Wikipedia kwwiki https://kw.wikipedia.org/wiki/Folen_dre MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Arbennek Keskows Devnydhyer Keskows Devnydhyer Wikipedia Keskows Wikipedia Restren Keskows Restren MediaWiki Keskows MediaWiki Skantlyn Keskows Skantlyn Gweres Keskows Gweres Klass Keskows Klass Porth Keskows Porth TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1980 228678 211163 2026-08-21T20:41:02Z Flynn Peck 18125 skantlyn 228678 wikitext text/x-wiki '''Origo Mundi''' yw onan a deyr rann an [[Ordinalia]]. {{stock-kernow}} kegt1hecbhc97jo959bojaq9zqxzpjm 0 4699 228631 226957 2026-08-21T20:06:05Z Flynn Peck 18125 228631 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Dowr Cacapon''' yw avon yn [[Virjynni West]], [[Statys Unys|Statys Unys Amerika]] est, hag enter yn [[Potomac|Dowr Potomac]] orth [[Great Cacapon, Virjynni West|Great Cacapon]]. {{stokk-su}} {{DEFAULTSORT:Cacapon}} [[Klass:Avenow yn Virjynni West]] [[Klass:Istori Amerikanyon Enesik]] o38lkji59bb5hu3ylte4txrp3sbnmqf 0 6565 228645 226503 2026-08-21T20:15:39Z Flynn Peck 18125 228645 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Cita Ho Chi Minh''' yw brassa cita [[Vietnam]]. An skrifennyas ollgemmyn yw [[Tran Thanh Hai]], ha'n lewydh yw [[Nguyen Hong Quan]]. Enep an cita yw 2,095 km², hag yma dosedh a 7,135,576 a drigoryon. {{stokk-dor}} [[Klass:Citys yn Asi]] [[Klass:Keynvor Hebask]] [[Klass:Leow peblys yn Vietnam]] sttxymbbsrqdcy1h43esghvt05pu1vt 0 6819 228688 226533 2026-08-21T20:47:51Z Flynn Peck 18125 228688 wikitext text/x-wiki {{Tyller|suppressfields=kod_post}} '''Treth Hir''' ({{lang-en|Long Beach}}) yw cita yn Konteth an Eledh ({{lang-es|Condado de Los Ángeles}}), [[Kaliforni]], [[Statys Unys]]. An cita a veu ynkorforys yn 1897. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 466,742. == Gwiasva == * [http://www.longbeach.gov www.longbeach.gov] {{stokk-su}} [[Klass:Citys yn Kaliforni]] [[Klass:Leow peblys yn Konteth an Eledh]] jzs0h9p1ymddhw9bvjsd7nts0ynirfz 0 6861 228630 224251 2026-08-21T20:05:30Z Flynn Peck 18125 228630 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Šilutė''' ([[almaynek]]: ''Heydekrug'') yw sita yn [[Lithouani]]. Yn [[2008]], poblans an sita o 21,476. An sita a veu fondys yn [[1941]]. ==Gwiasva== * [https://web.archive.org/web/20050412081356/http://silute.kryptis.lt/main.php silute.kryptis.lt] {{Stokk-lithouani}} [[Klass:Citys yn Europa]] [[Klass:Leow peblys yn Lithuani]] 3y7lqndj7ca3srhjinh816ymnfuxbdo 0 7160 228633 214312 2026-08-21T20:07:48Z Flynn Peck 18125 228633 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Ebensburg''' yw burjestra ha se konteth [[Konteth Cambria, Pennsylvani|Konteth Cambria]], [[Pennsylvani]], [[Statys Unys]]. An burjestra a veu ynkorforys yn 1825. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 3,404. == Gwiasva == * [http://www.ebensburgpa.com/ www.ebensburgpa.com] {{Stokk-Pennsylvani}} [[Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani]] [[Klass:Seow konteth yn Pennsylvani]] rniwmwm2e5brub7qr76b7hksgl0krb5 0 7189 228676 224074 2026-08-21T20:39:26Z Flynn Peck 18125 228676 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Brookville''' yw burjestra ha se konteth [[Konteth Jefferson, Pennsylvani|Konteth Jefferson]], [[Pennsylvani]], [[Statys Unys]]. Yn 2000, poblans an sita o 4,230. An sita a veu fondys yn [[1796]]. ==Gwiasva== * [https://web.archive.org/web/20110716081423/http://psabdns4.com/brookvilleborough.org/hello-world/ psabdns4.com] {{Stokk-Pennsylvani}} [[Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani]] [[Klass:Seow konteth yn Pennsylvani]] 4a0kihl29or7o38rhmo3t4emzm9jl5c 0 7294 228653 213492 2026-08-21T20:20:03Z Flynn Peck 18125 228653 wikitext text/x-wiki {{Tyller|image=Restren:Pune Montage.JPG}} '''Pune''' ([[Marathek]]: पुणे) yw cita yn [[Eynda]]. Yma a-dro dhe 3,446,330 a dus ow triga yn Pune. ==Gwiasva== * [http://pune.nic.in/ pune.nic.in] {{stokk-dor}} [[Klass:Leow peblys yn Eynda]] q8ysxuktpg3pg48srwixhoseqtntjp4 0 7452 228632 218763 2026-08-21T20:07:18Z Flynn Peck 18125 228632 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Tacoma''' yw cita ha se konteth Konteth Pierce, [[Stat Washington]], [[Statys Unys]]. Henwys rag loskvenydh {{ill|Tahoma|en|Mount Rainier}}, an cita a veu ynkorforys yn 1875. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 219,346. ==Gwiasva== * [http://www.cityoftacoma.org/ www.cityoftacoma.org] {{stokk-su}} [[Klass:Citys yn Washington]] [[Klass:Gorcita Seattle]] [[Klass:Istori Amerikanyon Enesik]] [[Klass:Seow konteth yn Washington]] 9sull1o7353eqx52pqaculql2zyvsk5 0 7664 228687 216532 2026-08-21T20:47:08Z Flynn Peck 18125 228687 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Auburn''' yw cita ha se konteth Konteth Androscoggin, [[Mayn]], [[Statys Unys]]. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 24,061. An cita a veu fondys yn [[1786]]. ==Gwiasva== * [http://www.auburnmaine.org/ www.auburnmaine.org] {{stokk-su}} [[Klass:Citys yn Mayn]] [[Klass:Seow konteth yn Mayn]] 3m34shwx0ti6oy620ncww2rq0jfvtkg 0 7669 228672 226506 2026-08-21T20:36:47Z Flynn Peck 18125 228672 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Anserghogeth''' ({{lang-en|Independence}}) yw cita ha se konteth Konteth Jackson, [[Missouri]], [[Statys Unys]]. Desedhys yw an cita war Dhowr Missouri. An cita a veu fondys yn 1827. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 123,011. == Gwiasva == * [http://www.ci.independence.mo.us/ www.ci.independence.mo.us] {{stokk-su}} [[Klass:Citys yn Missouri]] [[Klass:Gorcita Kansas]] [[Klass:Seow konteth yn Missouri]] 4bk6esg1pke5qwtkjzkdgj7hqtlh9i7 0 7687 228634 223935 2026-08-21T20:08:09Z Flynn Peck 18125 228634 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Barre''' yw cita yn Konteth Washington, [[Vermont]], [[Statys Unys]]. Henwys rag {{ill|Isaac Barré|en}}, an cita a veu ynkorforys yn 1895. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 8,491. ==Gwiasva== * [https://web.archive.org/web/20130516095009/http://www.barrecity.org/ www.barrecity.org] {{stokk-su}} [[Klass:Citys yn Vermont]] fhe1dbx9u75j48p83tp3guilpl8i2yz 0 8151 228636 176657 2026-08-21T20:09:23Z Flynn Peck 18125 228636 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} Yma '''Dowr Karrek''', henwys ynwedh '''Morlynn an Garrek''', war arvor dyhow [[Kernow]] ogas dhe [[Aberfala]]. Fordh dowr bras yw, gwruthys wosa an Oos Rew a hen nans a livas pan wrug an dowrow teudha may saffa yn tramasek nivel an mor, ow kwruthyl porth naturel bras yw hefordh a Aberfala dhe [[Truru|Druru]]. [[Restren:Carrick Roads Panorama.jpg|thumb|center|500px|<center>Dowr Karrek</center>]] {{stokk-kernow}} {{Porth Kernow}} [[Klass:Dowr]] [[Klass:Kernow]] e65xysan5o21rajt7lvp08b5dc87nfy 0 8455 228656 223282 2026-08-21T20:21:16Z Flynn Peck 18125 228656 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Llan-gan''' yw tre yn [[Bro Morgannwg]], [[Kembra]]; (SS97NE15).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 14 mildir (22.6 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 145.1 m (233.5 km) dhiworth [[Loundres]]. 