Wikipedia
kwwiki
https://kw.wikipedia.org/wiki/Folen_dre
MediaWiki 1.47.0-wmf.17
first-letter
Media
Arbennek
Keskows
Devnydhyer
Keskows Devnydhyer
Wikipedia
Keskows Wikipedia
Restren
Keskows Restren
MediaWiki
Keskows MediaWiki
Skantlyn
Keskows Skantlyn
Gweres
Keskows Gweres
Klass
Keskows Klass
Porth
Keskows Porth
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Rol a dus a Gernow
0
819
229023
228820
2026-08-27T04:50:21Z
ListeriaBot
7532
Wikidata list updated [V2]
229023
wikitext
text/x-wiki
Notenn: Yma an rol ma ow synsi ynni '''tus''' aga genesigeth, kerens po trigas seuladhyth yn '''[[Kernow]]'''. Rol a Gernowyon ethnek a via martesen moy finwedhys.
==Politegoryon, Istorioryon, Marghogyon==
* myghtern [[Myghtern Arthur|Arthur]]: lies henhwedhel a wra kevrenn yntredho ha Kernow, yn arbennik gans [[Dintagell]] ha [[Ryskammel]]
* syr [[John Arundell]]: hembrenkyas ryelyas
* [[William Bligh]]: kapten a ''[[The Bounty]]'', losonydh, governour a [[Deghow Kembra Nowydh|Dheghow Kembra Nowydh]], amiral a'n [[Lu Lestri Ryal]]
* amiral [[Edward Boscawen]]: amiral a'n [[Lu Lestri Ryal]]
* [[John Carter]]: Morlader ha "Myghtern Prussi" omdhiskleryes
* [[Judith Cook]]: Derivador hag aktivydh gwlasek
* [[Selina Cooper]]: Aktivydh raglevow rag benynes, ha kynsa benyn ow kul rann a [[Parti Lavur Anserghek|Barti Lavur Anserghek]] y'n [[Senedh an Rywvaneth Unys|Senedh]]
* [[John Passmore Edwards]]: Chartyas
* [[Tommas Flamank]]: hembrenkyas a'n sevyans Kernewek yn [[1497]]
* pennhembrenkyas [[Walter Raleigh Gilbert]]: a wrug rann yn tregh a wogledh [[Eynda]]
* [[Gorles]]: Dug Kernow henhwedhlek
* [[Emily Hobhouse]]: aktivydh rag sewena yn Afrika Deghow
* [[Mighal an Gov|Mighal Joseph]] an Gov: hembrenkyas a'n sevyans Kernewek yn [[1497]]
* [[Kerynew]]: fondyer henhwedhlek a Gernow ''[[Historia Regum Britanniae]]'' gans [[Geoffroi a Drevynyw]]
* [[Richard Lander]]: tremenyas yn [[Afrika]]
* [[Cassandra Latham]]: 'gwragh'
* [[William Lovett]]: Chartyas ha fondyer a Gesunyans Kenedhlek a Renkasow Ober
* myghtern [[Margh Kynver|Margh]]: myghtern Kernow henhwedhlek
* [[Samuel Wallis]]: tremenyas yn [[Keynvor Hebask]]
==Klerji==
* [[John William Colenso]]: Epskop [[Natal]] ha dadhlor rag an dus [[Zoulou]]
* [[Silas Hocking]]: skrifyas ha pregowther
* [[Sen Korentin]]: kannas an eglos yn [[Breten Vyghan]]
* [[Sen Petrok]]: sans keltek yn Kernow ha [[Dewnans]]
* [[Sen Pyran]]: tasek a Gernow hag a [[sten]]noryon
* [[Jonathan Trelawny]]: epskop [[Eglos Pow Sows]] ha kontrari erbynn [[James VII]]
* [[Yowann Kernow]]: skoler katholik a'n 12ves kansblydhen
==Dismygysi ha Godhonydhyon==
* [[John Couch Adams]]: a dhiskudhas an [[planet]] [[Nevyon]]
* [[John Arnold]]: gwrier euryoryon, dismygyas an ''chronometer''
* [[William Bickford]]: a dhismygas teudherik diogeledh
* [[William Cookworthy]]: a dhiskudhas [[pri gwynn]] yn Kernow
* [[Jonathan Couch]]: godhonydh
* [[Humphrey Davy]]: dismygyas ha godhonydh
* syr [[Goldsworthy Gurney]]: a dhismygas golow kalgh
* [[Richard Lower]]: a dhismygas treustroeth goes
* [[Richard Pearse]]: a dhrehevis ayrplayn, herwydh nebes, kyns an vreder Wright (yth o kernewek aga thasow)
* [[Henry Trengrouse]]: dismygyas
* [[Richard Trevithick]]: ynjinor ha dismygyas
==Tus lettrys==
* [[John Betjeman]]: skrifyas ha prydydh
* [[Nicholas Boson]]: antikwari an [[yeth Kernewek]]
* [[Maria Branwell]]: mamm an hwerydh [[Brontë]]
* [[Charles Causley]]: prydydh
* [[Daphne Du Maurier]]: skrifyas
* [[Emma Gifford]]: gwreg [[Thomas Hardy]]
* [[William Golding]]: skrifyas
* [[William Sydney Graham]]: prydydh
* [[Winston Graham]]: gwrier a B-''Poldark''
* [[John Harris]]: prydydh
* [[Henry Jenner]]: hembrenkyas a [[Dasserghyans Kernewek|dhasserghyans]] an [[yeth Kernewek]]
* [[Charles Lee]]: skrifyas
* [[Robert Morton Nance]]: skrifyas yn [[Dasserghyans Kernewek|dasserghyans]] an [[yeth Kernewek]]
* [[Rosamunde Pilcher]]: skrifyas
* [[Syr Arthur Quiller-Couch]] (po 'Q'): skrifyas ha breusyas lyenn
* [[A. L. Rowse]]: istorior ha skoler [[Shakespeare]]
* [[Tim Saunders]]: prydydh y'n [[yeth Kernewek]]
* [[D. M. Thomas]]: skrifyas ha prydydh
* [[Mary Wesley]]: skrifyas
==Tus didhan==
* [[Aphex Twin]]: ilewydh "tredanek"
* [[Henry Bone]]: priweythyor ha lymner
* [[Rowena Cade]]: a dhrehevis [[Minack Theatre]]
* [[Bob Fitzsimmons]]: boksusyer
* [[Samuel Foote]]: gwrier gwariow ha gwarier y honan
* [[Stanhope Forbes]]: lymner 'plein-air' a [[Skol Lulynn]]
* [[Richard Jose]]: kenyas
* [[George Lloyd]]: komposydh
* [[John Nettles]]: gwarier pellwolok
* [[John Opie]]: lymner a hevelebow
* [[Alex Parks]]: kenyas
* [[Rick Rescorla]]: souder
* [[Wagon Christ|Luke Vibert]]: ilewydh "tredanek"
* [[Brenda Wootton]]: bardhes ha kenyades
==Mosen==
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?yob ?yod WHERE {
{ ?item wdt:P19 ?pob .
?pob wdt:P131* wd:Q23148 }
UNION { ?item wdt:P19 wd:Q23148 }
OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) }
OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) }
}
|wdq=.
|sort=569
|section=31
|columns=number:#,P18:Imach,label:Hanow,?yob:Dedhyas genesigeth,?yod:Dedhyas mernans,P19:Tyller genesigeth
}}
== tus ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! Imach
! Hanow
! Dedhyas genesigeth
! Dedhyas mernans
! Tyller genesigeth
|-
| style='text-align:right'| 1
|
| ''[[:d:Q69337592|Valentine Robert Duff Abdy]]''
| 1937
| 2012
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Restren:Page144 CanadianSingersAndTheirSongs SummersEve.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q69888772|Eve Brodlique Summers]]''
| 1867
| 1949
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 3
|
| ''[[:d:Q76466072|Caroline Agnes Leane]]''
| 1849
| 1892
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Restren:Annie Williams WSPU organiser in 1943.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q80654100|Annie Williams, suffragette]]''
| 1865
| 1943
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[Restren:Sculpture at Winnipeg Convention Centre 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q87831256|Cecil Clarence Richards]]''
| 1907
| 1981
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 6
|
| ''[[:d:Q93965544|Mary Launce]]''
| 1625
| 1710
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q96415201|William Turnbull]]''
| 1933
| 2007
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| ''[[:d:Q98681707|Molly Izzard]]''
| 1919
| 2004
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[Restren:David Ham.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q100699889|David Ham]]''
| 1830
| 1908
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 10
|
| ''[[:d:Q104286429|John Coom]]''
| 1844
| 1921
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| ''[[:d:Q104286611|Francis John Hosking]]''
| 1863
| 1936
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 12
|
| ''[[:d:Q104286613|George Francis Hosking]]''
| 1841
| 1895
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 13
|
| ''[[:d:Q106212018|Elisabeth Philp]]''
| 1827
| 1885
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 14
|
| ''[[:d:Q111175956|Christopher T. Roberts]]''
| 1851
| 1926
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 15
|
| ''[[:d:Q111219750|Aston McNeill Cooper-Key]]''
| 1861
| 1930
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 16
|
| ''[[:d:Q112631787|Mary Lobb]]''
| 1878
| 1939
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q118368733|Mary Loveday Pedler]]''
| 1835
| 1899
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| ''[[:d:Q123535892|Hart Udy]]''
| 1808
| 1890
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q123997582|John Arnall]]''
|
| 1924
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q124259136|George Nattress]]''
| 1871
| 1917
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 21
|
| ''[[:d:Q124940075|Cecil Croker Fox]]''
| 1879
| 1916
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 22
|
| [[George Pawley White]]
| 1907
| 2006
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[Restren:Samuel F. Hodge, Samuel F. Hodge & Company, Detroit, Michigan. Appeared in Magazine of Western History, 1886 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130737705|Samuel F. Hodge]]''
| 1822
| 1884
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| ''[[:d:Q132775287|Robert Middleton]]''
| 1822
| 1911
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[Restren:Arthur William Devis (1762-1822) - Captain Joseph Boulderson (1764–1828) - KINCM-2005.4868 - Ferens Art Gallery.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134964293|Joseph Boulderson]]''
| 1764
| 1828
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[Restren:Franklin Philp, by Philp & Solomons, c. 1865 (cropped).jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136307421|Franklin Philp]]''
| 1826
| 1887
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 27
|
| ''[[:d:Q136614053|Walter Friederich Becker]]''
| 1855
| 1927
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 28
|
| ''[[:d:Q138998078|Margaret Kingsley]]''
| 1939
| 2026
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 29
|
| ''[[:d:Q139218631|Donald Harris]]''
| 1921
| 1957
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 30
|
| ''[[:d:Q140041619|James Fox]]''
| 1653
| 1699
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[Restren:Portret van Cyrus Redding, RP-F-2001-7-349-66 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5201144|Cyrus Redding]]''
| 1785
| 1870
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 32
|
| ''[[:d:Q5217906|Jon Mark]]''
| 1944
| 2021
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 33
|
| [[David Mudd]]
| 1933
| 2020
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[Restren:Edward James Eliot (1758–1797).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5343726|Edward James Eliot]]''
| 1758
| 1797
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[Restren:Fox Edward Long grandfather.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5344208|Edward Long Fox]]''
| 1761
| 1835
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 36
|
| ''[[:d:Q5346360|Edwin Dingle]]''
| 1881
| 1972
| [[Kernow]]<br/>[[Cornwall, Ontario|Cornwall]]
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q5357269|Richard Charlton]]''
| 1791
| 1852
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[Restren:Elizabeth Philp.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q5363347|Elizabeth Philp]]''
| 1827
| 1885
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 39
|
| ''[[:d:Q5607581|Gresham Kirkby]]''
| 1916
| 2006
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 40
|
| ''[[:d:Q5901860|Horace Hodges]]''
| 1865<br/>1863
| 1951
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[Restren:Howard Fox 1907 (page 234 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5919657|Howard Fox]]''
| 1836
| 1922
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 42
|
| ''[[:d:Q5932751|Hugh Stewart]]''
| 1910
| 2011
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[Restren:Lieutenant Colonel James Power Carne VC, DSO.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6131048|James Carne]]''
| 1906
| 1986
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[Restren:James Pascoe.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6140982|James Pascoe]]''
| 1863
| 1931
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 45
|
| ''[[:d:Q6146060|Thomas Hollocombe]]''
| 1833
| 1878
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[Restren:SirJohnIVArundell OfTrerice Died1561 StrattonChurch Cornwall Detail.PNG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6219534|John Arundell]]''
| 1495
| 1561
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 47
|
| ''[[:d:Q6233569|John Foot, Baron Foot]]''
| 1909
| 1999
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 48
|
| ''[[:d:Q6242304|John Joyce]]''
| 1839
| 1899
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[Restren:John Spargo LCCN2014709598.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q6258570|John Spargo]]''
| 1876
| 1966
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[Restren:Joseph Read ca.1870-90.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6286523|Joseph Reed]]''
| 1823
| 1890
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[Restren:Josiah Fox 1763 - 1847 image circa 1800, Naval History and Heritage Command, public domain.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6290490|Josiah Fox]]''
| 1763
| 1847
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[Restren:Cecil williams ubrax library collection.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q183409|Cecil Williams]]''
| 1909
| 1979
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 53
|
| ''[[:d:Q320344|Francis Tregian the Younger]]''
| 1574
| 1617<br/>1619
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 54
|
| ''[[:d:Q322565|Ian Donald]]''
| 1910
| 1987
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[Restren:Admiral Lord Graves, 1st Baron Graves of Gravesend, by Thomas Gainsborough.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q334087|Thomas Graves, 1st Baron Graves]]''
| 1725
| 1802
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[Restren:Robert Payne PBS 1973.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q353144|Robert Payne]]''
| 1911
| 1983
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[Restren:James Silk Buckingham by Clara S. Lane.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q356620|James Silk Buckingham]]''
| 1786
| 1855
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[Restren:Hans Memling 075.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q369691|Saint Ursula]]''
| 400
| 385
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 59
|
| ''[[:d:Q370604|Percy Clifford]]''
| 1877
| 1942
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[Restren:Portrait of Samuel Wallis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q433993|Samuel Wallis]]''
| 1728
| 1795
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[Restren:Köln St.Kunibert561.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q445189|Cordula]]''
| 400
| 383
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[Restren:William Borlase (1695–1772) cropped.jpg|center|128px]]
| [[William Borlase]]
| 1695
| 1772
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[Restren:JohnLaurance.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q457691|John Laurance]]''
| 1750
| 1810
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[Restren:Portrait of the Reverend William Gregor (1761–1817).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q498817|William Gregor]]''
| 1761
| 1817
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[Restren:Tom-phillips.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q512622|Tom Phillips]]''
| 1888
| 1941
| [[Kastel Penndinas]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[Restren:Samuel P Tregelles.jpg|center|128px]]
| [[Samuel Prideaux Tregelles]]
| 1813
| 1875
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[Restren:John Mayow.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q721312|John Mayow]]''
| 1640
| 1679
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 68
|
| ''[[:d:Q767901|Thomas Bridges Hughes]]''
| 1851
| 1940
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 69
|
| ''[[:d:Q774154|Michael Tregury]]''
| 1399
| 1471
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[Restren:Sceau de Gautier de Coutances.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q783357|Walter de Coutances]]''
| 1101
| 1207
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[Restren:John Westlake by Marianne Stokes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1314430|John Westlake]]''
| 1828
| 1913
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[Restren:Thomas Luny, by Thomas Luny.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1389224|Thomas Luny]]''
| 1759
| 1837
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 73
|
| ''[[:d:Q1523867|Zara Nutley]]''
| 1926
| 2016
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 74
|
| ''[[:d:Q1680448|James George Philp]]''
| 1816
| 1885
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[Restren:John Teague.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1701904|John Teague]]''
| 1833
| 1902
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 76
|
| ''[[:d:Q2068237|J. T. Jose]]''
| 1881
| 1963
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 77
|
| ''[[:d:Q2068258|Richard Jackett]]''
| 1881
| 1960
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[Restren:E. John Jackett in 1910.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2068265|Edward Jackett]]''
| 1878
| 1935
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[Restren:Reginald John Marsden Parker.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2137997|Reginald John Marsden Parker]]''
| 1881
| 1948
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 80
|
| ''[[:d:Q2579760|William Lobb]]''
| 1809
| 1864
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[Restren:Henry Jenner, MA FSA.jpg|center|128px]]
| [[Henry Jenner]]
| 1848
| 1934
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[Restren:Ralph-Allen-NPG-02b.jpg|center|128px]]
| [[Ralph Allen]]
| 1693
| 1764
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[Restren:Dorothy Pentreath (square crop).jpg|center|128px]]
| [[Dolly Pentreath]]
| 1692<br/>1685
| 1777
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 85
|
| ''[[:d:Q3048472|Edward Byllynge]]''
| 1650
| 1687
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[Restren:Saint Germain le Scot Saint Germain sur ay ERNOUF Guillaume.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3104158|Germanus of Normandy]]''
|
| 480
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[Restren:Henry B. Guppy - London stereoscopic company - btv1b84533168 (1 of 2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3132667|Henry B. Guppy]]''
| 1854
| 1926
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 88
|
| ''[[:d:Q3275020|Michael Craze]]''
| 1942
| 1998
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 89
|
| ''[[:d:Q3328341|John Davey]]''
| 1812
| 1891
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[Restren:Eglwys Sant Beuno, St Beuno's Church, Penmorfa, Eifionydd, Gwynedd, Cymru Wales 46.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399340|Cybi]]''
| 483
| 555
| [[Kernow]]<br/>''[[:d:Q7163120|Penmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[Restren:Procession des saints de Bretagne - diocèse de Rennes, cathédrale saint Pierre, Rennes, France.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3463997|Melor]]''
| 524
| 544
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 92
|
| ''[[:d:Q3696042|Coulton Waugh]]''
| 1896
| 1973
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[Restren:Charles incledon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4201127|Charles Incledon]]''
| 1763
| 1826
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[Restren:BobbyLeachNiagaraFalls.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4264393|Bobby Leach]]''
| 1858
| 1926
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[Restren:Alfred Fox (page 214 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4722680|Alfred Fox]]''
| 1794
| 1874<br/>1894
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 96
|
| ''[[:d:Q4731017|Allan Wade]]''
| 1881
| 1955
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[Restren:AndrewVivianPortraitParWilliamFrederickCallaway.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758801|Andrew Vivian]]''
| 1759
| 1842
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 98
|
| ''[[:d:Q4768074|Anne-Margaretta Burr]]''
| 1817
| 1892
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[Restren:Photograph of Charles Bate Esq, merchant and mayor of Ottawa, 1860.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5006877|C. T. Bate]]''
| 1825
| 1889
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[Restren:Fox Caroline Sketch.jpg|center|128px]]
| [[Caroline Fox]]
| 1819
| 1871
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 101
|
| ''[[:d:Q5081970|Charles Reep]]''
| 1904
| 2002
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 102
|
| ''[[:d:Q5145189|Colin Harvey]]''
| 1960
| 2011
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 103
|
| ''[[:d:Q5163587|Constance Stuart Larrabee]]''
| 1914
| 2000
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 104
|
| ''[[:d:Q51558271|Charles R. Parsons]]''
| 1844
| 1918<br/>1920
| [[Kernow]]<br/>[[Brooklyn]]
|-
| style='text-align:right'| 105
|
| ''[[:d:Q52693467|James Buller]]''
| 1812
| 1884
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 106
|
| ''[[:d:Q53858126|Richard Scaddan]]''
| 1719
| 1802
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 107
|
| ''[[:d:Q56174104|Henry Bath]]''
| 1776
| 1844
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 108
|
| ''[[:d:Q63162953|Percyvale Taylor]]''
| 1847
| 1906
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 109
|
| ''[[:d:Q64482060|James Wallis]]''
| 1809
| 1864
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 110
|
| ''[[:d:Q65042016|Edward Aylmer]]''
| 1892
| 1974
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 111
|
| ''[[:d:Q65115304|James Martyn Nicholas]]''
| 1833
| 1916
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 112
|
| ''[[:d:Q66851265|Marie Johnson]]''
| 1874
| 1974
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[Restren:Moondyne Joe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6907724|Moondyne Joe]]''
| 1827
| 1900
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 114
|
| ''[[:d:Q7076843|Octavius Temple]]''
| 1784
| 1834
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 115
|
| ''[[:d:Q7141840|Pascoe Grenfell Hill]]''
| 1804
| 1882
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 116
|
| ''[[:d:Q7184501|Philip VanKoughnet]]''
| 1790
| 1873
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 117
|
| ''[[:d:Q7308743|Reginald Henderson]]''
| 1881
| 1939
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 118
|
| ''[[:d:Q7325441|Richard Edgcumbe]]''
| 1443
| 1489
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 119
|
| ''[[:d:Q7342224|Robert Boscawen]]''
| 1923
| 2013
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 120
| [[Restren:Parkynad.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7348297|Robert Parkyn]]''
| 1862
| 1939
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 121
| [[Restren:Fox Robert Were Younger.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7350971|Robert Were Fox the Younger]]''
| 1789
| 1877
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 122
|
| ''[[:d:Q7357952|Roger Caron]]''
| 1938
| 2012
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 123
|
| ''[[:d:Q7405160|Sally Head]]''
| 1951
| 2026
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 124
|
| ''[[:d:Q7412216|Samuel Morcom]]''
| 1847
| 1888
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 125
|
| ''[[:d:Q7931873|Vincent King]]''
| 1935
| 2000
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 126
|
| ''[[:d:Q7945709|W. J. Burley]]''
| 1914
| 2002
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 127
|
| ''[[:d:Q8004978|William Baldwin]]''
| 1563<br/>1562
| 1632
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| [[Restren:William Dennis in profile.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8007766|William Dennis]]''
| 1856
| 1920
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 129
|
| ''[[:d:Q8013760|William Jory Henwood]]''
| 1805
| 1875
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 130
|
| ''[[:d:Q8016310|William Odgers]]''
| 1834
| 1873
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[Restren:Guilherme Stephens.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q8018787|William Stephens]]''
| 1731
| 1803
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 132
|
| ''[[:d:Q10288943|George Chalmers]]''
| 1857
| 1928
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| [[Restren:Retrato (detalhe) do 2.º Visconde de Balsemão.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q10321574|Luís Máximo Alfredo Pinto de Sousa Coutinho]]''
| 1774
| 1832
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 134
|
| ''[[:d:Q11259457|David Bond]]''
| 1922
| 2013
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 135
|
| ''[[:d:Q13035083|John Baragwanath]]''
| 1839
| 1928
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 136
|
| ''[[:d:Q15070079|Henry Pering Pellew Crease]]''
| 1823
| 1905
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 137
|
| ''[[:d:Q15524517|John Banham]]''
| 1940
| 2022
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 138
|
| ''[[:d:Q15994279|Fernley H. Banbury]]''
| 1881
| 1963
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[Restren:John W. Barnicoat.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16031156|John Barnicoat]]''
| 1814
| 1905
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 140
|
| ''[[:d:Q16153406|James Avery]]''
| 1620
| 1694<br/>1700
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 141
|
| ''[[:d:Q16198988|Thomas Pascoe]]''
| 1847
| 1938
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 142
|
| ''[[:d:Q16844007|Reginald Mohun]]''
| 1508
| 1567
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 143
|
| ''[[:d:Q16869277|Nicholas Pocock]]''
| 1814
| 1897
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 144
|
| ''[[:d:Q17053434|Every Maclean]]''
| 1819
| 1901
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[Restren:Jago pic.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17505295|Mike Jago]]''
| 1938
| 2005
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 146
| [[Restren:JSPhillpotts as Headmaster.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18009182|James Surtees Phillpotts]]''
| 1839
| 1930
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 147
|
| ''[[:d:Q18507221|Gladys Gordon Trenery]]''
| 1885
| 1938
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 148
|
| ''[[:d:Q18592962|Charles Fox]]''
| 1749<br/>1740
| 1809
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 149
|
| ''[[:d:Q18674037|Joseph Tregelles Price]]''
| 1784
| 1854
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 150
|
| ''[[:d:Q18954558|Samuel Green]]''
| 1822
| 1905
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 151
| [[Restren:Mary Honychurch (page 155 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19324879|Mary Lloyd]]''
| 1795
| 1865
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 152
|
| ''[[:d:Q19850790|William Edward Fox]]''
| 1872
| 1948
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 153
|
| ''[[:d:Q21069609|George Pearce]]''
| 1826
| 1908
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 154
|
| ''[[:d:Q21164990|Henry Martyn Jeffery]]''
| 1826
| 1891
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 155
|
| ''[[:d:Q21389154|Walter Gerald Tremewan]]''
| 1931
| 2016
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 156
|
| ''[[:d:Q21463519|John Thomas Richardson]]''
| 1860
| 1942
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| [[Restren:Harold Harvey Gertrude in an Interior 1929.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21464371|Gertrude Harvey]]''
| 1889
| 1966
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 158
| [[Restren:Thomas Hodge oval picture-c. 1858.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q21664535|Thomas Hodge]]''
| 1827
| 1907
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 159
|
| ''[[:d:Q24650061|John Sydney Hicks]]''
| 1864
| 1931
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 160
| [[Restren:Samuel Mitchell HOFWA.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24845830|Samuel Mitchell]]''
| 1838
| 1912
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 161
|
| ''[[:d:Q28921786|Caroline Bammel]]''
| 1940
| 1995
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 162
| [[Restren:Stephen Henry Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q33104288|Stephen Henry Thomas]]''
| 1813
| 1869
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 163
|
| ''[[:d:Q42313446|William Pryor Floyd]]''
| 1834
| 1900
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 164
|
| ''[[:d:Q47020891|Otho Lewis Hancock]]''
| 1890
| 1942
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 165
|
| ''[[:d:Q47267253|Toby Eady]]''
| 1941
| 2017
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 166
|
| ''[[:d:Q50749580|Johnny Tapscott]]''
| 1928
| 1981
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 167
| [[Restren:JaneJohnson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q95092|Jane Johnson]]''
| 1960
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[Restren:Jason Dawe - Herts Air Ambulance (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q186371|Jason Dawe]]''
| 1967
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 169
|
| ''[[:d:Q455802|Merlene Frazer]]''
| 1973
|
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 170
| [[Restren:Official portrait of Mr Mark Prisk crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q575205|Mark Prisk]]''
| 1962
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 171
| [[Restren:Frank Lloyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q895500|Frank Lloyd]]''
| 1952
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| [[Restren:Charlie Winston - Festival Chorus des Hauts de Seine 2012.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1067045|Charlie Winston]]''
| 1978
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 173
|
| ''[[:d:Q1282311|Ed Coode]]''
| 1975
|
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 174
| [[Restren:Edward St Aubyn in 2007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1293722|Edward St Aubyn]]''
| 1960
|
| [[Kernow]]<br/>[[Loundres]]
|-
| style='text-align:right'| 175
| [[Restren:Jim Hart Kongsberg Jazzfestival 2017 (190735).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1689108|Jim Hart]]''
| 1983
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| [[Restren:Nick harkaway.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1985398|Nick Harkaway]]''
| 1972
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 177
|
| ''[[:d:Q2426862|Thomas Robins]]''
| 2000
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[Restren:Zoie Palmer, Lost Girl Panel at FanExpo crop.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2451052|Zoie Palmer]]''
| 1977
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 179
| [[Restren:StPiran.png|center|128px]]
| [[Peran]]
|
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 180
|
| ''[[:d:Q3376925|Peter Tom]]''
| 1940
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 181
|
| ''[[:d:Q3399754|Richard Driscoll]]''
| 1951
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[Restren:Steve Evans-Van der Harten.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3498916|Steve Evans - Van der Harten]]''
| 1967
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 183
|
| ''[[:d:Q3523120|The Tuss]]''
| 1971
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 185
|
| ''[[:d:Q3999035|Tristan Sturrock]]''
| 1968
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| [[Restren:45- Stas' dreams 800x450 (cropped).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4332510|Leon Ockenden]]''
| 1978
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 187
|
| ''[[:d:Q4685386|Adrian Thomas]]''
| 1947
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 188
|
| ''[[:d:Q4885376|Ben Bussey]]''
| 1969
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 189
|
| ''[[:d:Q4978172|Bruce Racine]]''
| 1966
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 190
|
| ''[[:d:Q5522830|Gareth Edwards]]''
| 1965
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 191
|
| ''[[:d:Q5702971|Helen Carnell]]''
| 1981
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 192
|
| ''[[:d:Q6146807|Jamie Day]]''
| 1986
|
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 193
|
| ''[[:d:Q6377418|Katie Cullen]]''
| 1977
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 194
|
| ''[[:d:Q6397003|Kevin Miller]]''
| 1969
|
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 195
|
| ''[[:d:Q6681336|Lorna Dunkley]]''
| 1972
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 196
| [[Restren:MalcolmPhilipAtkinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6742172|Malcolm Atkinson]]''
| 1943
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 197
|
| ''[[:d:Q6767116|Mark Collicott]]''
| 2000
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 198
|
| ''[[:d:Q6767493|Mark Edwards]]''
| 1954
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 199
|
| ''[[:d:Q6770144|Mark Versallion]]''
| 2000
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 200
|
| [[Rod Lyon]]
| 2000
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 201
| [[Restren:Host Introduction (48797866562) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7366973|Ros Atkins]]''
| 1974
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[Restren:Portrait of Sam Bleakley, Barbados.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7407190|Sam Bleakley]]''
| 1978
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[Restren:Stephenfrost.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7609245|Stephen Frost]]''
| 1955
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| [[Restren:Tracy K. Smith, National Book Festival 2025.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7831770|Tracy K. Smith]]''
| 1972
|
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 205
|
| ''[[:d:Q7933278|Violet Storm]]''
| 1972
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 206
|
| ''[[:d:Q15434701|Paul Carr]]''
| 1961
|
| [[Kernow]]<br/>''[[:d:Q22338583|Kernow]]''
|-
| style='text-align:right'| 207
|
| ''[[:d:Q16214797|Tom Craig]]''
| 1974
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 208
|
| ''[[:d:Q17426182|Lis Rhodes]]''
| 1942
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 209
|
| ''[[:d:Q17984689|Madron]]''
|
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 210
| [[Restren:Llen Natur Conference May 2017 30.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535443|Andrew Hawke]]''
| 1958
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 211
|
| ''[[:d:Q19517939|Paul Williams]]''
| 1943
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 212
| [[Restren:Official portrait of Derek Thomas crop 2.jpg|center|128px]]
| [[Derek Thomas]]
| 1972
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 213
|
| ''[[:d:Q20713143|Alexandra Walsham]]''
| 1966
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 214
|
| ''[[:d:Q21466479|Danny Markey]]''
| 1965
|
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 215
| [[Restren:Professor Jean Golding OBE (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21598164|Jean Golding]]''
| 1939
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 216
|
| ''[[:d:Q24007496|Andrew Reynolds Smith]]''
| 1966
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 217
|
| ''[[:d:Q24229253|Luke Simmonds]]''
| 1979
|
| [[Pow Sows]]<br/>[[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 218
|
| ''[[:d:Q25352000|Helen Nash]]''
|
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 219
| [[Restren:Bert biscoe.jpg|center|128px]]
| [[Bert Biscoe]]
| 1960
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 220
|
| ''[[:d:Q27915137|James Turpin]]''
| 1997
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 221
|
| ''[[:d:Q39171828|Su Rogers]]''
| 1939
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 222
| [[Restren:Åcon IX 19 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42754694|Emma Newman]]''
| 1976
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 223
|
| ''[[:d:Q47482415|Alison Trickey]]''
| 1975
|
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 224
|
| ''[[:d:Q56241425|Owen Bullock]]''
| 1967
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 225
| [[Restren:Michael Hartland.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q58077347|Michael Hartland]]''
| 1941
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 227
|
| ''[[:d:Q59826932|Jamie Farnes]]''
| 1984
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 228
|
| ''[[:d:Q60010587|Adam Gough]]''
| 1982
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 229
|
| ''[[:d:Q60370441|Adrian Hall]]''
| 1943
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 230
|
| ''[[:d:Q61758099|Keith S. Richards]]''
| 1949
|
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 231
|
| ''[[:d:Q69284821|Philippe Spall]]''
|
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 232
|
| ''[[:d:Q72060620|Rubin Wilson]]''
| 2001
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 233
|
| ''[[:d:Q75570324|Tessa Montgomery]]''
| 1933
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 234
|
| ''[[:d:Q84187104|Peter Melvill]]''
| 1803
|
| [[Kastel Penndinas]]
|-
| style='text-align:right'| 235
| [[Restren:Jacqueline Perkins (diplomat).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q85242394|Jacqueline Perkins]]''
|
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 236
|
| ''[[:d:Q85771665|John O'Carroll]]''
| 1958
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 237
|
| ''[[:d:Q94368220|Phyllis Marjory Jones]]''
| 1923
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 238
| [[Restren:Margaret Medlyn ONZM (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q96093155|Margaret Medlyn]]''
| 1955
|
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 239
|
| ''[[:d:Q99394645|Lewis Goldsworthy]]''
| 2001
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 240
|
| ''[[:d:Q102730203|Colin Hicks]]''
| 1941
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 241
|
| ''[[:d:Q104286604|David Hawke]]''
| 1858
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 242
|
| ''[[:d:Q107529498|John Colyn Jope]]''
| 1580
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[Restren:Helen Medlyn, Investitures, 26 March 2014 (Morning) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q108226413|Helen Medlyn]]''
| 1958
|
| [[Aberfala]]
|-
| style='text-align:right'| 244
|
| ''[[:d:Q111176836|William Harris]]''
| 1819
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 245
|
| ''[[:d:Q112368110|Tamsin Spargo]]''
| 1960
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 246
|
| ''[[:d:Q112389756|Richard Jackson]]''
| 1960
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 247
|
| ''[[:d:Q115690816|Shauna Barnicoat]]''
| 1963
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 248
|
| ''[[:d:Q118958749|Russell Pascoe]]''
| 1960
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 249
|
| ''[[:d:Q120576172|Caroline Pedler]]''
| 1972
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 250
|
| ''[[:d:Q123572624|Nigel Billing]]''
| 1973
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 251
|
| ''[[:d:Q124692960|Kari-Ann Moller]]''
| 1947
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 252
|
| ''[[:d:Q125966622|Lucy Wood]]''
|
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 253
|
| ''[[:d:Q133665833|Patrick Ireland]]''
| 1923
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 254
|
| ''[[:d:Q134739971|Davyth Hicks]]''
|
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 255
|
| ''[[:d:Q136277240|Jared Gilbey]]''
| 1968
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 256
|
| ''[[:d:Q136999620|Dan McDaid]]''
|
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 257
|
| ''[[:d:Q139780127|Mark Weekes]]''
|
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 258
|
| ''[[:d:Q140089714|Gwenny Davis]]''
| 1949
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 259
|
| ''[[:d:Q140695895|Michael Bunney]]''
| 1984
|
| [[Kernow]]
|}
== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! Imach
! Hanow
! Dedhyas genesigeth
! Dedhyas mernans
! Tyller genesigeth
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[Restren:Arrivo degli ambasciatori di Vittore Carpaccio, dettaglio (4).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q2672554|Dionotus]]''
|
| 340
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 184
|
| ''[[:d:Q3621261|Aramone di Cornovaglia]]''
|
|
| [[Kernow]]
|-
| style='text-align:right'| 226
|
| ''[[:d:Q59282162|Iseult]]''
|
|
| [[Kernow]]
|}
{{Wikidata list end}}
{{Porth Kernow}}
[[Klass:Kernowyon]]
[[Klass:Rolyow a dus]]
k1wc95mc7c10ncv78fxofhg05f5pkui
Toronto
0
1138
228970
206019
2026-08-26T19:30:54Z
Flynn Peck
18125
228970
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Toronto''' yw sita yn [[Ontario]], [[Kanada]]. Ev yw pennsita Ontario, ha'n poesekka kres arghansek ha gonisogethek yn Kanada oll. Awos fros a estrenyon ow tos dhe Doronto dhiworth lies gwlas, gnas liesgonisogethek y'n jeves an sita.
[[Pennskol Toronto]], yn kres an sita, yw an bennskoll eryes gwella yn Kanada, gensi nebes 60 000 a studhoryon.
Poblans Toronto yw 2 milvil moy po le; yma nebes 4 milvil yn Enep Brassa Toronto (po an GTA, {{lang-en|Greater Toronto Area}}).
Y tallathas hanow an sita avel ger irokwoyanek (yn taves Huron-Wendat po Mohawk) ow styrya 'le metyans' po 'koresow pyskessa'.
[[Klass:Citys yn Kanada]]
2hctzkh9m5wj461umly8e0yqw7no73h
Nouakchott
0
4518
228994
216452
2026-08-26T19:43:56Z
Flynn Peck
18125
228994
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Nouakchott''' yw penncita [[Moritani]] yn [[Afrika]].
{{is-stokk}}
[[Klass:Moritani]]
[[Klass:Penncitys yn Afrika]]
j4msbxe6xx1670o0payrh5nt316wr67
Baden-Württemberg
0
6391
228966
190936
2026-08-26T19:29:18Z
Flynn Peck
18125
228966
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Baden-Württemberg''' yw stat y'n Soth West a [[Almayn]]. Yn [[2007]], poblans an stat yw 10 775 000. [[Stuttgart]] yw an bennsita.
== Gwiasva ==
* https://www.baden-wuerttemberg.de/
{{stokk}}
{{Statys Almayn}}
[[Klass:Almayn]]
[[Klass:Statys]]
iaryyhspxrbkjzc4e9cjymc1h1bszcf
Sarah Bernhardt
0
6404
229025
225447
2026-08-27T07:30:32Z
Aqchampion
8099
klass
229025
wikitext
text/x-wiki
[[Restren:Sarah Bernhardt - Project Gutenberg eText 19955.jpg|thumb|right|200px|Sarah Bernhardt yn 1877]]
'''Sarah Bernhardt''' (23 mis Hedra, [[1844]] yn [[Paris]], [[Pow Frynk]] - 26 mis Meurth, [[1923]]) o [[gwarier|gwariores]] [[Pow Frynk|frenkek]] geryes da.
== Lyvrow ==
* ''Dans les Nuages, Impressions d'une Chaise Charpentier'' (1878)
* ''L'Aveu, drame en un acte en prose'' (1888)
* ''Adrienne Lecouvreur, drame en six actes'' (1907)
* ''Ma Double Vie'' (1907), & ''My Double Life: Memoirs of Sarah Bernhardt'', (1907) William Heinemann
* ''Un Coeur d'Homme, pièce en quatre actes'' (1911)
* ''Petite Idole'' (1920; ''The Idol of Paris'', 1921)
* ''L'Art du Théâtre: la voix, le geste, la prononciation, etc.'' (1923; ''The art of the Theatre'', 1924)
* ''Sarah Bernhardt My Grandmother'' (1940)
== Fylmow ==
[[Restren:Sarahbernhardt1.jpg|thumb|right|Ow kwari ''Hamlet'', 1899]]
[[Restren:SarahBernhardt.png|right|thumb|Sarah Bernhardt, yn portrayans, 1890s.]]
* 1862: Racine's ''Iphigénie''
* 1862: [[Eugène Scribe]] - ''Valérie''
* 1862: [[Molière]] - ''Les Femmes Savantes''
* 1864: [[Eugène Marin Labiche|Labiche]] & Deslandes - ''Un Mari qui Lance sa Femme''
* 1866: T & H Cognard - ''La Biche aux Bois''
* 1866: Racine - ''Phèdre'' (ow kwari Aricie)
* 1866: [[Pierre de Marivaux]] - ''Le Jeu de l'Amour et du Hasard'' (ow kwari Silvia)
* 1867: [[Molière]] - ''Les Femmes Savantes'' (ow kwari Armande)
* 1867: [[George Sand]] - ''Le Marquis de Villemer''
* 1867: George Sand - "François le Champi" (ow kwari Mariette)
* 1868: [[Alexandre Dumas, père|Dumas père]] ''Kean'' (ow kwari Anna Damby)
* 1869: [[François Coppée|Coppée]] - ''La Passant,'' (ow kwari Zanetto)
* 1870: George Sand - ''L'Autre''
* 1871: [[André Theuriet]] - ''Jeanne-Marie''
* 1871: Coppée - ''Fais ce que Dois''
* 1871: Foussier hag Edmond - ''La Baronne''
* 1872: [[Louis Bouilhet]] - ''Mademoiselle Aïssé''
* 1872: [[Victor Hugo]] - ''Ruy Blas'' (ow kwari Doña Maira de Neubourg, Myternes [[Espayn]])
* 1872: Dumas père - ''Mademoiselle de Belle-Isle'' (ow kwari Gabrielle)
* 1872: Racine - ''Britannicus'' (ow kwari Junie)
* 1872: [[Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais|Beaumarchais]] - ''Le Mariage de Figaro''
* 1872: [[Jules Sandeau|Sandeau]] - ''Mademoiselle de la Seiglière''
* 1873: [[Octave Feuillet|Feuillet]] - ''Dalila'' (ow kwari Prynses Falconieri)
* 1873: [[Paul Ferrier|Ferrier]] - ''Chez l'Avocat''
* 1873: Racine - ''Andromaque''
* 1873: Racine - ''Phèdre'' (ow kwari Aricie)
* 1873: Feuillet - ''Le Sphinx''
* 1874: [[Voltaire]] - ''Zaire''
* 1874: Racine - ''Phèdre'' (ow kwari Phèdre)
* 1875: [[Henri de Bornier|Bornier]] - ''La Fille de Roland''
** [[Alexandre Dumas, fils|Dumas fils]] - ''L'Étrangère'' (ow kwari Mestres Clarkson)
** Parodi - ''Rome Vaincue''
* 1877: Hugo - ''Hernani'' (ow kwari Doña Sol)
* 1879: Racine - ''Phèdre'' (ow kwari Phèdre)
* 1880: [[Émile Augier]] - ''L'Aventurière''
* 1880: Legouvé & Scribe - ''Adrienne Lecouvreur''
* 1880: [[Henri Meilhac|Meilhac]] & [[Ludovic Halévy|Halévy]] - ''Froufrou''
* 1880: Dumas fils - ''La Dame aux Camélias'' (ow kwari Maguerite)
* 1882: [[Victorien Sardou|Sardou]] - ''Fédora''
** Sardou - ''Théodora'' (ow kwari Theodora, Emperes Byzantium)
* 1887: Sardou - ''La Tosca''
** Dumas fils - ''La Princesse Georges''
* 1890: Sardou - ''Cléopâtre'', ow kwari Cleopatra
* 1893: [[Jules Lemaître|Lemaître]] - ''Les Rois''
* 1894: Sardou - ''Gismonda''
* 1895: Molière - ''Amphytrion''
* 1895: ''Magda''(treylyans a ''Heimat'' gans [[Hermann Sudermann|Sudermann]])
* 1896: ''[[La Dame aux Camélias]]''
* 1896: [[Alfred de Musset|Musset]] - ''Lorenzaccio'' (ow kwari Lorenzino de' Medici)
* 1897: Sardou - ''Spiritisme''
* 1897: [[Edmond Rostand|Rostand]] - ''La Samaritaine''
* 1898: [[Catulle Mendès]] - ''Medée''
* 1898: ''La Dame aux Camélias'' (ow kwari Marguerite Gautier)
** [[Henri Auguste Barbier|Barbier]] - ''Jeanne d'Arc'' (ow kwari Jeanne d'Arc)
** Morand & Sylvestre - ''Izéïl'' (ow kwari Izéïl)
** [[William Shakespeare|Shakespeare]] - ''[[King Lear]]'' (ow kwari Cordelia)
* 1899: Shakespeare - ''[[Hamlet]]'' (ow kwari Hamlet)
** Shakespeare - ''[[Antony and Cleopatra]]'' (ow kwari Cleopatra)
** Shakespeare - ''[[Macbeth]]'' (ow kwari Lady Macbeth) (yn frenkek)
** Richepin - ''Pierrot Assassin'' (ow kwari Pierrot)
* 1900: Rostand - ''[[L'Aiglon]]'' ow kwari L'Aiglon
* 1903: Sardou - ''La Sorcière''
* 1904: [[Maurice Maeterlinck|Maeterlinck]] ''[[Pelléas et Mélisande (gwari)|Pelléas et Mélisande]]'' (ow kwari Pelléas)
* 1906: [[Henrik Ibsen|Ibsen]] - ''The Lady From the Sea''
* 1906: Mendès - ''La Vierge d'Avila'' (ow kwari Saint Theresa)
* 1911: Moreau' - ''Queen Elizabeth'' (ow kwari Myternes Elizabeth)
* 1913: [[Tristan Bernard|Bernard]] - ''Jeanne Doré'' (ow kwari Jeanne Doré)
{{Stock-tus-frynk}}
{{DEFAULTSORT:Bernhardt, Sarah}}
[[Klass:Dinethyansow 1844]]
[[Klass:Evredhyon]]
[[Klass:Frynkesow]]
[[Klass:Gwarioresow fylm]]
[[Klass:Gwarioryon wariva]]
[[Klass:Karesow]]
[[Klass:Mernansow 1923]]
[[Klass:Paris]]
[[Klass:Skriforesow]]
[[Klass:Sodhogyon a’n Lyjyon a Enor]]
[[Klass:Ynkleudhyansow yn Europa]]
p3rpeusw54zydzhna0wse6to2rfy0m5
Key West, Florida
0
6772
228976
226413
2026-08-26T19:34:41Z
Flynn Peck
18125
228976
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Key West''' ({{lang-es|Cayo Hueso}}) yw cita ha se konteth Konteth Monroe, [[Florida]], [[Statys Unys]]. An cita a veu kovadhys yn niveryans 1840. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 26,444.
== Gwiasva ==
* [http://www.keywestcity.com www.keywestcity.com]
{{stokk-su}}
[[Klass:Citys yn Florida]]
[[Klass:Keynvor Atlantek]]
[[Klass:Seow konteth yn Florida]]
daswyzpt7uhb2gyvkiujf6cwgg0yf2e
Buffalo, Evrek Nowydh
0
6773
228995
214380
2026-08-26T19:44:42Z
Flynn Peck
18125
228995
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller|suppressfields=kod_post}}
'''Buffalo''' yw cita ha se konteth Konteth Erie, [[Stat Evrek Nowydh|Evrek Nowydh]], [[Statys Unys]]. An cita a veu fondys yn 1801 hag ynkorforys yn 1832. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 278,349.
== Gwiasva ==
* [https://web.archive.org/web/20101026154424/http://city-buffalo.com/ www.city-buffalo.com]
{{stokk-su}}
[[Klass:Citys yn Evrek Nowydh]]
[[Klass:Seow konteth yn Evrek Nowydh]]
gkz6e76yciza67ezsdmpazaqtrvw7k7
Vaasa
0
6781
228978
223701
2026-08-26T19:35:38Z
Flynn Peck
18125
228978
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Vaasa''' ([[Swedek]]: ''Vasa'') yw sita yn [[Pow Finn]]. Yn 2010, poblans an sita o 59,232.
An sita a veu fondys yn [[1606]].
== Gwiasva ==
* [http://www.vaasa.fi www.vaasa.fi]
{{Stokk-europa}}
[[Klass:Citys yn Europa]]
[[Klass:Leow peblys yn Fynndir]]
34thimwmuab33sww8aknk70xwuz4vae
Kokkola
0
6860
228984
223608
2026-08-26T19:38:19Z
Flynn Peck
18125
228984
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
''' Kokkola''' ([[Swedek]]: ''Karleby'') yw sita yn [[Pow Finn]]. Yn 2010, poblans an sita o 46,040.
An sita a veu fondys yn [[1620]].
== Gwiasva ==
* [http://www.kokkola.fi/ www.kokkola.fi]
{{Stokk-europa}}
[[Klass:Leow peblys yn Fynndir]]
[[Klass:Trevow yn Europa]]
9qqtf6p9edanlxv2mlgkbkvvsvwv73h
Salem, Oregon
0
7039
228972
218702
2026-08-26T19:31:53Z
Flynn Peck
18125
228972
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Salem''' yw penncita [[Oregon]], [[Statys Unys]]. Desedhys yw an cita war Dhowr Willamette. An cita a veu fondys yn 1842 hag ynkorforys yn 1857. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 175,535.
== Gwiasva ==
* [https://web.archive.org/web/20100710021856/http://www.cityofsalem.net/Pages/home.aspx www.cityofsalem.net]
{{stokk-su}}
[[Klass:Citys yn Oregon]]
[[Klass:Penncitys stat y’n Statys Unys]]
[[Klass:Seow konteth yn Oregon]]
5dt11pk98ffki9fcalhx8xzdb0ygtdq
Norristown, Pennsylvani
0
7215
228957
219262
2026-08-26T19:22:12Z
Flynn Peck
18125
228957
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Norristown''' yw burjestra ha se konteth [[Konteth Montgomery, Pennsylvani|Konteth Montgomery]], [[Pennsylvani]], [[Statys Unys]]. Desedhys yw an burjestra war Dhowr Schuylkill. An burjestra a veu ynkorforys yn 1812. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 35,748.
== Gwiasva ==
* [http://www.norristown.org/ www.norristown.org]
{{Stokk-Pennsylvani}}
[[Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani]]
[[Klass:Seow konteth yn Pennsylvani]]
[[Klass:Vali Delaware]]
48984imcuzv2jajacobzc57kiz9ywjh
Greensburg, Pennsylvani
0
7245
228987
224721
2026-08-26T19:39:52Z
Flynn Peck
18125
228987
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Greensburg''' yw cita ha se konteth [[Konteth Westmoreland, Pennsylvani|Konteth Westmoreland]], [[Pennsylvani]], [[Statys Unys]]. Henwys rag {{ill|Nathanael Greene|en}}, an cita a veu ynkorforys yn 1799. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 14,976.
== Gwiasva ==
[https://web.archive.org/web/20071213022225/http://www.city.greensburg.pa.us/ www.city.greensburg.pa.us]
{{Stokk-Pennsylvani}}
[[Klass:Citys yn Pennsylvani]]
[[Klass:Gorcita Pitt]]
[[Klass:Seow konteth yn Pennsylvani]]
orldfkn6g29kwxjlumpyyq3i9zuo9dy
228988
228987
2026-08-26T19:40:02Z
Flynn Peck
18125
228988
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Greensburg''' yw cita ha se konteth [[Konteth Westmoreland, Pennsylvani|Konteth Westmoreland]], [[Pennsylvani]], [[Statys Unys]]. Henwys rag {{ill|Nathanael Greene|en}}, an cita a veu ynkorforys yn 1799. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 14,976.
== Gwiasva ==
* [https://web.archive.org/web/20071213022225/http://www.city.greensburg.pa.us/ www.city.greensburg.pa.us]
{{Stokk-Pennsylvani}}
[[Klass:Citys yn Pennsylvani]]
[[Klass:Gorcita Pitt]]
[[Klass:Seow konteth yn Pennsylvani]]
leesf9m77yjpz3rc0o1ld7ezza7r28i
Flint, Michigan
0
7434
228999
215566
2026-08-26T19:47:41Z
Flynn Peck
18125
228999
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Flint''' yw cita ha se konteth Konteth Genesee, [[Michigan]], [[Statys Unys]]. Desedhys yw an cita war Dhowr Flynt. An cita a veu fondys yn 1819 hag ynkorforys yn 1855. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 81,252.
