''Killer Assistant'' | Lara Berkis | TV movie |- | 2016 |''Blind Follow'' | Cricket II | Kurtefîlm |- | 2017 | ''Broken Slinky Presents'' | Theodora | TV series, 2 beş |- | 2017 |''Gates of Hades'' | | TV movie |- | 2017 |''Respect Greece'' | | TV movie |- | 2018 | ''Static'' | Daphney | Kurtefîlm |- | 2022 | ''The Great Awakening'' | Savannah | fîlm |} == Galeriya wêneyan == <gallery> Former King Constantine & Queen Anne Marie of Greece in Colour.jpg|Theodora bi dê û bav û birayê xwe yê piçûk re </gallery> == Çavkanî == {{çavkanî}} ==Girêdanên derve== {{commons category|Princess Theodora of Greece and Denmark (1983)}} *{{IMDb name|id=3576837}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên brîtanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1983]] [[Kategorî:Keçên keyan]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] hekrzs92xr036y6hqero5cu5qrz7qc6 2098400 2098396 2026-10-12T19:47:04Z Avestaboy 34898 /* */ 2098400 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} {{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} '''Theodora de Grèce''' ({{langx|el|Θεοδώρα Ντε Γκρες}}, wek '''Prenses Teodora ya Yewnanistan û Danîmarkayê''' û '''Theodora Greece''' jî tê nasîn, jdb. 9 hezîran 1983), lîstikvaneke sînemayê ya brîtanî û yewnan û endameke malbatên keyaniyê yên Yewnanistanê û Danîmarkayê ye. Ew çaremîn zarok û keça herî biçûk a key û keybanûya Yewnanistanê ku di 1973an de ji text hatine xistin [[Konstantînos II yê Yewnanistanê|Konstantînos II]] û Anne-Marie ye. Theodora di sala 2011an de wek Alison Montgomery di telenovela amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekrana televîzyonê. ​Dûre di hin fîlman de jî rolên piçûk lîstine, di komediya romantîk a bi navê ''The Lightkeepers'' (2009) û dramaya şer ''[[Little Boy (fîlm|Little Boy]]'' (2015) de û hwd. == Jînenîgarî == === Jiyana berî=== Theodora di 9ê hezîrana 1983an de li Nexweşxaneya St. Mary ya Londonê ji dayik bû.<ref>{{Cite book |sernav=L'Allemagne Dynastique, Tome IV – Wittelsbach |paşnav=Huberty |pêşnav=Michel |weşanger=Laballery |sal=1994 |rr=258, 272, 328, 354, 356, 368 |isbn=2-901138-07-1 |cih=Fransa |paşnav2=Giraud |pêşnav2=Alain |paşnav3=Magdelaine, F. and B.}}</ref>Ew keça piçûk û her wiha ya çaremîn ji pênc zarokên keyê yewnan ê ji desthilatê hatibû dûrxistin Konstantînosê II û jina wî, [[Anne-Marie ya Danîmarkayê]] ye.<ref name=":1">{{Cite journal |paşnav=Streib |pêşnav=Lauren |tarîx=27 gulan 2008 |sernav=The 20 Hottest Young Royals – 13. Princess Theodora |url=https://www.forbes.com/2008/05/23/royals-celebrity-monarchs-biz-billies-cz_ls_0527royals_slide_14.html |kovar=[[Forbes]] |roja-gihiştinê=2026-10-08}}</ref><ref>de Badts de Cugnac, Chantal. Coutant de Saisseval, Guy. ''Le Petit Gotha''. Nouvelle Imprimerie Laballery, Paris 2002, r. 539 (Fransî) {{ISBN|2-9507974-3-1}}</ref> Di 20ê çiriya pêşîn a 1983an de, ew li [[Saint Sophia Cathedral]] ya Londonê di merasîmeke ortodoks a yewnan de hate vaftîzkirin. === Perwerde === Theodora di navbera salên 1994 û 2001ê de li [[Dibistana Woldinghamê]] ku dibistaneke şevînî ya keçan a li Surrey ya Înglistanê ye, xwend. Piştî saleke navberê ku li [[Koleja St. Philip]] a li [[Alice Springs]] a Awistralyayê derbas kir, Theodora çû Zanîngeha Brown û di 28ê gulana 2006an de di warê hunerên [[Şano|şanoyê]] de bekeloriyosa xwe ([[Bachelor of Arts]]) wergirt; her wiha wê berê li [[Zanîngeha Northeasternê]] li Bostonê jî xwendibû.<ref>{{Cite web |url=http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theodoras.html |sernav=HRH Princess Theodora's graduation |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150924023618/http://www.greekroyalfamily.gr/en/press/news/94-i-apofoitisi-tis-prigkipissas-theo |roja-arşîvê=24 îlon 2015}}</ref> Piştre wê li [[Koleja Huner û Sêwiranê ya Central Saint Martinsê]] dest bi xwendina bilind kir.<ref name=":1" /> === Kariyer === Di nîsana 2010an de, Theodora ji bo kariyera lîstikvaniyê bar kir Los Angelesê û bi navê hunerî Theodora Greece di rolên piştgiriyê de derket pêş.Wê berê di sala 2009an de di fîlma danîmarkî ya bi navê ''De vilde svaner'' û di fîlma komediya romantîk a amerîkî ''[[The Lightkeepers]]'' de di rolên piçûk de lîstibû. Wê di 5ê kanûna pêşîn a 2011an de bi rola sekreterê Alison Montgomery di rêzefîlma amerîkî ''[[The Bold and the Beautiful]]'' de yekem car derket ser ekranê.Wê piştre di fîlmên wekî ''[[Little Boy (fîlm)|Little Boy]]'', ''June'' û ''The Great Awakening'' de lîst.<ref name=":2">{{Cite web |url=https://www.marieclaire.com/celebrity/royals/princess-theodora-greece-royal-wedding-american-matthew-kumar/ |sernav=Princess Theodora of Greece Marries American Matthew Kumar in Royal Wedding |malper=[[Marie Claire]] |tarîx=20 îlon 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |weşanger=[[Future US]] |paşnav=Mackelden |pêşnav=Amy}}</ref> === Jiyana kesane=== Di 16ê çiriya paşîn a 2018an de hate ragihandin ku Prenses Theodora bi parêzerê amerîkî Matthew Jeremiah Kumar re bû dergistî.<ref>{{Cite web |url=https://www.townandcountrymag.com/society/tradition/a25167479/princess-theodora-greece-matthew-kumar-engaged/ |sernav=Princess Theodora of Greece Is Engaged to Lawyer Matthew Kumar |malper=[[Town & Country (kovar)|Town & Country]] |tarîx=16 çiriya paşîn 2018 |roja-gihiştinê=2026-10-08 |urlya-arşîvê= |paşnav=Foussianes |pêşnav=Chloe}}</ref>Biryar bû ku zemawend di gulana 2020an de li Spetsesê were lidarxistin, lê ji ber pandemiya vîrusa koronayê hate paşxistin.<ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/article/royal-wedding-autumn-greece-princess-theodora |sernav=A royal wedding! Princess Theodora of Greece is 'set to marry her LA-based lawyer fiancé' in the autumn, after their nuptials were postponed twice |malper=[[Tatler]] |tarîx=19 adar 2024 |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026 |roja-arşîvê= |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Zemawend di sala 2023an de piştî mirina bavê wê careke din hate paşxistin.<ref name=":2" /> Di 28ê îlona 2024an de,Theodora li Katedrala Metropolîtan a Atînayê bi merasîmeke ortodoks a yewnanî ku ji aliyê Metropolît Dorotheos II yê Sirosê ve hat birêvebirin, bi Kumar re zewicî.<ref name=":3">{{Cite journal |paşnav=Henni |pêşnav=Janine |sernav=Princess Theodora of Greece Weds American Fiancé Matthew Kumar in Twice-Postponed Royal Wedding |url=https://people.com/princess-theodora-greece-marries-american-fiance-matthew-kumar-royal-wedding-twice-postponed-8719816 |kovar=People |roja-gihiştinê= 8 çiriya pêşîn 2026}}</ref>Di nav mêvanan de 250 heval û xizm hebûn, di nav de endamên malbatên keyaniyên ewropî jî hebûn; wekî xaltîka bûkê [[Keybanû Sofia ya Spanyayê]], [[Infanta Cristina ya Spanyayê]], [[Infanta Elena ya Spanyayê]], [[Prenses Alexandra ya Sayn-Wittgenstein-Berleburg,]] [[Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille|Kont Michael Ahlefeldt-Laurvig-Bille]], [[Prenses Benedikte ya Danimarkayê]], [[Aleksandrê Yûgoslavyayê|Welîehd Aleksandrê Yûgoslavyayê]], [[Katerîna ya Serbistanê|Welîeheda Katerîna ya Serbistanê]] û [[Prens Christian ê Hanoverê]].<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |url=https://www.tatler.com/gallery/esteemed-guests-who-attended-princess-theodora-of-greeces-wedding-in-athens |sernav=Esteemed guests who attended Princess Theodora of Greece's wedding in Athens |malper=[[Tatler]] |tarîx=1 çiriya pêşîn 2024 |roja-gihiştinê=8 çiriya pêşîn 2026 |paşnav=Johnston |pêşnav=Harriet}}</ref> Du birayên wê, Welîehd Pavlos û Prens Philippos, û biraziyê wê Prens Achileas-Andreas, bûn şoşban.<ref name=":3" /> Xwişkzayên wê, Prenses Maria-Olympia û Arrietta Morales y de Grecia, bûn berbûk. Ji bo merasîmê, Teodora kirasekî taybet ê Celia Kritharioti, derxûneke dantêle ya îrlendî ya ku berê ya dapîra wê ya mezin Prenses Margaret a Connaughtê bû, û taca almas a Cartierê ya ku ji aliyê Ebasê Duyem ê Misirê ve dabû Prenses Margaret a Connaughtê, li xwe kir.Derxûn û tac ji aliyê hemû dundanên jin ên Keybanû Ingrid a Danîmarkayê ve hatine li xwe kirin. Di 20ê kanûna pêşîn a 2024an de, Teodora bi endamên din ên malbata berê ya keyaniyê re, di bin navê '''Theodora de Grèce''' de hemwelatîbûna yewnanî wergirt.Di sala 1994an de, dema ku Keyê berê Konstantînos red kir ku paşnavekî bigire —tevî ku li gorî zagonê ev yek ji bo hemû hemwelatiyên yewnanî neçarî bû— hemwelatîbûna malbatê hate betalkirin. == Fîlmografî == {| class="wikitable sortable" |- ! Sal ! Sernav ! Rol ! Nîşe |- | 2009 | ''De vilde svaner'' (''The Wild Swans'') | Elisa | fîlm, voice role |- |2009 |''[[The Lightkeepers]]'' |Impressed Lady |fîlm |- | 2010 | ''Sroloc'' | Sarah Park | TV series, 1 beş |- | 2011 |''Nevan Saunders' Quest for Fame: A Documentary by Kip Griffen'' | Jen | fîlm |- | 2011–2018, 2026–present |''[[The Bold and the Beautiful]]'' | Alison Montgomery | TV series, Recurring role |- | 2012 | ''Amnesia'' | Rachel | film |- | 2013 | ''Shang'' | Brooke Sangreen | TV movie |- | 2015 | ''[[Little Boy (film)|Little Boy]]'' | Eliza | film |- | 2015 | ''June'' | Ms. Wapos | film |- | 2016 |''Killer Assistant'' | Lara Berkis | TV movie |- | 2016 |''Blind Follow'' | Cricket II | Kurtefîlm |- | 2017 | ''Broken Slinky Presents'' | Theodora | TV series, 2 beş |- | 2017 |''Gates of Hades'' | | TV movie |- | 2017 |''Respect Greece'' | | TV movie |- | 2018 | ''Static'' | Daphney | Kurtefîlm |- | 2022 | ''The Great Awakening'' | Savannah | fîlm |} == Galeriya wêneyan == <gallery> Former King Constantine & Queen Anne Marie of Greece in Colour.jpg|Theodora bi dê û bav û birayê xwe yê piçûk re </gallery> == Çavkanî == {{çavkanî}} ==Girêdanên derve== {{commons category|Princess Theodora of Greece and Denmark (1983)}} *{{IMDb name|id=3576837}} {{Kontrola otorîteyê}} [[Kategorî:Aktrîsên fîlman ên brîtanî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1983]] [[Kategorî:Keçên keyan]] [[Kategorî:Mirovên zindî]] e0oqkpfbwvkz7mlh3h9cpttn8v2t7c2 0 329345 2098442 2085585 2026-10-13T05:08:36Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098442 wikitext text/x-wiki [[Wêne:Nuclear fission.svg|thumb|Berteka reaksiyona fîsyonê. [[Notron|Notronek]] ji aliyê nukleera [[U-235|uranyûm-235]] ve tê mijandin û wê wexteke kurt vediguherîne nukleereke [[U-236|uranyûm-236]] a bi coş (an jî rewşa enerjîbilind); enerjiya vê coşê ji enerjiya kînetîk a notronê û hêzên ku neutronê girêdidin, pêk tê. Piştre, uranyûm-236 dabeşî elementên siviktir ên bi leza bilind dibe (eserên fîsyonê) ku xwediyê miqdareke pir mezin a enerjiya kînetîk in; herwiha çend notronên azad û yek an çend "[[tîrêjên gama]] yên bilez" (ku nayên nîşandan) jî derdixe derve.]] '''Fîsyona nukleerî''' [[Reaksiyonê nukleerî|reaksiyonek]] e ku tê de [[Navok|navoka]] [[Atom|atomekê]] dabeşî du an zêdetir navikên biçûktir dibe. Pêvajoya parçekirinê bi gelemperî [[notron]] û [[tîrêjên gamayê]] çêdike û, heta li gorî pîvanên [[Wize|enerjiyê]] yên [[hilweşîna radyoaktîf]] jî, miqdarek pir mezin a enerjiyê derdixe holê. Ew enerjiya azad a ku ji parçekirina atomeke [[uraniyûm-235]] derdikeve, bi qasî 100 milyon cara zêdetir e ji wê enerjiya ku ji şewitandina atomeke [[Karbon|karbonê]] di hewayê de ji bo hilberîna [[Karbondîoksîd|CO₂yê]] tê bidestxistin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://c21.phas.ubc.ca/article/nuclear-energy-basics/ |sernav=Nuclear Energy Basics |malper=c21.phas.ubc.ca |roja-gihiştinê=2026-08-15}}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=An Introduction to Nuclear Fission |paşnav=Younes |pêşnav=Walid |weşanger=Springer International Publishing |tarîx=2022-11-17 |rr=28-30 |isbn=978-3-030-84594-0 |ziman=en |url=https://books.google.at/books?vid=ISBN9783030845940&redir_esc=y |paşnav2=Loveland |pêşnav2=Walter D.}}</ref> Fîsyona nukleerî ji aliyê kîmyageran [[Otto Hahn]] û [[Fritz Strassmann]] û fîzîknasan [[Lise Meitner]] û [[Otto Robert Frisch]] ve hate keşfkirin. Hahn û Strassmann di 19ê kanûna pêşîn a 1938an de îsbat kirin ku reaksiyoneke fîsyonê pêk hatiye û Meitner ligel biraziyê wî Frisch, di çileya 1939an de ew bi awayekî teorîk rave kirin. Frisch, bi mesela [[Dabeşbûna nîvekî|fîsyona biyolojîk]] a şaneyên zindî, navê "fîsyon" (parçebûn) li vê pêvajoyê kir.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Making of the Atomic Bomb: 25th Anniversary Edition |paşnav=Rhodes |pêşnav=Richard |weşanger=Simon and Schuster |tarîx=2012-06-12 |rr=135-138 |isbn=978-1-4516-7761-4 |ziman=en |url=https://books.google.at/books?vid=ISBN9781451677614&redir_esc=y}}</ref>  Di duyê weşana wî ya derbarê fîsyona nukleerî de ku di sibata 1939an de derket, Hahn û Strassmann hebûn û derketina derve ya notronê zêde di wexta pêvajoya fîsyonê de pêşbînî kirin; bi wî awayî, bi komkirina [[Girseyê krîtîkî|girseyeke krîtîk]] a madeya parçebûyî, deriyê pêkanîna [[reaksiyoneke zincîreyî ya nukleerî]] vekirin. Ji bo [[Nuklîd|nuklîdên]] giran, ew [[Reaksiyona eksotermîk|reaksiyonek eksotermîk]] e ku mîqdarên mezin ên enerjiyê hem wekî [[Elektromanyetîzm|radyasyonên elektromanyetîk]] û hem jî wekî [[enerjiya kînetîk]] a perçeyan berdide ([[Têhn (fizîk)|germkirina]] madeya girseyî ku tê de dabeşbûn çêdibe). Mîna [[fusiyona nukleerî]], ji bo ku dabeşbûn enerjiyê hilberîne, divê enerjiya girêdana tevahî ya elementên encam ji ya elementa destpêkê mezintir be. Divê [[Astengiya dabeşb|astengiya dabeşbûnî]] jî were derbaskirin. [[Fîsîl|Nuklîdên dabeşkirî]] bi giranî di têkiliyên bi notronên bilez re parçe dibin, lê nuklîdên dabeşkirî bi hêsanî di têkiliyên bi "yavaş" ango notronên germî re parçe dibin ku bi gelemperî ji nermbûna notronên bilez derdikevin. Şîyana sê [[Îzotop|îzotopan]] ([[U-233]], [[U-235]], û [[Pu-239]]) ji bo domandina reaksiyonek zincîra nukleerî dihêle ku [[hêzgeha nukleerî]] di rewşek krîtîk a derengmayî de ji bo berdana enerjiya kontrolkirî bixebitin û herwiha ji bo [[Çeka nukleerî|silaxên nukleerî]] ku di rewşek superkrîtîk a bilez de ji bo berdana enerjiya bêkontrol ku di nêzîkî [[Mîkrosaniye|mîkrosaniyeke]] de çêdibe bixebitin. Fisyon cureyek ji [[veguherîna nukleerî]] ye ji ber ku perçeyên ku çêdibin ne heman elementa atoma orîjînal in. Du (an jî zêdetir) nukleer in ku têne hilberandin pir caran bi mezinahiyên berawirdî lê hinekî ferq ne, bi gelemperî bi rêjeya girseyî ya hilberên nêzîkî 3 ber 2, ji bo [[Îzotop|îzotopên]] fisyonî ên hevpar.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Nuclear Chemistry |paşnav=M.G |pêşnav=Arora |weşanger=Anmol Publications Pvt. Ltd |rûpel=202 |isbn=978-81-261-1763-5 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=G3JA5pYeQcgC&pg=PA202 |paşnav2=Kumar/anand}}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Fundamentals of Nuclear Pharmacy |paşnav=Saha |pêşnav=Gopal B. |weşanger=Springer |tarîx=2010-11-01 |rûpel=11 |isbn=978-1-4419-5860-0 |ziman=en |url=https://books.google.at/books?id=bEXqI4ACk-AC&pg=PA11&redir_esc=y}}</ref> Pirî a fisyonan fisyonên dualî ne (du perçeyên barkirî çêdikin), lê carinan (2 heta 4 caran di 1000 bûyeran de), sê perçeyên bi barkirina erênî, di fisyonek sêalî de têne hilberandin. Mezinahiya herî biçûk ji van perçeyan di pêvajoyên sêalî de ji protonek heya nukleerekî [[Argon|argonê]] diguhere. Pêkhateya nepêşbînîkirî ya hilberan (ku bi awayekî îhtîmalî ya berfireh û hinekî kaotîk diguherin) fisyonan ji pêvajoyên [[Tunelkirina kuantûm|tunelkirina kuantûmê]] yên wekî [[emisyona protonê]], [[hilweşîna alfa]] û [[Hilweşîna cluster|hilweşîna clusterê]] vediqetîne ku her carê heman hilberan didin. Di sala 1940ê de ji aliyê [[Georgy Flyorov]], [[Konstantin Petrzhak]] û [[Îgor Kurçatov]] ve hatiye keşifkirin, di navbeya du îzotopan de fîsyoneke xweber e ku ne ji aliyê notroneke [[eksogen]] ve tê çêkirin, lêbelê hilweşîneke radyoaktîf a xweber e ku ji ber ku nukleer ji ber pirbûna notronan ne aram e, çêdibe û di îzotopên bi girseya pir zêde de çêdibe.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Краткий миг торжества: О том, как делаются научные открытия : [Сборник] |weşanger=Наука |tarîx=1989 |rr=108-112 |isbn=978-5-02-007779-9 |ziman=ru |url=https://books.google.at/books?vid=ISBN5020077798&redir_esc=y}}</ref> Berevajî [[Fusiyona nuukleerî|fusiyoneke nukleerî]] ku stêrkan dixebitîne û gî hêmanên gerdûnê afirandiye, însan dikare fîsyoneke nukleerî wekî tiştekî ji bo pêşveçûna gerdûnê bêmane bihesibîne. Digel vê yekê, reaktorên fîsyoneke nukleerî yên xwezayî di bin şert û mercên pir kêm de çêbûne. == Çavkanî == {{Çavkanî}} [[Kategorî:Kîmya]] [[Kategorî:Fizîk]] [[Kategorî:1938 di zanistê de]] [[Kategorî:Dahênên almanî]] 3gtqhxjgwjgpxv1i29srhprc9nwhyky 0 329845 2098462 2093262 2026-10-13T09:30:40Z MikaelF 935 2098462 wikitext text/x-wiki {{bêçavkanî}} {{Agahîdanka giştî }} '''Veganîzm''' (bi [[Zimanê inglîzî|inglîzî]]: ''Veganism'') hem şêwazeke xwarinê ye û hem jî felsefeyeke jiyanê ye ku bikaranîna berhemên ji [[Ajal|ajalan]] hatine bidestxistin red dike. Kesên ku vê şêwaza xwarinê an jî vê felsefeyê dipejirînin, [[vegan]] tên binavkirin.<ref>[[Bêrîvan Kayî]] (2020). "Mafê jiyanê ne tenê ji bo mirovan pîroz e. Veganîzm bîrdoziyek e.", [[Xwebûn]], 45:2020, r. 4.</ref> Hin caran di navbera cureyên veganîzmê de cudahî tê kirin. Veganên xwarinê bikaranîna berhemên ji ajalan bi tu awayî qebûl nakin. Ev ne tenê [[goşt]], lê herwiha [[Hêk (toxim)|hêk]] û berhemên [[Şîr|şîrî]] jî dihewîne, wek [[mast]], [[penîr]] û berhemên din ên ku ji şîrê tên çêkirin. Kesên ku veganîzmê ne tenê di xwarinê de, lê wek [[prensîb]]eke exlaqî di jiyana xwe ya rojane de jî dişopînin, hewl didin ku bikaranîna berhemên ji ajalan hatine bidestxistin ji bo tu armancê red bikin; di nav wan de berhemên wekî eyar û [[hirî]] jî hene. Ji van kesan re carinan veganên exlaqî tê gotin. Herwiha, hin kes ji ber sedemên [[Jîngeha xwezayî|jîngehî]] veganîzmê dişopînin û bikaranîna berhemên ji ajalan red dikin, ji ber ku bawer dikin ku hilberîna van berheman zirarê dide jîngehê. Navê vegan di sala 1944an de ji aliyê [[Donald Watson]] û hevalên wî ve hate pêşxistin. Di mijdara 1944an de, wan li [[Înglistan|Îngilîstanê]] Komeleya Veganan ava kir. Di destpêkê de peyva vegan ji bo vegotineke xwarinê ya bê berhemên şîrî hate bikaranîn, lê di salên piştî wê de wateya wê berfirehtir bû û veguherî têgihiştineke jiyanê ya li dijî sûdwergirtina ji ajalan. Di salên 2010î de eleqeya li veganîzmê zêde bû; bazara berhemên vegan berfirehtir bû û li gelek supermarket û [[Xwaringeh|xwaringehên]] li seranserê [[Cîhan|cîhanê]] hilbijartinên vegan hatin pêşkêşkirin. == Çavkanî == {{Çavkanî}} [[Kategorî:Tenduristî]] i3vktgiup4imjd3jgu9e4j7kaowdnbm 2098463 2098462 2026-10-13T09:31:06Z MikaelF 935 2098463 wikitext text/x-wiki {{Agahîdanka giştî }} '''Veganîzm''' (bi [[Zimanê inglîzî|inglîzî]]: ''Veganism'') hem şêwazeke xwarinê ye û hem jî felsefeyeke jiyanê ye ku bikaranîna berhemên ji [[Ajal|ajalan]] hatine bidestxistin red dike. Kesên ku vê şêwaza xwarinê an jî vê felsefeyê dipejirînin, [[vegan]] tên binavkirin.<ref>[[Bêrîvan Kayî]] (2020). "Mafê jiyanê ne tenê ji bo mirovan pîroz e. Veganîzm bîrdoziyek e.", [[Xwebûn]], 45:2020, r. 4.</ref> Hin caran di navbera cureyên veganîzmê de cudahî tê kirin. Veganên xwarinê bikaranîna berhemên ji ajalan bi tu awayî qebûl nakin. Ev ne tenê [[goşt]], lê herwiha [[Hêk (toxim)|hêk]] û berhemên [[Şîr|şîrî]] jî dihewîne, wek [[mast]], [[penîr]] û berhemên din ên ku ji şîrê tên çêkirin. Kesên ku veganîzmê ne tenê di xwarinê de, lê wek [[prensîb]]eke exlaqî di jiyana xwe ya rojane de jî dişopînin, hewl didin ku bikaranîna berhemên ji ajalan hatine bidestxistin ji bo tu armancê red bikin; di nav wan de berhemên wekî eyar û [[hirî]] jî hene. Ji van kesan re carinan veganên exlaqî tê gotin. Herwiha, hin kes ji ber sedemên [[Jîngeha xwezayî|jîngehî]] veganîzmê dişopînin û bikaranîna berhemên ji ajalan red dikin, ji ber ku bawer dikin ku hilberîna van berheman zirarê dide jîngehê. Navê vegan di sala 1944an de ji aliyê [[Donald Watson]] û hevalên wî ve hate pêşxistin. Di mijdara 1944an de, wan li [[Înglistan|Îngilîstanê]] Komeleya Veganan ava kir. Di destpêkê de peyva vegan ji bo vegotineke xwarinê ya bê berhemên şîrî hate bikaranîn, lê di salên piştî wê de wateya wê berfirehtir bû û veguherî têgihiştineke jiyanê ya li dijî sûdwergirtina ji ajalan. Di salên 2010î de eleqeya li veganîzmê zêde bû; bazara berhemên vegan berfirehtir bû û li gelek supermarket û [[Xwaringeh|xwaringehên]] li seranserê [[Cîhan|cîhanê]] hilbijartinên vegan hatin pêşkêşkirin. == Çavkanî == {{Çavkanî}} [[Kategorî:Tenduristî]] 2dwz8inujvujaqd1ik3es37k16zgs4e 0 330241 2098413 2097052 2026-10-13T04:36:39Z SakuraBot 54179 [[Wikipedia:Classifying balanced articles|bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin 2098413 wikitext text/x-wiki Di [[Matematîk|matematîkê]] de, '''fonksiyoneke''' ji koma ''{{mvar|X}}'' bo koma ''{{mvar|Y}}'', ji bo her endamekî koma ''{{mvar|X}}'', tam yek endamekî koma ''{{mvar|Y}}'' temsîl dike.<ref name="halmos">{{harvnb|Halmos|1970|p=30}}; kelîmeyên ''xerîte'', ''xerîtekirin'', ''transformasyon'', ''peywendî'', and ''operator'' hîn caran wekî kelîmeyên hevmane tên bikaranîn. ([[Zimanê inglîzî|inglîzî]])</ref> Komaya ''{{mvar|X}}'' wekî qada fonksiyonê û komaya ''{{mvar|Y}}'' jî wekî qada armanc a fonksiyonê tê binavkirin. Fonksiyon di eslê xwe de îdealîzasyona wê yekê bûn ka çawa miqdarek guherbar bi miqdarek din ve girêdayî ye. Mesela cihê [[Gerstêrk|gerstêrkekê]] fonksiyonek wextê ye. Di warê tarîxî de, ew konsept bi rêya [[Kalkulus|hesabê înfînîtezîmal]] (hesabê cudahiyên bêdawî biçûk) di dawiya sedeya 17ê de hate pêşxistin; heta sedeya 19ê jî, ew fonksiyonên ku dihatin nirxandin, fonksiyonên "cudakirin-bar" (an jî yên xwediyê asteke bilind a rêkûpêkiyê) bûn. Konsepta fonksiyonê di dawiya sedeya 19ê de li ser bingeha [[teoriya koman]] hate resmî kirin, û vê yekê qada bikaranîna vê konseptê bi awayekî berçav berfireh kir. Fonksiyonek bi gelemperî bi herfekê, wekî ''{{mvar|f}}'', ''{{mvar|g}}'' an ''{{mvar|h}}'', tê temsîl kirin. Nirxa fonksiyonê ''{{mvar|f}}'' li ser elementeke ''{{mvar|x}}'' ya qada wê (ango, ew elementa qada armancê ya ku bi ''{{mvar|x}}'' ve girêdayî ye) bi {{math|''f''(''x'')}} tê temsîl kirin; bo nimûne, nirxa ''{{mvar|f}}'' li ser {{math|''x'' {{=}} 4}} bi {{math|''f''(4)}} tê temsîl kirin. Bi gelemperî, fonksiyoneke taybet bi rêya derbirîneke ku bi ''{{mvar|x}}'' ve girêdayî ye tê terîf kirin, wekî <math>f(x)=x^2+1;</math> di wê rewşê de, dibe ku ji bo bidestxistina nirxa fonksiyonê li ser nirxeke diyarkirî, pêwîstî bi hin hesaban hebe ku jê re "nirxandina fonksiyonê" tê gotin; bo nimûne, eger <math>f(x)=x^2+1,</math> wê wextê <math>f(4)=4^2+1=17.</math> Bi berçavgirtina qada danasînê û qada nirxan, fonksiyonek bi awayekî yekta bi rêya koma hemû cotên {{math|(''x'', ''f''{{hair space}}(''x''))}} ve tê temsîl kirin; ew kom wekî ''[[grafika fonksiyonê]]'' tê zanin û metodeke berbelav e ji bo temsîl kirina fonksiyonê.<ref>{{Cite encyclopedia |title=function {{!}} Definition, Types, Examples, & Facts |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/science/function-mathematics |access-date=2020-08-17 |language=en}}</ref> Wexta ku qada danasînê û qada nirxan ji komên [[hejmarên rastîn]] pêk tên, her cotek ji wî rengî dikare wekî [[Sîstema koordînatê ya karteziyen|koordînatên Karteziyen]] ên xaleke li ser rûxarê were hesibandin. Fonksiyon bi awayekî berfireh di [[zanist]], [[endezyarî]] û piriya warên matematîkê de tên bikaranîn. Tê gotin ku fonksiyon "meseleyeke sereke yên lêkolînê" ne di piriya warên matematîkê de. Konsepta fonksiyonê di nava sedeyan de gelek pêş ketiye; ji koka xwe ya neresmî ya di matematîka kevnare de bigire heta bi resmîbûna wê di sedeya 19ê de. == Çavkanî == {{Çavkanî}} [[Kategorî:Matematîk]] [[Kategorî:Konseptên matematîkê]] [[Kategorî:Fonksiyonên matematîkê]] pxj2d0utmjd7r2cfc7fn3dgkpog3nmt 0 330248 2098404 2097332 2026-10-13T02:51:08Z InternetArchiveBot 45060 Rescuing 0 sources and tagging 18 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2098404 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank nivîskar | navê_rastî = علی باباچاهی | zimanê_navê_rastî = fa | wêne = A.Babachahi.jpg | alt_wêne = Wêneyê reş û spî yê Elî Babaçahî | sernavê_wêne = Babaçahî di sala 2011an de | bernav = E. Feryad (di ciwaniya xwe de) | roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê|1942|11|11}} | cihê_jidayikbûnê = [[Bender Kengan|Kengan]], [[Bûşehr (parêzgeh)|Parêzgeha Bûşehrê]], [[Îran]] | roja_mirinê = {{Roja mirinê û temen|2026|2|23|1942|11|11}} | cihê_mirinê = [[Kerec]], Îran | cihê_goristanê = Goristana Beheşt-e Sekîne, Kerec | netewe = Îranî | pîşe = [[Helbestvan]], [[Rexneya wêjeyî|rexnegirê wêjeyî]], lêkolîner, [[nivîskar]] | ziman = [[Zimanê farisî|Farisî]] | perwerde = Fakulteya Wêjeyê ya {{Girêdan|Zanîngeha Şîrazê|fa|دانشگاه شیراز|en|Shiraz University}} | salên_çalak = 1961–2026 | hevjîn = Ferxunde Bextiyarî | zarok = Xezel, Behreng | xelat = {{Girêdan|Xelata Helbestê ya Ehmedê Şamlû|fa|جایزه شعر احمد شاملو}} (2016, hevpar) }} '''Elî Babaçahî''' (bi farsî: علی باباچاهی, ''Ali Babachahi'') jdb. 11 çiriya paşîn 1942 – m. 23 sibat 2026; li gorî [[Salnameya îranî|salnameya hicrî ya rojî]] 20 aban 1321 – 4 esfend 1404) [[helbestvan]], [[Rexneya wêjeyî|rexnegirê wêjeyî]], lêkolîner û [[nivîskar]]ekî îranî bû.