688 o braster an poblans yn 2011, ha 93 (13.5%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Gwigow yn Kembra]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] lfc668cfxnaua39f7re9x6hzzhj8inc 0 8470 228635 219229 2026-08-21T20:08:32Z Flynn Peck 18125 228635 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Caerau''' yw tre yn [[Caerdydd]], [[Kembra]]; (ST17NW61).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 3.2 mildir (5.1 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 134.2 m (216 km) dhiworth [[Loundres]]. 10691 o braster an poblans yn 2011, ha 924 (8.6%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Caerdydd]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] 4upsk08bflhl1fgs75zsdv25h2027l1 0 8482 228628 220159 2026-08-21T20:04:18Z Flynn Peck 18125 228628 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Pontprennau''' yw tre yn [[Caerdydd]], [[Kembra]]; (ST28SW34).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 4.2 mildir (6.7 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 129.1 m (207.8 km) dhiworth [[Loundres]]. 6929 o braster an poblans yn 2011, ha 770 (11.1%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Caerdydd]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] 1wmy399ygomnphb12yr3qhx9aosd6l5 0 8701 228649 222602 2026-08-21T20:17:53Z Flynn Peck 18125 228649 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Bedlinog''' yw tre yn [[Merthyr Tudful]], [[Kembra]]; (SO00SE82).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 16.4 mildir (26.4 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 137.2 m (220.8 km) dhiworth [[Loundres]]. 3178 o braster an poblans yn 2011, ha 306 (9.6%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Gwigow yn Kembra]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] gz9hkfwaukei9p9ux953fdugkz9t25f 0 8742 228664 221881 2026-08-21T20:26:51Z Flynn Peck 18125 228664 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Glasgwm''' yw tre yn [[Powys]], [[Kembra]]; (SO15SE16).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 47.7 mildir (76.8 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 140.2 m (225.6 km) dhiworth [[Loundres]]. 533 o braster an poblans yn 2011, ha 78 (14.6%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{Stokk-kembra}} [[Klass:Kemenethow Kembra]] swb5xgsxu4sxjcukarxgep4wtm42j7w 0 8746 228650 221802 2026-08-21T20:18:15Z Flynn Peck 18125 228650 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Llan-gors''' yw tre yn [[Powys]], [[Kembra]]; (SO12NW65).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 32 mildir (51.5 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 137.4 m (221.1 km) dhiworth [[Loundres]]. 1056 o braster an poblans yn 2011, ha 129 (12.2%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Gwigow yn Kembra]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] 4uvpqnhmkdkinf51igq6fer37qc91mn 0 8774 228640 217311 2026-08-21T20:12:09Z Flynn Peck 18125 228640 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Llanigon''' yw tre yn [[Powys]], [[Kembra]]; (SO24SW20).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 39.7 mildir (63.9 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 134.6 m (216.6 km) dhiworth [[Loundres]]. 464 o braster an poblans yn 2011, ha 44 (9.5%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Gwigow yn Kembra]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] 56gkwaizjfgheyt5uu9d38soybpbkaf 0 8833 228689 217441 2026-08-21T20:48:40Z Flynn Peck 18125 228689 wikitext text/x-wiki {{Tyller|image=Restren:Ystrad Railway Station.jpg}} '''Yr Ystrad''' yw tre yn [[Rhondda Cynon Taf]], [[Kembra]]; (SS99NE70).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 16.8 mildir (27 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 143.5 m (231 km) dhiworth [[Loundres]]. 5652 o braster an poblans yn 2011, ha 692 (12.2%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Gwigow yn Kembra]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] enma0oeie6581v1d984xczovrc40m8i 0 8841 228629 223067 2026-08-21T20:04:47Z Flynn Peck 18125 228629 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Caeriw''' yw tre yn [[Sir Benfro]], [[Kembra]]; (SN00SW97).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 72.3 mildir (116.4 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 201.9 m (325 km) dhiworth [[Loundres]]. 1482 o braster an poblans yn [[2011]], ha 179 (12.1%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Gwigow yn Kembra]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] 992gqnrs7rrbt92ag6yc1d62ohpzdoi 0 8945 228679 222422 2026-08-21T20:41:31Z Flynn Peck 18125 228679 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Llan-arth''' yw tre yn [[Sir Fynwy]], [[Kembra]]; (SO31SE52).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 24.6 mildir (39.6 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 120.7 m (194.2 km) dhiworth [[Loundres]]. 875 o braster an poblans yn 2011, ha 69 (7.9%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Gwigow yn Kembra]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] ofailrfkcjxtgaafb03i5ijrsueduen 0 8957 228646 220157 2026-08-21T20:16:14Z Flynn Peck 18125 228646 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Porth Sgiwed''' yw tre yn [[Sir Fynwy]], [[Kembra]]; (ST58NW06).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 21.2 mildir (34 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 111.4 m (179.2 km) dhiworth [[Loundres]]. 2083 o braster an poblans yn 2011, ha 220 (10.6%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Gwigow yn Kembra]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] 4ohwct9ueomnag9kw3tcl84ledoft20 0 8979 228671 223185 2026-08-21T20:30:19Z Flynn Peck 18125 228671 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Llan-crwys''' yw tre yn [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembra]]; (SN64NW80).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 54.3 mildir (87.4 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 169.4 m (272.6 km) dhiworth [[Loundres]]. 229 o braster an poblans yn 2011, ha 107 (46.7%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Gwigow yn Kembra]] [[Klass:Kemenethow Kembra]] eu8u3otnxhlqh8muiuftq6w9k99ch5i 0 9053 228673 223291 2026-08-21T20:37:32Z Flynn Peck 18125 228673 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Blaenafon''' yw tre yn [[Torfaen]], [[Kembra]]; (SO20NE07).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 20.6 mildir (33.2 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 128.1 m (206.1 km) dhiworth [[Loundres]]. 5823 o braster an poblans yn 2011, ha 581 (10%) a wodhya kewsel [[Kembrek]]. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stokk-kembra}} [[Klass:Kemenethow Kembra]] [[Klass:Trevow yn Torfaen]] eu17o0m2j6xtszuay4whsjxfgmyq7ed 0 9290 228682 226741 2026-08-21T20:42:41Z Flynn Peck 18125 228682 wikitext text/x-wiki {{Pennmenyster Ruwvaneth Unys | hanow = James Callaghan | skeusen = James Callaghan (1975).jpg | sodhans = 4 Ebryl 1976 - 28 Me 1979 | myghtern = [[Elizabeth II]] | parti = Lavur | kyns = [[Harold Wilson]] | wosa = [[Margaret Thatcher]] }} '''Leonard James "Jim" Callaghan''', '''Baron Callaghan a Gardydh''', KG, PC (27 mis Meurth 1912 – 26 mis Meurth 2005) o [[Pennmenyster an Rywvaneth Unys|pennmenyster]] [[Ruwvaneth Unys]]. {{stock-tus-ru}} {{DEFAULTSORT:Callaghan, James}} {{Pennvenystroryon an Ruvaneth Unys}} [[Klass:Chansloryon]] [[Klass:Dinethyansow 1912]] [[Klass:Marghogyon a’n Garget]] [[Klass:Mernansow 2005]] [[Klass:Politegoryon a Bow Sows]] [[Klass:Socyalydhyon]] [[Klass:Tus a’n Vresel Yeyn]] [[Klass:Parti Lavur]] [[Klass:Eseli Chi an Arlydhi a'n RU]] [[Klass:Pennvenystroryon an Ruvaneth Unys]] qz46eua29nnro1bngbuibuo8pi3qnx5 0 9384 228677 214944 2026-08-21T20:40:19Z Flynn Peck 18125 228677 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Dante Alighieri''', po '''Dante''' (14 mis Me / 13 mis Metheven, 1265 – 14 mis Gwynngala, 1321), o [[prydydh]] [[Itali|italek]] a [[Florens]]. ''[[Divina Commedia]]'' (''Komedi Duwek'') yw an oberen gans Dante moyha godhvedhys yn ta. Henwys "Tas a [[Italek]]" yw Dante. {{stock-tus-europa}} {{DEFAULTSORT:Alighieri, Dante}} [[Klass:Dinethyansow 1265]] [[Klass:Filosofers]] [[Klass:Italians]] [[Klass:Mernansow 1321]] [[Klass:Politegoryon a Europa‎]] [[Klass:Prydydhyon]] [[Klass:Skriforyon yn Latin]] imav2v3ca9r5r4ozvbiiza5grbjowtq 0 9387 228659 168588 2026-08-21T20:22:17Z Flynn Peck 18125 228659 wikitext text/x-wiki {{Taklow}} '''Tus Voghosek''' ([[Russek]]: Бедные люди, Bednye lyudi) yw [[romansik]] gans [[Fyodor Dostoevsky]]. Dyllys veu an lyver ma yn 1846 kynsa. {{stock}} [[Klass:Romansigow Dostoevsky]] hj4ax1yrp74saaza4p0sfml5rnydxt2 0 9398 228657 168560 2026-08-21T20:21:37Z Flynn Peck 18125 skantlyn 228657 wikitext text/x-wiki [[File:Crime and Punishment-1.png|thumb|Drogober ha Kessydhyans yn Russek, 1867.]] '''Drogober ha Kessydhyans''' ([[Russek]]: Преступление и наказание, Prestuplenie i nakazanie) yw [[romans]] gans [[Fyodor Dostoevsky]]. Dyllys veu an lyver ma yn 1866 kynsa. {{stock}} [[Klass:Romansow Dostoevsky]] m3k1xdg5qf74z79j5tjp5av33c5rx2z 0 9417 228644 168579 2026-08-21T20:15:16Z Flynn Peck 18125 228644 wikitext text/x-wiki {{Taklow}} '''Hager Hwedhel''' ([[Russek]]: Скверный анекдот, Skvernyj anekdot) yw [[hwedhel berr]] gans [[Fyodor Dostoevsky]]. Dyllys veu an lyver ma yn 1862 kynsa. {{stock}} [[Klass:Hwedhlow berr Dostoevsky]] rtylrm2wojyig19oeqhpwoaqw9txbx5 0 9484 228647 218606 2026-08-21T20:16:43Z Flynn Peck 18125 228647 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Walter''' "'''Walt'''" '''Dohrn''' (genys 5 Du 1970) yw gwarier [[Pobel Statys Unys|amerikan]] geryes da. {{Stock-tus-sua}} {{DEFAULTSORT:Dohrn, Walt}} [[Klass:Dinethyansow 1970]] [[Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek]] [[Klass:Gwarioryon fylm amerikanek]] [[Klass:Gwarioryon lev amerikanek]] [[Klass:Kevarwodhoryon fylm]] [[Klass:Skriforyon amerikanek]] 6y8tsw0ykrymod7infhyvx02o078uu8 0 9684 228654 175494 2026-08-21T20:20:39Z Flynn Peck 18125 228654 wikitext text/x-wiki '''Chase the Sun''' yw [[kan]] gwres en [[2000]] gans [[Planet Funk]]. ==Kevrennow a-ves== * http://www.darts501.com/Music.html [[Klass:Kanow]] 498nm9cznlnnc21geotoxtpr4rracmk 0 9788 228661 208985 2026-08-21T20:23:12Z Flynn Peck 18125 228661 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Michael Connor''' "'''M. C.'''" '''Gainey''' (genys 18 [[Genver]] 1948) o gwarier [[Pobel Statys Unys|amerikan]] geryes da. {{Stock-tus-sua}} {{DEFAULTSORT:Gainey, M. C.}} [[Klass:Dinethyansow 1948]] [[Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek]] [[Klass:Gwarioryon fylm amerikanek]] e9hinn7zcc7avu5ht59qgj3aqhystl9 0 10516 228670 215713 2026-08-21T20:29:56Z Flynn Peck 18125 228670 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL|suppressfields=soodh}} '''Mariano Rajoy Brey''' ([[1955]]) yw politeger [[Spayn]]ek ha esel Partido Popular (PP). Ev o Pennmenyster Pow Spayn a-dhia 2011 dhe 2018. {{stokk-tus-spayn}} {{DEFAULTSORT:Rajoy Brey, Mariano}} {{Start box}} {{s-bef|before=[[José Luis Rodríguez Zapatero]] ([[Parti Oberoryon Socyalydhek Spayn|PSOE]])}} {{s-ttl|title=Pennvenyster a [[Spayn]]|years=2011-2018}} {{s-aft|after=[[Pedro Sánchez]] ([[Parti Oberoryon Socyalydhek Spayn|PSOE]])}} {{End box}} [[Klass:Dinethyansow 1955]] [[Klass:Pennvenystroryon]] [[Klass:Politegoryon a Europa‎]] [[Klass:Spaynyoryon]] k6ey8xufr3vcuvw28nhfro7th5m6y7w 0 11444 228658 222304 2026-08-21T20:21:54Z Flynn Peck 18125 228658 wikitext text/x-wiki {{Taklow}} '''''Up''''' ([[Kernowek]]: ''War-vann'') yw [[fylm]] fantasi bywhes [[Statys Unys|amerikanek]] gwres yn [[2009]]. ==Rol an warioryon== * [[Christopher Plummer]] {{stock}} [[Klass:Fylmow bywhes amerikanek]] [[Klass:Fylmow fantasi amerikanek]] [[Klass:Fylmow re waynyas Pewas Akademi]] 912wcm38kz1i34j3l4ppxyhzing2h4k 0 11618 228639 227509 2026-08-21T20:10:56Z Flynn Peck 18125 228639 wikitext text/x-wiki {{fixkw|date=Est 2020}} {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Shirley Anita Chisholm''' (genys '''St. Hill'''; 30 Du [[1924]] yn [[Evrek Nowydh]], [[Stat Evrek Nowydh]] - 1 Genver [[2005]] yn [[Ormond Beach, Florida|Ormond Beach]], [[Florida]]) o politegores [[Statys Unys|amerikanek]]. Hi o esel a'n [[Parti Demokratek]]. Chisholm a veu etholys yn [[1968]] dhe [[Chi Kanasedhoryon Statys Unys|Ji an Ganasedhow]] rag an ranndir 12ves kuntellesek [[Stat Evrek Nowydh]], ow hwul hy an kynsa benyn du etholys dhe Guntelles. Yn [[1972]], hi a entras an res bos an ombrofyer lewydhek demokratek, an kynsa benyn du hwilas an ombrofyer lewydhek a parti brassa. [[George McGovern]], esel Senedh rag [[Dakota Soth]], a gwaynas an res ha Chisholm a finsas peswora (hi a gwaynas an etholansow yn [[Jersi Nowydh]], [[Louisiana]] hag [[Mississippi]]). Chisholm gesys Kuntelles yn [[1983]]. {{stokk-tus-sua}} {{DEFAULTSORT:Chisholm, Shirley}} [[Klass:Benenes yn Kuntelles an Statys Unys]] [[Klass:Demokratyon]] [[Klass:Dinethyansow 1924]] [[Klass:Enys Hir]] [[Klass:Eseli Chi Kanasedhoryon an Statys Unys]] [[Klass:Gweythresoryon amerikanek]] [[Klass:Gweythresoryon gwiryow civil]] [[Klass:Mernansow 2005]] [[Klass:Ombrofyoryon]] [[Klass:Skriforesow amerikanek]] [[Klass:Ynkleudhyansow yn Evrek Nowydh]] mrkh4bz34h27cx9xg86cblbgaqiju79 0 11842 228660 227673 2026-08-21T20:22:41Z Flynn Peck 18125 228660 wikitext text/x-wiki {{fixkw|date=Est 2020}} {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Margaret Anne Ewing''' (genys '''McAdam''', seulabrys '''Bain'''; 1 Gwynngala [[1945]] yn [[Lanark]], [[Lanarkshire]] - 21 Meurth [[2006]] yn [[Lossiemouth]], [[Morayshire]]) o dyskadores, jornalyades ha politegores a [[Alban]]. Hi a servas a [[Chi Kemmynyon a'n Ruwvaneth Unys|esel Senedh]] [[Parti Kenedhlek Alban|PKA]] rag [[Dunbartonshire Est]] a-dhia [[1974]] bys yn [[1979]] ha [[Moray (pastel vro Senedhek RU)|Moray]] a-dhia [[1987]] bys