== Gwiasva ==
* [https://web.archive.org/web/20181225233956/https://www.cityofflint.com/default_vs.asp www.cityofflint.com]
{{stokk-su}}
[[Klass:Citys yn Michigan]]
[[Klass:Seow konteth yn Michigan]]
qazp44ug8m5q12yswoho4pwwq17h8a4
Racine, Wisconsin
0
7442
228990
215141
2026-08-26T19:41:31Z
Flynn Peck
18125
228990
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Racine''' yw cita ha se konteth Konteth Racine, [[Wisconsin]], [[Statys Unys]]. An cita a veu ynkorforys yn 1841. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 77,816.
== Gwiasva ==
* [https://web.archive.org/web/20100919132052/http://cityofracine.org/ www.cityofracine.org]
{{stokk-su}}
[[Klass:Citys yn Wiskonsin]]
[[Klass:Seow konteth yn Wiskonsin]]
2qhzc8xmf8pw8as8d5dy17aixq1flla
Kearney, Nebraska
0
7522
228991
216003
2026-08-26T19:41:49Z
Flynn Peck
18125
228991
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Kearney''' yw cita ha se konteth Konteth Buffalo, [[Nebraska]], [[Statys Unys]]. An cita a veu ynkorforys yn 1873. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 33,790.
== Gwiasva ==
[https://www.cityofkearney.org/ www.cityofkearney.org]
{{stokk-su}}
[[Klass:Citys yn Nebraska]]
[[Klass:Seow konteth yn Nebraska]]
m695abvvvby2yr15ihembn9hmv0dmx7
Jersey City, Jersi Nowydh
0
7640
229007
226697
2026-08-26T19:54:10Z
Flynn Peck
18125
229007
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Jersey City''' yw cita ha se konteth Konteth Hudson, [[Jersi Nowydh]], [[Statys Unys]]. Desedhys yw an cita war Dhowr Hudson. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 292,449.
An cita a veu fondys yn [[1630]].
== Gwiasva ==
* [http://www.cityofjerseycity.com/ www.cityofjerseycity.com]
{{stokk-su}}
[[Klass:Citys yn Jersi Nowydh]]
[[Klass:Iseldir Nowydh]]
[[Klass:Leow peblys yn gorcita Evrek Nowydh]]
[[Klass:Seow konteth yn Jersi Nowydh]]
qcf6tpv33zbxh8apcg663x54chaev0k
Gary Oldman
0
8104
229017
225544
2026-08-26T20:38:25Z
Aqchampion
8099
klass
229017
wikitext
text/x-wiki
[[Restren:Gary Oldman at the London premiere of Tinker Tailor Soldier Spy.png|thumb|Gary Oldman]]
'''Gary Leonard Oldman''' (21 Merth 1958) yw gwarier [[Pobel Pow Sows|sowsnek]] geryes da.
{{Stock-tus-ru}}
{{DEFAULTSORT:Oldman, Gary}}
[[Klass:Dinethyansow 1958]]
[[Klass:Gwarioryon bellwolok]]
[[Klass:Gwarioryon lev]]
[[Klass:Gwarioryon sowsnek]]
[[Klass:Gwarioryon wari gwydhyow]]
[[Klass:Gwarioryon wariva]]
[[Klass:Gwaynyoryon Pewas Akademi Gwella Gwarier]]
[[Klass:Kevarwodhoryon fylm]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
jei29yayrup515c2lvoiail0rri893r
Christopher Lee
0
8113
229008
228461
2026-08-26T19:54:37Z
Flynn Peck
18125
229008
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Syr Christopher Frank Carandini Lee''' (27 mis Me [[1922]] – 7 mis Metheven [[2015]]) o gwarier [[Pobel Statys Unys|amerikan]] geryes da.
{{Stock-tus-ru}}
{{DEFAULTSORT:Lee, Christopher}}
[[Klass:Dinethyansow 1922]]
[[Klass:Gwarioryon bellwolok]]
[[Klass:Gwarioryon fylm]]
[[Klass:Gwarioryon lev]]
[[Klass:Gwarioryon sowsnek]]
[[Klass:Gwarioryon wari gwydhyow]]
[[Klass:Gwarioryon wariva]]
[[Klass:Kanoryon]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
[[Klass:Mernansow 2015]]
[[Klass:Mernansow awos kleves kardiovaskulek]]
[[Klass:Rock]]
30dwdrrt8xzthd3owu92mms2ozwe95k
229009
229008
2026-08-26T19:56:10Z
Flynn Peck
18125
229009
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Syr Christopher Frank Carandini Lee''' (27 mis Me [[1922]] – 7 mis Metheven [[2015]]) o gwarier sowsnek geryes da.
{{Stock-tus-ru}}
{{DEFAULTSORT:Lee, Christopher}}
[[Klass:Dinethyansow 1922]]
[[Klass:Gwarioryon bellwolok]]
[[Klass:Gwarioryon fylm]]
[[Klass:Gwarioryon lev]]
[[Klass:Gwarioryon sowsnek]]
[[Klass:Gwarioryon wari gwydhyow]]
[[Klass:Gwarioryon wariva]]
[[Klass:Kanoryon]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
[[Klass:Mernansow 2015]]
[[Klass:Mernansow awos kleves kardiovaskulek]]
[[Klass:Rock]]
bnyh150vdn78c7zbv4fj521lk7h0haf
James Gandolfini
0
8115
229011
222418
2026-08-26T19:57:29Z
Flynn Peck
18125
229011
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''James Joseph Gandolfini, Jr.''' (18 September 1961 – 19 June 2013) o gwarier [[Pobel Statys Unys|amerikan]] geryes da.
{{Stock-tus-sua}}
{{DEFAULTSORT:Gandolfini, James}}
[[Klass:Amerikanyon a dhevedhyans italek]]
[[Klass:Dinethyansow 1961]]
[[Klass:Gorcita Evrek Nowydh]]
[[Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek]]
[[Klass:Gwarioryon fylm amerikanek]]
[[Klass:Gwarioryon lev amerikanek]]
[[Klass:Gwarioryon wariva amerikanek]]
[[Klass:Mernansow 2013]]
[[Klass:Mernansow awos kleves kardiovaskulek]]
k4kt60wwtayw2wjh0h0w4r5lsxi86sx
Corbin Bleu
0
8414
228992
223889
2026-08-26T19:42:25Z
Flynn Peck
18125
228992
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Corbin Bleu Reivers''' (genys mis Hwevrer 21, [[1989]]) yw gwarier [[Pobel Statys Unys|amerikan]] geryes da.
{{stock-tus-sua}}
{{DEFAULTSORT:Bleu, Corbin}}
[[Klass:Amerikanyon a dhevedhyans italek]]
[[Klass:Dinethyansow 1989]]
[[Klass:Donsyoryon]]
[[Klass:Enys Hir]]
[[Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek]]
[[Klass:Gwarioryon flogh]]
[[Klass:Gwarioryon fylm amerikanek]]
[[Klass:Gwarioryon lev amerikanek]]
[[Klass:Gwarioryon wariva amerikanek]]
[[Klass:Kanoryon amerikanek]]
[[Klass:Manykyns]]
6lfo7raf9gltrp39oywoooani62tyb8
Uplands
0
8441
228963
223437
2026-08-26T19:26:09Z
Flynn Peck
18125
228963
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Uplands''' yw tre yn [[Abertawe]], [[Kembra]]; (SS69SW75).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 35.4 mildir (56.9 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 165.1 m (265.7 km) dhiworth [[Loundres]]. 15375 o braster an poblans yn 2011, ha 1638 (10.7%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
dx4jdkw80xgctuawkz68to6ai8b3vpw
Llan-fair
0
8454
228968
222611
2026-08-26T19:30:06Z
Flynn Peck
18125
228968
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Llan-fair''' yw tre yn [[Bro Morgannwg]], [[Kembra]]; (ST07SW03).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 11.7 mildir (18.9 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 142.5 m (229.4 km) dhiworth [[Loundres]]. 597 o braster an poblans yn 2011, ha 81 (13.6%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
qt7xbx1asa08tn1e2im3qlni3f8fdmc
Trowbridge, Kardydh
0
8488
228981
219175
2026-08-26T19:37:13Z
Flynn Peck
18125
228981
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Trowbridge''' yw tre yn [[Caerdydd]], [[Kembra]]; (ST28SW71).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 4.3 mildir (7 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 127.7 m (205.5 km) dhiworth [[Loundres]]. 15225 o braster an poblans yn 2011, ha 1221 (8%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Caerdydd]]
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
gpruekl53j5qw25wm0icpmkdvxb5lat
Treharris
0
8705
228979
219737
2026-08-26T19:35:59Z
Flynn Peck
18125
228979
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Treharris''' yw tre yn [[Merthyr Tudful]], [[Kembra]]; (ST09NE94).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 13.9 mildir (22.3 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 136.9 m (220.3 km) dhiworth [[Loundres]]. 6126 o braster an poblans yn 2011, ha 716 (11.7%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
[[Klass:Trevow yn Merthyr Tudful]]
mt1wzv2li25d5u9ie3tlvf223uzvroz
Llanbister
0
8749
228967
218393
2026-08-26T19:29:44Z
Flynn Peck
18125
228967
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Llanbister''' yw tre yn [[Powys]], [[Kembra]]; (SO17SW16).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 60.4 mildir (97.2 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 147.6 m (237.5 km) dhiworth [[Loundres]]. 370 o braster an poblans yn 2011, ha 36 (9.7%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{Stokk-kembra}}
[[Klass:Gwigow yn Kembra]]
7k3cx12yj46vq84xv6q2txfngju2jdc
Crymych
0
8851
228965
219124
2026-08-26T19:28:18Z
Flynn Peck
18125
228965
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Crymych''' yw tre yn [[Sir Benfro]], [[Kembra]]; (SN13SE67).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 71.6 mildir (115.2 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 195.9 m (315.3 km) dhiworth [[Loundres]]. {{WD Population}} yw braster an poblans, ha 991 (59.1%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Gwigow yn Kembra]]
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
i39uq80qch7r0pm6lyf79g6bdm6d41a
Llanddewi Efelffre
0
8867
228974
227032
2026-08-26T19:33:39Z
Flynn Peck
18125
228974
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Llanddewi Efelffre''' yw tre yn [[Sir Benfro]], [[Kembra]]; (SN11NW93).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 69 mildir (111 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 196.6 m (316.4 km) dhiworth [[Loundres]]. 383 o braster an poblans yn 2011, ha 117 (30.5%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Gwigow yn Kembra]]
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
4oh154z4rbhof1qqygf7wkidd4k08m1
Betws Gwerful Goch
0
8902
228958
218948
2026-08-26T19:23:09Z
Flynn Peck
18125
228958
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Betws Gwerful Goch''' yw tre yn [[Sir Ddinbych]], [[Kembra]]; (SJ04NW63).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 106.1 mildir (170.8 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 174.4 m (280.6 km) dhiworth [[Loundres]]. 341 o braster an poblans yn 2011, ha 204 (59.8%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Gwigow yn Kembra]]
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
abonlj99wbmnty96036z2f3elsri22w
Cyffylliog
0
8909
228996
217291
2026-08-26T19:45:45Z
Flynn Peck
18125
228996
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Cyffylliog''' yw tre yn [[Sir Ddinbych]], [[Kembra]]; (SJ05NE15).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 112.9 mildir (181.7 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 177.2 m (285.2 km) dhiworth [[Loundres]]. 482 o braster an poblans yn 2011, ha 255 (52.9%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Gwigow yn Kembra]]
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
7is09x7h2fgyciyl6fofxk4gairc17g
Nercwys
0
9040
229004
227030
2026-08-26T19:52:30Z
Flynn Peck
18125
229004
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Nercwys''' yw tre yn [[Sir y Fflint]], [[Kembra]]; (SJ26SW61).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 114.5 mildir (184.2 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 170.1 m (273.7 km) dhiworth [[Loundres]]. 576 o braster an poblans yn 2011, ha 145 (25.2%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
[[Klass:Gwigow yn Kembra]]
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
tofrvzk8ir7p73ayxnj76d5xroz6ke1
229005
229004
2026-08-26T19:52:39Z
Flynn Peck
18125
229005
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Nercwys''' yw tre yn [[Sir y Fflint]], [[Kembra]]; (SJ26SW61).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 114.5 mildir (184.2 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 170.1 m (273.7 km) dhiworth [[Loundres]]. 576 o braster an poblans yn 2011, ha 145 (25.2%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Gwigow yn Kembra]]
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
g7wiurla0bem452ccrsnl215690znei
Esclusham
0
9075
228961
222149
2026-08-26T19:24:46Z
Flynn Peck
18125
228961
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Esclusham''' yw tre yn [[Wrecsam]], [[Kembra]]; (SJ24NE96).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 106.9 mildir (172 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 162 m (260.8 km) dhiworth [[Loundres]]. 3375 o braster an poblans yn 2011, ha 470 (13.9%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
5zvbkdmgz2giggkqsqs86o42u7zp4jt
Bodorgan
0
9101
228980
220029
2026-08-26T19:36:32Z
Flynn Peck
18125
228980
wikitext
text/x-wiki
{{Tyller}}
'''Bodorgan''' yw tre yn [[Ynys Môn]], [[Kembra]]; (SH37SE70).<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> Yma hi 130.1 mildir (209.4 km) dhiworth [[Kardydh]] ha 215.6 m (347 km) dhiworth [[Loundres]]. 904 o braster an poblans yn 2011, ha 578 (63.9%) a wodhya kewsel [[Kembrek]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stokk-kembra}}
[[Klass:Kemenethow Kembra]]
rhys5gah80t0cxu5vliz9er0iso4vad
Bobok
0
9419
228975
222730
2026-08-26T19:34:07Z
Flynn Peck
18125
228975
wikitext
text/x-wiki
{{Taklow}}
'''Bobok''' ([[Russek]]: Бобок) yw [[hwedhel berr]] gans [[Fyodor Dostoevsky]]. Dyllys veu an lyver ma yn 1873 kynsa.
{{stock}}
[[Klass:Hwedhlow berr Dostoevsky]]
ilolyhkc1yli1o507ncxc41f1dmqs33
Rol a Gembrion
0
9807
229021
228812
2026-08-26T21:49:12Z
ListeriaBot
7532
Wikidata list updated [V2]
229021
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?yob ?yod WHERE {
{ ?item wdt:P19 ?pob .
?pob wdt:P131* wd:Q25 }
OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) }
OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) }
}
LIMIT 2000
|wdq=.
|sort=569
|section=31
|columns=number:#,P18:Imach,label:Hanow,?yob:Dedhyas genesigeth,?yod:Dedhyas mernans,P19:Tyller genesigeth
}}
== fictional human ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! Imach
! Hanow
! Dedhyas genesigeth
! Dedhyas mernans
! Tyller genesigeth
|-
| style='text-align:right'| 473
|
| ''[[:d:Q137161507|Iwen Słonina]]''
| 1382
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 1318
| [[Restren:TheWolfManLobbyCardCropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4006190|Larry Talbot]]''
|
|
| [[Kembra]]
|}
== tus ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! Imach
! Hanow
! Dedhyas genesigeth
! Dedhyas mernans
! Tyller genesigeth
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Restren:Charles Warren carbon print portrait by Herbert Rose Barraud of London.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q74338|Charles Warren]]''
| 1840
| 1927
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Restren:AUT vs. WAL 2016-10-06 (108).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q138839|Wayne Hennessey]]''
| 1987
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Restren:Duffy 2010 erdoedy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q192587|Duffy]]''
| 1984
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Restren:David Edward Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q366078|David Edward Hughes]]''
| 1831
| 1900
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 5
|
| ''[[:d:Q469952|Gwenllian of Wales]]''
| 1282
| 1337
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Restren:Richard Deacon II (2017).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q523810|Richard Deacon]]''
| 1949
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 7
|
| ''[[:d:Q531350|Bethan Huws]]''
| 1961
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 8
|
| ''[[:d:Q533743|Owain Tudur Jones]]''
| 1984
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 9
|
| ''[[:d:Q552881|Les Davies]]''
| 1984
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Restren:Sashaspooky (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q556024|Sasha]]''
| 1969
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 11
|
| ''[[:d:Q626445|Llewelyn Davies]]''
| 1889
| 1918
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Restren:Alex Thomson VG2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q892605|Alex Thomson]]''
| 1974
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[Restren:Gwilym Simcock IBK.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q919013|Gwilym Simcock]]''
| 1981
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Restren:Christopher Timothy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1087011|Christopher Timothy]]''
| 1940
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[Restren:Robin McBryde 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1153763|Robin McBryde]]''
| 1970
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[Restren:Gwyneth Glyn5638.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1267203|Gwyneth Glyn]]''
| 2007
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 17
|
| ''[[:d:Q1282921|Eddie Niedzwiecki]]''
| 1959
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 18
|
| ''[[:d:Q1403137|Dewi Bebb]]''
| 1938
| 1996
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 19
|
| ''[[:d:Q1423984|Lee Williams]]''
| 1974
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 20
|
| ''[[:d:Q1586685|Harry Parry]]''
| 1912
| 1956
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[Restren:Stuttgart 2024 - ComicCon - Ian Whyte - by-RaBoe 007.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1655682|Ian Whyte]]''
| 1971
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[Restren:Aled Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1849861|Aled Jones]]''
| 1970
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[Restren:Philip Bruce White, microbiologist, 1891-1946.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2086073|Philip Bruce White]]''
| 1891
| 1949
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 24
|
| ''[[:d:Q2183770|Marc Lloyd Williams]]''
| 1973
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 25
|
| ''[[:d:Q2235810|Evin Crowley]]''
| 1945
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 26
|
| ''[[:d:Q2265631|David Barry]]''
| 1943
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[Restren:Burnett Bolloten 1980.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q2928553|Burnett Bolloten]]''
| 1909
| 1987
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[Restren:Charlotte Mason.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2961003|Charlotte Mason]]''
| 1842
| 1923
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 29
|
| ''[[:d:Q2964749|Chris Jones]]''
| 1985
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 30
|
| ''[[:d:Q2979442|Clive Williams]]''
| 1991
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 31
|
| ''[[:d:Q3098303|Gareth Myles]]''
| 1978
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 32
|
| ''[[:d:Q3101615|George Guest]]''
| 1924
| 2002
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 33
|
| ''[[:d:Q3142269|Hugh Iorys Hughes]]''
| 1902
| 1977
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 34
|
| ''[[:d:Q3299703|Matthew Dent]]''
| 1981
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[Restren:Iwan Roberts (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3309601|Iwan Roberts]]''
| 1968
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 36
|
| ''[[:d:Q3397705|Eifion Williams]]''
| 1975
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 37
|
| ''[[:d:Q3398331|Siôn Aled Owen]]''
| 1957
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[Restren:Angharad Tomos.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402032|Angharad Tomos]]''
| 1958
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 39
|
| ''[[:d:Q3402507|Gwynn ap Gwilym]]''
| 1950
| 2016
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 40
|
| ''[[:d:Q3405264|Angharad Price]]''
| 1972
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 41
|
| ''[[:d:Q3624265|Arthur Emyr]]''
| 1962
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 42
|
| ''[[:d:Q4706343|Alan Caughter]]''
| 1946
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 43
|
| ''[[:d:Q4709611|Albert Alan Owen]]''
| 1948
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 44
|
| ''[[:d:Q4720591|Alexandra Boyd]]''
| 2000
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 45
|
| ''[[:d:Q4886365|Ben Roberts]]''
| 1950
| 2021
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 46
|
| ''[[:d:Q4897683|Bethan Elfyn]]''
| 1974
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 47
|
| ''[[:d:Q4899014|Betty Williams]]''
| 1944
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 48
|
| ''[[:d:Q4912896|Billy Lewis]]''
| 1864
| 1935
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 49
|
| ''[[:d:Q4925842|Bleddyn Taylor]]''
| 1962
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[Restren:Brendachamberlain.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4960646|Brenda Chamberlain]]''
| 1912
| 1971
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 51
|
| ''[[:d:Q5017482|Cai Griffiths]]''
| 1984
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[Restren:Cheryl Foster 20181101.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5092726|Cheryl Foster]]''
| 1980
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[Restren:Cian Ciaran Summersonic 2008 crop&lighten.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5119067|Cian Ciaran]]''
| 1976
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 54
|
| ''[[:d:Q5208383|Dafydd Ieuan]]''
| 1969
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 55
|
| ''[[:d:Q5228468|Dave Cameron]]''
| 1975
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 56
|
| ''[[:d:Q5228986|Dave Hollins]]''
| 1938
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 57
|
| ''[[:d:Q5415462|Evan Lloyd]]''
| 1734
| 1776
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 58
|
| ''[[:d:Q5623872|Gwynn Evans]]''
| 1915
| 2001
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 59
|
| ''[[:d:Q6112380|Jack Evans]]''
| 1889
| 1971
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[Restren:LLwyd Ap Iwan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6389658|Llwyd ap Iwan]]''
| 1862
| 1909
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[Restren:Portrait of Roger Edwards (4674356) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7358146|Roger Edwards]]''
| 1811
| 1886
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 62
|
| ''[[:d:Q13130551|Owain Meirion]]''
| 1803
| 1868
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 63
|
| ''[[:d:Q13131982|Trebor Lloyd Evans]]''
| 1909
| 1979
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[Restren:Richard John Lloyd Price of Rhiwlas, Vanity Fair, 1885-10-10.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14945454|Richard John Lloyd Price]]''
| 1843
| 1923
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 65
|
| ''[[:d:Q16734442|John Peter]]''
| 1938
| 2020
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[Restren:John Williams Jones (Andronicus).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535752|John William Jones]]''
| 1842
| 1895
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[Restren:Benjamin William Chidlaw (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732661|Benjamin William Chidlaw]]''
| 1811
| 1892
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 68
|
| ''[[:d:Q20732860|David Lloyd Davies]]''
| 1832
| 1881
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 69
|
| ''[[:d:Q20733206|Hugh Roberts]]''
| 1644
| 1702
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 70
|
| ''[[:d:Q20733461|John Idris Davies]]''
| 1821
| 1889
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[Restren:Portrait of John Roberts (4671886).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733645|John Roberts]]''
| 1806
| 1879
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[Restren:Portrait of Master Hughes and his brothers (4672622).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733737|Joseph Tudor Hughes]]''
| 1827
| 1841
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[Restren:Portrait of Rev. Rowland Hughes, Wesleyan Minister (4670927) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734378|Rowland Hughes]]''
| 1811
| 1861
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 74
|
| ''[[:d:Q20734458|Thomas Hughes]]''
| 1758
| 1828
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 75
|
| ''[[:d:Q20734661|William Jones]]''
| 1784
| 1847
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 76
|
| ''[[:d:Q20734705|William Robert Edwards]]''
| 1858
| 1921
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 77
|
| ''[[:d:Q20804681|David Rowland]]''
| 1795
| 1862
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[Restren:John Davies, Fronheulog, Llandderfel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804716|John Davies]]''
| 1781
| 1848
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 79
|
| ''[[:d:Q20804755|Robert Ellis Vaughan Roberts]]''
| 1888
| 1962
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 80
|
| ''[[:d:Q21030591|Gwenan Jones]]''
| 1889
| 1971
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 81
|
| ''[[:d:Q27971201|John Phillips]]''
| 1810
| 1877
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[Restren:Bob Roberts, Tai'r Felin, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360736|Robert Roberts]]''
| 1870
| 1951
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 83
|
| ''[[:d:Q28361464|Hugh Evan Thomas]]''
| 1830
| 1889
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 84
|
| ''[[:d:Q32131488|Jane Anne Lloyd]]''
| 1870
| 1933
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 85
|
| ''[[:d:Q56175058|Sarah Charles]]''
| 1753
| 1814
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 86
|
| ''[[:d:Q56179519|Henry Francis Jones]]''
| 1874
| 1949
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[Restren:AP IWAN Mihagel HJ61 001.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56181275|Mihangel ap Iwan]]''
| 1863
| 1944
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[Restren:Portrait of Ioan Pedr (4670577).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q65297132|John Peter]]''
| 1833
| 1877
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 89
|
| ''[[:d:Q110627807|Evan Penllyn Jones]]''
| 1839
| 1902
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 90
|
| ''[[:d:Q111594316|Griffith Robert Pierce]]''
| 1841
| 1915
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 91
|
| ''[[:d:Q111985983|Thomas Hevin Williams]]''
| 1905
| 1984
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[Restren:John Davies (Einion Ddu, 1819-1906) NLW3364236.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134062771|John Davies]]''
| 1819
| 1906
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 93
|
| ''[[:d:Q134481728|James Donne]]''
| 1822
| 1908
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 94
|
| ''[[:d:Q134965930|John Vaughan]]''
| 1615
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 95
|
| ''[[:d:Q135255967|Robert Lloyd]]''
| 1732
| 1768
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 96
|
| ''[[:d:Q136914204|Nansi Pritchard]]''
|
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 97
|
| ''[[:d:Q138701765|Edward Jones]]''
|
| 1738
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 98
|
| ''[[:d:Q139679423|John Hughes]]''
|
|
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[Restren:Portrait of Mr. Ellis Roberts (from Bala) (4670500).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139718153|Ellis Roberts]]''
| 1818
| 1881
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[Restren:Official portrait of Hywel Williams crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q266189|Hywel Williams]]''
| 1953
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[Restren:Gwilym Lloyd George cropped.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q333823|Gwilym Lloyd George, 1st Viscount Tenby]]''
| 1894
| 1967
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 102
|
| ''[[:d:Q548671|Johnny Williams]]''
| 1926
| 2007
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 103
|
| ''[[:d:Q2142612|Martin Phillips]]''
| 1960
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[Restren:Celebrating Alan Llwyd's double win victory in winning the chair and crown at Eisteddfod Rhuthun, 1973 (1526176).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2830554|Alan Llwyd]]''
| 1948
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[Restren:Owain Owain Traeth Coch circa 1966 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398027|Owain Owain]]''
| 1929
| 1993
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[Restren:Eifion Wyn 01(dg).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399383|Eliseus Williams]]''
| 1867
| 1926
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 107
|
| ''[[:d:Q3400456|John Robert Jones]]''
| 1911
| 1970
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[Restren:Adrian and Pat Dingle Wedding 1941-12-15.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4684982|Adrian Dingle]]''
| 1911
| 1974
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 109
|
| ''[[:d:Q4704294|Al Lewis]]''
| 1984
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[Restren:Cynan 1956 Aberdar.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4710162|Albert Evans-Jones]]''
| 1895
| 1970
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 111
|
| ''[[:d:Q4772758|Anthony Hulme]]''
| 1910
| 2007
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 112
|
| ''[[:d:Q5016641|Cadwaladr Bryner Jones]]''
| 1872
| 1954
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 113
|
| ''[[:d:Q5077255|Charles Edward Breese]]''
| 1867
| 1932
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 114
|
| ''[[:d:Q5083599|Charles Williams]]''
| 1807<br/>1804
| 1877
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 115
|
| ''[[:d:Q5112292|Christopher Evans]]''
| 1931
| 1979
| [[Aberdyfi]]
|-
| style='text-align:right'| 116
|
| ''[[:d:Q5232874|David Dawson]]''
| 1960
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 117
|
| ''[[:d:Q5233354|David Ellis]]''
| 1736
| 1795
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 118
|
| ''[[:d:Q5233602|David Felgate]]''
| 1960
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 119
|
| ''[[:d:Q5234488|David Gwilym Morris Roberts]]''
| 1925
| 2020
| [[Harlech]]
|-
| style='text-align:right'| 120
|
| ''[[:d:Q5263461|Des Harlock]]''
| 1922
| 1981
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 121
|
| ''[[:d:Q5277110|Dilys Elwyn-Edwards]]''
| 1918
| 2011
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 122
|
| ''[[:d:Q5301668|David Jones]]''
| 1914
| 1997
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 123
|
| ''[[:d:Q5318593|Dyfan Dwyfor]]''
|
|
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 124
| [[Restren:A713 Dylan Jones Evans 1x1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5318732|Dylan Jones-Evans]]''
| 1966
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 125
| [[Restren:Eleazar Roberts.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5354460|Eleazar Roberts]]''
| 1825
| 1912
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| [[Restren:WRC Central European Rallye 2023 Elfyn Evans (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5359948|Elfyn Evans]]''
| 1988
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 127
|
| ''[[:d:Q5368405|Ely Devons]]''
| 1913
| 1967
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| [[Restren:Dilyn Y Graen, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5375924|Endaf Emlyn]]''
| 1944
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 129
|
| ''[[:d:Q5395517|Errie Ball]]''
| 1910
| 2014
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 130
| [[Restren:Eryl Margaret McNally MEP 1994.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5396272|Eryl McNally]]''
| 1942
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[Restren:Gai Toms.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5516960|Gai Toms]]''
| 1976
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 132
|
| ''[[:d:Q5522815|Gareth Davies]]''
| 1949
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| [[Restren:Gareth Jones (53964509022) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522883|Gareth Jones]]''
| 1939
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 134
| [[Restren:Gareth Pierce 2023.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522948|Gareth Pierce]]''
| 1981
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 135
| [[Restren:Gwenan Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5623469|Gwenan Edwards]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 136
|
| ''[[:d:Q5623555|Gwerful Mechain]]''
| 1460
| 1502
| ''[[:d:Q6804459|Mechain]]''
|-
| style='text-align:right'| 137
|
| ''[[:d:Q5623777|Gwyn Hughes]]''
| 1922
| 1999
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 138
|
| ''[[:d:Q5703235|Helen Sutermeister]]''
| 1943
| 1979
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[Restren:Portrait of Rev. Henry Owen, M.D (4671718) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5726568|Henry Owen]]''
| 1716
| 1795
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| [[Restren:Bp Humphrey Humphreys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5941466|Humphrey Humphreys]]''
| 1648
| 1712
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 141
|
| ''[[:d:Q5941475|Humphrey Jones]]''
| 1862
| 1946
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 142
|
| ''[[:d:Q5981847|Ian Hughes]]''
| 1974
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 143
|
| ''[[:d:Q5989872|Idwal Jones]]''
| 1888
| 1964
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 144
|
| ''[[:d:Q5989881|Idwal Pugh]]''
| 1918
| 2010
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[Restren:JEDaniel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231293|John Edward Daniel]]''
| 1902
| 1962
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 146
| [[Restren:William Roos - John Elias (1839).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231573|John Elias]]''
| 1774
| 1841
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 147
|
| ''[[:d:Q6235701|John Goodman]]''
|
| 1645
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 148
|
| ''[[:d:Q6242044|John Jones]]''
| 1773
| 1853
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| [[Restren:J K Edwards & Dr Roberts (5254811) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6242756|John Kelt Edwards]]''
| 1875
| 1934
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 150
|
| ''[[:d:Q6253502|John Pryce]]''
| 1828
| 1903
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 151
|
| ''[[:d:Q6255172|John Roberts]]''
| 1880
| 1959
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 152
|
| ''[[:d:Q6307356|Julian Lewis Jones]]''
| 1968
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 153
|
| ''[[:d:Q6377585|Katie Williams]]''
| 1984
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 154
|
| ''[[:d:Q6537243|Lewis Owen]]''
| 1501
| 1555
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 155
|
| ''[[:d:Q6769267|Mark Pilkington]]''
| 1978
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 156
|
| ''[[:d:Q6791328|Matthew Tipton]]''
| 1980
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| [[Restren:Meganlloydgeorge (cropped).jpg|center|128px]]
| [[Megan Lloyd George]]
| 1902
| 1966
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 158
|
| ''[[:d:Q6819086|Merfyn Jones]]''
| 1931
| 2016
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 159
|
| ''[[:d:Q6848353|Mike Pearson]]''
| 1988
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 160
|
| ''[[:d:Q6983198|Naz Ball]]''
| 1962
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 161
|
| ''[[:d:Q6989128|Neil Patel]]''
| 1964
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 162
|
| ''[[:d:Q7114531|Owen Jones]]''
| 1871
| 1955
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 163
|
| ''[[:d:Q7143923|Pat Pocock]]''
| 1946
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 164
|
| ''[[:d:Q7181976|Phil Harrington]]''
| 1963
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 165
|
| ''[[:d:Q7274067|R. Tudur Jones]]''
| 1921
| 1998
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 166
|
| ''[[:d:Q7321796|Rhys Jones]]''
| 1941
| 2001
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 167
|
| ''[[:d:Q7324421|Richard Bryn Williams]]''
| 1902
| 1981
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[Restren:Professor Richard Parry-Jones CBE.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7328285|Richard Parry-Jones]]''
| 1951
| 2021
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 169
|
| ''[[:d:Q7329060|Richard Singleton]]''
| 1988
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 170
|
| ''[[:d:Q7331266|Rick Brookes]]''
| 1948
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 171
|
| ''[[:d:Q7340465|Rob Piercy]]''
| 1949<br/>1946
|
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 172
|
| ''[[:d:Q7348182|Robert Owen]]''
| 1820
| 1902
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 173
|
| ''[[:d:Q7356486|Roddy Hughes]]''
| 1891
| 1970
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 174
|
| ''[[:d:Q7372122|Rowland Ellis]]''
| 1650
| 1731
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 175
|
| ''[[:d:Q7372152|Rowland Jones]]''
| 1722
| 1774
| [[Llannor]]
|-
| style='text-align:right'| 176
|
| ''[[:d:Q7381608|Russell Jones]]''
| 1978
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 177
|
| ''[[:d:Q7411260|Samuel Devons]]''
| 1914
| 2006
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 178
|
| ''[[:d:Q7440197|Seaborne Davies]]''
| 1904
| 1984
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 179
|
| ''[[:d:Q7460864|Shadrach Pryce]]''
| 1833
| 1914
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 180
|
| ''[[:d:Q7519190|Simon Lee Evans]]''
| 1975
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 181
| [[Restren:1906 Francis Edwards MP.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7526702|Sir Francis Edwards, 1st Baronet]]''
| 1852
| 1927
| [[Aberdyfi]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[Restren:SiwHughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7532512|Siw Hughes]]''
| 1958
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 183
|
| ''[[:d:Q7612487|Steve Emery]]''
| 1956
|
| [[Beddgelert]]
|-
| style='text-align:right'| 184
|
| ''[[:d:Q7681592|Tammy Jones]]''
| 1944
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 185
|
| ''[[:d:Q7789331|Thomas Ellis]]''
| 1625
| 1673
| [[Dolbenmaen]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| [[Restren:Dr T. F. Roberts (1860–1919), MA, LLD, Principal of University of Wales, Aberystwyth (1892–1919) (OP81).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7789785|Thomas Francis Roberts]]''
| 1860
| 1919
| [[Aberdyfi]]
|-
| style='text-align:right'| 187
| [[Restren:Professor Thomas Parry on his appointment as Principal of Aberystwyth University College (1529363).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7793031|Thomas Parry]]''
| 1904
| 1985
| ''[[:d:Q302496|Carmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 188
| [[Restren:Tom Cave, 2014 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7815245|Tom Cave]]''
| 1991
|
| [[Aberdyfi]]
|-
| style='text-align:right'| 189
|
| ''[[:d:Q7819747|Tommy Nutter]]''
| 1943
| 1992
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[Restren:Val Feld.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7909090|Val Feld]]''
| 1947
| 2001
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 191
|
| ''[[:d:Q7955445|WR Parry]]''
| 1890
| 1955
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 192
|
| ''[[:d:Q8002411|William Owen Roberts]]''
| 1960
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 193
|
| ''[[:d:Q8014630|William Llewelyn Davies]]''
| 1887
| 1952
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 194
| [[Restren:Bro Myrddin National Eisteddfod, 1974 (1551147).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017260|William R. P. George]]''
| 1912
| 2006
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 195
|
| ''[[:d:Q8017467|William Reid Clanny]]''
| 1776
| 1850
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 196
| [[Restren:Parch W. S. Roberts Gweinidog Saron, Bodedern, Ynys Môn (5292148).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139744446|William Samuel Roberts]]''
| 1838
| 1910
| [[Y Bala]]
|-
| style='text-align:right'| 197
|
| ''[[:d:Q10513359|Nicola Davies]]''
| 1985
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 198
|
| ''[[:d:Q10994531|Marged ferch Ifan]]''
| 1768<br/>1699
| 1788
| [[Beddgelert]]
|-
| style='text-align:right'| 199
|
| ''[[:d:Q11063761|Dafydd Huws]]''
| 1949
| 2020
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 200
|
| ''[[:d:Q13125469|Alun Jones]]''
| 1946
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 201
|
| ''[[:d:Q13125546|Anthony K. Campbell]]''
| 1945
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[Restren:Yr actores Beryl Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13125995|Beryl Williams]]''
| 1937
| 2004
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[Restren:Llen Natur Conference May 2017 26.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13126293|Bruce Griffiths]]''
| 1938
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 204
|
| ''[[:d:Q13127839|Deiniolen]]''
| 600
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 205
|
| ''[[:d:Q13128010|Dyfan Roberts]]''
| 1949
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 206
|
| ''[[:d:Q13128017|Dyfrig Wynn Jones]]''
| 1977
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 207
|
| ''[[:d:Q13128086|Edward David Hughes]]''
| 1906
| 1963
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 208
|
| ''[[:d:Q13128122|Eigra Lewis Roberts]]''
| 1939
| 2026
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 209
| [[Restren:Hugh Emyr Davies (Emyr).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128262|Emyr Davies]]''
| 1878
| 1950
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 210
| [[Restren:Evan Jones (Ieuan Gwynedd).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13128322|Evan Jones]]''
| 1820
| 1852
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 211
|
| ''[[:d:Q13128670|Glyn Wise]]''
| 1988
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 212
|
| ''[[:d:Q13128783|Gruffudd Parry]]''
| 1916
| 2001
| ''[[:d:Q302496|Carmel]]''
|-
| style='text-align:right'| 213
|
| ''[[:d:Q13128891|Gwyn Elfyn]]''
| 1960
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 214
|
| ''[[:d:Q13129262|Ioan Bowen Rees]]''
| 1929
| 1999
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 215
| [[Restren:John Elwyn Jones (1939).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129322|John Elwyn Jones]]''
| 1921
| 2008
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 216
| [[Restren:John Griffith (Y Gohebydd, 1821-77) NLW3365401.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129335|John Griffith]]''
| 1821
| 1877
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 217
|
| ''[[:d:Q13129508|Leah Owen]]''
| 1953
| 2024
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 218
|
| ''[[:d:Q13131075|Rhys Iorwerth]]''
| 1983
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 219
| [[Restren:Sassie Rees, Caernarfon, cantores gyda'r BBC (1476258).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131218|Sassie Rees]]''
| 1916
| 2013
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 220
| [[Restren:E.Morgan Humphreys 002.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13584022|Edward Morgan Humphreys]]''
| 1882
| 1955
| [[Dyffryn Ardudwy]]
|-
| style='text-align:right'| 221
| [[Restren:Revd Williams Ambrose (1813-73) NLW3362510.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14480365|William Ambrose]]''
| 1813
| 1873
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 222
|
| ''[[:d:Q15429403|John Vaughan]]''
| 1871
| 1956
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 223
|
| ''[[:d:Q15712409|Nic Strange]]''
| 1987
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 224
|
| ''[[:d:Q16030858|Eliezer Pugh]]''
| 1815
| 1903
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 225
|
| ''[[:d:Q16066973|Joe Moran]]''
| 1880
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 226
|
| ''[[:d:Q16106245|Pete Drummond]]''
| 1943
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 227
|
| ''[[:d:Q16226076|Nia Roberts]]''
| 1964
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 228
| [[Restren:DanielGossetBangorFC2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16236166|Danny Gosset]]''
| 1994
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 229
|
| ''[[:d:Q16727629|Cara Braia]]''
| 1992
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 230
| [[Restren:Jordan Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18122000|MJ Williams]]''
| 1995
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 231
| [[Restren:Portrait of W. E. Jones. Cawrdaf (4671562) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18327524|William Ellis Jones]]''
| 1795
| 1848
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 232
|
| ''[[:d:Q18510202|Alfred Owen Hughes Jarman]]''
| 1911
| 1998
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 233
|
| ''[[:d:Q18526694|Cadwaladr Cesail]]''
| 1614
| 1626
| [[Dolbenmaen]]
|-
| style='text-align:right'| 234
|
| ''[[:d:Q18535440|Alistair James]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 235
|
| ''[[:d:Q18535453|Aled ap Dafydd]]''
| 1979
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 236
|
| ''[[:d:Q18535458|Menna Baines]]''
| 1965
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 237
|
| ''[[:d:Q18535527|Ceri Cunnington]]''
| 1976
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 238
|
| ''[[:d:Q18535553|Siân Melangell Dafydd]]''
| 1977
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 239
| [[Restren:Heledd Fychan AS-MS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535625|Heledd Fychan]]''
| 1980
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 240
|
| ''[[:d:Q18535630|Ffion Dafis]]''
| 1971
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 241
| [[Restren:Dewi Llwyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535785|Dewi Llwyd]]''
| 1954
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 242
|
| ''[[:d:Q18535807|Dyl Mei]]''
|
|
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 243
|
| ''[[:d:Q18535858|Gerallt Pennant]]''
| 1960
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 244
|
| ''[[:d:Q18535875|Dewi Prysor]]''
| 1967
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 245
|
| ''[[:d:Q18535900|Bethan Rhys Roberts]]''
| 1968
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 246
|
| ''[[:d:Q18536007|Gareth F. Williams]]''
| 1955
| 2016
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 247
|
| ''[[:d:Q18536009|Ifor Wyn Williams]]''
| 1923
| 1999
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 248
|
| ''[[:d:Q18536016|William Morgan Williams]]''
| 1832
| 1877
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 249
|
| ''[[:d:Q18572211|Alice Williams]]''
| 1863
| 1957
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 250
|
| ''[[:d:Q18572258|Anne Penny]]''
| 1729
| 1784
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 251
|
| ''[[:d:Q18637509|Emily Kagan]]''
| 1981
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 252
|
| ''[[:d:Q18671898|John Jones]]''
| 1804
| 1887
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 253
|
| ''[[:d:Q18737121|David Eastwood]]''
| 1919
| 2010
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 254
|
| ''[[:d:Q18761942|Ellis Pugh]]''
| 1656
| 1718
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 255
|
| ''[[:d:Q19325211|Richard Hughes]]''
| 1565
| 1619
| [[Llanbedrog]]
|-
| style='text-align:right'| 256
|
| ''[[:d:Q19594785|Ray Williams]]''
| 1927
| 2014
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 257
|
| ''[[:d:Q19650439|Angus McDermid]]''
| 1921
| 1988
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 258
|
| ''[[:d:Q19664267|Rachel Johncock]]''
| 1993
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 259
| [[Restren:William Tudor Howell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19819945|William Tudor Howell]]''
| 1862
| 1911
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 260
| [[Restren:John Jones (Idris Vychan, 1825-87) NLW3364537 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20256068|John Jones]]''
| 1825
| 1887
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 261
|
| ''[[:d:Q20558361|Alun 'Sbardun' Huws]]''
| 1948
| 2014
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 262
|
| ''[[:d:Q20562948|Lleuwen Steffan]]''
| 1979
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 263
|
| ''[[:d:Q20567285|Robert Lloyd Jones]]''
| 1878
| 1959
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 264
|
| ''[[:d:Q20713538|P. D. G. Thomas]]''
| 1930
| 2020
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 265
|
| ''[[:d:Q20732861|David Lloyd Evans]]''
| 1861
| 1912
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 266
|
| ''[[:d:Q20732922|Edmund Osborne Jones]]''
| 1858
| 1931
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 267
| [[Restren:Edward Griffith, Dolgellau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732940|Edward Griffith]]''
| 1832
| 1918
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 268
| [[Restren:Ellis Owen Ellis (Ellis Bryn Coch) (print) NLW3363652.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733000|Ellis Owen Ellis]]''
| 1813
| 1861
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 269
| [[Restren:Evan-William-Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733046|Evan William Evans]]''
| 1860
| 1925
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 270
|
| ''[[:d:Q20733052|Fanny Winifred Edwards]]''
| 1876
| 1959
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 271
| [[Restren:ApHefin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733151|Henry Lloyd]]''
| 1870
| 1946
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 272
|
| ''[[:d:Q20733192|Hugh Hughes]]''
| 1778
| 1855
| [[Llannor]]
|-
| style='text-align:right'| 273
| [[Restren:John Davies (Gwyneddon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733386|John Davies]]''
| 1832
| 1904
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 274
|
| ''[[:d:Q20733402|John Edwards Griffith]]''
| 1843
| 1933
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 275
|
| ''[[:d:Q20733422|John Francis]]''
| 1789
| 1843
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 276
|
| ''[[:d:Q20733437|John Henry]]''
| 1859
| 1914
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 277
|
| ''[[:d:Q20733506|John Jones]]''
| 1807
| 1875
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 278
|
| ''[[:d:Q20733655|John Rowland Thomas]]''
| 1881
| 1965
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 279
|
| ''[[:d:Q20733667|John Thomas]]''
| 1757
| 1835
| [[Llannor]]
|-
| style='text-align:right'| 280
|
| ''[[:d:Q20733758|Leonard Owen]]''
| 1890
| 1965
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 281
| [[Restren:Mair-Eifion.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733881|Mary Davies]]''
| 1846
| 1882
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 282
|
| ''[[:d:Q20733905|Meirion Williams]]''
| 1901
| 1976
| [[Dyffryn Ardudwy]]<br/>''[[:d:Q29507069|Glanywern]]''
|-
| style='text-align:right'| 283
| [[Restren:Owen Davies (Caernarfon).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734050|Owen Davies]]''
| 1840
| 1929
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 284
| [[Restren:Owen Madoc Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734096|Owen Madoc Roberts]]''
| 1867
| 1948
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 285
|
| ''[[:d:Q20734105|Owen Owens]]''
| 1792
| 1862
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 286
|
| ''[[:d:Q20734273|Richard Ellis]]''
| 1775
| 1855
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 287
|
| ''[[:d:Q20734282|Richard Humphreys Morgan]]''
| 1850
| 1899
| [[Dyffryn Ardudwy]]
|-
| style='text-align:right'| 288
| [[Restren:Richd. Humphreys, Dyffryn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734281|Richard Humphreys]]''
| 1790
| 1863
| [[Dyffryn Ardudwy]]
|-
| style='text-align:right'| 289
|
| ''[[:d:Q20734333|Robert Griffith Roberts]]''
| 1866
| 1930
| [[Dyffryn Ardudwy]]
|-
| style='text-align:right'| 290
|
| ''[[:d:Q20734343|Robert Jones]]''
| 1891
| 1962
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 291
|
| ''[[:d:Q20734348|Robert Meredith]]''
| 1823
| 1893
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 292
| [[Restren:Robert Owen, Pennal.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734354|Robert Owen]]''
| 1834
| 1899
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 293
| [[Restren:Robert Owen (Bardd y Môr).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734355|Robert Owen]]''
| 1858
| 1885
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 294
|
| ''[[:d:Q20734352|Robert Oliver Rees]]''
| 1818
| 1881
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 295
|
| ''[[:d:Q20734491|Thomas Jones Hughes]]''
| 1822
| 1891
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 296
|
| ''[[:d:Q20734489|Thomas Jones]]''
| 1822
| 1854
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 297
|
| ''[[:d:Q20734503|Thomas Lloyd Williams]]''
| 1830
| 1910
| [[Dyffryn Ardudwy]]
|-
| style='text-align:right'| 298
| [[Restren:William Cadwaladr Davies (1849-1905) NLW3364074.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734579|William Cadwaladr Davies]]''
| 1849
| 1905
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 299
|
| ''[[:d:Q20734600|William Edwards Davies]]''
| 1851
| 1927
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 300
|
| ''[[:d:Q20734642|William Hughes]]''
| 1849
| 1920
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 301
|
| ''[[:d:Q20734654|William John Roberts]]''
| 1904
| 1967
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 302
| [[Restren:William John Nicholson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734652|William John Nicholson]]''
| 1866
| 1943
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 303
| [[Restren:William Jones (Bleddyn, 1829?-1903) (1876) NLW3362448.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734667|William Jones]]''
| 1829
| 1903
| [[Beddgelert]]
|-
| style='text-align:right'| 304
| [[Restren:William Pari Huws.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734694|William Pari Huws]]''
| 1853
| 1936
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 305
|
| ''[[:d:Q20734716|John Clough Williams-Ellis]]''
| 1833
| 1913
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 306
|
| ''[[:d:Q20738146|Richard Prichard]]''
| 1811
| 1882
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 307
|
| ''[[:d:Q20738148|Richard Roberts Morris]]''
| 1852
| 1935
| [[Beddgelert]]
|-
| style='text-align:right'| 308
|
| ''[[:d:Q20746767|David Pugh]]''
| 1739
| 1816
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 309
|
| ''[[:d:Q20746841|Rolant Eames]]''
| 1750
| 1825
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 310
|
| ''[[:d:Q20748838|Idris Frederick Parry]]''
| 1916
| 2008
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 311
|
| ''[[:d:Q20748881|Thomas Mordaf Pierce]]''
| 1867
| 1919
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 312
|
| ''[[:d:Q20751829|Thomas Richards]]''
| 1800
| 1877
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 313
|
| ''[[:d:Q20804724|John Pugh]]''
| 1744
| 1799
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 314
| [[Restren:Dr Edward Jones Dolgellau.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821119|Edward Jones]]''
| 1834
| 1900
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 315
| [[Restren:Portrait of Griffith Rowlands Esqr (4669928) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821138|Griffith Rowlands]]''
| 1761
| 1828
| [[Harlech]]
|-
| style='text-align:right'| 316
|
| ''[[:d:Q20821145|Hugh John Owen]]''
| 1880
| 1961
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 317
|
| ''[[:d:Q20821154|James Cornelius Morrice]]''
| 1874
| 1953
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 318
|
| ''[[:d:Q20821168|John Mather Jones]]''
| 1826
| 1874
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 319
|
| ''[[:d:Q20821183|John Williams]]''
| 1768
| 1825
| [[Dolbenmaen]]
|-
| style='text-align:right'| 320
|
| ''[[:d:Q20821246|William Robert Hughes]]''
| 1798
| 1879
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 321
|
| ''[[:d:Q20821251|William Wyn Williams]]''
| 1876
| 1936
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 322
|
| ''[[:d:Q20821248|William Thomas]]''
| 1856
| 1932
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 323
|
| ''[[:d:Q20821443|Robert Evan Jones]]''
| 1869
| 1956
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 324
|
| ''[[:d:Q20865154|Derek Williams]]''
| 1942
| 2007
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 325
|
| ''[[:d:Q20955871|Huw M.]]''