<ref name="bbc-obit">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی درگذشت|trans-title=Elî Babaçahî, helbestvan û rexnegirê wêjeyî, çû ser dilovaniya xwe|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cgjzy7jgpndo|website=BBC Farisî|date=23 sibat 2026|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Ew yek ji rûyên naskirî yên helbesta nûjen a farisî ya nifşê piştî [[Nîma Yûşîc|Nîma]] tê hesibandin; di salên 1990î de bû yek ji teorîsyen û rexnegirên herî nîqaşbar ên helbesta hevdem a Îranê û têgehên «helbesta piştî-nîmayî» (''şi'r-e pesa-nîmayî'') û paşê «helbest di rewşeke din de» (''şi'r der vez'iyet-e dîger'') danîn holê.<ref name="khabar">{{cite web|language=fa|author=Zeyneb Kazimxah|script-title=fa:باباچاهی جسور علیه تکرار / وداع با جان‌به‌دربرده از حادثهٔ سقوط اتوبوس هنرمندان در ارمنستان / شش دهه عصیان و پوست‌اندازی|trans-title=Babaçahî, wêrek li dijî dubarebûnê / Xatirxwestin ji rizgarbûyekî bûyera otobusa hunermendan li Ermenistanê / Şeş dehsalên serhildan û nûbûnê|url=https://www.khabaronline.ir/news/2186284|website=XeberOnline|date=23 sibat 2026|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Nêzîkî hejdeh salan li [[Bûşehr]]ê mamostetiya wêjeyê kir û di sala 1967an de li wir kovara wêjeyî ''Tekapû'' damezrand, ku di bin zexta [[SAVAK]]ê de hate girtin. Di çiriya pêşîn a 1977an de li Tehranê di «{{Girêdan|Deh Şevên Goethe|fa|شب‌های نویسندگان و شاعران ایران|lt=Deh Şevên Goethe}}» de helbestên xwe xwendin. Piştî [[Şoreşa Îslamî ya Îranê|şoreşê]], di sala 1983an de bi zorê teqawît kirin.<ref name="bbc-obit" /><ref name="mahjoubi">{{cite web|language=fa|author=Hisam Mehcûbî|script-title=fa:وقتی علیه علی باباچاهی شعار «دیکتاتور شتاب کن، اشعار ما را چاپ کن» سر دادند|trans-title=Dema li dijî Elî Babaçahî dirûşm didan: «Dîktator, lez bike, helbestên me çap bike!»|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cly83pdqmd9o|website=BBC Farisî|date=24 sibat 2026|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Gelek salan rûpelên helbestê yên mehnameya ''{{Girêdan|Adîne (kovar)|fa|آدینه (نشریه)|lt=Adîne}}'' birêve birin. Endamê {{Girêdan|Komeleya Nivîskarên Îranê|fa|کانون نویسندگان ایران|en|Writers' Association of Iran}} bû û yek ji rêwiyên wê otobusê bû ku di {{Girêdan|Bûyera otobusa Ermenistanê|en|Assassination attempt on the Iranian writers' bus|lt=bûyera otobusa Ermenistanê}} ya sala 1996an de dixwestin bavêjin newalekê.<ref name="kanoon">{{cite web|language=fa|author=Komeleya Nivîskarên Îranê|script-title=fa:بیانیه‌ی کانون نویسندگان ایران در مورد درگذشت علی باباچاهی|trans-title=Daxuyaniya Komeleya Nivîskarên Îranê li ser mirina Elî Babaçahî|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/news2/more/126150/|website=Îran Emrûz|date=24 sibat 2026|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Di sala 2016an de berhevoka wî ya helbestan ''{{Girêdan|In keştî-ye pur-esrar|fa|این کشتی پراسرار|lt=In keştî-ye pur-esrar}}'' («Ev Keştiya Bi Raz») bi hevparî wekî xelatgirê yekem Xelata Helbestê ya Ehmedê Şamlû hate ragihandin.<ref name="zamaneh2016">{{cite web|language=fa|author=Mihemed Tengistanî|script-title=fa:علی باباچاهی: این کشتی پراسرار|trans-title=Elî Babaçahî: Ev Keştiya Bi Raz|url=https://www.radiozamaneh.com/255182/|website=Radyo Zemane|date=10 kanûna paşîn 2016|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Wî zêdetirî sî pirtûk di warên helbest, rexne û lêkolînê de weşandin.<ref name="kanoon" /><ref name="khabar" /> == Jiyannameya wî == === Zarokatî û ciwanî === Elî Babaçahî di 11ê çiriya paşîn a 1942an de li [[Bender Kengan|Kengan]]a [[Bûşehr (parêzgeh)|Parêzgeha Bûşehrê]] ji dayik bû û zarokatiya xwe li gundê Cofreyê derbas kir. Ew zarokê herî biçûk ê malbata xwe bû. Li gorî gotina wî, cara yekem bi rêya firoşkarekî gerok ku li kolanên Cofreyê [[helaw]] û pirtûk difirotin bi helbestê re nas bû; di nav wan pirtûkan de ''Mûş-o gorbe'' («Mişk û Pisîk») ya Ubeydê Zakanî jî hebû. Bi rêya birayên xwe jî bi pirtûkên siyasî yên Partiya Tûdeyê û kovarên wekî ''Omîd-e Îran'', ''Sepîd-o siyah'' û ''Roşenfikr'' re nas bû.<ref name="mahjoubi" /> Xwendina navîn û amadeyî li Bûşehrê qedand; li wir şagirtê Menûçehr Ateşî û Mihemedreza Nimetîzade bû, û paşê ya duyem wekî kesê ku di avakirina hesta wî ya helbestî de roleke diyarker lîstiye didît. Li gorî gotina wî, di 13 an 14 saliya xwe de helbesteke bi navê «Baran» («Baran») ji Ateşî re xwend, û Ateşî jê xwest ku wê ji tevahiya polê re bixwîne; wî ev bûyer wekî «destpêka wê serpêhatiyê ku ew kir helbestvan» didît. Di pêşbirka wêjeyî ya xwendekarên amadeyî de li Bûşehrê û paşê li [[Şîraz (bajar)|Şîrazê]] bû yekem, û heta dawiya amadeyiyê helbestên wî yên yekem bi navê wêjeyî «E. Feryad» di kovarên ''Omîd-e Îran'' û ''Zen-e rûz'' de dihatin weşandin.<ref name="mahjoubi" /> Piştî ku ''Omîd-e Îran'' yek ji helbestên wî wekî «baştirîn helbesta hefteyê» hilbijart, dest bi weşandina berhemên xwe bi navê xwe yê rastîn kir.<ref name="khabar" /> === Zanîngeh û mamostetî === Babaçahî di sala 1961an de, di 19 saliya xwe de, kete Fakulteya Wêjeyê ya Zanîngeha Şîrazê<ref name="mahjoubi" /> (hin çavkanî sala 1960î nivîsîne<ref name="kanoon" /><ref name="khabar" />). Li wir bi helbestvanên wekî Elîreza Tebayî û Mensûr Ûcî re nas bû, û wan li qehwexaneyeke li Kuçeya Zendê ya Şîrazê helbestên xwe ji hev re dixwendin. Babaçahî di dema xwendekariyê de çîrokên kurt jî dinivîsîn, lê dema ku nivîskarê şîrazî Mihemed Muezzin jê re got ku ew «ne pexşannivîsekî baş e», dev ji çîroknivîsînê berda û xwe da helbest û rexneya helbestê. Weşandina helbestên wî di heftenameya ''Ferdewsî'' de di salên 1963 û 1964an de rêya wî ya wêjeyî diyar kir.<ref name="mahjoubi" /> Piştî xwendinê û leşkeriya mecbûrî, di sala 1966an de li Bûşehrê wekî mamosteyê wêjeyê hate tayînkirin<ref name="mahjoubi" /> û nêzîkî hejdeh salan li dibistanên wî bajarî ders da.<ref name="khabar" /> Di sala 1969an de, sê sal piştî destpêkirina karê xwe, zewicî.<ref name="mahjoubi" /> Jina wî, Ferxunde Bextiyarî, mamosteya dibistanên amadeyî yên Bûşehrê bû;<ref name="artebox">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هنرمند – علی باباچاهی|trans-title=Hunermend – Elî Babaçahî|url=https://artebox.ir/Artist/Intro/254/|website=Artebox|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> keçeke wan bi navê Xezel û kurekî wan bi navê Behreng hebûn.<ref name="artebox" /><ref name="tabnak">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی درگذشت|trans-title=Elî Babaçahî çû ser dilovaniya xwe|url=https://www.tabnak.ir/fa/news/1359368|website=Tabnak (ji ÎSNAyê)|date=23 sibat 2026|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === ''Tekapû'' û salên berî şoreşê === Di payîza 1967an de Babaçahî li Bûşehrê bû sernivîserê kovara wêjeyî ''Tekapû'' («Hewl û Têkoşîn»).<ref name="khabar" /><ref name="anon1">{{cite book|language=fa|author1=Seyîd Qasim Haşimî|script-title=fa:صد سال مطبوعات بوشهر|trans-title=Sed Salên Çapemeniya Bûşehrê|page=300}}</ref> Ev kovar di nav derdorên rewşenbîrî yên [[Tehran]]ê de bi germî hate pêşwazîkirin: ''Xûşe'', kovara ku [[Ehmedê Şamlû]] sernivîserê wê bû, nivîsên wê ji nû ve weşandin û nivîskarên wê wekî «hosteyên helbesta îro ya Îranê» bi nav kirin. Lê belê ''Tekapû'' di sala 1968an de, piştî tenê sê hejmaran, di bin zexta saziyên ewlehiyê de û bi hincetê nebûna destûrê hate qedexekirin.<ref name="khabar" /><ref name="bbc-obit" /> Berhevoka wî ya yekem, ''Der bî-tekyegahî'' («Di Bêpiştgiriyê de»), jî di sala 1967an de bi pereyê wî bi xwe çap bû; tê de helbestên bi kêşên nîmayî hebûn. Li pey wê ''Cehan û roşenayî-ha-ye xemnak'' («Cîhan û Ronahiyên Xemgîn», 1970), ''Ez nesl-e aftab'' («Ji Nifşê Rojê», 1974) û ''Seda-ye şen'' («Dengê Qûmê», 1977) hatin; di heman demê de du pirtûkên helbestan ji bo zarokan jî weşandin.<ref name="mahjoubi" /> Helbestên wî di weşanên rewşenbîrî yên wê demê de, bi taybetî ''Xûşe'' û ''Ferdewsî'', dihatin çapkirin,<ref name="kanoon" /> û bi kovarên wekî ''Roşenfikr'' û ''Rûdekî'' re jî hevkarî dikir.<ref name="bbc-obit" /> Di van salan de Babaçahî rexneya helbestê jî dinivîsî. Nivîsa wî ya rexneyî ya yekem, ku di ''Ferdewsî'' de derket, bersivek bû ji gotareke Reza Berahenî re; paşê gotarên tund li dijî helbesta Yedullah Royayî nivîsîn. Wê demê dijberekî hişk ê tevgerên «helbesta qebareyê» (''şi'r-e hecm'') û «pêla nû» (''mewc-e no'') bû, û paşê li ser wê qonaxê got: «Wê demê ez hinekî îdeolojîk bûm, an jî ruhê serdemê ez dikişandim»; nêrîna wî ya li hember van tevgeran, bi taybetî helbesta qebareyê, di dehsalên paşê de guherî.<ref name="mahjoubi" /> Di îlona 2022an de, di hevpeyvînekê de bi Ajansa Nûçeyan a Xwendekarên Îranê (ÎSNA) re bi boneya mirina Royayî, ew wekî helbestvanekî pêşeng ê «bi nirx» bi nav kir ku «têra xwe bi helbesta îranî û fransî zanibû», got ku bawerî bi hebûna wî ya wêjeyî tîne û «her tim helbestên wî ecibandine», lê manîfestoya helbesta qebareyê wekî «gelekî mezinnimayî» û şêweya derbirîna wê wekî «nezanistî û helbestvanî» bi nav kir.<ref name="isna1401">{{cite web|language=fa|author=Neda Welîpûr|script-title=fa:علی باباچاهی: برخی با شعرهای «رویایی» میانه خوبی نداشتند|trans-title=Elî Babaçahî: hinekan bi helbestên Royayî re li hev nedikir|url=https://www.isna.ir/news/1401062619032/|website=Ajansa Nûçeyan a Xwendekarên Îranê (ÎSNA)|date=17 îlon 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214091105/https://www.isna.ir/news/1401062619032/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF|archive-date=14 kanûna pêşîn 2022|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Li gorî gotina wî, çalakiya wî ya siyasî, ku berî şoreşê tenê çandî bû, bi nêzîkbûna şoreşê re şêweyeke «berbiçavtir û pratîktir» girt.<ref name="mahjoubi" /> === «Deh Şevên Goethe» (çiriya pêşîn 1977) === <div style="float:left; clear:left; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 1.2em 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:ltr;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[File:Image-x-generic.svg|18px|link=|alt=]] Posterê «Deh Şevên Goethe»</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">«Şevên Nivîskar û Helbestvanên Îranê»<br />10–19ê çiriya pêşîn 1977</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;"><span style="display:inline-block; padding:4px 14px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[[:fa:پرونده:پوستر شب‌های نویسندگان و شاعران ایران.jpg|<span style="color:#ffffff;">Posterê li Wîkîpediyaya farisî bibîne</span>]]</span></div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">Navê Babaçahî di bernameya '''şeva yekşemê, 16ê çiriya pêşîn''' (şeva heftem) de cih digire.</div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">Sêwirandin: Buzurg Xizrayî · Enstîtuya Goethe, Tehran</div> </div> ==== Rêxistin û girîngî ==== Ji 10 heta 19ê çiriya pêşîn a 1977an (18–27ê mehrê 1356), Komeleya Nivîskarên Îranê bi hevkariya Enstîtuya Goethe deh şevên gotar û xwendina helbestan bi navê «Şevên Nivîskar û Helbestvanên Îranê» li baxçeyê Komeleya Têkiliyên Çandî ya Îran û [[Almanya]]yê, li Kuçeya Pehlewî (Kuçeya Weliyesr a îro) li [[Tehran]]ê li dar xistin; ev rêzeşev paşê bi navê «Deh Şevên Goethe» hatin naskirin.<ref name="azadi-dahshab">{{cite web|language=fa|script-title=fa:ده شب: شب‌های شعر گوته|trans-title=Deh Şev: şevên helbestê yên Goethe|url=https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|website=Azadî (azadi.art)|date=19 kanûna pêşîn 2022|access-date=3 çiriya pêşîn 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260123200757/https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|archive-date=23 kanûna paşîn 2026}}</ref><ref name="iranica-goethe">{{cite encyclopedia|last=Chehabi|first=H. E.|title=Goethe Institute|encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]]|volume=XI|issue=1|pages=43–44|date=15 kanûna pêşîn 2001|url=https://www.iranicaonline.org/articles/goethe-institute/|doi=10.1163/2330-4804_EIRO_COM_2212|access-date=3 çiriya pêşîn 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20250319095301/https://www.iranicaonline.org/articles/goethe-institute|archive-date=19 adar 2025}}</ref> Li gorî ''[[Encyclopædia Iranica]]'', di salên berê de jî li enstîtuyê şevên helbestê hatibûn lidarxistin, lê di sala 1977an de cara yekem bû ku hevkarê îranî ne Civata Wêjeyî ya Tehranê ya girêdayî dewletê, lê Komeleya Nivîskaran a opozîsyonê bû, ku di çarçoveya vebûna siyasî ya serdema Serokwezîr Cemşîd Amûzgar de destûr wergirtibû ku dîsa civînan bike. Baxçeyê komeleya çandî hate hilbijartin, ji ber ku cihê enstîtuyê bi xwe ji bo temaşevanên ku dihatin hêvîkirin biçûk dihat dîtin.<ref name="iranica-goethe" /> Endamên komeleyê li ser vê yekê hemfikir in ku fikir ji helbestvan Celal Serferaz hatibû, ku berpirsê rûpela helbestê ya rojnameya ''Keyhan'' bû; karên lojîstîkî jî spartin {{Girêdan|Îslam Kazimiye|fa|اسلام کاظمیه}}.<ref name="iranchehr2013">{{cite web|language=fa|author=M. X.|script-title=fa:شب‌های نویسندگان و شاعران ایران، ۲۷–۱۸ مهرماه ۱۳۵۶|trans-title=Şevên Nivîskar û Helbestvanên Îranê, 10–19 çiriya pêşîn 1977|url=https://iranchehr.com/?p=2567|website=Îrançehr|date=26 nîsan 2013|access-date=3 çiriya pêşîn 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20250423041324/http://iranchehr.com/?p=2567|archive-date=23 nîsan 2025}}</ref> Serferaz paşê nivîsî ku modela wî şevên helbestê yên kovara ''{{Girêdan|Xûşe (kovar)|fa|خوشه (مجله)|lt=Xûşe}}'' bûn ku di bin serperiştiya [[Ehmedê Şamlû]] de dihatin lidarxistin, û ku baxçe li ser pêşniyara rêveberê enstîtuyê Hans Becker şevê bi 4.000 timenan hatibû kirêkirin.<ref name="bbc-sarfaraz2013">{{cite web|language=fa|author=Celal Serferaz|script-title=fa:ده شب شعر گوته چگونه برگزار شد|trans-title=Helbestên Deh Şevên Goethe çawa hatin organîzekirin|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2013/07/130722_l44_nights_goethe_sarfaraz|website=BBC Farisî|date=22 tîrmeh 2013|access-date=3 çiriya pêşîn 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20251012090315/https://www.bbc.com/persian/arts/2013/07/130722_l44_nights_goethe_sarfaraz|archive-date=12 çiriya pêşîn 2025}}</ref> Li gorî ''Iranica'', di şeva yekem de elalet ewqas zêde bû ku rijiya kuçeyên derdorê, û li wir bilindgo hatin danîn; di şevên destpêkê de heta deh hezar kes amade bûn, û piştî ku baran dest pê kir hejmar daket nêzîkî sê hezar kesan. Zêdetirî pêncî nivîskar, helbestvan, şanonivîs, rexnegir û wergêr li ser [[sensûr]]ê, azadiya ramanê, berpirsiyariya rewşenbîran, newekhevî û zilmê axivîn, «û bi vî awayî bûyereke wêjeyî kirin bûyereke siyasî».<ref name="iranica-goethe" /> Malpera ''Azadî'' hejmara amadeyan di navbera deh û panzdeh hezar kesan de texmîn dike,<ref name="azadi-dahshab" /> û gotareke «M. X.» di kovara serhêl ''Îrançehr'' de hejmara axaftvan û helbestvanan 57 kes dide.<ref name="iranchehr2013" /> Komele û enstîtuyê li hev kiribûn ku axaftvan li şûna «sensûr»ê peyva ''mumeyyizî'' («kontrol»), ku têgeha destûrê bû, bi kar bînin; lê belê di şeva sêyem de {{Girêdan|Şems Al-e Ehmed|fa|شمس آل احمد}} hema di destpêka axaftina xwe de ev peymana veşartî eşkere kir û gelek caran peyva «sensûr» bi kar anî.<ref name="iranchehr2013" /><ref name="azadi-dahshab" /> Di şeva pêncem de, piştî axaftineke {{Girêdan|Baqir Mumînî|fa|باقر مؤمنی}}, ku li gorî malpera ''Azadî'' zêdetirî sed caran peyva «sensûr» bi kar anî, û xwendina helbestan a Seîd Sultanpûr, heyecana elaletê gihîşt lûtkeyê û Becker qîriya ku helbestvan dev ji dikê berde. Hingê biryar hate dayîn ku axaftin bên rakirin, lê rêkxistina nû rastî nerazîbûna amadeyan hat û piştî danûstandinên nû yên di navbera komele û enstîtuyê de, axaftin ji şeva şeşem ve ji nû ve dest pê kirin. Di dawiya şeva nehem de telegrafeke piştgiriyê ya komek nivîskar û ramanwerên fransî, di nav wan de [[Jean-Paul Sartre]], [[Simone de Beauvoir]] û [[Michel Foucault]], hate xwendin. Di şeva dawî de serokê komeleyê, Behazîn (Mehmûd Îtimadzade), ji elaletê re got: «Deh şevan hûn hatin, bi elaletên ku pir caran digihîştin deh hezar kesan an zêdetir [...] û we guh da axaftvanan. We çi bihîst? Azadî, û azadî, û azadî...»; peyama dawî ya komeleyê jî ji aliyê Hûşeng Gulşîrî ve hate xwendin.<ref name="azadi-dahshab" /> ''Iranica'' dibêje ku her çend wesayîtên zirxî yên leşkerî derdor dorpêç kiribûn jî, tu tundî çênebû, û Deh Şev bûn «yekem xeleka rêzeke civînên protestoyê yên girseyî ku bi Şoreşa 1979an bi dawî bû».<ref name="iranica-goethe" /> Poster ji aliyê Buzurg Xizrayî, grafîkerê rojnameya ''Ittilaat'', ve hate sêwirandin: masiyekî spî yê biçûk ku bi gotina sêwiranerê wî «qîrîna têkoşînê li dijî sensûr û zordariyê» bilind dike.<ref name="iranchehr2013" /><ref name="azadi-dahshab" /> Li gorî Serferaz, sansûrvanan destûr nedan ku navê komeleyê li ser posterê cih bigire, û poster du caran hate sansûrkirin; her wiha nivîsiye ku ferman ji rojname, radyo û televîzyonê re hatibû dayîn ku tu nûçe û raporan neweşînin, û tenê {{Girêdan|Sîrûs Elînejad|fa|سیروس علی‌نژاد}} piştî şeva yekem di ''Ayendegan'' de raporek weşand ku ew xiste tengasiyê.<ref name="bbc-sarfaraz2013" /> Vegotina ''Îrançehr'', ku xwe dispêre rojnameyên wê demê, hinekî cuda ye: li gorî wê, çar rojnameyên neteweyî di 4ê çiriya pêşîn a 1977an de poster û bername weşandin, û ''Ittilaat'', ''Keyhan'' û ''Rastaxîz'' heta şeva şeşem bi kurtî nûçeyên şevan dan, û piştî wê ji bilî ''Ittilaat'' hemû bêdeng bûn.<ref name="iranchehr2013" /> Kasetên Deh Şevan hatin kopîkirin û bi hezaran li hundir û derveyî Îranê hatin firotin, û metnên axaftin û helbestan di sala 1978an de ji aliyê weşanxaneya Emîr Kebîr ve bi navê ''Deh şeb'' («Deh Şev»), bi amadekirina {{Girêdan|Nasir Muezzin|fa|ناصر مؤذن}}, hatin çapkirin.<ref name="iranica-goethe" /><ref name="moazzen1357">{{cite book|language=fa|editor=Nasir Muezzin|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=Deh Şev: şevên nivîskar û helbestvanan li Komeleya Çandî ya Îran û Almanyayê|publisher=Emîr Kebîr (ji bo Komeleya Nivîskarên Îranê)|location=Tehran|date=1978|edition=yekem|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Li gorî Serferaz, kasetên esil ên axaftin û xwendinan, û her wiha kasetên rûniştinên pirs û bersivan, paşê ji ber xemsariyê winda bûn;<ref name="bbc-sarfaraz2013" /> lê kopî man, û di salên 2022–2023an de malpera ''Azadî'' pelên dengî yên xwendin û axaftinan, ligel poster û kopiyeke dîjîtal a pirtûkê, weşandin.<ref name="azadi-dahshab" /> ==== Xwendina Babaçahî di şeva heftem de ==== <div style="float:right; clear:right; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 0 1em 1.2em; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:ltr;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[File:Speaker Icon.svg|18px|link=|alt=]] Xwendina Elî Babaçahî</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">Deh Şevên Goethe – '''şeva heftem'''<br />Yekşem, 16 çiriya pêşîn 1977 (24 mehr 1356)<br />Baxçeyê Komeleya Têkiliyên Çandî ya Îran û Almanyayê, Tehran</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[File:Ali Babachahi reading at the Ten Nights of Goethe, 16 October 1977.ogg|center|290px|Tomara dengî ya xwendina Elî Babaçahî di şeva heftem a Deh Şevên Goethe de]]</div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">'''Helbestên wî di pirtûka ''Deh şeb'' de (r. 447–456):''' # «Silav li wê kulîlka sor a ku ji kasa rojhilatê bişkivî» # «Strana xwecihî» # «Di pesnê evîndarên cîhanê de» # «Di welatê xweliyê de» </div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">Dirêjahî: 3:35 · Çavkaniya deng: malpera Azadî (azadi.art)</div> </div> Babaçahî, ku wê demê li Bûşehrê dijiya, berî ku organîzator bikaribin bi wî re têkiliyê deynin, wekî beşdar hate ragihandin. Di 4ê çiriya pêşîn a 1977an de ''Keyhan'' nivîsî: «Her çend navên {{Girêdan|Mensûr Ûcî|fa|منصور اوجی}}, Elî Babaçahî, Behmen Salihî û Mensûr Bermekî di lîsteya beşdaran de hene jî, organîzatoran nekarîne bi wan re têkiliyê deynin, ji ber ku li bajarên derveyî paytextê dijîn.» Li gorî «M. X.», komeleyê, ku navnîşanên hin ji van helbestvanan tunebûn, navên wan weşandin da ku nûçe bigihîje wan û werin; di 10ê çiriya pêşîn de ''Keyhan'' ragihand ku ew hatine agahdarkirin û amadebûna xwe ya beşdarbûnê diyar kirine. Ji van her çar kesan, Salihî û Bermekî beşdar nebûn.<ref name="iranchehr2013" /> Posterê navê Babaçahî, ligel Îslam Kazimiye, M. Azad, Cewad Mucabî, Celal Serferaz û Betûl Ezîzpûr, ji bo bernameya yekşemê, 16ê çiriya pêşîn a 1977an (24ê mehrê 1356), ango şeva heftem, nivîsandibû.<ref name="azadi-poster">{{cite web|language=fa|script-title=fa:پوستر شب‌های نویسندگان و شاعران ایران|trans-title=Posterê Şevên Nivîskar û Helbestvanên Îranê (10–19 çiriya pêşîn 1977), sêwirandina Buzurg Xizrayî|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab-Poster.png|website=Azadî (azadi.art)|access-date=3 çiriya pêşîn 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090300/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab-Poster.png|archive-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Li gorî pelên dengî yên ku malpera ''Azadî'' weşandine, şeva heftem bi axaftineke Kazimiye bi sernavê «Azadî di destûrê de û lidarxistina şevên helbestvanan» dest pê kir; paşê Daryûş Aşûrî li ser «Helbest azadî ye» axivî, wergirtina Ebbas Celalî Sûsenabadî wekî endamê komeleyê hate ragihandin, û {{Girêdan|Cefer Kûşabadî|fa|جعفر کوش‌آبادی}}, Elî Babaçahî, Cewad Mucabî û M. Azad helbestên xwe xwendin.<ref name="azadi-dahshab" /> Heman şevê peyameke wergêr Mihemed Qazî, ku piştî emeliyata gewriyê nedikarî biaxive, ji aliyê keça wî Meryemê ve hate xwendin.<ref name="iranchehr2013" /> Çavkanî li ser pêkhateya beşdarên wê şevê cuda ne: pirtûka ''Deh şeb'' Betûl Ezîzpûr û Celal Serferaz jî di nav helbestvanên şeva heftem de dinivîse,<ref name="moazzen1357-n7">{{cite book|language=fa|editor=Nasir Muezzin|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=Deh Şev: şevên nivîskar û helbestvanan li Komeleya Çandî ya Îran û Almanyayê|publisher=Emîr Kebîr (ji bo Komeleya Nivîskarên Îranê)|location=Tehran|date=1978|edition=yekem|page=405|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> lê di pelên dengî yên ''Azadî'' de xwendina Serferaz û helbestên Ezîzpûr (bi dengê Serferaz) aîdî şeva heştem in.<ref name="azadi-dahshab" /> Helbestên Babaçahî di beşa şeva heftem a pirtûka ''Deh şeb'' de (r. 447–456) hatine çapkirin: «Selam ber şukûfe-ye surxî ke ez piyale-ye meşriq demîd» («Silav li wê kulîlka sor a ku ji kasa rojhilatê bişkivî»), «Sirûd-e bûmî» («Strana xwecihî»), «Der wesf-e aşiqan-e dunya» («Di pesnê evîndarên cîhanê de») û «Der qelemrew-e xakister» («Di welatê xweliyê de»). Helbesta yekem bi van rêzan dest pê dike: «Silav li rojê û li evînê / Ey ruhê bêaram ê bender / Ey lûtkeya rûmet û dînitiyê».<ref name="moazzen1357-b">{{cite book|language=fa|editor=Nasir Muezzin|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=Deh Şev: şevên nivîskar û helbestvanan li Komeleya Çandî ya Îran û Almanyayê|publisher=Emîr Kebîr (ji bo Komeleya Nivîskarên Îranê)|location=Tehran|date=1978|edition=yekem|pages=447–456|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090541/https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf|archive-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Tomareke dengî ya xwendina wî ya wê şevê, bi dirêjahiya 3 deqîqe û 35 çirkeyan, li ser malpera ''Azadî'' heye.<ref name="azadi-babachahi-audio">{{cite AV media|language=fa|people=Elî Babaçahî (xwîner)|script-title=fa:شب هفتم: شعرخوانی علی باباچاهی|trans-title=Şeva heftem: xwendina helbestan a Elî Babaçahî (16 çiriya pêşîn 1977)|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|medium=Tomara dengî, 3 deqîqe û 35 çirke|publisher=Azadî (azadi.art)|date=2023|access-date=3 çiriya pêşîn 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20261003090323/https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|archive-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Piştî şoreşê === Di sala 1980î de Babaçahî berhevoka ''Ceşn-e cunûn'' («Cejna Dînitiyê») weşand. Di sala 1983an de, piştî hejdeh salan mamostetiyê, bi zorê û berî wextê xwe teqawît kirin; paşê got ku ew «bi îhtimaleke mezin» ji aliyê wan kesan ve ku xwe wekî «xwediyên rastîn ên şoreşê» didîtin «hatiye dûrxistin». Paşê Bûşehr terk kir û li [[Kerec]]ê bi cih bû.<ref name="mahjoubi" /> Li gorî Elî Mesûdînia, piştî ku ji mamostetiyê hate dûrxistin, bi salan xwe da lêkolînên rexneyî yên li ser helbesta îranî.<ref name="masoudinia">{{cite web|language=fa|author=Elî Mesûdînia|script-title=fa:سپیدی‌ها را بخوان / دربارهٔ علی باباچاهی|trans-title=Valahiyan bixwînin / Li ser Elî Babaçahî|url=https://www.khabaronline.ir/news/2186332|website=XeberOnline|date=23 sibat 2026|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Li Kerecê, bi navbeynkariya şanonivîs Xusrew Hekîm-Rabit, bi radyoyê re wekî nivîskarê şanoyên radyoyî xebitî.<ref name="mahjoubi" /> Ji sala 1989an ve, di bin rêveberiya Nesrullah Pûrcewadî de, ji bo Navenda Weşanên Zanîngehê (''Merkez-e neşr-e danişgahî'') xebitî; li wir yanzdeh an diwanzdeh salan bi edîtoriya pirtûkan û lêkolîna li ser metnên klasîk ên farisî re mijûl bû, heta ku beşa ferhenga farisî ya navendê hate girtin.<ref name="mahjoubi" /> Her wiha tê gotin ku ji bo weşanxaneyên wekî Papîrûs û Pîşbord xebitiye û berpirsê beşa helbest û rexneyê ya kovara ''Nafe'' bûye.{{Çavkanî hewce ye}} Ji sala 1988an ve Babaçahî di mehnameya ''Adîne'' de gotar li ser rêbazên helbesta hevdem weşandin;<ref name="ensani">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (فهرست مقاله‌ها)|trans-title=Elî Babaçahî (lîsteya gotaran)|url=https://ensani.ir/fa/article/author/9714|website=Portala Zanistên Mirovî (Ensanî)|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> ji hejmara 35an ve berpirsiyariya rûpelên wê yên helbestê girt ser milê xwe û nêzîkî deh salan ew birêve birin; li gorî wî, berî wî Eşkewerî di vî karî de bû.