Wikipedia kvwiki https://kv.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D1%88%D3%A7%D1%80_%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Медиа Отсасян Сёрнитанiн Пырысь Пырыськӧд сёрнитанiн Википедия Википедия донъялӧм Файл Файл донъялӧм МедиаВики МедиаВики донъялӧм Шаблон Шаблон донъялӧм Справка Обсуждение справки Категория Обсуждение категории TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Фарер діяс 0 9034 149380 149060 2026-08-12T04:06:15Z InternetArchiveBot 12028 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 149380 wikitext text/x-wiki {{Му |Коми ним=Фарер діяс |Оригинал ним=Føroyar <br />Færøerne |Дӧрапас=Flag of the Faroe Islands.svg |Канпас=Coat of arms of the Faroe Islands.svg |Девиз= |Кып ним=Tú alfagra land mítt (Тэ, менам лӧсьыдысь-лӧсьыд му!) |Веськӧдлан ног=Парламент демократия конституция монархияын, [[Дания]]лӧн асвеськӧдлан провинцияыс |Мусерпас=LocationFaroeIslands.png |Кыв=[[Фарер кыв|фарер]], [[Данск кыв|данск]] |Дата независимости/Канму панӧм=[[1948]] |Юркар=[[Торшхавн]] |Медыджыд каръяс=Торшхавн, Клаксвуйк, Хойвик |Должности руководителей=Каналан юралысь <br />Верховнӧй комиссар<br />Премьер-министр |Юралысьяс= Фредерик X <br />Дан Kнудсен <br />Кай Лео Йоханнесен |Страны-соседи= |Этнохороним= |Место по территории=180 |Мутас=1 399 |Ва процент=0,5 |Место по населению=205 |Йӧзлӧн лыд=48 797 |Перепись во=2007 |Олысь лыд=34,8 |СПВ=2,2 млрд |Год расчёта СПВ=2006 |Место по СПВ= |СПВ морт вылад=45 250 |Сьӧм=[[Данияса крона]], [[Фарерса крона]] |Домен=[[.fo]] |Телефон код=298 |Час кытш=+1 }} '''Фарер діяс''' ([[Фарер кыв|фар.]] ''Føroyar, Фёрьяр, «Ыж діяс»,'' [[Данск кыв|дан.]] ''Færøerne,'' [[Норск кыв|нор.]] ''Færøyene,'' [[Исленска кыв|исл.]] ''Færeyjar'') — тайӧ діяс Атлантика океанын да [[Дания]]лӧн асвеськӧдлан провинцияыс. [[Файл:Faroe map with villages, streets, straits, firths, ferry harbours and major moutains.png|thumb|слева]] == Галерея == <gallery> Stora dimun farm.jpg|Стоура-Дуймун ді Tórshavn.2004.10.jpg|Торшхавн Hov kirke.JPG|Хов грездын вичко, Суури ді Slættaratindur, Faroe Islands.JPG|Слаттаратиндур гӧра Skælingsfjall, Streymoy (faroe islands).jpg Stakkur westcoast suduroy.JPG Kunoy, Faroe Islands (6).JPG|Куной ді </gallery> == Ыстӧдъяс == * [http://www.tinganes.fo/ Официальный сайт премьер-министра] * [http://www.visit-faroeislands.com/ Официальный туристический сайт] * [http://faroeislands.dk/ Faroeislands.dk Все населённые пункты Фарерских островов] * [https://web.archive.org/web/20130511200758/http://replevin.smugmug.com/gallery/1698539 Галерея фотографий фарерских островов] * [https://web.archive.org/web/20090531011340/http://www.nationalbanken.dk/DNUK/NotesAndCoins.nsf/side/The_new_Faroese_banknote_series?OpenDocument Информационные материалы о фарерских денежных знаках] * [https://web.archive.org/web/20080110193311/http://www.phototravels.net/faroe-islands/index.html Фотографии Фарерских островов] * [https://web.archive.org/web/20160125190242/http://www.faroephoto.com/ Фотографии Фарерских островов] * [https://web.archive.org/web/20190506104321/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fo.html Сведения о Фарерских островах на сайте ЦРУ США] * [https://web.archive.org/web/20171020233625/http://www.faroenature.net/: FaroeNature.net Природа Фарерских островов] * [https://web.archive.org/web/20120129072338/http://www.abirdseyeviewof.com/Faroes.html Вэбкамера снимающая в реальном