| 1953
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 326
|
| ''[[:d:Q21454550|Hugh Douglas Williams]]''
| 1917
| 1969
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 327
|
| ''[[:d:Q21457000|Elinor Evans]]''
| 1982
|
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 328
|
| ''[[:d:Q21458001|Emrys Parry]]''
| 1941
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 329
|
| ''[[:d:Q21463303|George Little]]''
| 1927
| 2017
| ''[[:d:Q56175744|Dan y Graig]]''
|-
| style='text-align:right'| 330
|
| ''[[:d:Q22234320|Mary Dilys Glynne]]''
| 1895
| 1991
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 331
|
| ''[[:d:Q23020660|David Thomas]]''
| 1942
| 2017
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 332
| [[Restren:Owain Arthur at San Diego Comic Con 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23770470|Owain Arthur]]''
| 1983
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 333
| [[Restren:Emilia Baeyertz.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q23900940|Emilia Baeyertz]]''
| 1842
| 1926
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 334
|
| ''[[:d:Q23948108|George Percival Spooner]]''
| 1850
| 1917
| [[Beddgelert]]
|-
| style='text-align:right'| 335
|
| ''[[:d:Q24218750|Charlie Oliver]]''
| 1901
| 1990
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 336
|
| ''[[:d:Q24735292|Judith Ann Tucker]]''
| 1960
| 2023
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 337
|
| ''[[:d:Q25558093|Jennifer Jones]]''
| 1976
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 338
|
| ''[[:d:Q25558317|Nesdi Jones]]''
| 1992
|
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 339
|
| ''[[:d:Q26775230|Jack Roberts]]''
| 1991
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 340
| [[Restren:Broadcaster, Gwyn Llywelyn (1522882).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27074279|Gwyn Llewelyn]]''
| 1942
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 341
|
| ''[[:d:Q27140407|Siân Eirian Rees Davies]]''
| 1981
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 342
|
| ''[[:d:Q27666574|Ruth Martin-Jones]]''
| 1947
|
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 343
|
| ''[[:d:Q28044426|Mary Grierson]]''
| 1912
| 2012
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 344
|
| ''[[:d:Q28360731|David John Roberts]]''
| 1883
| 1956
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 345
|
| ''[[:d:Q28360860|John Roberts]]''
| 1899
| 1979
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 346
| [[Restren:Portrait of W. Owen Prysgol (4670429).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361196|William Owen]]''
| 1813
| 1893
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 347
|
| ''[[:d:Q28361384|John Richards]]''
| 1843
| 1901
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 348
|
| ''[[:d:Q28361498|Rowland Walter]]''
| 1819
| 1884
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 349
| [[Restren:Portrait of R. H. Williams, Menai Bridge (Corfanydd) (4671218).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361519|Robert Herbert Williams]]''
| 1805
| 1876
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 350
|
| ''[[:d:Q28361705|Thomas Williams]]''
| 1774
| 1814
| [[Llanbedrog]]
|-
| style='text-align:right'| 351
|
| ''[[:d:Q28710231|Dewi Humphreys]]''
| 1947
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 352
|
| ''[[:d:Q28823400|Huw O. Pritchard]]''
| 1928
| 2019
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 353
| [[Restren:Don Punch at farm.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q28968013|Don Punch]]''
| 1956
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 354
|
| ''[[:d:Q29907504|Rhun Williams]]''
| 1997
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 355
|
| ''[[:d:Q30052727|Rachel Taylor]]''
| 1983
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 356
|
| ''[[:d:Q30069347|Geoffrey M. Heal]]''
| 1944
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 357
| [[Restren:PG Morgan.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q36419796|P. G. Morgan]]''
| 1966
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 358
|
| ''[[:d:Q37826665|Josiah Thomas]]''
| 1830
| 1905
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 359
|
| ''[[:d:Q38170780|William Watkin Davies]]''
| 1895
| 1973
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 360
| [[Restren:Dilanroberts (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q42520174|Dylan Roberts]]''
| 1971
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 361
| [[Restren:Nathan Broadhead (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q44963860|Nathan Broadhead]]''
| 1998
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 362
|
| ''[[:d:Q47116012|J. Aelwyn Roberts]]''
| 1918
| 2018
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 363
|
| ''[[:d:Q47121825|Gwen Redvers Jones]]''
| 1930
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 364
|
| ''[[:d:Q47122142|Derfel Williams]]''
|
|
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 365
|
| ''[[:d:Q47126006|Ceridwen Lloyd-Morgan]]''
| 1950
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 366
|
| ''[[:d:Q47126713|Euron Griffith]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 367
|
| ''[[:d:Q47126926|Iestyn Hughes]]''
| 1955
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 368
|
| ''[[:d:Q47126982|John Alwyn Griffiths]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 369
|
| ''[[:d:Q47128057|Marlyn Samuel]]''
| 1965
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 370
|
| ''[[:d:Q47128294|Sêra Moore-Williams]]''
| 1958
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 371
|
| ''[[:d:Q47130219|Janet Aethwy]]''
| 1959
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 372
|
| ''[[:d:Q47309379|Vaughan Thomas]]''
| 1964
| 2022
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 373
| [[Restren:Olwen Lloyd George a Capt T J Carey Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47460742|Thomas Carey-Evans]]''
| 1884
| 1947
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 374
|
| ''[[:d:Q51879916|Christopher Frank]]''
| 1949
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 375
|
| ''[[:d:Q52157138|Keith Winter]]''
| 1906
| 1983
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 376
|
| ''[[:d:Q53870939|Gwyn Morgans]]''
| 1932
| 2023
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 377
|
| ''[[:d:Q55363791|Paul Roberts]]''
| 1977
|
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 378
|
| ''[[:d:Q55413128|Gwyn Vaughan Jones]]''
| 1958
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 379
|
| ''[[:d:Q55720569|Sue Roderick]]''
| 1955
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 380
|
| ''[[:d:Q56175850|David Griffith Davies]]''
| 1845
| 1899
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 381
|
| ''[[:d:Q56175866|David Evan Davies]]''
| 1843
| 1914
| [[Llannor]]
|-
| style='text-align:right'| 382
|
| ''[[:d:Q56176024|Jonathan Davies]]''
| 1857
| 1933
| [[Beddgelert]]
|-
| style='text-align:right'| 383
|
| ''[[:d:Q56176970|John Owain Evans]]''
| 1875
| 1943
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 384
|
| ''[[:d:Q56177009|Olwen Caradoc Evans]]''
| 1918
| 1998
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 385
| [[Restren:Olwen Lloyd George a Capt T J Carey Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56177012|Olwen Elizabeth Lloyd George]]''
| 1892
| 1990
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 386
|
| ''[[:d:Q56177836|John Griffith]]''
| 1843
| 1864
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 387
|
| ''[[:d:Q56179243|W. Jones Williams]]''
|
|
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 388
|
| ''[[:d:Q56181995|Dillwyn Owen]]''
| 1922
| 1999
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 389
| [[Restren:Dr Robert Roberts (Isallt 1839-1914).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56186852|Robert Roberts]]''
| 1839
| 1914
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 390
|
| ''[[:d:Q56187067|Elizabeth Elen Roberts]]''
| 1891
| 1979
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 391
|
| ''[[:d:Q56187197|Dafydd Glyn Hughes]]''
| 1921
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 392
| [[Restren:Portrait of Dr. David Roberts, 'Dewi Ogwen', of Wrexham (4670497).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56187742|David Roberts]]''
| 1818
| 1897
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 393
|
| ''[[:d:Q56187751|Thomas Gwynedd Roberts]]''
| 1840
| 1920
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 394
|
| ''[[:d:Q56187928|William Wynn]]''
| 1704
| 1761
| [[Harlech]]
|-
| style='text-align:right'| 395
| [[Restren:Hughes, Ken.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56254267|Ken Hughes]]''
| 1966
|
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 396
|
| ''[[:d:Q57313836|Stephen Pugh]]''
| 1973
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 397
|
| ''[[:d:Q60734266|Scott Williams]]''
| 1974
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 398
|
| ''[[:d:Q61107892|O. M. Lloyd]]''
| 1910
| 1980
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 399
|
| ''[[:d:Q61780191|Cassia Pike]]''
| 2000
|
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 400
|
| ''[[:d:Q61964521|Denis John Williams]]''
| 1908
| 1990
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 401
|
| ''[[:d:Q62923789|Margarette "Peggy" Golding]]''
| 1881
| 1939
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 402
|
| ''[[:d:Q64685707|Clotworthy Gillmor]]''
| 1818
| 1886
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 403
|
| ''[[:d:Q66360557|Mike Williams]]''
| 1956
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 404
|
| ''[[:d:Q66762454|Elin Harlow]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 405
|
| ''[[:d:Q72097669|Geraint Vaughan Jones]]''
| 1938
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 406
|
| ''[[:d:Q73855341|Dawn Williams]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 407
|
| ''[[:d:Q73855422|Luned Aaron]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 408
|
| ''[[:d:Q75316050|Eryl Smith]]''
| 1893
| 1930
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 409
|
| ''[[:d:Q75569765|Richard Owen]]''
| 1824
| 1902
| [[Dolbenmaen]]
|-
| style='text-align:right'| 410
|
| ''[[:d:Q76002585|R. D. Evans]]''
| 1856
| 1924
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 411
|
| ''[[:d:Q76104067|Rees Lloyd-Jones]]''
| 1925
| 2011
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 412
| [[Restren:Official portrait of Robin Millar MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76450637|Robin Millar]]''
| 1968
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 413
|
| ''[[:d:Q81750352|Griff Rowland]]''
| 1969
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 414
|
| ''[[:d:Q87894273|John Stevenson]]''
| 1951
| 2020
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 415
|
| ''[[:d:Q93232204|James Stanley McQuade]]''
| 1929
| 2019
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 416
|
| ''[[:d:Q95188939|Nia Dryhurst]]''
| 1970
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 417
| [[Restren:Casi Wyn in Capel Moriah 03.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q100144360|Casi Wyn]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 418
|
| ''[[:d:Q104286719|William Charles Kensington]]''
| 1845
| 1922
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 419
| [[Restren:Pedr ap Llwyd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q104415876|Pedr Ap Llwyd]]''
| 1957
|
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 420
|
| ''[[:d:Q104839512|Mirain Llwyd Owen]]''
| 1973
| 2021
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 421
|
| ''[[:d:Q105753094|Huw Williams]]''
| 1960
|
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 422
|
| ''[[:d:Q105972198|Hugh Jones]]''
| 1966
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 423
|
| ''[[:d:Q106452516|Ren]]''
| 1990
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 424
|
| ''[[:d:Q106492696|Gwenllian Pyrs]]''
| 1997
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 425
| [[Restren:Annparryowen02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106629768|Ann Parry Owen]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 426
| [[Restren:Reverend Owen Ellis Evans, director of the new translation of the Welsh Bible from 1974 to 1977 (1548083).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106636382|Owen E. Evans]]''
| 1920
| 2018
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 427
|
| ''[[:d:Q106638464|Alwyn Owens]]''
| 1931
| 2023
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 428
|
| ''[[:d:Q106687742|James Roscoe]]''
| 1976
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 429
|
| ''[[:d:Q107485959|Edward Robarts]]''
| 1770
| 1832
| [[Bermo]]
|-
| style='text-align:right'| 430
|
| ''[[:d:Q108306292|Cathrin Williams]]''
| 1937
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 431
|
| ''[[:d:Q108525988|John Charles McLean]]''
| 1875
| 1952
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 432
|
| ''[[:d:Q109630370|J Gwyndud Jones]]''
| 1831
| 1926
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 433
|
| ''[[:d:Q110086719|Dafydd Gwilym Davies]]''
| 1922
| 2017
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 434
|
| ''[[:d:Q110664358|Grace Ellis]]''
| 1860
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 435
|
| ''[[:d:Q110979531|Hugh Charles Howells]]''
| 1825
| 1880
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 436
|
| ''[[:d:Q111137021|William Thomas Parry]]''
| 1837
| 1896
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 437
|
| ''[[:d:Q111589348|Gwilym Thomas Jones]]''
| 1908
| 1956
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 438
|
| ''[[:d:Q112135582|Dyfrig Evans]]''
| 1978
| 2022
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 439
|
| ''[[:d:Q113384254|Medi Harris]]''
| 2002
|
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 440
|
| ''[[:d:Q113551285|Esyllt Maelor]]''
|
|
| [[Harlech]]
|-
| style='text-align:right'| 441
|
| ''[[:d:Q114065112|Valmai Jones]]''
| 1946
|
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 442
| [[Restren:William Newzam Prior Nicholson - Canadian Headquarters Staff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114529460|Percival Edward Thacker]]''
| 1873
| 1945
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 443
| [[Restren:Griff Vaughan Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q114608980|Griffith Vaughan Williams]]''
| 1940
| 2010
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 444
|
| ''[[:d:Q116883186|David Elias]]''
| 1790
| 1856
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 445
|
| ''[[:d:Q118109189|John Owen]]''
| 1857
| 1934
| [[Beddgelert]]
|-
| style='text-align:right'| 446
|
| ''[[:d:Q118397835|Robert Gwilym Jones]]''
| 1888
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 447
|
| ''[[:d:Q118727707|Alwen Hughes]]''
| 1931
| 2024
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 448
|
| ''[[:d:Q123272735|Ian Parry-Jones]]''
| 1969
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 449
|
| ''[[:d:Q124535331|Nel Metcalfe]]''
| 2004
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 450
| [[Restren:Ursula Huws.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125908048|Ursula Huws]]''
| 1947
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 451
| [[Restren:Official portrait of Claire Hughes MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126847730|Claire Hughes]]''
| 1979
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 452
| [[Restren:Llion Jones, author of Attention is All You Need, at CIC Tokyo speaking about sakana.ai (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q130238722|Llion Jones]]''
| 1984
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 453
|
| ''[[:d:Q130547278|Deborah Humble]]''
| 1969
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 454
|
| ''[[:d:Q130750866|Maredudd ap Huw]]''
| 1972
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 455
|
| ''[[:d:Q130921889|Thomas Dempster Jones]]''
| 1914
| 1989
| [[Harlech]]
|-
| style='text-align:right'| 456
|
| ''[[:d:Q131171335|Jenni Hall]]''
| 1939
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 457
|
| ''[[:d:Q133634939|Ifor Ap Gwilym]]''
| 1951
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 458
| [[Restren:Henry Jones Williams (Plenydd, 1844-1926) NLW3364264.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134066578|Henry Jones Williams]]''
| 1844
| 1926
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 459
|
| ''[[:d:Q134318713|Gareth Noel Williams]]''
| 1970
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 460
|
| ''[[:d:Q135256091|Ellis Henry Ellis]]''
| 1848
| 1882
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 461
|
| ''[[:d:Q135256092|Henry Ellis]]''
| 1815
| 1869
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 462
|
| ''[[:d:Q135436691|Thomas Evan Jones]]''
| 1922
| 1985
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 463
|
| ''[[:d:Q135778232|Dewi Bryn Jones]]''
|
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 464
| [[Restren:Yr actor Noel Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q135942883|Noel Williams]]''
| 1927
| 2022
| [[Llanbedrog]]
|-
| style='text-align:right'| 465
|
| ''[[:d:Q135962788|Grey Evans]]''
| 1942
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 466
|
| ''[[:d:Q136093036|Mirain Haf Roberts]]''
| 1982
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 467
|
| ''[[:d:Q136375749|Luned Emyr]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 468
|
| ''[[:d:Q136444620|Griff Lynch]]''
| 1988
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 469
|
| ''[[:d:Q136461531|Geraint Morgan]]''
| 1968
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 470
|
| ''[[:d:Q136644376|Edward Rees]]''
| 1904
| 2000
| [[Porthmadog]]
|-
| style='text-align:right'| 471
|
| ''[[:d:Q136644413|D. W. Morgan]]''
| 1877
| 1957
| [[Aberdyfi]]
|-
| style='text-align:right'| 472
|
| ''[[:d:Q136914197|William Owen (Gwilym Gwyrfai)]]''
| 1891
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 474
|
| ''[[:d:Q137439130|Lowri-Ann Richards]]''
| 1958
|
| [[Cricieth]]
|-
| style='text-align:right'| 475
|
| ''[[:d:Q139673862|Love Parry]]''
| 1696
|
| [[Llanbedrog]]
|-
| style='text-align:right'| 476
|
| ''[[:d:Q139678416|Jane Penny]]''
| 1880
| 1932
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 477
|
| ''[[:d:Q139679389|Dorothy Hermon Hughes]]''
| 1897
| 1982
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 478
| [[Restren:Portrait of Dr. John Roberts, Caer (4670504).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139713959|John Roberts]]''
| 1843
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 479
| [[Restren:Portrait of William Deudraeth Jones (of Caegwyn, Penrhyndeudraeth) with Eisteddfod Chair (4670367).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139718742|William Jones]]''
| 1856
|
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 480
| [[Restren:Dr. Peter Macaulay Owen (5349080).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139831689|Peter Macaulay Owen]]''
| 1907
|
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 481
| [[Restren:Portrait of Griffith Thomas Picton-Jones Esq (4674486).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139834546|Griffith Thomas Picton-Jones]]''
| 1837
| 1877
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 482
| [[Restren:Portrait of W. Lloyd Roberts (4671132).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139850972|William Lloyd Roberts]]''
| 1844
| 1870
| ''[[:d:Q881062|Blaenau Ffestiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 483
| [[Restren:Portrait of Ann Jones (Caegwyn, Penrhyndeudraeth) (4670287) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139851689|Ann Jones]]''
| 1814
|
| ''[[:d:Q319538|Abererch]]''
|-
| style='text-align:right'| 484
|
| ''[[:d:Q140937418|Elgan Rhys]]''
|
|
| [[Pwllheli]]
|-
| style='text-align:right'| 485
|
| ''[[:d:Q141107050|Nora Jones (actores)]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 486
|
| ''[[:d:Q141107070|Bob Roberts (dramodydd)]]''
| 1924
| 2020
| [[Penrhyndeudraeth]]
|-
| style='text-align:right'| 487
|
| ''[[:d:Q141155406|Charlie Goodall]]''
|
|
| [[Bangor]]
|-
| style='text-align:right'| 488
|
| ''[[:d:Q4805363|Ashley Bateman]]''
| 1988
|
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 489
|
| ''[[:d:Q4886701|Ben Williams]]''
| 1892
| 1959
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 490
|
| ''[[:d:Q163452|Tom James]]''
| 1987
|
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 491
| [[Restren:Admiral Thomas Mathews.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q278125|Thomas Mathews]]''
| 1676
| 1751
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 492
| [[Restren:Official portrait of Ann Clwyd crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q285249|Ann Clwyd]]''
| 1937
| 2023
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 493
| [[Restren:Bp John Owen NPG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q290367|John Owen]]''
| 1854
| 1926
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 494
| [[Restren:Hester Thrale (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q291322|Hester Thrale]]''
| 1741
| 1821
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 495
| [[Restren:Bundesarchiv B 145 Bild-F021984-0013, Auswärtiges Amt, Staatsminister Großbritannien.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q336837|Alun Gwynne Jones, Baron Chalfont]]''
| 1919
| 2020
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 496
|
| ''[[:d:Q351615|Dan Lewis]]''
| 1902
| 1965
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 497
| [[Restren:Marilyn Strathern speaking at SOAS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q435411|Marilyn Strathern]]''
| 1941
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 498
| [[Restren:Richey Edwards (7227817420).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q436648|Richey Edwards]]''
| 1967
| 2008
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 499
| [[Restren:George Strong Nares. Photograph. Wellcome V0026912.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q504761|George Nares]]''
| 1831
| 1915
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 500
| [[Restren:Dewi Wyn o Eifion.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q525803|David Owen]]''
| 1784
| 1841
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 501
|
| ''[[:d:Q533591|Hugh of Rhuddlan]]''
| 1150
| 1190
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 502
|
| ''[[:d:Q539583|Rachel Rice]]''
| 1984
|
| ''[[:d:Q643919|Torr-ven]]''
|-
| style='text-align:right'| 503
| [[Restren:Samuel Harrison TA 2013 (Cropping).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q545242|Sam Harrison]]''
| 1992
|
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 504
|
| ''[[:d:Q592561|Dafydd ap Gruffudd]]''
| 1238
| 1283
| ''[[:d:Q21496553|Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 505
| [[Restren:Saint-Pol-de-Léon - Chapelle Notre-Dame du Kreisker - Sept saints fondateurs bretons - St Pol.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q634405|Paul Aurelian]]''
| 492
| 573
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 506
| [[Restren:Tighpaul.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q648341|Thighpaulsandra]]''
| 1958
|
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 507
|
| ''[[:d:Q655506|Mervyn Stockwood]]''
| 1913
| 1995
| ''[[:d:Q697126|Penn-an-Bons war Ogour]]''
|-
| style='text-align:right'| 508
| [[Restren:Statue of John Davies, Translators' Memorial, St Asaph 12.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q661947|John Davies]]''
| 1567
| 1644
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 509
| [[Restren:Jimmy Murphy statue.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q735062|Jimmy Murphy]]''
| 1910
| 1989
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 510
| [[Restren:Notre-Dame des Fleurs Plouharnel Saint-Armel Droit.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q737268|Arthfael]]''
| 482
| 570
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 511
| [[Restren:Bleddyn Williams 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q883404|Bleddyn Williams]]''
| 1923
| 2009
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 512
|
| ''[[:d:Q929691|Rupert Charles Barneby]]''
| 1911
| 2000
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 513
| [[Restren:Isaac Roberts.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q934428|Isaac Roberts]]''
| 1829
| 1904
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 514
| [[Restren:C.W. Nicol - Headshot in Afan Woodland.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1102013|C. W. Nicol]]''
| 1940
| 2020
| ''[[:d:Q748078|Kastell-nedh Porth Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 515
|
| ''[[:d:Q1157152|Dafydd Llywelyn]]''
| 1939
| 2013
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 516
|
| ''[[:d:Q1173794|David Bowen]]''
| 1924
| 2011
| ''[[:d:Q697126|Penn-an-Bons war Ogour]]''
|-
| style='text-align:right'| 517
|
| ''[[:d:Q1255546|Samuel Parry]]''
| 1892
| 1918
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 518
| [[Restren:Chapelle-saint-clair 4.jpg|center|128px]]
| [[Sampson a Dhol]]
| 490<br/>485
| 565
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 519
| [[Restren:Official portrait of Lord Wilson of Dinton crop 2, 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1310059|Richard Wilson, Baron Wilson of Dinton]]''
| 1942
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 520
| [[Restren:Elizabeth griffith.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1331217|Elizabeth Griffith]]''
| 1727
| 1793
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 521
| [[Restren:Thomas Button.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q1338420|Thomas Button]]''
| 1575<br/>1565
| 1634
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 522
| [[Restren:Neil Jenkins. Wales Grand Slam Celebration, Senedd 19 March 2012.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1381233|Neil Jenkins]]''
| 1971
|
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 523
| [[Restren:Jamie Oliver - Lostprophets in Pontypridd, 2007 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1405258|Jamie Oliver]]''
| 1975
|
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 524
|
| ''[[:d:Q1423384|Matt Crowell]]''
| 1984
|
| ''[[:d:Q697126|Penn-an-Bons war Ogour]]''
|-
| style='text-align:right'| 525
|
| ''[[:d:Q1557879|Gwilym Prys Prys-Davies, Baron Prys-Davies]]''
| 1923
| 2017
| [[Llanegryn]]
|-
| style='text-align:right'| 526
|
| ''[[:d:Q1592323|Ronald Noel Walpole]]''
| 1903
| 1986
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 527
|
| ''[[:d:Q1601789|Heledd ferch Cyndrwyn]]''
|
|
| ''[[:d:Q837136|Kingdom of Deheubarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 528
|
| ''[[:d:Q1637205|Rachel Trezise]]''
| 1978
|
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 529
| [[Restren:Portrait of Wm. Edwards Archt (4672851) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1773997|William Edwards]]''
| 1719
| 1789
| ''[[:d:Q5348100|Eglwysilan]]''<br/>''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 530
|
| ''[[:d:Q1778676|Rhys Day]]''
| 1982
|
| ''[[:d:Q697126|Penn-an-Bons war Ogour]]''
|-
| style='text-align:right'| 531
| [[Restren:Saint Cado.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1889720|Cadoc]]''
| 497
| 580
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 532
| [[Restren:2022-08-12 European Championships 2022 – Triathlon Elite Women by Sandro Halank–291.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1996147|Non Stanford]]''
| 1989
|
| ''[[:d:Q697126|Penn-an-Bons war Ogour]]''
|-
| style='text-align:right'| 533
| [[Restren:Rhys Williams in Bonanza episode Bitter Water.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2148362|Rhys Williams]]''
| 1897
| 1969
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 534
|
| ''[[:d:Q2488951|Cynog]]''
| 500
| 492
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 535
| [[Restren:Saint Morwenna of Morwenstow. Fresco in Saint Morwenna of Morwenstow church, England.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2500792|Morwenna]]''
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 536
|
| ''[[:d:Q2866538|Ashley Evans]]''
| 1989
|
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 537
| [[Restren:Portret van Phillipus Evans, RP-P-1921-1870.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2884061|Philip Evans]]''
| 1645
| 1679
| [[Trefynwy]]<br/>''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 538
|
| ''[[:d:Q2903371|Bill Tamplin]]''
| 1917
| 1989
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 539
| [[Restren:Billy Cleaver 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2903616|Billy Cleaver]]''
| 1921
| 2003
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 540
| [[Restren:Robert Thomas Evans 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2907653|Bob Evans]]''
| 1921
| 2003
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 541
| [[Restren:Brian Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2924982|Brian Price]]''
| 1937
| 2023
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 542
|
| ''[[:d:Q2946644|Ceri Sweeney]]''
| 1980
|
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 543
|
| ''[[:d:Q3018684|David Richards]]''
| 1954
|
| ''[[:d:Q748078|Kastell-nedh Porth Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 544
| [[Restren:John Hoppner (1758-1810) (attributed to) - Reverend David Williams (1738–1816) - NMW A 5397 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3018998|David Williams]]''
| 1738
| 1816
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 545
|
| ''[[:d:Q3038019|Douglas McKie]]''
| 1896
| 1967
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 546
| [[Restren:Bardd y Brenin, Edward Jones (1752–1824) (gcf10063).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048577|Edward Jones]]''
| 1752
| 1824
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 547
| [[Restren:Edward Ravenscroft Esqr (BM 1860,1013.73).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048652|Edward Ravenscroft]]''
| 1654
| 1707
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 548
| [[Restren:Dr Edward Llewellyn Treharne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3048696|Edward Treharne]]''
| 1862
| 1904
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 549
|
| ''[[:d:Q3108690|Glen Renfrew]]''
| 1928
| 2006
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 550
|
| ''[[:d:Q3109364|Glyn Davies]]''
| 1927
| 1976
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 551
|
| ''[[:d:Q3113252|Graham Jenkins]]''
| 1927
| 2015
| ''[[:d:Q748078|Kastell-nedh Porth Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 552
|
| ''[[:d:Q3148103|Ifor Jenkins]]''
| 1906
| 1972
| ''[[:d:Q748078|Kastell-nedh Porth Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 553
|
| ''[[:d:Q3181054|John Bevan]]''
| 1950
|
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 554
| [[Restren:John Devereux.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3181347|John Devereux]]''
| 1966
|
| ''[[:d:Q697126|Penn-an-Bons war Ogour]]''
|-
| style='text-align:right'| 555
| [[Restren:Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1979, Caernarfon (1566017).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3250688|Caradog Prichard]]''
| 1904
| 1980
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 556
|
| ''[[:d:Q3331114|Goronwy Foel]]''
|
| 1201
| ''[[:d:Q837136|Kingdom of Deheubarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 557
| [[Restren:Neil Hamilton (politician), March 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3337819|Neil Hamilton]]''
| 1949
|
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 558
|
| ''[[:d:Q3378756|Phil Davies]]''
| 1963
|
| ''[[:d:Q748078|Kastell-nedh Porth Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 559
| [[Restren:Owen Edwards yn olynu ei dad yn yr Urdd (1493170).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399427|Ifan ab Owen Edwards]]''
| 1895
| 1970
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 560
| [[Restren:Memorial at Rhosddu Road Graveyard, Wrexham (1).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400408|Morgan Llwyd]]''
| 1619
| 1659
| [[Maentwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 561
| [[Restren:Nina Davies 2008MarathonChamps.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400672|Nina Davies]]''
| 1974
|
| ''[[:d:Q844784|Bro Glamour]]''
|-
| style='text-align:right'| 562
| [[Restren:Thomas Stephens (1821–1875) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400718|Thomas Stephens]]''
| 1821
| 1875
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 563
|
| ''[[:d:Q3403718|Sara Sugarman]]''
| 1962
|
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 564
| [[Restren:Michael Daniel Jones (1822-1898).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404290|Michael D. Jones]]''
| 1822
| 1898
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 565
|
| ''[[:d:Q3405552|W. J. Gruffydd]]''
| 1916
| 2011
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 566
|
| ''[[:d:Q3445756|Roy Burnett]]''
| 1926
| 1998
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 567
| [[Restren:San-Maglorio di Dol.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3463964|Magloire]]''
| 535
| 575
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 568
|
| ''[[:d:Q3499351|Steve Llewellyn]]''
| 1924
| 2002
| ''[[:d:Q596885|Bleynow Gwens]]''
|-
| style='text-align:right'| 569
|
| ''[[:d:Q3531420|Tomos Roberts]]''
| 1991
|
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 570
| [[Restren:Young vr portrait 3.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3555997|Vernon R. Young]]''
| 1937
| 2004
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 571
| [[Restren:William Ouseley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3568860|William Ouseley]]''
| 1767
| 1842
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 572
| [[Restren:John Petherick.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3656278|John Petherick]]''
| 1813
| 1882
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 573
| [[Restren:Peterkarrie.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q3900874|Peter Karrie]]''
| 1946
|
| ''[[:d:Q844784|Bro Glamour]]''
|-
| style='text-align:right'| 574
| [[Restren:St Keyne's Well - geograph.org.uk - 1556016.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4218975|Keyne]]''
| 425
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 575
|
| ''[[:d:Q4220725|Wiliam Cynwal]]''
|
| 1587
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 576
|
| ''[[:d:Q4249810|John Richards]]''
| 1765
| 1850
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 577
|
| ''[[:d:Q4457143|Tudglid]]''
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 578
| [[Restren:Eluned (straightened) Eglwys Aberhonddu (Brecon, Wales) 03.jpg|center|128px]]
| [[Aled]]
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 579
| [[Restren:Abraham Garrod Thomas2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4668868|Abraham Garrod Thomas]]''
| 1853
| 1931
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 580
|
| ''[[:d:Q4708724|Alastair Hetherington]]''
| 1919
| 1999
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 581
|
| ''[[:d:Q4724154|Algernon Islay de Courcy Lyons]]''
| 1922
| 1993
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 582
| [[Restren:Andrew RT Davies official photo 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758350|Andrew RT Davies]]''
| 1968
|
| ''[[:d:Q844784|Bro Glamour]]''
|-
| style='text-align:right'| 583
| [[Restren:Gwyneth Vaughan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4766441|Ann Harriet Hughes]]''
| 1852
| 1910
| [[Talsarnau]]
|-
| style='text-align:right'| 584
| [[Restren:Portrait of One Evins a Welch man was lately comited to New Gate for saying hee was Christ (4670716) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4790887|Arise Evans]]''
| 1607
| 1660
| [[Llangelynnin]]
|-
| style='text-align:right'| 585
|
| ''[[:d:Q7781956|Theodore Price]]''
| 1570
| 1631
| ''[[:d:Q13129621|Llanenddwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 586
| [[Restren:Principal Thomas Charles Edwards (1837-1900) NLW3362721.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7788342|Thomas Charles Edwards]]''
| 1837
| 1900
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 587
|
| ''[[:d:Q7789292|Thomas Edwards]]''
| 1652
| 1721
| [[Llanllechid]]
|-
| style='text-align:right'| 588
|
| ''[[:d:Q7792550|Thomas Morgan]]''
|
| 1565
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 589
|
| ''[[:d:Q7793653|T. Rowland Hughes]]''
| 1903
| 1949
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 590
|
| ''[[:d:Q7794430|Thomas Thomas]]''
| 1829
| 1913
| ''[[:d:Q697126|Penn-an-Bons war Ogour]]''
|-
| style='text-align:right'| 591
|
| ''[[:d:Q7795189|Thomas Dominic Williams]]''
| 1660
| 1740
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 592
|
| ''[[:d:Q7851276|Tudor Davies]]''
| 1892
| 1958
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 593
|
| ''[[:d:Q7899835|Urban]]''
|
| 1134
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 594
| [[Restren:Portrayal of Wil Sam (W S Jones), the Llanystumdwy dramatist (1552990).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7945972|W. S. Jones]]''
| 1920
| 2007
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 595
|
| ''[[:d:Q8006477|William Camden Edwards]]''
| 1777
| 1855
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 596
| [[Restren:W. J. Gruffydd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013623|W. J. Gruffydd]]''
| 1881
| 1954
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 597
| [[Restren:WJParry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8013655|William John Parry]]''
| 1842
| 1927
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 598
|
| ''[[:d:Q8014765|William Lucas Collins]]''
| 1815
| 1887
| ''[[:d:Q645198|Oxwich]]''
|-
| style='text-align:right'| 599
| [[Restren:William Tecumseh Davies (1831–1912), Lieutenant Governor of Pennsylvania from 1887–91.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8019049|William T. Davies]]''
| 1831
| 1912
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 600
| [[Restren:David Ffrangcon Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13127814|David Ffrangcon-Davies]]''
| 1855
| 1918
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 601
|
| ''[[:d:Q13127821|David Tecwyn Lloyd]]''
| 1914
| 1992
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 602
|
| ''[[:d:Q13128080|Edward Dafydd]]''
| 1550
|
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 603
|
| ''[[:d:Q13128796|Gruffydd Sion Pritchard]]''
| 1987
|
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 604
|
| ''[[:d:Q13128800|Gruffydd Robert]]''
| 1527
| 1598
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 605
|
| ''[[:d:Q13128901|Gwynin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 606
|
| ''[[:d:Q13129166|Hugh Jones]]''
| 1749
| 1825
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 607
| [[Restren:Hugh Hughes (Hugh Tegai, 1805-64) (print) NLW3361210.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129165|Hugh Hughes]]''
| 1805
| 1864
| [[Llandygái]]
|-
| style='text-align:right'| 608
| [[Restren:Three prominent Welshmen, Ernest Roberts, Sir Idris Foster and the folk-singer Elfed Lewis (1544715).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129237|Idris Foster]]''
| 1911
| 1984
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 609
| [[Restren:Iwan Bala (2009).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129288|Iwan Bala]]''
| 1956
|
| ''[[:d:Q13131214|Sarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 610
| [[Restren:John Griffith Williams, the author and carpenter from Cricieth (1511536).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13129327|John Griffith Williams]]''
| 1915
| 1987
| ''[[:d:Q3404407|Llangwnnadl]]''
|-
| style='text-align:right'| 611
|
| ''[[:d:Q13129698|Lleucu Llwyd]]''
|
|
| [[Pennal]]
|-
| style='text-align:right'| 612
|
| ''[[:d:Q13129976|Maureen Rhys]]''
|
|
| ''[[:d:Q3402521|Cwm y Glo]]''
|-
| style='text-align:right'| 613
| [[Restren:Bro Myrddin National Eisteddfod, 1974 (1551282).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130248|Moses Glyn Jones]]''
| 1913
| 1994
| ''[[:d:Q13651447|Mynytho]]''
|-
| style='text-align:right'| 614
| [[Restren:Owen Gruffydd.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130555|Owen Gruffydd]]''
| 1643
| 1730
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 615
|
| ''[[:d:Q13131021|Rhiannon Wyn]]''
| 1979
|
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 616
| [[Restren:Rev Robin Williams advising on renovations at Capel Gorphwysa, Penrhyndeudraeth (1492299).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131119|Robin Williams]]''
| 1923
| 2004
| ''[[:d:Q14508708|Rhoslan]]''
|-
| style='text-align:right'| 617
|
| ''[[:d:Q13131449|Sian Owen]]''
| 1965
| 2013
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 618
|
| ''[[:d:Q13131459|Simon B. Jones]]''
| 1894
| 1964
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 619
| [[Restren:St Tyfaelog's Church, Pontlottyn - geograph.org.uk - 1152586.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13132101|Tyfaelog]]''
|
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 620
| [[Restren:Judge John Rice Jones.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q13522489|John Rice Jones]]''
| 1759
| 1824
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 621
|
| ''[[:d:Q13530049|John Stradling Thomas]]''
| 1925
| 1991
| [[Dyves]]
|-
| style='text-align:right'| 622
|
| ''[[:d:Q14945659|John Lewis]]''
| 1580
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 623
|
| ''[[:d:Q15008212|Dafydd Bullock]]''
| 1953
|
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 624
|
| ''[[:d:Q15493820|Howard Thomas]]''
| 1909
| 1986
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 625
| [[Restren:Marendaz (CN) - btv1b53238255h.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q15806311|Donald Marcus Kelway Marendaz]]''
| 1897
| 1988
| ''[[:d:Q748078|Kastell-nedh Porth Talbot]]''
|-
| style='text-align:right'| 626
| [[Restren:Leonard Llewelyn Bulkeley Williams.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q15987407|Leonard Llewelyn Bulkeley Williams]]''
| 1861
| 1939
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 627
|
| ''[[:d:Q15990059|William Hughes]]''
| 1535
| 1600
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 628
| [[Restren:Lewis Pugh Evans VC IWM HU 93411.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16000236|Lewis Pugh Evans]]''
| 1881
| 1962
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 629
|
| ''[[:d:Q16011912|Jimmy Jewell]]''
| 1953
| 1987
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 630
|
| ''[[:d:Q16015743|Leslie James Bennett]]''
| 1920
| 2003
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 631
|
| ''[[:d:Q16029495|John Jones]]''
| 1854
| 1913
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 632
| [[Restren:Arthur Osmond Williams, Vanity Fair, 1909-12-01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16030721|Sir Osmond Williams, 1st Baronet]]''
| 1849
| 1927
| ''[[:d:Q10989234|Llanfihangel-y-traethau]]''
|-
| style='text-align:right'| 633
| [[Restren:Gary Dobbs.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16195981|Gary M Dobbs]]''
| 1965
|
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 634
|
| ''[[:d:Q16206879|Hugh Lloyd]]''
| 1586
| 1667
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 635
| [[Restren:Leigh Phillips (2024).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16214561|Leigh Phillips]]''
| 1973
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 636
|
| ''[[:d:Q16214892|Richard Huxtable]]''
| 1974
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 637
|
| ''[[:d:Q16237062|Leona Kate Vaughan]]''
| 1995
|
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 638
| [[Restren:Edward Owen's photography 'Arrived at Chubut in 1874' (2).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16559378|Edward Maes Llaned Owen]]''
| 1846
| 1931
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 639
|
| ''[[:d:Q16734502|Phlegm]]''
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 640
| [[Restren:Revd Robert Thomas (Ap Vychan, 1809-80) NLW3362405 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16737330|Robert Thomas]]''
| 1809
| 1880
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 641
|
| ''[[:d:Q16737328|John William Thomas]]''
| 1805
| 1840
| [[Pentir]]
|-
| style='text-align:right'| 642
|
| ''[[:d:Q16859746|Hugh Lloyd]]''
| 1546
| 1601
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 643
|
| ''[[:d:Q16863488|Ellis Price]]''
| 1505
| 1594
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 644
|
| ''[[:d:Q17016985|Patricia Wiltshire]]''
| 1942
|
| ''[[:d:Q1376956|Gwent]]''
|-
| style='text-align:right'| 645
| [[Restren:J.E. Vincent in WT Pike Biographies Berks Bucks & Beds (29).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17029694|James Edmund Vincent]]''
| 1857
| 1909
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 646
| [[Restren:Arthur D. Houghton, botanist and politician.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17309155|Arthur D. Houghton]]''
| 1870
| 1938
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 647
| [[Restren:Rachel-musson DSC08626.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q17591287|Rachel Musson]]''
| 2000
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 648
|
| ''[[:d:Q17715103|Lloyd Handley]]''
| 1987
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 649
| [[Restren:Portrait of Robert Williams (4674647).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18114832|Robert Williams]]''
| 1766
| 1850
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''<br/>[[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 650
|
| ''[[:d:Q18201527|John Gwilym Jones]]''
| 1904
| 1988
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 651
|
| ''[[:d:Q18440082|Matthew Gough]]''
| 1390
| 1450
| ''[[:d:Q1770499|Maelor]]''
|-
| style='text-align:right'| 652
|
| ''[[:d:Q18509163|William Charles Evans]]''
| 1911
| 1988
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 653
|
| ''[[:d:Q18526703|Caradog ab Iestyn]]''
| 1050
|
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 654
|
| ''[[:d:Q18527967|Gruffydd Phylip]]''
| 1650
| 1666
| ''[[:d:Q3404603|Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 655
|
| ''[[:d:Q18535489|Siôn Cadwaladr]]''
| 1800
|
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 656
| [[Restren:St Cynhafal's Church - geograph.org.uk - 135338.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535538|Cynhafal]]''
|
|
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 657
|
| ''[[:d:Q18535562|William John Davies]]''
| 1888
| 1957
| ''[[:d:Q13130349|Nant Peris]]''
|-
| style='text-align:right'| 658
| [[Restren:Hugh Derfel Hughes.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535575|Huw Derfel]]''
| 1816
| 1890
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 659
|
| ''[[:d:Q18535697|Huw Cae Llwyd]]''
| 1431
| 1500
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 660
| [[Restren:RJRhoslan.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535734|Robert Jones]]''
| 1745
| 1829
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 661
|
| ''[[:d:Q18535749|John Richard Jones]]''
| 1765
| 1822
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 662
| [[Restren:Nesta Wyn Jones (1546023).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535756|Nesta Wyn Jones]]''
| 1946
| 2025
| ''[[:d:Q4667097|Abergeirw]]''
|-
| style='text-align:right'| 663
|
| ''[[:d:Q18535782|Robert Lloyd]]''
| 1888
| 1961
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 664
|
| ''[[:d:Q18535822|Eleri Llewelyn Morris]]''
|
|
| ''[[:d:Q13651447|Mynytho]]''
|-
| style='text-align:right'| 665
| [[Restren:Bob Owen, Croesor, with his wife and some of his books (8469901287).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535845|Bob Owen, Croesor]]''
| 1885
| 1962
| [[Llanfrothen]]
|-
| style='text-align:right'| 666
|
| ''[[:d:Q18535948|John Davies]]''
| 1650
| 1694
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 667
|
| ''[[:d:Q18536058|Cadfarch]]''
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 668
|
| ''[[:d:Q18641986|Edward Abel]]''
| 1931
| 2021
| ''[[:d:Q1191288|Mid Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 669
| [[Restren:Portrait of D. Hughes, B.A., Tredegar (4672914).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18670974|David Hughes]]''
| 1813
| 1872
| [[Llanddeiniolen]]
|-
| style='text-align:right'| 670
|
| ''[[:d:Q18671555|James Gooden]]''
| 1670
| 1730
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 671
|
| ''[[:d:Q18762129|William Price]]''
|
| 1596
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 672
|
| ''[[:d:Q18810922|John Salisbury]]''
| 1575
| 1626
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 673
|
| ''[[:d:Q18813249|John Roberts]]''
| 1749
| 1817
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 674
| [[Restren:Revd William Williams, Swansea (1817-1900) NLW3365189.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18911858|William Rees Williams]]''
| 1817
| 1900
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 675
|
| ''[[:d:Q18913097|Elis Roberts]]''
| 1712
| 1789
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 676
| [[Restren:Cofeb Tom Nefyn Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19325687|Thomas Williams]]''
| 1895
| 1958
| ''[[:d:Q4936754|Boduan]]''
|-
| style='text-align:right'| 677
|
| ''[[:d:Q19600732|Clydai ach Brychan]]''
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 678
|
| ''[[:d:Q19870710|Alun Anderson]]''
| 1948
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 679
| [[Restren:John Murray Thomas, Y Wladfa, 1894.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19888021|John Murray Thomas]]''
| 1847
| 1924
| ''[[:d:Q697126|Penn-an-Bons war Ogour]]''
|-
| style='text-align:right'| 680
| [[Restren:Ross at Wakles Comic Con 2015.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19899726|Ross O'Hennessy]]''
| 1974
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 681
|
| ''[[:d:Q20054436|Gwilym Prichard]]''
| 1931
| 2015
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 682
|
| ''[[:d:Q20109704|Oscar Arthur Rackham]]''
| 1912
| 1997
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 683
| [[Restren:Betsi Cadwaladr.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4898236|Betsi Cadwaladr]]''
| 1789
| 1860
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 684
|
| ''[[:d:Q4913055|Billy Moore]]''
| 1910
| 1976
| ''[[:d:Q7337446|River Garw]]''
|-
| style='text-align:right'| 685
|
| ''[[:d:Q4934724|Bobby Atherton]]''
| 1876
| 1917
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 686
|
| ''[[:d:Q5016650|Cadwgan ap Meurig]]''
|
| 1074
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 687
|
| ''[[:d:Q5133081|Clifford Wright]]''
| 1922
| 2014
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 688
| [[Restren:Dan Fish.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5213482|Dan Fish]]''