<ref name="kanoon" /><ref name="mahjoubi" /> Di hejmara 36an de berhemên Ehmedê Şamlû, Ferrux Temîmî, Seyîd Elî Salihî, Elî Mihemed Heqşinas û Hurmuz Elîpûr weşandin. Hişkiya hilbijartinên wî bû sedem ku hin helbestvanên ku helbestên wan nehatibûn qebûlkirin li dijî wî dirûşmeya henekî «Dîktator, lez bike / helbestên me çap bike!» bibêjin.<ref name="mahjoubi" /> Li gorî ''XeberOnline'', wî ji vê postê helbestvanên ciwan dan nasîn û di heman demê de rêbazên helbestî yên serdest bi awayekî eşkere rexne kirin; di vê serdemê de bû ku «helbesta piştî-nîmayî» û paşê «helbest di rewşeke din de» formule kir.<ref name="khabar" /> Mesûdînia ''Adîne'' wekî yek ji weşanên herî bibandor ên salên 1990î di gelek waran de, di nav wan de helbest, dibîne.<ref name="masoudinia" /> === Komeleya Nivîskarên Îranê === Piştî teqawîtbûna xwe, Babaçahî bi berdewamî beşdarî civînên çarşemê yên li mala Mihemedelî Sepanlû dibû, û bi vê rêyê tevlî derdora şêwirmendiyê ya Komeleya Nivîskaran bû. Ew yek ji îmzekarên «Daxuyaniya 134 Nivîskaran» (metna «Em Nivîskar in», 1994) bû û, wekî endamê derdora şêwirmendiyê, paşê ji bo zindîkirina Komeleya Nivîskarên Îranê xebitî. Piştî ku serdema sêyem a komeleyê di sibat–adara 1999an de hate avakirin, bû endamê fermî û heta dawiya jiyana xwe endam ma; beşdarbûna wî ya dawî di civîna giştî ya komeleyê de di sala 2023an de bû.<ref name="kanoon" /> === Bûyera otobusa Ermenistanê === Di tebaxa 1996an de Babaçahî yek ji bîst û yek nivîskar, helbestvan û rojnamegeran bû ku li ser vexwendina Yekîtiya Nivîskarên [[Ermenistan]]ê bi otobusê ber bi Ermenistanê ve bi rê ketin.<ref name="bbc2015">{{cite web|language=fa|author=Cemşîd Berzeger|script-title=fa:سالگرد «سفر مرگ»؛ اتوبوسی که دیگر حرکت نمی‌کند؟|trans-title=Salvegera «rêwîtiya mirinê»: otobuseke ku êdî naçe?|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2015/08/150806_l45_armenia_bus_iranian_writers_jb|website=BBC Farisî|date=6 tebax 2015|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="radiofarda">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مروری بر قتل‌های زنجیره‌ای پس از هفت سال: بخش سوم، اتوبوس مرگ|trans-title=Kuştinên zincîreyî piştî heft salan, beşa sêyem: otobusa mirinê|url=https://www.radiofarda.com/a/313765.html|website=Radyo Farda|date=24 çiriya paşîn 2005|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Li gorî Radyo Fardayê, Mensûr Kûşan, ku berpirsê koordînasyona rêwîtiyê bi nivîskaran re bû, lîsteyeke kesayetiyên wêjeyî amade kiribû; ji van, Ehmedê Şamlû, Hûşeng Gulşîrî û Reza Berahenî her yek ji ber sedemên cuda vekişiyan, û di dawiyê de van bîst û yek kesan rêwîtî kirin: Mihemedelî Sepanlû, Cewad Mucabî, Mesûd Behnûd, Sîrûs Elînejad, Emîr Hesen Çiheltin, Bîjen Bîjarî, Bîjen Necdî, Mihemed Mihemedelî, Şehriyar Mendenîpûr, Şapûr Corkeş, Mesûd Tûfan, Elî Babaçahî, Hesen Esxerî, Menûçehr Kerîmzade, Kamran Celîlî, Mehmûd Teyyarî, Ferec Serkûhî, Ferîşte Sarî, Mecîd Daniş-Araste, Elî Sedîqî û Mensûr Kûşan.<ref name="radiofarda" /> Di berbanga 6ê tebaxa 1996an de şofêr du caran hewl da ku otobusê li Gelîyê Heyranê ji qeraxa newalê bavêje xwarê, û her carê bi xwe ji wesayîtê baz da; hişyariya Mesûd Tûfan û Şehriyar Mendenîpûr rêwî xilas kirin. Paşê li [[Astara, Îran|Astarayê]] hatin girtin û lêpirsîn, û sibeha din hatin berdan.<ref name="bbc2015" /> Li gorî BBC Farisî, vegotina herî berfireh a vê bûyerê ya Mensûr Kûşan e di pirtûka wî ''Hedîs-e teşne û ab'' de, û Mihemed Mihemedelî di destpêka salên 2000î de li Îranê yekem nivîs li ser vê mijarê weşand.<ref name="bbc2015" /> Bûyer paşê wekî plana [[VEVAK|Wezareta Îstîxbaratê]] ji bo tunekirina nivîskarên rexnegir hate naskirin û bi {{Girêdan|Kuştinên zincîreyî yên Îranê|fa|قتل‌های زنجیره‌ای|en|Chain murders of Iran|lt=kuştinên zincîreyî}} re hate girêdan.<ref name="bbc-obit" /><ref name="kanoon" /> Babaçahî her tim behsa wê wekî «ezmûneke tirsnak» dikir.<ref name="kanoon" /> === Salên dawî û mirin === Di hevpeyvînekê de ku di 77emîn rojbûna xwe de (çiriya paşîn 2019) da, Babaçahî got ku pirtûka xwe ya dawî, berhevoka ''Yûsif, to murexxesî'' («Yûsif, Tu Dikarî Biçî», Mania Hunar, 2018), bi binsernavê «Çalakiya hêmana civakî» û pêşgotineke 33 rûpelî weşandiye, da ku bersivê bide wan rexnegiran ku helbesta wî ne-civakî didîtin. Wî got ku tu pirtûkeke wî di amadekirinê de tune ye, ku piraniya dema xwe bi xwendina felsefe û romanan derbas dike, û ku ji bo têkiliya bi nifşê ciwan re li ser medyaya civakî çalak e, û li wir, wekî rojên ku rûpelên ''Adîne'' birêve dibirin, helbestên kesên din diweşîne. Got ku bi salan atolyeyeke helbestê jî birêve biriye; li gorî Mesûdînia, ev atolye ji salên 2000î ve hebû û çend ji beşdarên wê bûn helbestvanên naskirî.<ref name="masoudinia" /><ref name="ibna1398">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: نگاهم به فضای مجازی مثل مجله «آدینه» است / همچنان ایستاده‌ام|trans-title=Elî Babaçahî: Ez li medyaya civakî wekî ku li kovara ''Adîne'' dinêrîm dinêrim / Ez hîn li ser piyan im|url=https://www.ibna.ir/news/283140|website=Ajansa Nûçeyan a Pirtûkan a Îranê (ÎBNA)|date=11 çiriya paşîn 2019|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Di heman gotarê de ÎBNA ew wekî yek ji helbestvanên pêşîn ên «dibistana helbestê ya Bûşehrê» bi nav kir.<ref name="ibna1398" /> <div style="float:right; clear:right; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 0 1em 1.2em; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:ltr;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[File:Open book nae 02.svg|18px|link=|alt=]] Berhevoka helbestan a dawî</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''''Cehan muteweccih şud'''''<br />(«Cîhan Têgihîşt (Helbestên Protestoyê)»)</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[File:The world realized by Ali Babachahi.jpg|center|290px|alt=Bergê pirtûka Cehan muteweccih şud (Helbestên Protestoyê) ya Elî Babaçahî|Bergê pirtûka Cehan muteweccih şud (Helbestên Protestoyê) ya Elî Babaçahî]]</div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">Li gorî weşanxaneyê 58 helbest</div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">Aftab, Norwêc, 1401 hicrî ya rojî (2022–2023)</div> </div> Berhevoka dawî ya Babaçahî, ''Cehan muteweccih şud (şi'r-ha-ye i'tiraz)'' («Cîhan Têgihîşt (Helbestên Protestoyê)»), li gorî rûpela sernavê di sala 1401ê hicrî ya rojî de (2022–2023), wekî çapa yekem, ji weşanxaneya Aftab li [[Norwêc]]ê derket; li gorî weşanxaneyê 58 helbest tê de hene. Weşanxane metnan wekî «berê sed rojên têkoşînê li kolanê» û «meşa hevpar a helbestvan û peyvê bi protestoya gel re» dide nasîn.<ref name="aftab">{{cite web|language=fa|script-title=fa:جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)|trans-title=Cîhan Têgihîşt (Helbestên Protestoyê)|url=https://aftab.pub/جهان-متوجه-شد-شعرهای-اعتراض/|publisher=Neşr-e Aftab|location=Norwêc|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Radyo Zemane wê wekî berhevokeke 136 rûpelî bi pêşgotineke kurt û 54 helbestan bi nav dike û weşana wê dide bihara 2023an.<ref name="zamaneh2023">{{cite web|language=fa|author=Îsfendiyar Kûçe|script-title=fa:«جهان متوجه شد»: اشعار اعتراضی علی باباچاهی|trans-title=«Cîhan Têgihîşt»: helbestên protestoyê yên Elî Babaçahî|url=https://www.radiozamaneh.com/764474/|website=Radyo Zemane|date=12 gulan 2023|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Huseyn Nûşazer, ku ji bo heman medyayê dinivîse, jî wê dide sala 2023an û wê «di bin bandora tevgera Jin, Jiyan, Azadî de» dibîne.<ref name="noushazar">{{cite web|language=fa|author=Huseyn Nûşazer|script-title=fa:«جهان متوجه شد» از علی باباچاهی: وقتی محبوبه فریاد می‌کشد|trans-title=«Cîhan Têgihîşt» ya Elî Babaçahî: dema Mehbûbe diqîre|url=https://www.radiozamaneh.com/879944/|website=Radyo Zemane|date=24 sibat 2026|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Komeleya Nivîskarên Îranê tê de vegotina helbestî ya Babaçahî ya [[Xwepêşandanên li dijî kuştina Jîna Emînî 2022|tevgera protestoyê ya 2022an]] dibîne.<ref name="kanoon" /> Di pêşgotinê de Babaçahî dinivîse ku protesto û bêîtaetiya sivîl penageha gel e li dijî xizanî û zordariyê, û ku «ev nayê wê wateyê ku rewşenbîr dikarin xwe ji van bedbextiyan dûr bigirin»; ew «helbestvanên têr» ên ku «li pişt mecaz û sembolê îdiaya azadî û edaletê dikin» rexne dike, û her wiha nêzîkatiya xwe wekî dijderketinekê li hember «qaîdeyên damezrandî» yên helbestê pênase dike.<ref name="aftab" /> Di nîsana 2023an de kovara wêjeyî ''Bang'' sê helbest ji vê berhevokê, ku helbestvan bi xwe hilbijartibûn, weşand, di nav wan de «Ey…!» bi dengê nivîskar.<ref name="baang">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: «ای...» و دو شعر دیگر|trans-title=Elî Babaçahî: «Ey…» û du helbestên din|url=https://baangnews.net/14468|website=Kovara wêjeyî ya Bang|date=20 nîsan 2023|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Li gorî Nûşazer, «Ey…!» di sala 2020an de wekî bersivek ji {{Girêdan|Xwepêşandanên Îranê yên 2019–2020|fa|اعتراضات آبان ۱۳۹۸|en|2019–2020 Iranian protests|lt=protestoyên çiriya paşîn a 2019an}} re hatiye nivîsandin û cara yekem di sala 2023an de hatiye weşandin; Radyo Zemane helbest bi dengê nivîskar di bernameya xwe ya radyoyî ya 23ê sibata 2026an de, ligel nûçeya mirina wî, weşand.<ref name="noushazar" /> <div style="float:left; clear:left; width:320px; max-width:100%; margin:0.4em 1.2em 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:ltr;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[File:Video-x-generic.svg|18px|link=|alt=]] Vîdyoya ISNAyê li ser Elî Babaçahî</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''«Ji bo Elî Babaçahî; dengekî cuda yê helbesta hevdem a Îranê»'''<br />Duşem, 23ê sibata 2026an, roja mirina helbestvan</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[File:باباچاهی 2012.jpg|center|290px|link=https://www.isna.ir/news/1404120402413/|alt=Elî Babaçahî li ber maseyê pirtûkê dixwîne; ji bo temaşekirina vîdyoya ISNAyê bitikîne]]<div style="margin-top:6px;"><span class="plainlinks" style="display:inline-block; padding:4px 14px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[https://www.isna.ir/news/1404120402413/ <span style="color:#ffffff;">▶ Ji bo temaşekirinê bitikîne</span>]</span></div></div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">'''Têbînî:''' Vegêrê vîdyoyê dîroka mirinê bi şaşî wekî «4ê behmenê» (23ê çile) dibêje; dîroka rast 4ê esfenda 1404an e (23ê sibata 2026an).<ref name="radiofarda2026" /></div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">Vîdyo: ISNA (bi farisî) · [[:File:باباچاهی 2012.jpg|Wêne]]: Wikimedia Commons</div> </div> Piştî demeke nexweşiyê, Elî Babaçahî di piştî nîvroya duşemê, 23ê sibata 2026an de li nexweşxaneyeke Kerecê ji ber rawestana dil, di 83 saliya xwe de, çû ser dilovaniya xwe.<ref name="tabnak" /><ref name="bbc-obit" /><ref name="radiofarda2026">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی، در ۸۳ سالگی درگذشت|trans-title=Elî Babaçahî, helbestvan û rexnegirê wêjeyî, di 83 saliya xwe de mir|url=https://www.radiofarda.com/a/iran-ali-babachahi-poet-critic-died-political-murders-of-writers/33685489.html|website=Radyo Farda|date=23 sibat 2026|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Ew di sibeha pêncşemê, 26ê sibata 2026an de li goristana Beheşt-e Sekîne ya Kerecê, li ber çavên malbata xwe û kesayetiyên wêjeyî yên wekî Hurmuz Elîpûr, Mihemed Qasimzade, Şehab Muqerrebîn, Hafiz Mûsewî û Muzeffer Royayî, bi dengê ''demam''ê, defeke başûrê Îranê, hate veşartin.<ref name="ibna2026">{{cite web|language=fa|author=Merziye Nigehban Merwî|script-title=fa:حافظ موسوی: باباچاهی شاعری شورشگر بود که در هیچ منزلی توقف نکرد|trans-title=Hafiz Mûsewî: Babaçahî helbestvanekî serhildêr bû ku li tu qonaxê nesekinî|url=https://www.ibna.ir/news/547554|website=Ajansa Nûçeyan a Pirtûkan a Îranê (ÎBNA)|date=26 sibat 2026|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Komeleya Nivîskarên Îranê di daxuyaniyekê de wekî «nivîskarekî serbixwe û parêzvanekî dilsoz ê azadiya raman û derbirînê» rêz jê girt.<ref name="kanoon" /> <div style="clear:both;"></div> == Helbest û helbestnasî == Di nav dehsalan de şêwaza Babaçahî ji romantîzma civakî û helbesta nîmayî ber bi helbesta piştî-nîmayî ve çû.<ref name="bbc-obit" /> Behzad Xacat berhemên wî li du serdeman, berî û piştî salên 1990î, dabeş dike û wî di nav pêşengên rêbazekê de dihesibîne ku di wê dehsalê de têgihîştina adetî ya helbestê serobino kir.<ref name="ie-obit">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی شاعر و منتقد ادبی درگذشت|trans-title=Elî Babaçahî, helbestvan û rexnegirê wêjeyî, çû ser dilovaniya xwe|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/news2/more/126143/|website=Îran Emrûz|date=23 sibat 2026|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Komeleya Nivîskarên Îranê wî wekî «helbestvanekî ezmûngir» bi nav dike ku di heft dehsalên çalakiya wêjeyî de du caran şêwaza xwe ji nû ve nirxand.<ref name="kanoon" /> Di merasîma veşartina wî de Hafiz Mûsewî got ku Babaçahî «tam di wê kêliyê de ku di lûtkeya navdarî û pêgeha xwe de bû», bi weşandina ''Nem-nem-e baranem'' («Ez Nermebaran im») di salên 1990î de rûyekî bi tevahî cuda nîşan da.<ref name="ibna2026" /> Di gotara «Firehiya Bêsînor a Wateyê» de, ku di kovara ''Rûdekî'' de (hejmar 22, 2008) hate weşandin,<ref name="ensani" /> Babaçahî dibêje ku metna wêjeyî, û bi taybetî helbesta hevdem, xwediyê wateyeke sabît û ji berê ve diyarkirî nîne, û ku wate di pêvajoyeke dînamîk a di navbera metn û xwîner de tê avakirin. Li gorî wî, nezelalî, sekinîn û qetbûnên zimanî ne qelsî ne, lê çavkanî ne ku qada şîroveyê fireh dikin.<ref name="mahjoubi" /> Di gotara «Krîza Helbestê û Rêyên Derketina Jê» de (mehnameya ''Ferheng-e tewse'e'', gulan–hezîran 2001)<ref name="ensani" /> dinivîse: «Krîz, bi wateya xwe ya giştî, belkî îşaret bi tiştekî derveyî helbestê dike. Ji ber vê yekê, girêdana krîzê bi helbesta hevdem re dê ne dadperwer be.»<ref name="mahjoubi" /> Wî bingehên helbesta piştî-nîmayî di gotara «Teweran û Taybetmendiyên Helbesta Piştî-nîmayî» de (kovara ''Karname'', adar–gulan 1999) diyar kirin.<ref name="ensani" /> ''XeberOnline'' prensîbên teoriya «helbest di rewşeke din de» wiha kurt dike: «zimanîbûna helbestê» (ziman wekî armanca helbestê, ne amûra wê), «paşxistina wateyê», «revîn ji hevoksaziyê», û «henek û parodî».<ref name="khabar" /> Di hevpeyvîna ÎSNAyê ya ku li jor hate behskirin de, Babaçahî «helbest di rewşeke din de» ji «helbesta din» (''şi'r-e dîger'') a salên 1960î cuda dike; li gorî wî, helbestvanên wekî Bîjen Îlahî û {{Girêdan|Hûşeng Çalengî|fa|هوشنگ چالنگی}} aîdî vê rêbazê ne, û helbesta Royayî nêzîkî wê ye. Li gorî wî, «helbesta din» rêzê li yekîtiya xwe ya organîk digire û «avakirî û navendgir» e, lê «helbest di rewşeke din de» «aîdî serdema gumanê ye»: navendrev e, ji «vegotinên pirjimar» pêk tê ku guh didin «ezên hundirîn ên cuda yên mirov», û dawiyên wê vekirî ne. Ew helbesta Royayî wekî «strukturalîst» û «helbest di rewşeke din de» wekî «post-strukturalîst», «di xuyangê de perçebûyî, bi vegotinên pirjimar» û «xwîner-navend» bi nav dike.<ref name="isna1401" /> Di hevpeyvînekê de bi Ajansa Nûçeyan a Mehrê re (2006) eleqeya helbestvanên îro bi «struktura kûr a derûnî» wekî «cureyek ji mîstîsîzmê» bi nav kir,<ref name="mehr">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: توجه شاعران امروز به ژرف ساختار روانشناسانه نوعی عرفان است|trans-title=Elî Babaçahî: eleqeya helbestvanên îro bi struktura kûr a derûnî cureyek mîstîsîzm e|url=http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=394701|website=Ajansa Nûçeyan a Mehr|date=17 çiriya pêşîn 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303130900/http://www.mehrnews.com:80/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=394701|archive-date=3 adar 2012|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> û di hevpeyvînekê de bi Radyo Zemaneyê re (2008) hebûna jinê di helbesta xwe de wekî «xwestina celebek teziyê, cureyek zindîtiyê» şirove kir.<ref name="zamaneh2008">{{cite web|language=fa|author=Mucteba Pûrmuhsin|script-title=fa:عاشقیت اتهام است؟ می‌پذیرم (گفت‌وگو با علی باباچاهی دربارهٔ نقش عشق در شعر)|trans-title=Ma evîndarbûn tawanbarî ye? Ez wê qebûl dikim (hevpeyvîna bi Elî Babaçahî re li ser rola evînê di helbestê de)|url=http://zamaaneh.com/pourmohsen/2008/02/post_104.html|website=Radyo Zemane|date=15 sibat 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625013317/https://zamaaneh.com/pourmohsen/2008/02/post_104.html|archive-date=25 hezîran 2024|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Ew bawer bû ku helbest piştî çûna helbestvan jî rêya xwe didomîne.<ref name="mahjoubi" /> Her wiha got ku helbestên xwe deyndarê «fikaran» e ku, bi gotina wî, «bi tundî dorpêç dikin», û lê zêde kir ku di nav van hemûyan de «henek tê hawara min».<ref name="zamaneh2023" /> Li gorî Huseyn Nûşazer, Babaçahî «helbesta protestoyê» ji «dirûşm» an «qîrîn»a sade cuda dikir û li ser aliyê wê yê hunerî israr dikir: li gorî wî, divê helbesta protestoyê rastiyên civakî yên tal kopî neke, lê bi xeyal, raman û amûrên zimanî wan biguherîne «rastiya hunerî». Wî henekê grotesk û hostetiya peyvan a helbesta xwe wekî berê rûbirûbûna bi felaketê re didît, israr dikir ku divê helbestvan bi nêzîkatiyeke dekonstruktîf xwe ji îdealîzmên kevn û ji gotarên desthilatê veqetîne, û hem [[sensûr]]a fermî û hem xwesansûrê wekî du belayên karê afirîner didît.<ref name="noushazar" /> == Rexneya wêjeyî û nîqaş == Babaçahî wekî rexnegir xwediyê pênûseke tûj bû. Pirtûka wî ''Gozare-ha-ye munferid'' («Pêşniyarên Tenê»), ku helbestvanan rêz dike û hin rêbazan bi awayekî eşkere rexne dike, gelek bertek derxistin. Nîqaşa wî ya teorîk a herî naskirî bi Reza Berahenî re bû û wekî «şerê Tehran–Torontoyê» tê bîranîn. Her wiha rêbaza «sadebûnê» di helbestê de (''sade-nivîsî''), bi taybetî nêrînên Mihemed Şems Lengerûdî û Seyîd Elî Salihî, rexne kir.<ref name="khabar" /> Li gorî Elî Mesûdînia, Babaçahî, bi taybetî di salên 1990 û 2000î de, bi rexnegir û helbestvanên din re her tim di nîqaşê de bû, carinan heta asta «tundiya devkî»; Mesûdînia pevçûnên wî bi Reza Berahenî û Menûçehr Ateşî re wekî «bîranînên bi nirx» ên demekê dibîne ku helbest hîn mijara nîqaş û gengeşeyê bû, û tîne bîra me ku Babaçahî paşê gotibû: «Êdî ez bersiva kesê ji Berahenî jêrtir nadim!»<ref name="masoudinia" /> Li ser polemîka Şapûr Corkeş li dijî teoriyên Babaçahî û bersiva Reza Berahenî ji Corkeş re, li [[#Hevrêwiyên otobusa Ermenistanê|jêrê]] binêre. == Pêşwaziya rexneyî == Mihemed Şems Lengerûdî di ''Dîroka Analîtîk a Helbesta Nû'' de berhevoka yekem a Babaçahî, ''Der bî-tekyegahî'', wekî helbesteke hestyarî û tije wêne, bi armanceke civakî û bi xemgîniyeke xwewêranker barkirî pênase dike, ku her çend hestyarî û «ciwanane» bû jî, hem derdorên siyasî û hem jî parêzvanên «huner ji bo hunerê» kişandin û navdar bû.<ref name="langroudi3">{{cite book|language=fa|author1=Mihemed Şems Lengerûdî|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=Dîroka Analîtîk a Helbesta Nû|volume=3|publisher=Neşr-e Merkez|location=Tehran|page=462}}</ref> Li gorî wî, di berhevoka duyem, ''Cehan û roşenayî-ha-ye xemnak'', de Babaçahî bi dengekî xîtabî û tije wêne, di bin bandora Forûx Ferruxzad de, heman rê domand,<ref name="anon2">{{cite book|language=fa|author1=Mihemed Şems Lengerûdî|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=Dîroka Analîtîk a Helbesta Nû|volume=4|publisher=Neşr-e Merkez|location=Tehran|pages=90–95}}</ref> û ya sêyem, ''Ez nesl-e aftab'', ji bilî kêşê guherîneke kalîteyî ya mezin nîşan nade; di kêşê de, li gorî Lengerûdî, destkeftiyên Ferruxzad û M. Azad berfireh dike û gavekê ji kêşên nîmayî ber bi helbesta azad ve davêje.<ref name="anon3">{{cite book|language=fa|author1=Mihemed Şems Lengerûdî|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=Dîroka Analîtîk a Helbesta Nû|volume=4|publisher=Neşr-e Merkez|location=Tehran|page=349}}</ref> Xusrew Gulsurxî jî rexneyek li ser ''Cehan û roşenayî-ha-ye xemnak'' nivîsî.{{Çavkanî hewce ye}} Li gorî Îsfendiyar Kûçe, ku ji bo Radyo Zemaneyê dinivîse, Menûçehr Ateşî di kovara ''Dunya-ye suxen'' de Babaçahî û du helbestvanên din wekî alahilgirên helbesta pêşeng a salên 1990î bi nav kiribûn.<ref name="zamaneh2023" /> Kûçe di rexneya xwe ya li ser ''Cehan muteweccih şud'' de pêşgotinê wekî «tiştekî wekî manîfestoyê» dibîne ku helbesta protestoyê pênase dike, û destnîşan dike ku helbestvan, li pey [[Edward Said]], bawer dike ku helbestvan û nivîskar xwedî erka wê ne ku li hember bûyerên dora xwe, di nav de protestoyên kolanan, bêxem nemînin. Li gorî wî, di vê berhevokê de, «bi gurbûna şoreşa gelê Îranê», lîstikên zimanî yên Babaçahî kêmtir dibin, wêne «tazîtir» dibin, û helbestên bi dîroka 2022an «dînamîktir û balkêştir» xuya dikin. Kûçe balê dikişîne ser referansên dîrokî û wêjeyî yên di van helbestan de: ji rêzeke Ehmedê Şamlû («Li xwîna li ser peyarêyê binêre»), ji bûyerên Şoreşa Destûrî û Howard Baskerville, ji Wezîr Hesenek û ''Tarîx-e Beyheqî'', û ji dirûşm û dewriyeyên komîteyên şoreşgerî yên salên 1980î. Di heman demê de, ew cihgirtina sê helbestên bi vegotin û peyvsaziya hema hema wekhev («Protesto 3», «Protesto 8» û «Protesto (çîroka kurt)») di nav qelsiyên berhevokê de dihesibîne.<ref name="zamaneh2023" /> Nûşazer di xwendina xwe ya helbesta «Ey…!» de dinivîse ku helbestvan «bi şêweya Derrida» bi cînavan dilîze da ku tundiya veşartî ya desthilatê eşkere bike, û ku rêza «Mehbûbe navê min ê din bû» nasnameyeke jinane dide vegêr û, li gorî wî, helbestê salek berî teqîna tevgera Jin, Jiyan, Azadî nêzîkî wê dike.<ref name="noushazar" /> Elî Mesûdînia di notekê de ku di roja mirina Babaçahî de li ser ''XeberOnline'' hate weşandin, «xala bingehîn» a berhemên wî wekî «meyla wî ya domdar» a afirandina helbesteke «pêşniyarker û dijî herikê» dide nasîn. Li gorî vegotina wî, Babaçahî di salên 1960î de li Bûşehrê bi helbesta nîmayî dest pê kir û di heman demê de xwe wekî rexnegirekî ciddî da qebûlkirin, û di dawiya salên 1970î û destpêka salên 1980î de bi nêzîkatiyeke nû li hember kêşên pêkhatî û prosodiya nîmayî xwe ji hevdemên xwe cuda kir. Lê lûtkeya projeya wî ya helbestî û rexneyî di salên 1990î de hat, dema ku pêşî berê xwe da helbesta azad û paşê, bi lêgerîna di teoriya wêjeyî û ramanên [[Postmodernîzm|postmodern]] de, di ''Nem-nem-e baranem'' û ''Menzil-ha-ye derya bî-nîşan est'' («Qonaxên Deryayê Bê Şop in») de tevneke zimanî û nasnameyeke şeklî ya taybet bi xwe dît, û hewl da ku helbestnasiya xwe bi «helbest di rewşeke din de» û «helbesta piştî-nîmayî» rave bike. Mesûdînia wekî taybetmendiyên vê helbestê van tiştan rêz dike: hilweşîna dekonstruktîf a piştgirên mijarî, qetbûna hevoksaziyê û guherînên asta axaftinê, herikbariya hişekî ku li ser hevgirêdanê ava bûye, taybetmendiyeke wekî [[kolaj]]ê, pirbûna valahiyên ku divê werin xwendin, û «henekekî wêrek û reş»; û lê zêde dike ku Babaçahî paşê helbesta kurt, [[haikû]] û şêweyên sadetir û vegotinîtir jî ceribandin. Ew hezkirina ji ezmûnê wekî taybetmendiyeke «ne asayî di nav helbestvanên nifşê wî de» dibîne, rêbaza rexneyî ya Babaçahî «gelekî eklektîk û ne kevneşopî» lê afirînerê «metnên rexneyî yên bi nirx» dinirxîne, û ''Gozare-ha-ye munferid'', ''Şi'r-e emrûz, zen-e emrûz'' («Helbesta Îro, Jina Îro») û ''Se dehe şa'iran-e herfeyî'' («Sê Dehsalên Helbestvanên Profesyonel») wekî pirtûkên ku di analîza helbesta hevdem a Îranê de beşdariyeke «ne biçûk» kirine destnîşan dike. Ji bo Mesûdînia, ku berê nivîsek bi sernavê «Gladyatorê Tenê û Rûtirş» ji wî re veqetandibû, helbesta Babaçahî «baş nehatibû xizmetkirin», û ew bi xwe, tevî pêgeha xwe wekî kesayetiyeke bibandor û teorîsyenê wêjeya îranî, «li gorî nirxa xwe ya rastîn nehat nirxandin»; ew vê yekê hinekî bi wê yekê ve girê dide ku Babaçahî helbesta xwe «bi serhişkî» û «bi hemû hebûna xwe» diparast.<ref name="masoudinia" /> Li gorî ''Îran Emrûz'', nivîsên rexneyî yên li ser berhemên wî tekez kirine ku hin helbestên wî xwe dispêrin ezmûna formalîst û lîstika bi strukturên zimên re, lê yên din rexneya wî ya civakî, henekê wî û xemên wî yên siyasî nîşan didin.<ref name="ie-obit" /> Behzad Xacat di hevpeyvînekê de bi ÎBNAyê re piştî mirina wî, Babaçahî wekî kesayetiyeke «gerdûnî» bi nav kir û got ku, her çend belkî kes di firehiya çalakiyê de nagihîje Şamlû, Babaçahî «hilbijartineke hêjayî balê ye ku dikare li kêleka kesayetiyeke mezin a wekî Şamlû an jî, di asoyeke din de, li kêleka Reza Berahenî raweste». Li gorî Xacat, teoriyên Babaçahî atmosfera pirdengî ya piştî salên 1990î û zivirîna helbestê ber bi «navendîbûna zimên» ve «eşkere û akademîk kirin», û helbesta wî her tim bingeha teoriyên wî bû. Berevajî gelek hevdemên wî yên ku ji bo parastina «prestîja kevneşopî» ya xwe bi fikar bûn, wî xetereya «helbesta ezmûnî» girt ser xwe û, bi taybetî dema ku rûpelên helbestê yên ''Adîne'' birêve dibirin, bi derxistina helbestvanên ciwan bo ronahiyê bi nifşê nû re girêdaneke kûr ava kir. Xacat henekê «helbest di rewşeke din de» wekî amûrek ji bo dijderketina li hember «vegotinên pîroz ên mezin» dibîne: bi vî awayî, li gorî wî, yar, ku di helbesta kevneşopî de tiştekî pîroz û negihîştbar e, di berhemên Babaçahî de dibe karakterekî asayî û rojane.