yn [[2001]]. Hi o esel Senedh Alban rag Moray a-dhia [[1999]] bys yn hy mernans yn [[2006]] ynwedh. {{stock-tus-alban}} {{DEFAULTSORT:Ewing, Margaret}} [[Klass:Albanesow]] [[Klass:Dinethyansow 1945]] [[Klass:Gweythresoryon]] [[Klass:Jornalyadesow]] [[Klass:Mernansow 2006]] [[Klass:Mernansow awos kanker]] [[Klass:Parti Kenedhlek Alban]] [[Klass:Politegoresow]] [[Klass:Politegoryon a Alban]] gvh6ajttv30eakhhv7ldnmxg0dvqs42 0 12990 228638 218344 2026-08-21T20:10:34Z Flynn Peck 18125 228638 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Saskhori''' ew trev en [[Pow Grouzi]]. Ma trigys en Saskhori a-dro dhe 332 a dus ([[2014]]). ==Kevrednow a-ves== * [https://saskhori.wordpress.com/ Saskhori] {{stokk-dor}} [[Klass:Leow peblys yn Asi]] [[Klass:Leow peblys yn Europa]] qqsns6lrm8bb7be87lnel0o3jlttb79 0 13459 228683 201596 2026-08-21T20:42:57Z Flynn Peck 18125 228683 wikitext text/x-wiki {{Taklow}} '''''Chicken Run''''' yw [[fylm]] bywhes gwres yn [[2000]] askorrys gans Pathé, Aardman Animations, ha DreamWorks Animation. {{stock}} [[Klass:Fylmow bywhes amerikanek]] f32gkfhe2rsm5djp79lwk5no0dd4gzv 0 15036 228651 227540 2026-08-21T20:18:30Z Flynn Peck 18125 228651 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Edwin Hubble''' o steronydh amerikanek. {{stokk-tus-sua}} [[Klass:Amerikanyon]] [[Klass:Dinethyansow 1889]] [[Klass:Fysegydhyon]] [[Klass:Mernansow 1953]] [[Klass:Soudoryon]] 8aife8tgv00w09e9o9zomo5za9n01eq 0 15115 228665 226479 2026-08-21T20:27:10Z Flynn Peck 18125 228665 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Michael Edward Lonsdale-Crouch''' ([[1931]] - [[2020]]) o gwarier hag awtour frynkek. {{stokk-tus-frynk}} [[Klass:Dinethyansow 1931]] [[Klass:Frynkyon]] [[Klass:Gwarioryon bellwolok]] [[Klass:Gwarioryon fylm]] [[Klass:Gwarioryon wariva]] [[Klass:Mernansow 2020]] [[Klass:Paris]] lbdcwuuks2nyyxdt9xlkskz9thgpll2 0 15259 228684 218969 2026-08-21T20:44:47Z Flynn Peck 18125 228684 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Jinsei Kataoka''' ([[Nihonek]]: '''片岡人生''') yw skrifores manga [[Nihon|nihonek]] (''Deadman Wonderland'', ''Eureka Seven''). {{stock-tus}} [[Klass:Artydhesow]] [[Klass:Asianesow]] [[Klass:Tus Asi Est]] rm535jyp1b8v1uvukfkjjjo7kl5lqt3 0 15296 228685 227477 2026-08-21T20:46:03Z Flynn Peck 18125 228685 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''David John Tennant''' (''né'' '''McDonald'''; genys 18 mis [[Ebrel]] [[1971]]) yw gwarier albanek. {{stokk-tus-alban}} {{DEFAULTSORT:Tennant, David}} [[Klass:Albanyon]] [[Klass:Dinethyansow 1971]] [[Klass:Gwarioryon bellwolok]] [[Klass:Gwarioryon fylm]] [[Klass:Gwarioryon lev]] [[Klass:Gwarioryon wari gwydhyow]] [[Klass:Gwarioryon wariva]] [[Klass:Gweythresoryon gwiryow LKDT]] [[Klass:Parti Lavur]] [[Klass:Socyalydhyon]] 29ueadonvcfjmhucp9nyuly44c3ndcg 0 15315 228662 223230 2026-08-21T20:24:06Z Flynn Peck 18125 228662 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''George James Henry Lees-Milne''' (6 mis [[Est]] [[1908]] – 28 mis [[Kevardhu]] [[1997]]) o skrifer sowsnek. {{stock-tus-ru}} {{DEFAULTSORT:Lees-Milne, James}} [[Klass:Dinethyansow 1908]] [[Klass:Istorioryon]] [[Klass:Mernansow 1997]] [[Klass:Skriforyon fugieth]] [[Klass:Skriforyon LKDT]] [[Klass:Sowson]] 0hquckh81efvszj9sd2pq8diq2td3a4 0 15373 228663 228298 2026-08-21T20:25:17Z Flynn Peck 18125 228663 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''John Logie Baird '''(13 mis Est [[1888]]{{Spaced en dash}}14 mis Metheven [[1946]]) o devisor hag ynjynor tredanel albanek. {{stock-tus-alban}} {{DEFAULTSORT:Baird, John Logie}} [[Klass:Albanyon]] [[Klass:Dinethyansow 1888]] [[Klass:Fysegydhyon]] [[Klass:Mernansow 1946]] [[Klass:Pellwolok]] [[Klass:Ynjinorieth]] [[Klass:Ynkleudhyansow yn Europa]] jqhqztk5vlvqtamehafph8qvrfkug8z 0 15494 228680 227852 2026-08-21T20:41:50Z Flynn Peck 18125 228680 wikitext text/x-wiki {{Den|qid=Q44248|fetchwikidata=ALL}} '''Jerome''' (/dʒəˈroʊm/; [[Latin]]: Eusebius Sophronius Hieronymus; [[Grek]]: Εὐσέβιος Σωφρόνιος Ἱερώνυμος; ''c''. [[342]] – ''c''. [[347]] – 30 mis Gwynngala [[420]]), aswonys avel '''Sans Jerome''', ynwedh aswonys avel '''Jerome a Stridon''', o pronter [[Kristoneth|Kristyon]], konfessor, duwonydh hag istorier. {{stock-tus-europa}} [[Klass:Dinethyansow an 4a kansvledhen]] [[Klass:Hen dus]] [[Klass:Istorioryon]] [[Klass:Mernansow 420]] [[Klass:Sens]] [[Klass:Skriforyon yn Latin]] r7tu8j94lhdad41ir1x2mysulq42fxi 0 15536 228686 227704 2026-08-21T20:46:46Z Flynn Peck 18125 228686 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Jean-Baptiste Racine''' (/ræˈsiːn/ rass-EEN, SU ynwedh /rəˈsiːn/ rə-SEEN) ([[Frynkek]]: [ʒɑ̃ batist ʁasin]; 22 mis Kevardhu [[1639]]{{Spaced en dash}}21 mis Ebrel 1699) o dramasydh frynkek geryes da. {{stock-tus-frynk}} [[Klass:Dinethyansow 1639]] [[Klass:Frynkyon]] [[Klass:Mernansow 1699]] [[Klass:Mernansow awos kanker]] [[Klass:Paris]] [[Klass:Prydydhyon]] [[Klass:Skriforyon yn Latin]] [[Klass:Ynkleudhyansow yn Europa]] rso4y6ryom9gi48ygj18241qspo9qyn 0 15571 228674 224759 2026-08-21T20:37:57Z Flynn Peck 18125 228674 wikitext text/x-wiki {{Den | fetchwikidata=ALL | onlysourced=no | suppressfields= swydd, galwedigaeth, known, awards, alma, soodh}} '''John Ramsay Swinney''' (genys 13 mis Ebrel [[1964]]) yw politeger [[Alban|albanek]]. Swinney re beu [[Kynsa Menyster Alban]] ha ledyer an [[Parti Kenedhlek Alban]] (PKA) a-dhia 2024. Kyns, Swinney o ledyer an PKA a-dhia 2000 bys 2004 ynwedh.<ref>Craig Williams hag Andrew Kerr (29 mis Ebrel 2024), [https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn03klze4m6o Who is John Swinney, Scotland's new first minister?], ''[[BBC|BBC News]]'' (yn [[Sowsnek]]), kyrghys 9 mis Hwevrer 2026</ref> ==Devynnow== {{reflist}} {{stock-tus-alban}} {{DEFAULTSORT:Swinney, John}} [[Klass:Dinethyansow 1964]] [[Klass:Parti Kenedhlek Alban]] [[Klass:Kenedhlogoryon geltek]] [[Klass:Politegoryon a Alban]] 3tsk1btqnccqygxw1kayhwjuikmpugr 0 15587 228667 226721 2026-08-21T20:28:10Z Flynn Peck 18125 228667 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Augustus Henry Fitzroy, 3sa Dug Grafton''' (28 mis Gwynngala [[1735]] - 14 mis Meurth [[1811]]) o statydh bretennek. {{stock-tus-ru}} {{DEFAULTSORT:Grafton, Augustus Henry Fitzroy, 3sa Dug}} {{Pennvenystroryon an Ruvaneth Unys}} [[Klass:Dinethyansow 1735]] [[Klass:Marghogyon a’n Garget]] [[Klass:Mernansow 1811]] [[Klass:Pennvenystroryon a Vreten Veur]] [[Klass:Politegoryon a Bow Sows]] [[Klass:Soudoryon]] 73b6ip7tu73v6akdst7u4xr8asskwe5 0 15616 228641 211685 2026-08-21T20:13:46Z Flynn Peck 18125 228641 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Martin Faranan McDonagh''' (/məkˈdɒnə/; genys 26 mis Meurth [[1970]])<ref>{{Cite web|url=http://www.freebmd.org.uk/cgi/information.pl?cite=8lD3rzZtvBapYQzLpKf93w&scan=1|title=Index entry|access-date=15 January 2018|website=FreeBMD|publisher=ONS}}</ref> yw dramasydh, ''screenwriter'', askorrer ha kevarwodher bretennek-iwerdhonek. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stock-tus-iwerdhon}} {{stock-tus-ru}} [[Klass:Dinethyansow 1970]] [[Klass:Kevarwodhoryon re waynyas Pewas Akademi]] [[Klass:Skriforyon]] [[Klass:Sowson]] iz0i4v3mmks8d1zd4xzz156zygaoox3 228642 228641 2026-08-21T20:14:04Z Flynn Peck 18125 228642 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Martin Faranan McDonagh''' ({{IPA|/məkˈdɒnə/}}; genys 26 mis Meurth [[1970]])<ref>{{Cite web|url=http://www.freebmd.org.uk/cgi/information.pl?cite=8lD3rzZtvBapYQzLpKf93w&scan=1|title=Index entry|access-date=15 January 2018|website=FreeBMD|publisher=ONS}}</ref> yw dramasydh, ''screenwriter'', askorrer ha kevarwodher bretennek-iwerdhonek. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stock-tus-iwerdhon}} {{stock-tus-ru}} [[Klass:Dinethyansow 1970]] [[Klass:Kevarwodhoryon re waynyas Pewas Akademi]] [[Klass:Skriforyon]] [[Klass:Sowson]] 6oz7es52fdsxmy7uxiuaicldjywv2x9 0 16005 228637 223399 2026-08-21T20:09:59Z Flynn Peck 18125 228637 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Daniel Casey''' (genys 1 mis Metheven [[1972]]) yw gwarier sowsnek. {{stock-tus-ru}} {{DEFAULTSORT:Casey, Daniel}} [[Klass:Dinethyansow 1972]] [[Klass:Gwarioryon bellwolok]] [[Klass:Gwarioryon sowsnek]] a5mstpa24o853snw0f9i9z9aedysy9l 0 16043 228668 223339 2026-08-21T20:28:45Z Flynn Peck 18125 skantlyn 228668 wikitext text/x-wiki {{Den | fetchwikidata=ALL | onlysourced=yes | suppressfields= }} '''Britt Ekland''' (Swedek: [ˈbrɪtː ˈěːkland] (klewes); genys '''Britt-Marie Eklund'''; 6 mis Hedra [[1942]]) yw gwariores, manykyn ha kanores swedek. {{stock-tus-europa}} {{DEFAULTSORT:Ekland, Britt}} [[Klass:Dinethyansow 1942]] [[Klass:Gwarioresow fylm]] [[Klass:Gwarioresow pellwolok]] [[Klass:Istorioresow]] [[Klass:Kanoresow]] [[Klass:Swedesow]] 239sz8fd5dstp03m2sr4wt45hrn665b 0 16234 228643 226489 2026-08-21T20:14:43Z Flynn Peck 18125 228643 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL|suppressfields=soodh}} '''Syr George Iain Duncan Smith''' (genys '''George Ian Duncan Smith'''; 9 mis Ebrel [[1954]]) yw politeger bretennek. {{stock-tus-ru}} {{DEFAULTSORT:Duncan Smith, Iain}} [[Klass:Dinethyansow 1954]] [[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015]] [[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017]] [[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019]] [[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019-2024]] [[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2024-]] [[Klass:ES Parti Gwithyasel rag pastellow bro Pow Sows]] [[Klass:Marghogyon Vacheler]] [[Klass:Politegoryon a Alban]] mrfk7ulbcu8yxbu4x1826ri6v9xdhd1 0 16239 228655 224058 2026-08-21T20:21:01Z Flynn Peck 18125 228655 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Stanley James Carroll Beck''' (21 mis Hwevrer [[1929]] – 6 mis Est [[1973]]) o gwarier sowsnek. {{stock-tus-ru}} [[Klass:Dinethyansow 1929]] [[Klass:Gwarioryon bellwolok]] [[Klass:Gwarioryon fylm]] [[Klass:Gwarioryon sowsnek]] [[Klass:Gwarioryon wariva]] [[Klass:Mernansow 1973]] [[Klass:Ynkleudhyansow yn Loundres]] 2maovqlf5jg02ztnwenhdbpcllpvbhc 0 16316 228675 223867 2026-08-21T20:39:01Z Flynn Peck 18125 228675 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Peter Edward Cook''' (17 mis Du [[1937]] – 9 mis Genver [[1995]])<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1995/01/10/obituaries/peter-cook-madcap-british-performer-dies-at-57.html?searchResultPosition=9|work=[[The New York Times]]|title=Peter Cook, Madcap British Performer, Dies at 57|last=Mel Gussow|date=January 10, 1995|page=D20}}</ref> o gesyer, gwarier, ''satirist'', dramasydh ha screenwriter sowsnek. ==Devynnow== {{Reflist}} {{stock-tus-ru}} [[Klass:Dinethyansow 1937]] [[Klass:Gesyoryon]] [[Klass:Gwarioryon bellwolok]] [[Klass:Gwarioryon fylm]] [[Klass:Gwarioryon sowsnek]] [[Klass:Kevarwodhoryon fylm]] [[Klass:Mernansow 1995]] [[Klass:Skriforyon]] oja58rv552nzfcdk7m1ttoma9pnaoe9 0 16399 228666 223738 2026-08-21T20:27:23Z Flynn Peck 18125 228666 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''John Dryden''' (/ˈdraɪdən/; 19 mis Est [K. G. = kyns gis 9 mis Est] [[1631]] – 12 mis Me  [K.G. 1 mis Me] [[1700]]) o prydydh, arvreusyas liennek, treylyer ha dramasydh sowsnek (''Poet Laureate'' a-dhia [[1668]]). {{stokk-tus-ru}} {{DEFAULTSORT:Dryden, John}} [[Klass:Dinethyansow 1631]] [[Klass:Mernansow 1700]] [[Klass:Prydydhyon]] [[Klass:Sowson]] [[Klass:Ynkleudhyansow yn Loundres]] h3fk340zn95qrv4mm75wlr4z355lejx 0 16558 228627 228623 2026-08-21T14:20:07Z Brwynog 9679 228627 wikitext text/x-wiki '''Phoebe Mary Morton Nance''' (2 Hedra [[1912]] - 16 Meurth [[2007]]) o skrifer, prydydh hag ilewydh Kernewek. Hi o an tressa flogh dhyworth eyl dhemedhyans [[Robert Morton Nance]]. Hy mamm o Annie Maud neé Cawker. Yth esa dew vroder leun gensi ha hwor dhyworth demedhyans kynsa hy thas. Pan veu hi yowynk, hy thas a dhyskas [[Kernewek]] dhedhi, ytho hi o martesen an kynsa flogh dhe vos freth y'n yeth a-dhia kans bledhen ha moy. Yn [[1932]], hi a veu berdhys gans [[Gorsedh Kernow]], onan a'n re kynsa herwydh apposyans y'n yeth, owth usya an hanow bardhek {{bardh|bardhek= Morwennol}}. Aswonnys veu avel kowser freth y'n termyn kyns [[Nessa Bresel an Bys]]. Yn [[1938]] hi a dhemedhis Willmott Ayton Procter yn Eglossenor, mab dhe'n artydhyon a [[Pennsans|Bennsans]] Ernest ha {{ill|Dod Procter|en}}, ha skrifwas oberow. Hi a gevrannas niver a skrifow ha kanow dhe'n lyver termyn ''Kernow'' y'n 1930ow, mes saw diw gan re dreusvewas bys hedhyw, hemm yw: ''Pyu a Wor an Den a-Garaf?'', hag ''An Gwaynten''. Diskudhys veu an dhiw gan yn paperyow hy thas yn Lyverva Courtney, [[Truru]]. Dyllys yns i yn kuntel-lyver ''The Wheel'', golegys gans [[Tim Saunders]]. Hi a skrifas erthyglow dhe baperyow nowydh kepar ha'n ''Western Morning News'', ''Daily Sketch'' ha ''West Briton'' yn-dann an fughanow 'Cornishwoman'. Yn [[1934]] erthygel skrifys gensi yn Kernewek a veu dyllys y'n dhew baper kynsa na. Hi a wor seni'n krowd, ow performya ''Can an Balores'' dhe'n [[An Guntelles Geltek|Guntelles Geltek]] yn 1932. Hy gour a verwis yn 1963, mes hi a besyas triga yn Kernow, ow merwel yn Pennsans yn 2007. Hi a veu bardh 74 bledhen, rekord dhe Orsedh Kernow. Ynkleudhys yw an dhew yn korflan Eglossenor ogas dhe'y thas. Henwys veu Phoebe Procter avel ynspiryans dhe albom [[Gwenno Saunders|Gwenno]], ''Tresor''. {{DEFAULTSORT:Nance, Phoebe Mary Morton}} [[Klass:Dinethyansow 1912]] [[Klass:Kanoresow]] [[Klass:Mernansow 2007]] [[Klass:Skriforyon yn Kernowek]] bm1i5d2pdawjfrdqsjse2qmhrpv01p0 0 18644 228681 216093 2026-08-21T20:42:19Z Flynn Peck 18125 228681 wikitext text/x-wiki {{Den | fetchwikidata=ALL | onlysourced=yes | suppressfields= }} '''Christoph Waltz''' (genys 4 a vis Hedra [[1956]] yn [[Wien]]) yw gwarier almaynek hag ostrian. {{stock-tus-europa}} [[Klass:Almanyon]] [[Klass:Dinethyansow 1956]] [[Klass:Gwarioryon bellwolok]] [[Klass:Gwaynyoryon Pewas Akademi Gwella Gwarier-Skoodhya]] [[Klass:Ostrians]] k26og8hx4t20cfhlvvdkh8nyydbmvsk 0 18692 228669 218525 2026-08-21T20:29:20Z Flynn Peck 18125 228669 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Rosamunde Pilcher''', OBE (genys '''Scott'''; 22 mis Gwynngala [[1924]] – 6 mis Hwevrer [[2019]])<ref name=":0">Felicity Bryan (7 mis Hwevrel 2019), [https://www.theguardian.com/books/2019/feb/07/rosamunde-pilcher-obituary Rosamunde Pilcher obituary], ''[[The Guardian]]'' (yn [[Sowsnek]]), kyrghys 11 mis Ebrel 2024</ref> o romansores vretennek. Pilcher o genys yn [[Lannanta]], [[Kernow]], an myrgh nessa Helen ha Charles Scott.