| 1990
|
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 689
|
| ''[[:d:Q5234759|David Harrison]]''
| 1981
|
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 690
|
| ''[[:d:Q5237240|David Maurice]]''
| 1626
| 1702
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 691
|
| ''[[:d:Q5238279|David Owen]]''
| 1712
| 1741
| ''[[:d:Q20602435|Ynyscynhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 692
| [[Restren:David-Williams-Castell-Deudraeth.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5241134|David Williams]]''
| 1800<br/>1799
| 1869
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 693
| [[Restren:David Roberts (Dewi Havhesp, 1831-84) NLW3361824.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5268239|David Roberts]]''
| 1831
| 1884
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 694
| [[Restren:Youngtaid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5272316|Dic Goodman]]''
| 1920
| 2013
| ''[[:d:Q13651447|Mynytho]]''
|-
| style='text-align:right'| 695
|
| ''[[:d:Q5277103|Dilwyn Lewis]]''
| 1924
| 2000
| ''[[:d:Q697126|Penn-an-Bons war Ogour]]''
|-
| style='text-align:right'| 696
|
| ''[[:d:Q5318618|Dyfodwg]]''
|
|
| ''[[:d:Q817960|Rondha Kynon Tav]]''
|-
| style='text-align:right'| 697
| [[Restren:Eben Fardd.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5331737|Ebenezer Thomas]]''
| 1802
| 1863
| ''[[:d:Q6661066|Llanarmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 698
|
| ''[[:d:Q5339515|Edmund Griffith]]''
| 1570
| 1637
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 699
| [[Restren:Unknown artist - Edmund Meyricke (1636–1713) - PCF19 - Jesus College.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5339668|Edmund Meyrick]]''
| 1636
| 1713
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 700
|
| ''[[:d:Q5343717|Edward James]]''
| 1569
| 1610
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 701
| [[Restren:Revd Edward (Jones) Stephen (Tanymarian, 1822-85) NLW3362706.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5345430|Edward Stephen]]''
| 1822
| 1885
| [[Maentwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 702
|
| ''[[:d:Q5346268|Edwin Brooks]]''
| 1929
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 703
| [[Restren:Elias Owen Jr..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5360574|Elias Owen]]''
| 1863
| 1888
| [[Llanllechid]]
|-
| style='text-align:right'| 704
| [[Restren:Ewen Macintosh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5418983|Ewen MacIntosh]]''
| 1973
| 2024
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 705
|
| ''[[:d:Q5454825|Fisher Morgan]]''
| 1908
| 1959
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 706
|
| ''[[:d:Q5488986|Frank Phillips]]''
| 1873
| 1955
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 707
|
| ''[[:d:Q5495604|Fred Jones]]''
| 1938
| 2013
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 708
|
| ''[[:d:Q5498286|Frederick Llewellyn-Jones]]''
| 1866
| 1941
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 709
| [[Restren:George Griffith DD, Bp of St Asaph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5539921|George Griffith]]''
| 1601
| 1666
| [[Llandygái]]
|-
| style='text-align:right'| 710
| [[Restren:Bishop Lloyd.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5541776|George Lloyd]]''
| 1560
| 1615
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 711
|
| ''[[:d:Q5545378|George Tuxford]]''
| 1870
| 1942
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 712
|
| ''[[:d:Q5548819|Geraint Lloyd Owen]]''
| 1941
|
| ''[[:d:Q13131214|Sarnau]]''
|-
| style='text-align:right'| 713
| [[Restren:Chaired bard and crowned bard at Eisteddfod Criccieth, 1975 (1517631).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5549841|Gerallt Lloyd Owen]]''
| 1944
| 2014
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 714
| [[Restren:Goronwy Roberts.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5586826|Goronwy Roberts, Baron Goronwy-Roberts]]''
| 1913
| 1981
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 715
|
| ''[[:d:Q5623556|Gwerful Fychan]]''
| 1450
| 1490
| ''[[:d:Q7163095|Penllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 716
| [[Restren:Oswald Hornby Joseph Birley (1880–1952) - Henry Campbell Bruce (1851–1929), 2nd Baron Aberdare - NMW A 1705 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5718742|Henry Bruce, 2nd Baron Aberdare]]''
| 1851
| 1929
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 717
| [[Restren:Portrait of Revd. Henry Parry (4671746) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5726737|Henry Parry]]''
| 1766
| 1854
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 718
| [[Restren:Sir Hugh Myddelton, 1st Bt by Cornelius Johnson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932086|Hugh Myddelton]]''
| 1560
| 1631
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 719
|
| ''[[:d:Q5951232|Huw Edwards]]''
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 720
|
| ''[[:d:Q5959734|Kim Lawrence]]''
| 1938
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 721
|
| ''[[:d:Q5974169|Lewis Owen]]''
| 1572
| 1629
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 722
|
| ''[[:d:Q6061870|John Jones]]''
| 1792
| 1852
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 723
| [[Restren:J Kitchener Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6137411|James Kitchener Davies]]''
| 1902
| 1952
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 724
|
| ''[[:d:Q6173783|Jeff Evans]]''
| 1960
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 725
|
| ''[[:d:Q6175116|Jeff T. Thomas]]''
| 1901
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 726
| [[Restren:Dr. Jenkin Lloyd Jones LCCN2014700500 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6177549|Jenkin Lloyd Jones]]''
| 1843
| 1918
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 727
|
| ''[[:d:Q6204998|Joan Davis]]''
| 1911
| 2004
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 728
|
| ''[[:d:Q6231675|John Ellis]]''
| 1599<br/>1598
| 1665
| [[Maentwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 729
| [[Restren:Bp John Evans.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6231996|John Evans]]''
| 1650
| 1724
| ''[[:d:Q6661066|Llanarmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 730
|
| ''[[:d:Q6245047|John Lloyd]]''
| 1948
|
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 731
|
| ''[[:d:Q6248405|John Meirion Morris]]''
| 1936
| 2020
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 732
|
| ''[[:d:Q6249412|John Morgan]]''
| 1688
| 1733
| [[Llangelynnin]]
|-
| style='text-align:right'| 733
| [[Restren:Cwmni Theatr Cymru's production of Saunders Lewis' new drama, Cymru Fydd, at Bala Eisteddfod (1451485).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251165|John Ogwen]]''
| 1944
|
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 734
|
| ''[[:d:Q6253393|John Price]]''
|
| 1584
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 735
| [[Restren:Tryfanwy 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6254763|John Richard Williams]]''
| 1867
| 1924
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 736
|
| ''[[:d:Q6255179|John Roberts]]''
| 1775
| 1829
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 737
| [[Restren:JOHN SALUSBURY BY ZOFFANY (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6256555|John Salusbury]]''
| 1707
| 1762
| ''[[:d:Q13125684|Bachegraig]]''<br/>''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 738
|
| ''[[:d:Q6260506|John Thomas]]''
| 1736
| 1769
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 739
|
| ''[[:d:Q6261849|John Vaughan, 1st Viscount Lisburne]]''
| 1667
| 1721<br/>1720
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 740
| [[Restren:John Vaughan (1603-1674), follower of John Michael Wright.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6261871|John Vaughan]]''
| 1603
| 1674
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 741
|
| ''[[:d:Q6264359|John Williams]]''
| 1626
| 1673
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 742
|
| ''[[:d:Q6376387|Katherine Grant, 12th Countess of Dysart]]''
| 1918
| 2011
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 743
|
| ''[[:d:Q6384761|Keith Miles]]''
| 1940
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 744
| [[Restren:Leila Megane.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6519893|Leila Megane]]''
| 1891
| 1960
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 745
|
| ''[[:d:Q6536537|Lewis Evans]]''
| 1700
| 1756
| ''[[:d:Q3404407|Llangwnnadl]]''
|-
| style='text-align:right'| 746
|
| ''[[:d:Q6537492|Lewys Morgannwg]]''
|
| 1565
| ''[[:d:Q7809073|Tir Iarll]]''<br/>''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 747
|
| ''[[:d:Q6742678|Malcolm Uphill]]''
| 1935
| 1999
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 748
|
| ''[[:d:Q6759606|Margaret Lacey]]''
| 1911<br/>1910
| 1989<br/>1988
| ''[[:d:Q817971|Konwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 749
|
| ''[[:d:Q6790774|Matthew Keating]]''
| 1869
| 1937
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 750
|
| ''[[:d:Q6819009|Meredydd Evans]]''
| 1919
| 2015
| [[Llanegryn]]
|-
| style='text-align:right'| 751
|
| ''[[:d:Q6865038|Mini Grey]]''
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 752
| [[Restren:Myrddin Fardd NLW3362574.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6948163|John Jones]]''
| 1836
| 1921
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 753
| [[Restren:NoahMMason.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7002124|Noah Morgan Mason]]''
| 1882
| 1965
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 754
| [[Restren:Owen Morgan Edwards in 1916 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114583|Owen Morgan Edwards]]''
| 1858
| 1920
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 755
|
| ''[[:d:Q7192602|Piers Griffith]]''
| 1568
| 1628
| [[Llandygái]]
|-
| style='text-align:right'| 756
|
| ''[[:d:Q7301790|Rebecca John]]''
| 1970
|
| ''[[:d:Q844784|Bro Glamour]]''
|-
| style='text-align:right'| 757
|
| ''[[:d:Q7306966|Rees Davies]]''
| 1938
| 2005
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 758
| [[Restren:Portrait of R. H. Gronow (4670809).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7306968|Rees Howell Gronow]]''
| 1794
| 1865
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 759
|
| ''[[:d:Q7321762|Rhys Brydydd]]''
|
|
| ''[[:d:Q13131807|Kingdom of Morgannwg]]''
|-
| style='text-align:right'| 760
|
| ''[[:d:Q7323024|Rice Mansel]]''
| 1487
| 1559
| ''[[:d:Q645198|Oxwich]]''
|-
| style='text-align:right'| 761
|
| ''[[:d:Q7329445|Richard Thomas]]''
| 1753
| 1780
| ''[[:d:Q20602435|Ynyscynhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 762
| [[Restren:Portrait of Ricardvs Vavghanvs (4672123).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7329644|Richard Vaughan]]''
| 1550
| 1607
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 763
|
| ''[[:d:Q7329960|Richard Wiegold]]''
| 1967
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 764
| [[Restren:Robert Armstrong-Jones 1933.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7341588|Robert Armstrong-Jones]]''
| 1857
| 1943
| ''[[:d:Q20602435|Ynyscynhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 765
| [[Restren:Robert Jones Derfel (1824-1905) NLW3364553 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7346183|R. J. Derfel]]''
| 1824
| 1905
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 766
| [[Restren:Preston north end art (Mills-Roberts).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7347692|Robert Mills-Roberts]]''
| 1862
| 1935
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 767
| [[Restren:Portrait of Mr. Pritchard (4670459).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7372176|Rowland Prichard]]''
| 1812
| 1887
| [[Llangywer]]
|-
| style='text-align:right'| 768
|
| ''[[:d:Q7372204|Rowland Williams]]''
| 1779
| 1854
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 769
| [[Restren:Samuel M Jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7412071|Samuel M. Jones]]''
| 1846
| 1904
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 770
|
| ''[[:d:Q7448922|Selwyn Griffith]]''
| 1928
| 2011
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 771
| [[Restren:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I (Siôn Cent).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7533490|Siôn Cent]]''
| 1367
| 1430
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 772
| [[Restren:Sir Spencer Summers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7576189|Spencer Summers]]''
| 1902
| 1976
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 773
|
| ''[[:d:Q7609157|Stephen Evans]]''
| 1970
|
| [[Kloes]]
|-
| style='text-align:right'| 774
|
| ''[[:d:Q7651983|Sven Hansen]]''
| 1876
| 1958
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 775
| [[Restren:Cymro 'pop' records by Teldisc for the Christmas market (1528985) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20558265|Aled Lloyd Davies]]''
| 1930
| 2021
| ''[[:d:Q15056704|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 776
|
| ''[[:d:Q20558440|Alun Ifans]]''
|
|
| ''[[:d:Q107032917|Sarn-bach]]''
|-
| style='text-align:right'| 777
|
| ''[[:d:Q20558732|Aneurin Jenkins Jones]]''
| 1925
| 1981
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 778
|
| ''[[:d:Q20560477|Bethan Marlow]]''
| 2000
|
| ''[[:d:Q3402550|Bethel]]''
|-
| style='text-align:right'| 779
| [[Restren:David Jones (Dewi Arfon, 1833-1869) NLW3365388.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20687891|D. H. Jones]]''
| 1833
| 1869
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 780
|
| ''[[:d:Q20732626|Annie Foulkes]]''
| 1877
| 1962
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 781
|
| ''[[:d:Q20732658|Benjamin Morris Williams]]''
| 1832
| 1903
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 782
|
| ''[[:d:Q20732678|Cadwaladr Davies]]''
| 1704
|
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 783
| [[Restren:Portrait of Cadwaladr Jones (4671525).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732680|Cadwaladr Jones]]''
| 1783
| 1867
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 784
|
| ''[[:d:Q20732689|Caradog Fynach]]''
| 1100
| 1124
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 785
|
| ''[[:d:Q20732799|David Davies Evans]]''
| 1787
| 1858
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 786
| [[Restren:Portrait of David Jones, Holywell, Flintshire (4673329) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732845|David Jones]]''
| 1770
| 1831
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 787
| [[Restren:D R Daniel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732887|David Robert Daniel]]''
| 1859
| 1931
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 788
| [[Restren:Edward Anwyl (1786-1852).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732925|Edward Anwyl]]''
| 1786
| 1857
| [[Llanegryn]]
|-
| style='text-align:right'| 789
|
| ''[[:d:Q20732931|Edward David Rowlands]]''
| 1880
| 1969
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 790
|
| ''[[:d:Q20732937|Edward Ellis]]''
| 1842
| 1892
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 791
| [[Restren:Portrait of Ellis Evans, D.D., Cefnmawr (4673713) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732998|Ellis Evans]]''
| 1786
| 1864
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 792
|
| ''[[:d:Q20733002|Ellis Thomas Davies]]''
| 1822
| 1895
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 793
|
| ''[[:d:Q20733022|Evan Evans]]''
| 1773
| 1827
| ''[[:d:Q6661066|Llanarmon]]''
|-
| style='text-align:right'| 794
| [[Restren:Portrait of Y Parch. Evan Jones (Caernarfon) (4670300) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733030|Evan Jones]]''
| 1836
| 1915
| [[Pennal]]
|-
| style='text-align:right'| 795
| [[Restren:Griffith Edwards (Gutyn Padarn).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733085|Griffith Edwards]]''
| 1812
| 1893
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 796
|
| ''[[:d:Q20733091|Griffith Hugh Jones]]''
| 1849
| 1919
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 797
|
| ''[[:d:Q20733100|Griffith Wynn]]''
| 1669
| 1736
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 798
| [[Restren:Capel Soar Bryncir - geograph.org.uk - 603091.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733149|Henry Hughes]]''
| 1841
| 1924
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 799
|
| ''[[:d:Q20733163|Henry, Or Harri Sion John]]''
| 1664
| 1754
| ''[[:d:Q596885|Bleynow Gwens]]''
|-
| style='text-align:right'| 800
|
| ''[[:d:Q20733179|Howel Davies]]''
| 1716
| 1770
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 801
| [[Restren:Hugh Michael Hughes.tif|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733199|Hugh Michael Hughes]]''
| 1858
| 1933
| [[Llanllechid]]
|-
| style='text-align:right'| 802
|
| ''[[:d:Q20733290|Isaac James]]''
| 1766
| 1840
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 803
|
| ''[[:d:Q20733293|Isaac Samuel Lloyd]]''
| 1875
| 1961
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 804
|
| ''[[:d:Q20733296|Ivor James]]''
| 1840
| 1909
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 805
|
| ''[[:d:Q20733340|Jenkin Evans]]''
| 1674
| 1709
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 806
|
| ''[[:d:Q20733364|John David Davies]]''
| 1831
| 1911
| ''[[:d:Q645198|Oxwich]]''
|-
| style='text-align:right'| 807
|
| ''[[:d:Q20733403|John Elias Davies]]''
| 1847
| 1883
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 808
|
| ''[[:d:Q20733441|John Herbert Jones]]''
| 1860
| 1943
| [[Talsarnau]]
|-
| style='text-align:right'| 809
|
| ''[[:d:Q20733486|John John Evans]]''
| 1862
| 1942
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 810
| [[Restren:Thomas Brigstocke (1809-1881) - Judge John Johnes II of Dolaucothy, County Cardigan (1800–1876) - 537641 - National Trust.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733488|John Johnes]]''
| 1800
| 1876
| ''[[:d:Q5288871|Dolaucothi Estate]]''
|-
| style='text-align:right'| 811
|
| ''[[:d:Q20733498|John Jones]]''
| 1776
| 1857
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 812
|
| ''[[:d:Q20733525|John Jones]]''
| 1831
| 1899
| ''[[:d:Q7678684|Tal-y-llyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 813
|
| ''[[:d:Q20733529|John Jones]]''
| 1868
| 1940
| [[Llanfrothen]]
|-
| style='text-align:right'| 814
|
| ''[[:d:Q20733549|John Lloyd]]''
| 1792
| 1834
| ''[[:d:Q5057359|Ceidio]]''
|-
| style='text-align:right'| 815
|
| ''[[:d:Q20733561|John Morgan]]''
| 1743
| 1801
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 816
| [[Restren:John Owen Jones (1857-1906).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733596|John Owen Jones]]''
| 1857
| 1917
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 817
| [[Restren:John Roberts (1842 - 1908).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733649|John Roberts]]''
| 1842
| 1908
| ''[[:d:Q5173016|Corris Uchaf]]''<br/>''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 818
|
| ''[[:d:Q20733675|John Thomas Griffiths]]''
| 1824
| 1895
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 819
| [[Restren:Llew Tegid.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733774|Lewis Davies Jones]]''
| 1851
| 1928
| [[Llangywer]]
|-
| style='text-align:right'| 820
|
| ''[[:d:Q20733785|Lewis Jones]]''
| 1702
| 1772
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 821
|
| ''[[:d:Q20733797|Lewis Morris]]''
| 1760
| 1855
| [[Llangelynnin]]
|-
| style='text-align:right'| 822
|
| ''[[:d:Q20733819|Llewelyn David Howell]]''
| 1812
| 1864
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 823
| [[Restren:Portrait of Morris Davies (4672735) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733965|Morris Davies]]''
| 1796
| 1876
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 824
| [[Restren:Portrait of Morris Roberts (4669920) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733983|Morris Roberts]]''
| 1799
| 1878
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 825
| [[Restren:Eryr Eryri.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734070|Owen Griffith]]''
| 1839
| 1903
| ''[[:d:Q3402521|Cwm y Glo]]''
|-
| style='text-align:right'| 826
|
| ''[[:d:Q20734079|Owen Humphrey Davies]]''
| 1828
| 1898
| [[Llanllechid]]
|-
| style='text-align:right'| 827
|
| ''[[:d:Q20734076|Owen Hughes]]''
| 1879
| 1947
| ''[[:d:Q13127599|Cwm Prysor]]''
|-
| style='text-align:right'| 828
| [[Restren:Owen Jones, Chatham Street, Lerpwl.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734088|Owen Jones]]''
| 1833
| 1899
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 829
|
| ''[[:d:Q20734093|Owen Jones]]''
| 1838
| 1866
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 830
| [[Restren:Portrait of diweddar Mr. Peter Maelor Evans (4673285).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734137|Peter Maelor Evans]]''
| 1817
| 1878
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 831
| [[Restren:Portrait of Richard (Tafolog) Davies (4673089).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734269|Richard Davies]]''
| 1830
| 1904
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 832
| [[Restren:Portrait of Richard Jones, Llwyngwril (4673766) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734283|Richard Jones]]''
| 1780
| 1853
| ''[[:d:Q6662914|Llwyngwril]]''
|-
| style='text-align:right'| 833
|
| ''[[:d:Q20734284|Richard Jones]]''
| 1787
| 1855
| ''[[:d:Q3402560|Bontddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 834
| [[Restren:Rhamant Bywyd Lloyd George (page 70 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734290|Richard Lloyd]]''
| 1834
| 1917
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 835
| [[Restren:Richard Roberts profile.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734304|Richard Roberts]]''
| 1874
| 1945
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 836
| [[Restren:Robert Ellis, Ysgoldy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734326|Robert Ellis]]''
| 1808
| 1881
| [[Llanddeiniolen]]
|-
| style='text-align:right'| 837
|
| ''[[:d:Q20734335|Robert Gruffydd]]''
| 1753
| 1820
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 838
|
| ''[[:d:Q20734346|Robert Llwyd]]''
| 1565
| 1655
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 839
|
| ''[[:d:Q20734374|Rolant Huw]]''
| 1714
| 1802
| [[Llangywer]]
|-
| style='text-align:right'| 840
|
| ''[[:d:Q20734438|Thomas Edwards]]''
| 1844
| 1924
| ''[[:d:Q5566992|Glasinfryn]]''
|-
| style='text-align:right'| 841
| [[Restren:Portrait of Thomas Jones 'Taliesin o Eifion' (4670540) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734488|Thomas Jones]]''
| 1820
| 1876
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 842
|
| ''[[:d:Q20734520|Thomas Prichard]]''
| 1764
| 1843
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 843
|
| ''[[:d:Q20734563|Watkin Jones]]''
| 1882
| 1967
| ''[[:d:Q3402628|Capel Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 844
|
| ''[[:d:Q20734598|William Edwards]]''
| 1786
| 1857
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 845
|
| ''[[:d:Q20734604|William Ellis]]''
| 1752
| 1810
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 846
|
| ''[[:d:Q20734651|William John Hughes]]''
| 1891
| 1945
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 847
| [[Restren:William Richard Jones (Goleufryn 1840-1898).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734702|William Richard Jones]]''
| 1840
| 1898
| [[Llanfrothen]]
|-
| style='text-align:right'| 848
|
| ''[[:d:Q20738023|Dafydd Roberts]]''
| 1892
| 1965
| ''[[:d:Q3402628|Capel Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 849
|
| ''[[:d:Q20738063|Evan Williams]]''
| 1724
| 1758
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 850
|
| ''[[:d:Q20738098|John Edwards]]''
| 1806
| 1887
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 851
|
| ''[[:d:Q20738096|John Edwards]]''
| 1606
| 1660
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 852
|
| ''[[:d:Q20738118|John Thomas Pritchard]]''
| 1859
| 1890
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 853
|
| ''[[:d:Q20746755|Alun Ogwen Williams]]''
| 1904
| 1970
| ''[[:d:Q52083626|Gerlan]]''
|-
| style='text-align:right'| 854
|
| ''[[:d:Q20746756|Arthur Wynn Williams]]''
| 1819
| 1886
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 855
|
| ''[[:d:Q20746795|Hugh Pugh]]''
| 1779
| 1809
| ''[[:d:Q15056704|Brithdir]]''
|-
| style='text-align:right'| 856
|
| ''[[:d:Q20748859|Margaret Thomas]]''
| 1779
|
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 857
|
| ''[[:d:Q20748868|Richard Powel]]''
| 1769
| 1795
| [[Llanegryn]]
|-
| style='text-align:right'| 858
| [[Restren:Thomas J Wheldon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20748879|Thomas Jones Wheldon]]''
| 1841
| 1916
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 859
|
| ''[[:d:Q20796502|John Doyle]]''
| 1968
|
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 860
|
| ''[[:d:Q20804661|Benjamin Jones]]''
| 1865
| 1953
| ''[[:d:Q6864597|Minffordd]]''
|-
| style='text-align:right'| 861
|
| ''[[:d:Q20804707|Griffith Davies]]''
| 1868
| 1962
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 862
|
| ''[[:d:Q20804742|Owen Owens Roberts]]''
| 1847
| 1926
| [[Talsarnau]]
|-
| style='text-align:right'| 863
|
| ''[[:d:Q20804751|Richard Roberts]]''
| 1796
| 1855
| ''[[:d:Q3404603|Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 864
|
| ''[[:d:Q20804752|Richard Samuel Hughes]]''
| 1888
| 1952
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 865
|
| ''[[:d:Q20804756|Robert Gwilym Hughes]]''
| 1910
| 1997
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 866
|
| ''[[:d:Q20804761|Robert Roberts]]''
| 1840
| 1871
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 867
|
| ''[[:d:Q20804826|William Gilbert Williams]]''
| 1874
| 1966
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 868
| [[Restren:William George-brawd DLlG.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804824|William George]]''
| 1865
| 1967
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 869
|
| ''[[:d:Q20811188|Lewis Lloyd]]''
| 1842
| 1902
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 870
|
| ''[[:d:Q20821095|Daniel Howell Williams]]''
| 1894
| 1963
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 871
|
| ''[[:d:Q20821130|Evan Lewis]]''
| 1788
| 1864
| ''[[:d:Q55869864|Cwm Gwanas]]''
|-
| style='text-align:right'| 872
|
| ''[[:d:Q120684883|Robert Williams]]''
| 1990
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 873
|
| ''[[:d:Q120692026|Angharad Penrhyn Jones]]''
|
|
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 874
|
| ''[[:d:Q120854861|Gainor Hughes]]''
| 1745
| 1780
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 875
|
| ''[[:d:Q123743053|Louisa M. Spooner]]''
| 1820
| 1886
| [[Maentwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 876
|
| ''[[:d:Q124250956|Mary Elizabeth Ellis]]''
| 1881
| 1974
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 877
| [[Restren:30 Medi 2012 - Dirprwy Lywydd yn Nant Gwrtheyrn 30 September 2012 - Deputy Presiding Officer at Nant Gwrtheyrn (8070076064) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q125525882|Edward Morus Jones]]''
| 1944
|
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 878
|
| ''[[:d:Q125536673|Elizabeth Rhŷs]]''
| 1841
| 1911
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 879
| [[Restren:Official portrait of Becky Gittins MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126848741|Becky Gittins]]''
| 1994
|
| [[Kloes]]
|-
| style='text-align:right'| 880
|
| ''[[:d:Q129312859|Huw Roberts]]''
| 1921
| 2010
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 881
|
| ''[[:d:Q129400724|Ian Hamilton Burton]]''
| 1915
| 1996
| [[Pennal]]
|-
| style='text-align:right'| 882
|
| ''[[:d:Q131288412|Eleanor Dwyryd]]''
| 1915
| 1978
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 883
| [[Restren:Caniadau Barlwydon Llyfr 1 (page 4 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q131444573|Robert John Davies]]''
| 1853
| 1930
| ''[[:d:Q24182555|Llidiardau]]''
|-
| style='text-align:right'| 884
|
| ''[[:d:Q131740105|George Ellis]]''
| 1837
| 1928
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 885
|
| ''[[:d:Q132190490|Griffith Jones]]''
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 886
|
| ''[[:d:Q133822117|Sara Lloyd]]''
|
|
| ''[[:d:Q42617191|Ynys Mon]]''
|-
| style='text-align:right'| 887
| [[Restren:Mrs Morgans, Sammah (Cwmlline) NLW3365072.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134049818|Rebeccah Morgans]]''
| 1805
| 1883
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 888
| [[Restren:W O Thomas, author of "Dwywaith o amgylch y byd" NLW3364433.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134058120|William Owen Thomas]]''
| 1845
|
| [[Maentwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 889
| [[Restren:William Jones (Ffestinfab, fl 1872-1915) NLW3364230.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134063673|William Jones]]''
| 1840
| 1908
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 890
|
| ''[[:d:Q134087004|Hugh Lloyd]]''
| 1858
|
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 891
| [[Restren:Revd Evan Peter, Y Bala (MC) NLW3360974.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100492|Evan Peter]]''
| 1821
| 1887
| [[Llangywer]]
|-
| style='text-align:right'| 892
| [[Restren:Revd Briwnant Evans, Llangurig (CM) NLW3365158.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134100779|Thomas Briwnant Evans]]''
| 1854
| 1892
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 893
| [[Restren:The mother of John Jones (Myrddin Fardd, 1836-1921) NLW3363215.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134476408|Ann Owen]]''
| 1808
|
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 894
|
| ''[[:d:Q134706819|Laura Katharine Davies]]''
| 1876
| 1967
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 895
|
| ''[[:d:Q135001989|William Davies]]''
| 1832
| 1903
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 896
|
| ''[[:d:Q135255875|Arthur Lewis Davies]]''
| 1855
| 1955
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 897
|
| ''[[:d:Q135255956|Jenkin Lewis]]''
| 1749
| 1805
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 898
|
| ''[[:d:Q135256094|William Ellis]]''
| 1789
| 1856
| [[Maentwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 899
|
| ''[[:d:Q135524659|Thomas Ellis]]''
| 1625
| 1688
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 900
|
| ''[[:d:Q135524690|Richard Thomas]]''
| 1630
| 1683
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 901
|
| ''[[:d:Q136312229|Emlyn Gomer]]''
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 902
|
| ''[[:d:Q136358080|Huw Ynyr Evans]]''
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 903
|
| ''[[:d:Q136400060|Ywain Myfyr]]''
| 1955
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 904
|
| ''[[:d:Q136444492|Eirian Owen]]''
|
|
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 905
|
| ''[[:d:Q136444533|Elwyn Wilson Jones]]''
| 1938
| 2017
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 906
|
| ''[[:d:Q136461430|Ben Bawden]]''
| 1978
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 907
|
| ''[[:d:Q136646119|David Thomas]]''
|
| 1906
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 908
|
| ''[[:d:Q136651407|Jennie Williams]]''
| 1875
| 1919
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 909
|
| ''[[:d:Q136651428|Morris Williams]]''
| 1871
|
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 910
|
| ''[[:d:Q136674057|John Owen (Rhuthun) (1941-2026)]]''
| 1944
| 2026
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 911
|
| ''[[:d:Q136722653|Dilwyn Young-Jones]]''
| 1952
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 912
|
| ''[[:d:Q136914180|J. O. Jones (actor)]]''
| 1931
| 2011
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 913
|
| ''[[:d:Q136914236|Arwel Jones (Hogia'r Wyddfa)]]''
| 1942
|
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 914
|
| ''[[:d:Q136914260|Richard Morris (Hogia'r Wyddfa)]]''
| 1936
| 2000
| ''[[:d:Q3402570|Caeathro]]''
|-
| style='text-align:right'| 915
|
| ''[[:d:Q137184279|Meurig Llwyd]]''
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 916
|
| ''[[:d:Q137593941|Gwawr]]''
| 400
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 917
|
| ''[[:d:Q138610790|Leonora Burton]]''
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 918
|
| ''[[:d:Q139071284|John Richard Roberts]]''
| 1823
| 1874
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 919
|
| ''[[:d:Q139178689|Trevor Evans]]''
| 1902
| 1981
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 920
|
| ''[[:d:Q139178994|John Warnaby]]''
| 1942
| 2007
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 921
|
| ''[[:d:Q139410897|Jorja Aiono]]''
| 2007
|
| ''[[:d:Q10996863|Abertawa]]''
|-
| style='text-align:right'| 922
|
| ''[[:d:Q139678406|William Jones Penny]]''
| 1873
| 1955
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 923
|
| ''[[:d:Q139678615|Elizabeth McKenzie]]''
|
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 924
|
| ''[[:d:Q139679486|John Hywel Parry]]''
| 1850
| 1925
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 925
|
| ''[[:d:Q139691513|Mary Ellen Ellis]]''
| 1862
|
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 926
| [[Restren:Benjamin Marshall (1768-1835) - Griffith Owen (1750–1833), Harpist to the Corbet Family of Ynysymaengwyn - NMW A 14301 - National Museum Cardiff.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139718599|Griffith Owen]]''
| 1750
| 1833
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 927
|
| ''[[:d:Q139796630|Mary Griffith Cox]]''
| 1829
| 1905
| ''[[:d:Q13129621|Llanenddwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 928
|
| ''[[:d:Q139796683|Daniel Pryse Jones]]''
| 1863
| 1931
| [[Llandygái]]
|-
| style='text-align:right'| 929
| [[Restren:Y Parch. R. Thomas Glandwr (5349026).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139831760|Robert Thomas]]''
| 1843
| 1912
| [[Bryn-crug]]
|-
| style='text-align:right'| 930
|
| ''[[:d:Q139835893|John Jones]]''
| 1829
| 1901
| [[Llanfrothen]]
|-
| style='text-align:right'| 931
| [[Restren:Portrait of Jane Evans, Bala (4673948).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139836518|Jane Evans]]''
| 1780
| 1882
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 932
|
| ''[[:d:Q139888200|Mary Godsal]]''
| 1848
| 1907
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 933
|
| ''[[:d:Q140533346|Lucas Ashton-Milne]]''
| 2009
|
| ''[[:d:Q13132596|Ysbyty Gwynedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 934
|
| ''[[:d:Q141107030|Gwynfryn Roberts]]''
| 1942
| 2010
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 935
|
| ''[[:d:Q141142080|Paul Henke]]''
| 1950
| 2026
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 936
|
| ''[[:d:Q20821157|John Edward Jones]]''
| 1886
| 1934
| [[Maentwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 937
|
| ''[[:d:Q20821167|John Lloyd]]''
| 1885
| 1964
| [[Talsarnau]]
|-
| style='text-align:right'| 938
|
| ''[[:d:Q20821200|Peter Price]]''
| 1864
| 1940
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 939
|
| ''[[:d:Q20821223|Thomas Ivor Jones]]''
| 1896
| 1969
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 940
|
| ''[[:d:Q20821233|William Davies]]''
| 1874
| 1949
| [[Llanegryn]]
|-
| style='text-align:right'| 941
|
| ''[[:d:Q20821418|David Jones]]''
| 1836
| 1878
| ''[[:d:Q6744334|Mallwyd]]''
|-
| style='text-align:right'| 942
|
| ''[[:d:Q20821428|John Castell Evans]]''
| 1844
| 1909
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 943
| [[Restren:T. Llechid Jones (5236454).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821448|Thomas Llechid Jones]]''
| 1867
| 1946
| [[Llanllechid]]
|-
| style='text-align:right'| 944
|
| ''[[:d:Q20888933|Owen Morris Roberts]]''
| 1906
| 1999
| [[Llanddeiniolen]]
|-
| style='text-align:right'| 945
|
| ''[[:d:Q20949588|J. Elwyn Hughes]]''
| 1940
| 2023
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 946
|
| ''[[:d:Q20949696|Cynon]]''
|
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 947
| [[Restren:Dylan Wiliam LISE2006 podium.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q21030583|Dylan Wiliam]]''
| 2000
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 948
|
| ''[[:d:Q21246048|Sarah Savage]]''
| 1664
| 1752
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 949
|
| ''[[:d:Q21457022|Elis Gwyn Jones]]''
| 1918
| 1999
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 950
|
| ''[[:d:Q21466631|Keith Bowen]]''
| 1950
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 951
|
| ''[[:d:Q21516459|Richard Henry Roberts]]''
| 1910
| 2003
| [[Llanllechid]]
|-
| style='text-align:right'| 952
|
| ''[[:d:Q21745459|Ernest Vaughan, 7th Earl of Lisburne]]''
| 1892
| 1965
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 953
|
| ''[[:d:Q22815213|Marged ferch Tomos]]''
| 1340
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 954
|
| ''[[:d:Q23708558|Elen Egryn]]''
| 1807
| 1876
| [[Llanegryn]]
|-
| style='text-align:right'| 955
| [[Restren:Walter Neumann 1973 (portion B).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q24005345|Walter Neumann]]''
| 1946
| 2024
| ''[[:d:Q748065|Karfili]]''
|-
| style='text-align:right'| 956
|
| ''[[:d:Q24718677|James William Webb-Jones]]''
| 1904
| 1965
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 957
|
| ''[[:d:Q25558366|Owen Jones Ellis Nanney]]''
| 1790
| 1870
| ''[[:d:Q11051258|Bryncir]]''
|-
| style='text-align:right'| 958
| [[Restren:Portrait of Richard Richards (4674581) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q25559009|Richard Richards]]''
| 1787
| 1860
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 959
|
| ''[[:d:Q26156061|Tecwyn Ellis]]''
| 1918
| 2012
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 960
| [[Restren:St Hychan's Church, Eglwys Llanychan, Rhuthun, Sir Ddinbych, Cymru, Wales 09.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27067380|Hychan]]''
|
|
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 961
|
| ''[[:d:Q27070262|Greg Holmes]]''
| 1993
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 962
|
| ''[[:d:Q27460689|Cyril Percival]]''
| 1889
| 1948
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 963
|
| ''[[:d:Q27922155|Ernest William Jones]]''
| 1870
| 1941
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 964
|
| ''[[:d:Q27970129|Owen John Owen]]''
| 1867
| 1960
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 965
|
| ''[[:d:Q27971230|John Pugh]]''
| 1783
| 1839
| [[Llangelynnin]]
|-
| style='text-align:right'| 966
| [[Restren:Portrait of Cadfan (4671203).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27972098|Hugh Williams]]''
| 1807
| 1870
| [[Bryn-crug]]
|-
| style='text-align:right'| 967
|
| ''[[:d:Q28115294|Ellis Stanbury]]''
| 1931
| 2007
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 968
|
| ''[[:d:Q28312659|Ilan]]''
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 969
|
| ''[[:d:Q28356929|Ted Breeze Jones]]''
| 1929
| 1997
| ''[[:d:Q20597403|Manod]]''
|-
| style='text-align:right'| 970
|
| ''[[:d:Q28360757|John Williams]]''
| 1872
| 1944
| ''[[:d:Q11015816|Rhostryfan]]''
|-
| style='text-align:right'| 971
| [[Restren:Owen Griffith Owen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360904|Owen Griffith Owen]]''
| 1847
| 1916
| ''[[:d:Q7131619|Pant Glas]]''
|-
| style='text-align:right'| 972
| [[Restren:Richard Jones Owen, 'Glaslyn' (5449759) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28360913|Richard Jones Owen]]''
| 1831
| 1909
| [[Llanfrothen]]
|-
| style='text-align:right'| 973
|
| ''[[:d:Q28361200|David Parry]]''
| 1835
| 1870
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 974
|
| ''[[:d:Q28361349|David Price]]''
| 1804
| 1874
| [[Llanddeiniolen]]
|-
| style='text-align:right'| 975
|
| ''[[:d:Q28361353|Thomas Walter Price]]''
| 1829
| 1869
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 976
|
| ''[[:d:Q28361407|Richard Roberts]]''
| 1818
| 1876
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 977
| [[Restren:Portrait of Mr. John Thomas (Eifionydd) (4671487).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361486|John Thomas]]''
| 1848
| 1922
| ''[[:d:Q13130691|Penmorfa]]''
|-
| style='text-align:right'| 978
|
| ''[[:d:Q28361501|Abraham Williams]]''
| 1755
| 1828
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 979
|
| ''[[:d:Q28361531|John Williams]]''
| 1740
| 1821
| [[Llangelynnin]]
|-
| style='text-align:right'| 980
| [[Restren:Lewis William.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361547|Lewis William(S)]]''
| 1774
| 1862
| [[Pennal]]
|-
| style='text-align:right'| 981
|
| ''[[:d:Q28361719|William Williams]]''
| 1768
| 1836
| [[Maentwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 982
|
| ''[[:d:Q28361723|William Williams]]''
| 1769
| 1847
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 983
|
| ''[[:d:Q28361726|William Williams]]''
| 1800
| 1868
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 984
| [[Restren:Peter Rawlinson (46522523975).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28873696|Peter Rawlinson]]''
| 2000
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 985
|
| ''[[:d:Q30118010|Rhodri Lovett]]''
| 1982
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 986
|
| ''[[:d:Q30609027|William Ellis Williams]]''
| 1881
| 1962
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 987
|
| ''[[:d:Q31358714|Hywel Sele]]''
| 1345
| 1402
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 988
|
| ''[[:d:Q32859631|Nicholas Francis]]''
| 1958
|
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 989
| [[Restren:John Francon Williams 1854-1911 Commemorative Plaque.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q35160552|John Francon Williams]]''
| 1854
| 1911
| [[Llanllechid]]
|-
| style='text-align:right'| 990
|
| ''[[:d:Q37269398|Jonathan Evans-Jones]]''
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 991
|
| ''[[:d:Q37347750|David Humphrey Jones]]''
| 1842
| 1904
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 992
|
| ''[[:d:Q37804072|Evan Jones]]''
| 1830
| 1918
| ''[[:d:Q3404510|Llangian]]''
|-
| style='text-align:right'| 993
|
| ''[[:d:Q41701277|John Wynne Jones]]''
| 1803
| 1888
| ''[[:d:Q24671090|Aber]]''
|-
| style='text-align:right'| 994
|
| ''[[:d:Q47121102|Mari Gwilym]]''
| 1953
|
| [[Pistyll]]
|-
| style='text-align:right'| 995
|
| ''[[:d:Q47124323|Adrian Reynolds]]''
| 1963
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 996
|
| ''[[:d:Q47126652|Angharad Jones]]''
| 1962
| 2010
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 997
|
| ''[[:d:Q47126701|Heini Gruffudd]]''
| 1946
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 998
|
| ''[[:d:Q48794179|Honor Arundel]]''
| 1919
| 1973
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 999
|
| ''[[:d:Q51908481|Saint Bilo]]''
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1000
|
| ''[[:d:Q51954783|Keneython]]''
|
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1001
|
| ''[[:d:Q52120536|Gwenhaf]]''
| 480
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1002
|
| ''[[:d:Q53191106|Meleri]]''
|
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1003
| [[Restren:Portrait of Henry Evans (born 1606) (4674118).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q54800979|Henry Evans]]''
| 1606
| 1710
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1004
|
| ''[[:d:Q55310397|Bridget Chetwynd]]''
| 1910
| 1970
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1005
|
| ''[[:d:Q55652337|Gwrgon]]''
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1006
|
| ''[[:d:Q55652826|Ceindrych]]''
| 500
|
| ''[[:d:Q954585|Kingdom of Brycheiniog]]''
|-
| style='text-align:right'| 1007
|
| ''[[:d:Q55760861|Sophie Mackintosh]]''
| 1988
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1008
| [[Restren:Rhodri ap Dyfrig (Nwdls, S4C) yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2018 - at the National Eisteddfod, Cardiff 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56051667|Rhodri ap Dyfrig]]''
| 1977
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1009
|
| ''[[:d:Q56174216|Mary Bettiss]]''
| 1788
|
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 1010
|
| ''[[:d:Q56176227|David J. Owen]]''
| 1877
| 1945
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1011
|
| ''[[:d:Q56176497|Edward Edwards]]''
| 1865
| 1933
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1012
|
| ''[[:d:Q56176529|Llewelyn Edwards]]''
|
|
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 1013
|
| ''[[:d:Q56176713|Hugh Ellis]]''
| 1857
| 1931
| [[Llandygái]]
|-
| style='text-align:right'| 1014
|
| ''[[:d:Q56176718|Robert Ellis]]''
| 1845
|
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1015
|
| ''[[:d:Q56176777|Elizabeth Enoch]]''
| 1801
|
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1016
| [[Restren:Er cof am y Parch Foulk Evans, Machynlleth.. NLW3365216.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56176943|Foulk Evans]]''
| 1783
| 1866
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1017
|
| ''[[:d:Q56176950|Thomas Evans Griffith]]''
| 1853
| 1914
| ''[[:d:Q3402480|Rhydyclafdy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1018
|
| ''[[:d:Q56176998|Lewis Evans]]''
| 1767
| 1835
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1019
|
| ''[[:d:Q56177842|Robert John Griffith]]''
| 1861
|
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 1020
|
| ''[[:d:Q56178805|John Henry Hughes]]''
| 1862
| 1893
| ''[[:d:Q42617191|Ynys Mon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1021
|
| ''[[:d:Q56178865|Roderick Humphreys]]''
| 1816
| 1895
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1022
|
| ''[[:d:Q56179139|Richard Iwan Jenkyn]]''
| 1857
| 1893
| ''[[:d:Q645155|Cardiganshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1023
|
| ''[[:d:Q56179386|Charles Jones]]''
| 1831
| 1917
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 1024
|
| ''[[:d:Q56179623|John Jones]]''
| 1787
| 1860
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1025
|
| ''[[:d:Q56179702|Morris Jones]]''
| 1819
| 1875
| ''[[:d:Q7678684|Tal-y-llyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1026
|
| ''[[:d:Q56179703|Morris Jones]]''
| 1783
| 1862
| [[Llandygái]]
|-
| style='text-align:right'| 1027
|
| ''[[:d:Q56179705|Moses Jones]]''
| 1792
| 1863
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 1028
| [[Restren:Thomas Jones, Ysw., Y. H., Brynmelyn (5293984).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56179794|Thomas Jones]]''
| 1837
| 1906
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 1029
|
| ''[[:d:Q56179845|Walter Sylvanus Jones]]''
| 1883
| 1932
| ''[[:d:Q7131619|Pant Glas]]''
|-
| style='text-align:right'| 1030
|
| ''[[:d:Q56179865|William Jones]]''
| 1825
| 1893
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 1031
|
| ''[[:d:Q56180917|Roderick Lumley]]''
| 1838
| 1895
| [[Pennal]]
|-
| style='text-align:right'| 1032
|
| ''[[:d:Q56181525|Robert Owen Morris]]''
| 1859
| 1943
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1033
|
| ''[[:d:Q56181981|Ann Corbet]]''
| 1684
| 1760
| ''[[:d:Q10948653|Ynysmaengwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1034
|
| ''[[:d:Q56182000|Elizabeth Glaslyn Owen]]''
| 1884
| 1963
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 1035
|
| ''[[:d:Q56182032|John Owen]]''
| 1712
| 1800
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1036
|
| ''[[:d:Q56183116|William Pughe]]''
| 1765
| 1852
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1037
|
| ''[[:d:Q56183241|Benjamin George Rees]]''
| 1910
| 1948
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1038
|
| ''[[:d:Q56183482|David Richards]]''
| 1860
|
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1039
|
| ''[[:d:Q56183503|John Lloyd Richards]]''
| 1790
| 1854
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1040
| [[Restren:Evan Roberts, Llandderfel, in his library (1504783).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56183593|Evan Roberts]]''
| 1877
| 1977
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 1041
|
| ''[[:d:Q56183604|Griffith Roberts]]''
| 1768
| 1815
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1042
|
| ''[[:d:Q56183688|Wilbert Lloyd Roberts]]''
| 1926
| 1996
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 1043
| [[Restren:RM Ruck standing.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q56183866|Richard Ruck]]''
| 1851
| 1935
| [[Pennal]]
|-
| style='text-align:right'| 1044
|
| ''[[:d:Q56183864|Mary Anne Ruck]]''
| 1822
| 1905
| [[Pennal]]
|-
| style='text-align:right'| 1045
|
| ''[[:d:Q56184810|Hugh Thomas]]''
| 1664
| 1688
| [[Llangelynnin]]
|-
| style='text-align:right'| 1046
|
| ''[[:d:Q56186189|Morris Thomas Williams]]''
| 1900
| 1946
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1047
|
| ''[[:d:Q56186231|Robert Williams]]''
| 1842
| 1913
| [[Llanllechid]]
|-
| style='text-align:right'| 1048
|
| ''[[:d:Q56186265|Thomas Wiliems]]''
| 1545
| 1622
| ''[[:d:Q13125597|Arllechwedd Isaf]]''<br/>[[Trefriw]]
|-
| style='text-align:right'| 1049
|
| ''[[:d:Q56186735|John Pugh]]''
| 1861
| 1942
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1050
|
| ''[[:d:Q56187142|Hugh Roberts]]''
| 1832
| 1907
| [[Bryn-crug]]
|-
| style='text-align:right'| 1051
|
| ''[[:d:Q56187325|Robert D. Edwards]]''
| 1813
| 1889
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 1052
|
| ''[[:d:Q56187576|Henry Isgaer Lewis]]''
| 1852
| 1922
| [[Llanddeiniolen]]
|-
| style='text-align:right'| 1053
|
| ''[[:d:Q56291963|Thomas Lloyd]]''
| 1709
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1054
|
| ''[[:d:Q56612499|J. Bryan Jones]]''
| 1934
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1055
|
| ''[[:d:Q57908543|Gillian Turner]]''
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1056
|
| ''[[:d:Q61107987|Meurig Fychan ap Hywel Sele]]''
| 1400
|
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1057
| [[Restren:Corffddelw - effigy of Meurig ap Ynyr Fychan, Nannau 14.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q61107990|Meurig ap Ynyr Fechan]]''
| 1315
| 1347
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1058
|
| ''[[:d:Q62513133|Andy Evans]]''
|
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1059
|
| ''[[:d:Q64919712|George Brooke]]''
| 1913
| 1993
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1060
|
| ''[[:d:Q65058631|Richard Davies]]''
| 1862
| 1938
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1061
|
| ''[[:d:Q66309772|Patrick Killian]]''
| 1974
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1062
|
| ''[[:d:Q66819461|Owen Elias Roberts]]''
| 1908
| 2000
| [[Llanystumdwy]]
|-
| style='text-align:right'| 1063
|
| ''[[:d:Q67390619|Sonia Gandhi]]''
| 1975
|
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1064
|
| ''[[:d:Q67651447|William Jones]]''
| 1757
| 1830
| ''[[:d:Q3402560|Bontddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 1066
|
| ''[[:d:Q73855387|Jane Ellis]]''
| 1779
|
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 1067
|
| ''[[:d:Q75445238|Wilberforce Ernest Hazell]]''
| 1871
| 1953
| ''[[:d:Q5256625|Denbighshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1068
|
| ''[[:d:Q75946239|Sir Richard Puleston, 2nd Bt.]]''