<ref name="ibna-khajat">{{cite web|language=fa|author=Merziye Nigehban Merwî|script-title=fa:علی باباچاهی؛ شیدایی زبان محزون (گفت‌وگو با بهزاد خواجات)|trans-title=Elî Babaçahî: dildariya zimanekî xemgîn (hevpeyvîna bi Behzad Xacat re)|url=https://www.ibna.ir/news/547452|website=Ajansa Nûçeyan a Pirtûkan a Îranê (ÎBNA)|date=24 sibat 2026|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Sîmîn Behbehanî û Ebdulelî Destxeyb === {{Girêdan|Sîmîn Behbehanî|fa|سیمین بهبهانی|en|Simin Behbahani}} gotarek bi sernavê «Nêrînek li Çend Helbestên Babaçahî» ji helbestên wî re veqetand, ku di hejmara 23an a kovara wêjeyî ya dumehane ''Çame'' de (nîsan–hezîran 2022) hate weşandin.<ref name="behbahani1401">{{cite journal|language=fa|author1=Sîmîn Behbehanî|script-title=fa:نگاهی به چند شعر باباچاهی|trans-title=Nêrînek li çend helbestên Babaçahî|journal=Çame|issue=23|date=nîsan–hezîran 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2659296-38126|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> {{Girêdan|Ebdulelî Destxeyb|fa|عبدالعلی دستغیب|en|Abdolali Dastgheib}} gelek caran li ser helbesta Babaçahî nivîsî, bi taybetî di gotara «Postmodernîzm di Helbestên Babaçahî de», ku di ''Cehan-e kitab'' de (cild 15, hejmar 3–4, hejmara rêzê 254, gulan–tîrmeh 2010) hate weşandin,<ref name="dastgheib1389">{{cite journal|language=fa|author1=Ebdulelî Destxeyb|script-title=fa:پست مدرنیسم در شعرهای باباچاهی|trans-title=Postmodernîzm di helbestên Babaçahî de|journal=Cehan-e kitab|volume=15|issue=3–4 (254)|date=gulan–tîrmeh 2010|url=https://ensani.ir/fa/article/author/16177|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> û di gotara «Nûbûnên Helbesta Babaçahî Bêtir Yên Vê Derê ne» de, ku di ''Çame'' de (2022) derket.<ref name="dastgheib1401">{{cite journal|language=fa|author1=Ebdulelî Destxeyb|script-title=fa:تازگی‌های شعر باباچاهی این‌جایی‌تر است|trans-title=Nûbûnên helbesta Babaçahî bêtir yên vê derê ne|journal=Çame|issue=23|date=nîsan–hezîran 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2637317-16145|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Li gorî rapora ''Cam-e Cem Online'' li ser rûniştineke ku çend roj piştî mirina wî li Komeleya Neteweyî ya Rexnegirên Wêjeyî ji berhemên Babaçahî re hate veqetandin, Destxeyb helbest ji ''Feqet ez periyan-e deryayî zexm-e zeban nemî-xured'' («Tenê Perî yên Deryayê Ji Tîrên Zimên Ewle ne») û ''Pîkaso der ab-ha-ye Xelîc-e Fars'' («Pîkaso di Avên Kendava Farisî de») xwendin. Wî got ku rexnegir bêtir bi «pile û girêdana» helbestvanan re eleqedar in ji naskirina wan û helbesta wan, lê kalîteya helbestê di şiyana xwîner a ketina cîhana wê de ye; cîhaneke ku, di rewşa Babaçahî de, li gorî wî «carinan komîk, carinan ciddî, carinan lîrîk» e. Li gorî Destxeyb, helbesta Babaçahî heta dawiya salên 1990î di ruhê helbesta nîmayî de ma; piştî wê peyvsazî, têkiliyên ku li cîhana helbestê serdest in, «awayê rêzkirina peyvan» û şêweya ketina nav helbestê guherîn. Di nav taybetmendiyên vê helbestê de belavbûna hevokan (ku li gorî wî wateya sereke li pişt wan derbas dibe), îşaretên herêmî, referansên ji gotinên pêşiyan, stranên zarokan û çîrokên gelêrî, nasîna wêjeya klasîk, grotesk û henek destnîşan kirin, û rêza «Hîçê hîçê ji hîçê çêtir e» wekî mînaka lîstika helbestvan bi zimên re nîşan da. Destxeyb aliyê helbestî yê ''Feqet ez periyan-e deryayî...'' bihêztir û aliyê teorîk ê ''Pîkaso...'' diyartir dît, û tekez kir ku helbesta Babaçahî «bi tu awayî ne revîna ji wateyê ye»: êş û azarên mirovê hevdem li pişt şeklê wê yê nû veşartî ne. Di encamê de got ku tiştê ku Babaçahî di helbesta xwe de dibêje «ne teqlîd e û ne jî bandora pirtûkên din ên postmodern e» û ku wî «postmodernîte baş fêm kiriye… û di helbesta xwe de baş bi kar tîne».<ref name="jamejam1404">{{cite web|language=fa|author=Seyîd Muhyeddîn Huseynî Ersencanî|script-title=fa:باباچاهی پست‌مدرنیته را به‌خوبی درک کرده بود|trans-title=Babaçahî postmodernîte baş fêm kiribû|url=https://jamejamonline.ir/fa/news/1544660|website=Cam-e Cem Online|date=27 sibat 2026|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Ferec Serkûhî === Di çiriya pêşîn a 2011an de {{Girêdan|Ferec Serkûhî|fa|فرج سرکوهی|en|Faraj Sarkohi}}, ku bi xwe jî rêwiyê otobusa Ermenistanê bû, di stûna «Heft Roj, Pirtûk» a BBC Farisî de, ku wê carê ji ''Gul-baran-e hezar-rûze'' («Barana Kulîlkan a Hezar Rojî») re hatibû veqetandin, berhemên Babaçahî di du serdeman de nirxandin. Li gorî wî, Babaçahî di salên 1960 û 1970î de, bi helbesta navdar «Ez ji Avgeha Beqên Bedeng Têm» û helbestên din ên ''Der bî-tekyegahî'', xwe wekî yek ji kesayetiyên pêşeng ên helbesta wê demê da qebûlkirin. Helbestên nîmayî yên vê serdemê amûrên serdest ên helbesta nîmayî bi kar dianîn û, bi «rexne û nefîkirina nîzama heyî», çarçoveyên civakî, siyasî û çandî yên serdest red dikirin; helbestên ''Cehan û roşenayî-ha-ye xemnak'', ''Ez nesl-e aftab'', ''Seda-ye şen'' û hin ji yên ''Ava-ye derya-merdan'' («Strana Mêrên Deryayê») aîdî heman çarçoveyê ne. Serdema duyem, li gorî Serkûhî, bi guherînên salên 1990î ve girêdayî ye, ku ew wan wekî «dehsala krîza helbesta farisî» bi nav dike û tê de pêlên wekî helbesta piştî-nîmayî, «helbest di rewşeke din de», helbesta dekonstruktîf û helbesta postmodernîst derketin holê. Serkûhî dinivîse ku Babaçahî yek ji pêşengên guherandina struktur, şekl û zimanê helbesta nîmayî û yek ji helbestvanên bibandor ên wê dehsalê bû, û ku wî hewl da bingehên teorîk ên pêşniyarên xwe di nivîsên xwe yên ne-helbestî de, bi taybetî ''Gozare-ha-ye munferid'', diyar bike. Li gorî wî, di demekê de ku «xizaniya teorîk» rexneya wan salan bi pejirandina têgehên ku bi wergera yek-du berhemên ramanwerên postmodern belav bûbûn sînordar dikir, helbesta Babaçahî «ji dubarekirina van pêşveçûnan wêdetir çû». Bi meyla xwe ya ber bi pirdengî, kêşên pêkhatî, rêjeyîtî û redkirina mutleq û vegotinên mezin; bi ezmûnên nû di şekl, ziman û dengî de; û bi dekonstruksiyon û xerîbkirinê, grotesk û «avakirina helbestê li ser dijberî û paradoksê», hewl da perspektîfên nû lê hîn jî helbestî biafirîne. Ji ber ku helbesta wî xwe dispart nasîna çand û helbesta klasîk, helbesta nîmayî û ya bi şêweya Şamlû û «ezmûn û behreya» wî bi xwe, ji tiştên ku wekî «lîstikên zimanî û lîstikên strukturî» yên wê dehsalê dihatin binavkirin dûr ma. Serkûhî helbestên ''Gul-baran-e hezar-rûze'' wekî berdewamiya vê rêyê dibîne û dihesibîne ku berhemên vê serdemê cihê Babaçahî «wekî yek ji çend helbestvanên gihîştî yên vê pêlê an rêbazê» xurt dikin.<ref name="sarkouhi1390">{{cite web|language=fa|author=Ferec Serkûhî|script-title=fa:هفت‌روز کتاب؛ شعر باباچاهی، نمایشنامهٔ استادمحمد و شعر ترکی صلاحی|trans-title=Heft Roj, Pirtûk: helbesta Babaçahî, şanoyeke Ustad-Mihemed û helbesta tirkî ya Selahî|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2011/10/111027_l41_7_books_27oct_11|website=BBC Farisî|date=27 çiriya pêşîn 2011|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Hevrêwiyên otobusa Ermenistanê === Gelek rêwiyên din ên otobusa Ermenistanê hevkar, endamên heman derdorên wêjeyî an rexnegirên Babaçahî bûn. Li gorî Komeleya Nivîskarên Îranê, ew bi berdewamî beşdarî civînên çarşemê yên li mala Mihemedelî Sepanlû dibû, û bi vê rêyê tevlî derdora şêwirmendiyê ya komeleyê bû.<ref name="kanoon" /> Babaçahî bi xwe bîr dianî ku berî şoreşê ligel Mihemed Muxtarî, Cewad Mucabî, Feramerz Suleymanî, Ezîz Xelîlî, Îsmaîl Raha, Mihemed Mihemedelî û çend kesên din beşdarî civînên «Sêşemên Helbestê» bûye, û gazinde dikir ku Mucabî, dema ku bîranînên xwe yên wê serdemê di pirtûkekê de vegotine, navê wî jê derxistiye; got ku nizane çima.<ref name="ibna1396">{{cite web|language=fa|author=Şehab Darabiyan|script-title=fa:شاملو شعرهایی چاپ می‌کرد که دوست نداشت / هر لحظه این امکان وجود دارد که ما چپ کنیم!|trans-title=Şamlû helbestên ku jê hez nedikir diweşandin / Di her kêliyê de me dikarî serobino bikin!|url=https://www.ibna.ir/news/256182|website=Ajansa Nûçeyan a Pirtûkan a Îranê (ÎBNA)|date=1 kanûna paşîn 2018|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Mucabî di ''Ayîne-ye bamdad'' de, berhevokeke nivîs û hevpeyvînên wî yên li ser Ehmedê Şamlû, axaftineke li ser Şamlû bi helbestvanên wekî Menûçehr Ateşî, Mihemed Huqûqî, Mihemedelî Sepanlû û Babaçahî ji nû ve weşand;<ref name="taaghche-mojabi">{{cite web|language=fa|script-title=fa:جواد مجابی: زندگینامه و معرفی کتاب‌ها (آینه بامداد)|trans-title=Cewad Mucabî: jiyanname û danasîna pirtûkan (Ayîne-ye bamdad)|url=https://taaghche.com/author/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C|website=Taqçe|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> her wiha li mala Şamlû beşdarî merasîma yekem a Xelata Helbestê ya Ehmedê Şamlû bû, ku tê de ''In keştî-ye pur-esrar'' a Babaçahî yek ji du xelatgiran bû.<ref name="zamaneh2016" /> Di nivîsekê de ku piştî mirina Mucabî (2026) di ''Independent Farisî'' de hate weşandin, Daryûş Me'mar rêwîtiya helbestî ya Mucabî bi ya Babaçahî re dide ber hev: li gorî wî, helbestvanên wekî Reza Berahenî û Babaçahî «di hin serdemên jiyana xwe ya helbestî de bi ezmûnên bingehîn ên li ser ziman, hevoksazî û şekl re mijûl bûn», û carinan valahiyeke berbiçav di navbera serdemên xwe yên cuda de vekirin, lê Mucabî di bingeh de di nav kevneşopiya nîmayî û helbesta azad a Şamlû de ma.<ref name="independent1405">{{cite web|language=fa|author=Daryûş Me'mar|script-title=fa:جواد مجابی، نویسنده‌ای که نمی‌شود او را در یک عنوان خلاصه کرد|trans-title=Cewad Mucabî, nivîskarek ku bi yek sernavî nayê kurtkirin|url=https://www.independentpersian.com/node/422164|website=Independent Farisî|date=6 îlon 2026|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Ji sala 1997an ve romannivîs Mihemed Mihemedelî bi Babaçahî re sê hejmarên taybet ên ''Adîne'' yên ji helbest û çîroka kurt re hatibûn veqetandin bi hev re amade kirin,<ref name="bbc-mohammadali">{{cite web|language=fa|script-title=fa:محمد محمدعلی؛ «باورهای خیس یک مرده» و رمان‌های اساطیری پر راز و رمز|trans-title=Mihemed Mihemedelî: «Baweriyên Şil ên Miriyekî» û romanên mîtolojîk ên bi raz|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cqlg1eypp23o|website=BBC Farisî|date=14 îlon 2023|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> û Babaçahî hevkariya wan a li ''Adîne'' wekî «serdemeke gelekî baş» bi nav kir.<ref name="ibna1396" /> Mihemedelî û Mesûd Behnûd di nav wan kesan de ne ku di belgefîlma ''In qiyafe-ye meşkûk'' de li ser aliyên helbestî û kesane yên Babaçahî diaxivin.<ref name="shargh">{{cite web|language=fa|author=Pûriya Sûrî|script-title=fa:«این قیافه مشکوک» مستند شد|trans-title=«Ev Rûyê Bi Guman» dibe belgefîlm|url=http://old.sharghdaily.ir/news/90/07/17/13501.html|website=Rojnameya Şerq|date=9 çiriya pêşîn 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160611033850/http://old.sharghdaily.ir/news/90/07/17/13501.html|archive-date=11 hezîran 2016|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Kovara wêjeyî ''Bang'', ku Şehriyar Mendenîpûr yek ji edîtorên wê ye, di nîsana 2023an de sê helbest ji berhevoka protestoyê ya Babaçahî weşandin.<ref name="baang" /> Rexnegir Şapûr Corkeş, rêwiyekî din ê otobusê, yek ji dijberên herî hişk ên teoriyên Babaçahî bû. Di hevpeyvînekê de bi Mehyar Zahid re, ku bi sernavê «Nêrîna li Pêşerojê» di rojnameya ''Îtimad'' de (hejmar 1545, 21 çiriya paşîn 2007) hate weşandin, wî Babaçahî wekî «rojnameger û helbestvanê hevdem» bi nav kir û îdia kir ku Babaçahî di rûpela 771ê ya ''Gozare-ha-ye munferid'' de pênc rêz daye pirtûka wî ''Hûş-e sebz'' ku tê de nînin. Corkeş got: «Birêz Babaçahî, ku qebûl dike ku populîzma xwe ya wêjeyî ya muhtemel deyndarê salên 1990î ye, dikare bi vî celebê destbaziyê her bandora muhtemel a Şamlû ya li ser xwe înkar bike», û lê zêde kir: «belkî mafê min heye ku teoriyeke wiha bêhemd û nerast wekî yek ji sedemên asêbûna helbesta salên 1990î bibînim».<ref name="etemad1545">{{cite journal|language=fa|author1=Mehyar Zahid|script-title=fa:چشم به راه آینده (جریان‌های نقد ادبی در گفت‌وگو با شاپور جورکش)|trans-title=Nêrîna li pêşerojê (rêbazên rexneya wêjeyî, hevpeyvînek bi Şapûr Corkeş re)|journal=Îtimad|issue=1545|date=21 çiriya paşîn 2007|url=https://www.magiran.com/newspapertoc/14622|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Li gorî ''Îtimad'', vê hevpeyvînê «dengvedaneke fireh» çêkir, û Reza Berahenî di bersiveke dirêj de bi sernavê «Ji Nifşê Bêtemen ê Sibê re» (''Îtimad'', hejmar 1567, 17 kanûna pêşîn 2007) parastina Babaçahî kir: «Herkes dizane ku birêz Babaçahî helbestvan û rexnegirê wêjeyî ye. Ev cara yekem e ku kesek wî 'rojnameger' bi nav dike.» Ji bo Berahenî, Corkeş bi danîna peyva «rojnameger» berî «helbestvan» xwestibû Babaçahî «biçûk bixe» û deyndarê lêborînê bû hem ji rojnamegeran û hem ji Babaçahî, ji ber ku «her tiştê ku heta niha nivîsiye û weşandiye aîdî helbest û rexneya helbestê ye».<ref name="etemad1567">{{cite journal|language=fa|author1=Reza Berahenî|script-title=fa:پاسخ به شاپور جورکش / به نسل بی سن فردا|trans-title=Bersiv ji Şapûr Corkeş re / Ji nifşê bêtemen ê sibê re|journal=Îtimad|issue=1567|date=17 kanûna pêşîn 2007|page=11|url=https://www.magiran.com/article/1540386|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Lêkolînên akademîk === Helbesta Babaçahî bûye mijara gelek xebatên akademîk. Heta çiriya pêşîn a 2026an, danegeha Elmnet di bin peyva sereke «Elî Babaçahî» de zêdetirî 70 belgeyên zanistî (gotarên kovaran, gotarên konferansan, tezên masterê û doktorayê, û pirtûk) rêz dike, ku hin ji wan ji aliyê Babaçahî bi xwe ve hatine nivîsandin.<ref name="elmnet-kw">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مقالات مرتبط با علی باباچاهی (کلیدواژه)|trans-title=Gotarên girêdayî Elî Babaçahî (peyva sereke)|url=https://elmnet.ir/keyword/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Herî kêm heşt tezên masterê û doktorayê, ku di navbera 2010 û 2016an de li zanîngehên wekî Erak, Zabul, [[Zanîngeha Ferdewsî ya Meşhedê]], Zanîngeha Weliyesr a Refsencanê û Zanîngeha Payam-e Nûr hatine parastin, aliyên cuda yên helbesta wî lêkolîn dikin: pêşxistin (foregrounding), wêneyê yarê, dijberiyên dualî, hêmanên herêmî û herêmîbûn, henek û grotesk, û hêmanên postmodernîst.<ref name="khazaei1389">{{cite web|language=fa|author=Sara Xezayî|script-title=fa:برجسته‌سازی در اشعار علی باباچاهی|trans-title=Pêşxistin di helbestên Elî Babaçahî de (teza masterê, Zanîngeha Erakê, 2010)|url=https://elmnet.ir/doc/10517906-53213|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="bazzi1392">{{cite web|language=fa|author=Tahire Bezzî|script-title=fa:سیمای معشوق در اشعار علی باباچاهی|trans-title=Wêneyê yarê di helbestên Elî Babaçahî de (teza masterê, Zanîngeha Zabulê, 2013)|url=https://elmnet.ir/doc/10679289-51512|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="hashemi1393">{{cite web|language=fa|author=Tahire Haşimî|script-title=fa:تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی|trans-title=Dijberiyên dualî di helbestên Elî Babaçahî de (teza masterê, Zanîngeha Zabulê, 2014)|url=https://elmnet.ir/doc/10845534-14801|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="palash1393">{{cite web|language=fa|author=Mehmûd Palaş|script-title=fa:بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی|trans-title=Lêkolîna hêmanên herêmî û herêmîbûnê di helbesta Elî Babaçahî de (teza masterê, Zanîngeha Zabulê, 2014)|url=https://elmnet.ir/doc/10765268-11558|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="torabi1394">{{cite web|language=fa|author=Ebdulresûl Turabî|script-title=fa:کاربرد طنز و گونه‌های آن در اشعار علی باباچاهی|trans-title=Bikaranîna henekê û şêweyên wî di helbestên Elî Babaçahî de (teza masterê, Zanîngeha Payam-e Nûr, parêzgeha Farsê, 2015)|url=https://elmnet.ir/doc/10961206-81101|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="latifnejad1394">{{cite web|language=fa|author=Ferrux Letîfnejad Rûdsarî|script-title=fa:متنیّت در شعر معاصر با تکیه بر اشعار نیما، سپهری، باباچاهی|trans-title=Metnîtî di helbesta hevdem de, li ser bingeha helbestên Nîma, Sepehrî û Babaçahî (teza doktorayê, Zanîngeha Ferdewsî ya Meşhedê, 2015)|url=https://elmnet.ir/doc/10931151-91402|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Di gotarekê de di ''Zîbayî-şinasî-ye edebî'' de (2012), Mihemed-Celîl Behadirî û Hesen Zulfeqarî bêxemiya li hember rêza demî di nav taybetmendiyên helbesta salên 2000î û helbesta Babaçahî de dihesibînin: li gorî wan, helbestvan serdemên cuda tevlihev dike, metneke ne-xêzikî diafirîne û bi zanebûn azadiyê bi rastiyên dîrokî re digire, taybetmendiyek ku ew bi ramanên post-strukturalîstan û Jacques Derrida ve girê didin.<ref name="bahadori1391">{{cite journal|language=fa|author1=Mihemed-Celîl Behadirî|author2=Hesen Zulfeqarî|script-title=fa:بررسی توالی زمان در شعر از منظر پساساختارگرایی (با نگاهی به شعر علی باباچاهی)|trans-title=Rêza demî di helbestê de ji perspektîfeke post-strukturalîst (bi referansa helbesta Elî Babaçahî)|journal=Zîbayî-şinasî-ye edebî|issue=13|date=payîz 2012|url=https://elmnet.ir/doc/339614-26612|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Îbrahîm Muhibbî û hevnivîskarên wî (2019), bi nêzîkatiyeke stîlnasiya mehrîfî, «xeşimandina strukturî» û şikandina şemaya «derdan û cih» wekî taybetmendiyên şêwazî yên helbesta wî destnîşan dikin ku, li gorî wan, encama wan «şemayeke rîzomî» ye; ew stîlnasiya kevneşopî ji bo analîzkirina helbestên wiha bêşiyan dibînin.<ref name="mohebbi1398">{{cite journal|language=fa|author1=Îbrahîm Muhibbî|author2=Mezahir Nîkxah|author3=Mihemed Hekîmazer|script-title=fa:خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریهٔ طرح‌واره در سبک‌شناسی شناختی|trans-title=Xwendina du helbestên Elî Babaçahî li ser bingeha teoriya şemayê di stîlnasiya mehrîfî de|journal=Şi'r-pejûhî (Bostan-e edeb)|issue=3|date=payîz 2019|url=https://elmnet.ir/doc/2137426-9252|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Mihemed-Emîn Ihsanî Estehbanatî û Mihemed-Reza Serfî (2021) Babaçahî wekî «yek ji temsîlkarên herî pêşketî yên postmodernîzmê li Îranê» bi nav dikin û di helbesta wî de hêmanên wekî revîna ji hevoksaziyê, struktura bêrêz a zimên, redkirina eqlê û nebûna hevgirtin û piştrastiyê lêkolîn dikin.<ref name="ehsani1400">{{cite journal|language=fa|author1=Mihemed-Emîn Ihsanî Estehbanatî|author2=Mihemed-Reza Serfî|script-title=fa:باباچاهی و مؤلفه‌های زبانی شعر پست مدرن|trans-title=Babaçahî û hêmanên zimanî yên helbesta postmodern|journal=Mutale'at-e belaxî|volume=12|issue=23|pages=7–36|date=bihar 2021|url=https://elmnet.ir/doc/2361896-42341|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Behzad Xacat (2021), bi danberhevkirina yek ji helbestên wî bi helbesteke Mihemed Şems Lengerûdî re li ber ronahiya teoriya rîzomî ya Gilles Deleuze, Babaçahî wekî temsîlkarê helbesta postmodernîst û Şems Lengerûdî wekî temsîlkarê rêbaza bi navê «sadebûnê» dide nasîn.<ref name="khajat1400">{{cite journal|language=fa|author1=Behzad Xacat|script-title=fa:بررسی تطبیقی یک شعر از علی باباچاهی و شمس لنگرودی بر اساس نظریهٔ ریزوماتیک ژیل دلوز|trans-title=Lêkolîneke berawirdî ya helbesteke Elî Babaçahî û yeke Şems Lengerûdî li ser bingeha teoriya rîzomî ya Gilles Deleuze|journal=Qend-e parsî|volume=4|issue=13|date=zivistan 2021–2022|url=https://elmnet.ir/doc/2660109-44164|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Elî Mihemedî û Tahire Qasimî (2022), bi lêkolîna sernavên helbestên wî, pêşveçûna wî ji destpêkên ku bi mora [[Nîma Yûşîc|Nîma]] û realîzmê ve bûn heta ketina wî ya nav helbesta postmodern bi ''Nem-nem-e baranem'' û ''Eql ezabem mî-dehed'' («Eql Min Diêşîne») dişopînin.<ref name="mohammadi1401">{{cite journal|language=fa|author1=Elî Mihemedî|author2=Tahire Qasimî|script-title=fa:بررسی «عنوان» در سروده‌های علی باباچاهی از رئالیسم تا پست مدرنیسم|trans-title=«Sernav» di helbestên Elî Babaçahî de, ji realîzmê heta postmodernîzmê|journal=Tefsîr û tehlîl-e mutûn-e zeban û edebiyat-e farsî (Dehxuda)|volume=14|issue=51|date=bihar 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2624292-3841|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Ronak Cewherzade û hevnivîskarên wê (2022) di heman du berhevokan de pirbûna hêmanên wekî nepiştrastî, «xwendina valahiyan», «mirina nivîskar» û paradoksê destnîşan dikin, û alî bihêz û qels ên vî celebê helbestê di astên zimanî, mijarî û wêjeyî de lêkolîn dikin.<ref name="joharzadeh1401">{{cite journal|language=fa|author1=Ronak Cewherzade|author2=Şahrux Hikmet|author3=Mecîd Ezîzî|script-title=fa:تحلیل زیبایی‌شناختی نمودهای پست‌مدرنیستی در دو مجموعهٔ «نم‌نم بارانم» و «عقل عذابم می‌دهد» از علی باباچاهی|trans-title=Analîza estetîk a diyardeyên postmodernîst di du berhevokên Elî Babaçahî de|journal=Zîbayî-şinasî-ye edebî|volume=13|issue=53|date=payîz 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2473309-42931|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Li gorî lêkolîna Zekiye Mihemedlû û hevnivîskarên wê (2022), teşbîh şêweya herî berbelav a lada wateyî di helbesta Babaçahî de ye, lê metafor kêmtir tê bikaranîn.<ref name="mohammadlou1401">{{cite journal|language=fa|author1=Zekiye Mihemedlû|author2=Berat Mihemedî|author3=Seyfeddîn Ebbarîn|script-title=fa:بررسی و نقد و تحلیل گونه‌های هنجارگریزی معنایی در شعر علی باباچاهی|trans-title=Lêkolîn, rexne û analîza şêweyên lada wateyî di helbesta Elî Babaçahî de|journal=Zîbayî-şinasî-ye edebî|volume=13|issue=52|date=havîn 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2603363-43427|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Mehbûbe Şîrgerdûn (2022), bi lêkolîna heft berhevokên wî, helbesta wî bi giranî li ser wesf û teşbîhê ava dibîne, bi bikaranîna fireh a hêmanên xwezayî, û dubarekirinê wekî hunera herî zêde tê bikaranîn destnîşan dike.<ref name="shirgardoon1401">{{cite journal|language=fa|author1=Mehbûbe Şîrgerdûn|script-title=fa:بررسی جلوه‌های زیبایی‌شناسی در اشعار علی باباچاهی (مورد مطالعه: هفت مجموعهٔ شعری)|trans-title=Diyardeyên estetîk di helbestên Elî Babaçahî de (lêkolîna heft berhevokan)|journal=Zîbayî-şinasî-ye edebî|volume=13|issue=53|date=payîz 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2452699-22315|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Lêkolînên din helbesta «Pasingahî 2» ji nêrîna jeorexneyê (geocriticism) û teoriya Michel Collot a «struktura asoyê» analîz dikin,<ref name="alivand1401">{{cite journal|language=fa|author1=Mihran Elîwend|author2=Kazim Dizfûliyan|author3=Qudretullah Tahirî|script-title=fa:تحلیل منظرهٔ غروب در شعر «پسینگاهی ۲» از علی باباچاهی با توجه به نظریهٔ ساختار افق میشل کولو|trans-title=Analîza dîmena rojavabûnê di helbesta «Pasingahî 2» ya Elî Babaçahî de li ber ronahiya teoriya Michel Collot a struktura asoyê|journal=Edebiyat-e parsî-ye mu'asir|volume=12|issue=1|date=bihar–havîn 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2567599-17941|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> û helbesta «Dûrî û...» li gorî teoriya Paul Werth a «cîhanên metnê»;<ref name="latifnejad1401">{{cite journal|language=fa|author1=Ferrux Letîfnejad Rûdsarî|script-title=fa:تأثیر جهان اشاری در تشخیص جهان معرفتی شعر «دوری و...» اثر باباچاهی بر پایهٔ نظریهٔ بوطیقای شناختی جهان‌های متن پل ورث|trans-title=Rola cîhana deiktîk di naskirina cîhana epîstemîk a helbesta «Dûrî û...» ya Babaçahî de, li ser bingeha helbestnasiya mehrîfî ya cîhanên metnê ya Paul Werth|journal=Neqd û nezeriye-ye edebî|volume=7|issue=2|date=2022–2023|url=https://elmnet.ir/doc/2758469-66312|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> helbesta wî ligel ya Kiyûmers Munşîzade bi modela Geoffrey Leech jî hatiye lêkolînkirin.<ref name="hosseinalizadeh1403">{{cite journal|language=fa|author1=Asiye Huseynelîzade|author2=Haniye Sedrî Mecd|author3=Şahperek Ferehbexş Isfehan|script-title=fa:نقد فرمالیستی اشعار کیومرث منشی‌زاده و علی باباچاهی بر مبنای الگوی جفری لیچ|trans-title=Rexneyeke formalîst a helbestên Kiyûmers Munşîzade û Elî Babaçahî li ser bingeha modela Geoffrey Leech|journal=Gencîne-ye zeban û edebiyat-e farsî|volume=2|issue=1|date=bihar 2024|url=https://elmnet.ir/doc/2976965-46162|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Di gotarekê de di kovara demsalî ''Mutale'at-e hunar-e îslamî'' de (2024), Leyla Emînî, Şahîn Ocaq Elîzade û Seyîde Mendana Haşimî Isfehanî Babaçahî û Reza Berahenî di nav helbestvanên mezin ên «dehsala heftêyan» (salên 1990î) de dihesibînin û «pirdengî»yê di berhemên wan de wekî yek ji nîşaneyên [[postmodernîzm]]ê lêkolîn dikin. Li gorî vê lêkolînê, pirdengî di helbesta wan de ji kêş û muzîkê, cudahiyên zimanî û dijberiya di navbera asta fermî û ya devkî de, «nivîsîna belavker» û «nivîsîna dîn», û hebûna karakterekî şîzofren derdikeve, û dibe sedema «revîna ji zordariya monologê», qetbûna vegotinê û redkirina tewera vertîkal û yekîtiya mijarî.<ref name="amini1403a">{{cite journal|language=fa|author1=Leyla Emînî|author2=Şahîn Ocaq Elîzade|author3=Seyîde Mendana Haşimî Isfehanî|script-title=fa:چندصدایی در اشعار علی باباچاهی و رضا براهنی در تطبیق با تشبیه در هنرهای تجسمی معاصر|trans-title=Pirdengî di helbestên Elî Babaçahî û Reza Berahenî de li hember teşbîhê di hunerên dîtbarî yên hevdem de|journal=Mutale'at-e hunar-e îslamî|volume=21|issue=54|date=havîn 2024|url=https://elmnet.ir/doc/2914597-59881|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Di gotareke din de, ku di ''Sebk-şinasî-ye nezm û nesr-e farsî'' de (sibat–adar 2025) hate weşandin, heman lêkolîner «helbesta belavker» a Babaçahî lêkolîn dikin, têgehek ku, li gorî vegotina wan, ji «belavkirin» (dissemination) a Derrida hatiye û di helbesta salên 1990î de ji xwendina metnê heta hilberandina wê hatiye berfirehkirin. Ew wekî hêmanên wê yên sereke pirdengî, xwendina valahiyan û beşdariya xwîner, ji cih derketina zimên û nivîsîna dîn, henek û parodî, tevlihevkirina deman, wêneyê pirjimar ê evîndar û yarê, û navmetnîtiyê destnîşan dikin. Li gorî wan, di piraniya helbestên «serdema çarem» a kariyera xwe de Babaçahî, bi awayekî nepenî an eşkere, hin ji peyv û têgehên xwe ji metnên kevn, stran, beyt û gotinên pêşiyan ên gelêrî wergirtine.