времени виды Фарерских островов недалеко от столицы г. Торсхавн] * [http://www.faroestamps.fo/ Марки Фарерских островов] * [https://web.archive.org/web/20060507005244/http://www.fotatradk.com/ Народные танцы Фарерских островов] * [http://faroeislands.dk/pages/TorshavnIndex.htm Официальный сайт столицы Фарерский островов Торсхавн] * [https://web.archive.org/web/20120122060432/http://www.slaid-ring.fo/ Сайт посвящённый Фарерскому народному хороводу] * [http://www.setur.fo/ Официальный сайт Университета Фарерских островов] * [http://www.faroeislands.org.uk/ Представительство Фарерских островов в Лондоне] * [https://web.archive.org/web/20140310153657/http://www.faroes.be/ Миссия Фарер при Европейском союзе] * [https://web.archive.org/web/20121225181438/http://www.landsbank.fo/Default.asp?sida=2738 Национальный банк Фарерских островов] * [https://web.archive.org/web/20120122043640/http://www.trade.fo/ Фарерский торговый совет] * [http://www.fishin.fo/ Портал, посвящённый промыслу, разведению и переработке рыбы на Фарерах] * [http://www.whaling.fo/ Портал, посвящённый китобойному промыслу в фарерских водах] * [https://web.archive.org/web/20071011151350/http://www.hagstova.fo/portal/page?_pageid=33%2C316936&_dad=portal&_schema=PORTAL Фарерское статистическое управление] * [http://www.hagstova.fo/pls/portal/docs/PAGE/SHARED/HAGSTOVA_MAIN_TEMPLATE/FAROE_ISLANDS_IN_FIGURES_2006.PDF Статистический ежегодник-2006 (на английском языке)] * [http://www.vokrugsveta.ru/vs/article/3628/ Домашние истории «Овечьих островов» Журнал «Вокруг Света» № 5 (2596), Май 1990] {{Европа}} kejax8l0ygt3cpqaflm4wfjjpm3g7m2 Пушкин Александр Сергеевич 0 9608 149378 148832 2026-08-12T03:23:16Z InternetArchiveBot 12028 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 149378 wikitext text/x-wiki {{Персоналия}} ''' Пу́шкин Алекса́ндр Серге́евич ''' ([[1799 во|1799]], [[Москва]] – [[1837 во|1837]], [[Санкт-Петербург]]) — [[Роч кыв|роч]] кывбуралысь, драматург да прозаик. Александр Пушкинӧс шуӧны ыджыд да енбиа роч гижысьӧн. Сійӧс ыдждӧдлӧны ӧнія гижӧда роч кыв лӧсьӧдысьӧн. == Олан туй == * [[1799 во|1799]], [[6 лӧддза-номъя|лӧддза-номъя тӧлысь 6 лун]] – чужис [[Москва]]ын. * [[1837 во|1837]], [[10 урасьӧм|урасьӧм тӧлысь 10 лун]] – кувсис [[Петыркар|Санкт-Петербургын]]. == Гижӧдъяс == === Поэмаяс === [[Файл:Eugene Onegin's portrait by Pushkin.jpg|thumb|Евгений Онегинлӧн автопортрет , 1830 во<br />Кырымпас: ''Предисловiе къ Евг. Онѣг.'']] * Руслан и Людмила ([[1817 во|1817]]—[[1820 во|1820]]) * Кавказский пленник ([[1820 во|1820]]—[[1821 во|1821]]) * Гавриилиада ([[1821 во|1821]]) * Вадим ([[1821 во|1821]] —[[1822 во|1822]]) * Братья разбойники ([[1821 во|1821]] —[[1822 во|1822]]) * Бахчисарайский фонтан ([[1821 во|1821]]—[[1823 во|1823]]) * Цыганы ([[1824 во|1824]]) * Граф Нулин ([[1825 во|1825]]), [http://imwerden.de/cat/modules.php?name=books&pa=showbook&pid=1708 1827-ӧд вося небӧгын кырымпас, pdf] * Полтава ([[1828 во|1828]]—[[1829 во|1829]]) * Тазит ([[1829 во|1829]]—[[1830 во|1830]]) * Домик в Коломне ([[1830 во|1830]]) [[Файл:Pushkin Selfportrait with Onegin.jpg|thumb|Пушкинлӧн автограф — Нева ю дорын Онегинкӧд автопортрет]] * Езерский ([[1832 во|1832]]) * Анджело ([[1833 во|1833]]) * Медный всадник ([[1833 во|1830]]) === Кывбура роман === * Евгений Онегин ([[1823 во|1823]]—[[1832 во|1832]]) === Драмаа гижӧдъяс === * Борис Годунов (трагедия) ([[1825 во|1825]]) * Скупой рыцарь ([[1830 во|1830]]) * Моцарт и Сальери ([[1830 во|1830]]) * Каменный гость (пьеса) ([[1830 во|1830]]) * Пир во время чумы ([[1830 во|1830]]) * Русалка (драма) ([[1829 во|1829]]—[[1832 во|1832]]) === Проза === * Арап Петра Великого ([[1827 во|1827]]) * Роман в письмах ([[1829 во]]) * Повести Белкина ([[1830 во]]) ** Выстрел (повесьт) ** Метель (повесьт) ** Гробовщик (повесьт) ** Станционный смотритель (повесьт) ** Барышня-крестьянка (повесьт) * История села Горюхина ([[1830 во|1830]]) * Рославлев ([[1831 во|1831]]) * Дубровский (роман) ([[1833 во|1833]]) * Пиковая дама ([[1834 во|1834]]) * История Пугачёва ([[1834 во|1834]]) * Египетские ночи ([[1835 во|1835]]) * Путешествие в Арзрум во время похода 1829 года ([[1835 во|1835]]) * Капитанская дочка ([[1836 во|1836]]) === Кывбуръяс === === Мойдъяс === * Жених ([[1825 во|1825]]) * Сказка о попе и о работнике его Балде ([[1830 во|1830]]) * Сказка о медведихе ([[1830 во|1830]]—[[1831 во|1831]]) * Сказка о царе Салтане, о сыне его славном и могучем богатыре князе Гвидоне Салтановиче и о прекрасной царевне лебеди ([[1831 во|1831]]) * Сказка о рыбаке и рыбке ([[1833 во|1833]]) * Сказка о мёртвой царевне и семи богатырях ([[1833 во|1833]]) * Сказка о золотом петушке ([[1834 во|1834]]) == Пушкин культурын == === Экранизация === * [[1909]]/[[1910]] — Бахчисарайский фонтан (фильм) * [[1910]] — Пиковая дама (фильм) * [[1911]] — Евгений Онегин (фильм) * [[1916]] — Пиковая дама (фильм) * [[1918]] — Станционный смотритель (фильм) * [[1930]] — «Сказка о попе и работнике его Балде» (анимация, абу помалӧма), режиссёр — Михаил Цехановский * [[1936]] — Дубровский (фильм) * [[1943]] — Сказка о царе Салтане (мультфильм) * [[1950]] — Сказка о рыбаке и рыбке (мультфильм) * [[1951]] — Сказка о мёртвой царевне и семи богатырях (мультфильм) * [[1953]] — Алеко (фильм) * [[1954]] — Борис Годунов (фильм) * [[1958]] — Евгений Онегин (фильм) * [[1959]] — Капитанская дочка (фильм) * [[1964]] — Метель (фильм) * [[1966]] — Сказка о царе Салтане (фильм) * [[1966]] — Выстрел (фильм) * [[1972]] — Руслан и Людмила (фильм) * [[1972]] — Станционный смотритель (фильм) * [[1973]] — Сказка о попе и о работнике его Балде (мультфильм), режиссёр — Инесса Алексеевна Ковалевская * [[1979]] — Бал (фильм) * [[1979]] — Маленькие трагедии (фильм) * [[1979]] — Осенние колокола (фильм) * [[1982]] — Пиковая дама (фильм) * [[1984]] — Сказка о царе Салтане (мультфильм) * [[1986]] — Борис Годунов (фильм) * [[1989]] — Борис Годунов (фильм) * [[1989]] — Благородный разбойник Владимир Дубровский * [[1995]] — Барышня-крестьянка (фильм)| * [[1999]] — Русский бунт (фильм) * [[1999]] — [[2000 во|2000]] — Онегин (фильм) * [[2011 во|2011]] — Борис Годунов (фильм) == Пушкин коми литератураын == Пушкинлысь гижӧдъяссӧ тшӧкыда комиӧдавлісны. Медводдза вуджӧдчысьяс лыдын вӧлі [[Куратов Иван Алексеевич|Иван Куратов]]. Ыджыд роч кывбуралысьлӧн чужан лунсяньыс 200 во тыркежлӧ [[коми литература]] туялысь [[Дёмин Владимир Николаевич|Владимр Дёмин]] лӧсьӧдіс «Бӧр вои ме...» небӧг ([[1999]]), кӧні чукӧртӧма Александр Пушкинлӧн комиӧдӧм гижӧдъяс. Вуджӧдчысьяс лыдын: [[Тима Вень]], [[Ванеев Альберт Егорович|Альберт Ванеев]], [[Тимин Владимир Васильевич|Владимир Тимин]] да мукӧд. [[Торлопов Георгий Иванович|Георгий Торлопов]] комиӧдіс Викентий Вересаевлысь «Пушкiнлӧн олӧм» биографическӧй очерк.