| 1789
| 1860
| ''[[:d:Q684016|Flintshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1069
| [[Restren:Dylan Levitt.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q76700917|Dylan Levitt]]''
| 2000
|
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1070
|
| ''[[:d:Q79856442|Annes Elwy]]''
| 1992
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1071
|
| ''[[:d:Q83289553|Llŷr Titus]]''
| 1992
|
| ''[[:d:Q1541249|Llŷn Peninsula]]''
|-
| style='text-align:right'| 1072
|
| ''[[:d:Q84763454|John Elfed Jones]]''
| 1933
|
| [[Maentwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1073
|
| ''[[:d:Q88886811|Denise Hampson]]''
| 1978
|
| [[Kloes]]
|-
| style='text-align:right'| 1074
|
| ''[[:d:Q95850874|Timothy Moores]]''
| 1942
| 2024
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1075
|
| ''[[:d:Q96349090|Ethel Saxon]]''
| 1891
| 1917
| ''[[:d:Q1245075|Monmouthshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1076
|
| ''[[:d:Q97307833|Paul Grist]]''
| 1939
| 2026
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1077
| [[Restren:Ellie Leek Blackburn Rovers Women 2021 (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q97741605|Ellie Leek]]''
| 1995
|
| ''[[:d:Q643919|Torr-ven]]''
|-
| style='text-align:right'| 1078
|
| ''[[:d:Q99335237|Stephen Banister]]''
| 1918
| 2006
| [[Llandygái]]
|-
| style='text-align:right'| 1079
| [[Restren:Official portrait of Llinos Medi MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q100741889|Llinos Medi]]''
| 1982
|
| ''[[:d:Q42617191|Ynys Mon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1080
|
| ''[[:d:Q102432298|Robert Owen Jones]]''
| 1837
| 1926
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 1081
|
| ''[[:d:Q104234346|David McKinley Williams]]''
| 1887
| 1978
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1082
|
| ''[[:d:Q104286445|Charles Davy]]''
| 1825
| 1914
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1083
|
| ''[[:d:Q104369841|Edwin Davy]]''
| 1826
| 1869
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1084
| [[Restren:Richard Hermer Official Cabinet Portrait, July 2024 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105188058|Richard Hermer]]''
| 1968
|
| ''[[:d:Q1152204|South Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1085
| [[Restren:C. R. Jones, Ysw., Y.H., Llanfyllin (5236452).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105514757|C. R. Jones]]''
| 1828
| 1902
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1086
| [[Restren:Najla (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q105977287|Najla Mangoush]]''
| 1973
|
| [[Loundres]]<br/>''[[:d:Q24342199|Kardydh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1087
| [[Restren:Amber Davies in 2024.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q106540639|Amber Davies]]''
| 1996
|
| [[Dinbych]]<br/>''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''<br/>[[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1088
|
| ''[[:d:Q106900641|Hannah Jones]]''
| 1996
|
| ''[[:d:Q10996863|Abertawa]]''
|-
| style='text-align:right'| 1089
|
| ''[[:d:Q108136770|Robert Roberts]]''
| 1674
| 1728
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1090
| [[Restren:Kidsgrove Athletic v Crewe Alexandra - 5 July 2025 - Zac Williams 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109604218|Zac Williams]]''
| 2004
|
| ''[[:d:Q650682|Konteth Dinbygh]]''
|-
| style='text-align:right'| 1091
|
| ''[[:d:Q109630143|Edward Williams]]''
| 1850
| 1934
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1092
|
| ''[[:d:Q109669500|Edward Foulkes]]''
| 1850
| 1917
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 1093
| [[Restren:Portrait of Garibaldi Tyler ca. 1907.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q109824414|Garibaldi Tyler]]''
| 1866
| 1953
| ''[[:d:Q672693|Carmarthen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1094
|
| ''[[:d:Q109859950|John Richards]]''
| 1745
| 1836
| ''[[:d:Q3404603|Ardudwy]]''
|-
| style='text-align:right'| 1095
|
| ''[[:d:Q110458597|Ivan Thomas Davies]]''
| 1852
| 1931
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1096
|
| ''[[:d:Q110622080|Emrys Hughes]]''
|
|
| ''[[:d:Q25558292|Borth-y-Gest]]''
|-
| style='text-align:right'| 1097
|
| ''[[:d:Q110768355|William Evans Jones]]''
| 1854
| 1938
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1098
|
| ''[[:d:Q110802391|John Ellis Jones]]''
| 1840
|
| [[Llanddeiniolen]]
|-
| style='text-align:right'| 1099
|
| ''[[:d:Q110805638|John Williams]]''
| 1795
| 1856
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1100
|
| ''[[:d:Q110939874|David R. Abram]]''
| 1957
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1101
|
| ''[[:d:Q110951897|Robert Rowlands]]''
| 1840
|
| [[Llanberis]]
|-
| style='text-align:right'| 1102
|
| ''[[:d:Q110979757|David Thomas]]''
| 1823
| 1914
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1103
| [[Restren:Gutyn Ebrill (Griffith Griffiths) (1828-1909).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111016369|Griffith Griffiths]]''
| 1828
| 1909
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1104
| [[Restren:Cameron Congreve.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q111206274|Cameron Congreve]]''
| 2004
|
| ''[[:d:Q596885|Bleynow Gwens]]''
|-
| style='text-align:right'| 1105
|
| ''[[:d:Q111274052|Evan Festin Jones]]''
| 1859
| 1918
| [[Ffestiniog]]
|-
| style='text-align:right'| 1106
|
| ''[[:d:Q111593054|Owen Morris Williams]]''
| 1870
| 1958
| ''[[:d:Q5057359|Ceidio]]''
|-
| style='text-align:right'| 1107
|
| ''[[:d:Q111746342|Thomas Davies]]''
| 1833
| 1899
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1108
|
| ''[[:d:Q111869544|Robert Jones]]''
| 1845
| 1906
| ''[[:d:Q577711|Merionethshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1109
|
| ''[[:d:Q111913876|John Albert Alexander Williams]]''
| 1863
| 1944
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 1110
|
| ''[[:d:Q111974082|Edward Rumsey Williams]]''
| 1802
| 1886
| ''[[:d:Q13129604|Llanbeblig]]''
|-
| style='text-align:right'| 1111
|
| ''[[:d:Q111976039|William Pugh]]''
| 1750
| 1845
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1112
|
| ''[[:d:Q112065060|William Hibbs Bevan]]''
| 1788
| 1846
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1113
|
| ''[[:d:Q112065107|Griffith Williams Jones]]''
| 1871
| 1924
| [[Llanddeiniolen]]
|-
| style='text-align:right'| 1114
|
| ''[[:d:Q112074369|Gwilym Pugh]]''
| 1618
| 1689
| ''[[:d:Q731669|Caernarfonshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1115
|
| ''[[:d:Q112079324|Lewis Griffith Roberts]]''
| 1916
| 1986
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1116
|
| ''[[:d:Q112080160|Oswald Rees Owen]]''
| 1907
| 1980
| ''[[:d:Q7678684|Tal-y-llyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1117
|
| ''[[:d:Q112080260|David Hughes]]''
| 1839
| 1923
| [[Llanycil]]
|-
| style='text-align:right'| 1118
|
| ''[[:d:Q112126488|Caradog Tegid Rowlands]]''
| 1891
| 1968
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1119
|
| ''[[:d:Q112127710|Robert Cadwaladr Evans]]''
| 1857
| 1922
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1120
|
| ''[[:d:Q112127814|Hugh Edwards]]''
| 1871
| 1941
| [[Llandderfel]]
|-
| style='text-align:right'| 1121
|
| ''[[:d:Q112132605|David Davies]]''
|
| 1901
| ''[[:d:Q3402429|Groeslon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1122
|
| ''[[:d:Q112471825|Clifford Naunton Morgan]]''
| 1901
| 1986
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1123
|
| ''[[:d:Q112519032|John C. Rodda]]''
| 1934
| 2024
| ''[[:d:Q870815|Glamorgan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1124
| [[Restren:Portrait of John Prytherch (4672676).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q113551771|John Prytherch]]''
| 1774
| 1864
| ''[[:d:Q42617191|Ynys Mon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1125
|
| ''[[:d:Q113680486|John Morgan Edwards]]''
| 1868
| 1924
| ''[[:d:Q3402425|Llanuwchllyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1126
|
| ''[[:d:Q115616673|Elizabeth May Watkin Jones]]''
| 1907
| 1965
| ''[[:d:Q3402628|Capel Celyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1127
| [[Restren:Professor Iain Martin (Deakin University Vice-Chancellor).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q115794521|Iain Martin]]''
|
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1128
|
| ''[[:d:Q117286952|David Rhagfyr Jones]]''
| 1858
| 1915
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1129
|
| ''[[:d:Q117600963|Henry Inglis Wynne Williams]]''
| 1870
| 1942
| ''[[:d:Q4936754|Boduan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1130
|
| ''[[:d:Q118067079|Fannie Margaret Thomas]]''
| 1868
| 1953
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1131
|
| ''[[:d:Q118169494|John Mayor]]''
| 1755
| 1826
| [[Dolgellau]]
|-
| style='text-align:right'| 1132
|
| ''[[:d:Q118903180|William Griffith]]''
| 1597
| 1648
| [[Llandygái]]
|-
| style='text-align:right'| 1133
|
| ''[[:d:Q119175309|Hana Lili]]''
| 2000
|
| ''[[:d:Q844784|Bro Glamour]]''
|-
| style='text-align:right'| 1134
|
| ''[[:d:Q119545091|Christina Sewell]]''
| 1923
|
| ''[[:d:Q1286223|South Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1135
| [[Restren:Official portrait of Lord Morgan crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q93657|Kenneth O. Morgan]]''
| 1934
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1136
| [[Restren:Petter Solberg - 2009 Cyprus Rally 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q117756|Phil Mills]]''
| 1963
|
| [[Trefeglwys]]
|-
| style='text-align:right'| 1137
|
| ''[[:d:Q122122|Karl Johnson]]''
| 1948
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1138
| [[Restren:2015-03-02 Carl Robinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126360|Carl Robinson]]''
| 1976
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 1139
| [[Restren:Robert Owen by William Henry Brooke.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q179374|Robert Owen]]''
| 1771
| 1858
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1140
|
| ''[[:d:Q251436|Michael White]]''
| 1987
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1141
|
| ''[[:d:Q259988|John Disley]]''
| 1928
| 2016
| [[Corris]]
|-
| style='text-align:right'| 1142
|
| ''[[:d:Q282493|Edmund Mortimer, 3rd Earl of March]]''
| 1352
| 1382
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1143
|
| ''[[:d:Q285258|Ron Waldron]]''
| 1933
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1144
| [[Restren:Richard Livsey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q333882|Richard Livsey, Baron Livsey of Talgarth]]''
| 1935
| 2010
| [[Talgarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1145
| [[Restren:Map of Missouri River and Vicinity.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q348948|John Evans]]''
| 1770
| 1799
| [[Karnarvon]]<br/>[[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1146
|
| ''[[:d:Q361128|Owen Tudor]]''
| 1400
| 1461
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1147
|
| ''[[:d:Q361465|Gerran Howell]]''
| 1991
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1148
|
| ''[[:d:Q363711|John Penry]]''
| 1563
| 1593
| ''[[:d:Q17740348|Cefn Brith]]''
|-
| style='text-align:right'| 1149
|
| ''[[:d:Q382731|John Warlow]]''
| 1939
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1150
| [[Restren:St-jacut.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q390440|Jacut]]''
| 401
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1151
|
| ''[[:d:Q447951|Alun Owen]]''
| 1925
| 1994
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1152
|
| ''[[:d:Q449142|Gwladus Ddu]]''
| 1300
| 1251
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1153
|
| ''[[:d:Q528311|Owain Cyfeiliog]]''
| 1130
| 1197
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1154
| [[Restren:Petroc-vit.jpg|center|128px]]
| [[Petrek]]
| 450
| 564
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1155
| [[Restren:Prof. Anne Rasa, Kalahari Trails, Red Dune Route, Northern Cape, South Africa.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q565725|Anne Rasa]]''
| 1940
| 2020
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1156
|
| ''[[:d:Q579550|Peter Biziou]]''
| 1944
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1157
| [[Restren:Jack Williams 1905.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q585747|Jack Williams]]''
| 1882
| 1911
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1158
| [[Restren:Up percy jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q587649|Percy Jones]]''
| 1947
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1159
| [[Restren:Saint Beuno Window.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q612390|Beuno]]''
| 570
| 640
| ''[[:d:Q769782|Kingdom of Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1160
| [[Restren:Ernest Norton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q626472|Ernest Norton]]''
| 1893
| 1966
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1161
|
| ''[[:d:Q633039|Richard Amerike]]''
| 1440
| 1503
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1162
|
| ''[[:d:Q634827|Caradoc of Llancarfan]]''
| 1150
| 1156<br/>1147
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1163
|
| ''[[:d:Q642630|Harry Payne]]''
| 1907
| 2000
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1164
| [[Restren:Phil Woosnam, NASL 1975 media guide page 4.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q646614|Phil Woosnam]]''
| 1932
| 2013
| ''[[:d:Q38825|Montgomeryshire]]''<br/>[[Caersws]]
|-
| style='text-align:right'| 1165
| [[Restren:GruffuddapLlywelyn historieofcambria.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q727897|Gruffudd ap Llywelyn]]''
| 1000
| 1063
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1166
| [[Restren:Briec (29) Chapelle Saint-Venec Statue 05.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q746440|Wethenoc]]''
| 401
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1167
|
| ''[[:d:Q763721|Haydn Tanner]]''
| 1917
| 2009
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1168
| [[Restren:Vannes - cathédrale, vitrail des saints Patern et Mériadec Detail Padarn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q770633|Padarn]]''
| 500
| 510
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1169
| [[Restren:Sid Bevan rugby player.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q780557|Sid Bevan]]''
| 1877
| 1933
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1170
|
| ''[[:d:Q912228|Brian Godding]]''
| 1945
| 2023
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1171
|
| ''[[:d:Q924074|Angus McBean]]''
| 1904
| 1990
| [[Trecelyn]]<br/>''[[:d:Q11017004|Newbridge-on-Wye]]''
|-
| style='text-align:right'| 1172
|
| ''[[:d:Q939952|Maud de Braose, Baroness Wigmore]]''
| 1224
| 1301
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1173
|
| ''[[:d:Q976254|Paul Davies]]''
| 1970
|
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1174
| [[Restren:Delme Thomas.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q979336|Delme Thomas]]''
| 1942
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1175
|
| ''[[:d:Q981494|John of Wales]]''
| 1300
| 1285
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1176
| [[Restren:Bryony Worthington, Baroness Worthington (born 1971) at World Economic Forum Davos 2021.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q995315|Bryony Worthington, Baroness Worthington]]''
| 1971
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1177
|
| ''[[:d:Q1035345|Caradoc Freichfras]]''
| 470
| 500
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1178
| [[Restren:Tewdrig Sant.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1088014|Tewdrig]]''
| 550
|
| ''[[:d:Q2253783|Kingdom of Glywysing]]''<br/>[[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1179
|
| ''[[:d:Q1106063|Keith Cooper]]''
| 1948
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1180
| [[Restren:Llywelyn the Great (Dafydd).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1157156|Dafydd ap Llywelyn]]''
| 1215<br/>1208
| 1246
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1181
| [[Restren:Deiniol Sant Cadeirlan Bangor Cathedral St Deiniol - geograph.org.uk - 593071.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1183310|Deiniol]]''
| 530
| 584
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1182
| [[Restren:Buste reliquaire de saint Suliac, Sizun, France.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1293017|Tysilio]]''
| 550
| 640
| ''[[:d:Q769782|Kingdom of Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1183
| [[Restren:Thomas Olivers.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1320386|Thomas Olivers]]''
| 1725
| 1799
| [[Tregynon]]
|-
| style='text-align:right'| 1184
|
| ''[[:d:Q1331208|Elizabeth Grünbaum]]''
| 2000
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1185
|
| ''[[:d:Q1368597|David Taylor]]''
| 1965
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1186
|
| ''[[:d:Q1379647|Evan Evans]]''
| 1765
| 1844
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1187
| [[Restren:Hedd Wyn 01(a-dg).JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q1388537|Hedd Wyn]]''
| 1887
| 1917
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1188
|
| ''[[:d:Q1396040|Sue Jones-Davies]]''
| 1949
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1189
|
| ''[[:d:Q1517534|John Rees]]''
| 1927
| 1994
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1190
| [[Restren:Gwyn Ashton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1557923|Gwyn Ashton]]''
| 1961<br/>1959
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1191
|
| ''[[:d:Q1562304|Tony Cowell]]''
| 1950
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1192
|
| ''[[:d:Q1620977|Jeff Young]]''
| 1942
| 2005
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1193
| [[Restren:Ian simmonds 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1655630|Ian Simmonds]]''
| 1966
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1194
| [[Restren:National Library of Ireland MS 700 f77v Raymond de Gros.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1670013|Raymond FitzGerald]]''
| 1200
| 1185
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1195
|
| ''[[:d:Q1700056|John Ffowcs Williams]]''
| 1935
| 2020
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1196
| [[Restren:John Parsons..jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1701334|John Parsons]]''
| 1954
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1197
| [[Restren:Official portrait of Lord Clement-Jones crop 2, 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1706931|Timothy Clement-Jones, Baron Clement-Jones]]''
| 1949
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1198
|
| ''[[:d:Q1801939|Gary Taylor]]''
| 1961
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1199
|
| ''[[:d:Q1807932|Lauren Francis]]''
| 2000
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1200
| [[Restren:Lisa Palfrey, Tanjimei.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1827777|Lisa Palfrey]]''
| 1967
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1201
|
| ''[[:d:Q1849841|Rhydian Roberts]]''
| 1983
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1202
| [[Restren:Official portrait of Baroness Golding crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q1866867|Llin Golding, Baroness Golding]]''
| 1933
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1203
|
| ''[[:d:Q1905841|Martyn Lewis]]''
| 1982
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1204
|
| ''[[:d:Q1974074|Ifor Williams]]''
| 1881
| 1965
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1205
| [[Restren:Matthew Pritchard 2015 -2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2047865|Mathew Pritchard]]''
| 1973
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1206
|
| ''[[:d:Q2064266|Baruc]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1207
|
| ''[[:d:Q2086499|Philip Vaughan]]''
| 1757
| 1824
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1208
|
| ''[[:d:Q2102183|Ritchie Davies]]''
| 1971
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1209
|
| ''[[:d:Q2159761|Robin Davies]]''
| 1954
| 2010
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1210
|
| ''[[:d:Q2210169|Marshall James]]''
| 1970
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1211
| [[Restren:General Carl Ap pryce.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2282661|Carol Ap Rhys Pryce]]''
| 1876
| 1955
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1212
|
| ''[[:d:Q2293838|Gordon Thomas]]''
| 1933
| 2017
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1213
|
| ''[[:d:Q2382658|Don Tarr]]''
| 1910
| 1980
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1214
| [[Restren:Gwynedd Museum and Art Gallery 2019 079.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2383305|T. H. Parry-Williams]]''
| 1887
| 1975
| ''[[:d:Q1899529|Rhyd-ddu]]''
|-
| style='text-align:right'| 1215
| [[Restren:Brychan (straightened) Eglwys Aberhonddu (Brecon, Wales) 02.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2398021|Brychan Brycheiniog]]''
| 400
| 480
| [[Talgarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1216
| [[Restren:Saint Aaron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2501319|Aaron of Aleth]]''
| 550
| 552
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1218
| [[Restren:Statue de saint Lunaire.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2563910|Saint Lunaire]]''
| 509
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1219
| [[Restren:Rennes (35) Métropole Saint-Pierre - Intérieur - Procession des saints de Bretagne - Saint Austol et Méen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2565483|Méen]]''
| 540
| 617
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1220
|
| ''[[:d:Q2575137|Cynan Garwyn]]''
| 545
| 613
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1221
|
| ''[[:d:Q2575163|Cadell Ddyrnllwg]]''
| 430
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1222
|
| ''[[:d:Q2603027|Iwan Roberts]]''
| 1967
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1223
|
| ''[[:d:Q2605207|Paulinus]]''
| 500
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1224
|
| ''[[:d:Q2670636|Meilyr Brydydd]]''
| 1050
| 1137
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1225
|
| ''[[:d:Q2745169|Llywelyn Goch ap Meurig Hen]]''
| 1335
| 1390
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1226
|
| ''[[:d:Q2830572|Alan Phillips]]''
| 1954
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1227
|
| ''[[:d:Q2840540|Alun Thomas]]''
| 1926
| 1991
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1228
|
| ''[[:d:Q2846634|Andrew House]]''
| 1965
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1229
|
| ''[[:d:Q2865205|Arthur Lewis]]''
| 1941
| 2026
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1230
|
| ''[[:d:Q2903748|Billy Williams]]''
| 1929
| 2013
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1231
|
| ''[[:d:Q2925023|Brian Thomas]]''
| 1940
| 2012
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1232
| [[Restren:C. G. Taylor.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2960293|Charles Taylor]]''
| 1863
| 1915
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1233
| [[Restren:Clifford Alfred Bowen (1875–1929).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q2979039|Cliff Bowen]]''
| 1875
| 1929
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1234
| [[Restren:Cliff Davies 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2979047|Cliff Davies]]''
| 1919
| 1967
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1235
| [[Restren:Quimper 12 Cathédrale Saint Conogan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q2993516|Conogan]]''
| 450
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1236
|
| ''[[:d:Q3012010|Dai Jones]]''
| 1916
| 2000
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1237
|
| ''[[:d:Q3018959|David Watkins]]''
| 1942
| 2023
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1238
|
| ''[[:d:Q3023438|Denzil Williams]]''
| 1938
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1239
|
| ''[[:d:Q3026609|Dick Moriarty]]''
| 1957
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1240
| [[Restren:Dick Thomas in Wales Uniform.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3026630|Dick Thomas]]''
| 1881<br/>1880
| 1916
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1241
|
| ''[[:d:Q3048724|Edward Wynne]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1242
|
| ''[[:d:Q3050840|Elgan Rees]]''
| 1954
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1243
| [[Restren:Euros Childs 2008.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3060850|Euros Childs]]''
| 1975
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1244
|
| ''[[:d:Q3072247|Filthy Pedro]]''
| 1953
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1245
| [[Restren:Fred Parfitt (rygbi).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3086926|Fred Parfitt]]''
| 1869
| 1953
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1246
|
| ''[[:d:Q3098305|Gareth Prothero]]''
| 1941
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1247
|
| ''[[:d:Q3098316|Gareth Powell Williams]]''
| 1954
| 2018
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1248
|
| ''[[:d:Q3099581|Gavin Evans]]''
| 1984
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1249
|
| ''[[:d:Q3104447|Gerwyn Williams]]''
| 1924
| 2009
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1250
|
| ''[[:d:Q3109367|Glyn Moses]]''
| 1928
| 2021
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1251
|
| ''[[:d:Q3116627|Griffith Hughes]]''
| 1707
| 1779<br/>1758
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1252
|
| ''[[:d:Q3127937|Harry Vaughan Watkins]]''
| 1875
| 1945
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1253
|
| ''[[:d:Q3128848|Haydn Morgan]]''
| 1936
| 2018
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1254
|
| ''[[:d:Q3147329|Ian Stephens]]''
| 1952
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1255
|
| ''[[:d:Q3176589|Jeff Squire]]''
| 1951
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1256
|
| ''[[:d:Q3180936|John Arthur Jones]]''
| 1856
| 1919
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1257
|
| ''[[:d:Q3181079|John Bloomfield]]''
| 1942
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1258
|
| ''[[:d:Q3181171|John Callis]]''
|
| 1576
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1259
| [[Restren:Johnnie Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3182987|Johnny Williams]]''
| 1882
| 1916
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1260
|
| ''[[:d:Q3194950|Kel Coslett]]''
| 1942
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1261
|
| ''[[:d:Q3236188|Leslie Williams]]''
| 1922
| 2006
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1262
| [[Restren:Malcolm Campbell Thomas 1950.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3281723|Malcolm Thomas]]''
| 1929
| 2012
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1263
|
| ''[[:d:Q3299663|Matthew Bancroft]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1264
| [[Restren:David Brunt in 1949.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3300771|David Brunt]]''
| 1886
| 1965
| ''[[:d:Q7605133|Staylittle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1265
|
| ''[[:d:Q3324109|Einion ap Gwgon]]''
| 1150
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1266
|
| ''[[:d:Q3324117|Llywarch ap Llywelyn]]''
| 1150
| 1220
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1267
|
| ''[[:d:Q3324139|Y Prydydd Bychan]]''
| 1205
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1268
|
| ''[[:d:Q3324142|Peryf ap Cedifor]]''
| 1150
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1269
|
| ''[[:d:Q3330999|Gwgon ap Meurig]]''
| 808
| 872
| ''[[:d:Q2578706|Kingdom of Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1270
|
| ''[[:d:Q3331107|Hywel Foel ap Griffri ap Pwyll Wyddel]]''
| 1250
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1271
|
| ''[[:d:Q3331132|Phylip Brydydd]]''
| 1200
| 1225
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1272
|
| ''[[:d:Q3331138|Bleddyn Fardd]]''
| 1258
| 1284
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1273
|
| ''[[:d:Q3331143|Iorwerth Fychan]]''
| 1250
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1274
|
| ''[[:d:Q3331150|Gwilym Rhyfel]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1275
|
| ''[[:d:Q3331168|Dafydd Benfras]]''
| 1230
| 1260
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1276
|
| ''[[:d:Q3331180|Llywelyn Fardd I]]''
| 1125
| 1200
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1277
|
| ''[[:d:Q3332440|Beirdd y Tywysogion]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1278
|
| ''[[:d:Q3334867|Nadia Chambers]]''
| 1968
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1279
|
| ''[[:d:Q3375217|Percy Phillips]]''
| 1869
| 1947
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1280
| [[Restren:Carnhuanawc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3395909|Thomas Price]]''
| 1787
| 1848
| ''[[:d:Q56099430|Llanfihangel Bryn Pabuan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1281
|
| ''[[:d:Q3397209|Thomas Vaughan]]''
| 1621
| 1666
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1282
| [[Restren:Howell harris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3397651|Howell Harris]]''
| 1714
| 1773
| [[Talgarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1283
| [[Restren:Eglwys Tudno.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3398315|Tudno]]''
| 600
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1284
|
| ''[[:d:Q3399070|Llywarch y Nam]]''
| 1150
| 1160
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1285
|
| ''[[:d:Q3399200|April Jones]]''
| 2007
| 2012
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1286
| [[Restren:Rice Grug.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399280|Rhys Gryg]]''
| 1160
| 1234
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1287
| [[Restren:John Roberts (martyr).webp|center|128px]]
| ''[[:d:Q3399552|John Roberts]]''
| 1577<br/>1576
| 1610
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1288
|
| ''[[:d:Q3399746|Rhys H. Williams]]''
| 1930
| 1993
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1289
| [[Restren:Eisteddfod Genedlaethol 1967, Y Bala (1462664).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400343|Eluned Phillips]]''
| 1914
| 2009
| [[Kembra]]<br/>[[Cenarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1290
| [[Restren:Escutcheon of Elystan Glodrydd.svg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3400896|Elystan Glodrydd]]''
| 975
| 1010
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1291
| [[Restren:John-jones.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401261|John Jones]]''
|
| 1598
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1292
| [[Restren:Rhys Gabe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401357|Rhys Gabe]]''
| 1880
| 1967
| [[Kembra]]<br/>[[Llangennech]]
|-
| style='text-align:right'| 1293
| [[Restren:Llanberis Eglwys Sant Padarn - Church of St Padarn, Llanberis, Gwynedd, Wales 16.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3401988|Peris]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1294
| [[Restren:Charles Ashton.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402590|Charles Ashton]]''
| 1848
| 1899
| ''[[:d:Q11130142|Llawryglyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1295
| [[Restren:Love Jones Parry.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3402767|Sir Love Jones-Parry, 1st Baronet]]''
| 1832
| 1891
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1296
|
| ''[[:d:Q3403217|Primael]]''
| 550
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1297
| [[Restren:Canna (santez) Santes Canna Llangan disc-headed cross slab (cropped).PNG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3404543|Canna]]''
| 600
| 501
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1298
| [[Restren:Pepsitate GoM 2007.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3405562|Pepsi Tate]]''
| 1965
| 2007
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1299
|
| ''[[:d:Q3406214|Gruffudd ap Dafydd ap Tudur]]''
| 1250
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1300
|
| ''[[:d:Q3423320|Reg Skrimshire]]''
| 1878
| 1963
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1301
| [[Restren:Rowe Harding (football) (joueur de rugby gallois), CNews - btv1b53156639n.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3445568|Rowe Harding]]''
| 1901
| 1991
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1302
|
| ''[[:d:Q3445577|Rowland Griffiths]]''
| 1886
| 1914
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1303
|
| ''[[:d:Q3445664|Rowley Thomas]]''
| 1864
| 1949
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1304
| [[Restren:Sculpture of St Congar of Congresbury at the Museum of Somerset 4.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q3463717|Saint Congar]]''
| 470
| 520
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1305
|
| ''[[:d:Q3463769|Saint Enéour]]''
| 550
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1306
|
| ''[[:d:Q3463819|Guirec]]''
| 450
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1307
| [[Restren:Ninnoc.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3464537|Ninnoc]]''
| 450
| 467
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1308
|
| ''[[:d:Q3477940|Seisyll ap Clydog]]''
|
|
| ''[[:d:Q2578706|Kingdom of Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1309
|
| ''[[:d:Q3485111|Sion Edwards]]''
| 1987
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1310
|
| ''[[:d:Q3506825|Steve Williams]]''
| 1953
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1311
| [[Restren:1846 SelfPortrait detail byJohnPlumbe.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3512144|John Plumbe]]''
| 1809
| 1857
| [[Castell Caereinion]]
|-
| style='text-align:right'| 1312
| [[Restren:Terence Graham Price 1966.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3518922|Terry Price]]''
| 1945
| 1993
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1313
|
| ''[[:d:Q3531720|Tony Clement]]''
| 1967
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1314
| [[Restren:Willie Llewellyn.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3569085|Willie Llewellyn]]''
| 1878
| 1973
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1315
| [[Restren:Arthur E. Powell.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q3624264|Arthur E. Powell]]''
| 1882
| 1969
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1316
| [[Restren:Benjamin Piercy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q3638260|Benjamin Piercy]]''
| 1827
| 1888
| [[Trefeglwys]]
|-
| style='text-align:right'| 1317
|
| ''[[:d:Q3666366|Charles Cook]]''
| 1972
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1319
|
| ''[[:d:Q4026445|Julie Gore]]''
| 1958
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1320
| [[Restren:Monaghan Saint Macartan's Cathedral Window Clogher Saints II Detail Saint Dobheóg of Lough Derg 2013 09 21.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4086821|Dabheog]]''
| 400
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1321
|
| ''[[:d:Q4134498|Gwilym Ddu o Arfon]]''
| 1250
| 1400
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1322
|
| ''[[:d:Q4161903|Dingad]]''
|
|
| ''[[:d:Q769782|Kingdom of Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1323
|
| ''[[:d:Q4219999|Cywair]]''
| 600<br/>455
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1324
| [[Restren:Newton Heath - Jack Powell - First Incarnation.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4347281|Jack Powell]]''
| 1860
| 1947
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1325
| [[Restren:David Powell Price.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4376401|David Price]]''
| 1790
| 1854
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1326
| [[Restren:Sant Trillo St Trillo Betws yn Rhos Conwy Gogledd Cymru North Wales 16.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q4411544|Elian]]''
| 600
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1327
|
| ''[[:d:Q4476244|Walter Watkins]]''
| 1880
| 1942
| [[Caersws]]
|-
| style='text-align:right'| 1328
|
| ''[[:d:Q4529658|Clive Everton]]''
| 1937
| 2024
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1329
|
| ''[[:d:Q4647963|A. J. R. Russell-Wood]]''
| 1940<br/>1939
| 2010
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1330
|
| ''[[:d:Q4707899|Alan Thompson]]''
| 1963
| 2017
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1331
|
| ''[[:d:Q4708997|Alban Davies]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1332
|
| ''[[:d:Q4709005|Alban Hill]]''
|
| 1559
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1333
|
| ''[[:d:Q4710353|Albert Green]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1334
|
| ''[[:d:Q4711432|Albert Wardell]]''
| 1908
| 1987
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1335
|
| ''[[:d:Q4714179|Alec Jenkins]]''
| 1987
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1336
|
| ''[[:d:Q4714342|Aled Thomas]]''
| 1985
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1337
|
| ''[[:d:Q4717296|Alex Kersey-Brown]]''
| 1942
| 2015
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1338
| [[Restren:Alfred Dillon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4722542|Alfred Dillon]]''
| 1847
| 1915
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1339
|
| ''[[:d:Q4737488|Alun Davies]]''
| 1943
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1340
|
| ''[[:d:Q4737502|Alun Pugh]]''
| 1983
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1341
|
| ''[[:d:Q4738526|Alwyn Jones]]''
| 1947
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1342
|
| ''[[:d:Q4757992|Andrew McNeillie]]''
| 1946
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1343
|
| ''[[:d:Q4758034|Andrew Millward]]''
| 1972
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1344
| [[Restren:Andrew Richmond (Tyree, cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4758389|Andrew Richmond]]''
| 1832
| 1880
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1345
|
| ''[[:d:Q4760958|Andy Lloyd]]''
| 1981
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1346
|
| ''[[:d:Q4763163|Angharad ferch Meurig]]''
| 801
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1347
| [[Restren:Anne Johnston, Salute to Seniors Event 2003 (S2311 fl1573 it0019) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4768477|Anne Johnston]]''
| 1932
| 2019
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1348
| [[Restren:Anthony Blackwood.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4772117|Anthony Blackwood]]''
| 1982
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1349
|
| ''[[:d:Q4773210|Anthony O'Donnell]]''
| 1949
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1350
| [[Restren:Arash Amel.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4784337|Arash Amel]]''
| 1976
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1351
| [[Restren:Arthur Edward Hardinge - retouched.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q4798571|Arthur Edward Hardinge]]''
| 1828
| 1892
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1352
|
| ''[[:d:Q4799341|Arthur Kelton]]''
|
| 1550<br/>1549
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1353
|
| ''[[:d:Q4799542|Arthur Lloyd]]''
|
| 1992
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1354
| [[Restren:Barry Elsby (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4864199|Barry Elsby]]''
| 1962
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1355
|
| ''[[:d:Q4886643|Ben Watts-Jones]]''
| 1885
| 1949
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1356
|
| ''[[:d:Q4893143|Bernard Frederick]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1357
|
| ''[[:d:Q4893436|Bernard McNally]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1358
|
| ''[[:d:Q4913438|Billy Watkins]]''
| 1910
| 1972
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1359
|
| ''[[:d:Q4932039|Bob Catley]]''
| 1942
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1360
| [[Restren:Bob Franklin 1, 2011, jjron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q4932463|Bob Franklin]]''
| 1965
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1361
|
| ''[[:d:Q4933698|Bob Pugh]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1362
|
| ''[[:d:Q4980879|Bryn Jones]]''
| 1948
|
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 1363
|
| ''[[:d:Q5026420|Cameron Wright]]''
| 1901
| 1979
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1364
|
| ''[[:d:Q5044730|Carole Seymour-Jones]]''
| 1943
| 2015
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1365
| [[Restren:Catrin Stewart.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5053948|Catrin Stewart]]''
| 1988
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1366
|
| ''[[:d:Q5074191|Chard Hayward]]''
| 1949
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1367
| [[Restren:Sir Charles Edwards.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5077316|Charles Edwards]]''
| 1867
| 1954
| ''[[:d:Q60845686|Gravel]]''
|-
| style='text-align:right'| 1368
|
| ''[[:d:Q5081973|Charles Rees]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1369
|
| ''[[:d:Q5082319|Charles Sage]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1370
|
| ''[[:d:Q5082619|Charles Staines]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1371
|
| ''[[:d:Q5086967|John Thomas]]''
| 1826
| 1908
| [[Castell Caereinion]]
|-
| style='text-align:right'| 1372
|
| ''[[:d:Q5106346|Chris Dale]]''
| 1972
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1373
|
| ''[[:d:Q5106362|Chris Davies]]''
| 1991
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1374
|
| ''[[:d:Q5107005|Chris Jenkins]]''
| 1987
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1375
|
| ''[[:d:Q5107913|Chris Rodon]]''
| 2000<br/>1963
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1376
|
| ''[[:d:Q5119144|Ciarán Joyce]]''
| 1987
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1377
|
| ''[[:d:Q5134610|Clive Jones]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1378
|
| ''[[:d:Q5200745|Cyril Gwynn]]''
| 1897
| 1988
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1379
|
| ''[[:d:Q5208377|Dafydd Carter]]''
| 1992
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1380
|
| ''[[:d:Q5208977|Dai Bevan]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1381
|
| ''[[:d:Q5209028|Dai Rees]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1382
|
| ''[[:d:Q5212452|Damien Hudd]]''
| 1981
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1383
|
| ''[[:d:Q5213554|Dan George]]''
| 1986
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1384
|
| ''[[:d:Q5213878|Dan Lewis]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1385
|
| ''[[:d:Q5216926|Daniel Davies]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1386
|
| ''[[:d:Q5220457|Danny Hurcombe]]''
| 1895
| 1965
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1387
|
| ''[[:d:Q5220946|Danny Wilson]]''
| 1955
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1388
|
| ''[[:d:Q5231397|David Beynon]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1389
|
| ''[[:d:Q5232850|David Davies]]''
| 1742
| 1819
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1390
|
| ''[[:d:Q5232854|David Davies]]''
| 1879
| 1956
| [[Talgarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1391
|
| ''[[:d:Q5232859|David Davies]]''
| 1915
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1392
|
| ''[[:d:Q5232856|David Davies]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1393
| [[Restren:David Fulker, geneticist headshot.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5233893|David Fulker]]''
| 1937
| 1998
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1394
|
| ''[[:d:Q5234352|David Green]]''
| 1939
| 2016
| [[Llanengan]]
|-
| style='text-align:right'| 1395
| [[Restren:Professor David Jenkins (1848–1915) (gcf02646).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235615|David Jenkins]]''
| 1848
| 1915
| ''[[:d:Q7837433|Trecastell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1396
|
| ''[[:d:Q5235621|David Jenkins]]''
| 1914
| 1979
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1397
| [[Restren:Dai John, Salford Rugby League player.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5235651|David John]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1398
|
| ''[[:d:Q5235746|David Jones]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1399
|
| ''[[:d:Q5236569|David Lewis]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1400
| [[Restren:Dai Lloyd AM (28170816265) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5236695|David Lloyd]]''
| 1956
|
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1401
|
| ''[[:d:Q5237047|David Maidment]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1402
| [[Restren:David samwell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5239456|David Samwell]]''
| 1751
| 1798
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1403
|
| ''[[:d:Q5240358|David Thomas]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1404
|
| ''[[:d:Q5241167|David Willicombe]]''
| 1951
| 2023
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1405
|
| ''[[:d:Q5255333|Demi Holborn]]''
| 1992
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1406
|
| ''[[:d:Q5258234|Dennis Brown]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1407
|
| ''[[:d:Q5258320|Dennis Curling]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1408
| [[Restren:Caro Mio Ben, album cover.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5258810|Dennis O'Neill]]''
| 1948
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1409
| [[Restren:Dic Aberdaron 1823.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5272311|Dic Aberdaron]]''
| 1780
| 1843
| [[Aberdaron]]
|-
| style='text-align:right'| 1410
|
| ''[[:d:Q5273450|Dick Thomas]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1411
|
| ''[[:d:Q5273702|Dickie Morris]]''
| 1879
| 2000
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1412
| [[Restren:Dombyrne.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5290482|Myles Owens]]''
| 2021<br/>1972
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1413
| [[Restren:Rhian O'Sullivan at the Dutch Open 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5298825|Rhian O'Sullivan]]''
| 1981
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1414
| [[Restren:Eyre Burton Powell.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5321739|E. B. Powell]]''
| 1819
| 1904
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1415
|
| ''[[:d:Q5337382|Edgar Montford]]''
| 1865
| 1940
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1416
|
| ''[[:d:Q5342230|Edward Caswell]]''
| 1895
| 1949
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1417
|
| ''[[:d:Q5342535|Edward Davies]]''
| 1756
| 1831
| ''[[:d:Q20593921|Llanfaredd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1418
|
| ''[[:d:Q5342738|Edward Edwards]]''
| 1726
| 1783
| [[Talgarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1419
|
| ''[[:d:Q5342788|Edward Ernest Hughes]]''
| 1877
| 1953
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1420
| [[Restren:EdwardMorganLewis.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5344278|Edward M. Lewis]]''
| 1872
| 1936
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1421
|
| ''[[:d:Q5344893|Edward Powell]]''
| 1478
| 1540
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1422
| [[Restren:TedRelph.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5345025|Edward Relph]]''
| 1944
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1423
|
| ''[[:d:Q5349876|Eirlys Bellin]]''
| 1978
|
| ''[[:d:Q13130796|Pont-faen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1424
| [[Restren:Rhydian-Vaughan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5356565|Rhydian Vaughan]]''
| 1988
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1425
|
| ''[[:d:Q5360201|Eli Davies]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1426
| [[Restren:Elizabethfritsch.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5362806|Elizabeth Fritsch]]''
| 1940
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1427
|
| ''[[:d:Q5363690|Elizabeth Watkin-Jones]]''
| 1877
| 1966
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1428
|
| ''[[:d:Q5364567|Ella Smith]]''
| 1983
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1429
|
| ''[[:d:Q5374087|Empire ISIS]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1430
|
| ''[[:d:Q5374804|Emrys James]]''
| 1928
| 1989
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1431
| [[Restren:Eric Jones (solo climber).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5386843|Eric Jones]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1432
| [[Restren:Eufryl ap Gwilym, Senedd 2018 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5411301|Eurfyl ap Gwilym]]''
| 1944
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1433
|
| ''[[:d:Q5415513|Evan Price]]''
| 1967
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1434
|
| ''[[:d:Q5415557|Evan Thomas]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1435
| [[Restren:Evan W Evans.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5415561|Evan W. Evans]]''
|
| 1917
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1436
|
| ''[[:d:Q5415575|Evan Williams]]''
| 1912
| 2001
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1437
|
| ''[[:d:Q5485025|Frank Andrews]]''
| 1886
| 1944
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1438
|
| ''[[:d:Q5490389|Frank Williams]]''
| 1890
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1439
|
| ''[[:d:Q5497427|Frederick Brown]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1440
|
| ''[[:d:Q5499127|Frederick Willis]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1441
| [[Restren:Gareth2011small.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522851|Gareth Glyn]]''
| 1951
|
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1442
|
| ''[[:d:Q5522855|Gareth Gwynn]]''
| 2000
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1443
| [[Restren:Gareth Thomas Clwyd and Aberconwy Count National Assembly Election 2016.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q5522982|Gareth Thomas]]''
| 1954
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1444
|
| ''[[:d:Q5534202|Geoff Lewis]]''
| 1935
| 2025
| [[Talgarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1445
|
| ''[[:d:Q5539968|George Gummer]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1446
| [[Restren:George Latham.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5541549|George Latham]]''
| 1881
| 1939
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1447
|
| ''[[:d:Q5541706|George Lewis]]''
| 1901
| 1988
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1448
|
| ''[[:d:Q5543080|George Owens]]''
| 1894
| 1978
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1449
|
| ''[[:d:Q5546236|George Whitney]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1450
|
| ''[[:d:Q5548806|Geraint Goodwin]]''
| 1903
| 1942
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1451
|
| ''[[:d:Q5548821|Geraint Morris]]''
| 1941
| 1997
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1452
|
| ''[[:d:Q5572853|Glyn Jones]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1453
|
| ''[[:d:Q5576469|Godfrey John]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1454
| [[Restren:Grace McCleen.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5591287|Grace McCleen]]''
| 1980
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1455
|
| ''[[:d:Q5592968|Graham Jones]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1456
|
| ''[[:d:Q5596915|Granville James]]''
|
| 2008
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1457
| [[Restren:Gregory-Cameron.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5606843|Gregory Cameron]]''
| 1959
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1458
| [[Restren:Portrait of Griffith Davies, F.R.S. 1788-1855 (4671504) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5608882|Griffith Davies]]''
| 1788
| 1855
| [[Llandwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1459
|
| ''[[:d:Q5611979|Gruffudd ab Owain Glyndŵr]]''
| 1375
| 1412
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1460
|
| ''[[:d:Q5621832|Guto'r Glyn]]''
| 1430
| 1490
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1461
|
| ''[[:d:Q5623534|Gwenno Teifi]]''
| 1987
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1462
|
| ''[[:d:Q5623785|Gwyn Jones]]''
| 1935
| 2020
| [[Llandwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1463
|
| ''[[:d:Q5623810|Gwyn Williams]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1464
|
| ''[[:d:Q5623809|Gwyn Thomas]]''
| 1936
| 2016
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1465
|
| ''[[:d:Q5623887|Gwynne Williams]]''
| 1937
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1466
|
| ''[[:d:Q5638525|Hagan Bayley]]''
| 1951
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1467
|
| ''[[:d:Q5638528|Hagan Evans]]''
|
| 1977
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1468
|
| ''[[:d:Q5671894|Harry Rees]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1469
|
| ''[[:d:Q5672058|Harry Royal]]''
| 1914
| 1995
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1470
|
| ''[[:d:Q5724643|Henry Lannigan]]''
| 1863
| 1930
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1471
|
| ''[[:d:Q5725614|Henry Maurice]]''
| 1634
| 1682
| [[Aberdaron]]
|-
| style='text-align:right'| 1472
|
| ''[[:d:Q5735948|Herbert Wilson]]''
| 1929
| 2008
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1473
|
| ''[[:d:Q5739697|Michael Francis]]''
| 1979<br/>1976
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1474
|
| ''[[:d:Q5761498|Hilda Vaughan]]''
| 1892
| 1985
| [[Llanfair-ym-Muallt]]<br/>[[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1475
| [[Restren:Arfbais Syr Hywel y Fwyall.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5921646|Syr Hywel y Fwyall]]''
| 1330
| 1381
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1476
|
| ''[[:d:Q5921699|Howell Davies]]''
| 1885
| 1961
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1477
| [[Restren:Howel-Jones-NeathRFC.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q5921747|Howell Jones]]''
| 1882
| 1908
| ''[[:d:Q7228314|Pontneddfechan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1478
|
| ''[[:d:Q5925776|James Iliff]]''
| 1923
| 2014
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1479
| [[Restren:Hugh Rowlands (1828–1909).png|center|128px]]
| ''[[:d:Q5932551|Hugh Rowlands]]''
| 1828
| 1909
| [[Llanrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1480
| [[Restren:Ivor Lewis.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6099434|Ivor Lewis]]''
| 1882
| 1958
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1481
|
| ''[[:d:Q6100567|Iwan Edwards]]''
| 1937
| 2022
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1482
| [[Restren:Picture Portrait of John M. Llyod.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6106503|J. Meirion Lloyd]]''
| 1913
| 1998
| [[Corris]]
|-
| style='text-align:right'| 1483
| [[Restren:The Archivist at Work, J. S. Matthews, 1941.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6107038|J. S. Matthews]]''
| 1878
| 1970
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1484
|
| ''[[:d:Q6112392|Jack Evans]]''
| 1922
| 1993
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1485
|
| ''[[:d:Q6115670|Jack Warner]]''
| 1911
| 1980
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1486
|
| ''[[:d:Q6141939|James Regan]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1487
|
| ''[[:d:Q6142239|James Roberts]]''
| 1878
| 2000
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1488
| [[Restren:JamesTrow23.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6144426|James Trow]]''
| 1826
| 1892
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1489
|
| ''[[:d:Q6152242|Jane Freeman]]''
| 1921
| 2017
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1490
|
| ''[[:d:Q6161756|Jasmine Cresswell]]''
| 1941
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1491
|
| ''[[:d:Q6177546|Jenkin Jones]]''
| 1639
|
| ''[[:d:Q19799831|Llanddeti]]''
|-
| style='text-align:right'| 1492
|
| ''[[:d:Q6194552|Jim Davies]]''
| 1886
| 1971
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1493
| [[Restren:Jo Caulfield @ The Late Show 2002.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6204177|Jo Caulfield]]''
| 1963
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1494
| [[Restren:Jodie Marie (53355801223) (sq cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6207972|Jodie Marie]]''
| 1991
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1495
|
| ''[[:d:Q6221041|John Basson Humffray]]''
| 1824
| 1891
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1496
| [[Restren:John Breynton.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6223123|John Breynton]]''
| 1719
| 1799
| [[Trefeglwys]]
|-
| style='text-align:right'| 1497
|
| ''[[:d:Q6228033|John Cutt]]''
| 1613
| 1681
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1498
|
| ''[[:d:Q6231977|John Evans]]''
| 1816
| 1879
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1499
| [[Restren:John Evans, Careening, from the Pirates of the Spanish Main series (N19) for Allen & Ginter Cigarettes MET DP835003.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6232012|John Evans]]''
|
| 1723
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1500
|
| ''[[:d:Q6236398|John Griffiths]]''
| 1835
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1501
|
| ''[[:d:Q6238674|John Hennessey]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1502
|
| ''[[:d:Q6238798|John Henry Evans]]''
| 1872
| 1947
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1503
| [[Restren:John Hughes (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6240277|John Hughes]]''
| 1947
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1504
| [[Restren:John James Williams (JJ).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6241609|John James Williams]]''
| 1869
| 1954
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1505
|
| ''[[:d:Q6247450|John McCarthy]]''
| 1967
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1506
|
| ''[[:d:Q6249398|John Morgan]]''
| 1876
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1507
|
| ''[[:d:Q6250035|John Myles]]''
| 1621
| 1683
| [[Kembra]]<br/>''[[:d:Q3400273|Clifford]]''
|-
| style='text-align:right'| 1508
| [[Restren:John Parry, harpist.jpeg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6251987|John Parry Ddall]]''
| 1710
| 1782
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1509
|
| ''[[:d:Q6253539|John Pullen]]''
| 1901
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1510
|
| ''[[:d:Q6254476|John Rees]]''
| 1857
| 1949
| ''[[:d:Q20598284|Cwmgiedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1511
|
| ''[[:d:Q6255842|John Rowlands]]''
| 1938
| 2015
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1512
|
| ''[[:d:Q6260494|John Thomas]]''
|
| 1920
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1513
| [[Restren:JTWilliams1976.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6261362|John Tudno Williams]]''
| 1938
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1514