<ref name="amini1403b">{{cite journal|language=fa|author1=Leyla Emînî|author2=Şahîn Ocaq Elîzade|author3=Seyîde Mendana Haşimî|script-title=fa:بررسی شعر افشانشی در دهه هفتاد با تکیه بر اشعار علی باباچاهی|trans-title=Helbesta belavker di salên 1990î de, bi referansa helbestên Elî Babaçahî|journal=Sebk-şinasî-ye nezm û nesr-e farsî (Behar-e edeb)|volume=17|issue=106|date=sibat–adar 2025|url=https://elmnet.ir/doc/2878295-19912|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Ji bilî gotarên akademîk, çend pirtûk jî ji helbesta Babaçahî re hatine veqetandin, di nav wan de ''Ram û naram: Ateşî – Babaçahî'' («Kedî û Nekedî: Ateşî – Babaçahî») ya Nesrîn Muzefferî û Merziye Newrozî, ku helbesta wî ligel ya Menûçehr Ateşî lêkolîn dike;<ref name="ramnaram1397">{{cite web|language=fa|author=Nesrîn Muzefferî û Merziye Newrozî|script-title=fa:رام و نارام: آتشی - باباچاهی|trans-title=Kedî û nekedî: Ateşî – Babaçahî (pirtûk, Şelek, 2018)|url=https://elmnet.ir/doc/31529018-66187|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> ''Be semt-e çehre-ha-ye muxtelifî'' ya Îbrahîm Muhibbî, li ser şêwaza helbesta wî û ya Ebbas Seffarî;<ref name="mohebbibook1400">{{cite web|language=fa|author=Îbrahîm Muhibbî|script-title=fa:به سمت چهره‌های مختلفی: تحلیل سبکی اشعار علی باباچاهی و عباس صفاری بر اساس نظریهٔ شناختی|trans-title=Ber bi rûyên cuda: analîza şêwazî ya helbestên Elî Babaçahî û Ebbas Seffarî li ser bingeha teoriya mehrîfî (pirtûk, Patîze, 2021)|url=https://elmnet.ir/doc/32033952-2742|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> ''Berxurd-e minqar-e perende be lale-ye gûş'' ya Huseyn Baqirî, li ser «dekonstruksiyonê» di deh berhevokên wî yên salên 2010an de;<ref name="bagheribook1402">{{cite web|language=fa|author=Huseyn Baqirî|script-title=fa:برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش: شالوده‌شکنی در اشعار علی باباچاهی (ده مجموعه شعر منتشرشدهٔ دههٔ نود شمسی)|trans-title=Lêdana nikilê teyrê li nermika guh: dekonstruksiyon di helbestên Elî Babaçahî de (pirtûk, Patîze, 2023)|url=https://elmnet.ir/doc/32142092-1181|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> û ''Gusest-ha û peywest-ha-ye rewayî der eş'ar-e Elî Babaçahî'' ya Cawîd Tekawerân.<ref name="takavaran1403">{{cite web|language=fa|author=Cawîd Tekawerân|script-title=fa:گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من)|trans-title=Qetbûn û berdewamiyên vegotinê di helbestên Elî Babaçahî de (pirtûk, Xired-e Cawîd, 2024)|url=https://elmnet.ir/doc/31969986-1011|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> == Xelat û rêzlêgirtin == * Hevpar bi dest xistina yekem Xelata Helbestê ya Ehmedê Şamlû (di kanûna paşîn a 2016an de hate dayîn) ji bo berhevoka ''In keştî-ye pur-esrar'' (Negah, 2014), ligel ''Menzûme-ye bazgeşt û eş'ar-e dîger'' a Mihemed Şems Lengerûdî. Merasîm di 8ê kanûna paşîn a 2016an de li mala Ehmedê Şamlû hate lidarxistin.<ref name="zamaneh2016" /><ref name="khabar" /> * Rêzlêgirtin (14 adar 2012): koma wêjeyî ya Maya li navenda çandî ya Xane-ye Meşq a Tehranê merasîmek ji bo rêzgirtina Babaçahî li dar xist, ku tê de belgefîlma ''In qiyafe-ye meşkûk'' cara yekem hate nîşandan.<ref name="ibna2012">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مراسم نکوداشت علی باباچاهی برگزار می‌شود|trans-title=Merasîma rêzgirtina Elî Babaçahî tê lidarxistin|url=http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/132285/|website=Ajansa Nûçeyan a Pirtûkan a Îranê (ÎBNA)|date=11 adar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160919011313/http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/132285/|archive-date=19 îlon 2016|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> == Berhem == Li gorî daxuyaniya Komeleya Nivîskarên Îranê, Babaçahî bîst û heft berhevokên helbestan, heft pirtûkên rexne û teoriya wêjeyî û pênc berhemên lêkolînê weşandin.<ref name="kanoon" /> ''XeberOnline'' behsa zêdetirî sî û pênc cildan dike.<ref name="khabar" /> Sal li gorî [[Salnameya îranî|salnameya hicrî ya rojî]] hatine dayîn, û li pey wan sala zayînî ya hevber tê (sala hicrî ya rojî li dora 21ê adarê dest pê dike û ji ber vê yekê du salên zayînî digire nav xwe). === Berhevokên helbestan === Lîsteya jêrîn li ser bingeha çavkaniyên çapemeniyê ye:<ref name="ie-obit" /><ref name="tabnak" /><ref name="mahjoubi" /> * ''Der bî-tekyegahî'' («Di Bêpiştgiriyê de», 1346/1967) * ''Cehan û roşenayî-ha-ye xemnak'' («Cîhan û Ronahiyên Xemgîn», 1349/1970) * ''Ez nesl-e aftab'' («Ji Nifşê Rojê», 1353/1974; sala ku Pirtûkxaneya Neteweyî tomar kiriye: 1352/1973) – Mihrdad, Roz<ref name="nlai851887">{{cite web|language=fa|script-title=fa:از نسل آفتاب / علی باباچاهی|trans-title=Ez nesl-e aftab / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/851887|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Seda-ye şen'' («Dengê Qûmê», 1356/1977) – Ibn-e Sîna, [[Tewrêz]] * ''Ceşn-e cunûn'' («Cejna Dînitiyê», 1359/1980) * ''Ez xak-eman aftab ber-mî-ayed'' («Roj Ji Axa Me Hiltê», 1360/1981) – Behnam, Tewrêz * ''Ava-ye derya-merdan'' («Strana Mêrên Deryayê», 1368/1989) – Esr-e cedîd<ref name="nlai576639">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آوای دریامردان / علی باباچاهی|trans-title=Ava-ye derya-merdan / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/576639|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Guzîne-ye eş'ar'' («Helbestên Bijartî», 1369/1990, Weys; çapa 2an 1372/1993, Dursa) * ''Nem-nem-e baranem'' («Ez Nermebaran im», 1375/1996, Darînûş; çapa 2an, Neşr-e Çeşme) {{ISBN|9786002290816}}<ref name="ik9056">{{cite web|language=fa|script-title=fa:نم‌نم بارانم|trans-title=Nem-nem-e baranem (Neşr-e Çeşme, çapa 2an, 1390/2011, 183 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9056-nam-nam-baranam|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Menzil-ha-ye derya bî-nîşan est'' («Qonaxên Deryayê Bê Şop in», 1376/1997, Tekapû; çapa nû 1400/2021, Patîze) {{ISBN|9786229567203}}<ref name="ik97600">{{cite web|language=fa|script-title=fa:منزل‌های دریا بی‌نشان است|trans-title=Menzil-ha-ye derya bî-nîşan est (Patîze, 1400/2021, 114 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/97600-manzelhaye-darya-bi-neshan-ast|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Eql ezabem mî-dehed'' («Eql Min Diêşîne», 1379/2000, Hemrah; çapa 2an 1392/2013, Zawûş) {{ISBN|9786006846095}}<ref name="ik9066">{{cite web|language=fa|script-title=fa:عقل عذابم می‌دهد|trans-title=Eql ezabem mî-dehed (Zawûş, çapa 2an, 1392/2013, 235 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9066-reason-hurts-me|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Qiyafe-em ke xeylî meşkûk est'' («Rûyê Min Bi Rastî Gelekî Bi Guman e», 1381/2002) – Nawîd-e Şîraz û Raşîn * ''Refte bûdem be seyd-e neheng'' («Ez Çûbûm Nêçîra Nehengan», 1382/2003) – Panda, [[Meşhed]] * ''Guzîne-ye eş'ar'' («Helbestên Bijartî», 1383/2004; çapa 4em 1391/2012) – Merwarîd {{ISBN|9789641911982}}<ref name="ik9099">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزینه اشعار علی باباچاهی|trans-title=Guzîne-ye eş'ar-e Elî Babaçahî (Merwarîd, çapa 4em, 1391/2012, 225 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9099-collected-poems|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Pîkaso der ab-ha-ye Xelîc-e Fars'' («Pîkaso di Avên Kendava Farisî de», 1388/2009; çapa 2an 1390/2011) – Salis {{ISBN|9789643803100}}<ref name="ik9095">{{cite web|language=fa|script-title=fa:پیکاسو در آب‌های خلیج فارس|trans-title=Pîkaso der ab-ha-ye Xelîc-e Fars (Salis, çapa 2an, 1390/2011, 164 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9095-picaso-in-the-waters-of-the-persian-gulf|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Feqet ez periyan-e deryayî zexm-e zeban nemî-xured'' («Tenê Perî yên Deryayê Ji Tîrên Zimên Ewle ne», 1388/2009) – Nawîd-e Şîraz * ''Gul-baran-e hezar-rûze'' («Barana Kulîlkan a Hezar Rojî», 1390/2011; çapa 2an 1393/2014) – Merwarîd {{ISBN|9789641911357}}<ref name="ik9098">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گل باران هزار روزه|trans-title=Gul-baran-e hezar-rûze (Merwarîd, çapa 2an, 1393/2014, 160 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9098-golbaran-hezar-rozeh|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Hûş-o hewas-e gul-e şeb-bû bera-ye men kafî-st'' («Hiş û Hesta Kulîlka Şevbûyê Bes e Ji Bo Min», 1391/2012) – Salis {{ISBN|9789643807832}}<ref name="ik9097">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هوش و حواس گل شب‌بو برای من کافی‌ست|trans-title=Hûş-o hewas-e gul-e şeb-bû bera-ye men kafî-st (Salis, 1395/2016, 224 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9097-collected-poems|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Dunya iştibah mî-kuned'' («Dinya Şaş Dibe», 1391/2012) – Zawûş {{ISBN|9786009093991}}<ref name="ik9064">{{cite web|language=fa|script-title=fa:دنیا اشتباه می‌کند|trans-title=Dunya iştibah mî-kuned (Zawûş, 1391/2012, 216 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9064-the-world-is-wrong|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Biya gûş-mahî cem' kunîm'' («Were Em Sedefan Berhev Bikin», helbestên kurt, 1391/2012) – Salis {{ISBN|9789643808563}}<ref name="ik9075">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بیا گوش‌ماهی جمع کنیم|trans-title=Biya gûş-mahî cem' kunîm (Salis, 1392/2013, 96 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9075-bia-goshmahi-jam-konim|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Be şîwe-ye xodeşan aşiq mî-şewend'' («Bi Awayê Xwe Evîndar Dibin», helbestên evînê, 1391/2012) – Merwarîd {{ISBN|9789641912118}}<ref name="ik9071">{{cite web|language=fa|script-title=fa:به شیوهٔ خودشان عاشق می‌شوند|trans-title=Be şîwe-ye xodeşan aşiq mî-şewend (Merwarîd, 1394/2015, 229 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9071-they-fall-in-love-in-their-own-way|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Bax-e enar ez în teref est'' («Baxê Henaran Li Vî Alî ye», helbestên 1390–1391; 1392/2013) – Negah {{ISBN|9789643517700}}<ref name="ik9052">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باغ انار از این طرف است|trans-title=Bax-e enar ez în teref est (Negah, 1392/2013, 136 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9052-the-pomegranate-garden-is-on-this-side|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="nlai2894290">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باغ انار از این طرف است (۱۳۹۰–۱۳۹۱) / علی باباچاهی|trans-title=Bax-e enar ez în teref est (1390–1391) / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2894290|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Der xar-ha-ye pur ez nergis'' («Di Şikeftên Tije Nêrgiz de», 1392/2013) – Negah {{ISBN|9789643518455}}<ref name="ik9054">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در غارهای پر از نرگس|trans-title=Der xar-ha-ye pur ez nergis (Negah, 1392/2013, 175 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9054-in-the-caves-full-of-narcissus|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Mecmû'e-ye eş'ar'' («Helbestên Komkirî», cild 1, 1392/2013; çapa 2an 1400/2021, 1.056 r.) – Negah {{ISBN|9789643518356}}; berhevokên ''Der bî-tekyegahî'', ''Cehan û roşenayî-ha-ye xemnak'', ''Ez nesl-e aftab'', ''Seda-ye şen'', ''Ez xak-eman aftab ber-mî-ayed'', ''Ava-ye derya-merdan'', ''Ba gul-e narinc'' («Bi Kulîlka Narincê»), ''Menzil-ha-ye derya bî-nîşan est'', ''Nem-nem-e baranem'', ''Eql ezabem mî-dehed'', ''Qiyafe-em ke xeylî meşkûk est'', ''Refte bûdem be seyd-e neheng'' û ''Xerqî-ha'' («Xeniqî») tîne cem hev<ref name="ik9053">{{cite web|language=fa|script-title=fa:مجموعه اشعار علی باباچاهی|trans-title=Mecmû'e-ye eş'ar-e Elî Babaçahî (Negah, çapa 2an, 1400/2021, 1.056 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9053-collected-poems|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''In keştî-ye pur-esrar'' («Ev Keştiya Bi Raz», 1393/2014) – Negah {{ISBN|9789643518721}}<ref name="ik9055">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کشتی پر اسرار|trans-title=In keştî-ye pur-esrar (Negah, 1393/2014, 176 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9055-this-mysterious-ship|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="nlai3268693">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کشتی پر اسرار / علی باباچاهی|trans-title=In keştî-ye pur-esrar / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3268693|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Otaq ber ab rah mî-rewem'' («Ode, Ez Li Ser Avê Dimeşim», 1394/2015) – Serzemîn-e Ahurayî {{ISBN|9786006792408}}<ref name="ik9068">{{cite web|language=fa|script-title=fa:اتاق بر آب راه می‌روم|trans-title=Otaq ber ab rah mî-rewem (Serzemîn-e Ahurayî, 1394/2015, 116 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9068-otagh-bar-abrah-miravam|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="nlai3752248">{{cite web|language=fa|script-title=fa:اتاق بر آب راه می‌روم / علی باباچاهی|trans-title=Otaq ber ab rah mî-rewem / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3752248|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Qeşengî-ye dunya be hemîn est'' («Bedewiya Dinyayê Ev e», 1395/2016) – Darîçe {{ISBN|9789648072143}}<ref name="ik9057">{{cite web|language=fa|script-title=fa:قشنگی دنیا به همین است|trans-title=Qeşengî-ye dunya be hemîn est (Darîçe, 1395/2016, 152 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9057-collected-poems|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Adem-ha der xurûb ism nedarend'' («Mirov Di Êvarê de Bênav in», 1395/2016) – Negah {{ISBN|9786003761247}}<ref name="ik17709">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آدم‌ها در غروب اسم ندارند|trans-title=Adem-ha der xurûb ism nedarend (Negah, 1395/2016, 152 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/17709-people-have-no-name-at-sunset|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="nlai4173916">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آدم‌ها در غروب اسم ندارند / علی باباچاهی|trans-title=Adem-ha der xurûb ism nedarend / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4173916|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Ewra û dîgeran-e men'' («Ewra û Yên Min ên Din», 1395/2016) – Patîze {{ISBN|9786009618415}}<ref name="ik81299">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آئورا و دیگران من|trans-title=Ewra û dîgeran-e men (Patîze, 1395/2016, 122 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/81299-aoura-va-digarane-man|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="nlai4257719">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آئورا و دیگران من / علی باباچاهی|trans-title=Ewra û dîgeran-e men / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4257719|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''In kitab hem adem est! Aşiq mî-şewed'' («Ev Pirtûk Jî Mirov e! Evîndar Dibe», 1397/2018; sala ku Pirtûkxaneya Neteweyî tomar kiriye: 1396/2017) – Serzemîn-e Ahurayî {{ISBN|9786006792910}}<ref name="ik20683">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کتاب هم آدم است! عاشق می‌شود|trans-title=In kitab hem adem est! Aşiq mî-şewed (Serzemîn-e Ahurayî, 1397/2018, 131 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/20683-in-ketab-ham-adam-ast|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="nlai4651802">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این کتاب هم آدم است عاشق می‌شود / علی باباچاهی|trans-title=In kitab hem adem est, aşiq mî-şewed / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4651802|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Yûsif, to murexxesî!'' («Yûsif, Tu Dikarî Biçî!», antolojiyek ku helbestvan bi xwe ji hemû berhevokên xwe hilbijartiye, bi gotarekê bi sernavê «Çalakiya Civakî»; 1397/2018, 274 r.) – Mania Hunar {{ISBN|9786008975083}}<ref name="ibna1398" /><ref name="ik17707">{{cite web|language=fa|script-title=fa:ژوزف تو مرخصی!|trans-title=Yûsif, to murexxesî! (Mania Hunar, 1397/2018, 274 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/17707-joseph|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Cehan muteweccih şud (şi'r-ha-ye i'tiraz)'' («Cîhan Têgihîşt (Helbestên Protestoyê)», çapa 1em 1401) – Neşr-e Aftab, [[Norwêc]] {{ISBN|978-1-4709-0021-2}}<ref name="aftab" /> Di sala 1403/2024an de weşanxaneya Kitab-e Hurmuz ''Der bî-tekyegahî'' ({{ISBN|9786228365534}})<ref name="hormoz">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در بی‌تکیه‌گاهی (شاعر: علی باباچاهی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۳)|trans-title=Der bî-tekyegahî (helbestvan: Elî Babaçahî, Kitab-e Hurmuz, 1403/2024)|url=https://elmnet.ir/doc/31883063-2521|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> û ''Eql ezabem mî-dehed''<ref name="hormoz2">{{cite web|language=fa|script-title=fa:عقل عذابم می‌دهد (شاعر: علی باباچاهی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۳)|trans-title=Eql ezabem mî-dehed (helbestvan: Elî Babaçahî, Kitab-e Hurmuz, 1403/2024)|url=https://elmnet.ir/doc/31965239-81791|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> ji nû ve çap kirin, û di sala 1404/2025an de cildek bi navê ''Der xar-ha-ye nergisî'' («Di Şikeftên Nêrgizê de»), bi amadekirina Ebdullah Suleymanî, weşand ({{ISBN|9786228365824}}).<ref name="hormoz3">{{cite web|language=fa|script-title=fa:در غارهای نرگسی (شاعر: علی باباچاهی، به اهتمام عبدالله سلیمانی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۴)|trans-title=Der xar-ha-ye nergisî (helbestvan: Elî Babaçahî, amadekirina Ebdullah Suleymanî, Kitab-e Hurmuz, 1404/2025)|url=https://elmnet.ir/doc/32288124-60289|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Helbest ji bo zarok û ciwanan === * ''Sewxat-e behar: yek şi'r-e bulend bera-ye kûdekan û nocewanan'' («Diyariya Biharê: Helbesteke Dirêj Ji Bo Zarok û Ciwanan», Tewrêz; sala ku Pirtûkxaneya Neteweyî tomar kiriye: 1337/1958)<ref name="anon4">{{cite web|language=fa|script-title=fa:سوغات بهار: یک شعر بلند برای کودکان و نوجوانان / علی باباچاهی|trans-title=Sewxat-e behar: helbesteke dirêj ji bo zarok û ciwanan / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861843|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125195855/http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861843|archive-date=25 kanûna paşîn 2020|access-date=1 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Çe kesî der-e qefes ra baz kerd?'' («Kê Deriyê Qefesê Vekir?», 1356/1977) – Ibn-e Sîna, Tewrêz<ref name="ibna2012" /><ref name="khabar" /> === Rexne û teoriya wêjeyî === Çavkaniyên vê lîsteyê:<ref name="kanoon" /><ref name="ibna2012" /> * ''Gozare-ha-ye munferid'' («Pêşniyarên Tenê», lêkolîneke rexneyî ya li ser helbesta îro ya Îranê), cild 1 (1376/1997, Narinc); cild 2 (1380/2001, Sepenta); çapa sê cildî (1389/2010, Dîbaye; {{ISBN|9789649961545}})<ref name="ik9094">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزاره‌های منفرد، سه جلد|trans-title=Gozare-ha-ye munferid, sê cild (Dîbaye, 1389/2010, 2.384 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9094-single-statements|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Se dehe şa'iran-e herfeyî'' («Sê Dehsalên Helbestvanên Profesyonel», 1381/2002, 488 r.) – Wîstar<ref name="ik9101">{{cite web|language=fa|script-title=fa:سه دهه شاعران حرفه‌ای|trans-title=Se dehe şa'iran-e herfeyî (Wîstar, 1381/2002, 488 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9101-se-dahe-shaer-herfeie|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Aşiqane-terîn-ha'' («Yên Herî Evîndarane», hilbijartin û lêkolîna helbestên ji 1300 heta 1380 [1921–2001]; 1384/2005) – Salis * ''Bîrûn perîden ez sef'' («Ji Rêzê Derbazbûn», hevpeyvîn, rexne û gotar, bi berhevkirina Mazyar Neyistanî; 1385/2006, Mifreq-nigar; çapa nû 1397/2018, Patîze) {{ISBN|9786009618446}}<ref name="ik97579">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بیرون پریدن از صف|trans-title=Bîrûn perîden ez sef (Patîze, 1397/2018, 334 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/97579-biroon-paridan-az-saf|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Şi'r-e emrûz, zen-e emrûz'' («Helbesta Îro, Jina Îro», hilbijartin û lêkolîn; 1386/2007, 528 r.) – Wîstar<ref name="ik9100">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شعر امروز، زن امروز|trans-title=Şi'r-e emrûz, zen-e emrûz (Wîstar, 1386/2007, 528 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9100-poetry-today-woman-of-today|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Gozare-ha-ye peywest'' («Pêşniyarên Girêdayî», nod salên helbesta nû ya farisî; 1393/2014, 622 r.) – Dîbaye {{ISBN|9789649961750}}<ref name="ik58674">{{cite web|language=fa|script-title=fa:گزاره‌های پیوست|trans-title=Gozare-ha-ye peywest (Dîbaye, 1393/2014, 622 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/58674-gozare-haye-peyvast|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Te'emmulat; ez sifr'' («Raman; Ji Sifirê», rexne û gotar; çapa 2an 1398/2019, 255 r.) – Negah {{ISBN|9786003762176}}; li gorî pêşgotina Babaçahî, sernav sernavê rêzenivîsên ku berê bi vî navî di kovareke wêjeyî de hatibûn weşandin û paşê di ''Bîrûn perîden ez sef'' de hatibûn komkirin dubare dike, lê tu ji wan nivîsan di vê pirtûkê de cih nagirin.