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304200723/http://nbrkomi.ru/news/538/ Коми Республикаса национальнӧй библиотека сайтын «Погиб поэт…» выставка йылысь (рочӧн, 2012.02.09)]</ref> == Ӧшмӧсъяс == * [https://web.archive.org/web/20161122225420/http://stihipoeta.ru/poety-zolotogo-veka/pushkin/ Александр Пушкин стихи] * [http://www.youtube.com/watch?v=PEbj8p9aEJs «У лукоморья» — комиӧн мультфильм] * [https://web.archive.org/web/20110912060220/http://alexnest.ru/?cat=14 Алекса Нестлӧн небӧг видзанінын А.С. Пушкинлӧн поэзия да проза] * [http://www.feb-web.ru/feb/pushkin/ «Роч литература да фольклор» фундаментальнӧй электроннӧй небӧг чукӧр] * [https://web.archive.org/web/20120619002033/http://www.aleksandrpushkin.net.ru/ «А.С. Пушкин» юӧр сетан портал ] * [http://lib.russportal.ru/index.php?id=authors.pushkin А.С. Пушкинлӧн гижӧдъяс важ кыв гижанногӧн] * [https://web.archive.org/web/20090705155221/http://hronolog.spb.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=23&Itemid=206 А.С. Пушкинлӧн кад серти таблица] * [http://russia-today.narod.ru/past/gen/push_as.html А.С. Пушкинлӧн рӧдвужыс 14-ӧд кӧленаӧдз] * [https://web.archive.org/web/20130614065743/http://pushkin-art.ru/ Серпасъяс да портретъяс чукӧр, кодъясӧс лӧсьӧдіс Пушкин гижӧдъяс дорас] * [https://web.archive.org/web/20110128082029/http://all-art.org/literature/onegin/01risunki%20pushkina01.htm Цявловская Т.Г. Пушкинлӧн серпасъяс] * [http://www.mibook.ru Пушкин да Лермонтов. Налӧн йитӧдъяс] * [https://web.archive.org/web/20110917061753/http://lib.eparhia-saratov.ru/books/noauthor/pushkinway/pushkinway.pdf «Александр Сергеевич Пушкин: Путь к православию» статья чукӧр] * [https://web.archive.org/web/20160312023254/http://touregion.od.ua/index.php?&content_id=58%2F А.С. Пушкин Одессаын] * [https://web.archive.org/web/20090809005301/http://www.ostafyevomuseum.ru/ «Остафьево» — «Русский Парнас» музей-усадьбалӧн официаль сайт] * [https://web.archive.org/web/20110317204920/http://www.vrev.ru/trigorskoe.html А.С. Пушкинлӧҥ Тригорьеысь ёртъяс. Псков губерняса Тригорье усадьбалӧн история] * [https://web.archive.org/web/20110306082052/http://bboldino.ru/ Пушкинлӧн Ыджыд Болдино сикт] * [http://www.mycity.kherson.ua/journal/letopis2.html Пушкин 200 во тырӧмлы сиӧма. Журнал «Летопись Причерноморья» журнал, 2 №] * [https://web.archive.org/web/20120409093539/http://levi.ru/levioteka/publish/article.php?id_position=69 Пушкин: зачёркнутый профиль. Опыт психографии. Гижысь да психолог Владимир Левлӧн олантуй йылысь очерк] * [http://www.rian.ru/infografika/20110606/384770064.html Пушкинлӧн ордпу] * [https://web.archive.org/web/20130509093623/http://www.newscom.md/rus/pushkin-v-moldavii-poslednyaya-duel_.html Пушкин Молдавияын. Бӧръя дуэль] А.С. Пушкинлӧн «бессарабияса ссылка» йылысь документально-художественнӧй фильм * [https://web.archive.org/web/20120629084709/http://page.divo.ru/lukas/pushkin/p01.htm ''Александр Лукьянов''. Александр Пушкин муслун йылысь. Кывбуралысьлӧн интимнӧй психобиография. М.: АСТ, Ростов-на-Дону, Феникс, 1999.] * [http://runivers.ru/lib/detail.php?ID=1032205 Чери да чери кыйысь йылысь мойд, Спб., Берлин: Издательство З. И. Гржебина, 1922. «Руниверс» сайтын] == Ыстӧдъяс == <references/> [[Категория:Персоналия анбурӧд]] [[Категория:Персоналия:Рочму]] [[Категория:Чужисны 1790-ӧд воясын]] [[Категория:Кулісны 1830-ӧд воясын]] [[Категория:Роч гижысьяс]] 8ti62spvzlclqu6v0dq9rx0cs2nxtek Сӧветскӧй Социалистическӧй Республикаяслӧн Союз 0 10527 149379 149110 2026-08-12T03:43:58Z InternetArchiveBot 12028 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 149379 wikitext text/x-wiki {{Му |Коми ним=Сӧветскӧй Социалистическӧй Республикаяслӧн Союз |Оригинал ним=Союз Советских Социалистических Республик |Дӧрапас=Flag of the Soviet Union.svg |Канпас=Coat of arms of the Soviet Union 1.svg <!