<ref name=:0 /> ==Devynnow== {{reflist}} {{stock-tus-kernow}} [[Klass:Dinethyansow 1924]] [[Klass:Kernowesow]] [[Klass:Mernansow 2019]] [[Klass:Skriforesow]] [[Klass:Skriforyon fugieth]] ijmja7011fno4ch04coi2kytag3fbvi 0 18728 228648 218717 2026-08-21T20:17:17Z Flynn Peck 18125 228648 wikitext text/x-wiki {{Tyller}} '''Sheridan''' yw cita yn Konteth Arapahoe, [[Kolorado]]. Henwys rag {{ill|Philip Sheridan|en}}, an cita a veu ynkorforys yn 1890. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 6,105. {{stokk-su}} [[Klass:Citys yn Kolorado]] [[Klass:Gorcita Denver]] 3l89rlt2r4x02u5l68dqfxoikzzmr8z 0 18871 228652 223245 2026-08-21T20:19:03Z Flynn Peck 18125 228652 wikitext text/x-wiki {{Den|fetchwikidata=ALL}} '''Shirley Annette Ballas''' (''kyns'' '''Rich''', kyns '''Stopford'''; genys 6 a vis Gwynngala [[1960]]) yw donsyores sowsnek gerys da. {{stock-tus-ru}} {{DEFAULTSORT:Ballas, Shirley}} [[Klass:Dinethyansow 1960]] [[Klass:Donsyoresow]] [[Klass:Sowsesow]] ly7x2ythn3ptw1ml43oh6t6efm7mv3u 2 19432 228690 228626 2026-08-22T11:26:19Z Flynn Peck 18125 228690 wikitext text/x-wiki {{Fixkw}} '''Lava''' yw [[magma]] tardhys dhyworth an pervedh a [[Planet norvysel|blanet norvysel]] (kepar ha[[Dor|'n Nor]]) po loor war y arenep. Lava a yll bos tardhys yn [[loskvenydh]] po dre dorr y'n [[Krestennen (dororieth)|kresten]], yn tir po yn-dann dhowr, dell yw usys yn tempredhow a 800 dhe 1,200 °C. Lava a yll bos tardhys yn tidro war arenep an tir po war [[leur an mor]] po i a yll bos estewlys y'n ayrgylgh kyns omhweles. An [[Karrek loskvenydhyek|garrek loskvenydhyek]] solyd gwrys dre woyeynheans an stoff teudhys yw henwys yn fenowgh ''lava''. [[Restren:001 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Photo by Giles Laurent.jpg|skeusennik|Lava yr a'n tardhans [[Fagradalsfjall]] yn [[Rewenys]], 2023]] '''Fros lava''' yw diveryans a lava yn [[tardhans diverek]]. ([[Tardhans hedardh]] a askorr kemyskans a [[lusu loskvenydhyek]] ha darnow erel henwys [[tefra]], nyns yw frosow lava.) An glusekter an brassa rann a lava teudhys yw a-dro dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]], a-dro dhe 10,000 dhe 100,000weyth moy glusek es dowr (an stoffys kampollys diwettha musurys yn 25°C yn 1 [[Ayrgylgh savonek (unsys)|ayr]]). Hwath, lava a yll resek yn hirbel kyns goyeynheans a's solydhe, dre reson lava diskwedhys dhe ayr a dhispleg snell kresten solyd neb a eneseg an lava linyel remenant, hag a's gwitha tomm hag anlusek lowr rag pesya frosa.<ref>Philpotts, Anthony R.; Ague, Jay J. (2009). ''Principles of igneous and metamorphic petrology'' (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 53–55. ISBN 978-0-521-88006-0.</ref> == Styronieth == An ger ''lava'' a dheu a [[Italek]] (dre [[Sowsnek]]) ha, dell hevel, a dheu dhyworth an ger [[Latin]] ''labes'', ow styrya 'kodh' po 'slynk'.<ref>http://www.m-w.com/dictionary/lava</ref><ref>http://dictionary.reference.com/browse/lava</ref> Yma devnydh a-varr an ger (yn-kever esherdhyans a vagma a-woles dhe'n arenep) kevys yn derivas kott an tardhans 1737 a [[Menydh Vesuvius|Vesuvius]], skrifys gans [[Francesco Serao]], neb a dheskrifas "fros a lava tanek" avel analogieth rag an fros a dhowr ha leys yn-nans tenwennnow an loskvenydh ([[lahar]]) wosa [[glaw]] poos.<ref>https://archive.org/details/istoriadellincen00sera/page/n3/mode/2up</ref><ref>https://vulcan.lindahall.org/9.shtml</ref> == Teythi == === Komposyans === [[Restren:007 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Video by Giles Laurent.webm|skeusennik|Gwydhyow a lava amovys ha hwythfyek y'n tardhans Litli-Hrútur yn 2023]] Lava solydhys war [[Kresten an Nor|gresten an Nor]] yw dre vras [[Moon silikat|monyow silikat]]: dre vras [[Gwrysven|gwrysveyn]], [[Fugwrysven|fugwrysveyn]], [[Olyvin|olyvinyow]], [[Pyroksyn|pyroksynyow]], [[Amfybol|amfybolyow]], [[Mika|mikas]], ha [[kanndir]].<ref name=":0">Philpotts & Ague 2009, p. 19.</ref> Lava ansilikat treweythus a yll bos furvys dre deudhans leel a voon ansilikat<ref name=":3">https://doi.org/10.1007%2Fs12371-011-0045-x</ref> po dre dhibarth a vagma yn gwedhow silikat [[Kemyskadewder|angemyskadow]] hag ansilikat linyel.<ref name=":4">https://doi.org/10.1016%2Fs0009-2541%2802%2900148-1</ref> ==== Silikat ==== Lava sylysasek yw kemyskyansow teudhys gwarthevys gans [[oksyjen]] ha [[silikon]], [[Palsedh a elvennow yn kresten an Nor|moyha pals elvennow a gresten an Nor]], gans mynsow byghanna a [[aluminiom]], [[kalgh]], [[magnesiom]], [[horn]], [[sodiom]], ha [[potassiom]] ha mynsow le a veur a elvennow erel.<ref name=":0" /> [[Karrekonieth|Karrekonydhyon]] a gampoll yn usadow an komposyans a lava silikat dre vayn a rannriv poos po [[gronnedh molekulek]] a'n oksidys a'n elvennow chif (saw [[oksyjen]]) y'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 132–133.</ref> An rann silika a warthev an fara fisegel a vagmaow silikat. Ions silikon yn lava a omgelm yn fen dhe beswar ion oksyjen yn aray pedrfurvek. Mars eus ion oksyjen omgelmys dhe dhew ions silikon y'n teudhas, deskrifys yw avel oksyjen ponsek, ha lava gans meur a vonniow po kadonyow a ions silikon junys gans oksyjen ponsek yw deskrifys avel liesrannelhys yn rannel. Aluminiom yn kesunyans gans oksidys alkan alkali (sodiom ha potassiom) a deudh ynwedh dhe liesrannelhe an lava.<ref name=":1">Philpotts & Ague 2009, p. 25.</ref> Kations erel, kepar ha horn hornus, kalciom, ha magnesiom, a omgelm moy yn hwann dhe oksyjen hag a iselha an tuedh dhe liesrannelhe.<ref>Schmincke, Hans-Ulrich (2003). ''Volcanism''. Berlin: Springer. p. 38. ISBN 978-3-540-43650-8.</ref> Liesrannelheans rannel a lusekha an lava, ytho lava gans meur a silika yw moy glusek es lava isel yn silika.<ref name=":1" /> Awos an rann a silika rag determya glusekter hag awos meur a deythiennow erel a lava (kepar hag aga thempredh) yw aswonys dhe omdhesedha orth synsas silika, lava silikat yw rannys yn peswar eghennow kymygiethel war-lergh synsas silika: ''felsek'', ''kres'', ''mafek'', ha ''gorvafek''.<ref>Casq, R.A.F.; Wright, J.V. (1987). ''Volcanic Successions''. Unwin Hyman Inc. p. 528. ISBN 978-0-04-552022-0.</ref> ==== Felsek ==== Lava felsek po [[Silika|silikek]] a's teves synsas silika moy es 63%. I a gomprehend lava [[ryolit]] ha [[dacit]]. Gans synsas silika mar ughel, an lava ma yw pur lusek, a 0⁸ cP (10⁵ Pa⋅s) rag lava ryolit tomm yn 1,200 °C dhe 10¹¹ cP (10⁸ Pa⋅s) rag lava ryolit goyeyn yn 800°C.<ref name=":2">Philpotts & Ague 2009, p. 23.