<ref name="ik9063">{{cite web|language=fa|script-title=fa:تأملات؛ از صفر|trans-title=Te'emmulat; ez sifr (Negah, çapa 2an, 1398/2019, 255 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9063-meditations-from-zero|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Lêkolîn û antolojî === Çavkaniyên vê lîsteyê:<ref name="kanoon" /><ref name="bbc-obit" /> * ''Şerwe-serayî der cunûb-e Îran'' («Stranbêjiya ''Şerwe''yê li Başûrê Îranê», 1369/1990, Iqbal-e Lahûrî; çapa nû 1396/2017, Patîze) {{ISBN|9786009618422}}; lêkolînek li ser ''şerwe''yê<ref name="ik97695">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شروه‌سرایی در جنوب ایران|trans-title=Şerwe-serayî der cunûb-e Îran (Patîze, 1396/2017, 306 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/97695-sharveh-saraee|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Helbestên bijartî yên Menûçehr Şeybanî (hilbijartin û lêkolîn; 1373/1994) – Merwarîd * ''In bang-e dilawîz'' («Ev Dengê Dilkêş», jiyan û helbesta Ferîdûn Tewellulî; 1380/2001; çapa 2an 1398/2019) – Salis {{ISBN|9789647230018}}<ref name="ik17689">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز|trans-title=In bang-e dilawîz (Salis, çapa 2an, 1398/2019, 532 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/17689-selected-poems|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="nlai639927">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز: زندگی و شعر فریدون تولّلی / علی باباچاهی|trans-title=In bang-e dilawîz: jiyan û helbesta Ferîdûn Tewellulî / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/639927|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="nlai6012194">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز / علی باباچاهی|trans-title=In bang-e dilawîz / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/6012194|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Helbestên bijartî yên {{Girêdan|Menûçehr Neyistanî|fa|منوچهر نیستانی}} (1384/2005) – Merwarîd * ''Zîbatir ez cunûn'' («Ji Dînitiyê Bedewtir», jiyan û helbesta Îsmaîl Şahrûdî; 1387/2008; çapa 5em 1403/2024) – Salis {{ISBN|9789643803544}}<ref name="ik17710">{{cite web|language=fa|script-title=fa:زیباتری از جنون|trans-title=Zîbatir ez cunûn (Salis, çapa 5em, 1403/2024, 328 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/17710-ziba-tari-az-jonoun|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Gotarên bijartî === * «Pêla Sêyem: Pênaseyeke Nezelal û Sekinî», ''Adîne'', hejmar 24, gulan–hezîran 1988 * «Pêncî û Heft Salên Helbesta Nû ya Farisî», ''Adîne'', hejmar 25, hezîran–tîrmeh 1988 * «Rêbazên Helbestî Ji Salên 1960î Heta Îro», ''Adîne'', hejmar 26, tîrmeh–tebax 1988 * «Kêşa Wêneyan û Kelecana Hestyarî ya Peyvan», ''Adîne'', hejmar 28, îlon–çiriya pêşîn 1988 * «Teweran û Taybetmendiyên Helbesta Piştî-nîmayî», ''Karname'', hejmar 4, adar–gulan 1999 * «Krîza Helbestê û Rêyên Derketina Jê», ''Ferheng-e tewse'e'', hejmar 49, gulan–hezîran 2001<ref name="nlai189097">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بحران شعر و راه برون رفت از آن / علی باباچاهی|trans-title=Krîza helbestê û rêya derketina jê / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/189097|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * «Hafiz û Çanda Lîstikên Zimanî», ''Salname-ye Hafiz-pejûhî'' («Salnameya Lêkolînên [[Hafizê Şîrazî|Hafiz]]»), hejmar 6, 2003 * «Firehiya Bêsînor a Wateyê», ''Rûdekî'', hejmar 22, 2008<ref name="ensani" /> * «Mîr Carinan Ji Proletaryaya Kedkar Kêmtir Bi Kompleks in», ''Mihrname'', hejmar 26, çiriya pêşîn–çiriya paşîn 2012<ref name="mehrnameh1391">{{cite web|language=fa|author=Elî Babaçahî|script-title=fa:گاه شاهزاده‌ها از پرولتاریایی زحمتکش کم‌عقده‌ترند (مهرنامه، شمارهٔ ۲۶، آبان ۱۳۹۱)|trans-title=Mîr carinan ji proletaryaya kedkar kêmtir bi kompleks in (Mihrname, hejmar 26, çiriya pêşîn–çiriya paşîn 2012)|url=https://elmnet.ir/doc/876042-10581|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * «Li Ser Helbesta 'Bîranînên Min' a Ehmedreza Ehmedî», ''Berg-e hunar'', hejmar 32, zivistana 2021–2022<ref name="bargehonar1400">{{cite web|language=fa|author=Elî Babaçahî|script-title=fa:دربارهٔ شعر «خاطرات من» احمدرضا احمدی (برگ هنر، شمارهٔ ۳۲، زمستان ۱۴۰۰)|trans-title=Li ser helbesta «Bîranînên Min» a Ehmedreza Ehmedî (Berg-e hunar, hejmar 32, zivistana 2021–2022)|url=https://elmnet.ir/doc/2656982-45112|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Hevpeyvîn === ==== Bi şêweya pirtûkê ==== * ''Tarîx-e şefahî-ye edebiyat-e mu'asir-e Îran'' («Dîroka Devkî ya Wêjeya Hevdem a Îranê»), cild 5 (hevpeyvîna Ebdullah Sadat-Medenî bi Elî Babaçahî re; edîtorê giştî Mihemed-Haşim Ekberiyanî; 1384/2005) – Rûznigar<ref name="oralhist1384">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (تهیه‌کننده: عبدالله سادات‌مدنی، زیر نظر محمدهاشم اکبریانی، انتشارات روزنگار، ۱۳۸۴)|trans-title=Elî Babaçahî (amadekirina Ebdullah Sadat-Medenî, bi serperiştiya Mihemed-Haşim Ekberiyanî, Rûznigar, 1384/2005)|url=https://elmnet.ir/doc/31000513-91322|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Derî be otaq-e munaqeşe'' («Derek Ber Bi Odeya Gengeşeyê», berhevoka hevpeyvînên ku Babaçahî di nêzîkî sî û pênc salên çalakiya wêjeyî de dane; nêzîkî 500 r.; 1394/2015) – Negah {{ISBN|9786003760547}}<ref name="isna1394">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: وضعیت ادبیات اسفناک است|trans-title=Elî Babaçahî: rewşa wêjeyê xemgîn e|url=https://www.isna.ir/news/94121710769/|website=Ajansa Nûçeyan a Xwendekarên Îranê (ÎSNA)|date=7 adar 2016|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="ibna1395">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باباچاهی: «در ستایش مرگ» ساراماگو را در نوروز مطالعه کنید|trans-title=Babaçahî: di Newrozê de ''Mirin bi Navberan'' a Saramago bixwînin|url=https://www.ibna.ir/news/233294|website=Ajansa Nûçeyan a Pirtûkan a Îranê (ÎBNA)|date=22 adar 2016|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> Pirtûka ''Bîrûn perîden ez sef'' (1385/2006), ji bilî rexne û gotaran, çend hevpeyvînên wî jî dihewîne (li [[#Rexne û teoriya wêjeyî|Rexne û teoriya wêjeyî]] binêre). ==== Di kovar û rojnameyan de ==== * «Helbesta Qebareyê: Texmîn Bike Kî Tê Ku 'Qebareyê' Pênase Bike!» (maseya giftûgoyê bi {{Girêdan|Şems Aqacanî|fa|شمس آقاجانی}}, Elî Babaçahî, Muzeffer Royayî û Yezdan Selahşûr re), ''Baya'', hejmar 41, 2006<ref name="baya1385">{{cite web|language=fa|script-title=fa:شعر حجم: حدس بزن چه کسی برای تعریف «حجم» می‌آید! (میزگرد با حضور شمس آقاجانی، علی باباچاهی، مظفر رویایی و یزدان سلحشور) (بایا، شمارهٔ ۴۱، ۱۳۸۵)|trans-title=Helbesta qebareyê: texmîn bike kî tê ku «qebareyê» pênase bike! (maseya giftûgoyê, Baya, hejmar 41, 1385/2006)|url=https://elmnet.ir/doc/1909011-77179|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * «Ava Şêlo ya Helbestê» (maseya giftûgoyê ya di navbera Elî Babaçahî û Mihemed Şems Lengerûdî de li ser rewşa helbesta niha, beşa yekem), ''Şerq'', hejmar 1882, 17 çiriya paşîn 2013, r. 9<ref name="shargh1392">{{cite web|language=fa|script-title=fa:آب گل‌آلود شعر (میزگرد علی باباچاهی و محمد شمس لنگرودی)|trans-title=Ava şêlo ya helbestê (maseya giftûgoyê ya di navbera Elî Babaçahî û Mihemed Şems Lengerûdî de)|url=http://www.sharghdaily.ir/1392/08/26/Files/PDF/13920826-1882-98-9.pdf|website=Rojnameya Şerq|date=17 çiriya paşîn 2013|page=9|archive-url=https://web.archive.org/web/20131126055139/http://sharghdaily.ir:80/1392/08/26/Files/PDF/13920826-1882-98-9.pdf|archive-date=26 çiriya paşîn 2013|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * «Postmodernîstbûn Ne Xewna Min a Dilsoj e!» (hevpeyvîna {{Girêdan|Elî Ebdullahî|fa|علی عبداللهی}} bi Babaçahî re), ''Sînema û edebiyat'', hejmar 39, zivistana 2013–2014<ref name="abdollahi1392">{{cite web|language=fa|author=Elî Ebdullahî|script-title=fa:پست‌مدرنیست بودن، اشتیاق سوزان من نیست!؛ گفت‌وگو با علی باباچاهی (سینما و ادبیات، شمارهٔ ۳۹، زمستان ۱۳۹۲)|trans-title=Postmodernîstbûn ne xewna min a dilsoj e! Hevpeyvînek bi Elî Babaçahî re (Sînema û edebiyat, hejmar 39, zivistana 2013–2014)|url=https://elmnet.ir/doc/425707-41498|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> ==== Ajansên nûçeyan, malper û medyayên din ==== * «Eleqeya Helbestvanên Îro bi Struktura Kûr a Derûnî Cureyek Mîstîsîzm e», Ajansa Nûçeyan a Mehr, 17 çiriya pêşîn 2006<ref name="mehr" /> * «Şamlû Helbestên Ku Jê Hez Nedikir Diweşandin / Di Her Kêliyê de Me Dikarî Serobino Bikin!» (hevpeyvîna Şehab Darabiyan bi Babaçahî re li ser pêncî salên wî yên helbestê), ÎBNA, 1 kanûna paşîn 2018<ref name="ibna1396" /> * «Ez Li Fezaya Sîber Wekî ku Li ''Adîne'' Dinêrîm Dinêrim / Ez Hîn Li Ser Piyan im» (hevpeyvîn di 77emîn rojbûna wî de), ÎBNA, 11 çiriya paşîn 2019<ref name="ibna1398" /> * «Hinekan Bi Helbestên 'Bi Şêweya Royayî' re Li Hev Nedikir» (hevpeyvîna Neda Welîpûr bi Babaçahî re li ser Yedullah Royayî), ÎSNA, 17 îlon 2022<ref name="isna1401" /> * «Vegotina Elî Babaçahî ya Rêwîtiya Helbesta Hevdem / Mecbûriya Cuda Nivîsînê» (hevpeyvîna Şîrzad Bestamî bi Babaçahî re ku, li gorî ÎBNAyê, di nîvê salên 2010an de li kêleka kongreyeke helbestê li [[Xurremabad]]ê hatiye kirin û piştî mirina wî hatiye weşandin), ÎBNA, 26 sibat 2026<ref name="ibna547535">{{cite web|language=fa|script-title=fa:روایت علی باباچاهی از مسیر شعر معاصر / جبر متفاوت‌نویسی|trans-title=Vegotina Elî Babaçahî ya rêwîtiya helbesta hevdem / Mecbûriya cuda nivîsînê|url=https://www.ibna.ir/news/547535|website=Ajansa Nûçeyan a Pirtûkan a Îranê (ÎBNA)|date=26 sibat 2026|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref> ==== Hevpeyvîn û xwendin di medyaya farisîziman a derveyî Îranê de ==== * «Ma Evîndarbûn Tawanbarî ye? Ez Wê Qebûl Dikim» (hevpeyvîna Mucteba Pûrmuhsin bi Babaçahî re li ser rola evînê di helbestê de), Radyo Zemane, 15 sibat 2008<ref name="zamaneh2008" /> * Xwendin ji bo Radyo Zemaneyê: piştî merasîma xelatdayînê ya yekem Xelata Helbestê ya Ehmedê Şamlû, Babaçahî du helbest ji berhevoka xwe ya xelatgir ''In keştî-ye pur-esrar'' ji bo vê medyayê xwendin (rapora Mihemed Tengistanî, 10 kanûna paşîn 2016).<ref name="zamaneh2016" /> * «Ey…» û du helbestên din: sê helbest ji berhevoka protestoyê ''Cehan muteweccih şud'' ku, li gorî kovara wêjeyî ''Bang'' (kovareke serbixwe ku li derveyî Îranê ji aliyê Şehriyar Mendenîpûr û Huseyn Nûşazer ve tê weşandin), helbestvan bi xwe ji bo kovarê hilbijartine (20 nîsan 2023).<ref name="baang" /> === Tomar (xwendin) === * ''Imza-ye yadigarî: guzîde-ye eş'ar-e Elî Babaçahî'' («Îmzeya Bîranînê: Helbestên Bijartî yên Elî Babaçahî», bi dengê helbestvan; 1388/2009) – Tehqîqat-e nezerî, [[Îsfehan]]<ref name="nlai1846576">{{cite web|language=fa|script-title=fa:امضای یادگاری: گزیدهٔ اشعار علی باباچاهی / علی باباچاهی|trans-title=Imza-ye yadigarî: helbestên bijartî yên Elî Babaçahî / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1846576|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''In-torî fikr mî-kuned'' («Wiha Difikire», bi dengê helbestvan; helbest ji ''Pîkaso der ab-ha-ye Xelîc-e Fars''; 1391/2012) – Mu'essese-ye şebeke-ye sewtî-ye Xoş-beyan * Xwendin di şeva heftem a Deh Şevên Goethe de (16 çiriya pêşîn 1977; tomara dengî, 3:35), li ser malpera Azadî hatiye weşandin<ref name="azadi-babachahi-audio" /> === Werger === Helbestên Babaçahî bo zimanên wekî îngilîzî, holendî, kurdî û erebî hatine wergerandin.<ref name="artebox" /> * ''In hem yek şûxî bûd'' (''This Too Was a Joke'', «Ev Jî Henekek Bû», hilbijartineke helbestan a duzimanî ku ji aliyê Seîd Seîdpûr ve bo îngilîzî hatiye wergerandin; edîtor Eyûb Sadiqiyanî; 1390/2011; sala ku Pirtûkxaneya Neteweyî tomar kiriye: 1389/2010) – Wîstar<ref name="artebox" /><ref name="nlai1975258">{{cite web|language=fa|script-title=fa:این هم یک شوخی بود / علی باباچاهی|trans-title=In hem yek şûxî bûd / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1975258|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Ez rûz-ha-ye roşen'' («Ji Rojên Ronak», hilbijartineke helbestan ku ji aliyê Babek Sehranewerd ve bo kurdî hatiye wergerandin){{Çavkanî hewce ye}} == Berhemên li ser Babaçahî == === Belgefîlm === * ''In qiyafe-ye meşkûk'' («Ev Rûyê Bi Guman», 2011), belgefîlmeke 90 deqîqeyî ya bi derhêneriya {{Girêdan|Wehîd Elîzade Rezazî|fa|وحید علیزاده رزازی}} li ser helbest û jiyana Babaçahî, ku di havîna 2011an de hatiye kişandin.<ref name="bbc-obit" /><ref name="zamaneh2023" /><ref name="shargh" /> Hûşeng Çalengî, Mesûd Behnûd, Mihemed Mihemedelî, Mihemed Qayid, Mediya Kaşîger, Ehmed Pûrî, Fethullah Bîniyaz, Ferxunde Hacîzade, Behzad Xacat, Reza Amirî, Erdeşîr Rustemî, Elî Ebdullahî, Elîreza Mucabî û Babek Sehranewerd tê de li ser aliyên helbestî û kesane yên Babaçahî diaxivin.<ref name="shargh" /> Fîlm cara yekem di 14ê adara 2012an de di merasîma rêzgirtinê de ku koma wêjeyî ya Maya li navenda çandî ya Xane-ye Meşq a Tehranê li dar xistibû hate nîşandan.<ref name="ibna2012" /> * ''Bawer kunîd în hem yek şûxî bûd'' («Bawer Bikin, Ev Jî Henekek Bû», 2014), belgefîlmeke bi derhêneriya Muhsin Mûsewî Mîrkelayî.<ref name="mahjoubi" /><ref name="tabnak" /> Di sala 1396/2017an de ji aliyê Serzemîn-e Ahurayî ve wekî qutiyeke DVDyê ligel pirtûkeke 66 rûpelî bi sernavê ''Bawer kunîd: în hem yek şûxî bûd!'' hate weşandin. {{ISBN|9786006792477}}<ref name="ik110132">{{cite web|language=fa|script-title=fa:دی‌وی‌دی مستند زندگی و آثار باباچاهی و کتاب «باور کنید: این هم یک شوخی بود!»|trans-title=DVDya belgefîlma li ser jiyan û berhemên Babaçahî, bi pirtûka «Bawer kunîd: în hem yek şûxî bûd!» (Serzemîn-e Ahurayî, 1396/2017, 66 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/110132-babachahi|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="nlai3969267">{{cite web|language=fa|script-title=fa:باورکنید: این هم یک شوخی بود / علی باباچاهی|trans-title=Bawer kunîd: în hem yek şûxî bûd / Elî Babaçahî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3969267|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Pirtûk === * ''Kitab-e Dereng'' («Pirtûka Rawestanê», hejmara yekem: helbest û jiyana Elî Babaçahî; amadekirina Mihemed Lûtîc) – Tehqîqat-e nezerî, Îsfehan; danegeha Elmnet vê pirtûkê bi sernavê «Kitab-e reng: hejmara taybet a li ser jiyana wêjeyî ya Elî Babaçahî» û sala 1387/2008 tomar dike.<ref name="rang1387">{{cite web|language=fa|script-title=fa:کتاب رنگ: ویژهٔ حیات ادبی علی باباچاهی (به اهتمام محمد لوطیج، انتشارات تحقیقات نظری، ۱۳۸۷)|trans-title=Kitab-e reng: hejmara taybet a li ser jiyana wêjeyî ya Elî Babaçahî (amadekirina Mihemed Lûtîc, Tehqîqat-e nezerî, 1387/2008)|url=https://elmnet.ir/doc/30414066-41671|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * ''Heftad gul-e zerd: Elî Babaçahî der wez'iyet-e dîger'' («Heftê Kulîlkên Zer: Elî Babaçahî di Rewşeke Din de», bi berhevkirina Mihemed Lûtîc; çapa 1em 1393/2014, 240 r.) – Serzemîn-e Ahurayî {{ISBN|9786006792194}}; li gorî danasîna pirtûkê li ser Îran Kitab, ew sê dehsalên pêşîn ên kariyera helbestî ya Babaçahî nagire nav xwe, lê taybetmendiyên helbesta wî ji ''Nem-nem-e baranem'' û pê ve ji nû ve dixwîne û, li şûna dadbarkirina kalîteya helbestan, hewl dide bi analîza hêmanên wan «mifteyên xwendina helbestan» bide xwîner.<ref name="ik9093">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هفتاد گل زرد|trans-title=Heftad gul-e zerd (Serzemîn-e Ahurayî, 1393/2014, 240 r.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9093-seventy-yellow-flowers|website=Îran Kitab|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="haftad1393">{{cite web|language=fa|script-title=fa:هفتاد گل زرد: علی باباچاهی در وضعیت دیگر (گردآورنده: محمد لوطیج، انتشارات سرزمین اهورایی، ۱۳۹۳)|trans-title=Heftad gul-e zerd: Elî Babaçahî di rewşeke din de (bi berhevkirina Mihemed Lûtîc, Serzemîn-e Ahurayî, 1393/2014)|url=https://elmnet.ir/doc/30635607-12312|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Ferrux Letîfnejad, ''Nehwe-ye teşkîl û daryaft-e metn der eş'ar-e mu'asir (Nîma, Sepehrî û Babaçahî)'' («Avabûn û Wergirtina Metnê di Helbesta Hevdem de: Nîma, Sepehrî û Babaçahî»), Suxen, 1396/2017.<ref name="latifbook1396">{{cite web|language=fa|author=Ferrux Letîfnejad|script-title=fa:نحوهٔ تشکیل و دریافت متن در اشعار معاصر (نیما، سپهری و باباچاهی) (کتاب، انتشارات سخن، ۱۳۹۶)|trans-title=Avabûn û wergirtina metnê di helbesta hevdem de: Nîma, Sepehrî û Babaçahî (pirtûk, Suxen, 1396/2017)|url=https://elmnet.ir/doc/31392088-21231|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Nesrîn Muzefferî û Merziye Newrozî, ''Ram û naram: Ateşî – Babaçahî'' («Kedî û Nekedî: Ateşî – Babaçahî»), Şelek, 1397/2018.<ref name="ramnaram1397" /> * Îbrahîm Muhibbî, ''Be semt-e çehre-ha-ye muxtelifî: tehlîl-e sebkî-ye eş'ar-e Elî Babaçahî û Ebbas Seffarî ber esas-e nezeriye-ye şinaxtî'' («Ber Bi Rûyên Cuda: Analîza Şêwazî ya Helbestên Elî Babaçahî û Ebbas Seffarî Li Ser Bingeha Teoriya Mehrîfî»), Patîze, 1400/2021.<ref name="mohebbibook1400" /> * Feyz Şerîfî, ''Elî Babaçahî'', amadekirina Leyla Sebûrîzade, Hiss-e heftum, 1400/2021.<ref name="sharifi1400">{{cite web|language=fa|author=Feyz Şerîfî|script-title=fa:علی باباچاهی (کتاب، ویراستار: لیلا صبوری‌زاده، انتشارات حس هفتم، ۱۴۰۰)|trans-title=Elî Babaçahî (pirtûk, amadekirina Leyla Sebûrîzade, Hiss-e heftum, 1400/2021)|url=https://elmnet.ir/doc/32118029-81722|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Huseyn Baqirî, ''Berxurd-e minqar-e perende be lale-ye gûş: şalûde-şikenî der eş'ar-e Elî Babaçahî'' («Lêdana Nikilê Teyrê li Nermika Guh: Dekonstruksiyon di Helbestên Elî Babaçahî de», deh berhevokên ku di salên 2010an de hatine weşandin), Patîze, 1402/2023.<ref name="bagheribook1402" /><ref name="nlai9348106">{{cite web|language=fa|script-title=fa:برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش / حسین باقری|trans-title=Berxurd-e minqar-e perende be lale-ye gûş / Huseyn Baqirî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/9348106|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Ebdullah Suleymanî (amadekar), ''Elî Babaçahî'', Efraz, 1402/2023.<ref name="soleimani1402">{{cite web|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (کتاب، به اهتمام عبدالله سلیمانی، انتشارات افراز، ۱۴۰۲)|trans-title=Elî Babaçahî (pirtûk, amadekirina Ebdullah Suleymanî, Efraz, 1402/2023)|url=https://elmnet.ir/doc/32249070-41131|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Cawîd Tekawerân, ''Gusest-ha û peywest-ha-ye rewayî der eş'ar-e Elî Babaçahî (ez Nem-nem-e baranem ta Ewra û dîgeran-e men)'' («Qetbûn û Berdewamiyên Vegotinê di Helbestên Elî Babaçahî de»), Xired-e Cawîd, 1403/2024.<ref name="takavaran1403" /> === Gotarên lêkolînê === * Mihemed-Celîl Behadirî û Hesen Zulfeqarî, «Rêza Demî di Helbestê de ji Perspektîfeke Post-strukturalîst (bi Referansa Helbesta Elî Babaçahî)», ''Zîbayî-şinasî-ye edebî'', hejmar 13, payîza 2012.<ref name="bahadori1391" /> * Îbrahîm Muhibbî, Mezahir Nîkxah û Mihemed Hekîmazer, «Xwendina Du Helbestên Elî Babaçahî Li Ser Bingeha Teoriya Şemayê di Stîlnasiya Mehrîfî de», ''Şi'r-pejûhî (Bostan-e edeb)'', hejmar 3, payîza 2019.<ref name="mohebbi1398" /> * Mihemed-Emîn Ihsanî Estehbanatî û Mihemed-Reza Serfî, «Babaçahî û Hêmanên Zimanî yên Helbesta Postmodern», ''Mutale'at-e belaxî'', cild 12, hejmar 23, bihara 2021.<ref name="ehsani1400" /> * Behzad Xacat, «Lêkolîneke Berawirdî ya Helbesteke Elî Babaçahî û Yeke Şems Lengerûdî Li Ser Bingeha Teoriya Rîzomî ya Gilles Deleuze», ''Qend-e parsî'', cild 4, hejmar 13, zivistana 2021–2022.<ref name="khajat1400" /> * Elî Mihemedî û Tahire Qasimî, «'Sernav' di Helbestên Elî Babaçahî de, ji Realîzmê heta Postmodernîzmê», ''Dehxuda'', cild 14, hejmar 51, bihara 2022.<ref name="mohammadi1401" /> * Mihran Elîwend, Kazim Dizfûliyan û Qudretullah Tahirî, «Analîza Dîmena Rojavabûnê di Helbesta 'Pasingahî 2' ya Elî Babaçahî de li Ber Ronahiya Teoriya Michel Collot a Struktura Asoyê», ''Edebiyat-e parsî-ye mu'asir'', cild 12, hejmar 1, bihar–havîna 2022.<ref name="alivand1401" /> * Zekiye Mihemedlû, Berat Mihemedî û Seyfeddîn Ebbarîn, «Lêkolîn, Rexne û Analîza Şêweyên Lada Wateyî di Helbesta Elî Babaçahî de», ''Zîbayî-şinasî-ye edebî'', cild 13, hejmar 52, havîna 2022.<ref name="mohammadlou1401" /> * Ronak Cewherzade, Şahrux Hikmet û Mecîd Ezîzî, «Analîza Estetîk a Diyardeyên Postmodernîst di Du Berhevokên Elî Babaçahî ''Nem-nem-e baranem'' û ''Eql ezabem mî-dehed'' de», ''Zîbayî-şinasî-ye edebî'', cild 13, hejmar 53, payîza 2022.<ref name="joharzadeh1401" /> * Mehbûbe Şîrgerdûn, «Diyardeyên Estetîk di Helbestên Elî Babaçahî de (Lêkolîna Heft Berhevokan)», ''Zîbayî-şinasî-ye edebî'', cild 13, hejmar 53, payîza 2022.<ref name="shirgardoon1401" /> * Ferrux Letîfnejad Rûdsarî, «Rola Cîhana Deiktîk di Naskirina Cîhana Epîstemîk a Helbesta 'Dûrî û...' ya Babaçahî de, Li Ser Bingeha Helbestnasiya Mehrîfî ya Cîhanên Metnê ya Paul Werth», ''Neqd û nezeriye-ye edebî'', cild 7, hejmar 2, payîz–zivistana 2022–2023.<ref name="latifnejad1401" /> * Asiye Huseynelîzade, Haniye Sedrî Mecd û Şahperek Ferehbexş Isfehan, «Rexneyeke Formalîst a Helbestên Kiyûmers Munşîzade û Elî Babaçahî Li Ser Bingeha Modela Geoffrey Leech», ''Gencîne-ye zeban û edebiyat-e farsî'', cild 2, hejmar 1, bihara 2024.<ref name="hosseinalizadeh1403" /> * Leyla Emînî, Şahîn Ocaq Elîzade û Seyîde Mendana Haşimî Isfehanî, «Pirdengî di Helbestên Elî Babaçahî û Reza Berahenî de li Hember Teşbîhê di Hunerên Dîtbarî yên Hevdem de», ''Mutale'at-e hunar-e îslamî'', cild 21, hejmar 54, havîna 2024.<ref name="amini1403a" /> * Leyla Emînî, Şahîn Ocaq Elîzade û Seyîde Mendana Haşimî, «Helbesta Belavker di Salên 1990î de, bi Referansa Helbestên Elî Babaçahî», ''Sebk-şinasî-ye nezm û nesr-e farsî'', cild 17, hejmar 106, sibat–adar 2025.<ref name="amini1403b" /> * Emîr Selacuqe, Mensûr Nîkpenah û Mistefa Salarî, «Teknîkên Lada Hevoksaziyê ya Piştî-nîmayî di Helbesta Helbestvanên Pêşeng ên Salên 1990î de», ''Sebk-şinasî-ye nezm û nesr-e farsî'', cild 18, hejmar 113, îlon–çiriya pêşîn 2025.<ref name="salajegheh1404">{{cite journal|language=fa|author1=Emîr Selacuqe|author2=Mensûr Nîkpenah|author3=Mistefa Salarî|script-title=fa:بررسی شگردهای هنجارگریزی نحوی پسانیمایی در شعر شاعران شاخص دهه هفتاد|trans-title=Teknîkên lada hevoksaziyê ya piştî-nîmayî di helbesta helbestvanên pêşeng ên salên 1990î de|journal=Sebk-şinasî-ye nezm û nesr-e farsî (Behar-e edeb)|volume=18|issue=113|date=îlon–çiriya pêşîn 2025|url=https://elmnet.ir/doc/2980038-42971|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Rexne di kovarên wêjeyî de === * Nergis Baqirî, «''Şi'r-e emrûz, zen-e emrûz'' bi Nêrînekê», ''Kitab-e mah-e edebiyat'', hejmar 21 (hejmara rêzê 135), kanûna pêşîn 2008 – kanûna paşîn 2009.<ref name="bagheri1387">{{cite journal|language=fa|author1=Nergis Baqirî|script-title=fa:«شعر امروز، زن امروز» در یک نگاه (بررسی کتاب «شعر امروز، زن امروز» علی باباچاهی)|trans-title=«Şi'r-e emrûz, zen-e emrûz» bi nêrînekê (nirxandina pirtûka Elî Babaçahî)|journal=Kitab-e mah-e edebiyat|issue=21 (135)|date=kanûna pêşîn 2008 – kanûna paşîn 2009|url=https://elmnet.ir/doc/727732-11261|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Sîmîn Behbehanî, «Nêrînek li Çend Helbestên Babaçahî», ''Çame'', hejmar 23, nîsan–hezîran 2022.<ref name="behbahani1401" /> * Ebdulelî Destxeyb, «Postmodernîzm di Helbestên Babaçahî de», ''Cehan-e kitab'', cild 15, hejmar 3–4 (hejmara rêzê 254), gulan–tîrmeh 2010.<ref name="dastgheib1389" /> * Ebdulelî Destxeyb, «Nûbûnên Helbesta Babaçahî Bêtir Yên Vê Derê ne», ''Çame'', hejmar 23, nîsan–hezîran 2022.<ref name="dastgheib1401" /> === Gotarên konferansan === * Qehreman Şîrî, «Helbesta Axaftinê û Helbesta Piştî-nîmayî», konferansa neteweyî ya ''Efsane'', 1389/2010.<ref name="shiri1389">{{cite web|language=fa|author=Qehreman Şîrî|script-title=fa:شعر گفتار و شعر پسانیمایی (مقالهٔ همایش کشوری افسانه، ۱۳۸۹)|trans-title=Helbesta axaftinê û helbesta piştî-nîmayî (gotar, konferansa neteweyî ya Efsane, 1389/2010)|url=https://elmnet.ir/doc/20327453-10482|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Celîl Şakirî û Sumeye Mihemedînesb, «Pêşxistina Zimanî di Helbesta Elî Babaçahî de Li Ser Bingeha Modela Zimanî ya Geoffrey Leech», konferansa Lêkolînê di Ziman û Wêjeya Farisî de, 1394/2015.<ref name="shakeri1394">{{cite web|language=fa|author=Celîl Şakirî û Sumeye Mihemedînesb|script-title=fa:برجسته‌سازی‌های زبانی در شعر علی باباچاهی بر مبنای الگوی زبان‌شناختی جفری لیچ (مقالهٔ همایش پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۹۴)|trans-title=Pêşxistina zimanî di helbesta Elî Babaçahî de li ser bingeha modela Geoffrey Leech (gotara konferansê, 1394/2015)|url=https://elmnet.ir/doc/20794504-91751|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Nesrîn Muzefferî û Merziye Newrozî, «Cihê Evînê di Helbestên Menûçehr Ateşî û Elî Babaçahî de», Kongreya Navneteweyî ya Ziman û Wêjeyê, 1395/2016.<ref name="mozaffari1395">{{cite web|language=fa|author=Nesrîn Muzefferî û Merziye Newrozî|script-title=fa:جایگاه عشق در اشعار منوچهر آتشی و علی باباچاهی (مقالهٔ کنگرهٔ بین‌المللی زبان و ادبیات، ۱۳۹۵)|trans-title=Cihê evînê di helbestên Menûçehr Ateşî û Elî Babaçahî de (gotara konferansê, 1395/2016)|url=https://elmnet.ir/doc/20611155-8163|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Nesrîn Muzefferî û Merziye Newrozî, «Elî Babaçahî û Ramanên Wî yên Li Ser Mirinê», Kongreya 4em a Navneteweyî ya Çand û Ramana Olî, 1397/2018.<ref name="mozaffari1397a">{{cite web|language=fa|author=Nesrîn Muzefferî û Merziye Newrozî|script-title=fa:علی باباچاهی و تأملات مرگ‌اندیشانهٔ وی (مقالهٔ چهارمین کنگرهٔ بین‌المللی فرهنگ و اندیشهٔ دینی، ۱۳۹۷)|trans-title=Elî Babaçahî û ramanên wî yên li ser mirinê (gotara konferansê, 1397/2018)|url=https://elmnet.ir/doc/20839205-12211|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Nesrîn Muzefferî û Merziye Newrozî, «Lêkolîneke Sosyolojîk a Hunerê di Helbestên Elî Babaçahî de», Kongreya Antropolojiya Biyolojîk û Zanistên Mirovî, 1397/2018.<ref name="mozaffari1397b">{{cite web|language=fa|author=Nesrîn Muzefferî û Merziye Newrozî|script-title=fa:بررسی جامعه‌شناختی هنری در اشعار علی باباچاهی (مقالهٔ کنگرهٔ انسان‌شناسی زیستی و علوم انسانی، ۱۳۹۷)|trans-title=Lêkolîneke sosyolojîk a hunerê di helbestên Elî Babaçahî de (gotara konferansê, 1397/2018)|url=https://elmnet.ir/doc/20962981-52902|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Zîba Qelawendî û Cawîd Tekawerân, «Cureyên Qetbûna Vegotinê di Helbestên Elî Babaçahî de», Konferansa 1em a Neteweyî ya Lêkolînên Wêjeyî bi Nêzîkatiyeke Berawirdî, 1397/2018.<ref name="ghalavandi1397a">{{cite web|language=fa|author=Zîba Qelawendî û Cawîd Tekawerân|script-title=fa:انواع گسست روایت در اشعار علی باباچاهی (مقالهٔ نخستین همایش ملی تحقیقات ادبی با رویکرد مطالعات تطبیقی، ۱۳۹۷)|trans-title=Cureyên qetbûna vegotinê di helbestên Elî Babaçahî de (gotara konferansê, 1397/2018)|url=https://elmnet.ir/doc/21006832-91961|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Zîba Qelawendî û Cawîd Tekawerân, «Qetbûn û Berdewamiyên Vegotinê di Helbestên Elî Babaçahî de (ji ''Nem-nem-e baranem'' heta ''Ewra û dîgeran-e men'')», Konferansa 2yem a Navneteweyî ya Ziman û Wêjeya Farisî, 1397/2018.<ref name="ghalavandi1397b">{{cite web|language=fa|author=Zîba Qelawendî û Cawîd Tekawerân|script-title=fa:گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من) (مقالهٔ دومین همایش بین‌المللی زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۹۷)|trans-title=Qetbûn û berdewamiyên vegotinê di helbestên Elî Babaçahî de (gotara konferansê, 1397/2018)|url=https://elmnet.ir/doc/20986416-71091|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Fatime Sadiqî Neqdelî Ulya û Fatime Rustempûr, «Xwedûrgirtina ji Metaforê di Helbesta Elî Babaçahî de», Civîna 13em a Navneteweyî ya Komeleya Pêşxistina Ziman û Wêjeya Farisî, 1397/2018.<ref name="sadeghi1397">{{cite web|language=fa|author=Fatime Sadiqî Neqdelî Ulya û Fatime Rustempûr|script-title=fa:استعاره‌گریزی در شعر علی باباچاهی (مقالهٔ سیزدهمین گردهمایی بین‌المللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۷)|trans-title=Xwedûrgirtina ji metaforê di helbesta Elî Babaçahî de (gotara konferansê, 1397/2018)|url=https://elmnet.ir/doc/21091742-42281|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> === Tez === * Sara Xezayî, «Pêşxistin di Helbestên Elî Babaçahî de», teza masterê, Zanîngeha Erakê, 1389/2010.<ref name="khazaei1389" /> * Tahire Bezzî, «Wêneyê Yarê di Helbestên Elî Babaçahî de», teza masterê, Zanîngeha Zabulê, 1392/2013.<ref name="bazzi1392" /> * Tahire Haşimî, «Dijberiyên Dualî di Helbestên Elî Babaçahî de», teza masterê, Zanîngeha Zabulê, 1393/2014.<ref name="hashemi1393" /><ref name="nlai4085141">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی / طاهره هاشمی|trans-title=Lêkolîna dijberiyên dualî di helbestên Elî Babaçahî de / Tahire Haşimî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4085141|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Mehmûd Palaş, «Lêkolîna Hêmanên Herêmî û Herêmîbûnê di Helbesta Elî Babaçahî de», teza masterê, Zanîngeha Zabulê, 1393/2014.<ref name="palash1393" /><ref name="nlai3897575">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی / محمود پالاش|trans-title=Lêkolîna hêmanên herêmî û herêmîbûnê di helbesta Elî Babaçahî de / Mehmûd Palaş (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3897575|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Sumeye Mihemedînesb, «Lêkolîn û Ravekirina Hêmanên Helbesta Postmodernîst di Helbestên Reza Berahenî, Elî Babaçahî û Yedullah Royayî de», teza masterê, Zanîngeha Weliyesr a Refsencanê, 1393/2014.