-- |Вместо герба= --> |Девиз= |Кып ним= <!-- |Аудио= --> |Веськӧдлан ног=Сӧветскӧй республика |Каналан эскӧм= абу |Мусерпас=Union of Soviet Socialist Republics (orthographic projection).svg |Кыв=[[Роч кыв|роч]] |Дата независимости/Канму панӧм= <!-- |Независимость от= --> <!-- |Дата ликвидации= --> <!-- |Причина ликвидации= --> |Юркар=[[Мӧскуа]] |Медыджыд каръяс=[[Мӧскуа]], [[Петыркар|Ленинград]], [[Новосибирск]] |Должности руководителей= |Юралысьяс= |Страны-соседи= |Этнохороним= |Место по территории= |Мувывтор=22 402 200 |Ва процент= |Место по населению= |Йӧзлӧн лыд=293 047 571 |Год переписи=1989 |Олысь лыд= |СПВ= |Год расчёта СПВ= |Место по СПВ= |СПВ морт вылад= <!-- |ИРЧП= --> <!-- |Год расчёта ИРЧП= --> <!-- |Место по ИРЧП= --> <!-- |Авиакомпания= --> |Сьӧм= |Домен=.su <!--|ISO=--> |Телефон код=7 |Час кытш=+2…+12 <!-- |Пасйӧдъяс= --> <!-- |Без флага и герба=* --> <!-- |Без гимна=* --> }} '''Сӧветскӧй Социалистическӧй Республикаяслӧн Союз''' ({{lang-ru|Союз Советских Социалистических Республик}}) — ыджыд государство, коді вӧлі [[Европа]]ын да [[Азия]]ын [[1922]]-ӧд восянь [[1991]] воӧдз. Дженьыдджыка нӧшта шуӧны: Сӧветскӧй Союз, ССРС, СССР. == География == Сӧветскӧй Союз мирын вӧлі медыджыд государствоӧн. Сылӧн ыдждаыс — 22 400 000 кв.км. Шылькнитчис мулӧн квайтӧд юкӧн вылас. ССРС-лӧн кузьтаыс асыввывсянь рытыввылӧдз — 10 000 км (11 час вӧнь), войвывсянь лунвылӧдз — 7200 км. Страналӧн мутасын вӧлі вит климат зона. Сӧветскӧй Союзлӧн вӧлі мирын медкузь су (границу) (60 000 км сайӧ). ССРС-лӧн вӧлі ӧтувъя су татшӧм странаяскӧд: [[АӦШ]], [[Афганистан]], [[Китай]], Чехословакия, [[Финляндия]], [[Венгрия]], [[Иран]], [[Монголия]], [[Корея Войтыр Демократия Республика|Войвыв Корея]], [[Норвегия]], [[Польша]], [[Румыния]] да [[Турция]] (1945—1991 воясӧ). == История == [[1922 во]]ся [[29 ӧшым|ӧшым тӧлысь 29 лунӧ]] РСФСР, Украина ССР, Беларусь ССР да Кавказсайса СФСР Сӧветъяссянь съезд делегацияяслӧн конференция вылын вӧлі кырымалӧма ССРС лӧсьӧдӧм йылысь сёрнитчӧм. Тайӧ документ вӧлі вынсьӧдӧма [[1922 во]]ся [[30 ӧшым|ӧшым тӧлысь 30 лунӧ]] Сӧветъяслӧн I-дза Ставсоюзса съездӧн да кырымалӧма делегацияяслӧн веськӧдлысьясӧн. Тайӧ луныс и лыддьысьӧ ССРС артмӧдан лунӧн, кӧть и ССРС-лысь Народнӧй Комиссаръяслӧн сӧвет (Веськӧдлан котыр) да наркоматъяс (министерствояс) вӧлі лӧсьӧдӧма сӧмын [[1923 во]]ся [[6 сора|сора тӧлысь 6 лунӧ]]. == Юклӧм == Сӧветскӧй Союзлӧн ӧтувъя ыдждаыс [[1991 во]]ся [[моз тӧлысь]]ӧ вӧлі 22,4 млн км². Медводдза кадас, ССРС лӧсьӧдӧм йылысь Сёрнитчӧм серти, мый вӧлі кырымалӧма [[1922 во]]ся [[30 ӧшым|ӧшым тӧлысь 30 лунӧ]], ССРС-ӧ пырисны: * Рочмуса Социалистическӧй Федеративнӧй Сӧветскӧй Республика (дженьыда: РСФСР) * Украина Социалистическӧй Сӧветскӧй Республика * Беларусь Социалистическӧй Сӧветскӧй Республика * Кавказсайса Социалистическӧй Федеративнӧй Сӧветскӧй Республика {|border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background:#f0f0f0; border: 1px 0 solid; border-collapse:collapse; text-align:right;" class="sortable" |+ССРС юлӧм |-style="background:#d0d0d0" !align=center|республика !ыджда,<br /> сюрс км² !