</ref> Rag kehevelyans, dowr a'n jeves glusekter a-dro dhe 1 cP (0.001 Pa⋅s). Rag an glusekter fest ughel ma, lava felsek a dardh dell yw usys yn hedardh rag askorra godhes (dernigel) [[Karrek byroklastek|pyroklastek]]. Byttegyns, lava ryolit a dardh yn tiverek treweythyow rag furvya [[Mell keyn lava|mellow keyn lava]], [[Krommdo lava|krommdohow lava]] po "''coulees''" (frosow lava kott ha tew).<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 70–77.</ref> An lava a omvrew yn tipek hag esherdhyons, owth askorra frosow lava stockek. An re ma a yssyns yn fenowgh [[gwederdu]].<ref>Schmincke 2003, p. 132.</ref> Magmaow felsek a yll tardha yn tempredhow mar ughel avel 800 °C.<ref name=":5">Philpotts & Ague 2009, p. 20.</ref> Lava ryolit tomm yn anusadow (>950 °C), byttegyns, a yll frosa rag meur a gilometrow, kepar hag y'n [[Playn Snake River]] a worlewin an Statys Unys.<ref>Bonnichsen, B.; Kauffman, D.F. (1987). "Physical features of rhyolite lava flows in the Snake River Plain volcanic province, southwestern Idaho". ''The Emplacement of Silicic Domes and Lava Flows''. Geological Society of America Special Papers. Vol. 212. Geological Society of America. pp. 119–145. doi:10.1130/SPE212-p119. ISBN 0-8137-2212-8.</ref> ==== Kres ==== Lava kres po [[Andesit|andesitek]] a yssyns 52% dhe 63% silika, hag yw isella yn aluminiom ha, dell yw usys, nebes rychha yn [[magnesiom]] ha [[horn]] es lava felsek. Lava kres a furv krommdohow andesitek ha lava stockek hag a yll hwarvos yn [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] serth, kepar hag y'n [[Andes]].<ref>Schmincke 2003, pp. 21–24, 132, 143.</ref> Tommha yns yn kemmyn es lava felsek, yntra 850 dhe 1,100 °C. Awos aga synsas silika isella ha tempredhow-tardha ughella, i a duedh dhe vos le glusek, gans glusekter tipek a 3.5 million cP (3,500 Pa⋅s) yn {{cvt|1200|C||}}. Hemm yw boghes moy es an glusekter a [[amanyn know dhor]] smodh.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–611.</ref> Lava kres a dhiskwedh tuedh moyha dhe furvya [[Fenokryst|fenokrystyow]].<ref>https://doi.org/10.1029%2F2011JB008243</ref> Magnesiom ha horn ughella a duedh dhe omapertya avel [[Mammek (dororieth)|mammek]] moy du, ow komprehendya amfibol po fenokrystyow pyroksin.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 1376–377.</ref> ==== Mafek ==== Tipek yw synsas magnesiom oksid ha horn oksid (dhe biw an furvellow molekulek a brovi an kessonennow yn mafek) yn lava mafek po [[Basalt|basaltek]], hag yma synsas silika strothys yntra 52% dhe 45%. I a dardh dre vras yn tempredhow a 1,100 dhe 1,200 °C hag yn glusekteryow isella, a-dro dhe 10⁴ to 10⁵ cP (10 to 100 Pa⋅s). Haval yw hemma dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]],<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–25.</ref> kyn pur ughella yw es an glusekter a dhowr. Lava mafek a duedh dhe askorra [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] kott po [[Basalt liv|basaltys liv]], dre reson an lava le glusek a yll frosa yn hirbel a'n dardhell. An tewder a fros lava basaltek solydhys, dres oll war run isel, a yll bos moy es an tewder an fros lava teudhys usi ow kwaya yn neb eur, dre reson lava basaltek a yll "hwytha" dre brovians sad a lava hag y waskedh war gresten solydhys.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53–55, 59–64.</ref> An brassa rann a lava basaltek yw a eghennow ʻaʻā po pāhoehoe, a-der lava stockek. Yn-dann dhowr, i a yll furvya [[lava pluvek]], haval dhe lava pahoehoe war'n tir.<ref>Schmincke 2003, pp. 128–132.</ref> ==== Gorvafek ==== Lava gorvafek, kepar ha [[komatiit]] ha magmaow pur vagnesiek neb a furv [[boninit]], a gemmer an komposyans ha tempredhow a dardhans dhe'n penn. Oll a's teves synsas silika a-woles dhe 45%. Komatiitys a yssyns moy es 18% magnesiom oksid hag yw krysys dhe dardha yn tempredhow a {{convert|1600|°C}}. Y'n tempredh ma, nyns eus liesrannelheans an kesunyansow moon, ow kwruthyl lin pur wayadow.<ref>Arndt, N.T. (1994). "Archean komatiites". In Condie, K.C. (ed.). ''Archean Crustal Evolution''. Amsterdam: Elsevier. p. 19. ISBN 978-0-444-81621-4.</ref> Glusekteryow a vagmaow komatiit yw krysys dhe vos mar isel avel 100 dhe 1000 cP (0.1 dhe 1 Pa⋅s), haval dhe'n glusekter a oyl jynn skav.<ref name=":2" /> Nyns yw an brassa rann a vagmaow gorvafek yowynkha es an [[Proterozoek]], gans nebes magmaow gorvafek aswonys dhe vos a'n [[Fanerosoek]] yn [[Amerika Gres]] askrifys dhe [[ughres pall]] tomm. Nyns eus lava komatiit arnowydh aswonys, drefen re woyeynhys veu [[pall an Nor]] rag askorra magmaow magnesiek ughella.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 399–400.</ref> ==== Alkaliek ==== Yma dhe nebes lava silikat synsas ughellhys a [[Rol a oksidys alkan alkali|oksidys alkan alkali]] (sodiom ha potassiom), dres oll yn tylleryow a [[Fols|folsans brastiryel]], arenebedhow neb a wrowedh war [[Tektonieth plattys|blattys]] [[Istennans|istennys]], po yn [[Tyller tomm (dororieth)|tylleryow tomm]] isblatt.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 139–148.</ref> Aga synsas silika a yll bos yntra gorvafek ([[nefelinit]], [[basanit]], ha [[tefrit]]) dhe felsek ([[trakit]]). I a duedh dhe vos dinythys yn dowderyow brassa y'n pall es magmaow isalkaliek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 606–607.</ref> Lava [[nefelinit]] olivin yw an dhew gorvafek ha fest alkaliek, hag yw krysys dhe dos a dhownha yn [[Pall (dororieth)|pall]] an [[Dor|Nor]] es lava erel.<ref>https://web.archive.org/web/20090307140121/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_volcano_e.php</ref> {| style="border:0px solid black;" |+ !valign="top" | {| class="wikitable" style="text-align: left;" |+Ensamplys a gomposyansow lava (poos%)<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 145.</ref> ! Component ! [[Nefelinit]] ! [[Pikrit]] [[Kevres magma tholeiitek|tholeiitek]] ! [[Basalt tholeiitek]] ! [[Andesit]] ! [[Ryolit]] |- | Silika |[[SiO2|SiO₂]] | 39.7 | 46.4 | 53.8 | 60.0 | 73.2 |- | [[TiO2|TiO₂]] | 2.8 | 2.0 | 2.0 | 1.0 | 0.2 |- | [[Al2O3|Al₂O₃]] | 11.4 | 8.5 | 13.9 | 16.0 | 14.0 |- | [[Fe2O3|Fe₂O₃]] | 5.3 | 2.5 | 2.6 | 1.9 | 0.6 |- | [[FeO]] | 8.2 | 9.8 | 9.3 | 6.2 | 1.7 |- | [[MnO]] | 0.2 | 0.2 | 0.2 | 0.2 | 0.0 |- | [[MgO]] | 12.1 | 20.8 | 4.1 | 3.9 | 0.4 |- | [[CaO]] | 12.8 | 7.4 | 7.9 | 5.9 | 1.3 |- | [[Na2O|Na₂O]] | 3.8 | 1.6 | 3.0 | 3.9 | 3.9 |- | [[K2O|K₂O]] | 1.2 | 0.3 | 1.5 | 0.9 | 4.1 |- | [[P2O5|P₂O₅]] | 0.9 | 0.2 | 0.4 | 0.2 | 0.0 |} ! valign="top" | {{Pie chart | radius = 100 | thumb = | caption = Lava basalt tholeiitek | other = | label1 = SiO₂ | value1 = 53.8 | label2 = Al₂O₃ | value2 =13.9 | label3 =FeO | value3 =9.3 | label4 =CaO | value4 =7.9 | label5 =MgO | value5 =4.1 | label6 =Na₂O | value6 =3.0 | label7 = Fe₂O₃ | value7=2.6 | label8 = TiO₂ | value8=2.0 | label9 = K₂O | value9 = 1.5 | label10 = P₂O₅ | value10 = 0.4 | label11 = MnO | value11 = 0.2 }} ! valign="top" |{{Pie chart | radius = 100 | thumb = | caption = Lava ryolit | other = | label1 = SiO₂ | value1 = 73.2 | label2 = Al₂O₃ | value2 = 14 | label9 =K₂O | value9 = 4.1 | label6 =Na₂O | value6 = 3.9 | label3 =FeO | value3 = 1.7 | label4 = CaO | value4 = 1.3 | label7 = Fe₂O₃ | value7= 0.6 | label5 = MgO | value5= 0.4 | label8 = TiO₂ | value8 = 0.2 | label10 = P₂O₅ | value10 = 0. | label11 = MnO | value11 = 0. }} |} ==== Ansilikat ==== Re beu nebes lava a gomposyans anusadow tardhys war arenep an Nor. An re ma a gomprehend: * Lava [[karbonatit]] ha [[natrokarbonatit]] yw aswonys dhyworth loskvenydh [[Ol Doinyo Lengai]] yn [[Tanzani]], an ensampel unnik a loskvenydh karbonatit byw.