| [[Restren:Wisconsin politician John W. Thomas.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6262574|John W. Thomas]]''
| 1846
| 1925
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1515
|
| ''[[:d:Q6262936|John Walters]]''
| 1760
| 1789
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1516
|
| ''[[:d:Q6263798|John G. White]]''
| 1943
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1517
|
| ''[[:d:Q6264119|John William Best]]''
| 1912
| 2000
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1518
|
| ''[[:d:Q6270436|Jon Breakingbury]]''
| 1982
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1519
|
| ''[[:d:Q6275834|Jonny Vaughton]]''
| 1982
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1520
| [[Restren:Joseph Jenkins CC.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q6284379|Joseph Jenkins]]''
| 1818
| 1898
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1521
|
| ''[[:d:Q6285232|Joseph Mahoney]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1522
|
| ''[[:d:Q6307098|Julian Davies]]''
| 1932
| 2025
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1523
|
| ''[[:d:Q6317431|Justin Burnell]]''
| 1967
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1524
|
| ''[[:d:Q6369945|Karen Paullada]]''
| 2000
|
| ''[[:d:Q7054913|North Cornelly]]''<br/>[[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1525
| [[Restren:Ken Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6387901|Ken Jones]]''
| 1952
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1526
|
| ''[[:d:Q6388051|Ken MacDonald]]''
| 1898
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1527
|
| ''[[:d:Q6388417|Ken Rowlands]]''
| 1927
| 2011
| [[Y Maerdy]]<br/>[[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1529
|
| ''[[:d:Q6530036|Les Thomas]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1530
|
| ''[[:d:Q6548532|Lily Matthews]]''
| 1989
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1531
|
| ''[[:d:Q6557938|Lisa Diveney]]''
| 1984
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1532
| [[Restren:Portrait of Parchedig John Jones, Llanllyfni (Swydd Gaernarfon) (4673763).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6661978|John Jones]]''
| 1786
| 1863
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1533
|
| ''[[:d:Q6662082|Llewellyn Treharne]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1534
|
| ''[[:d:Q6694820|Lu Corfield]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1535
|
| ''[[:d:Q6701976|Luke Ford]]''
| 1988
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1536
|
| ''[[:d:Q6708718|Lyndon Bateman]]''
| 1979
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1537
|
| ''[[:d:Q6759490|Margaret Hanmer]]''
| 1370
| 1420
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1538
| [[Restren:A portrait of Mark Bowden by Raphaël Neal, London 2022.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6766803|Mark Bowden]]''
| 1979
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1539
|
| ''[[:d:Q6768584|Mark Lewis]]''
| 1982
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1540
|
| ''[[:d:Q6769569|Mark Salmon]]''
| 1963
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1541
|
| ''[[:d:Q6780951|Mary White]]''
| 1926
| 2013
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1542
| [[Restren:Maxine Evans as Lowri Palin.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q6795965|Maxine Evans]]''
| 1966
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1543
| [[Restren:The capped tower of Eglwys Mechell Sant.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6804706|Mechell]]''
| 600
| 501
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1544
| [[Restren:Michael Povey (1486562).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6809955|Meic Povey]]''
| 1950
| 2017
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1545
|
| ''[[:d:Q6810741|Mel James]]''
| 1948
| 2022
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1546
|
| ''[[:d:Q6814138|Melvyn Meek]]''
|
| 1997
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1547
|
| ''[[:d:Q6829746|Michael Davies]]''
| 1962
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1548
|
| ''[[:d:Q6832322|Michael Lort]]''
| 1725
| 1790
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1549
|
| ''[[:d:Q6848516|Mike Rayer]]''
| 1965
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1550
|
| ''[[:d:Q6849198|Mike Walker]]''
| 1966
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1551
| [[Restren:Morgan-Lloyd-AS.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6911751|Morgan Lloyd]]''
| 1820
| 1893
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1552
|
| ''[[:d:Q6915147|Morus Dwyfech]]''
| 1523
| 1590
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1553
| [[Restren:Mynytho's residents set about fundraising for the Urdd by using the theme 'Taste of the Ancient World' (1527347) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q6964248|Nansi Richards]]''
| 1888
| 1979
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1554
| [[Restren:Nic Parry Tachwedd 2014.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7024310|Nic Parry]]''
| 1957
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1555
|
| ''[[:d:Q7032450|Nigel Heseltine]]''
| 1916
| 1996<br/>1995<br/>1966
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1556
|
| ''[[:d:Q7047028|Noel Jones]]''
| 1932
| 2009
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1557
|
| ''[[:d:Q7051658|Norma Curtis]]''
| 2000
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1558
|
| ''[[:d:Q7108121|Oswald Griffiths]]''
| 1909
| 1989
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1559
|
| ''[[:d:Q7114239|Owain Arwel Hughes]]''
| 1942
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1560
| [[Restren:Owain Fôn Williams playing for Wales vs Austria 01.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7114242|Owain Fôn Williams]]''
| 1987
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1561
|
| ''[[:d:Q7138398|Parker Williams]]''
| 1873
| 1958
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1562
|
| ''[[:d:Q7149081|Paul Anthony]]''
| 1955
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1563
|
| ''[[:d:Q7149548|Paul Brown]]''
| 1950
| 1997
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1564
| [[Restren:Paul Davies MS, official portrait 2026.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7150146|Paul Davies]]''
| 1969
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1565
|
| ''[[:d:Q7150900|Paul Giles]]''
| 1961
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1566
| [[Restren:Paul Griffiths.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7151017|Paul Griffiths]]''
| 1973
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1567
| [[Restren:Peredur Lynch ym Mangor, Medi 2018.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q7167764|Peredur Lynch]]''
| 1963
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1568
|
| ''[[:d:Q7173568|Peter Davies]]''
| 1948
| 2020
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1569
|
| ''[[:d:Q7176554|Peter Rees]]''
| 1932
|
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1570
|
| ''[[:d:Q7176642|Peter Rodon]]''
| 1940
| 2000
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1571
|
| ''[[:d:Q7177186|Peter Sunman]]''
| 2000
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1572
|
| ''[[:d:Q7181762|Phil Carradice]]''
| 1947
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1573
|
| ''[[:d:Q7182476|Phil Thomas]]''
| 1877
| 1915
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1574
| [[Restren:Philip Baxter.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7183190|Philip Baxter]]''
| 1905
| 1989
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1575
| [[Restren:Portrait of Father Philip Powel (4672675) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7184229|Philip Powell]]''
| 1594
| 1646
| [[Trallong]]
|-
| style='text-align:right'| 1576
|
| ''[[:d:Q7228390|Ponty Thomas]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1577
|
| ''[[:d:Q7228389|Ponty Davies]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1578
| [[Restren:Pryce Pryce-Jones.gif|center|128px]]
| ''[[:d:Q7253236|Pryce Pryce-Jones]]''
| 1834
| 1920
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1579
|
| ''[[:d:Q7287883|Ralph Morgan]]''
| 1920
| 2009
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1580
|
| ''[[:d:Q7298291|Ray Wilcox]]''
| 1921
| 2003
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1581
|
| ''[[:d:Q7306974|Rees Williams]]''
| 1900
| 1963
| ''[[:d:Q3306663|Merthyr Tusvil]]''
|-
| style='text-align:right'| 1582
|
| ''[[:d:Q7308776|Reginald Jones]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1583
|
| ''[[:d:Q7321247|Rhodri Owen]]''
| 1972
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1584
|
| ''[[:d:Q7321834|Rhys Rees]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1585
|
| ''[[:d:Q7324011|Richard Bates]]''
| 1829
| 1889
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1586
|
| ''[[:d:Q7326420|Richard Herbert]]''
| 1972
| 2012
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1587
|
| ''[[:d:Q7327515|Richard Lynch]]''
| 1965
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1588
|
| ''[[:d:Q7340065|Rob Davies]]''
| 1987
|
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1589
|
| ''[[:d:Q7342900|Robert Chester]]''
| 1566
| 1640
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1590
| [[Restren:Revd Robert Ellis (Cynddelw, 1812-75) NLW3364283.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7344015|Robert Ellis]]''
| 1812
| 1875
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1591
|
| ''[[:d:Q7344461|Robert Fountain]]''
| 1969
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1592
|
| ''[[:d:Q7345469|Robert Herring]]''
| 1903
| 1975
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1593
|
| ''[[:d:Q7345683|Robert Hughes]]''
| 1966
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1594
|
| ''[[:d:Q7347796|Robert Morgan]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1595
|
| ''[[:d:Q7348749|Robert Parry]]''
| 1563
| 1613
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1596
|
| ''[[:d:Q7348762|Robert Paterson]]''
| 1949
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1597
|
| ''[[:d:Q7349268|Robert Richards]]''
| 1884
| 1954
| [[LLangynog|Llangynog]]
|-
| style='text-align:right'| 1598
|
| ''[[:d:Q7357782|Roger Addison]]''
| 1945
| 2010
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1599
|
| ''[[:d:Q7358254|Roger Green]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1600
|
| ''[[:d:Q7360342|Roland Mathias]]''
| 1915
| 2007
| ''[[:d:Q7680426|Tal-y-bont ar Wysg]]''
|-
| style='text-align:right'| 1601
|
| ''[[:d:Q7363838|Ron Gostick]]''
| 1918
| 2005
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1602
|
| ''[[:d:Q7364983|Ronald James]]''
| 1938
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1603
| [[Restren:Ross Jamison.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7369430|Ross Jamison]]''
| 1990
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1604
|
| ''[[:d:Q7369438|Ross Johnson]]''
| 1986
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1605
|
| ''[[:d:Q7373056|Roy Lambert]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1606
|
| ''[[:d:Q7384446|Ryan Prosser]]''
| 1988
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1607
|
| ''[[:d:Q7401077|Saint Caradoc]]''
|
| 1124
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1608
|
| ''[[:d:Q7401174|Derfel]]''
| 566
| 660
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1609
|
| ''[[:d:Q7401288|Gelert]]''
| 601
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1610
|
| ''[[:d:Q7410805|Samuel Augustus Perry]]''
| 1787
| 1854
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1611
|
| ''[[:d:Q7428669|Sawnder Sion]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1612
|
| ''[[:d:Q7441342|Sean Palfrey]]''
| 1968
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1613
|
| ''[[:d:Q7488043|Shane Dix]]''
| 1960
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1614
|
| ''[[:d:Q7493819|Shelley Rees]]''
| 1974
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1615
| [[Restren:Shoni (William John) Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7500411|Shoni Jones]]''
| 2000
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1616
| [[Restren:Silyn 01.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q7517201|R. Silyn Roberts]]''
| 1871
| 1930
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1617
| [[Restren:Stan Rowlands.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7597866|Stan Rowlands]]''
| 1889
|
| [[Bausley gyda Chrugion]]
|-
| style='text-align:right'| 1618
| [[Restren:Portrait of Thomas Jones (4673346) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q7791382|Thomas Jones]]''
| 1810
| 1849
| ''[[:d:Q20600098|Tan-y-ffridd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1619
|
| ''[[:d:Q7793241|Thomas Powell]]''
| 1608
| 1660
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''<br/>[[Aberhonddu]]
|-
| style='text-align:right'| 1620
| [[Restren:WilliamAubrey.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8004673|William Aubrey]]''
| 1529
| 1595
| ''[[:d:Q52158053|Cantref]]''
|-
| style='text-align:right'| 1621
|
| ''[[:d:Q8009059|William Finney]]''
| 1866
| 1927
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1622
|
| ''[[:d:Q8013054|Gerry Humphreys]]''
| 1931
| 2006
| [[Llandrindod]]
|-
| style='text-align:right'| 1623
|
| ''[[:d:Q8014542|William James Lewis]]''
| 1847
| 1926
| ''[[:d:Q13129674|Llanwyddelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1624
| [[Restren:William Owen Pughe.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8016424|William Owen Pughe]]''
| 1759
| 1835
| [[Llanfihangel-y-Pennant]]
|-
| style='text-align:right'| 1625
| [[Restren:William Powell - National Assembly for Wales.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8017036|William Powell]]''
|
|
| [[Talgarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1626
| [[Restren:Revd William Williams (1781-1840) (print) NLW3365416.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q8020407|William Williams of Wern]]''
| 1781
| 1840
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1627
| [[Restren:Harry Beadles.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q10449958|Harry Beadles]]''
| 1897
| 1958
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1628
|
| ''[[:d:Q10511916|Harry Montford]]''
| 1859
| 1942
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1629
|
| ''[[:d:Q11005077|Rhiannon Davies Jones]]''
| 1921
| 2014
| [[Llanbedr]]
|-
| style='text-align:right'| 1630
|
| ''[[:d:Q13127291|Crach Ffinnant]]''
| 1350
|
| ''[[:d:Q769782|Kingdom of Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1631
|
| ''[[:d:Q13129090|Hilma Lloyd Edwards]]''
| 1959
|
| [[Bontnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1632
|
| ''[[:d:Q13129160|Hugh Brython Hughes]]''
| 1848
| 1913
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1633
|
| ''[[:d:Q13129240|Ifan Morgan Jones]]''
| 1984
|
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1634
|
| ''[[:d:Q13129332|John Gruffydd Moelwyn Hughes]]''
| 1866
| 1944
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1635
|
| ''[[:d:Q13130254|Morys Clynnog]]''
| 1525
| 1581
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1636
|
| ''[[:d:Q13130558|Owen Owen]]''
| 1847
| 1910
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1637
| [[Restren:Owen Williams (Owain Gwyrfai, 1790-1874) NLW3362699.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130556|Owen Williams]]''
| 1790
| 1874
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1638
| [[Restren:Portrait of Peter Jones, Bard, Llynlleifiad (4672939) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13130737|Peter Jones]]''
| 1775
| 1845
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1639
|
| ''[[:d:Q13130915|R. Gerallt Jones]]''
| 1934
| 1999
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1640
| [[Restren:Gwilym Morganwg, bard.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13131866|Thomas Williams]]''
| 1778
| 1835
| ''[[:d:Q19799831|Llanddeti]]''
|-
| style='text-align:right'| 1641
|
| ''[[:d:Q13132185|W. Gareth Jones]]''
| 1936
|
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1642
| [[Restren:Bryn Fon gan Dogfael.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q13405418|Bryn Fôn]]''
| 1954
|
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1643
|
| ''[[:d:Q13423692|Mary Letitia Green]]''
| 1886
| 1978
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1644
|
| ''[[:d:Q13643406|Lewys Daron]]''
| 1600
| 1530
| [[Aberdaron]]
|-
| style='text-align:right'| 1645
|
| ''[[:d:Q14508446|Aled Jones Williams]]''
| 1956
|
| [[Llanwnda]]
|-
| style='text-align:right'| 1646
|
| ''[[:d:Q14508516|Humphrey Lloyd]]''
| 1610
| 1689
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1647
|
| ''[[:d:Q14918258|John Lloyd]]''
| 1649
| 1679
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1648
| [[Restren:Owen Owen (arolygydd ysgolion).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q14945672|Owen Owen]]''
| 1850
| 1920
| ''[[:d:Q3402021|Llaniestyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1649
|
| ''[[:d:Q14945684|Hugh Williams]]''
| 1722
| 1779
| [[Llanengan]]
|-
| style='text-align:right'| 1650
| [[Restren:Gutyn Peris.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q15244394|Griffith Williams]]''
| 1769
| 1838
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1651
|
| ''[[:d:Q15990363|Thomas Williams]]''
| 1725
| 1770
| [[Talgarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1652
|
| ''[[:d:Q16146480|Martin J. Ball]]''
| 1951
|
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1653
|
| ''[[:d:Q16230200|Thomas Chapman]]''
| 1871
| 1929
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1654
|
| ''[[:d:Q16240303|Oliver Lloyd]]''
| 1520
| 1589
| ''[[:d:Q20600968|Leighton]]''
|-
| style='text-align:right'| 1655
| [[Restren:Sarah Gwynne Wesley.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16258569|Sarah Wesley]]''
| 1726
| 1822
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''<br/>''[[:d:Q5524325|Garth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1656
| [[Restren:National Eisteddfod of Wales 1956, Aberdare (1464449).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q16658494|Mathonwy Hughes]]''
| 1901
| 1999
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1657
|
| ''[[:d:Q16859745|David Lloyd]]''
| 1635
| 1692
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1658
|
| ''[[:d:Q17006607|Frances Williams]]''
| 1904
| 1978
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1659
|
| ''[[:d:Q17984369|Aerdeyrn]]''
| 600
|
| ''[[:d:Q769782|Kingdom of Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1660
|
| ''[[:d:Q18160397|Arthur James Johnes]]''
| 1809
| 1871
| ''[[:d:Q20596548|Garthmyl]]''
|-
| style='text-align:right'| 1661
| [[Restren:Eglwys Sant Cynhaiarn St Cynhaearn's Church, Ynyscynhaearn, Gwynedd North Wales 05.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535539|Cynhaiarn]]''
| 700
|
| ''[[:d:Q19871789|Caereinion]]''<br/>[[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1662
| [[Restren:David Thomas, 'Dafydd Ddu Eryri'.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535548|David Thomas]]''
| 1759
| 1822
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1663
|
| ''[[:d:Q18535572|Rhisiart Morgan Davies]]''
| 1903
| 1958
| [[Corris]]
|-
| style='text-align:right'| 1664
|
| ''[[:d:Q18535609|John Emyr]]''
| 1950
|
| [[Llanwnda]]
|-
| style='text-align:right'| 1665
|
| ''[[:d:Q18535652|Gruffudd de la Pole]]''
|
| 1309
| ''[[:d:Q769782|Kingdom of Powys]]''
|-
| style='text-align:right'| 1666
|
| ''[[:d:Q18535757|Rhydderch Jones]]''
| 1935
| 1987
| ''[[:d:Q3398817|Aberllefenni]]''
|-
| style='text-align:right'| 1667
| [[Restren:Er cof am y diweddar Barch John Parry (Caer) .. NLW3364386.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535853|John Parry]]''
| 1775
| 1846
| [[Llandwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1668
|
| ''[[:d:Q18535866|Arwel Gruffydd]]''
| 1967
|
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1669
| [[Restren:Portrait of 'Ellis Wyn o Wyrfai' (4670499) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18535896|Ellis Roberts]]''
| 1827
| 1895
| [[Llandwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1670
|
| ''[[:d:Q18535901|Cefin Roberts]]''
| 1953
|
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1671
| [[Restren:Portrait of Griffith Evans (1835-1935) Wellcome L0002989.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18536061|Griffith Evans]]''
| 1835
| 1935
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1672
|
| ''[[:d:Q18576682|Margaret Davies]]''
| 1700
| 1785
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1673
| [[Restren:Saint Aelhaiarn.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q18593818|Aelhaiarn]]''
|
|
| ''[[:d:Q769782|Kingdom of Powys]]''<br/>[[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1674
| [[Restren:Sharon Norman and Gwyn Parry preparing for Cwmni Theatr Cymru's performance of Persi Rygarug (1530487).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18638752|Gwyn Parry]]''
| 1946
| 2014
| ''[[:d:Q3396843|Rachub]]''
|-
| style='text-align:right'| 1675
|
| ''[[:d:Q18670989|David Lloyd]]''
| 1752
| 1838
| [[Llanbister]]
|-
| style='text-align:right'| 1676
| [[Restren:Sant Ilar (st ilar) ('St Hilary's Church' is NEVER used), Llanilar, Aberystwyth, Ceredigion, Cymru 68.JPG|center|128px]]
| ''[[:d:Q18691847|Saint Ilar]]''
| 600
|
| ''[[:d:Q2578706|Kingdom of Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1677
| [[Restren:Ceridwen Peris.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q18756580|Alice Jones]]''
| 1852
| 1943
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1678
|
| ''[[:d:Q18757104|Robert Wycherley]]''
| 1894
| 1965
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1679
|
| ''[[:d:Q18910435|Edward Edwards]]''
| 1870
| 1944
| [[Llangedwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1680
|
| ''[[:d:Q18917139|Abram Wood]]''
| 1699
| 1799
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1681
|
| ''[[:d:Q18922056|Anne Griffith]]''
| 1734
| 1821
| [[Aberdaron]]
|-
| style='text-align:right'| 1682
|
| ''[[:d:Q19760229|Leofric Temple]]''
| 1819
| 1891
| [[Llandrinio]]
|-
| style='text-align:right'| 1683
|
| ''[[:d:Q19840274|Rhodri Jones]]''
| 1963
|
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1684
|
| ''[[:d:Q19895893|Betsan Llwyd]]''
| 1959
|
| ''[[:d:Q7605133|Staylittle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1685
| [[Restren:Official portrait of Chris Davies crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19957299|Chris Davies]]''
| 1967
|
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1686
| [[Restren:John parry portrait arms.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19974211|John Parry]]''
| 1724
| 1797
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1687
| [[Restren:The Right Reverend Benjamin Price .jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q19974372|Benjamin Price]]''
| 1804
| 1896
| ''[[:d:Q24360208|Builth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1688
|
| ''[[:d:Q20557508|Abiah Roderick]]''
| 1898
| 1977
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1689
|
| ''[[:d:Q20559469|Dyfnwal ap Arthwyr]]''
|
|
| ''[[:d:Q2578706|Kingdom of Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1690
|
| ''[[:d:Q20560688|Bleddyn Owen Huws]]''
|
|
| ''[[:d:Q1964775|Nantlle Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 1691
|
| ''[[:d:Q20564458|Richard Owen Davies]]''
| 1894
| 1962
| [[Ganllwyd]]
|-
| style='text-align:right'| 1692
|
| ''[[:d:Q20567225|Ann Pierce Jones]]''
|
|
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1693
|
| ''[[:d:Q20567253|Emyr Jones]]''
| 1914
| 1999
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1694
| [[Restren:John Williams (Ioan Madog, 1812-78) NLW3362407 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20568748|John Williams]]''
| 1812
| 1878
| [[Bontnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1695
|
| ''[[:d:Q20639681|Bert Williams]]''
| 1905
| 1974
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1696
|
| ''[[:d:Q20641305|Bill Pendergast]]''
| 1915
| 2001
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1697
| [[Restren:Professor Alfred W. Hughes, 1895.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732617|Alfred William Hughes]]''
| 1861
| 1900
| ''[[:d:Q3398817|Aberllefenni]]''
|-
| style='text-align:right'| 1698
|
| ''[[:d:Q20732681|Cadwaladr Jones]]''
| 1794
| 1883
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1699
|
| ''[[:d:Q20732811|David Evans]]''
| 1793
| 1861
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1700
| [[Restren:David Evans, Caerfyrddin.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732815|David Evans]]''
| 1842
| 1914
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1701
|
| ''[[:d:Q20732839|David John Williams]]''
| 1886
| 1950
| [[Corris]]
|-
| style='text-align:right'| 1702
|
| ''[[:d:Q20732866|David Manuel]]''
| 1625
| 1726
| [[Trefeglwys]]
|-
| style='text-align:right'| 1703
|
| ''[[:d:Q20732894|David Tyssil Evans]]''
| 1853
| 1918
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1704
| [[Restren:Edmund David Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732919|Edmund David Jones]]''
| 1869
| 1941
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1705
|
| ''[[:d:Q20732930|Edward Cynolwyn Pugh]]''
| 1883
| 1962
| ''[[:d:Q3398874|Abergynolwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1706
|
| ''[[:d:Q20732963|Edward Meredith Price]]''
| 1816
| 1898
| ''[[:d:Q20602447|Pant-y-dŵr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1707
| [[Restren:Rev. Edward Morgan, Dyffryn Ardudwy.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20732967|Edward Morgan]]''
| 1817
| 1871
| ''[[:d:Q20598267|Cwmbelan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1708
|
| ''[[:d:Q20732999|Ellis Lewis]]''
|
|
| ''[[:d:Q20595287|Llwyn-Gwern]]''
|-
| style='text-align:right'| 1709
|
| ''[[:d:Q20733006|Lewis Evan]]''
| 1720
| 1792
| [[Trefeglwys]]
|-
| style='text-align:right'| 1710
|
| ''[[:d:Q20733058|Francis Pugh]]''
| 1720
| 1811
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1711
| [[Restren:Revd Griffith Ellis, Bootle (CM) NLW3365255 (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733087|Griffith Ellis]]''
| 1844
| 1913
| [[Corris]]
|-
| style='text-align:right'| 1712
|
| ''[[:d:Q20733182|Howell Powell]]''
|
| 1716
| [[Maes-car]]
|-
| style='text-align:right'| 1713
|
| ''[[:d:Q20733203|Hugh Owen]]''
| 1832
| 1897
| [[Botwnnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1714
| [[Restren:Hugh Tudwal Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733208|Hugh Tudwal Davies]]''
| 1847
| 1915
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1715
|
| ''[[:d:Q20733213|Humphrey Edwards]]''
| 1730
| 1788
| [[Llanrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1716
|
| ''[[:d:Q20733216|Humphrey Parry]]''
| 1772
| 1809
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1717
|
| ''[[:d:Q20733222|Huw Arwystli]]''
| 1542
| 1578
| [[Trefeglwys]]
|-
| style='text-align:right'| 1718
|
| ''[[:d:Q20733227|Huw Ellis]]''
| 1714
| 1774
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1719
|
| ''[[:d:Q20733351|John Ashton]]''
| 1830
| 1896
| [[Trefeglwys]]
|-
| style='text-align:right'| 1720
|
| ''[[:d:Q20733365|John David Rheinallt Jones]]''
| 1884
| 1953
| [[Llanrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1721
|
| ''[[:d:Q20733421|John Foulkes Jones]]''
| 1826
| 1880
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1722
|
| ''[[:d:Q20733426|John Griffith]]''
| 1863
| 1933
| ''[[:d:Q3395308|Y Rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1723
|
| ''[[:d:Q20733439|John Henry Hughes]]''
| 1814
| 1893
| ''[[:d:Q3402021|Llaniestyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1724
|
| ''[[:d:Q20733494|John Jones]]''
| 1731
| 1813
| ''[[:d:Q20593921|Llanfaredd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1725
|
| ''[[:d:Q20733496|John Jones]]''
| 1761
| 1822
| [[Llandwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1726
| [[Restren:Revd John Jones (Vulcan, 1825-89) NLW3363082.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733522|John Jones]]''
| 1825
| 1889
| [[Llandwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1727
|
| ''[[:d:Q20733586|John Owen]]''
| 1757
| 1829
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1728
|
| ''[[:d:Q20733661|John Thomas]]''
| 1646
| 1695
| ''[[:d:Q13130689|Pennant Melangell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1729
|
| ''[[:d:Q20733789|Lewis Jones]]''
| 1808
| 1854
| [[Llanfihangel-y-Pennant]]
|-
| style='text-align:right'| 1730
|
| ''[[:d:Q20733923|Michael Pritchard]]''
| 1709
| 1733
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1731
|
| ''[[:d:Q20733935|Morgan Albert Ellis]]''
| 1832
| 1901
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1732
| [[Restren:Morris Davies (Meurig Ebrill).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20733967|Morris Davies]]''
| 1780
| 1861
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1733
|
| ''[[:d:Q20734008|David Ellis Nanney]]''
| 1759
| 1819
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1734
| [[Restren:Nicholas Bennett.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734018|Nicholas Bennett]]''
| 1823
| 1899
| [[Trefeglwys]]
|-
| style='text-align:right'| 1735
| [[Restren:Parch Dr Owen Evans DD, Fetter Lane.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734057|Owen Evans]]''
| 1829
| 1920
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1736
| [[Restren:Owen Griffith (Giraldus 1832 - 1896).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734066|Owen Griffith]]''
| 1832
| 1896
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1737
| [[Restren:Revd Owen Jones, Llanfair Caereinion.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734082|Owen Jones]]''
| 1787
| 1828
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1738
|
| ''[[:d:Q20734099|Owen Owen]]''
| 1806
| 1874
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1739
|
| ''[[:d:Q20734318|Robert Davies]]''
| 1790
| 1841
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1740
|
| ''[[:d:Q20734325|Robert Edwards]]''
| 1775
| 1805
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1741
| [[Restren:Robert Jones, Llanllyfni.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734342|Robert Jones]]''
| 1806
| 1896
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1742
|
| ''[[:d:Q20734344|Robert Jones]]''
| 1862
| 1929
| [[Arthog]]
|-
| style='text-align:right'| 1743
| [[Restren:Robert Pugh Rowlands. Photograph by Lafayette Ltd. Wellcome V0027109.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734360|Robert Pugh Rowlands]]''
| 1874
| 1933
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1744
|
| ''[[:d:Q20734385|Samuel Ellis]]''
| 1803
| 1852
| ''[[:d:Q20598999|Cyfronydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1745
|
| ''[[:d:Q20734421|Thomas Blayney]]''
| 1785
|
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1746
|
| ''[[:d:Q20734459|Thomas Hughes]]''
| 1814
| 1884
| [[LLangynog|Llangynog]]
|-
| style='text-align:right'| 1747
|
| ''[[:d:Q20734457|Thomas Harris]]''
| 1705
| 1782
| [[Talgarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1748
|
| ''[[:d:Q20734461|Thomas Hughes]]''
| 1803
| 1898
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1749
| [[Restren:Thomas Jones Humphreys.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734492|Thomas Jones Humphreys]]''
| 1841
| 1934
| ''[[:d:Q20589268|Darowen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1750
|
| ''[[:d:Q20734497|Thomas Lewis]]''
| 1823
| 1900
| ''[[:d:Q20593513|Llandeilo'r-fân]]''
|-
| style='text-align:right'| 1751
|
| ''[[:d:Q20734518|Thomas Powell]]''
| 1781
| 1842
| ''[[:d:Q7837433|Trecastell]]''
|-
| style='text-align:right'| 1752
|
| ''[[:d:Q20734519|Thomas Price]]''
| 1809
| 1892
| ''[[:d:Q24360208|Builth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1753
|
| ''[[:d:Q20734521|Thomas Pryce]]''
| 1833
| 1904
| [[Llandrinio]]
|-
| style='text-align:right'| 1754
|
| ''[[:d:Q20734529|Thomas Sheen]]''
| 1718
| 1790
| [[Glasgwm]]
|-
| style='text-align:right'| 1755
|
| ''[[:d:Q20734548|Tom Pugh Williams]]''
| 1912
| 1985
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1756
|
| ''[[:d:Q20734603|William Elias]]''
| 1708
| 1787
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1757
|
| ''[[:d:Q20734620|William Griffith]]''
| 1719
| 1782
| ''[[:d:Q1964775|Nantlle Valley]]''
|-
| style='text-align:right'| 1758
| [[Restren:Portrait of W. Griffith, Caergybi (4672889).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20734621|William Griffith]]''
| 1801
| 1881
| ''[[:d:Q3100159|Llanfaglan]]''
|-
| style='text-align:right'| 1759
|
| ''[[:d:Q20734639|William Hughes]]''
| 1757
| 1846
| [[Llanwnda]]
|-
| style='text-align:right'| 1760
|
| ''[[:d:Q20734692|William Owen Jones]]''
| 1868
| 1928
| [[Llanbedr]]
|-
| style='text-align:right'| 1761
|
| ''[[:d:Q20738031|David Emrys Lewis]]''
| 1887
| 1954
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1762
|
| ''[[:d:Q20738033|David Francis Roberts]]''
| 1882
| 1945
| [[Bontnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1763
|
| ''[[:d:Q20738116|John Rowland]]''
| 1816
| 1888
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1764
|
| ''[[:d:Q20738134|Michael Roberts]]''
| 1780
| 1849
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1765
|
| ''[[:d:Q20738151|Robert Gruffydd]]''
| 1832
| 1863
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1766
|
| ''[[:d:Q20738164|Thomas Jesse Jones]]''
| 1873
| 1950
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1767
|
| ''[[:d:Q20738563|John Evan Thomas]]''
| 1884
| 1941
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1768
| [[Restren:Revd Hugh Pugh (1803-68) NLW3365418.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20746796|Hugh Pugh]]''
| 1803
| 1868
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1769
|
| ''[[:d:Q20746839|Robert Piercy]]''
| 1825
| 1894
| [[Trefeglwys]]
|-
| style='text-align:right'| 1770
|
| ''[[:d:Q20746845|Thomas Price]]''
| 1860
| 1933
| ''[[:d:Q7679221|Talerddig]]''
|-
| style='text-align:right'| 1771
|
| ''[[:d:Q20748835|Henry Thomas Payne]]''
| 1759
| 1832
| [[Llangatwg]]
|-
| style='text-align:right'| 1772
|
| ''[[:d:Q20748832|Gwilym Cleaton Jones]]''
| 1875
| 1961
| [[Llanrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1773
|
| ''[[:d:Q20748906|William Roberts]]''
| 1773
| 1857
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1774
|
| ''[[:d:Q20751811|John Hugh Michael]]''
| 1878
| 1959
| [[Y Felinheli]]
|-
| style='text-align:right'| 1775
|
| ''[[:d:Q20751813|John Owen]]''
| 1864
| 1953
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1776
|
| ''[[:d:Q20751826|Stephen Owen Tudor]]''
| 1893
| 1967
| ''[[:d:Q7605133|Staylittle]]''
|-
| style='text-align:right'| 1777
|
| ''[[:d:Q20751832|Trevor Owen Davies]]''
| 1895
| 1966
| ''[[:d:Q13644946|Llanwrin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1778
|
| ''[[:d:Q20804657|Mary Jane Evans]]''
| 1888
| 1922
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1779
|
| ''[[:d:Q20804696|Edward William Thomas]]''
| 1814
| 1892
| [[Llandwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1780
|
| ''[[:d:Q20804720|John Powell]]''
| 1708
| 1795
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1781
| [[Restren:John Pugh.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20804725|John Pugh]]''
| 1846
| 1907
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1782
|
| ''[[:d:Q20804765|Robert William Jones]]''
| 1899
| 1968
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1783
|
| ''[[:d:Q20804795|Thomas Michaeliones]]''
| 1880
| 1960
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1784
|
| ''[[:d:Q20804830|William Morgan Roberts]]''
| 1853
| 1923
| [[LLangynog|Llangynog]]
|-
| style='text-align:right'| 1785
|
| ''[[:d:Q20821102|David Griffith]]''
| 1841
| 1910
| [[Bontnewydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1786
|
| ''[[:d:Q20821113|David Williams]]''
| 1702
| 1779
| [[Llandwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1787
|
| ''[[:d:Q20821150|Hugh Williams]]''
| 1796
| 1874
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1788
| [[Restren:John Evans, Archddiacon Meirionnydd.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821159|John Evans]]''
| 1815
| 1891
| [[Llanfair]]
|-
| style='text-align:right'| 1789
| [[Restren:Y Fainc Sglodion (page 6 crop).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821180|John William Jones]]''
| 1883
| 1954
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1790
|
| ''[[:d:Q20821192|Morris Davies]]''
| 1891
| 1961
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1791
| [[Restren:Portrait of Rev. Richard Roberts (London) (4670533) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q20821208|Richard Roberts]]''
| 1823
| 1909
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1792
|
| ''[[:d:Q20821214|Robert Stephen]]''
| 1878
| 1966
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1793
|
| ''[[:d:Q20821242|William Lloyd]]''
| 1786
| 1852
| ''[[:d:Q3402021|Llaniestyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1794
|
| ''[[:d:Q20821243|William Morris Williams]]''
| 1883
| 1954
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1795
|
| ''[[:d:Q21455047|Rose Dempster Bonnor]]''
| 1875
| 1967
| [[Llangedwyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1796
| [[Restren:William Owen.png|center|128px]]
| ''[[:d:Q22019199|William Owen]]''
| 1825
| 1894
| [[Llanelltud]]
|-
| style='text-align:right'| 1797
|
| ''[[:d:Q23296584|Michael Farmer]]''
| 1944
| 2011
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1798
|
| ''[[:d:Q23309977|Kathy Jones]]''
| 1968
|
| [[Corris]]
|-
| style='text-align:right'| 1799
| [[Restren:Llewela Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23681098|Llewela Davies]]''
| 1871
| 1952
| [[Talgarth]]
|-
| style='text-align:right'| 1800
|
| ''[[:d:Q23888209|Alastair Cavenagh]]''
| 1964
|
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1801
| [[Restren:Eglwys S Aelrhiw a Rheithordy Rhiw St Aelrhiw's and Rectory - geograph.org.uk - 568285.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23892568|Aelrhiw]]''
| 600
|
| ''[[:d:Q3395308|Y Rhiw]]''
|-
| style='text-align:right'| 1802
| [[Restren:Miss Ellen Hughes, Llanengan.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q23900939|Ellen Hughes]]''
| 1862
| 1927
| [[Llanengan]]
|-
| style='text-align:right'| 1803
|
| ''[[:d:Q23991674|Albert Pryce-Jones]]''
| 1870
| 1946
| [[Kembra]]<br/>''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1804
|
| ''[[:d:Q23991683|Sid Thomas]]''
| 1919
| 2012
| [[Kembra]]<br/>[[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1805
| [[Restren:NellieEvansPackard.tiff|center|128px]]
| ''[[:d:Q24996661|Nellie Evans Packard]]''
|
|
| [[Llanrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1806
| [[Restren:Edward-Pryce-Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q26000446|Sir Edward Pryce-Jones, 1st Baronet]]''
| 1861
| 1926
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1807
|
| ''[[:d:Q26293080|Elfed Roberts]]''
| 1949
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1808
| [[Restren:Y Naturiaethwr Twm Elias yn Rhuthun Ebrill 2017 RO.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q27230339|Twm Elias]]''
| 1947
|
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1809
|
| ''[[:d:Q27655866|Caroline Taylor]]''
| 1973
|
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1810
|
| ''[[:d:Q27861969|Henry Morris Pryce-Jones]]''
| 1878
| 1952
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1811
|
| ''[[:d:Q28360762|Robert John Williams]]''
| 1891
| 1967
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1812
|
| ''[[:d:Q28360844|Edward Walter Rees]]''
| 1881
| 1940
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1813
|
| ''[[:d:Q28360874|Lewis Meredith]]''
| 1826
| 1891
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1814
|
| ''[[:d:Q28360918|William Owen]]''
| 1788
| 1838
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1815
| [[Restren:Iolo Caernarfon.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q28361402|John John Roberts]]''
| 1840
| 1914
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1816
|
| ''[[:d:Q28361695|Foulk Robert Williams]]''
| 1774
| 1870
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1817
|
| ''[[:d:Q31358728|Ryan Kift]]''
| 1977
|
| [[Llanrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1818
|
| ''[[:d:Q38009527|David O'Brien Owen]]''
| 1855
| 1920
| [[Llandwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1819
|
| ''[[:d:Q39040026|Mary Vaughan Jones]]''
| 1917
| 2002
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1820
| [[Restren:R Gwynn Davies.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q47121066|R. Gwynn Davies]]''
| 1920
| 2007
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1821
|
| ''[[:d:Q47121085|T. Ceiri Griffith]]''
| 1925
| 2016
| [[Llanbedr]]
|-
| style='text-align:right'| 1822
|
| ''[[:d:Q47123094|Emyr Wyn Jones]]''
| 1907
| 1999
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1823
|
| ''[[:d:Q47124993|Margiad Roberts]]''
|
|
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1824
|
| ''[[:d:Q47125779|John Owen Huws]]''
| 1951
| 2001
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1825
|
| ''[[:d:Q47125789|Marlis Jones]]''
| 1938
|
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1826
|
| ''[[:d:Q47126182|Gwilym H. Jones]]''
| 1930
|
| ''[[:d:Q2148274|Rhos-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1827
|
| ''[[:d:Q49679357|Cyril Mossford]]''
| 1903
| 1968
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1828
| [[Restren:Emma Sarah Hutchinson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q51051504|Emma Hutchinson]]''
| 1820
| 1905
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1829
|
| ''[[:d:Q53428221|David Edward Williams]]''
| 1910
| 1994
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1830
|
| ''[[:d:Q56173975|Elizabeth Mabel Bailey]]''
| 1862
| 1952
| [[Llangatwg]]
|-
| style='text-align:right'| 1831
|
| ''[[:d:Q56174075|William Barrow]]''
| 1798
| 1886
| [[Llanelltud]]
|-
| style='text-align:right'| 1832
|
| ''[[:d:Q56175456|Athelstan Corbet]]''
| 1788
| 1835
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1833
|
| ''[[:d:Q56178156|Elliw Haf]]''
| 1953
|
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1834
|
| ''[[:d:Q56178193|Frederick Edward Hamer]]''
| 1865
|
| ''[[:d:Q13129664|Llanllwchhaearn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1835
|
| ''[[:d:Q56179526|Henry Jones]]''
| 1824
| 1852
| [[Llanfihangel-y-Pennant]]
|-
| style='text-align:right'| 1836
|
| ''[[:d:Q56179538|Hugh Jones]]''
|
| 1799
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1837
| [[Restren:Lewis Jones, Rhyl (5349002).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56179660|Lewis Jones]]''
| 1850
| 1932
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1838
|
| ''[[:d:Q56179689|Mary Jones]]''
| 1831
| 1861
| [[Llanfihangel-y-Pennant]]
|-
| style='text-align:right'| 1839
|
| ''[[:d:Q56179739|Richard Jones]]''
| 1863
| 1942
| [[Llanwnda]]
|-
| style='text-align:right'| 1840
|
| ''[[:d:Q56181426|Rhian Morgan]]''
|
|
| ''[[:d:Q7653726|Cwm Tawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1841
|
| ''[[:d:Q56181644|Cynric Mytton-Davies]]''
| 1905
| 1995
| [[Castell Caereinion]]
|-
| style='text-align:right'| 1842
|
| ''[[:d:Q56183042|Absalom Prys]]''
| 1822
| 1895
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1843
|
| ''[[:d:Q56183099|David William Pughe]]''
| 1821
| 1862
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1844
|
| ''[[:d:Q56183286|Richard Rees]]''
| 1851
| 1927
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1845
|
| ''[[:d:Q56186102|Henry Williams]]''
| 1831
| 1910
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1846
|
| ''[[:d:Q56186304|Ynyr Williams]]''
| 1959
|
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1847
|
| ''[[:d:Q56186745|William Griffith]]''
| 1843
|
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1848
|
| ''[[:d:Q56186763|Owen Owen]]''
| 1786
| 1867
| [[Botwnnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1849
| [[Restren:Beryl Williams and Huw Tudor (1498860).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56186785|Huw Tudor]]''
| 1939
|
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1850
| [[Restren:Actress Elisabeth Miles, and a performance of Cwmni THeatr Cymru's 'Byd o Amser' (1545111).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56186936|Lisabeth Miles]]''
| 1940
|
| [[Waunfawr]]
|-
| style='text-align:right'| 1851
|
| ''[[:d:Q56187190|Annie Julian Parry]]''
| 1889
| 1972
| [[Llanrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1852
|
| ''[[:d:Q56187675|Robert Owen]]''
| 1796
| 1883
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1853
|
| ''[[:d:Q56486681|Ryan Sears]]''
| 1998
|
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1854
| [[Restren:Revd John Wilson.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q56739671|John Wilson]]''
| 1682
| 1728
| [[Trefeglwys]]
|-
| style='text-align:right'| 1855
|
| ''[[:d:Q57293437|Charles Henry Pugh]]''
| 1840
| 1901
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1856
|
| ''[[:d:Q59781515|John Jenkins]]''
| 1807
| 1872
| ''[[:d:Q20597908|Cwm Crawnon]]''
|-
| style='text-align:right'| 1857
|
| ''[[:d:Q60544850|Albert L. Harris]]''
| 1869
|
| ''[[:d:Q3398874|Abergynolwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1858
|
| ''[[:d:Q64685923|Henry Sturkey]]''
| 1824
| 1875
| [[Tregynon]]
|-
| style='text-align:right'| 1859
|
| ''[[:d:Q65550443|James Crisp]]''
| 1927
| 2005
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1860
|
| ''[[:d:Q66823499|Carrie Jones]]''
| 2003
|
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1861
|
| ''[[:d:Q67802439|Saint Cyndeyrn ap Cyngar]]''
|
|
| ''[[:d:Q2578706|Kingdom of Ceredigion]]''
|-
| style='text-align:right'| 1862
|
| ''[[:d:Q70473832|Niki Pilkington]]''
|
|
| [[Nefyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1863
|
| ''[[:d:Q85764603|Griffith Griffith]]''
| 1823
| 1889
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1864
|
| ''[[:d:Q87474632|Evan Roberts]]''
| 1923
| 2007
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1865
|
| ''[[:d:Q96686922|Cyril Edward Hughes Davies]]''
| 1890
| 1922
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1866
| [[Restren:Mr. Cadwaladr Roberts arweinydd adnabyddus Cor Meibion y Moelwyn a Chor Mawr Ffestiniog (5449681).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q102247988|Cadwaladr Roberts]]''
| 1854
| 1915
| ''[[:d:Q3398814|Tanygrisiau]]''
|-
| style='text-align:right'| 1867
|
| ''[[:d:Q103811325|Owen Vaughan Jones]]''
| 1907
| 1986
| [[Llanwnda]]
|-
| style='text-align:right'| 1868
|
| ''[[:d:Q104286274|James Daniel Baird]]''
| 1840
| 1908
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1869
|
| ''[[:d:Q106635128|Benjamin Thomas]]''
| 1838
| 1920
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1870
|
| ''[[:d:Q108183826|Ian Parri]]''
|
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1871
|
| ''[[:d:Q108753852|John Glyn Penrhyn Jones]]''
| 1921
| 1973
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1872
|
| ''[[:d:Q109735696|Frances Althea Trevor]]''
| 1848
| 1906
| [[Llandrinio]]
|-
| style='text-align:right'| 1873
|
| ''[[:d:Q109811832|Edgar Williams Parry]]''
| 1919
| 2011
| [[Betws Garmon]]
|-
| style='text-align:right'| 1874
|
| ''[[:d:Q110214284|John Owen Williams]]''
| 1892
| 1973
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1875
|
| ''[[:d:Q110442214|Baldwyn Lloyd Roberts]]''
| 1892
| 1945
| ''[[:d:Q20589424|Pen-y-bont-fawr]]''
|-
| style='text-align:right'| 1876
|
| ''[[:d:Q110458257|Samuel Williams]]''
|
| 1876
| ''[[:d:Q3399408|Pontllyfni]]''
|-
| style='text-align:right'| 1877
|
| ''[[:d:Q110962956|Robert J. Jones]]''
| 1899
| 1962
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1878
|
| ''[[:d:Q111914446|Laura Parry]]''
| 1835
| 1936
| ''[[:d:Q13644946|Llanwrin]]''
|-
| style='text-align:right'| 1879
|
| ''[[:d:Q111916310|Morgan Lewis]]''
| 1797
| 1887
| ''[[:d:Q20593513|Llandeilo'r-fân]]''
|-
| style='text-align:right'| 1880
|
| ''[[:d:Q112115299|Arthur Rhys Roberts]]''
| 1872
| 1920
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1881
|
| ''[[:d:Q112127551|William Jones]]''
| 1821
| 1903
| [[Llanllyfni]]
|-
| style='text-align:right'| 1882
|
| ''[[:d:Q115652166|David Bevan]]''
| 1829
| 1913
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1883
|
| ''[[:d:Q116717968|Gwyn Briwnant-Jones]]''
| 1956
|
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1884
|
| ''[[:d:Q120135075|David Aitken]]''
| 1926
| 2021
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1885
| [[Restren:Cecil Day 1925.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q124784741|Sir Cecil Day]]''
| 1884
| 1963
| ''[[:d:Q669171|Y Drenewydd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1886
|
| ''[[:d:Q125792284|Robert Owen Pugh]]''
| 1846
| 1922
| ''[[:d:Q3402212|Llanfachreth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1887
| [[Restren:Official portrait of Alex Barros-Curtis MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q126848493|Alex Barros-Curtis]]''
| 1986
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1888
|
| ''[[:d:Q131154389|Ifor Bowen Griffith]]''
| 1907
| 1990
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1889
|
| ''[[:d:Q131685576|Joseph Eaton]]''
| 1679
| 1748
| [[Nantmel]]
|-
| style='text-align:right'| 1890
|
| ''[[:d:Q133266038|Mair Tomos Ifans]]''
| 1960
|
| ''[[:d:Q3398874|Abergynolwyn]]''
|-
| style='text-align:right'| 1891
| [[Restren:Lydia Jones.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134103132|Lydia Jones]]''
| 1797
| 1888
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1892
| [[Restren:Miss Powell (later Mrs Pengwern Jones) NLW3363695.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134346718|Jane Powell]]''
| 1866
| 1888
| ''[[:d:Q13130796|Pont-faen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1893
| [[Restren:Rev R T Owen (W) NLW3362941.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q134445155|Robert Thomas Owen]]''
| 1842
| 1871
| [[Corris]]
|-
| style='text-align:right'| 1894
|
| ''[[:d:Q134958653|Laura Williams Pugh]]''
| 1875
| 1926
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1895
|
| ''[[:d:Q135255858|David Davies]]''
| 1755
| 1828
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1896
|
| ''[[:d:Q135256066|William Williams]]''
| 1835
| 1868
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1897
|
| ''[[:d:Q135256223|Dorothy Taunton Raikes]]''
| 1888
| 1976
| ''[[:d:Q547052|Brecknockshire]]''
|-
| style='text-align:right'| 1898
|
| ''[[:d:Q135987473|Jackie Williams]]''
|
|
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1899
|
| ''[[:d:Q136084148|Beryl Hall]]''
| 1927
| 2021
| [[Llanrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1900
|
| ''[[:d:Q136340252|Huw Davies]]''
| 1910
| 1994
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1901
|
| ''[[:d:Q136399829|Rhian Blythe]]''
| 1982
|
| [[Llandwrog]]
|-
| style='text-align:right'| 1902
|
| ''[[:d:Q136444713|John Eifion]]''
|
|
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1903
|
| ''[[:d:Q136444967|Robin Eiddior]]''
| 1967
|
| ''[[:d:Q3399272|Penygroes]]''
|-
| style='text-align:right'| 1904
| [[Restren:Parch. W. J. OWEN (Afallon),Bangor.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q136487593|William John Owen]]''
| 1865
| 1941
| [[Llanrug]]
|-
| style='text-align:right'| 1905
|
| ''[[:d:Q136564872|Evan Morris]]''
| 1838
| 1885
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1906
|
| ''[[:d:Q136914537|Buddug Povey]]''
| 1969
|
| ''[[:d:Q3398962|Garndolbenmaen]]''
|-
| style='text-align:right'| 1907
|
| ''[[:d:Q137040720|Edwin williams]]''
| 1918
| 2003
| [[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1908
|
| ''[[:d:Q138637323|Jane Moore (1952)]]''
| 1952
|
| ''[[:d:Q1892770|North Wales]]''
|-
| style='text-align:right'| 1909
|
| ''[[:d:Q139104381|Robert Humphrey Morris]]''
| 1829
|
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1910
|
| ''[[:d:Q139104913|William Owen]]''
| 1791
| 1883
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1911
|
| ''[[:d:Q139305674|Thomas Owen]]''
| 1598
| 1672
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1912
|
| ''[[:d:Q139305697|William Owen]]''
| 1684
|
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1913
|
| ''[[:d:Q139308619|William Owen II]]''
| 1584
| 1674
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1914
|
| ''[[:d:Q139691537|Peter Bremmer Loveday]]''
| 1877
| 1955
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1915
| [[Restren:Portrait of Robt. Thos. Carreg, Esqr (4672236).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139710214|Robert Thomas Carreg]]''
|
| 1842
| [[Aberdaron]]
|-
| style='text-align:right'| 1916
|
| ''[[:d:Q139711028|Edward Haycock]]''
| 1813
| 1893
| [[Castell Caereinion]]
|-
| style='text-align:right'| 1917
| [[Restren:Portrait of Lydia Parry of Penhafodlas, Llanrug (4670440).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139719041|Lydia Parry]]''
| 1798
|
| [[Betws Garmon]]
|-
| style='text-align:right'| 1918
|
| ''[[:d:Q139796321|Edward S. Jones]]''
| 1867
|
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1919
| [[Restren:Portrait of Y Parch. Morris D. Jones (Bethlehem, Aberpennar) (cropped).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139836076|Morris D. Jones]]''
| 1848
| 1911
| [[Clynnog]]
|-
| style='text-align:right'| 1920
| [[Restren:Portrait of Gwilym Eden, Trawsfynydd, 1825-1893 (4670253).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139851317|William Williams]]''
| 1825
| 1893
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1921
| [[Restren:Portrait of Mr John Thomas Chemist Machynlleth (4671483).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139858033|John Thomas]]''
| 1846
|
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1922
| [[Restren:Portrait of Mrs John Thomas Chemist Machynlleth (nee Miss V Morris) (4671484).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139858085|Margaret Morris]]''
| 1846
|
| [[Machynlleth]]
|-
| style='text-align:right'| 1923
|
| ''[[:d:Q139861154|Ffestin Davies]]''
| 1870
| 1944
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1924
| [[Restren:Portrait of Morris Jones (of Bryncelynog, Trawsfynydd) (4671104).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q139884598|Morris Jones]]''
| 1840
| 1893
| [[Trawsfynydd]]
|-
| style='text-align:right'| 1925
|
| ''[[:d:Q140504883|Tom H. Richards]]''
| 1909
| 1998
| [[Tywyn]]
|-
| style='text-align:right'| 1926
|
| ''[[:d:Q140786272|Ieuan Wyn (bardd)]]''
| 1950
|
| ''[[:d:Q13126857|Carneddi]]''<br/>[[Bethesda]]
|-
| style='text-align:right'| 1927
|
| ''[[:d:Q141133991|T. Gwynn Jones]]''
| 1921
|
| ''[[:d:Q3398942|Tregarth]]''
|-
| style='text-align:right'| 1928
|
| ''[[:d:Q141134847|Ewart Alexander]]''
| 1931
|
| ''[[:d:Q20598284|Cwmgiedd]]''
|-
| style='text-align:right'| 1929
| [[Restren:Official portrait of Lord Jones of Penybont crop 2, 2025.jpg|center|128px]]
| [[Carwyn Jones]]
| 1967
|
| ''[[:d:Q23051|Abertawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1930
|
| ''[[:d:Q118542|Nicholas A'Hern]]''
| 1969
|
| ''[[:d:Q23051|Abertawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1931
| [[Restren:Sir Thomas Picton by Sir Martin Archer Shee.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q121734|Sir Thomas Picton]]''
| 1758
| 1815
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1932
| [[Restren:Alfred-Russel-Wallace-c1895.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q160627|Alfred Russel Wallace]]''
| 1823
| 1913
| [[Brynbuga]]
|-
| style='text-align:right'| 1933
| [[Restren:Dylan Thomas icon Blashford 1937.jpg|center|128px]]
| [[Dylan Thomas]]
| 1914
| 1953
| ''[[:d:Q23051|Abertawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1934
| [[Restren:Rhys Ifans 2011 cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q215017|Rhys Ifans]]''
| 1967
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1935
| [[Restren:Nicole Cooke Geelong World Cup 2007 podium 1.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q230996|Nicole Cooke]]''
| 1983
|
| ''[[:d:Q23051|Abertawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1936
| [[Restren:Lilian of Sweden 1940s as Mrs. Craig.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q234171|Princess Lilian, Duchess of Halland]]''
| 1915
| 2013
| ''[[:d:Q23051|Abertawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1937
| [[Restren:Mark Delaney in 2019.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q246379|Mark Delaney]]''
| 1976
|
| [[Hwlffordd]]
|-
| style='text-align:right'| 1938
| [[Restren:Gary Jones stargate cropped.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q248414|Gary Jones]]''
| 1958
|
| ''[[:d:Q23051|Abertawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1939
| [[Restren:Robert Walter, president European security and Defence Assembly. Session 2009.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q263532|Robert Walter]]''
| 1948
|
| ''[[:d:Q23051|Abertawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1940
| [[Restren:Roger Williams.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q266434|Roger Williams]]''
| 1948
|
| [[Crughywel]]
|-
| style='text-align:right'| 1941
| [[Restren:Official portrait of Rt Hon Alun Cairns MP crop 2.jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q268030|Alun Cairns]]''
| 1970
|
| ''[[:d:Q23051|Abertawe]]''
|-
| style='text-align:right'| 1942
|
| ''[[:d:Q272575|Ethel Lina White]]''
| 1876
| 1944
| [[Y Fenni]]
|-
| style='text-align:right'| 1943
| [[Restren:Gwen John - Self-portrait (1900).jpg|center|128px]]
| ''[[:d:Q274339|Gwen John]]''
| 1876
| 1939
| [[Hwlffordd]]
|}
== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! Imach
! Hanow
! Dedhyas genesigeth
! Dedhyas mernans
! Tyller genesigeth
|-
| style='text-align:right'| 1065
|
| ''[[:d:Q72699024|Canthrig Bwt]]''
|
|
| ''[[:d:Q13130349|Nant Peris]]''
|-
| style='text-align:right'| 1217
|
| ''[[:d:Q2560424|Pixie]]''
|
|
| [[Kembra]]
|-
| style='text-align:right'| 1528
|
| ''[[:d:Q6389447|Kenmare Sorceress]]''
| 1909
|
| [[Kembra]]
|}
{{Wikidata list end}}
[[Klass:Kembrion]]
[[Klass:Rolyow a dus]]
r47jsd7ni23dju4a6q7wez7gfzzku0a
Jeremy Corbyn
0
11358
228989
226134
2026-08-26T19:40:50Z
Flynn Peck
18125
228989
wikitext
text/x-wiki
{{fixkw|date=Est 2020}}
{{Den|fetchwikidata=ALL|suppressfields=soodh}}
'''Jeremy Bernard Corbyn''' (genys 26 mis Me 1949 yn [[Chippenham]], [[Wiltshire]]) yw politeger [[Breten Veur|a Vreten]], esel senedh rag [[Islington|Islington North]] a-dhia [[1983]] hag ev o Leyder an [[Parti Lavur]] a-dhia [[2015]] bys yn [[2020]].
Ev a veu etholys dhe [[Chi Kemmynyon a'n Ruwvaneth Unys|Ji an Gemmynyon]] yn 1983 rag Islington North. Yn 2015, Corbyn a veu etholys leyder an Parti Lavur, ow fetha [[Yvette Cooper]], [[Andy Burham]] ha [[Liz Kendall]]. Ev a wrug kelli an etholansow RU [[Dewisyans ollgemmyn Ruwvaneth Unys, 2017|2017]] ha [[Dewisyans ollgemmyn Ruwvaneth Unys, 2019|2019]] hag ev a gwytyas yn 2020. Ev a veu spedys gans [[Keir Starmer]].