<ref name="mohammadinasab1393">{{cite web|language=fa|author=Sumeye Mihemedînesb|script-title=fa:بررسی و تبیین مؤلفه‌های شعر پست‌مدرنیستی در اشعار رضا براهنی، علی باباچاهی و یدالله رویایی (پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان، ۱۳۹۳)|trans-title=Hêmanên helbesta postmodernîst di helbestên Reza Berahenî, Elî Babaçahî û Yedullah Royayî de (teza masterê, Zanîngeha Weliyesr a Refsencanê, 1393/2014)|url=https://elmnet.ir/doc/10864669-27189|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref> * Emîr Mehdewî Hefşecanî, «Lêkolîneke Analîtîk a Têkiliyên Di Navbera Şekl û Wateyê de di Helbesta Îranî ya Salên 1990î de (Li Ser Bingeha Helbest û Nêrînên Reza Berahenî, Elî Babaçahî, Hafiz Mûsewî, Şems Aqacanî, Mihrdad Fellah, Elî Ebdulrizayî, Mihemed Azerm û Girenaz Mûsewî)», teza masterê, Zanîngeha Azad a Îslamî, Şaxa Navenda Tehranê, 1393/2014.<ref name="mahdavi1393">{{cite web|language=fa|author=Emîr Mehdewî Hefşecanî|script-title=fa:بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران (پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ۱۳۹۳)|trans-title=Lêkolîneke analîtîk a têkiliyên di navbera şekl û wateyê de di helbesta îranî ya salên 1990î de (teza masterê, Zanîngeha Azad a Îslamî, Şaxa Navenda Tehranê, 1393/2014)|url=https://elmnet.ir/doc/10847280-61032|website=Elmnet|access-date=2 çiriya pêşîn 2026}}</ref><ref name="nlai3965008">{{cite web|language=fa|script-title=fa:بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران / امیر مهدوی هفشجانی|trans-title=Lêkolîneke analîtîk a têkiliyên di navbera şekl û wateyê de di helbesta îranî ya salên 1990î de / Emîr Mehdewî Hefşecanî (tomara katalogê)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3965008|publisher=Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îranê|access-date=3 çiriya pêşîn 2026}} {{Mirin girêdan|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Ebdulresûl Turabî, «Bikaranîna Henekê û Şêweyên Wî di Helbestên Elî Babaçahî de», teza masterê, Zanîngeha Payam-e Nûr, parêzgeha Farsê, 1394/2015.<ref name="torabi1394" /> * Ferrux Letîfnejad Rûdsarî, «Metnîtî di Helbesta Hevdem de, Li Ser Bingeha Helbestên Nîma, Sepehrî û Babaçahî», teza doktorayê, [[Zanîngeha Ferdewsî ya Meşhedê]], 1394/2015.<ref name="latifnejad1394" /> === Nûçe û nirxandin di medyaya farisîziman a derveyî Îranê de === * «Kuştinên Zincîreyî Piştî Heft Salan, Beşa Sêyem: Otobusa Mirinê» (navê Babaçahî di lîsteya rêwiyên otobusa Ermenistanê de cih digire), Radyo Farda, 24 çiriya paşîn 2005.<ref name="radiofarda" /> * Ferec Serkûhî, «Heft Roj, Pirtûk: Helbesta Babaçahî, Şanoyeke Ustad-Mihemed û Helbesta Tirkî ya Selahî» (rexneyek li ser ''Gul-baran-e hezar-rûze''), BBC Farisî, 27 çiriya pêşîn 2011.<ref name="sarkouhi1390" /> * Cemşîd Berzeger, «Salvegera 'Rêwîtiya Mirinê': Otobuseke Ku Êdî Naçe?», BBC Farisî, 6 tebax 2015.<ref name="bbc2015" /> * Îsfendiyar Kûçe, «''Cehan muteweccih şud'': Helbestên Protestoyê yên Elî Babaçahî», Radyo Zemane, 12 gulan 2023.<ref name="zamaneh2023" /> * «Elî Babaçahî, Helbestvan û Rexnegirê Wêjeyî, Çû Ser Dilovaniya Xwe», BBC Farisî, 23 sibat 2026.<ref name="bbc-obit" /> * «Elî Babaçahî, Helbestvan û Rexnegirê Wêjeyî, di 83 Saliya Xwe de Mir», Radyo Farda, 23 sibat 2026.<ref name="radiofarda2026" /> * «Elî Babaçahî, Helbestvan û Rexnegirê Wêjeyî, Çû Ser Dilovaniya Xwe», ''Îran Emrûz'', 23 sibat 2026.<ref name="ie-obit" /> * Hisam Mehcûbî, «Dema Li Dijî Elî Babaçahî Dirûşm Didan: 'Dîktator, Lez Bike, Helbestên Me Çap Bike!'», BBC Farisî, 24 sibat 2026.<ref name="mahjoubi" /> * Huseyn Nûşazer, «''Cehan muteweccih şud'' ya Elî Babaçahî: Dema Mehbûbe Diqîre», Radyo Zemane, 24 sibat 2026.<ref name="noushazar" /> * Komeleya Nivîskarên Îranê, «Daxuyaniya Komeleya Nivîskarên Îranê li Ser Mirina Elî Babaçahî» (ji nû ve weşandin), ''Îran Emrûz'', 24 sibat 2026.<ref name="kanoon" /> == Herwiha binêre == * [[Wêjeya farisî]] * [[Helbest]] == Çavkanî == {{Çavkanî}} == Girêdanên derve == * {{Jêder-malper|language=fa|script-title=fa:شعرخوانی علی باباچاهی از «این کشتی پراسرار»|trans-title=Elî Babaçahî helbestên «Ev Keştiya Bi Raz» dixwîne|url=https://www.radiozamaneh.com/255182/|website=Radyo Zemane}} * {{IMDb name|11595433}} * {{Jêder-malper|language=fa|script-title=fa:ده شب: شب‌های شعر گوته|trans-title=Deh Şev: şevên helbestê yên Goethe|url=https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|website=Azadî (azadi.art)}} – poster, tomarên dengî û kopiyeke dîjîtal a pirtûka ''Deh şeb'' * {{Cite AV media|language=fa|script-title=fa:شب هفتم: شعرخوانی علی باباچاهی|trans-title=Şeva heftem: xwendina helbestan a Elî Babaçahî|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|medium=Pelê dengî yê MP3|publisher=Azadî (azadi.art)}} (16 çiriya pêşîn 1977) {{Kontrola otorîteyê}} {{DEFAULTSORT:Babaçahî, Elî}} [[Kategorî:Jidayikbûn 1942]] [[Kategorî:Mirin 2026]] [[Kategorî:Helbestvanên îranî yên sedsala 20an]] [[Kategorî:Helbestvanên îranî yên mêr]] [[Kategorî:Helbestvanên zimanê farisî]] [[Kategorî:Nivîskarên îranî]] [[Kategorî:Rexnegirên wêjeyê]] [[Kategorî:Kesên sedsala 20an]] [[Kategorî:Kesên sedsala 21ê]] [[Kategorî:Nivîskarên wêjeya zarokan ên îranî]] c9032b5nlg2nq4pmjmt6ewox5xqy61l 0 330296 2098402 2097611 2026-10-12T22:39:58Z Guherto 41494 /* Çîrokên gelêrî */ Tercima wê bi kurmancî heye û navê wê wilo ye 2098402 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane | hevwelatî = [[Yekîtiya Sovyetê]] | pîşe = şaîr, novelîst û aktîvîstê giştî | xebat = [[Gîkor]] | zarok = 10, tevî [[Tamar Tumanyan]] }} '''Hovhannes Tumanyan''' (bi [[Zimanê ermenî|ermenî]]: Հովհաննես Թումանյան; 19ê sibata 1869ê - 23ê adara 1923ê) şair, nivîskar, tercûman û aktîvîstê giştî û edebî yê [[ermenî]] bû. Ew [[Şairê miletî|şairê miletî yê Ermenistanê]] ye.<ref name=":1">{{Jêder-malper |url=http://www.armenianhouse.org/tumanyan/bio-en.html |sernav=Hovhannes Tumanyan Biography |malper=armenianhouse.org |roja-gihiştinê=2026-10-07 |ziman=en}}</ref> Esera wî di nav herikîna [[Rastîparêzî|realîzmê]] de cih digire. Wî di şiîra xwe de bala xwe da ser heyata dijwar a li [[Lorî (parêzgeh)|parêzgeha Lorî]]. Warê [[Tumanyan]] ya Ermenistanê, bo navê wî hate binavkirin. Tumanyan şiîr, çarîn, roman, çîrokên fabl û meqelên rexneyî û rojnamevanî nivîsiyê.<ref name="encyclopedia.am">{{cite web |url=http://encyclopedia.am/pages.php?bId=2&hId=1182&sWord=Array |script-title=hy:Թումանյան Հովհաննես |access-date=July 10, 2012 |publisher=Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարան, Գիրք II |language=hy |year=2010}}</ref> Eserên wî pirî bi şêwaza realîzmê hatine nivîsîn û pircar li dora heyata rojane ya serdema wî dizivirin.<ref name=":1" /> Tumanyan ku li gundê tarîxî yê Dseghê li herêma Lorî de ji dayik bû, di temenekî genç de diçe [[Tbîlîsî]]; bajarekî ku di sedeya 19ê û destpêka sedeya 20ê de, di bin desthilatdariya [[Împeratoriya Rûsî|Împeratoriya Rûsyayê]] de, merkeza çanda ermeniyan bû.<ref>{{cite book |title=Classification des dialectes arméniens |trans-title=Classification of Armenian dialects |last=Adjarian |first=Hrachia |author-link= |publisher=Librairie Honore Champion |year=1909 |page=72 |location=Paris |language=fr |url=http://scans.library.utoronto.ca/pdf/7/19/bibliothquedel173ecol/bibliothquedel173ecol.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005011955/http://scans.library.utoronto.ca/pdf/7/19/bibliothquedel173ecol/bibliothquedel173ecol.pdf |archive-date=October 5, 2013 |url-status=dead |access-date=July 8, 2012}}</ref> Ew zû di nava civaka berfireh a ermeniyan de bi eserên xwe yên sade lê pir şiîrî hate naskirin. Li Tbîlîsî, Tumanyan komeke edebî ava kir ku li qata jorîn a apartmana wî diciviyan. Di nav endamên wê de, ligel kesên dî, [[Avetîk Îsahakyan]] û [[Levon Şant]] jî hebûn. Di çaxa pevçûnên sala 1905an ên di navbera ermenî û tatarên misilman (tirkên kafkasyayê) de, Tumanyan wekî aştîxwazekî di navbeya her du koman de hat naskirin.<ref name="encyclopedia.am" /> Di cotmeha 1914an de, Tumanyan tevlî "Komîteya Alîkariya Qurbaniyên Şer" bû; komîteya ku alîkariya kesên di çaxa [[Nîjadkujiya ermeniyan|jenosîda ermeniyan]] de rastî zilmê hatibûn dikir da ku li [[Eçmiyazîn|Eçmiyazînê]] (gundê Ermenistanê) bi cih bibin.<ref>{{cite web |url=http://toumanian.am/toumanian/html/kens/vorbangor.html |script-title=hy:ՀՈՎՀ. ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԸ ԵՒ ՈՐԲԱԽՆԱՄ ԳՈՐԾԸ |access-date=July 15, 2012 |publisher=ՀՈՎՀ. ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԸ ԵՒ ՈՐԲԱԽՆԱՄ ԳՈՐԾԸ |language=hy |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190217223252/http://www.toumanian.am/toumanian/html/kens/vorbangor.html |archive-date=February 17, 2019}}</ref> Ew bi Olga Maxkalyan re zewicî bû û deh zarokên wî hebûn.<ref>{{cite web |url=http://toumanian.am/tangaran/biography.php?clear=1&cont=5 |title=The Children |script-title=hy:Զավակները |date=2014 |access-date=August 28, 2022 |publisher=Հովհաննես Թումանյանի թանգարան |language=hy |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305014405/http://toumanian.am/tangaran/biography.php?clear=1&cont=5 |archive-date=March 5, 2016}}</ref> == Eser == === Şiîr === * ''{{lang|hy-Latn|Shunn u katun}}'' (Se û pişîk, 1886) * ''{{lang|hy-Latn|Maro}}'' (1887) * ''{{lang|hy-Latn|Anush}}'' (1890) * ''{{lang|hy-Latn|Akht’amar}}'' (1891) * ''{{lang|hy-Latn|Sasunts’i Davit’}}'' (Dawûdê Sasûnê, 1902) * ''{{Lang|hy-Latn|T’mkaberdi ar’umë}}'' (Girtina Tmkaberd, 1902) * ''{{lang|hy-Latn|Mi kat’il meghr}}'' (Dilopek hingiv, 1909) * ''{{lang|hy-Latn|Ch’ari verje}}'' (Dawiya xirabiyê, 1908) * ''{{lang|hy-Latn|T’agavorn u ch’arch’in}}'' (Qral û firoşkar, 1917) === Çîrokên kurt === * ''[[Gîkor]]'' === Çîrokên gelêrî === * ''{{lang|hy-Latn|K’aj Nazar|italic=none}}'' (Nazarê mêrxas) * ''{{lang|hy-Latn|Ulikë|italic=none}}'' (Karik) * ''{{lang|hy-Latn|Dzakhord P’anos|italic=none}}'' (Panosê bêşans) == Çavkanî == {{Çavkanî}} [[Kategorî:Nivîskarên ermenî]] [[Kategorî:Helbestvanên ermenî]] [[Kategorî:Jidayikbûn 1869]] [[Kategorî:Mirin 1923]] ccbe7xf07qrq4vnee33yuveqrcc5w3a 1 330319 2098368 2098226 2026-10-12T12:59:05Z Avestaboy 34898 /* Wergera hevokê û sernav */ Bersiv 2098368 wikitext text/x-wiki == Wergera hevokê û sernav == Silav hevalno @[[Bikarhêner:MikaelF|MikaelF]], @[[Bikarhêner:Biyolojiyabikurdi|Biyolojiyabikurdi]], @[[Bikarhêner:Ehmedbeg|Ehmedbeg]], @[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]], @[[Bikarhêner:Penaber49|Penaber49]] Kîjan sernav rast e ? ('''Prenses''') '''Teodora ya Yewnanistan û Danîmarkayê''' (navê zadeganê) , '''Theodora Greece''' (navê hunerî / sehneyê ) an jî '''Theodora de Grèce''' (navê kesane/pasaportê ). Ez her wiha dixwazim vê gotarê temam bikim. Lê ez nizanim ka min ew hevok rast wergerandiye ya na: For the ceremony, Theodora wore a custom gown by Celia Kritharioti, an Irish lace veil that once belonged to her great-grandmother Princess Margaret of Connaught, and a Cartier diamond tiara that was given to Princess Margaret of Connaught by Abbas II of Egypt. The veil and tiara have been worn by all of Queen Ingrid of Denmark's female descendants. Wergera min : Ji bo merasîmê, Teodora kirasekî taybet ê Celia Kritharioti, derxûneke dantêle ya îrlendî ya ku berê ya dapîra wê ya mezin Prenses Margaret a Connaughtê bû, û taca almas a Cartierê ya ku ji aliyê Ebasê Duyem ê Misirê ve dabû Prenses Margaret a Connaughtê, li xwe kir.Derxûn û tac ji aliyê hemû dundanên jin ên Keybanû Ingrid a Danîmarkayê ve hatine li xwe kirin. [[Bikarhêner:Avestaboy|Avestaboy]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Avestaboy|gotûbêj]]) 08:13, 10 çiriya pêşîn 2026 (UTC) :@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]], @[[Bikarhêner:MikaelF|MikaelF]], @[[Bikarhêner:Kurê Acemî|Kurê Acemî]], @[[Bikarhêner:Wikihez|Wikihez]], @[[Bikarhêner:Penaber49|Penaber49]], @[[Bikarhêner:Biyolojiyabikurdi|Biyolojiyabikurdi]] ? [[Bikarhêner:Avestaboy|Avestaboy]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Avestaboy|gotûbêj]]) 19:44, 11 çiriya pêşîn 2026 (UTC) ::@[[Bikarhêner:Avestaboy|Avestaboy]], bi dîtina min, Theodora de Grèce (yewnanî: Θεοδώρα Ντε Γκρες, ''Theodóra De Gres'') ê ku navê wê yê fermî yê bi fransî ye û nayê wergerandin bo zimanên din. [[Bikarhêner:MikaelF|MikaelF]] ([[Gotûbêja bikarhêner:MikaelF|gotûbêj]]) 20:49, 11 çiriya pêşîn 2026 (UTC) :::@[[Bikarhêner:MikaelF|MikaelF]] Wîkîpediyayên bi zimanên din gelek sernavên cuda bi kar tînin. Lê heke tu bixwazî, ez dikarim sernav li gorî pêşniyara te biguhêrim. Gelo tu dizanî ka ez çawa hevoka jorîn bi awayekî rast wergerînim kurdî? [[Bikarhêner:Avestaboy|Avestaboy]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Avestaboy|gotûbêj]]) 12:59, 12 çiriya pêşîn 2026 (UTC) 6u4wv79e6vwcbkgfirohrgt8uqxg0ql 2098398 2098368 2026-10-12T19:46:52Z Avestaboy 34898 Avestaboyî/ê navê [[Gotûbêj:Theodora Greece]] weke [[Gotûbêj:Theodora de Grèce]] guhart 2098368 wikitext text/x-wiki == Wergera hevokê û sernav == Silav hevalno @[[Bikarhêner:MikaelF|MikaelF]], @[[Bikarhêner:Biyolojiyabikurdi|Biyolojiyabikurdi]], @[[Bikarhêner:Ehmedbeg|Ehmedbeg]], @[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]], @[[Bikarhêner:Penaber49|Penaber49]] Kîjan sernav rast e ? ('''Prenses''') '''Teodora ya Yewnanistan û Danîmarkayê''' (navê zadeganê) , '''Theodora Greece''' (navê hunerî / sehneyê ) an jî '''Theodora de Grèce''' (navê kesane/pasaportê ). Ez her wiha dixwazim vê gotarê temam bikim. Lê ez nizanim ka min ew hevok rast wergerandiye ya na: For the ceremony, Theodora wore a custom gown by Celia Kritharioti, an Irish lace veil that once belonged to her great-grandmother Princess Margaret of Connaught, and a Cartier diamond tiara that was given to Princess Margaret of Connaught by Abbas II of Egypt. The veil and tiara have been worn by all of Queen Ingrid of Denmark's female descendants. Wergera min : Ji bo merasîmê, Teodora kirasekî taybet ê Celia Kritharioti, derxûneke dantêle ya îrlendî ya ku berê ya dapîra wê ya mezin Prenses Margaret a Connaughtê bû, û taca almas a Cartierê ya ku ji aliyê Ebasê Duyem ê Misirê ve dabû Prenses Margaret a Connaughtê, li xwe kir.Derxûn û tac ji aliyê hemû dundanên jin ên Keybanû Ingrid a Danîmarkayê ve hatine li xwe kirin. [[Bikarhêner:Avestaboy|Avestaboy]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Avestaboy|gotûbêj]]) 08:13, 10 çiriya pêşîn 2026 (UTC) :@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]], @[[Bikarhêner:MikaelF|MikaelF]], @[[Bikarhêner:Kurê Acemî|Kurê Acemî]], @[[Bikarhêner:Wikihez|Wikihez]], @[[Bikarhêner:Penaber49|Penaber49]], @[[Bikarhêner:Biyolojiyabikurdi|Biyolojiyabikurdi]] ? [[Bikarhêner:Avestaboy|Avestaboy]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Avestaboy|gotûbêj]]) 19:44, 11 çiriya pêşîn 2026 (UTC) ::@[[Bikarhêner:Avestaboy|Avestaboy]], bi dîtina min, Theodora de Grèce (yewnanî: Θεοδώρα Ντε Γκρες, ''Theodóra De Gres'') ê ku navê wê yê fermî yê bi fransî ye û nayê wergerandin bo zimanên din. [[Bikarhêner:MikaelF|MikaelF]] ([[Gotûbêja bikarhêner:MikaelF|gotûbêj]]) 20:49, 11 çiriya pêşîn 2026 (UTC) :::@[[Bikarhêner:MikaelF|MikaelF]] Wîkîpediyayên bi zimanên din gelek sernavên cuda bi kar tînin. Lê heke tu bixwazî, ez dikarim sernav li gorî pêşniyara te biguhêrim. Gelo tu dizanî ka ez çawa hevoka jorîn bi awayekî rast wergerînim kurdî? [[Bikarhêner:Avestaboy|Avestaboy]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Avestaboy|gotûbêj]]) 12:59, 12 çiriya pêşîn 2026 (UTC) 6u4wv79e6vwcbkgfirohrgt8uqxg0ql 0 330347 2098347 2098344 2026-10-12T12:22:16Z MikaelF 935 2098347 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane }} '''Vedat Yildirim''' (jdb. 15 kanûna pêşîn 1970, Kêsika ([[Kêsika|Kesikköprü]]), [[Enqere]]), muzîkvan û hunermendekî kurd ê [[Anatoliya Navîn]] e. == Kurtejiyan == Yildirim di 15ê kanûna pêşîn a 1970î de li gundê [[Kêsika]] (''Kesikköprü'') yê ser Enqereyê ji dayika xwe bûye. Malbata wî kurdên Anatoliya Navîn e ku beriya sêsed salan ji [[Semsûn]]ê hatiye Enqereyê. Gundê wan li peravê [[Qizilirmax]]ê ne. Di 1993yan de dema li [[Zanîngeha Bosforê]] (''Boğaziçi Üniversitesi'') Beşa [[karsazî|Karsaziyê]] dixwîne Yildirim dest bi muzîkê dike. Di vê salê de jî dest bi projeya [[Kardeş Türküler]] dike. Di sala 2009an de [[Koma Bajar]] ava dike û heya niha (2020) jî bi gelek stranbêjên cuda re xebitiye û xebatên xwe jî didomîne.<ref>[[Bêrîvan Kayî]] (2020). "Malzaroka hunera min axaftina pîra min e. Hêza me ji pirrengiyê tê.", [[Xwebûn]], 40:2020, r. 4.</ref> == Albûm == * ''Ev Kayıtları'' (2016), [[Kalan Müzik]], tevî [[Cansun Küçüktürk]] {{Çk}} == Girêdanên derve == * {{tr}} https://rudaw.net/turkish/categories/turkey/1262071 {{şitil}} [[Kategorî:Hunermendên kurd]] [[Kategorî:Kardeş Türküler]] [[Kategorî:Muzîkvanên kurd]] 1umd94dx6yrvt24p2yzn1edznwa8sf5 2098349 2098347 2026-10-12T12:31:13Z MikaelF 935 /* Kurtejiyan */ 2098349 wikitext text/x-wiki {{Agahîdank mirov/wîkîdane }} '''Vedat Yildirim''' (jdb. 15 kanûna pêşîn 1970, Kêsika ([[Kêsika|Kesikköprü]]), [[Enqere]]), muzîkvan û hunermendekî kurd ê [[Anatoliya Navîn]] e. == Kurtejiyan == Yildirim di 15ê kanûna pêşîn a 1970î de li gundê [[Kêsika]] (''Kesikköprü'') yê ser Enqereyê ji dayika xwe bûye. Malbata wî kurdên Anatoliya Navîn e ku beriya sêsed salan ji [[Semsûn]]ê hatiye Enqereyê. Gundê wan li peravê [[Qizilirmax]]ê ne. Di 1993yan de dema li [[Zanîngeha Bosforê]] (''Boğaziçi Üniversitesi'') Beşa [[karsazî|Karsaziyê]] dixwîne Yildirim dest bi muzîkê dike. Di vê salê de jî dest bi projeya [[Kardeş Türküler]] dike. Di sala 2009an de [[Koma Bajar]] ava dike û heya niha (2020) jî bi gelek stranbêjên cuda re xebitiye û xebatên xwe jî didomîne.<ref>[[Bêrîvan Kayî]] (2020). "Malzaroka hunera min axaftina pîra min e. Hêza me ji pirrengiyê tê.", [[Xwebûn]], 43:2020, r. 4.</ref> == Albûm == * ''Ev Kayıtları'' (2016), [[Kalan Müzik]], tevî [[Cansun Küçüktürk]] {{Çk}} == Girêdanên derve == * {{tr}} https://rudaw.net/turkish/categories/turkey/1262071 {{şitil}} [[Kategorî:Hunermendên kurd]] [[Kategorî:Kardeş Türküler]] [[Kategorî:Muzîkvanên kurd]] 60mlltgzqn1e9wjclpiwk1kibcvyuoy 0 330351 2098363 2026-10-12T12:55:55Z Kurê Acemî 105128 Rûpel bi "{{Xebat}}" hat çêkirin 2098363 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} 5pyls4libz67dy65ymzxmp1kqy6xerf 2098366 2098363 2026-10-12T12:58:03Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098366 wikitext text/x-wiki {{Xebat}}'''Teoriya koman''' binebeşeke [[mantiqa matematîkî]] ye ku [[Kom|komên]] cisman lêkolîn dike; komên ku bi awayekî neresmî dikarin wekî berhevokên cisman bên terîf kirin. Herçend cismên ji her cureyî dikarin di nav komekê de bên komkirin jî, teoriya koman, wekî beşeke [[Matematîk|matematîkê]], pirî bi wan cisman re mijûl dibe ku bi giştî têkiliya wan bi matematîkê re heye. 40s2b74nzzykapq9ck6k127ypfse1fp 2098453 2098366 2026-10-13T05:48:47Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098453 wikitext text/x-wiki {{Xebat}}'''Teoriya koman''' binebeşeke [[mantiqa matematîkî]] ye ku [[Kom|komên]] cisman lêkolîn dike; komên ku bi awayekî neresmî dikarin wekî berhevokên cisman bên terîf kirin. Herçend cismên ji her cureyî dikarin di nav komekê de bên komkirin jî, teoriya koman, wekî beşeke [[Matematîk|matematîkê]], pirî bi wan cisman re mijûl dibe ku bi giştî têkiliya wan bi matematîkê re heye. Lêkolîna modern a teoriya koman di salên 1870î de ji aliyê matematîknasên alman [[Richard Dedekind]] û [[Georg Cantor]] ve hate destpêkirin. Georg Cantor bi gelemperî wekî damezrînerê konsepta teoriya koman tê hesibandin. Ew sîstemên ne-formalîzekirî yên ku di vê qonaxa destpêkê de hatine lêkolînkirin, bi navê [[Teoriya koman a sade|''teoriya koman a sade'']] têne zanin. Piştî dîtina [[Paradoksên teoriya koman|paradoksên teoriya koman a sade]], mesela [[paradoksa Russellê]], [[paradoksa Cantorê]] û [[paradoksa Burali-Forti]], û hwd., di destpêka sedeya bîstê de gelek [[Sîstema aksiyomatîk|sîstemên aksiyomatîk]] hatin pêşniyarkirin; di nav wan de, [[Teoriya koman a Zermelo–Fraenkel|teoriya koman a Zermelo–Fraenkelê]] (bi an bêyî [[aksiyoma hilbijartî]]) hîn jî ya herî populer û ya herî zêde lêkolînkirî ye. dimcc9thvws7qvfs1ozghoe1qvzcu5h 2098465 2098453 2026-10-13T09:42:30Z Kurê Acemî 105128 2098465 wikitext text/x-wiki {{Xebat}}'''Teoriya koman''' binebeşeke [[mantiqa matematîkî]] ye ku [[Kom|komên]] cisman lêkolîn dike; komên ku bi awayekî neresmî dikarin wekî berhevokên cisman bên terîf kirin. Herçend cismên ji her cureyî dikarin di nav komekê de bên komkirin jî, teoriya koman, wekî beşeke [[Matematîk|matematîkê]], pirî bi wan cisman re mijûl dibe ku bi giştî têkiliya wan bi matematîkê re heye. Lêkolîna modern a teoriya koman di salên 1870î de ji aliyê matematîknasên alman [[Richard Dedekind]] û [[Georg Cantor]] ve hate destpêkirin. Georg Cantor bi gelemperî wekî damezrînerê konsepta teoriya koman tê hesibandin. Ew sîstemên ne-formalîzekirî yên ku di vê qonaxa destpêkê de hatine lêkolînkirin, bi navê [[Teoriya koman a sade|''teoriya koman a sade'']] têne zanin. Piştî dîtina [[Paradoksên teoriya koman|paradoksên teoriya koman a sade]], mesela [[paradoksa Russellê]], [[paradoksa Cantorê]] û [[paradoksa Burali-Forti]], û hwd., di destpêka sedeya bîstê de gelek [[Sîstema aksiyomatîk|sîstemên aksiyomatîk]] hatin pêşniyarkirin; di nav wan de, [[Teoriya koman a Zermelo–Fraenkel|teoriya koman a Zermelo–Fraenkelê]] (bi an bêyî [[aksiyoma hilbijartî]]) hîn jî ya herî populer û ya herî zêde lêkolînkirî ye. Teoriya koman bi gelemperî wekî sîstemeke bingehîn ji bo tevahiya matematîkê tê bikaranîn, bi taybetî jî di şêweya teoriya komê ya Zermelo-Fraenkel de ku tê de aksiyoma hilbijartî heye. Ji bilî rola wê ya bingehîn, teoriya komê çarçoveyekê ji bo pêşxistina teoriya matematîkî ya [[Bêdawî|bêdawîbûnê]] jî peyda dike, û di warên wekî [[kompûternasî]] (mesela di teoriya [[Cebîr|cebîriya girêdayî]] de), [[Felsefe|felsefeyê]] de, [[semantîka formal]], û [[dînamîkên evolusyonî]] de xwedî gelek sepanên cihêreng e. Giringiya wê ya bingehîn, ligel [[Paradoks|paradoksên]] wê, tesîrên wê yên li ser konsepta bêdawîbûnê û sepanên wê yên pirjimar, teoriya komê kiriye qadeke ku bala mezin a [[Mentiq|mantiqnas]] û [[Felsefeya matematîkê|felsefeyên matematîkê]] dikişîne. Lêkolînên hevçax ên li ser teoriya komê, gelek meseleyên cihêreng lê digirin; ji avahiya xêza [[hejmarên rastîn]] bigire heya lêkolîna li ser hevgirtina (konsîstensiya) [[hejmarên kardînal ên mezin]]. 