<ref>http://www.geology.sdsu.edu/how_volcanoes_work/Unusual%20lava.html</ref> Karbonatitys y'n kovadh dororiethel yw yn tipek 75% monyow karbonat, gans mynsow le a vonyow silikat (kepar ha [[mika]] hag olivin), [[apatit]], [[magnetit]], ha [[pyroklor]]. Ny dhiskwedh hemma komposyans gwreydhek an lava, neb a alla yssynsi [[sodiom karbonat]] dileys wosa henna der aktivita dowrdesel, kynth yma arbrovow yn brovji ow tiskwedhes magma rych yn kalcit yw galladow. Lava karbonatit a dhiskwedh [[Komparriv isotop fast|komparrivow isotop fast]] neb a sin yth ymons dhyworth an lava silikek fest alkaliek, dres lycklod dre dhibarth a wedh angemyskadow.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 396–397.</ref> Lava natrokarbonatit a Ol Doinyo Lengai yw komposys dre vras a sodiom karbonat, gans a-dro dhe hanter an myns na a botassiom karbonat, ha mynsow le a halidys, fluoridys, ha sulfatys. Pur linyel yw an lava, gans glusekteryow boghes moy es dowr. Ynwedh pur woyeyn yns gans tempredhow musurys a 91 dhe 544 °C.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF00301213</ref> * Lava [[horn oksid]] yw krysys dhe vos pennfenten an godhesow horn yn [[Kiruna]], [[Sweden]] neb a furvyas y'n [[Proterozoek]].<ref name=":4" /> Yma lava horn oksid a'n oos [[Pliocin]] y'n komplek loskvenydh [[El Laco]] war'n amal [[Chile]]-[[Arghantina]].<ref name=":3" /> Krysys yw lava horn oksid dhe vos an sewyans a dhibarth [[Angemyskadewder|angemyskadow]] a vagma horn oksid rag magma kerensel a gomposyans [[Kevres magma kalc-alkaliek|kalc-alkaliek]] po alkaliek.<ref name=":4" /> Byttegyns, yma neb dororydhyon ow styrya an kerrek horn oksid El Laco avel frosow lava silikat chanjys yn towrdesel wosa aga thardhans.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009AGUSM.V12A..04M/abstract</ref> * Yma frosow lava [[sulfur]] bys dhe 250 meter hir ha 10 meter ledan yn loskvenydh [[Lastarria]] yn Chile. Yth ens i furvys der an teudhans a wodhesow sulfur yn tempredhow mar isel avel 113°C.<ref name=":3" /> An term "lava" a yll bos devnydhys ynwedh rag "kemyskansow rew" teudhys yn tardhansow war loryow rewys an [[planetow kowrek]] yn [[System howlek|kevreyth an Howl]].<ref>McBride; Gilmore, eds. (2007). ''An introduction to the Solar System''. Cambridge University Press. p. 392.</ref> === Frosonieth === [[Restren:PahoehoeLava.jpg|skeusennik|Besies troos a avonsyans pāhoehoe a-dreus dhe fordh yn [[Kalapana, Hawaii|Kalapana]] war'n folsva est a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]]]] Dre vras, glusekter an lava a dheterm an fara a frosow lava. Yma an tempredh a lava silikat kemmyn a-dro dhe 800 °C rag lava felsek dhe 1,200 °C rag lava mafek,<ref name=":5" /> mes yma an glusekter moy chanjus a 10¹¹ cP (10⁸ Pa⋅s) rag lava felsek dhe 10⁴ cP (10 Pa⋅s) rag lava mafek.<ref name=":5" /> Gluskter a lava yw determys dre vras gans komposyans mes a greg ynwedh war dempredh<ref name=":2" /> ha kevradh difurvyans.<ref>https://doi.org/10.1029%2F2005GL024240</ref> Glusekter a lava a dheterm an [[Tardhans loskvenydhyek|eghen a aktivita loskvenydhyek]] usi pan dardhys yw lava. An moy yw an glusekter, an moy yw an tuedh dhe dardhansow dhe vos hedardh yn-dar diverek. Awos hemma, an brassa rann a frosow lava war'n Nor, Meurth, ha Gwener yw komposys a lava basalt.<ref>Schmincke 2003, p. 128.</ref> War'n Nor, 90% a frosow lava yw mafek po gorvafek, ha lava kres ow furvya 8% a frosow, ha lava felsek ow furvya mar 2% a frosow.<ref name=":6">http://www.geo.umass.edu/courses/volcanology/Lava%20Flows.pdf</ref> Glusekter a dheterm ynwedh an wedh (tewder perthynek orth kehesedh tenewen) a frosow, an tooth a frosow, ha gnas arenebel an frosow.<ref name=":2" /><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2880%2990033-5</ref> Pan vo tardhys lava fest glusek yn tiverek yn-dar yn hedardh, i a dardh ogas ha pupprys avel frosow gwedh-ughel po krommdohow. An frosow ma a furv lava stockek yn-dar ʻaʻā po pāhoehoe. Kemmyn yw frosow gwederdu.<ref>Schmincke 2003, pp. 132–138.</ref> Lava kres a duedh dhe furvya loskvenydhyow gweliek serth, gans gweliow tereylyek a lava dhyworth tardhansow diverek ha tefra dhyworth tardhansow hedardh.<ref>Schmincke 2003, pp. 143–144.</ref> Lava mafek a furv frosow moon neb a yll gwaya yn hirbel, hag ow furvya loskvenydhyow skoos gans runyow jentyl.<ref>Schmincke 2003, pp. 127–128.</ref> Yn keworransel ha karrek deudhys, an brassa rann a lava a yssyns gwrysow solyd a vonyow dyffrans, darnow a gerrek eksotek henwys [[Esven|esveyn]], ha darnow a lava solydhys kyns ena. An synsas gwrys a'n brassa rann a lava a'ga re teythi [[Tavatropikieth|tavatropik]] ha [[tanowheans-difurvya]].<ref>https://doi.org/10.1016%2Fs0377-0273%2803%2900341-x</ref> Yn geryow erel, nyns usi an brassa rann a lava ow fara avel linyow Newtonek, le mayth an kevradh-frosa yw kemusurel orth an [[Gwask difurvyans|wask difurvyans]]. Yn le, [[Plastek Bingham|lin Bingham]] yw lava tipek, neb a dhiskwedh sprallansedh mynsek dhe fros bys dhe dreudhow gwask, henwys an wask blegya.<ref>Schmincke 2003, pp. 39–40.</ref> Hemm a sew yn [[fros stoppyer]] a lava gwrysek yn rannel. Ensampel aswonys a fros stoppyer yw past dens strothys yn-mes a biben. An past dens a dheu yn-mes avel stoppyer hantersolyd, dre reson yma difurvyans keskreunys yn gwiskas tanow y'n past dens ryb an biben hag y'n tyller na yn unnik eus past dens ow fara avel lin. Fara tavatropik a lett ynwedh gwrysow rag godhesa a-ves dhe'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 40.</ref> Pan vo drehedhys a-dro dhe 60% an synsas gwrys, an lava a astel fara avel lin hag a dhalleth fara avel solyd. Kemyskans an par ma a wrysow gans karrek deudhys a yll bos deskrifys avel ''crystal mush''.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 16.</ref> Tooth a frosow lava a var dre vras war-lergh glusekter ha run. Dre vras, lava a fros yn lent, gans tooth tipek rag frosow basaltek hawaiiek a 0.40 km/e ha tooth ughboyntyel a 10 dhe 48 km/e yn runyow serth.<ref name=":6" /> Tooth mes an rewl a 37 dhe 97 km/e o rekordys wosa an diskar a lynn lava yn [[Menydh Nyiragongo]].<ref name=":6" /> An perthynyans-kressya rag lava yw hag yma'n tooth kresek a fros ow kressya hag yma'n wreydhen bedrek a'ga thewder rannys orth aga glusekter.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 71.</ref> Hemm a brof y fia res dhe fros ryolit dhe vos a-dro dhe vilweyth moy tew es fros basalt rag frosa yn tooth haval. === Tempredh === == Devynnow == <references /> 53r13w6asc94pld6o9yo6nstonph5vh