олысь лыд,<br />сюрс морт ([[1966]]) !олысь лыд,<br />сюрс морт ([[1989]]) ![[кар]]<br />лыд !карсяма посёлок<br />лыд !Веськӧдлан шӧрин |- !align=left|РСФСР |17075,4||126561||147386||932||1786||[[Москва]] |- !align=left|Украина ССР |601,0||45516||51704||370||829||[[Киев]] |- !align=left|Беларусь ССР |207,6||8633||10200||74||126||[[Минск]] |- !align=left|Узбек ССР |449,6||10581||19906||37||78||[[Ташкент]] |- !align=left|Казах ССР |2715,1||12129||16538||62||165||[[Алматы|Алма-Ата]] |- !align=left|Грузия ССР |69,7||4548||5449||45||54||[[Тбилиси]] |- !align=left|Азербайджан ССР |86,6||4660||7029||45||116||[[Баку]] |- !align=left|Литва ССР |65,2||2986||3690||91||23||[[Вильнюс]] |- !align=left|Молдова ССР |33,7||3368||4341||20||29||[[Кишинёв]] |- !align=left|Латвия ССР |63,7||2262||2681||54||35||[[Рига]] |- !align=left|Киргиз ССР |198,5||2652||4291||15||32||[[Бишкек|Фрунзе]] |- !align=left|Таджик ССР |143,1||2579||5112||17||30||[[Душанбе]] |- !align=left|Армян ССР |29,8||2194||3283||23||27||[[Ереван]] |- !align=left|Туркмен ССР |488,1||1914||3534||14||64||[[Ашхабад]] |- !align=left|Эст ССР |45,1||1285||1573||33||24||[[Таллинн|Таллин]] |-class="sortbottom" !align=center|ССРС !22402,2||231868||286717||1832||3418||[[Москва]] |} == Олысь лыд == {|border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background:#f0f0f0; border: 1px 0 solid; border-collapse:collapse; text-align:right;" class="sortable" |+ССРС республикаясын олысь лыд вежласьӧм (сюрс морт) |-style="background:#d0d0d0" !align=center|республика ![[1913]]!![[1926]]!![[1939]]!![[1950]]!![[1959]]!![[1966]]!![[1970]]!![[1973]]!![[1979]]!![[1987]]!![[1989]]!![[1991]] |- !align=left|РСФСР |89902||92737||108379||101438||117534||126561||130079||132151||137410||145311||147386||148548 |- !align=left|Украина ССР |35210||29515||40469||36906||41869||45516||47127||48243||49609||51201||51704||51944 |- !align=left|Беларусь ССР |6899||4983||8910||7745||8055||8633||9002||9202||9533||10078||10200||10260 |- !align=left|Узбек ССР |4366||4660||6440||6314||8261||10581||11960||12902||15389||19026||19906||20708 |- !align=left|Казах ССР |5565||6037||5990||6703||9154||12129||12849||13705||14684||16244||16538||16793 |- !align=left|Грузия ССР |2601||2677||3540||3528||4044||4548||4686||4838||4993||5266||5449||5464 |- !align=left|Азербайджан ССР |2339||2314||3205||2896||3698||4660||5117||5420||6027||6811||7029||7137 |- !align=left|Литва ССР |2028||~||2880||2573||2711||2986||3128||3234||3392||3641||3690||3728 |- !align=left|Молдова ССР |2056||~||2452||2290||2885||3368||3569||3721||3950||4185||4341||4366 |- !align=left|Латвия ССР |2493||1857||1885||1943||2093||2262||2364||2430||2503||2647||2681||2681 |- !align=left|Кыргыз ССР |864||1002||1458||1740||2066||2652||2933||3145||3523||4143||4291||4422 |- !align=left|Таджик ССР |1034||1032||1484||1532||1981||2579||2900||3194||3806||4807||5112||5358 |- !align=left|Армян ССР |1000||881||1282||1354||1763||2194||2492||2672||3037||3412||3283||3376 |- !align=left|Туркмен ССР |1042||998||1252||1211||1516||1914||2159||2364||2765||3361||3534||3576 |- !align=left|Эст ССР |954||1117||1052||1101||1197||1285||1356||1405||1465||1556||1573||1582 |-class="sortbottom" !align=center|ССРС !156297||147028||190678||179274||208827||231868||241720||248626||262085||281689||286717||289943 |} == Ӧшмӧсъяс == * [http://www.mining-enc.ru/s/soyuz-sovetskix-socialisticheskix-respublik/ Сӧветскӧй Социалистическӧй Республикаяслӧн Союз // Горнӧй энциклопедия (рочӧн)] * [https://web.archive.org/web/20200804052749/http://www.praviteli.org/ Рочмуса да Сӧветскӧй Союзса веськӧдлысьяс (рочӧн)] * [https://web.archive.org/web/20121116081335/http://www.sovietera.net/ ССРС йылысь сайт (рочӧн)] * [https://web.archive.org/web/20131114044555/http://www.soviethistory.ru/sovhist/ ССРС-лӧн история (рочӧн)] * [http://www.cccp-here.blogspot.com СССР-лӧн эмторъяс да оласног йылысь блог (рочӧн)] * [https://web.archive.org/web/20130125103741/http://souz.info/ SouzInfo — аудиодокументъяс да политическӧй литературалӧн бибилиотека (рочӧн)] * [http://www.sovunion.info ССРС 1920-ӧд да 1930-ӧд воясӧ (рочӧн)] * [https://web.archive.org/web/20130806040441/http://muzey-factov.ru/tag/ussr ССРС йылысь колана юӧръяс // Музей фактов (рочӧн)] * [https://web.archive.org/web/20130930040056/http://www.sovworld.ru/ 1940-ӧд — 1980-ӧд воясся Сӧветскӧй Союзысь да суйӧрсайса странаясысь каръяслӧн снимокъяс (рочӧн) ] == Ыстӧдъяс == <references/> [[Категория:СССР]] fikotfhlrrcdezmpjx9amasss6fjlgr Панюков Владимир Николаевич 0 12291 149377 127584 2026-08-12T03:06:40Z InternetArchiveBot 12028 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 149377 wikitext text/x-wiki {{Персоналия}} '''Панюков Владимир Николаевич''' (гусяним — '''Коми'''; [[1885 во|1885]]—[[1938 во|1938]]) — контрразведчик, [[СССР|Сӧвет кадся]] [[Коми-Зыряна|коми]] военачальник, комбриг, генерал-майор. == Олан туй == Владимир Панюков чужис [[Вӧлӧгда губерня]]ын [[Усть-Сысольск уезд]]са [[Нёбдін (Кӧрткерӧс район)|Нёбдінын]] (ӧні — [[Коми Республика]]ысь [[Кӧрткерӧс район]]са сикт) [[1885 во|1885 вося]] [[12 сора|сора тӧлысь 12 (24) лунӧ]]. Усть-Сысольскса гимназия помалӧм бӧрын пырис велӧдчыны Варшаваса (ӧні — [[Улыс Вылькар]]са) политехническӧй институтӧ. Инженер профессия босьтӧм торкис [[Медводдза мирӧвӧй тыш]] — [[1915 во]]ся [[ода-кора тӧлысь]]ӧ сійӧс босьтӧны армия да мӧдӧдӧны 171-ӧд запаснӧй пехотнӧй батальон. Вӧльгым тӧлысьӧ помаліс прапорщикъяслысь 3-ӧд Петергофса школа. Фронтъясын веськӧдліс взводӧн, ротаӧн, баталёнӧн, вӧлі полкса адъютантӧн. Тышкасигас ранитчыліс. [[1917 во]]ся Октябр революция дырйи вӧлі бӧрйӧма полкса комитетӧ. [[1917 во]]ся [[вӧльгым тӧлысь]] помын бергӧдчис чужан сиктас. Кутіс веськӧдлыны [[Усть-Сысольск уезд]]са милицияӧн, пырис Усть-Сысольскса военнӧй сӧветӧ. [[1918 во]]ын пырис ВКП(б)-ӧ, мый тӧдчис сылӧн военнӧй карьераӧ. [[Гражданскӧй тыш]] пансигӧн Панюковӧс мӧдӧдісны [[Югдін]]ӧ, а сэсянь — фронтӧ. Тышкасис лунвыв фронтын генерал Деникинлы паныд, Польша фронтын, пӧдіс Сибырын йӧзлысь кыпӧдчӧм. Сы кадӧ В. Панюковлӧн карьера сӧвмӧмкӧд ӧттшӧтш ӧдйӧ вежласисны должносьтъяс: Никольскса запаснӧй баталёнын командир ([[1918 во]]ся [[кӧч тӧлысь]]сянь — [[1919 во]]ся [[ода-кора тӧлысь|ода-кора тӧлысьӧдз]]), 1-дза стрелковӧй запаснӧй полкын командир ([[1919 во]]ся [[ода-кора тӧлысь]]сянь [[ӧшым тӧлысь|ӧшымӧдз]]), 47-ӧд дивизияса 3-ӧд да 139-ӧд бригадаын командир ([[1919 во]]ся [[ӧшым тӧлысь|ӧшымсянь]] [[1920 во]]ся [[моз тӧлысь|моз тӧлысьӧдз]]); Харьков военнӧй кытшын запаснӧй войскаяслӧн командир ([[1920 во]]ся [[моз тӧлысь]]сянь [[вӧльгым тӧлысь|вӧльгымӧдз]]), 1-дза Украинаса запаснӧй бригадаын, пытшкӧсса службаяслӧн 21-ӧд дивизиын, 47-ӧд стрелкӧвӧй дивизиялӧн 139-ӧд бригадаын командир ([[1920 во]]ся [[вӧльгым тӧлысь]]сянь — [[1921 во]]ся [[кӧч тӧлысь|кӧч тӧлысьӧдз]]); Туркестанса фронтын торъя тӧдчанлуна часьтъясын штабса да