60luabxf0etiq92kirxvt7uk9jd9g3o 2098466 2098465 2026-10-13T09:42:42Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098466 wikitext text/x-wiki {{Xebat}}'''Teoriya koman''' binebeşeke [[mantiqa matematîkî]] ye ku [[Kom|komên]] cisman lêkolîn dike; komên ku bi awayekî neresmî dikarin wekî berhevokên cisman bên terîf kirin. Herçend cismên ji her cureyî dikarin di nav komekê de bên komkirin jî, teoriya koman, wekî beşeke [[Matematîk|matematîkê]], pirî bi wan cisman re mijûl dibe ku bi giştî têkiliya wan bi matematîkê re heye. Lêkolîna modern a teoriya koman di salên 1870î de ji aliyê matematîknasên alman [[Richard Dedekind]] û [[Georg Cantor]] ve hate destpêkirin. Georg Cantor bi gelemperî wekî damezrînerê konsepta teoriya koman tê hesibandin. Ew sîstemên ne-formalîzekirî yên ku di vê qonaxa destpêkê de hatine lêkolînkirin, bi navê [[Teoriya koman a sade|''teoriya koman a sade'']] têne zanin. Piştî dîtina [[Paradoksên teoriya koman|paradoksên teoriya koman a sade]], mesela [[paradoksa Russellê]], [[paradoksa Cantorê]] û [[paradoksa Burali-Forti]], û hwd., di destpêka sedeya bîstê de gelek [[Sîstema aksiyomatîk|sîstemên aksiyomatîk]] hatin pêşniyarkirin; di nav wan de, [[Teoriya koman a Zermelo–Fraenkel|teoriya koman a Zermelo–Fraenkelê]] (bi an bêyî [[aksiyoma hilbijartî]]) hîn jî ya herî populer û ya herî zêde lêkolînkirî ye. Teoriya koman bi gelemperî wekî sîstemeke bingehîn ji bo tevahiya matematîkê tê bikaranîn, bi taybetî jî di şêweya teoriya komê ya Zermelo-Fraenkel de ku tê de aksiyoma hilbijartî heye. Ji bilî rola wê ya bingehîn, teoriya komê çarçoveyekê ji bo pêşxistina teoriya matematîkî ya [[Bêdawî|bêdawîbûnê]] jî peyda dike, û di warên wekî [[kompûternasî]] (mesela di teoriya [[Cebîr|cebîriya girêdayî]] de), [[Felsefe|felsefeyê]] de, [[semantîka formal]], û [[dînamîkên evolusyonî]] de xwedî gelek sepanên cihêreng e. Giringiya wê ya bingehîn, ligel [[Paradoks|paradoksên]] wê, tesîrên wê yên li ser konsepta bêdawîbûnê û sepanên wê yên pirjimar, teoriya komê kiriye qadeke ku bala mezin a [[Mentiq|mantiqnas]] û [[Felsefeya matematîkê|felsefeyên matematîkê]] dikişîne. Lêkolînên hevçax ên li ser teoriya komê, gelek meseleyên cihêreng lê digirin; ji avahiya xêza [[hejmarên rastîn]] bigire heya lêkolîna li ser hevgirtina (konsîstensiya) [[hejmarên kardînal ên mezin]]. == Çavkanî == 24yuqg2lpfa71dlsy0irjpn1uep62ym 2098467 2098466 2026-10-13T09:42:54Z Kurê Acemî 105128 /* Çavkanî */ 2098467 wikitext text/x-wiki {{Xebat}}'''Teoriya koman''' binebeşeke [[mantiqa matematîkî]] ye ku [[Kom|komên]] cisman lêkolîn dike; komên ku bi awayekî neresmî dikarin wekî berhevokên cisman bên terîf kirin. Herçend cismên ji her cureyî dikarin di nav komekê de bên komkirin jî, teoriya koman, wekî beşeke [[Matematîk|matematîkê]], pirî bi wan cisman re mijûl dibe ku bi giştî têkiliya wan bi matematîkê re heye. Lêkolîna modern a teoriya koman di salên 1870î de ji aliyê matematîknasên alman [[Richard Dedekind]] û [[Georg Cantor]] ve hate destpêkirin. Georg Cantor bi gelemperî wekî damezrînerê konsepta teoriya koman tê hesibandin. Ew sîstemên ne-formalîzekirî yên ku di vê qonaxa destpêkê de hatine lêkolînkirin, bi navê [[Teoriya koman a sade|''teoriya koman a sade'']] têne zanin. Piştî dîtina [[Paradoksên teoriya koman|paradoksên teoriya koman a sade]], mesela [[paradoksa Russellê]], [[paradoksa Cantorê]] û [[paradoksa Burali-Forti]], û hwd., di destpêka sedeya bîstê de gelek [[Sîstema aksiyomatîk|sîstemên aksiyomatîk]] hatin pêşniyarkirin; di nav wan de, [[Teoriya koman a Zermelo–Fraenkel|teoriya koman a Zermelo–Fraenkelê]] (bi an bêyî [[aksiyoma hilbijartî]]) hîn jî ya herî populer û ya herî zêde lêkolînkirî ye. Teoriya koman bi gelemperî wekî sîstemeke bingehîn ji bo tevahiya matematîkê tê bikaranîn, bi taybetî jî di şêweya teoriya komê ya Zermelo-Fraenkel de ku tê de aksiyoma hilbijartî heye. Ji bilî rola wê ya bingehîn, teoriya komê çarçoveyekê ji bo pêşxistina teoriya matematîkî ya [[Bêdawî|bêdawîbûnê]] jî peyda dike, û di warên wekî [[kompûternasî]] (mesela di teoriya [[Cebîr|cebîriya girêdayî]] de), [[Felsefe|felsefeyê]] de, [[semantîka formal]], û [[dînamîkên evolusyonî]] de xwedî gelek sepanên cihêreng e. Giringiya wê ya bingehîn, ligel [[Paradoks|paradoksên]] wê, tesîrên wê yên li ser konsepta bêdawîbûnê û sepanên wê yên pirjimar, teoriya komê kiriye qadeke ku bala mezin a [[Mentiq|mantiqnas]] û [[Felsefeya matematîkê|felsefeyên matematîkê]] dikişîne. Lêkolînên hevçax ên li ser teoriya komê, gelek meseleyên cihêreng lê digirin; ji avahiya xêza [[hejmarên rastîn]] bigire heya lêkolîna li ser hevgirtina (konsîstensiya) [[hejmarên kardînal ên mezin]]. == Çavkanî == {{Çavkanî}} 2ljy5stqhvt8fqqdbnedeawn88iy1ia 2098468 2098467 2026-10-13T09:43:34Z Kurê Acemî 105128 [[w:WP:HotCat|HC]]: Zêdekirina [[Kategorî:Konseptên matematîkê]] 2098468 wikitext text/x-wiki {{Xebat}}'''Teoriya koman''' binebeşeke [[mantiqa matematîkî]] ye ku [[Kom|komên]] cisman lêkolîn dike; komên ku bi awayekî neresmî dikarin wekî berhevokên cisman bên terîf kirin. Herçend cismên ji her cureyî dikarin di nav komekê de bên komkirin jî, teoriya koman, wekî beşeke [[Matematîk|matematîkê]], pirî bi wan cisman re mijûl dibe ku bi giştî têkiliya wan bi matematîkê re heye. Lêkolîna modern a teoriya koman di salên 1870î de ji aliyê matematîknasên alman [[Richard Dedekind]] û [[Georg Cantor]] ve hate destpêkirin. Georg Cantor bi gelemperî wekî damezrînerê konsepta teoriya koman tê hesibandin. Ew sîstemên ne-formalîzekirî yên ku di vê qonaxa destpêkê de hatine lêkolînkirin, bi navê [[Teoriya koman a sade|''teoriya koman a sade'']] têne zanin. Piştî dîtina [[Paradoksên teoriya koman|paradoksên teoriya koman a sade]], mesela [[paradoksa Russellê]], [[paradoksa Cantorê]] û [[paradoksa Burali-Forti]], û hwd., di destpêka sedeya bîstê de gelek [[Sîstema aksiyomatîk|sîstemên aksiyomatîk]] hatin pêşniyarkirin; di nav wan de, [[Teoriya koman a Zermelo–Fraenkel|teoriya koman a Zermelo–Fraenkelê]] (bi an bêyî [[aksiyoma hilbijartî]]) hîn jî ya herî populer û ya herî zêde lêkolînkirî ye. Teoriya koman bi gelemperî wekî sîstemeke bingehîn ji bo tevahiya matematîkê tê bikaranîn, bi taybetî jî di şêweya teoriya komê ya Zermelo-Fraenkel de ku tê de aksiyoma hilbijartî heye. Ji bilî rola wê ya bingehîn, teoriya komê çarçoveyekê ji bo pêşxistina teoriya matematîkî ya [[Bêdawî|bêdawîbûnê]] jî peyda dike, û di warên wekî [[kompûternasî]] (mesela di teoriya [[Cebîr|cebîriya girêdayî]] de), [[Felsefe|felsefeyê]] de, [[semantîka formal]], û [[dînamîkên evolusyonî]] de xwedî gelek sepanên cihêreng e. Giringiya wê ya bingehîn, ligel [[Paradoks|paradoksên]] wê, tesîrên wê yên li ser konsepta bêdawîbûnê û sepanên wê yên pirjimar, teoriya komê kiriye qadeke ku bala mezin a [[Mentiq|mantiqnas]] û [[Felsefeya matematîkê|felsefeyên matematîkê]] dikişîne. Lêkolînên hevçax ên li ser teoriya komê, gelek meseleyên cihêreng lê digirin; ji avahiya xêza [[hejmarên rastîn]] bigire heya lêkolîna li ser hevgirtina (konsîstensiya) [[hejmarên kardînal ên mezin]]. == Çavkanî == {{Çavkanî}} [[Kategorî:Konseptên matematîkê]] bktkvppmffylitb0k71w2mfo5rvbi70 2098471 2098468 2026-10-13T09:44:28Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098471 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} [[Wêne:Venn A intersect B.svg|thumb]] '''Teoriya koman''' binebeşeke [[mantiqa matematîkî]] ye ku [[Kom|komên]] cisman lêkolîn dike; komên ku bi awayekî neresmî dikarin wekî berhevokên cisman bên terîf kirin. Herçend cismên ji her cureyî dikarin di nav komekê de bên komkirin jî, teoriya koman, wekî beşeke [[Matematîk|matematîkê]], pirî bi wan cisman re mijûl dibe ku bi giştî têkiliya wan bi matematîkê re heye. Lêkolîna modern a teoriya koman di salên 1870î de ji aliyê matematîknasên alman [[Richard Dedekind]] û [[Georg Cantor]] ve hate destpêkirin. Georg Cantor bi gelemperî wekî damezrînerê konsepta teoriya koman tê hesibandin. Ew sîstemên ne-formalîzekirî yên ku di vê qonaxa destpêkê de hatine lêkolînkirin, bi navê [[Teoriya koman a sade|''teoriya koman a sade'']] têne zanin. Piştî dîtina [[Paradoksên teoriya koman|paradoksên teoriya koman a sade]], mesela [[paradoksa Russellê]], [[paradoksa Cantorê]] û [[paradoksa Burali-Forti]], û hwd., di destpêka sedeya bîstê de gelek [[Sîstema aksiyomatîk|sîstemên aksiyomatîk]] hatin pêşniyarkirin; di nav wan de, [[Teoriya koman a Zermelo–Fraenkel|teoriya koman a Zermelo–Fraenkelê]] (bi an bêyî [[aksiyoma hilbijartî]]) hîn jî ya herî populer û ya herî zêde lêkolînkirî ye. Teoriya koman bi gelemperî wekî sîstemeke bingehîn ji bo tevahiya matematîkê tê bikaranîn, bi taybetî jî di şêweya teoriya komê ya Zermelo-Fraenkel de ku tê de aksiyoma hilbijartî heye. Ji bilî rola wê ya bingehîn, teoriya komê çarçoveyekê ji bo pêşxistina teoriya matematîkî ya [[Bêdawî|bêdawîbûnê]] jî peyda dike, û di warên wekî [[kompûternasî]] (mesela di teoriya [[Cebîr|cebîriya girêdayî]] de), [[Felsefe|felsefeyê]] de, [[semantîka formal]], û [[dînamîkên evolusyonî]] de xwedî gelek sepanên cihêreng e. Giringiya wê ya bingehîn, ligel [[Paradoks|paradoksên]] wê, tesîrên wê yên li ser konsepta bêdawîbûnê û sepanên wê yên pirjimar, teoriya komê kiriye qadeke ku bala mezin a [[Mentiq|mantiqnas]] û [[Felsefeya matematîkê|felsefeyên matematîkê]] dikişîne. Lêkolînên hevçax ên li ser teoriya komê, gelek meseleyên cihêreng lê digirin; ji avahiya xêza [[hejmarên rastîn]] bigire heya lêkolîna li ser hevgirtina (konsîstensiya) [[hejmarên kardînal ên mezin]]. == Çavkanî == {{Çavkanî}} [[Kategorî:Konseptên matematîkê]] 1wq35x4aa0bwj8u2kau0sjd1lb0dbse 2098512 2098471 2026-10-13T11:08:40Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098512 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} [[Wêne:Venn A intersect B.svg|thumb|[[Diyagrama Vennê]] ku hevparbûna du koman temsîl dide]] '''Teoriya koman''' binebeşeke [[mantiqa matematîkî]] ye ku [[Kom|komên]] cisman lêkolîn dike; komên ku bi awayekî neresmî dikarin wekî berhevokên cisman bên terîf kirin. Herçend cismên ji her cureyî dikarin di nav komekê de bên komkirin jî, teoriya koman, wekî beşeke [[Matematîk|matematîkê]], pirî bi wan cisman re mijûl dibe ku bi giştî têkiliya wan bi matematîkê re heye. Lêkolîna modern a teoriya koman di salên 1870î de ji aliyê matematîknasên alman [[Richard Dedekind]] û [[Georg Cantor]] ve hate destpêkirin. Georg Cantor bi gelemperî wekî damezrînerê konsepta teoriya koman tê hesibandin. Ew sîstemên ne-formalîzekirî yên ku di vê qonaxa destpêkê de hatine lêkolînkirin, bi navê [[Teoriya koman a sade|''teoriya koman a sade'']] têne zanin. Piştî dîtina [[Paradoksên teoriya koman|paradoksên teoriya koman a sade]], mesela [[paradoksa Russellê]], [[paradoksa Cantorê]] û [[paradoksa Burali-Forti]], û hwd., di destpêka sedeya bîstê de gelek [[Sîstema aksiyomatîk|sîstemên aksiyomatîk]] hatin pêşniyarkirin; di nav wan de, [[Teoriya koman a Zermelo–Fraenkel|teoriya koman a Zermelo–Fraenkelê]] (bi an bêyî [[aksiyoma hilbijartî]]) hîn jî ya herî populer û ya herî zêde lêkolînkirî ye. Teoriya koman bi gelemperî wekî sîstemeke bingehîn ji bo tevahiya matematîkê tê bikaranîn, bi taybetî jî di şêweya teoriya komê ya Zermelo-Fraenkel de ku tê de aksiyoma hilbijartî heye. Ji bilî rola wê ya bingehîn, teoriya komê çarçoveyekê ji bo pêşxistina teoriya matematîkî ya [[Bêdawî|bêdawîbûnê]] jî peyda dike, û di warên wekî [[kompûternasî]] (mesela di teoriya [[Cebîr|cebîriya girêdayî]] de), [[Felsefe|felsefeyê]] de, [[semantîka formal]], û [[dînamîkên evolusyonî]] de xwedî gelek sepanên cihêreng e. Giringiya wê ya bingehîn, ligel [[Paradoks|paradoksên]] wê, tesîrên wê yên li ser konsepta bêdawîbûnê û sepanên wê yên pirjimar, teoriya komê kiriye qadeke ku bala mezin a [[Mentiq|mantiqnas]] û [[Felsefeya matematîkê|felsefeyên matematîkê]] dikişîne. Lêkolînên hevçax ên li ser teoriya komê, gelek meseleyên cihêreng lê digirin; ji avahiya xêza [[hejmarên rastîn]] bigire heya lêkolîna li ser hevgirtina (konsîstensiya) [[hejmarên kardînal ên mezin]]. == Çavkanî == {{Çavkanî}} [[Kategorî:Konseptên matematîkê]] p768oywq5xg6h6p8bkvaqczfpjodu63 2098513 2098512 2026-10-13T11:10:15Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098513 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} [[Wêne:Venn A intersect B.svg|thumb|[[Diyagrama Vennê]] ku hevparbûna du koman temsîl dide]] '''Teoriya koman''' binebeşeke [[mantiqa matematîkî]] ye ku [[Kom|komên]] cisman lêkolîn dike; komên ku bi awayekî neresmî dikarin wekî berhevokên cisman bên terîf kirin. Herçend cismên ji her cureyî dikarin di nav komekê de bên komkirin jî, teoriya koman, wekî beşeke [[Matematîk|matematîkê]], pirî bi wan cisman re mijûl dibe ku bi giştî têkiliya wan bi matematîkê re heye.<ref name="ferreiros1">{{cite web |url=https://plato.stanford.edu/entries/settheory-early/ |title=The Early Development of Set Theory |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |date=December 3, 2025 |access-date=May 9, 2026 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |last=Ferreirós |first=José |orig-date=April 10, 2007 |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-last2=Nodelman |editor-first2=Uri}}</ref> Lêkolîna modern a teoriya koman di salên 1870î de ji aliyê matematîknasên alman [[Richard Dedekind]] û [[Georg Cantor]] ve hate destpêkirin. Georg Cantor bi gelemperî wekî damezrînerê konsepta teoriya koman tê hesibandin. Ew sîstemên ne-formalîzekirî yên ku di vê qonaxa destpêkê de hatine lêkolînkirin, bi navê [[Teoriya koman a sade|''teoriya koman a sade'']] têne zanin.<ref name="kanamori1">{{cite journal |last=Kanamori |first=Akihiro |year=1996 |title=The Mathematical Development of Set Theory from Cantor to Cohen |journal=Bulletin of Symbolic Logic |volume=2 |issue=1 |pages=1–71 |doi=10.2307/421046}}</ref> Piştî dîtina [[Paradoksên teoriya koman|paradoksên teoriya koman a sade]], mesela [[paradoksa Russellê]], [[paradoksa Cantorê]] û [[paradoksa Burali-Forti]], û hwd., di destpêka sedeya bîstê de gelek [[Sîstema aksiyomatîk|sîstemên aksiyomatîk]] hatin pêşniyarkirin; di nav wan de, [[Teoriya koman a Zermelo–Fraenkel|teoriya koman a Zermelo–Fraenkelê]] (bi an bêyî [[aksiyoma hilbijartî]]) hîn jî ya herî populer û ya herî zêde lêkolînkirî ye.<ref>{{cite journal |last=Kanamori |first=Akihiro |year=2004 |title=Zermelo and set theory |journal=Bulletin of Symbolic Logic |volume=10 |issue=4 |pages=487–553 |doi=10.2178/bsl/1102083759}}</ref> Teoriya koman bi gelemperî wekî sîstemeke bingehîn ji bo tevahiya matematîkê tê bikaranîn, bi taybetî jî di şêweya teoriya komê ya Zermelo-Fraenkel de ku tê de aksiyoma hilbijartî heye.<ref name="feferman1">{{cite journal |last1=Feferman |first1=Solomon |last2=Friedman |first2=Harvey M. |last3=Maddy |first3=Penelope |last4=Steel |first4=John R. |year=2000 |title=Does Mathematics Need New Axioms? |journal=Bulletin of Symbolic Logic |volume=6 |issue=4 |pages=401–446 |doi=10.2307/420965}}</ref> Ji bilî rola wê ya bingehîn, teoriya komê çarçoveyekê ji bo pêşxistina teoriya matematîkî ya [[Bêdawî|bêdawîbûnê]] jî peyda dike, û di warên wekî [[kompûternasî]] (mesela di teoriya [[Cebîr|cebîriya girêdayî]] de), [[Felsefe|felsefeyê]] de, [[semantîka formal]], û [[dînamîkên evolusyonî]] de xwedî gelek sepanên cihêreng e. Giringiya wê ya bingehîn, ligel [[Paradoks|paradoksên]] wê, tesîrên wê yên li ser konsepta bêdawîbûnê û sepanên wê yên pirjimar, teoriya komê kiriye qadeke ku bala mezin a [[Mentiq|mantiqnas]] û [[Felsefeya matematîkê|felsefeyên matematîkê]] dikişîne.<ref name="maddy1">{{cite journal |last=Maddy |first=Penelope |date=1988 |title=Believing the Axioms. (2 parts) |journal=The Journal of Symbolic Logic |volume=53 |issue=2,3 |pages=481–511, 736–764 |doi=10.2307/2274520}}</ref> Lêkolînên hevçax ên li ser teoriya komê, gelek meseleyên cihêreng lê digirin; ji avahiya xêza [[hejmarên rastîn]] bigire heya lêkolîna li ser hevgirtina (konsîstensiya) [[hejmarên kardînal ên mezin]].<ref name="bagaria1">{{cite web |url=https://plato.stanford.edu/entries/set-theory/ |title=Set Theory |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |date=January 31, 2023 |access-date=May 9, 2026 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |last=Bagaria |first=Joan |orig-date=October 8, 2014 |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-last2=Nodelman |editor-first2=Uri}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} [[Kategorî:Konseptên matematîkê]] j1dyavuiyrw7yvmidqfgeqesc1zae1q 2098514 2098513 2026-10-13T11:10:29Z Kurê Acemî 105128 /* */ 2098514 wikitext text/x-wiki [[Wêne:Venn A intersect B.svg|thumb|[[Diyagrama Vennê]] ku hevparbûna du koman temsîl dide]] '''Teoriya koman''' binebeşeke [[mantiqa matematîkî]] ye ku [[Kom|komên]] cisman lêkolîn dike; komên ku bi awayekî neresmî dikarin wekî berhevokên cisman bên terîf kirin. Herçend cismên ji her cureyî dikarin di nav komekê de bên komkirin jî, teoriya koman, wekî beşeke [[Matematîk|matematîkê]], pirî bi wan cisman re mijûl dibe ku bi giştî têkiliya wan bi matematîkê re heye.<ref name="ferreiros1">{{cite web |url=https://plato.stanford.edu/entries/settheory-early/ |title=The Early Development of Set Theory |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |date=December 3, 2025 |access-date=May 9, 2026 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |last=Ferreirós |first=José |orig-date=April 10, 2007 |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-last2=Nodelman |editor-first2=Uri}}</ref> Lêkolîna modern a teoriya koman di salên 1870î de ji aliyê matematîknasên alman [[Richard Dedekind]] û [[Georg Cantor]] ve hate destpêkirin. Georg Cantor bi gelemperî wekî damezrînerê konsepta teoriya koman tê hesibandin. Ew sîstemên ne-formalîzekirî yên ku di vê qonaxa destpêkê de hatine lêkolînkirin, bi navê [[Teoriya koman a sade|''teoriya koman a sade'']] têne zanin.<ref name="kanamori1">{{cite journal |last=Kanamori |first=Akihiro |year=1996 |title=The Mathematical Development of Set Theory from Cantor to Cohen |journal=Bulletin of Symbolic Logic |volume=2 |issue=1 |pages=1–71 |doi=10.2307/421046}}</ref> Piştî dîtina [[Paradoksên teoriya koman|paradoksên teoriya koman a sade]], mesela [[paradoksa Russellê]], [[paradoksa Cantorê]] û [[paradoksa Burali-Forti]], û hwd., di destpêka sedeya bîstê de gelek [[Sîstema aksiyomatîk|sîstemên aksiyomatîk]] hatin pêşniyarkirin; di nav wan de, [[Teoriya koman a Zermelo–Fraenkel|teoriya koman a Zermelo–Fraenkelê]] (bi an bêyî [[aksiyoma hilbijartî]]) hîn jî ya herî populer û ya herî zêde lêkolînkirî ye.<ref>{{cite journal |last=Kanamori |first=Akihiro |year=2004 |title=Zermelo and set theory |journal=Bulletin of Symbolic Logic |volume=10 |issue=4 |pages=487–553 |doi=10.2178/bsl/1102083759}}</ref> Teoriya koman bi gelemperî wekî sîstemeke bingehîn ji bo tevahiya matematîkê tê bikaranîn, bi taybetî jî di şêweya teoriya komê ya Zermelo-Fraenkel de ku tê de aksiyoma hilbijartî heye.<ref name="feferman1">{{cite journal |last1=Feferman |first1=Solomon |last2=Friedman |first2=Harvey M. |last3=Maddy |first3=Penelope |last4=Steel |first4=John R. |year=2000 |title=Does Mathematics Need New Axioms? |journal=Bulletin of Symbolic Logic |volume=6 |issue=4 |pages=401–446 |doi=10.2307/420965}}</ref> Ji bilî rola wê ya bingehîn, teoriya komê çarçoveyekê ji bo pêşxistina teoriya matematîkî ya [[Bêdawî|bêdawîbûnê]] jî peyda dike, û di warên wekî [[kompûternasî]] (mesela di teoriya [[Cebîr|cebîriya girêdayî]] de), [[Felsefe|felsefeyê]] de, [[semantîka formal]], û [[dînamîkên evolusyonî]] de xwedî gelek sepanên cihêreng e. Giringiya wê ya bingehîn, ligel [[Paradoks|paradoksên]] wê, tesîrên wê yên li ser konsepta bêdawîbûnê û sepanên wê yên pirjimar, teoriya komê kiriye qadeke ku bala mezin a [[Mentiq|mantiqnas]] û [[Felsefeya matematîkê|felsefeyên matematîkê]] dikişîne.<ref name="maddy1">{{cite journal |last=Maddy |first=Penelope |date=1988 |title=Believing the Axioms. (2 parts) |journal=The Journal of Symbolic Logic |volume=53 |issue=2,3 |pages=481–511, 736–764 |doi=10.2307/2274520}}</ref> Lêkolînên hevçax ên li ser teoriya komê, gelek meseleyên cihêreng lê digirin; ji avahiya xêza [[hejmarên rastîn]] bigire heya lêkolîna li ser hevgirtina (konsîstensiya) [[hejmarên kardînal ên mezin]].<ref name="bagaria1">{{cite web |url=https://plato.stanford.edu/entries/set-theory/ |title=Set Theory |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |date=January 31, 2023 |access-date=May 9, 2026 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |last=Bagaria |first=Joan |orig-date=October 8, 2014 |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor-last2=Nodelman |editor-first2=Uri}}</ref> == Çavkanî == {{Çavkanî}} [[Kategorî:Konseptên matematîkê]] 42b7mjayp5p1fenu51vq04ttrvh6fim 14 330352 2098386 2026-10-12T16:29:28Z Avestaboy 34898 Rûpeleke vala hat çêkirin 2098386 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2098387 2098386 2026-10-12T16:33:54Z Avestaboy 34898 /* */ 2098387 wikitext text/x-wiki [[Kategorî:Opera li gorî bestekaran]] rekgg08xdxdg2hv3dztn4wlw3gyl6qt 2098388 2098387 2026-10-12T16:35:13Z Avestaboy 34898 /* */ 2098388 wikitext text/x-wiki {{Kategoriya Commonsê}} [[Kategorî:Opera li gorî bestekaran]] ophivascv057d9uybovhexnxpz5sgg7 2098389 2098388 2026-10-12T16:35:46Z Avestaboy 34898 /* */ 2098389 wikitext text/x-wiki {{Kategoriya Commonsê}} [[Kategorî:Opera li gorî bestekaran|Mozart, Wolfgang Amadeus]] 26bzb6vgk2tvz0irxph97qjescf4nws 14 330353 2098390 2026-10-12T16:36:03Z Avestaboy 34898 Rûpeleke vala hat çêkirin 2098390 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2098391 2098390 2026-10-12T16:37:05Z Avestaboy 34898 /* */ 2098391 wikitext text/x-wiki {{Kategoriya Commonsê}} mvsqylo4l8vhbb7zyjpch482g6kym6h 2098392 2098391 2026-10-12T16:37:58Z Avestaboy 34898 /* */ 2098392 wikitext text/x-wiki {{Kategoriya Commonsê}} [[Kategorî:Opera]] 8e75odpcq10hvedvqxp79d1whqj3oql 0 330354 2098397 2026-10-12T19:46:52Z Avestaboy 34898 Avestaboyî/ê navê [[Theodora Greece]] weke [[Theodora de Grèce]] guhart 2098397 wikitext text/x-wiki #BERALÎKIRIN [[Theodora de Grèce]] s10i6yflh1yz6x3tc556zr47rr8erdo 1 330355 2098399 2026-10-12T19:46:53Z Avestaboy 34898 Avestaboyî/ê navê [[Gotûbêj:Theodora Greece]] weke [[Gotûbêj:Theodora de Grèce]] guhart 2098399 wikitext text/x-wiki #BERALÎKIRIN [[Gotûbêj:Theodora de Grèce]] flf0kquac9l38qpi7xts8z94cr1p5sy 0 330356 2098470 2026-10-13T09:44:08Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Veganên Kurdistanê]] weke [[Veganên Kurdistanê 2018]] guhart 2098470 wikitext text/x-wiki #BERALÎKIRIN [[Veganên Kurdistanê 2018]] bjytnuezgujet5x7cm03k7hl2q497j4 2098472 2098470 2026-10-13T09:45:39Z MikaelF 935 Beralîkirin ji bo [[Veganên Kurdistanê 2018]] hate jêbirin. 2098472 wikitext text/x-wiki {{Cudakirin}} * [[Veganên Kurdistanê 2018]] * [[Veganên Kurdistanê 2020]] 9zith1uiz6eqw6faggxrjer5emb014j 2098478 2098472 2026-10-13T10:05:27Z MikaelF 935 2098478 wikitext text/x-wiki {{Cudakirin}} * [[Veganên Kurdistanê 2018]], li Başûrê Kurdistanê * [[Veganên Kurdistanê 2020]], li Bakurê Kurdistanê 6ayj80dmrlvvijyc2ypyd2xch0ln3v8 0 330357 2098475 2026-10-13T09:56:58Z MikaelF 935 Rûpel bi "'''Veganên Kurdistanê''' komeke [[vejetaryen]] û [[vegan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku di 2020an de hate danîn. Armanca Veganên Kurdistanê ew e ku felsefeya [[veganîzm]]ê li Kurdistanê bi kurdî bidin nasîn. Veganên Kurdistanê ev demek e kar û xe­batên xwe li ser medyaya civakî bi rê ve dibin.<ref>[[Bêrîvan Kayî]] (2020). "Mafê jiyanê ne tenê ji bo mirovan pîroz e. Veganîzm bîrdoziyek e.", [[Xwebûn]], 45:2020, r. 4.</ref> == Mija..." hat çêkirin 2098475 wikitext text/x-wiki '''Veganên Kurdistanê''' komeke [[vejetaryen]] û [[vegan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku di 2020an de hate danîn. Armanca Veganên Kurdistanê ew e ku felsefeya [[veganîzm]]ê li Kurdistanê bi kurdî bidin nasîn. Veganên Kurdistanê ev demek e kar û xe­batên xwe li ser medyaya civakî bi rê ve dibin.<ref>[[Bêrîvan Kayî]] (2020). "Mafê jiyanê ne tenê ji bo mirovan pîroz e. Veganîzm bîrdoziyek e.", [[Xwebûn]], 45:2020, r. 4.</ref> == Mijarên têkildar == * [[Veganên Kurdistanê 2018]], ev kom li [[Hewlêr]]a Başûrê Kurdistanê hatiye danîn. {{Çk}} {{şitil}} [[Kategorî:Veganîzm]] 8y7bkffpg6e07cu66es8p3eo01gtij9 0 330358 2098492 2026-10-13T10:27:54Z MikaelF 935 Rûpel bi "{{Xebat}} '''Mehmet Oncu''' nivîskarekî kurd e ku di sala 1961ê de li taxa [[Xarxar]]ê ya [[Semsûr]]ê hatiye dinyayê. == Kurtejiyan == Oncu dibistana seretayî û ya navîn li Semsûrê xwendine û ji [[Zanîngeha Anadoluyê]] Beşa [[Kargerî|Kargeriyê]] mezûn bûye. Ew ji sala 1983yan û pê de, li ser folklora kurdî dixebite û bi navê “[[Hemo Pêşeng]]” gelek berhem, nivîs û helbestên wî di kovar, rojname û malperan de ha­tine weşandin...." hat çêkirin 2098492 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} '''Mehmet Oncu''' nivîskarekî kurd e ku di sala 1961ê de li taxa [[Xarxar]]ê ya [[Semsûr]]ê hatiye dinyayê. == Kurtejiyan == Oncu dibistana seretayî û ya navîn li Semsûrê xwendine û ji [[Zanîngeha Anadoluyê]] Beşa [[Kargerî|Kargeriyê]] mezûn bûye. Ew ji sala 1983yan û pê de, li ser folklora kurdî dixebite û bi navê “[[Hemo Pêşeng]]” gelek berhem, nivîs û helbestên wî di kovar, rojname û malperan de ha­tine weşandin. Gotar û nivîsên wî yên li ser folklora kurdî jî nemaze di kovarên wekî [[Zend]], [[Rewşen]], [[Nûbihar]], [[Govend]], [[Jiyana Rewşen]], [[Kovara W]]yê û hwd de weşiyane.<ref>[[Rizoyê Xerzî]] (2020). "Di folklorê de reng, deng û bîna gelan heye. Ji kaniya kelepora xwe vexwe.", [[Xwebûn]], 46:2020, r. 4.</ref> {{Çk}} {{şitil}} [[Kategorî:Nivîskarên kurd]] 5au8z1ppzzcf2xybjj8qv8ap624xplh 2098517 2098492 2026-10-13T11:41:41Z MikaelF 935 /* Kurtejiyan */ 2098517 wikitext text/x-wiki {{Xebat}} '''Mehmet Oncu''' nivîskarekî kurd e ku di sala 1961ê de li taxa [[Xarxar]]ê ya [[Semsûr]]ê hatiye dinyayê. == Kurtejiyan == Oncu dibistana seretayî û ya navîn li Semsûrê xwendine û ji [[Zanîngeha Anadoluyê]] Beşa [[Kargerî|Kargeriyê]] mezûn bûye. Ew ji sala 1983yan û pê de, li ser folklora kurdî dixebite û bi nasnavê “[[Hemo Pêşeng]]” gelek berhem, nivîs û helbestên wî di kovar, rojname û malperan de ha­tine weşandin. Gotar û nivîsên wî yên li ser folklora kurdî jî nemaze di kovarên wekî [[Zend]], [[Rewşen]], [[Nûbihar]], [[Govend]], [[Jiyana Rewşen]], [[Kovara W]]yê û hwd de weşiyane.<ref>[[Rizoyê Xerzî]] (2020). "Di folklorê de reng, deng û bîna gelan heye. Ji kaniya kelepora xwe vexwe.", [[Xwebûn]], 46:2020, r. 4.</ref> {{Çk}} {{şitil}} [[Kategorî:Nivîskarên kurd]] 9ymzylc256irzex82c3i9cj7lr6pyim 0 330359 2098494 2026-10-13T10:32:24Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Amazîx (gel)]] weke [[Amazîgh (gel)]] guhart 2098494 wikitext text/x-wiki #BERALÎKIRIN [[Amazîgh (gel)]] doa20zhf4pe09k6zsp1m3iaqn0egnyh 1 330360 2098496 2026-10-13T10:32:25Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Gotûbêj:Amazîx (gel)]] weke [[Gotûbêj:Amazîgh (gel)]] guhart 2098496 wikitext text/x-wiki #BERALÎKIRIN [[Gotûbêj:Amazîgh (gel)]] ckrnl411aqf9mh0ekfcfw7i0mqg4rue 0 330361 2098500 2026-10-13T10:37:11Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Zimanê amazigh]] weke [[Zimanê amazîgh]] guhart 2098500 wikitext text/x-wiki #BERALÎKIRIN [[Zimanê amazîgh]] r2wjts0gewndifjciqj0c0ipqq3le8j 1 330362 2098502 2026-10-13T10:37:11Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Gotûbêj:Zimanê amazigh]] weke [[Gotûbêj:Zimanê amazîgh]] guhart 2098502 wikitext text/x-wiki #BERALÎKIRIN [[Gotûbêj:Zimanê amazîgh]] k3xmfyrqrdd67yxvd49cbewj11mizmw 14 330363 2098508 2026-10-13T10:44:26Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Kategorî:Zimanê amazigh]] weke [[Kategorî:Zimanê amazîgh]] guhart 2098508 wikitext text/x-wiki {{beralîkirina kategoriyê|Kategorî:Zimanê amazîgh}} lkm8grh3v1euqdtauu27kn2p8cx8ouz 0 330364 2098519 2026-10-13T11:42:47Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Orange Is the New Black]] weke [[Orange is the New Black]] guhart 2098519 wikitext text/x-wiki #BERALÎKIRIN [[Orange is the New Black]] d0nb906rpzkvg7jkq2brxg5ks01ocnd 1 330365 2098521 2026-10-13T11:42:47Z MikaelF 935 MikaelFî/ê navê [[Gotûbêj:Orange Is the New Black]] weke [[Gotûbêj:Orange is the New Black]] guhart 2098521 wikitext text/x-wiki #BERALÎKIRIN [[Gotûbêj:Orange is the New Black]] nu6y0v20aob7p7c1xg7yf7lbj01xmz3