{{Start box}}
{{s-bef|before=[[Michael O'Halloran]]<br />(Parti Socyal Gwerinel)}}
{{s-ttl|title=[[Chi Kemmynyon a'n Ruwvaneth Unys|Esel Senedh]] rag [[Islington North (pastell vro Senedhek RU)|Islington North]]|years=1983-}}
{{s-aft|after=''Yn offis a-lemmyn''}}
{{s-bef|before=[[Ed Miliband]]}}
{{s-ttl|title=Leyder a'n [[Parti Lavur]]|years=2015-2020}}
{{s-aft|after=[[Keir Starmer]]}}
{{End box}}
{{stokk-tus-ru}}
{{DEFAULTSORT:Corbyn, Jeremy}}
[[Klass:Benolegoryon]]
[[Klass:Dinethyansow 1949]]
[[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015]]
[[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017]]
[[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019]]
[[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019-2024]]
[[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2024-]]
[[Klass:ES Parti Lavur rag pastellow bro Pow Sows]]
[[Klass:Kerghynedhoryon]]
f9fyl523b3j3ykt52kr4i3b1ctn4dbr
Tooting
0
11369
228962
198559
2026-08-26T19:25:15Z
Flynn Peck
18125
228962
wikitext
text/x-wiki
{{fixkw|date=Est 2020}}
{{Tyller}}
'''Tooting''' yw ranndir yn [[Loundres]]. Yn burjestrevow Loundres [[Wandsworth]] ha [[Merton]] yma. 16,239 o y boblans yn [[2011]].<ref>{{cite web|url=https://www.ukcensusdata.com/tooting-e05000626|title=Tooting|accessdate=3 mis Metheven 2020|website=UK Census Data|language=English}}</ref>
A-dhia [[1974]], yma pastell vro dhe Tooting (representyas a-dhia [[2016]] gans [[Rosena Allin-Khan]]). Ev yw pur liesgonisogethek hag yma an hanow dhodho ''Mini South India'' drefen y boblans bras eyndek.<ref>{{cite web|url=https://hidden-london.com/gazetteer/tooting/|title=Tooting, Wandsworth|accessdate=3 mis Metheven 2020|website=Hidden London|language=English}}</ref>
==Devynnow==
{{Reflist}}
{{Stokk-powsows}}
[[Klass:Loundres]]
iesdxc3u6z4wtqgi93y36a85iu5b4db
Victor Hugo
0
11781
229028
228783
2026-08-27T07:58:52Z
Aqchampion
8099
klass
229028
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL|suppressfields=residence}}
'''Victor Marie Hugo''' (26 mis Hwevrel [[1802]] – 22 mis Me [[1885]]) a veu prydydh, dramatydh, skrifer, politeger ha kaskergher rag gwiryow mabden a [[Pow Frynk|Frynk]]. Person posek veu y'n movyans romansek yn Frynk.
Gwrys gerys da veu Hugo yn Frynk drefen y [[Bardhonieth|vardhonieth]], keffrys hag y romansow hag y wariow. ''Les Contemplations'' ha ''La Légende des siècles'' yw y guntellow an moyha a vri. A-ves a Frynk, yma y romansow ''Les Misérables'' ha ''Notre-Dame de Paris'' yn mysk y ober an moyha gerys da.
Pan o yowynk, rielydh gwithyasek o. Hag ev ow kothhe y feu moy livrel hag a skoodhya repobleganieth. Skrifys veu y ober a-dro dhe lies a'n kudynnow [[Politegieth|politek]] ha kowethasek, keffrys ha'n tuedh artweythek a'y dermyn. Ynkleudhys yw y'n Panthéon, yn [[Paris]].
{{DEFAULTSORT:Hugo, Victor}}
[[Klass:Dinethyansow 1802]]
[[Klass:Filosofers art]]
[[Klass:Filosofers istori]]
[[Klass:Frynkyon]]
[[Klass:Kresydhyon]]
[[Klass:Mernansow 1885]]
[[Klass:Mernansow awos niwmonia]]
[[Klass:Paris]]
[[Klass:Politegoryon a Europa]]
[[Klass:Prydydhyon]]
[[Klass:Sens]]
[[Klass:Skriforyon fugieth wothek]]
[[Klass:Sodhogyon a’n Lyjyon a Enor]]
[[Klass:Ynkleudhyansow yn Europa]]
6hywx0poln75elhsikiguf3rnvvb2y8
Boppard
0
11814
228969
224603
2026-08-26T19:30:25Z
Flynn Peck
18125
228969
wikitext
text/x-wiki
{{fixkw|date=Est 2020}}
{{Tyller}}
'''Boppard''' (po kyns '''Boppart''') yw cita yn [[Rheinland-Pfalz]], [[Almayn]]. Yma poblans a 15,325 yn [[2018]]. An cita yw gevellys dhe [[Truru|Druru]], cita yn [[Kernow]], [[Ruwvaneth Unys]].
{{stokk-europa}}
[[Klass:Almayn]]
[[Klass:Trevow yn Europa]]
[[Klass:Tylleryow an Terros]]
sqw1y03mcjlc1xfchov70iegyoppceo
Franz Schubert
0
12376
228997
223995
2026-08-26T19:46:11Z
Flynn Peck
18125
228997
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Franz Peter Schubert''' (31 mis Genver 1797, [[Wien]] - 9 mis Du 1828, Wien) o [[komposydh]] ostriek. Ev a verwis 31 y vloodh mes ev a skrifas moy ages mil oberen ilow. Yth esa komposydhyow erel yn Wien mes Schubert o an huni veu genys y'n sita.
{{stock-tus-europa}}
[[Klass:Dinethyansow 1797]]
[[Klass:Komposydhyon]]
[[Klass:Mernansow 1828]]
[[Klass:Mernansow awos kleves klevesus]]
[[Klass:Ostrians]]
[[Klass:Ynkleudhyansow yn Europa]]
8j173jci85eqeg3bczj3u8e58spyaf3
Ernest Rutherford
0
14231
229018
225865
2026-08-26T20:47:14Z
Aqchampion
8099
klass
229018
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL|onlysourced=no|suppressfields=ymgynghorydd y doethor}}
'''Ernest Rutherford, 1a Baron Rutherford a Nelson''' (30 Est [[1871]] – 19 October [[1937]]) o [[Godhonieth|godhonydh]] [[Mordir Nowydh]]. Ev a waynyas [[Pewas Nobel]] yn [[Kymystry|Kymygieth]] yn 1908 rag y ober yn [[fysegieth]] sprusek ha rag y dhamkanieth kesweyth [[Atom|atomow]].
Rutherford o onan a'n kynsa hwithrer yn [[fysegieth sprusek]], wosa an diskudhans [[dewynnyans]] gans fysegydh [[Pow Frynk|Frynkek]] [[Henri Becquerel]] yn 1896. Rutherford a dhiskudhas an hanter-bewnans sprusek ha'n teyr rann a dhewynnyans henwys ganso Alpha, Beta ha Gamma. Ev a dhiskudhas ynwedh bos perthyglow alpha an sprusen a [[Heliom]]. Y arbrov Geiger–Marsden a ledyas dhe'n taklow godhvedhys genen hedhyw a-dro dhe'n kesweyth atomek.
Yn 1919, Rutherford a wrug an kynsa dasoberyans sprusek kreftek y'n bys may hwrug ev gorra perthyglow alpha gans gas [[nitrojen]] dhe wruthyl perthyglow a isotopow [[oksyjen]] ha protonow. Hemm o treylva sprusek, chanjya gas nitrojen gas yn gas oksijen.
An elven kymyk [[rutherfordiom]] (elven 104) o henwys warlergh y hanow yn 1997.
{{DEFAULTSORT:Rutherford, Ernest}}
{{unn k}}
{{Posek 1,000}}
[[Klass:Dinethyansow 1871]]
[[Klass:Fysegydhyon]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
[[Klass:Mernansow 1937]]
[[Klass:Pewas Nobel]]
[[Klass:Ynkleudhyansow yn Loundres]]
s9ik405l9zvzqb9wpb143s977unylhc
Ernest Hemingway
0
15018
228971
224856
2026-08-26T19:31:20Z
Flynn Peck
18125
228971
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Ernest Hemingway''' o skrifor amerikanek.
{{stokk-tus-sua}}
{{DEFAULTSORT:Hemingway, Ernest}}
[[Klass:Arnowedhieth]]
[[Klass:Dinethyansow 1899]]
[[Klass:Gorcita Chicago]]
[[Klass:Istorioryon]]
[[Klass:Mernansow 1961]]
[[Klass:Omladhansow]]
[[Klass:Pewas Nobel]]
[[Klass:Prydydhyon]]
[[Klass:Skriforyon fugieth amerikanek]]
[[Klass:Ynkleudhyansow yn Idaho]]
m42vpnz07147976hvymsfoiywisovyr
Paul Bettany
0
15031
228960
215921
2026-08-26T19:24:26Z
Flynn Peck
18125
228960
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Paul Bettany''' (genys 27 a vis Me [[1971]] yn [[Loundres]]) yw gwarier sowsnek.
{{stokk-tus-ru}}
[[Klass:Didhuwydhyon]]
[[Klass:Dinethyansow 1971]]
[[Klass:Gwarioryon bellwolok]]
[[Klass:Gwarioryon fylm]]
[[Klass:Gwarioryon lev]]
[[Klass:Gwarioryon sowsnek]]
[[Klass:Gwarioryon wari gwydhyow]]
[[Klass:Gwarioryon wariva]]
[[Klass:Tus gans dysleksia]]
0cx30jtetblp3wnpbf56linpni0kdk2
Laurence Olivier
0
15144
229022
225716
2026-08-26T22:38:52Z
Aqchampion
8099
klass
229022
wikitext
text/x-wiki
'''Laurence Olivier, Baron Olivier''' (22 mis Me [[1907]] - 11 mis Gortheren [[1989]]) o gwarier ha kevarwodher sowsnek. Olivier o an kevarwodhyas kyns [[Gwariva Genedhlek]] dhe 1962 bys 1973.<ref>[https://www.nationaltheatre.org.uk/about-us/our-history/ Our History], ''[[Gwariva Genedhlek]]'' (yn [[Sowsnek]]), kyrghys 22 mis Kevardhu 2024</ref> An [[Pewasow Laurence Olivier]] yw henwys yn enor dhe Olivier.
==Devynnow==
{{reflist}}
{{stokk-tus-ru}}
{{DEFAULTSORT:Olivier, Laurence}}
[[Klass:Dinethyansow 1907]]
[[Klass:Gwarioryon bellwolok]]
[[Klass:Gwarioryon sowsnek]]
[[Klass:Gwarioryon wariva]]
[[Klass:Gwaynyoryon a Bewas Akademi der Enor]]
[[Klass:Gwaynyoryon Pewas Akademi Gwella Gwarier]]
[[Klass:Kevarwodhoryon fylm]]
[[Klass:Lyjyon a Enor]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
[[Klass:Mernansow 1989]]
[[Klass:Ynkleudhyansow yn Loundres]]
c2a30mudsqttwntn150ztzuq57ceuav
229027
229022
2026-08-27T07:51:59Z
Aqchampion
8099
klass
229027
wikitext
text/x-wiki
'''Laurence Olivier, Baron Olivier''' (22 mis Me [[1907]] - 11 mis Gortheren [[1989]]) o gwarier ha kevarwodher sowsnek. Olivier o an kevarwodhyas kyns [[Gwariva Genedhlek]] dhe 1962 bys 1973.<ref>[https://www.nationaltheatre.org.uk/about-us/our-history/ Our History], ''[[Gwariva Genedhlek]]'' (yn [[Sowsnek]]), kyrghys 22 mis Kevardhu 2024</ref> An [[Pewasow Laurence Olivier]] yw henwys yn enor dhe Olivier.
==Devynnow==
{{reflist}}
{{stokk-tus-ru}}
{{DEFAULTSORT:Olivier, Laurence}}
[[Klass:Dinethyansow 1907]]
[[Klass:Gwarioryon bellwolok]]
[[Klass:Gwarioryon sowsnek]]
[[Klass:Gwarioryon wariva]]
[[Klass:Gwaynyoryon a Bewas Akademi der Enor]]
[[Klass:Gwaynyoryon Pewas Akademi Gwella Gwarier]]
[[Klass:Kevarwodhoryon fylm]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
[[Klass:Mernansow 1989]]
[[Klass:Sodhogyon a’n Lyjyon a Enor]]
[[Klass:Ynkleudhyansow yn Loundres]]
89fhj6ug3h687czq8m00d4lxbomvyym
Deng Xiaoping
0
15153
229003
223174
2026-08-26T19:50:39Z
Flynn Peck
18125
229003
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Deng Xiaoping''' (22 mis Est [[1904]] - 19 mis Hwevrer [[1997]]) o statydh chinek.
{{stock-tus}}
[[Klass:Dinethyansow 1904]]
[[Klass:Domhweloryon]]
[[Klass:Kenedhlogoryon]]
[[Klass:Mernansow 1997]]
[[Klass:Mernansow awos kleves neurologyl]]
[[Klass:Moldroryon]]
[[Klass:Politegoryon gemynegorek]]
[[Klass:Politegoryon yn Asi]]
[[Klass:Skriforyon]]
[[Klass:Tus Asi Est]]
[[Klass:Ynkleudhyansow yn mor]]
9kfbtu7eo7ulh8osy6jmpmka3qmm8zt
Jane Goodall
0
15216
229026
228376
2026-08-27T07:37:34Z
Aqchampion
8099
klass
229026
wikitext
text/x-wiki
{{Den | fetchwikidata=ALL | onlysourced=yes | suppressfields= }}
'''Dama Jane Morris Goodall''' (3 mis Ebrel [[1934]] – 1 mis Hedra [[2025]])<ref>Keith Schneider (1 mis Hedra 2025), [https://www.nytimes.com/2025/10/01/science/earth/jane-goodall-dead.html Jane Goodall, Who Chronicled the Social Lives of Chimps, Dies at 91], ''The New York Times'' (yn [[Sowsnek]]), kyrghys 12 mis Hwevrer 2026</ref> o ''primatologist'' hag ''anthropologist'' sowsnek.
==Devynnow==
{{reflist}}
{{stokk-tus-ru}}
[[Klass:Damyow]]
[[Klass:Dinethyansow 1934]]
[[Klass:Godhonydhesow]]
[[Klass:Kerghynedhoryon]]
[[Klass:Mernansow 2025]]
[[Klass:Skriforesow sowsnek]]
[[Klass:Sodhogyon a’n Lyjyon a Enor]]
fdrw39a8ikude6y9fqy97g360d3ednd
William Golding
0
15330
229015
225529
2026-08-26T20:30:47Z
Aqchampion
8099
klass
229015
wikitext
text/x-wiki
'''William Golding''' (19 mis Gwynngala [[1911]] - 19 mis Metheven [[1993]]) o romanser, dramasydh ha prydydh bretennek. (''Lord of the Flies'', ''The Inheritors'').
{{stokk-tus}}
{{Gonisogeth Kernow}}
{{DEFAULTSORT:Golding, William}}
[[Klass:Dinethyansow 1911]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
[[Klass:Mernansow 1993]]
[[Klass:Pewas Nobel]]
[[Klass:Prydydhyon]]
[[Klass:Skriforyon a Gernow]]
[[Klass:Skriforyon fugieth]]
etc7mdpjiydfamj9nrl72y7gfmyvhff
Greta Gerwig
0
15420
228982
226148
2026-08-26T19:37:41Z
Flynn Peck
18125
228982
wikitext
text/x-wiki
{{Den | fetchwikidata=ALL | onlysourced=yes | suppressfields= }}
'''Greta Celeste Gerwig''' (/ˈɡɜːrwɪɡ/;<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QJE_r2UrYLo|title=Noah Baumbach & Greta Gerwig – Personal Palace Cinemas Introduction|date=August 13, 2015|publisher=[[Palace Cinemas (Central Europe)|Palace Cinemas]]|access-date=May 7, 2018|archivedate=February 2, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190202055858/https://www.youtube.com/watch?v=QJE_r2UrYLo&gl=US&hl=en}}</ref> genys mis Est [[1983]]) yw gwariores, ''screenwriter'' ha kevarwodher amerikanek.
== Devynnow ==
{{reflist}}
{{stock-tus-sua}}
[[Klass:Dinethyansow 1983]]
[[Klass:Gwarioresow fylm amerikanek]]
[[Klass:Gwarioresow lev amerikanek]]
[[Klass:Gwarioresow pellwolok amerikanek]]
[[Klass:Kevarwodhoresow fylm]]
[[Klass:Skriforesow amerikanek]]
[[Klass:Tus gans disordyrs brysel]]
k4r0gxobweyfx41rjqhdqshkstf1qz2
228983
228982
2026-08-26T19:37:58Z
Flynn Peck
18125
228983
wikitext
text/x-wiki
{{Den | fetchwikidata=ALL | onlysourced=yes | suppressfields= }}
'''Greta Celeste Gerwig''' ({{IPA|/ˈɡɜːrwɪɡ/}};<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QJE_r2UrYLo|title=Noah Baumbach & Greta Gerwig – Personal Palace Cinemas Introduction|date=August 13, 2015|publisher=[[Palace Cinemas (Central Europe)|Palace Cinemas]]|access-date=May 7, 2018|archivedate=February 2, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190202055858/https://www.youtube.com/watch?v=QJE_r2UrYLo&gl=US&hl=en}}</ref> genys mis Est [[1983]]) yw gwariores, ''screenwriter'' ha kevarwodher amerikanek.
== Devynnow ==
{{reflist}}
{{stock-tus-sua}}
[[Klass:Dinethyansow 1983]]
[[Klass:Gwarioresow fylm amerikanek]]
[[Klass:Gwarioresow lev amerikanek]]
[[Klass:Gwarioresow pellwolok amerikanek]]
[[Klass:Kevarwodhoresow fylm]]
[[Klass:Skriforesow amerikanek]]
[[Klass:Tus gans disordyrs brysel]]
ari7jvsuvej1k7gg3gji1s454bkc6zx
Ken Dodd
0
15424
229019
226232
2026-08-26T20:49:22Z
Aqchampion
8099
klass
229019
wikitext
text/x-wiki
'''Syr Kenneth Arthur Dodd''' ''OBE'' (8 mis Du [[1927]] – 11 mis Meurth [[2018]]) o gesyer, kaner ha gwarier treweythus sowsnek.
[[Klass:Dinethyansow 1927]]
[[Klass:Gesyoryon]]
[[Klass:Gwarioryon sowsnek]]
[[Klass:Kanoryon]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
[[Klass:Mernansow 2018]]
[[Klass:Pellwolok]]
[[Klass:Ynkleudhyansow yn Europa]]
p43bfd7fhwu79y938ilfvtqicruug2c
Douglas Bader
0
15448
229014
228070
2026-08-26T20:24:22Z
Aqchampion
8099
klass
229014
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''''Group Captain''''' '''Syr Douglas Robert Steuart Bader''', ''CBE'', ''DSO & Bar'', ''DFC & Bar'', ''DL'', ''FRAeS'' (/ˈbɑːdər/; 21 mis Hwevrer [[1910]] – 5 mis Gwynngala [[1982]]) o neyjer bretennek.
{{Stock-tus-RU}}
[[Klass:Dinethyansow 1910]]
[[Klass:Evredhyon]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
[[Klass:Mernansow 1982]]
[[Klass:Sowson]]
9gjg3wc0y96adzqzfue0lajoz1hkujg
Barry Cunliffe
0
15458
229013
225629
2026-08-26T20:21:50Z
Aqchampion
8099
klass
229013
wikitext
text/x-wiki
'''Syr Barrington Windsor Cunliffe''', ''CBE'', ''FBA'', ''FSA'' (genys 10 mis Kevardhu [[1939]]), aswonys avel '''Barry Cunliffe''', yw hendheskonydh hag akademek bretennek.
{{DEFAULTSORT:Cunliffe, Barry}}
[[Klass:Dinethyansow 1939]]
[[Klass:Godhonydhyon]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
[[Klass:Sowson]]
haecubhlnwc67e7qgl4tmk6t9x8jkmb
Emperour Jimmu
0
15524
228977
215070
2026-08-26T19:35:09Z
Flynn Peck
18125
228977
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Emperour Jimmu''' (神武天皇, Jinmu-tennō) o emperour henhwedlek kyns a [[Nihon]] herwydh ''[[Nihon Shoki]]'' ha ''[[Kojiki]]''.<ref name="hm">{{Cite web|first=Bipin|last=Dimri|title=Where Truth Meets Legend: Was Jimmu the First Emperor of Japan?|website=Historic Mysteries|url=https://www.historicmysteries.com/jimmu/|date=March 19, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220319041833/https://www.historicmysteries.com/jimmu/|archivedate=March 19, 2022}}</ref>
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stock-tus}}
[[Klass:Emperours]]
[[Klass:Myghternedh yn Asi]]
tkhrz3sov8tqnvlm85cr6w667yp46ue
Elem Klimov
0
15555
228964
216858
2026-08-26T19:27:48Z
Flynn Peck
18125
228964
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Elem Germanovich Klimov''' (Russek: Элем Германович Климов; 9 mis Gortheren 1933 – 26 mis Hedra [[2003]]) o gwrier fylm sovietek ha russek.
{{stokk-tus-europa}}
{{DEFAULTSORT:Klimov, Elem}}
[[Klass:Dinethyansow 1933]]
[[Klass:Kemynegoryon]]
[[Klass:Kevarwodhoryon fylm asiek]]
[[Klass:Mernansow 2003]]
[[Klass:Russians]]
[[Klass:Skriforyon]]
53q6zyslymdwq18l2s50adb2repk9f5
Carl Theodor Dreyer
0
15557
228998
223337
2026-08-26T19:47:05Z
Flynn Peck
18125
228998
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Carl Theodor Dreyer''' ([[Danek]]: {{IPA|[ˈkʰɑˀl ˈtsʰe̝ːotɒ ˈtʁɑjˀɐ]}}; 3 mis Hwevrer [[1889]] – 20 mis Meurth [[1968]]), aswonys yn kemmyn avel '''Carl Th. Dreyer''', o kevarwodher fylm ha ''screenwriter'' danek.
{{stock-tus-europa}}
{{DEFAULTSORT:Dreyer, Carl Theodor}}
[[Klass:Danyon]]
[[Klass:Dinethyansow 1889]]
[[Klass:Kevarwodhoryon fylm]]
[[Klass:Mernansow 1968]]
[[Klass:Mernansow awos niwmonia]]
rhgjhr3px61o5kubdvgieo0obspphme
Brandon Lewis
0
15563
229016
225545
2026-08-26T20:35:49Z
Aqchampion
8099
klass
229016
wikitext
text/x-wiki
'''Brandon Kenneth Lewis''' CBE (genys 20 mis Metheven [[1971]]) yw politeger bretennek.
{{DEFAULTSORT:Lewis, Brandon}}
[[Klass:Dinethyansow 1971]]
[[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015]]
[[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017]]
[[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019]]
[[Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019-2024]]
[[Klass:ES Parti Gwithyasel rag pastellow bro Pow Sows]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
6ys1bdlq6xrjqilhjqflinshgyctz1u
Stanley Baldwin
0
15609
229020
226548
2026-08-26T21:02:00Z
Aqchampion
8099
klass
229020
wikitext
text/x-wiki
'''Stanley Baldwin''' (3 mis Est [[1867]] - 14 mis Kevardhu [[1947]]) o statydh bretennek.
{{DEFAULTSORT:Baldwin, Stanley}}
{{Pennvenystroryon an Ruvaneth Unys}}
[[Klass:Chansloryon]]
[[Klass:Dinethyansow 1867]]
[[Klass:ES Parti Gwithyasel rag pastellow bro Pow Sows]]
[[Klass:Marghogyon a’n Garget]]
[[Klass:Mernansow 1947]]
[[Klass:Pennvenystroryon an Ruvaneth Unys]]
6fqak9go6u0h7ep4c2czyv1ujps4evl
Gary Lightbody
0
16054
229010
227685
2026-08-26T19:57:04Z
Flynn Peck
18125
229010
wikitext
text/x-wiki
{{Den | fetchwikidata=ALL | onlysourced=yes | suppressfields= }}
'''Gareth John Lightbody'''<ref name="Lightbody">{{Cite web|url=https://twitter.com/garysnowpatrol/status/1003053308574134272|title=Fair question, weird answer: On my passport it's Gary Lightbody and on my birth certificate it's Gareth John Lightbody.|first=Gary|last=Lightbody|publisher=Twitter|date=3 June 2018|access-date=3 June 2018}}</ref> OBE (genys 15 mis Metheven [[1976]]) yw kanor, skrifer kanow hag ilewydh a [[Iwerdhon Gledh]].
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stock-tus}}
[[Klass:Chevalri]]
[[Klass:Dinethyansow 1976]]
[[Klass:Godhyli]]
[[Klass:Kanoryon]]
[[Klass:Kesrosweyth]]
[[Klass:Rock]]
[[Klass:Skriforyon]]
fjn4m9mnpyf8ls12lozo9o0aolbnl9d
Lucius Licinius Crassus
0
16141
228985
221868
2026-08-26T19:38:52Z
Flynn Peck
18125
228985
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Lucius Licinius Crassus''' ([[140 KOK|140]]–[[91 KOK|91]] KOK) o arether ha statydh romanek.
[[Klass:Dinethyansow 140 KOK]]
[[Klass:Hen dus]]
[[Klass:Italians]]
[[Klass:Mernansow 91 KOK]]
[[Klass:Politegoryon a Europa]]
1197x45t9filiejys5izkmojsb7ovcw
228986
228985
2026-08-26T19:39:14Z
Flynn Peck
18125
228986
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Lucius Licinius Crassus''' ([[140 KOK|140]]–[[91 KOK|91]] KOK) o arether ha statydh romanek.
{{stock-tus-europa}}
[[Klass:Dinethyansow 140 KOK]]
[[Klass:Hen dus]]
[[Klass:Italians]]
[[Klass:Mernansow 91 KOK]]
[[Klass:Politegoryon a Europa]]
lhspo6k4o1hjwjnwe7zedy9ibvijawg
Elizabeth Montgomery
0
16177
228959
222988
2026-08-26T19:24:04Z
Flynn Peck
18125
228959
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Elizabeth Victoria Montgomery''' (15 mis Ebrel [[1933]] – 18 mis Me [[1995]])<ref name="NYTobit">{{Cite news|last=Saxon |first=Wolfgang |date=May 19, 1995 |title=Elizabeth Montgomery, 63, Star of the TV Comedy 'Bewitched' |url=https://www.nytimes.com/1995/05/19/obituaries/elizabeth-montgomery-63-star-of-the-tv-comedy-bewitched.html |location=New York |access-date=May 21, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220511000917/https://www.nytimes.com/1995/05/19/obituaries/elizabeth-montgomery-63-star-of-the-tv-comedy-bewitched.html |archive-date=May 11, 2022|work=The New York Times}}</ref> o gwariores amerikanek.
== Devynnow ==
{{Reflist}}
{{stock-tus-sua}}
[[Klass:Dinethyansow 1933]]
[[Klass:Gwarioresow fylm amerikanek]]
[[Klass:Gwarioresow lev amerikanek]]
[[Klass:Gwarioresow pellwolok amerikanek]]
[[Klass:Gwarioryon wariva amerikanek]]
[[Klass:Mernansow 1995]]
[[Klass:Mernansow awos kanker]]
[[Klass:Ynkleudhyansow yn Konteth an Eledh]]
b6et0vvo9s8bbv5fv31ue02tc9qswdx
Michael Martin, Baron Martin a Springburn
0
16323
229001
228177
2026-08-26T19:50:04Z
Flynn Peck
18125
229001
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL|suppressfields=ALL}}
'''Michael John Martin, Baron Martin a Springburn''', PC (3 mis Gortheren [[1945]] – 29 mis Ebrel [[2018]]) o politeger bretennek.
{{stock-tus-ru}}
[[Klass:Dinethyansow 1945]]
[[Klass:Mernansow 2018]]
[[Klass:Konseloryon]]
[[Klass:Parti Lavur]]
[[Klass:Politegoryon a Alban]]
lg5zhfwwg1vex9e6giepvo89jgcvm0r
229002
229001
2026-08-26T19:50:13Z
Flynn Peck
18125
229002
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL|suppressfields=soodh}}
'''Michael John Martin, Baron Martin a Springburn''', PC (3 mis Gortheren [[1945]] – 29 mis Ebrel [[2018]]) o politeger bretennek.
{{stock-tus-ru}}
[[Klass:Dinethyansow 1945]]
[[Klass:Mernansow 2018]]
[[Klass:Konseloryon]]
[[Klass:Parti Lavur]]
[[Klass:Politegoryon a Alban]]
n4hu4t0i7hn1d9hm9pzm80btoylep9i
Richard Alston (donslynyer)
0
16379
229012
226142
2026-08-26T20:18:54Z
Aqchampion
8099
klass
229012
wikitext
text/x-wiki
'''Syr Richard Alston''' CBE (genys 30 mis Hedra [[1948]])<ref>{{Cite news|last=|first=|title=Birthdays|work=[[The Guardian]]|location=|page=39|language=|publisher=Guardian News & Media|date=30 October 2014|url=}}</ref> yw donslynyer bretennek.
{{DEFAULTSORT:Alston, Richard}}
[[Klass:Dinethyansow 1948]]
[[Klass:Marghogyon Vacheler]]
6zrapn8qm1r182cnep81qaxq0mwc6br
Gwynfor Evans
0
16441
229006
226144
2026-08-26T19:52:54Z
Flynn Peck
18125
229006
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Gwynfor Richard Evans''' (1 mis Gwynngala [[1912]] – 21 mis Ebrel [[2005]]) o politeger, laghyas hag awtour kembrek.
{{stokk-tus-kembra}}
{{DEFAULTSORT:Evans, Gwynfor}}
[[Klass:Dinethyansow 1912]]
[[Klass:Istorioryon]]
[[Klass:Kembrek]]
[[Klass:Kenedhlogoryon geltek]]
[[Klass:Kresydhyon]]
[[Klass:Mernansow 2005]]
[[Klass:Politegoryon a Gembra]]
fi7t8mu8wisad49q1np97nmfih70gxd
John Lasseter
0
18455
229000
224030
2026-08-26T19:48:55Z
Flynn Peck
18125
229000
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''John Alan Lasseter''' (genys 12 mis Genver 1957) o gwarior ha gwrier a fylmow sowsnek geryes da.
==Fylmografieth==
===Fylmow===
{| class="wikitable"
! rowspan="2"|Year
! rowspan="2"|Film
! colspan="6"|Credited as
|-
! [[Film director|Director]]
! [[WGA screenwriting credit system|(Original)<br>Story by]]
! [[Executive producer|Executive<br>Producer]]
! Other
! [[Voice acting|Voice]]
! Notes
|-
| 1981
| ''[[The Fox and the Hound]]''
| {{no}}
| {{No}}
| {{no}}
| {{Yes}}
|
| [[Animator]] - uncredited
|-
| 1985
| ''[[Young Sherlock Holmes]]''
| {{no}}
| {{No}}
| {{no}}
| {{Yes}}
|
| Computer Animation: [[Industrial Light & Magic]]
|-
| 1986
| ''[[The Great Mouse Detective]]''
| {{no}}
| {{No}}
| {{no}}
| {{Yes}}
|
| [[Animator]] - uncredited
|-
| 1995
| ''[[Toy Story]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| Commercial Chorus 1
| Modeling and Animation System Development
|-
| 1998
| ''[[A Bug's Life]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| Harry<br />Singing Grasshopper 1
|-
| 1999
| ''[[Toy Story 2]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| [[Rock 'Em Sock 'Em Robots|Blue Bomber]]
|-
| 2001
| ''[[Monsters, Inc.]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| 2002
| ''[[Spirited Away]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Partial|Yes}}
| {{No}}
|
| US Version
|-
| 2003
| ''[[Finding Nemo]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| 2004
| ''[[The Incredibles]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| rowspan="2" | 2005
| ''[[Howl's Moving Castle (film)|Howl's Moving Castle]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Partial|Yes}}
| {{No}}
|
| US Version
|-
| ''[[Porco Rosso]]''
| {{no}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
|
| Executive Creative Consultant: 2005 US Version
|-
| rowspan="2"| 2006
| ''[[Cars (film)|Cars]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{Yes}}
|
| Screenplay
|-
| ''[[Tales from Earthsea (film)|Tales from Earthsea]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Partial|Yes}}
| {{No}}
|
| US Version
|-
| rowspan="2"| 2007
| ''[[Meet the Robinsons]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| ''[[Ratatouille (film)|Ratatouille]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Executive Team
|-
| rowspan="3"| 2008
| ''[[WALL-E]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Pixar Senior Creative Team
|-
| ''[[Tinker Bell (film)|Tinker Bell]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| ''[[Bolt (2008 film)|Bolt]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| rowspan="4"| 2009
| ''[[Up (2009 film)|Up]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Pixar Senior Creative Team
|-
| ''[[Ponyo]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Partial|Yes}}
| {{Yes}}
|
| Director: English Dub, US Version
|-
| ''[[Tinker Bell and the Lost Treasure]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| ''[[The Princess and the Frog]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| rowspan="3"| 2010
| ''[[Toy Story 3]]''
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Pixar Senior Creative Team
|-
| ''[[Tinker Bell and the Great Fairy Rescue]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| ''[[Tangled]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| rowspan="2"| Studio Leadership
|-
| rowspan="4"| 2011
| ''[[Winnie the Pooh (2011 film)|Winnie the Pooh]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
|-
| ''[[Cars 2]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| Galloping Geargrinder<br />John Lassetire<br />Fuzzy Dice Casino Car
| Pixar Senior Creative Team
|-
| ''[[The Lion King]]''
| {{no}}
| {{No}}
| {{Partial|Yes}}
| {{No}}
|
| rowspan="2"| 3D Version
|-
| ''[[Beauty and the Beast (1991 film)|Beauty and the Beast]]''
| {{no}}
| {{No}}
| {{Partial|Yes}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="3"| 2012
| ''[[Brave (2012 film)|Brave]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Pixar Senior Creative Team
|-
| ''[[Secret of the Wings]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| ''[[Wreck-It Ralph]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Studio Leadership
|-
| rowspan="4"| 2013
| ''[[Monsters University]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Pixar Senior Creative Team
|-
| ''[[Planes (film)|Planes]]''
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| ''[[The Little Mermaid (1989 film)|The Little Mermaid]]''
| {{no}}
| {{No}}
| {{Partial|Yes}}
| {{No}}
|
| 3D Version
|-
| ''[[Frozen (2013 film)|Frozen]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Studio Leadership
|-
| rowspan="4"| 2014
| ''[[The Pirate Fairy]]''
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| ''[[Planes: Fire & Rescue]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| ''[[Big Hero 6 (film)|Big Hero 6]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Studio Leadership
|-
| ''[[Tinker Bell and the Legend of the NeverBeast]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|
|-
| rowspan="2"| 2015
| ''[[Inside Out (2015 film)|Inside Out]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| rowspan="2"| Pixar Senior Creative Team
|-
| ''[[The Good Dinosaur]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
|-
| rowspan="3"| 2016
| ''[[Zootopia]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Studio Leadership
|-
| ''[[Finding Dory]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Pixar Senior Creative Team
|-
| ''[[Moana (2016 film)|Moana]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Studio Leadership
|-
| rowspan="2"| 2017
| ''[[Cars 3]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| rowspan="3"| Pixar Senior Creative Team
|-
| ''[[Coco (2017 film)|Coco]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
|-
| rowspan="2"| 2018
| ''[[Incredibles 2]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
|-
| ''[[Ralph Breaks the Internet]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
| Studio Leadership - uncredited
|-
| 2019
|''[[Toy Story 4]]''
| {{No|Removed}}
| {{Yes}}
| {{No|Removed}}
| {{No}}
|
|-
| 2022
| ''[[Luck (2022 film)|Luck]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Producer}}
| {{No}}
|
|-
| 2024
| ''[[Spellbound (2024 film)|Spellbound]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Producer}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="2"| TBA
| ''[[Pookoo]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Producer}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Ray Gunn]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Producer}}
| {{No}}
|
|-
|}
===Shorts===
{| class="wikitable"
! rowspan="2"|Year
! rowspan="2"|Film
! colspan="7"|Credited as
|-
! [[Film director|Director]]
! [[WGA screenwriting credit system|(Original)<br>Story by]]
! [[Film producer|Producer]]
! [[Animator]]
! [[Modeler]]
! Other
! Notes
|-
| 1979
|''Lady and the Lamp''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{No}}
| rowspan="2" |Student Films; [[Film producer|Producer]]
|-
| 1980
|''Nitemare''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{No}}
|-
| 1983
| align="left"| ''[[Mickey's Christmas Carol]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| Creative Talent
|-
| 1984
| ''[[The Adventures of André & Wally B.]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Character Designer
|-
| 1986
| ''[[Luxo Jr.]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Designer
|-
| 1987
| ''[[Red's Dream]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|-
| 1988
| ''[[Tin Toy]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
|
|-
| 1989
| ''[[Knick Knack]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| A Film By
|-
| 1991
| ''[[Light & Heavy (film)|Light & Heavy]]''
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| 1997
| ''[[Geri's Game]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| 1998
| ''[[It's Tough to Be a Bug!]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
| Theme park film
|-
| 2000
| ''[[For the Birds (film)|For the Birds]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| 2002
| ''[[Mike's New Car]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="2" | 2003
| ''[[Exploring the Reef with Jean-Michel Cousteau|Exploring the Reef]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Boundin']]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="2" | 2005
| ''[[Jack-Jack Attack]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[One Man Band (film)|One Man Band]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="2" | 2006
| ''[[Mater and the Ghostlight]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Lifted (2006 film)|Lifted]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="2" | 2007
| ''[[Your Friend the Rat]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[How to Hook Up Your Home Theater]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="3" | 2008
| ''[[Presto (film)|Presto]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Glago's Guest]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[BURN-E]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| 2008–14
| ''[[Cars Toons]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="3" | 2009
| ''[[Super Rhino]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Partly Cloudy]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Dug's Special Mission]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="3" | 2010
| ''[[Day & Night (2010 film)|Day & Night]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''Tick Tock Tale''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Prep & Landing: Operation: Secret Santa]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
| TV short film
|-
| rowspan="4" | 2011
| ''[[Hawaiian Vacation|Toy Story Toons: Hawaiian Vacation]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[The Ballad of Nessie]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[La Luna (2011 film)|La Luna]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Small Fry (film)|Toy Story Toons: Small Fry]]''
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="4" | 2012
| ''[[Tangled Ever After]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Partysaurus Rex|Toy Story Toons: Partysaurus Rex]]''
| {{No}}
| {{Yes}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Paperman]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[The Legend of Mor'du]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="4" | 2013
| ''[[The Blue Umbrella (2013 film)|The Blue Umbrella]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Party Central|A Monsters University Short: Party Central]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Pixie Hollow Bake Off]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
| TV short film
|-
| ''[[Get a Horse!]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="3" | 2014
| ''[[Lava (2014 film)|Lava]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
|''[[Cars (franchise)#Vitaminamulch: Air Spectacular (2014)|Vitaminamulch: Air Spectacular]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
|''[[Feast (2014 film)|Feast]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="3" | 2015
|''[[Frozen Fever]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Riley's First Date?]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
|''[[Sanjay's Super Team]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="2" | 2016
| ''[[Piper (film)|Piper]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Inner Workings]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| rowspan="4" | 2017
| ''[[Moana (2016 film)#Home media|Gone Fishing]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Lou (2017 film)|Lou]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Cars (franchise)#Miss Fritter's Racing Skoool (2017)|Miss Fritter's Racing Skoool]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| ''[[Olaf's Frozen Adventure]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
| Featurette
|-
| 2018
| ''[[Bao (film)|Bao]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{No}}
|
|-
| 2021
| ''[[Blush (2021 film)|Blush]]''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
| Logo and End Credit Designer
|-
| 2023
| ''Bad Luck Spot!''
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes|Executive}}
| {{No}}
| {{No}}
| {{Yes}}
|
|}
===TV specials and series===
{| class="wikitable"
|-
! Year
! Title
! [[Executive producer|Executive<br>Producer]]
! Premiered on
|-
| 2009
| ''[[Prep & Landing]]''
| {{Yes}}
| [[American Broadcasting Company|ABC]]
|-
| rowspan="2" | 2011
| ''[[Pixie Hollow Games]]''
| {{Yes}}
| [[Disney Channel]]
|-
| ''[[Prep & Landing: Naughty vs. Nice]]''
| {{Yes}}
| rowspan="3" | ABC
|-
| 2013
| ''[[Toy Story of Terror!]]''
| {{Yes}}
|-
| 2014
| ''[[Toy Story That Time Forgot]]''
| {{Yes}}
|-
| 2023
| ''WondLa''
| {{Yes}}
| [[Apple TV+]]
|}
===Documentaries===
{| class="wikitable"
|-
! Year
! Title
! Role
! Notes
|-
| 1999
| ''The Hand Behind the Mouse: The Ub Iwerks Story''
| rowspan="17"| Himself
|
|-
| 2001
| ''[[Walt: The Man Behind the Myth]]''
| Grateful Acknowledgement
|-
| rowspan="3"| 2007
| ''[[Fog City Mavericks]]''
| Special Thanks
|-
| ''[[The Pixar Story]]''
| Very Special Thanks
|-
| ''[[Mr. Warmth: The Don Rickles Project]]''
| Special Thanks
|-
| rowspan="2"| 2009
| ''[[The Boys: The Sherman Brothers' Story]]''
|
|-
| ''[[Waking Sleeping Beauty]]''
|
|-
| rowspan="2"| 2010
| ''[[America: The Story of Us]]''
| Television Docu-series
|-
| ''Industrial, Light & Magic: Creating the Impossible''
| Television Special
|-
| rowspan="2"| 2011
| ''[[These Amazing Shadows]]''
|
|-
| ''[[Ray Harryhausen: Special Effects Titan]]''
|
|-
| 2013
| ''Inside Pixar''
| Television Special
|-
| 2014
| ''[[The Story of Frozen: Making a Disney Animated Classic]]''
| Television Special
|-
| 2015
| ''[[Winning: The Racing Life of Paul Newman]]''
|
|-
| 2016
| ''Imagining Zootopia''
| Special Thanks
|-
| rowspan="2"| 2019
| ''[[Making Waves: The Art of Cinematic Sound]]''
|
|-
| ''[[The Imagineering Story]]''
| [[Disney+]] Original Docu-series
|}
===Other credits===
{| class="wikitable"
|-
! Year
! Title
! Credit
|-
| 1996
| ''[[La Salla]]''
| rowspan="2"| Special Thanks
|-
| 2009
| ''Calendar Confloption''
|-
| rowspan="2"| 2012
| ''[[John Carter (film)|John Carter]]''
| Thanks
|-
| ''Firefly and the Coffee Machine''
| Special Thanks
|-
| 2015
| ''Stealth''
| Special Thanks (with Nancy Lasseter)
|-
| 2017
| ''Ventana''
| Special Thanks
|-
| 2021
| ''[[The Ultimate Playlist of Noise]]''
| Special Thanks (with Nancy Lasseter)
|-
|2022
|[[Lightyear (film)|''Lightyear'']]
|Additional Thanks
|}
{{Stock-tus-ru}}
{{DEFAULTSORT:Lasseter, John}}
[[Klass:Dinethyansow 1957]]
[[Klass:Gwarioryon lev amerikanek]]
[[Klass:Kevarwodhoryon re waynyas Pewas Akademi]]
[[Klass:Skriforyon amerikanek]]
5s075xz5z9r1yznmq9bsvg48l153tmh
Alice Munro
0
18695
228993
219743
2026-08-26T19:43:36Z
Flynn Peck
18125
228993
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Alice Ann Munro''' ({{IPA|/mənˈroʊ/}}; kyns '''Laidlaw''' {{IPA|/ˈleɪdlɔː/}}; genys 10 mis Gortheren [[1931]] yn [[Wingham, Ontario]]) yw skrifores hwedhlow berr kanadek (Pewas Nobel Lien 2013).
{{stock-tus}}
{{DEFAULTSORT:Munro, Alice}}
[[Klass:Dinethyansow 1931]]
[[Klass:Kanadianesow]]
[[Klass:Mernansow 2024]]
[[Klass:Pewas Nobel]]
[[Klass:Skriforesow]]
2dn6zh60lljz2qty36z4nc989o6eg75
Jon Fosse
0
18696
228973
226011
2026-08-26T19:32:25Z
Flynn Peck
18125
228973
wikitext
text/x-wiki
{{Den|fetchwikidata=ALL}}
'''Jon Olav Fosse''' (genys 29 mis Gwynngala [[1959]] yn [[Haugesund]], [[Rogaland]]) yw awtour, treylyer ha dramatydh norgaghek (Pewas Nobel [[2023]]).
{{DEFAULTSORT:Fosse, Jon}}
[[Klass:Dinethyansow 1959]]
[[Klass:Europeanyon]]
[[Klass:Marghogyon]]
[[Klass:Pewas Nobel]]
[[Klass:Prydydhyon]]
[[Klass:Skriforyon fugieth]]
n6aezpdd0y9ndilfo9udmc2jx29d9q3
Devnydhyer:Flynn Peck
2
19424
228945
228585
2026-08-26T14:15:50Z
Flynn Peck
18125
228945
wikitext
text/x-wiki
{{Babel|kw-2|nl-2|cy-1}}
===Erthyglow===
[[Devnydhyer:Flynn Peck/erthyglow|Ottomma an rolyow]]
=== Treylyansow gwrys genev/profys dhymm ===
[[Devnydhyer:Flynn Peck/treylyansow|Ottomma an rol]]
=== Treylyansow govynnys ===
* ''pectoral''
* ''[[:en:Countershading|countershading]]'' (<s>liwyans erbynn</s> (?))
* ''[[:en:Ectotherm|ectotherm]]''[-ic] (mestesel?)
* [[:en:Factorial|''factorial'']] (faktoriel?)
* [[:en:Coefficient|''coefficient'']] (faktor liesheor?)
* ''[[:en:Tetrahedron|tetrahedron]]''
* ''[[:en:Tentacle|tentacle]]'' (dihaval orth bregh, stifoges a's teves breghow '''ha''' ''tentacles'')
* ''[[:en:Mollusc|mollusc]]'' (mollusk)
* ''[[:en:Cephalopod|Cephalopod]]'' (Cefalopod?)
* ''[[:en:Geyser|geyser]]''
* ''[[:en:Obsidian|obsidian]]'' (gweder loskvenydhyek, gweder du, gweder pur dhu?)
* ''[[:en:Vocaloid|vocaloid]]'' (levell, kanell, vokaloyd?)
* ''volatile'' (both generally and [[:en:Volatile_(astrogeology)|geologically]])
* ''dissect'' (dewfolsa?) (yn-kever loskvenydhyow)
** ''dissection'' (dewfolsans?)
* ''[[:en:Latitude|latitude]]''
* ''[[:en:Longitude|longitude]]''
* ''[[:en:Neolithic|neolithic]]'' (neolithek?)
* ''[[:en:Turbine|turbine]]'' - (turbin, troyllyell?)
* ''[[:en:Polymer|polymer]]'' - (liesrann)
* ''indie'' - r.e. indie rock
* ''[[:en:Crystal_mush|crystal mush]]''
=== Kistow Devnydhyer ===
{{userbox|border-c=#999999|border-s = 1|id-fc=black|id-c=#ffb4ff|info-c=white|info-fc=black
|id = ins/agans<br>they/them
|info-a=center|id-a = center|id-s = 12|info-s = 8
|info=Rakhenwyn an devnydhyer ma.}}
{{userbox|border-c=#ffe4e1|id=[[Image:gay flag.svg|40px]]|id-c=white|info=An devnydhyer ma yw '''[[LKDT|kwir]]'''.
|info-c=#fff0f5|nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox|border-c = #000000|id=[[File:Flag of Cornwall.svg|45px]]|id-c=#ffffff
|info=An devnydhyer ma a skoodh an anserghogeth a [[Kernow|<span style="color:white">'''Gernow'''</span>]].
|info-c=#000000|info-fc=#ffffff|nocat = {{{nocat|}}}
}}
qajt3ob57j7e8n2ccciizicswnkyn9x
228946
228945
2026-08-26T14:18:52Z
Flynn Peck
18125
228946
wikitext
text/x-wiki
{{Babel|kw-2|nl-2|cy-1}}
===Erthyglow===
[[Devnydhyer:Flynn Peck/erthyglow|Ottomma an rolyow]]
=== Treylyansow gwrys genev/profys dhymm ===
[[Devnydhyer:Flynn Peck/treylyansow|Ottomma an rol]]
=== Treylyansow govynnys ===
* ''pectoral''
* ''[[:en:Countershading|countershading]]'' (<s>liwyans erbynn</s> (?))
* ''[[:en:Ectotherm|ectotherm]]''[-ic] (mestesel?)
* [[:en:Factorial|''factorial'']] (faktoriel?)
* [[:en:Coefficient|''coefficient'']] (faktor liesheor?)
* ''[[:en:Tetrahedron|tetrahedron]]''
* ''[[:en:Tentacle|tentacle]]'' (dihaval orth bregh, stifoges a's teves breghow '''ha''' ''tentacles'')
* ''[[:en:Mollusc|mollusc]]'' (mollusk)
* ''[[:en:Cephalopod|Cephalopod]]'' (Cefalopod?)
* ''[[:en:Geyser|geyser]]''
* ''[[:en:Obsidian|obsidian]]'' (gweder loskvenydhyek, gweder du, gweder pur dhu?)
* ''[[:en:Vocaloid|vocaloid]]'' (levell, kanell, vokaloyd?)
* ''volatile'' (both generally and [[:en:Volatile_(astrogeology)|geologically]])
* ''dissect'' (dewfolsa?) (yn-kever loskvenydhyow)
** ''dissection'' (dewfolsans?)
* ''[[:en:Latitude|latitude]]''
* ''[[:en:Longitude|longitude]]''
* ''[[:en:Neolithic|neolithic]]'' (neolithek?)
* ''[[:en:Turbine|turbine]]'' - (turbin, troyllyell?)
* ''[[:en:Polymer|polymer]]'' - (liesrann)
* ''indie'' - r.e. indie rock
=== Kistow Devnydhyer ===
{{userbox|border-c=#999999|border-s = 1|id-fc=black|id-c=#ffb4ff|info-c=white|info-fc=black
|id = ins/agans<br>they/them
|info-a=center|id-a = center|id-s = 12|info-s = 8
|info=Rakhenwyn an devnydhyer ma.}}
{{userbox|border-c=#ffe4e1|id=[[Image:gay flag.svg|40px]]|id-c=white|info=An devnydhyer ma yw '''[[LKDT|kwir]]'''.
|info-c=#fff0f5|nocat = {{{nocat|}}}
}}
{{userbox|border-c = #000000|id=[[File:Flag of Cornwall.svg|45px]]|id-c=#ffffff
|info=An devnydhyer ma a skoodh an anserghogeth a [[Kernow|<span style="color:white">'''Gernow'''</span>]].
|info-c=#000000|info-fc=#ffffff|nocat = {{{nocat|}}}
}}
lney78yvmi3r1f3ts7cknufg9ukru93
Devnydhyer:Flynn Peck/sandbox
2
19432
228944
228921
2026-08-26T14:15:21Z
Flynn Peck
18125
228944
wikitext
text/x-wiki
{{Fixkw}}
'''Lava''' yw [[magma]] tardhys dhyworth an pervedh a [[Planet norvysel|blanet norvysel]] (kepar ha[[Dor|'n Nor]]) po loor war y arenep. Lava a yll bos tardhys yn [[loskvenydh]] po dre dorr y'n [[Krestennen (dororieth)|kresten]], yn tir po yn-dann dhowr, dell yw usys yn tempredhow a 800 dhe 1,200 °C. Lava a yll bos tardhys yn tidro war arenep an tir po war [[leur an mor]] po i a yll bos estewlys y'n ayrgylgh kyns omhweles. An [[Karrek loskvenydhyek|garrek loskvenydhyek]] solyd gwrys dre woyeynheans an stoff teudhys yw henwys yn fenowgh ''lava''.