Ленинградса военнӧй кытшын начальник ([[1921 во]]ся [[кӧч тӧлысь]]сянь — [[1924 во]]ся [[косму тӧлысь|косму тӧлысьӧдз]]), 56-ӧд стрелкӧвӧй Москваса дивизиын командирлӧн отсасьысь, Украинаса военнӧй кытшын штабса начальник бердын ([[1924 во]]ся [[косму тӧлысь]]сянь [[йирым тӧлысь|йирымӧдз]]), штабас Организационно-мобилизационнӧй юкӧдын начальник. [[Туркменистан|Туркестанын]] служитігӧн Владимир Николаевичӧс мӧдӧдісны [[Ташкент|Ташкентӧ]] востоковедение курсъяс вылӧ, кӧні дженьыд кадӧн велӧдіс [[китай кыв]] (ставнас тӧдіс 6 кыв). РККА-са штаблӧн 4-ӧд (разведывательнӧй) управление бердын помаліс кыйӧдчан курсъяс. Та бӧрын сійӧс индісны РККА-са штаблӧн разведуправлениеса юкӧдӧ начальникӧн. [[1925 во]]ся [[ода-кора тӧлысь]]сянь [[1926 во]]ся [[моз тӧлысь|моз тӧлысьӧдз]] Владимир Панюков вӧчӧ СССР-са РВС-лысь гуся уджъяс, сійӧ — [[Китай]]ын военнӧй сӧветник, вуджӧдчысь, Вампу школаын велӧдысь. Сӧветникӧн сійӧ тышкасис Гуандунын. Та кадӧ В.Н. Панюковлы сирасьӧ «Коми» гусяним, мый улын сійӧ уджалӧ Гуанчжоу котырын. Кор пансис Войвывса поход, Китайын Гоминьданлӧн веськӧдлан котырса медыджыд военнӧй сӧветник Василий Блюхер индӧ В.Н. Панюковӧс 26-ӧд корпусса командир генерал Бай Чун-си дорӧ сӧветникӧн. [[1927 во]]ын тышъясын бура петкӧдчӧмысь («за умелое и смелое руководство операциями в Чже-Цзяне и Цзян-су и личное участие в боях под Шанхаем») маршал Блюхерлӧн индӧмӧн Панюковлы сетӧма [[Гӧрд дӧрапас орден]]. [[1932]]-[[1936 во]]ясӧ Владимир Панюков уджалӧ разведуправлениеын: [[Монголия]]са йӧзкостса армиялӧн Главнӧй штабын 3-ӧд юкӧдын военнӧй сӧветник, 6-ӧд (ортсы йитӧдъяс) юкӧдын начальник, 9-ӧд (монгол-синьцзян) юкӧдын начальник. [[1934 во]]ын сылы сетӧма комбриг званньӧ, мый лӧсялӧ ӧні генерал-майор званньӧлы. Кор [[1937 во]]ын пансис Ыджыд террорлӧн мӧд гы, тайӧ инмис и Ылыс Асыввывса армиялы, кӧні Василий Блюхер веськӧдліс «военнӧйяслӧн делӧ» серти военнӧй трибуналӧн: армияса пӧшти став командирсӧ вӧлі репрессируйтӧма. Владимир Панюковӧс пуксьӧдӧма [[1937 во]]ся [[моз тӧлысь]]ӧ. СССР-са НКВД-лӧн пытшкӧсса тюрмаын 7 тӧлысь чӧж сылысь корисны, медым висьтасис военнӧй заговорын да шпионажын. СССР-са Вылыс ёрдлӧн Военнӧй коллегия [[1938 во]]ся [[15 рака|рака тӧлысь 15-ӧд лунӧ]] шуис сійӧс лыйлыны, сэки жӧ вӧлі лыйлӧма. [[1956 во]]ся [[косму тӧлысь]]ын реабилитируйтӧма. == Наградаяс == * [[Гӧрд дӧрапас орден]] ([[1927 во|1927]]) == Ӧшмӧсъяс == * [https://web.archive.org/web/20160305162912/http://respublika11.ru/2015/07/10/razvedchik-po-imeni-komi/] ''Бобракова Г.'' Разведчик по имени Коми // «Республика», 2015 во, сора тӧлысь 10-ӧд лун. == Ыстӧдъяс == <references/> [[Категория:Персоналия анбурӧд]] [[Категория:Персоналия:Коми]] [[Категория:Нёбдін сикт овмӧдчӧмин]] [[Категория:Чужисны 1885 воын]] [[Категория:Кулісны 1938 воын]] 9qz4ot404nb13fkt6u7srwj66k9vzlv Шаблон:Potd/2026-08-12 10 23479 149375 2026-08-11T22:56:55Z Frhdkazan 6358 Лӧсьӧдӧма "Baya Weaver in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 04.jpg"-а лист бок 149375 wikitext text/x-wiki Baya Weaver in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 04.jpg 451suqqbe8yyi5dzc5yzjlp6t9znej2 Шаблон:Motd/2026-08-12 10 23480 149376 2026-08-11T23:00:00Z Frhdkazan 6358 Лӧсьӧдӧма "(20260405 144843509) White Elster Leipzig on Easter Sunday afternoon 01.webm"-а лист бок 149376 wikitext text/x-wiki (20260405 144843509) White Elster Leipzig on Easter Sunday afternoon 01.webm fm2li49gqfl4goi4w4j3v0g5b20rp9a