[[Restren:001 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Photo by Giles Laurent.jpg|skeusennik|Lava yr a'n tardhans [[Fagradalsfjall]] yn [[Rewenys]], 2023]]
'''Fros lava''' yw diveryans a lava yn [[tardhans diverek]]. ([[Tardhans hedardh]] a askorr kemyskans a [[lusu loskvenydhyek]] ha darnow erel henwys [[tefra]], nyns yw frosow lava.) An glusekter an brassa rann a lava teudhys yw a-dro dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]], a-dro dhe 10,000 dhe 100,000weyth moy glusek es dowr (an stoffys kampollys diwettha musurys yn 25°C yn 1 [[Ayrgylgh savonek (unsys)|ayr]]). Hwath, lava a yll resek yn hirbel kyns goyeynheans a's solydhe, dre reson lava diskwedhys dhe ayr a dhispleg snell kresten solyd neb a eneseg an lava linyel remenant, hag a's gwitha tomm hag anlusek lowr rag pesya frosa.<ref>Philpotts, Anthony R.; Ague, Jay J. (2009). ''Principles of igneous and metamorphic petrology'' (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 53–55. ISBN 978-0-521-88006-0.</ref>
== Styronieth ==
An ger ''lava'' a dheu a [[Italek]] (dre [[Sowsnek]]) ha, dell hevel, a dheu dhyworth an ger [[Latin]] ''labes'', ow styrya 'kodh' po 'slynk'.<ref>http://www.m-w.com/dictionary/lava</ref><ref>http://dictionary.reference.com/browse/lava</ref> Yma devnydh a-varr an ger (yn-kever esherdhyans a vagma a-woles dhe'n arenep) kevys yn derivas kott an tardhans 1737 a [[Menydh Vesuvius|Vesuvius]], skrifys gans [[Francesco Serao]], neb a dheskrifas "fros a lava tanek" avel analogieth rag an fros a dhowr ha leys yn-nans tenwennnow an loskvenydh ([[lahar]]) wosa [[glaw]] poos.<ref>https://archive.org/details/istoriadellincen00sera/page/n3/mode/2up</ref><ref>https://vulcan.lindahall.org/9.shtml</ref>
== Teythi ==
=== Komposyans ===
[[Restren:007 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Video by Giles Laurent.webm|skeusennik|Gwydhyow a lava amovys ha hwythfyek y'n tardhans Litli-Hrútur yn 2023]]
Lava solydhys war [[Kresten an Nor|gresten an Nor]] yw dre vras [[Moon silikat|monyow silikat]]: dre vras [[Gwrysven|gwrysveyn]], [[Fugwrysven|fugwrysveyn]], [[Olyvin|olyvinyow]], [[Pyroksyn|pyroksynyow]], [[Amfybol|amfybolyow]], [[Mika|mikas]], ha [[kanndir]].<ref name=":0">Philpotts & Ague 2009, p. 19.</ref> Lava ansilikat treweythus a yll bos furvys dre deudhans leel a voon ansilikat<ref name=":3">https://doi.org/10.1007%2Fs12371-011-0045-x</ref> po dre dhibarth a vagma yn gwedhow silikat [[Kemyskadewder|angemyskadow]] hag ansilikat linyel.<ref name=":4">https://doi.org/10.1016%2Fs0009-2541%2802%2900148-1</ref>
==== Silikat ====
Lava sylysasek yw kemyskyansow teudhys gwarthevys gans [[oksyjen]] ha [[silikon]], [[Palsedh a elvennow yn kresten an Nor|moyha pals elvennow a gresten an Nor]], gans mynsow byghanna a [[aluminiom]], [[kalgh]], [[magnesiom]], [[horn]], [[sodiom]], ha [[potassiom]] ha mynsow le a veur a elvennow erel.<ref name=":0" /> [[Karrekonieth|Karrekonydhyon]] a gampoll yn usadow an komposyans a lava silikat dre vayn a rannriv poos po [[gronnedh molekulek]] a'n oksidys a'n elvennow chif (saw [[oksyjen]]) y'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 132–133.</ref>
An rann silika a warthev an fara fisegel a vagmaow silikat. Ions silikon yn lava a omgelm yn fen dhe beswar ion oksyjen yn aray pedrfurvek. Mars eus ion oksyjen omgelmys dhe dhew ions silikon y'n teudhas, deskrifys yw avel oksyjen ponsek, ha lava gans meur a vonniow po kadonyow a ions silikon junys gans oksyjen ponsek yw deskrifys avel liesrannelhys yn rannel. Aluminiom yn kesunyans gans oksidys alkan alkali (sodiom ha potassiom) a deudh ynwedh dhe liesrannelhe an lava.<ref name=":1">Philpotts & Ague 2009, p. 25.</ref> Kations erel, kepar ha horn hornus, kalciom, ha magnesiom, a omgelm moy yn hwann dhe oksyjen hag a iselha an tuedh dhe liesrannelhe.<ref>Schmincke, Hans-Ulrich (2003). ''Volcanism''. Berlin: Springer. p. 38. ISBN 978-3-540-43650-8.</ref> Liesrannelheans rannel a lusekha an lava, ytho lava gans meur a silika yw moy glusek es lava isel yn silika.<ref name=":1" />
Awos an rann a silika rag determya glusekter hag awos meur a deythiennow erel a lava (kepar hag aga thempredh) yw aswonys dhe omdhesedha orth synsas silika, lava silikat yw rannys yn peswar eghennow kymygiethel war-lergh synsas silika: ''felsek'', ''kres'', ''mafek'', ha ''gorvafek''.<ref>Casq, R.A.F.; Wright, J.V. (1987). ''Volcanic Successions''. Unwin Hyman Inc. p. 528. ISBN 978-0-04-552022-0.</ref>
==== Felsek ====
Lava felsek po [[Silika|silikek]] a's teves synsas silika moy es 63%. I a gomprehend lava [[ryolit]] ha [[dacit]]. Gans synsas silika mar ughel, an lava ma yw pur lusek, a 0<sup>8</sup> cP (10<sup>5</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit tomm yn 1,200 °C dhe 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit goyeyn yn 800°C.<ref name=":2">Philpotts & Ague 2009, p. 23.</ref> Rag kehevelyans, dowr a'n jeves glusekter a-dro dhe 1 cP (0.001 Pa⋅s). Rag an glusekter fest ughel ma, lava felsek a dardh dell yw usys yn hedardh rag askorra godhes (dernigel) [[Karrek byroklastek|pyroklastek]]. Byttegyns, lava ryolit a dardh yn tiverek treweythyow rag furvya [[Mell keyn lava|mellow keyn lava]], [[Krommdo lava|krommdohow lava]] po "''coulees''" (frosow lava kott ha tew).<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 70–77.</ref> An lava a omvrew yn tipek hag esherdhyons, owth askorra frosow lava stockek. An re ma a yssyns yn fenowgh [[gwederdu]].<ref>Schmincke 2003, p. 132.</ref>
Magmaow felsek a yll tardha yn tempredhow mar ughel avel 800 °C.<ref name=":5">Philpotts & Ague 2009, p. 20.</ref> Lava ryolit tomm yn anusadow (>950 °C), byttegyns, a yll frosa rag meur a gilometrow, kepar hag y'n [[Playn Snake River]] a worlewin an Statys Unys.<ref>Bonnichsen, B.; Kauffman, D.F. (1987). "Physical features of rhyolite lava flows in the Snake River Plain volcanic province, southwestern Idaho". ''The Emplacement of Silicic Domes and Lava Flows''. Geological Society of America Special Papers. Vol. 212. Geological Society of America. pp. 119–145. doi:10.1130/SPE212-p119. ISBN 0-8137-2212-8.</ref>
==== Kres ====
Lava kres po [[Andesit|andesitek]] a yssyns 52% dhe 63% silika, hag yw isella yn aluminiom ha, dell yw usys, nebes rychha yn [[magnesiom]] ha [[horn]] es lava felsek. Lava kres a furv krommdohow andesitek ha lava stockek hag a yll hwarvos yn [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] serth, kepar hag y'n [[Andes]].<ref>Schmincke 2003, pp. 21–24, 132, 143.</ref> Tommha yns yn kemmyn es lava felsek, yntra 850 dhe 1,100 °C. Awos aga synsas silika isella ha tempredhow-tardha ughella, i a duedh dhe vos le glusek, gans glusekter tipek a 3.5 million cP (3,500 Pa⋅s) yn {{cvt|1200|C||}}. Hemm yw boghes moy es an glusekter a [[amanyn know dhor]] smodh.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–611.</ref> Lava kres a dhiskwedh tuedh moyha dhe furvya [[Fenokryst|fenokrystyow]].<ref>https://doi.org/10.1029%2F2011JB008243</ref> Magnesiom ha horn ughella a duedh dhe omapertya avel [[Mammek (dororieth)|mammek]] moy du, ow komprehendya amfibol po fenokrystyow pyroksin.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 1376–377.</ref>
==== Mafek ====
Tipek yw synsas magnesiom oksid ha horn oksid (dhe biw an furvellow molekulek a brovi an kessonennow yn mafek) yn lava mafek po [[Basalt|basaltek]], hag yma synsas silika strothys yntra 52% dhe 45%. I a dardh dre vras yn tempredhow a 1,100 dhe 1,200 °C hag yn glusekteryow isella, a-dro dhe 10<sup>4</sup> to 10<sup>5</sup> cP (10 to 100 Pa⋅s). Haval yw hemma dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]],<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–25.</ref> kyn pur ughella yw es an glusekter a dhowr. Lava mafek a duedh dhe askorra [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] kott po [[Basalt liv|basaltys liv]], dre reson an lava le glusek a yll frosa yn hirbel a'n dardhell. An tewder a fros lava basaltek solydhys, dres oll war run isel, a yll bos moy es an tewder an fros lava teudhys usi ow kwaya yn neb eur, dre reson lava basaltek a yll "hwytha" dre brovians sad a lava hag y waskedh war gresten solydhys.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53–55, 59–64.</ref> An brassa rann a lava basaltek yw a eghennow ʻaʻā po pāhoehoe, a-der lava stockek. Yn-dann dhowr, i a yll furvya [[lava pluvek]], haval dhe lava pahoehoe war'n tir.<ref>Schmincke 2003, pp. 128–132.</ref>
==== Gorvafek ====
Lava gorvafek, kepar ha [[komatiit]] ha magmaow pur vagnesiek neb a furv [[boninit]], a gemmer an komposyans ha tempredhow a dardhans dhe'n penn. Oll a's teves synsas silika a-woles dhe 45%. Komatiitys a yssyns moy es 18% magnesiom oksid hag yw krysys dhe dardha yn tempredhow a {{convert|1600|°C}}. Y'n tempredh ma, nyns eus liesrannelheans an kesunyansow moon, ow kwruthyl lin pur wayadow.<ref>Arndt, N.T. (1994). "Archean komatiites". In Condie, K.C. (ed.). ''Archean Crustal Evolution''. Amsterdam: Elsevier. p. 19. ISBN 978-0-444-81621-4.</ref> Glusekteryow a vagmaow komatiit yw krysys dhe vos mar isel avel 100 dhe 1000 cP (0.1 dhe 1 Pa⋅s), haval dhe'n glusekter a oyl jynn skav.<ref name=":2" /> Nyns yw an brassa rann a vagmaow gorvafek yowynkha es an [[Proterozoek]], gans nebes magmaow gorvafek aswonys dhe vos a'n [[Fanerosoek]] yn [[Amerika Gres]] askrifys dhe [[ughres pall]] tomm. Nyns eus lava komatiit arnowydh aswonys, drefen re woyeynhys veu [[pall an Nor]] rag askorra magmaow magnesiek ughella.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 399–400.</ref>
==== Alkaliek ====
Yma dhe nebes lava silikat synsas ughellhys a [[Rol a oksidys alkan alkali|oksidys alkan alkali]] (sodiom ha potassiom), dres oll yn tylleryow a [[Fols|folsans brastiryel]], arenebedhow neb a wrowedh war [[Tektonieth plattys|blattys]] [[Istennans|istennys]], po yn [[Tyller tomm (dororieth)|tylleryow tomm]] isblatt.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 139–148.</ref> Aga synsas silika a yll bos yntra gorvafek ([[nefelinit]], [[basanit]], ha [[tefrit]]) dhe felsek ([[trakit]]). I a duedh dhe vos dinythys yn dowderyow brassa y'n pall es magmaow isalkaliek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 606–607.</ref> Lava [[nefelinit]] olivin yw an dhew gorvafek ha fest alkaliek, hag yw krysys dhe dos a dhownha yn [[Pall (dororieth)|pall]] an [[Dor|Nor]] es lava erel.<ref>https://web.archive.org/web/20090307140121/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_volcano_e.php</ref>
{| style="border:0px solid black;"
|+
!valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|+Ensamplys a gomposyansow lava (poos%)<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 145.</ref>
! Component
! [[Nefelinit]]
! [[Pikrit]] [[Kevres magma tholeiitek|tholeiitek]]
! [[Basalt tholeiitek]]
! [[Andesit]]
! [[Ryolit]]
|-
| Silika |[[SiO2|SiO<sub>2</sub>]]
| 39.7
| 46.4
| 53.8
| 60.0
| 73.2
|-
| [[TiO2|TiO<sub>2</sub>]]
| 2.8
| 2.0
| 2.0
| 1.0
| 0.2
|-
| [[Al2O3|Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 11.4
| 8.5
| 13.9
| 16.0
| 14.0
|-
| [[Fe2O3|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 5.3
| 2.5
| 2.6
| 1.9
| 0.6
|-
| [[FeO]]
| 8.2
| 9.8
| 9.3
| 6.2
| 1.7
|-
| [[MnO]]
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.0
|-
| [[MgO]]
| 12.1
| 20.8
| 4.1
| 3.9
| 0.4
|-
| [[CaO]]
| 12.8
| 7.4
| 7.9
| 5.9
| 1.3
|-
| [[Na2O|Na<sub>2</sub>O]]
| 3.8
| 1.6
| 3.0
| 3.9
| 3.9
|-
| [[K2O|K<sub>2</sub>O]]
| 1.2
| 0.3
| 1.5
| 0.9
| 4.1
|-
| [[P2O5|P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>]]
| 0.9
| 0.2
| 0.4
| 0.2
| 0.0
|}
! valign="top" | {{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava basalt tholeiitek
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 53.8
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 =13.9
| label3 =FeO
| value3 =9.3
| label4 =CaO
| value4 =7.9
| label5 =MgO
| value5 =4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 =3.0
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7=2.6
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8=2.0
| label9 = K<sub>2</sub>O
| value9 = 1.5
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.4
| label11 = MnO
| value11 = 0.2
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
! valign="top" |{{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava ryolit
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 73.2
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 = 14
| label9 =K<sub>2</sub>O
| value9 = 4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 = 3.9
| label3 =FeO
| value3 = 1.7
| label4 = CaO
| value4 = 1.3
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7= 0.6
| label5 = MgO
| value5= 0.4
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8 = 0.2
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.00
| label11 = MnO
| value11 = 0.00
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
|}
==== Ansilikat ====
Re beu nebes lava a gomposyans anusadow tardhys war arenep an Nor. An re ma a gomprehend:
* Lava [[karbonatit]] ha [[natrokarbonatit]] yw aswonys dhyworth loskvenydh [[Ol Doinyo Lengai]] yn [[Tanzani]], an ensampel unnik a loskvenydh karbonatit byw.<ref>http://www.geology.sdsu.edu/how_volcanoes_work/Unusual%20lava.html</ref> Karbonatitys y'n kovadh dororiethel yw yn tipek 75% monyow karbonat, gans mynsow le a vonyow silikat (kepar ha [[mika]] hag olivin), [[apatit]], [[magnetit]], ha [[pyroklor]]. Ny dhiskwedh hemma komposyans gwreydhek an lava, neb a alla yssynsi [[sodiom karbonat]] dileys wosa henna der aktivita dowrdesel, kynth yma arbrovow yn brovji ow tiskwedhes magma rych yn kalcit yw galladow. Lava karbonatit a dhiskwedh [[Komparriv isotop fast|komparrivow isotop fast]] neb a sin yth ymons dhyworth an lava silikek fest alkaliek, dres lycklod dre dhibarth a wedh angemyskadow.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 396–397.</ref> Lava natrokarbonatit a Ol Doinyo Lengai yw komposys dre vras a sodiom karbonat, gans a-dro dhe hanter an myns na a botassiom karbonat, ha mynsow le a halidys, fluoridys, ha sulfatys. Pur linyel yw an lava, gans glusekteryow boghes moy es dowr. Ynwedh pur woyeyn yns gans tempredhow musurys a 91 dhe 544 °C.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF00301213</ref>
* Lava [[horn oksid]] yw krysys dhe vos pennfenten an godhesow horn yn [[Kiruna]], [[Sweden]] neb a furvyas y'n [[Proterozoek]].<ref name=":4" /> Yma lava horn oksid a'n oos [[Pliocin]] y'n komplek loskvenydh [[El Laco]] war'n amal [[Chile]]-[[Arghantina]].<ref name=":3" /> Krysys yw lava horn oksid dhe vos an sewyans a dhibarth [[Angemyskadewder|angemyskadow]] a vagma horn oksid rag magma kerensel a gomposyans [[Kevres magma kalc-alkaliek|kalc-alkaliek]] po alkaliek.<ref name=":4" /> Byttegyns, yma neb dororydhyon ow styrya an kerrek horn oksid El Laco avel frosow lava silikat chanjys yn towrdesel wosa aga thardhans.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009AGUSM.V12A..04M/abstract</ref>
* Yma frosow lava [[sulfur]] bys dhe 250 meter hir ha 10 meter ledan yn loskvenydh [[Lastarria]] yn Chile. Yth ens i furvys der an teudhans a wodhesow sulfur yn tempredhow mar isel avel 113°C.<ref name=":3" />
An term "lava" a yll bos devnydhys ynwedh rag "kemyskansow rew" teudhys yn tardhansow war loryow rewys an [[planetow kowrek]] yn [[System howlek|kevreyth an Howl]].<ref>McBride; Gilmore, eds. (2007). ''An introduction to the Solar System''. Cambridge University Press. p. 392.</ref>
=== Frosonieth ===
[[Restren:PahoehoeLava.jpg|skeusennik|Besies troos a avonsyans pāhoehoe a-dreus dhe fordh yn [[Kalapana, Hawaii|Kalapana]] war'n folsva est a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]]]]
Dre vras, glusekter an lava a dheterm an fara a frosow lava. Yma an tempredh a lava silikat kemmyn a-dro dhe 800 °C rag lava felsek dhe 1,200 °C rag lava mafek,<ref name=":5" /> mes yma an glusekter moy chanjus a 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava felsek dhe 10<sup>4</sup> cP (10 Pa⋅s) rag lava mafek.<ref name=":5" /> Gluskter a lava yw determys dre vras gans komposyans mes a greg ynwedh war dempredh<ref name=":2" /> ha kevradh difurvyans.<ref>https://doi.org/10.1029%2F2005GL024240</ref>
Glusekter a lava a dheterm an [[Tardhans loskvenydhyek|eghen a aktivita loskvenydhyek]] usi pan dardhys yw lava. An moy yw an glusekter, an moy yw an tuedh dhe dardhansow dhe vos hedardh yn-dar diverek. Awos hemma, an brassa rann a frosow lava war'n Nor, Meurth, ha Gwener yw komposys a lava basalt.<ref>Schmincke 2003, p. 128.</ref> War'n Nor, 90% a frosow lava yw mafek po gorvafek, ha lava kres ow furvya 8% a frosow, ha lava felsek ow furvya mar 2% a frosow.<ref name=":6">http://www.geo.umass.edu/courses/volcanology/Lava%20Flows.pdf</ref> Glusekter a dheterm ynwedh an wedh (tewder perthynek orth kehesedh tenewen) a frosow, an tooth a frosow, ha gnas arenebel an frosow.<ref name=":2" /><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2880%2990033-5</ref>
Pan vo tardhys lava fest glusek yn tiverek yn-dar yn hedardh, i a dardh ogas ha pupprys avel frosow gwedh-ughel po krommdohow. An frosow ma a furv lava stockek yn-dar ʻaʻā po pāhoehoe. Kemmyn yw frosow gwederdu.<ref>Schmincke 2003, pp. 132–138.</ref> Lava kres a duedh dhe furvya loskvenydhyow gweliek serth, gans gweliow tereylyek a lava dhyworth tardhansow diverek ha tefra dhyworth tardhansow hedardh.<ref>Schmincke 2003, pp. 143–144.</ref> Lava mafek a furv frosow moon neb a yll gwaya yn hirbel, hag ow furvya loskvenydhyow skoos gans runyow jentyl.<ref>Schmincke 2003, pp. 127–128.</ref>
Yn keworransel ha karrek deudhys, an brassa rann a lava a yssyns gwrysow solyd a vonyow dyffrans, darnow a gerrek eksotek henwys [[Esven|esveyn]], ha darnow a lava solydhys kyns ena. An synsas gwrys a'n brassa rann a lava a'ga re teythi [[Tavatropikieth|tavatropik]] ha [[tanowheans-difurvya]].<ref>https://doi.org/10.1016%2Fs0377-0273%2803%2900341-x</ref> Yn geryow erel, nyns usi an brassa rann a lava ow fara avel linyow Newtonek, le mayth an kevradh-frosa yw kemusurel orth an [[Gwask difurvyans|wask difurvyans]]. Yn le, [[Plastek Bingham|lin Bingham]] yw lava tipek, neb a dhiskwedh sprallansedh mynsek dhe fros bys dhe dreudhow gwask, henwys an wask blegya.<ref>Schmincke 2003, pp. 39–40.</ref> Hemm a sew yn [[fros stoppyer]] a lava gwrysek yn rannel. Ensampel aswonys a fros stoppyer yw past dens strothys yn-mes a biben. An past dens a dheu yn-mes avel stoppyer hantersolyd, dre reson yma difurvyans keskreunys yn gwiskas tanow y'n past dens ryb an biben hag y'n tyller na yn unnik eus past dens ow fara avel lin. Fara tavatropik a lett ynwedh gwrysow rag godhesa a-ves dhe'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 40.</ref> Pan vo drehedhys a-dro dhe 60% an synsas gwrys, an lava a astel fara avel lin hag a dhalleth fara avel solyd. Kemyskans an par ma a wrysow gans karrek deudhys a yll bos deskrifys avel ''crystal mush''.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 16.</ref>
Tooth a frosow lava a var dre vras war-lergh glusekter ha run. Dre vras, lava a fros yn lent, gans tooth tipek rag frosow basaltek hawaiiek a 0.40 km/e ha tooth ughboyntyel a 10 dhe 48 km/e yn runyow serth.<ref name=":6" /> Tooth mes an rewl a 37 dhe 97 km/e o rekordys wosa an diskar a lynn lava yn [[Menydh Nyiragongo]].<ref name=":6" /> An perthynyans-kressya rag lava yw hag yma'n tooth kresek a fros ow kressya hag yma'n wreydhen bedrek a'ga thewder rannys orth aga glusekter.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 71.</ref> Hemm a brof y fia res dhe fros ryolit dhe vos a-dro dhe vilweyth moy tew es fros basalt rag frosa yn tooth haval.
=== Tempredh ===
[[Restren:Giant's Causeway 2006 08.jpg|skeusennik|Kesjunyans kolovennek y'n [[Kons Kewri]] yn [[Wordhen Gledh|Iwerdhon Gledh]]]]
Yma an tempredh a'n brassa rann a lava teudhys a-dro dhe 800 °C dhe 1,200 °C<ref name=":5" /> ow kregi war gomposyans kymygiethel an lava. An efander tempredh ma yw haval dhe'n tommha tempredh hedhadow gans fog glowbren ayr-yniys.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.apenergy.2015.09.095</ref> Lava yw an moyha linyel kyns neppell wosa tardhans, ow tos ha bos moy glusek hag iselhe an tempredh.<ref name=":2" />
Frosow lava a dhispleg snell kresten-enesega a garrek solyd avel sewyans a goll dewynnyek a domder. Wosa henna, an lava a woyeynha dre gendegyans fest lent a domder dres karrek an kresten. Rag ensampel, dororydhyon an [[Arhwithrans Dororiethel an Statys Unys]] a dardras yn fenowgh y'n lynn lava Kilauea Iki, furvys yn tardhans 1959. Wosa teyr bledhen, an kresten arenep solyd, yth esa an ben 1,065 °C, o hwath mar 14 meter tew, spit dhe'n lynn ow pos a-dro dhe 100 meter down. Yth esa hwath lin remenantel yn downderyow a-dro dhe 80 meter nownsek bledhen wosa an tardhans.<ref name=":5" />
Fros lava ow koyeynha a leha, ha hemm a derr an fros. Frosow basalt a dhiskwedh patron tipek a dorrvaow. An rannow gwartha a'n fros a dhiskwedh torrvaow war-nans anrewlys, hag an rann woles a'n fros a dhiskwedh patron fest rewlys a dorrvaow neb a rann an fros yn kolovennow gans pymp po hwegh tenwennow. An rann wartha anrewlys a'n fros solydhys yw henwys an ''entablature'', hag an rann woles neb a dhiskwedh [[kesjunyans kolovennek]] yw henwys an ''colonnade''. (An termys yw chevisys a bennserneth dempel grek.) Ynwedh, patronyow plommwedhek rewlys war'n tenwennow a golovennow, askorrys gans goyeynheans gans terryans periodek, yw deskrifys avel merkys genn. Yn despit dhe aga henwyn, nasyow naturel yns askorrys gans goyeynheans, kottheans tesel, ha terryans.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 55–56.</ref>
Ha goyeynhe an lava, ow kwrysa war-ji a'n emlow, y a estewl gassys rag furvya kellow y'n oryon woles ha gwartha. Deskrifys yns avel kellow-piben-ben. Linyow estewlys a'n ''crystal mush'' ow koyeynhe a sev war-vann y'n kres linyel a'n fros ow koyeynhe hag a askorr hirgrennennow kell plommwedhek. An le mayth usi an re ma ow kesunya yn penn an fros, i a furv folennow a vasalt kellek hag yw kappys treweythyow gans kowvaow gass neb a lenow treweythyow gans monyow nessa. An [[Amethyst|amethystyow]] kevys y'n basaltys liv a [[Amerika Dyghow]] a furvyas y'n maner ma.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 58–59.</ref>
Basaltys liv a wrysa boghes yn tipek kyns i a astel frosa, hag, avel sewyans, gwiasedhow fros yw ankemmyn yn frosow le silikek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 48.</ref> Y'n kontrari part, [[bondans fros]] yw kemmyn yn frosow felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 72.</ref>
== Gwiasedh ==
Frosow lava basaltek moy linyel a duedh dhe furvya korfow folennek leven; frosow lava ryolit glusek a furv bushys stockek talbennek a garrek. Yma teythi erel gans lava tardhys yn-dann dhowr.
=== ʻAʻā ===
''A{{okina}}ā'' (lytherennys ynwedh ''aa'', ''a{{okina}}a'', ''{{okina}}a{{okina}}a'', hag ''a-aa'', ha leverys {{IPA|[ʔəˈʔaː]}} po {{IPA|/ˈɑː(ʔ)ɑː/}}) yw onan a deyr eghennow selyek a fros lava. ʻAʻā yw lava basaltek gans arenep garow komposys a stockys terrys a lava henwys ''clinker''. An ger ʻaʻā yw Hawaiiek ow styrya "lava garow melys dre ven", mes ynwedh "leski";<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D10</ref> komendys o avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref>https://books.google.com/books?id=tHQNAAAAYAAJ&pg=PA180</ref><ref>Dutton, C. E. (1883). "Hawaiian volcanoes". ''Annual Report U.S. Geological Survey''. '''4''' (95): 240.</ref>
== Devynnow ==
<references />
c4ojaizorzlbcftjjraqxvibasruan4
228948
228944
2026-08-26T14:20:23Z
Flynn Peck
18125
228948
wikitext
text/x-wiki
{{Fixkw}}
'''Lava''' yw [[magma]] tardhys dhyworth an pervedh a [[Planet norvysel|blanet norvysel]] (kepar ha[[Dor|'n Nor]]) po loor war y arenep. Lava a yll bos tardhys yn [[loskvenydh]] po dre dorr y'n [[Krestennen (dororieth)|kresten]], yn tir po yn-dann dhowr, dell yw usys yn tempredhow a 800 dhe 1,200 °C. Lava a yll bos tardhys yn tidro war arenep an tir po war [[leur an mor]] po i a yll bos estewlys y'n ayrgylgh kyns omhweles. An [[Karrek loskvenydhyek|garrek loskvenydhyek]] solyd gwrys dre woyeynheans an stoff teudhys yw henwys yn fenowgh ''lava''.
[[Restren:001 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Photo by Giles Laurent.jpg|skeusennik|Lava yr a'n tardhans [[Fagradalsfjall]] yn [[Rewenys]], 2023]]
'''Fros lava''' yw diveryans a lava yn [[tardhans diverek]]. ([[Tardhans hedardh]] a askorr kemyskans a [[lusu loskvenydhyek]] ha darnow erel henwys [[tefra]], nyns yw frosow lava.) An glusekter an brassa rann a lava teudhys yw a-dro dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]], a-dro dhe 10,000 dhe 100,000weyth moy glusek es dowr (an stoffys kampollys diwettha musurys yn 25°C yn 1 [[Ayrgylgh savonek (unsys)|ayr]]). Hwath, lava a yll resek yn hirbel kyns goyeynheans a's solydhe, dre reson lava diskwedhys dhe ayr a dhispleg snell kresten solyd neb a eneseg an lava linyel remenant, hag a's gwitha tomm hag anlusek lowr rag pesya frosa.<ref>Philpotts, Anthony R.; Ague, Jay J. (2009). ''Principles of igneous and metamorphic petrology'' (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 53–55. ISBN 978-0-521-88006-0.</ref>
== Styronieth ==
An ger ''lava'' a dheu a [[Italek]] (dre [[Sowsnek]]) ha, dell hevel, a dheu dhyworth an ger [[Latin]] ''labes'', ow styrya 'kodh' po 'slynk'.<ref>http://www.m-w.com/dictionary/lava</ref><ref>http://dictionary.reference.com/browse/lava</ref> Yma devnydh a-varr an ger (yn-kever esherdhyans a vagma a-woles dhe'n arenep) kevys yn derivas kott an tardhans 1737 a [[Menydh Vesuvius|Vesuvius]], skrifys gans [[Francesco Serao]], neb a dheskrifas "fros a lava tanek" avel analogieth rag an fros a dhowr ha leys yn-nans tenwennnow an loskvenydh ([[lahar]]) wosa [[glaw]] poos.<ref>https://archive.org/details/istoriadellincen00sera/page/n3/mode/2up</ref><ref>https://vulcan.lindahall.org/9.shtml</ref>
== Teythi ==
=== Komposyans ===
[[Restren:007 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Video by Giles Laurent.webm|skeusennik|Gwydhyow a lava amovys ha hwythfyek y'n tardhans Litli-Hrútur yn 2023]]
Lava solydhys war [[Kresten an Nor|gresten an Nor]] yw dre vras [[Moon silikat|monyow silikat]]: dre vras [[Gwrysven|gwrysveyn]], [[Fugwrysven|fugwrysveyn]], [[Olyvin|olyvinyow]], [[Pyroksyn|pyroksynyow]], [[Amfybol|amfybolyow]], [[Mika|mikas]], ha [[kanndir]].<ref name=":0">Philpotts & Ague 2009, p. 19.</ref> Lava ansilikat treweythus a yll bos furvys dre deudhans leel a voon ansilikat<ref name=":3">https://doi.org/10.1007%2Fs12371-011-0045-x</ref> po dre dhibarth a vagma yn gwedhow silikat [[Kemyskadewder|angemyskadow]] hag ansilikat linyel.<ref name=":4">https://doi.org/10.1016%2Fs0009-2541%2802%2900148-1</ref>
==== Silikat ====
Lava sylysasek yw kemyskyansow teudhys gwarthevys gans [[oksyjen]] ha [[silikon]], [[Palsedh a elvennow yn kresten an Nor|moyha pals elvennow a gresten an Nor]], gans mynsow byghanna a [[aluminiom]], [[kalgh]], [[magnesiom]], [[horn]], [[sodiom]], ha [[potassiom]] ha mynsow le a veur a elvennow erel.<ref name=":0" /> [[Karrekonieth|Karrekonydhyon]] a gampoll yn usadow an komposyans a lava silikat dre vayn a rannriv poos po [[gronnedh molekulek]] a'n oksidys a'n elvennow chif (saw [[oksyjen]]) y'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 132–133.</ref>
An rann silika a warthev an fara fisegel a vagmaow silikat. Ions silikon yn lava a omgelm yn fen dhe beswar ion oksyjen yn aray pedrfurvek. Mars eus ion oksyjen omgelmys dhe dhew ions silikon y'n teudhas, deskrifys yw avel oksyjen ponsek, ha lava gans meur a vonniow po kadonyow a ions silikon junys gans oksyjen ponsek yw deskrifys avel liesrannelhys yn rannel. Aluminiom yn kesunyans gans oksidys alkan alkali (sodiom ha potassiom) a deudh ynwedh dhe liesrannelhe an lava.<ref name=":1">Philpotts & Ague 2009, p. 25.</ref> Kations erel, kepar ha horn hornus, kalciom, ha magnesiom, a omgelm moy yn hwann dhe oksyjen hag a iselha an tuedh dhe liesrannelhe.<ref>Schmincke, Hans-Ulrich (2003). ''Volcanism''. Berlin: Springer. p. 38. ISBN 978-3-540-43650-8.</ref> Liesrannelheans rannel a lusekha an lava, ytho lava gans meur a silika yw moy glusek es lava isel yn silika.<ref name=":1" />
Awos an rann a silika rag determya glusekter hag awos meur a deythiennow erel a lava (kepar hag aga thempredh) yw aswonys dhe omdhesedha orth synsas silika, lava silikat yw rannys yn peswar eghennow kymygiethel war-lergh synsas silika: ''felsek'', ''kres'', ''mafek'', ha ''gorvafek''.<ref>Casq, R.A.F.; Wright, J.V. (1987). ''Volcanic Successions''. Unwin Hyman Inc. p. 528. ISBN 978-0-04-552022-0.</ref>
==== Felsek ====
Lava felsek po [[Silika|silikek]] a's teves synsas silika moy es 63%. I a gomprehend lava [[ryolit]] ha [[dacit]]. Gans synsas silika mar ughel, an lava ma yw pur lusek, a 0<sup>8</sup> cP (10<sup>5</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit tomm yn 1,200 °C dhe 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit goyeyn yn 800°C.<ref name=":2">Philpotts & Ague 2009, p. 23.</ref> Rag kehevelyans, dowr a'n jeves glusekter a-dro dhe 1 cP (0.001 Pa⋅s). Rag an glusekter fest ughel ma, lava felsek a dardh dell yw usys yn hedardh rag askorra godhes (dernigel) [[Karrek byroklastek|pyroklastek]]. Byttegyns, lava ryolit a dardh yn tiverek treweythyow rag furvya [[Mell keyn lava|mellow keyn lava]], [[Krommdo lava|krommdohow lava]] po "''coulees''" (frosow lava kott ha tew).<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 70–77.</ref> An lava a omvrew yn tipek hag esherdhyons, owth askorra frosow lava stockek. An re ma a yssyns yn fenowgh [[gwederdu]].<ref>Schmincke 2003, p. 132.</ref>
Magmaow felsek a yll tardha yn tempredhow mar ughel avel 800 °C.<ref name=":5">Philpotts & Ague 2009, p. 20.</ref> Lava ryolit tomm yn anusadow (>950 °C), byttegyns, a yll frosa rag meur a gilometrow, kepar hag y'n [[Playn Snake River]] a worlewin an Statys Unys.<ref>Bonnichsen, B.; Kauffman, D.F. (1987). "Physical features of rhyolite lava flows in the Snake River Plain volcanic province, southwestern Idaho". ''The Emplacement of Silicic Domes and Lava Flows''. Geological Society of America Special Papers. Vol. 212. Geological Society of America. pp. 119–145. doi:10.1130/SPE212-p119. ISBN 0-8137-2212-8.</ref>
==== Kres ====
Lava kres po [[Andesit|andesitek]] a yssyns 52% dhe 63% silika, hag yw isella yn aluminiom ha, dell yw usys, nebes rychha yn [[magnesiom]] ha [[horn]] es lava felsek. Lava kres a furv krommdohow andesitek ha lava stockek hag a yll hwarvos yn [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] serth, kepar hag y'n [[Andes]].<ref>Schmincke 2003, pp. 21–24, 132, 143.</ref> Tommha yns yn kemmyn es lava felsek, yntra 850 dhe 1,100 °C. Awos aga synsas silika isella ha tempredhow-tardha ughella, i a duedh dhe vos le glusek, gans glusekter tipek a 3.5 million cP (3,500 Pa⋅s) yn {{cvt|1200|C||}}. Hemm yw boghes moy es an glusekter a [[amanyn know dhor]] smodh.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–611.</ref> Lava kres a dhiskwedh tuedh moyha dhe furvya [[Fenokryst|fenokrystyow]].<ref>https://doi.org/10.1029%2F2011JB008243</ref> Magnesiom ha horn ughella a duedh dhe omapertya avel [[Mammek (dororieth)|mammek]] moy du, ow komprehendya amfibol po fenokrystyow pyroksin.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 1376–377.</ref>
==== Mafek ====
Tipek yw synsas magnesiom oksid ha horn oksid (dhe biw an furvellow molekulek a brovi an kessonennow yn mafek) yn lava mafek po [[Basalt|basaltek]], hag yma synsas silika strothys yntra 52% dhe 45%. I a dardh dre vras yn tempredhow a 1,100 dhe 1,200 °C hag yn glusekteryow isella, a-dro dhe 10<sup>4</sup> to 10<sup>5</sup> cP (10 to 100 Pa⋅s). Haval yw hemma dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]],<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–25.</ref> kyn pur ughella yw es an glusekter a dhowr. Lava mafek a duedh dhe askorra [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] kott po [[Basalt liv|basaltys liv]], dre reson an lava le glusek a yll frosa yn hirbel a'n dardhell. An tewder a fros lava basaltek solydhys, dres oll war run isel, a yll bos moy es an tewder an fros lava teudhys usi ow kwaya yn neb eur, dre reson lava basaltek a yll "hwytha" dre brovians sad a lava hag y waskedh war gresten solydhys.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53–55, 59–64.</ref> An brassa rann a lava basaltek yw a eghennow ʻaʻā po pāhoehoe, a-der lava stockek. Yn-dann dhowr, i a yll furvya [[lava pluvek]], haval dhe lava pahoehoe war'n tir.<ref>Schmincke 2003, pp. 128–132.</ref>
==== Gorvafek ====
Lava gorvafek, kepar ha [[komatiit]] ha magmaow pur vagnesiek neb a furv [[boninit]], a gemmer an komposyans ha tempredhow a dardhans dhe'n penn. Oll a's teves synsas silika a-woles dhe 45%. Komatiitys a yssyns moy es 18% magnesiom oksid hag yw krysys dhe dardha yn tempredhow a {{convert|1600|°C}}. Y'n tempredh ma, nyns eus liesrannelheans an kesunyansow moon, ow kwruthyl lin pur wayadow.<ref>Arndt, N.T. (1994). "Archean komatiites". In Condie, K.C. (ed.). ''Archean Crustal Evolution''. Amsterdam: Elsevier. p. 19. ISBN 978-0-444-81621-4.</ref> Glusekteryow a vagmaow komatiit yw krysys dhe vos mar isel avel 100 dhe 1000 cP (0.1 dhe 1 Pa⋅s), haval dhe'n glusekter a oyl jynn skav.<ref name=":2" /> Nyns yw an brassa rann a vagmaow gorvafek yowynkha es an [[Proterozoek]], gans nebes magmaow gorvafek aswonys dhe vos a'n [[Fanerosoek]] yn [[Amerika Gres]] askrifys dhe [[ughres pall]] tomm. Nyns eus lava komatiit arnowydh aswonys, drefen re woyeynhys veu [[pall an Nor]] rag askorra magmaow magnesiek ughella.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 399–400.</ref>
==== Alkaliek ====
Yma dhe nebes lava silikat synsas ughellhys a [[Rol a oksidys alkan alkali|oksidys alkan alkali]] (sodiom ha potassiom), dres oll yn tylleryow a [[Fols|folsans brastiryel]], arenebedhow neb a wrowedh war [[Tektonieth plattys|blattys]] [[Istennans|istennys]], po yn [[Tyller tomm (dororieth)|tylleryow tomm]] isblatt.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 139–148.</ref> Aga synsas silika a yll bos yntra gorvafek ([[nefelinit]], [[basanit]], ha [[tefrit]]) dhe felsek ([[trakit]]). I a duedh dhe vos dinythys yn dowderyow brassa y'n pall es magmaow isalkaliek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 606–607.</ref> Lava [[nefelinit]] olivin yw an dhew gorvafek ha fest alkaliek, hag yw krysys dhe dos a dhownha yn [[Pall (dororieth)|pall]] an [[Dor|Nor]] es lava erel.<ref>https://web.archive.org/web/20090307140121/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_volcano_e.php</ref>
{| style="border:0px solid black;"
|+
!valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|+Ensamplys a gomposyansow lava (poos%)<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 145.</ref>
! Component
! [[Nefelinit]]
! [[Pikrit]] [[Kevres magma tholeiitek|tholeiitek]]
! [[Basalt tholeiitek]]
! [[Andesit]]
! [[Ryolit]]
|-
| Silika |[[SiO2|SiO<sub>2</sub>]]
| 39.7
| 46.4
| 53.8
| 60.0
| 73.2
|-
| [[TiO2|TiO<sub>2</sub>]]
| 2.8
| 2.0
| 2.0
| 1.0
| 0.2
|-
| [[Al2O3|Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 11.4
| 8.5
| 13.9
| 16.0
| 14.0
|-
| [[Fe2O3|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 5.3
| 2.5
| 2.6
| 1.9
| 0.6
|-
| [[FeO]]
| 8.2
| 9.8
| 9.3
| 6.2
| 1.7
|-
| [[MnO]]
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.0
|-
| [[MgO]]
| 12.1
| 20.8
| 4.1
| 3.9
| 0.4
|-
| [[CaO]]
| 12.8
| 7.4
| 7.9
| 5.9
| 1.3
|-
| [[Na2O|Na<sub>2</sub>O]]
| 3.8
| 1.6
| 3.0
| 3.9
| 3.9
|-
| [[K2O|K<sub>2</sub>O]]
| 1.2
| 0.3
| 1.5
| 0.9
| 4.1
|-
| [[P2O5|P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>]]
| 0.9
| 0.2
| 0.4
| 0.2
| 0.0
|}
! valign="top" | {{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava basalt tholeiitek
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 53.8
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 =13.9
| label3 =FeO
| value3 =9.3
| label4 =CaO
| value4 =7.9
| label5 =MgO
| value5 =4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 =3.0
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7=2.6
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8=2.0
| label9 = K<sub>2</sub>O
| value9 = 1.5
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.4
| label11 = MnO
| value11 = 0.2
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
! valign="top" |{{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava ryolit
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 73.2
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 = 14
| label9 =K<sub>2</sub>O
| value9 = 4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 = 3.9
| label3 =FeO
| value3 = 1.7
| label4 = CaO
| value4 = 1.3
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7= 0.6
| label5 = MgO
| value5= 0.4
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8 = 0.2
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.00
| label11 = MnO
| value11 = 0.00
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
|}
==== Ansilikat ====
Re beu nebes lava a gomposyans anusadow tardhys war arenep an Nor. An re ma a gomprehend:
* Lava [[karbonatit]] ha [[natrokarbonatit]] yw aswonys dhyworth loskvenydh [[Ol Doinyo Lengai]] yn [[Tanzani]], an ensampel unnik a loskvenydh karbonatit byw.<ref>http://www.geology.sdsu.edu/how_volcanoes_work/Unusual%20lava.html</ref> Karbonatitys y'n kovadh dororiethel yw yn tipek 75% monyow karbonat, gans mynsow le a vonyow silikat (kepar ha [[mika]] hag olivin), [[apatit]], [[magnetit]], ha [[pyroklor]]. Ny dhiskwedh hemma komposyans gwreydhek an lava, neb a alla yssynsi [[sodiom karbonat]] dileys wosa henna der aktivita dowrdesel, kynth yma arbrovow yn brovji ow tiskwedhes magma rych yn kalcit yw galladow. Lava karbonatit a dhiskwedh [[Komparriv isotop fast|komparrivow isotop fast]] neb a sin yth ymons dhyworth an lava silikek fest alkaliek, dres lycklod dre dhibarth a wedh angemyskadow.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 396–397.</ref> Lava natrokarbonatit a Ol Doinyo Lengai yw komposys dre vras a sodiom karbonat, gans a-dro dhe hanter an myns na a botassiom karbonat, ha mynsow le a halidys, fluoridys, ha sulfatys. Pur linyel yw an lava, gans glusekteryow boghes moy es dowr. Ynwedh pur woyeyn yns gans tempredhow musurys a 91 dhe 544 °C.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF00301213</ref>
* Lava [[horn oksid]] yw krysys dhe vos pennfenten an godhesow horn yn [[Kiruna]], [[Sweden]] neb a furvyas y'n [[Proterozoek]].<ref name=":4" /> Yma lava horn oksid a'n oos [[Pliocin]] y'n komplek loskvenydh [[El Laco]] war'n amal [[Chile]]-[[Arghantina]].<ref name=":3" /> Krysys yw lava horn oksid dhe vos an sewyans a dhibarth [[Angemyskadewder|angemyskadow]] a vagma horn oksid rag magma kerensel a gomposyans [[Kevres magma kalc-alkaliek|kalc-alkaliek]] po alkaliek.<ref name=":4" /> Byttegyns, yma neb dororydhyon ow styrya an kerrek horn oksid El Laco avel frosow lava silikat chanjys yn towrdesel wosa aga thardhans.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009AGUSM.V12A..04M/abstract</ref>
* Yma frosow lava [[sulfur]] bys dhe 250 meter hir ha 10 meter ledan yn loskvenydh [[Lastarria]] yn Chile. Yth ens i furvys der an teudhans a wodhesow sulfur yn tempredhow mar isel avel 113°C.<ref name=":3" />
An term "lava" a yll bos devnydhys ynwedh rag "kemyskansow rew" teudhys yn tardhansow war loryow rewys an [[planetow kowrek]] yn [[System howlek|kevreyth an Howl]].<ref>McBride; Gilmore, eds. (2007). ''An introduction to the Solar System''. Cambridge University Press. p. 392.</ref>
=== Frosonieth ===
[[Restren:PahoehoeLava.jpg|skeusennik|Besies troos a avonsyans pāhoehoe a-dreus dhe fordh yn [[Kalapana, Hawaii|Kalapana]] war'n folsva est a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]]]]
Dre vras, glusekter an lava a dheterm an fara a frosow lava. Yma an tempredh a lava silikat kemmyn a-dro dhe 800 °C rag lava felsek dhe 1,200 °C rag lava mafek,<ref name=":5" /> mes yma an glusekter moy chanjus a 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava felsek dhe 10<sup>4</sup> cP (10 Pa⋅s) rag lava mafek.<ref name=":5" /> Gluskter a lava yw determys dre vras gans komposyans mes a greg ynwedh war dempredh<ref name=":2" /> ha kevradh difurvyans.<ref>https://doi.org/10.1029%2F2005GL024240</ref>
Glusekter a lava a dheterm an [[Tardhans loskvenydhyek|eghen a aktivita loskvenydhyek]] usi pan dardhys yw lava. An moy yw an glusekter, an moy yw an tuedh dhe dardhansow dhe vos hedardh yn-dar diverek. Awos hemma, an brassa rann a frosow lava war'n Nor, Meurth, ha Gwener yw komposys a lava basalt.<ref>Schmincke 2003, p. 128.</ref> War'n Nor, 90% a frosow lava yw mafek po gorvafek, ha lava kres ow furvya 8% a frosow, ha lava felsek ow furvya mar 2% a frosow.<ref name=":6">http://www.geo.umass.edu/courses/volcanology/Lava%20Flows.pdf</ref> Glusekter a dheterm ynwedh an wedh (tewder perthynek orth kehesedh tenewen) a frosow, an tooth a frosow, ha gnas arenebel an frosow.<ref name=":2" /><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2880%2990033-5</ref>
Pan vo tardhys lava fest glusek yn tiverek yn-dar yn hedardh, i a dardh ogas ha pupprys avel frosow gwedh-ughel po krommdohow. An frosow ma a furv lava stockek yn-dar ʻaʻā po pāhoehoe. Kemmyn yw frosow gwederdu.<ref>Schmincke 2003, pp. 132–138.</ref> Lava kres a duedh dhe furvya loskvenydhyow gweliek serth, gans gweliow tereylyek a lava dhyworth tardhansow diverek ha tefra dhyworth tardhansow hedardh.<ref>Schmincke 2003, pp. 143–144.</ref> Lava mafek a furv frosow moon neb a yll gwaya yn hirbel, hag ow furvya loskvenydhyow skoos gans runyow jentyl.<ref>Schmincke 2003, pp. 127–128.</ref>
Yn keworransel ha karrek deudhys, an brassa rann a lava a yssyns gwrysow solyd a vonyow dyffrans, darnow a gerrek eksotek henwys [[Esven|esveyn]], ha darnow a lava solydhys kyns ena. An synsas gwrys a'n brassa rann a lava a'ga re teythi [[Tavatropikieth|tavatropik]] ha [[tanowheans-difurvya]].<ref>https://doi.org/10.1016%2Fs0377-0273%2803%2900341-x</ref> Yn geryow erel, nyns usi an brassa rann a lava ow fara avel linyow Newtonek, le mayth an kevradh-frosa yw kemusurel orth an [[Gwask difurvyans|wask difurvyans]]. Yn le, [[Plastek Bingham|lin Bingham]] yw lava tipek, neb a dhiskwedh sprallansedh mynsek dhe fros bys dhe dreudhow gwask, henwys an wask blegya.<ref>Schmincke 2003, pp. 39–40.</ref> Hemm a sew yn [[fros stoppyer]] a lava gwrysek yn rannel. Ensampel aswonys a fros stoppyer yw past dens strothys yn-mes a biben. An past dens a dheu yn-mes avel stoppyer hantersolyd, dre reson yma difurvyans keskreunys yn gwiskas tanow y'n past dens ryb an biben hag y'n tyller na yn unnik eus past dens ow fara avel lin. Fara tavatropik a lett ynwedh gwrysow rag godhesa a-ves dhe'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 40.</ref> Pan vo drehedhys a-dro dhe 60% an synsas gwrys, an lava a astel fara avel lin hag a dhalleth fara avel solyd. Kemyskans an par ma a wrysow gans karrek deudhys a yll bos deskrifys avel loub gwrysek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 16.</ref>
Tooth a frosow lava a var dre vras war-lergh glusekter ha run. Dre vras, lava a fros yn lent, gans tooth tipek rag frosow basaltek hawaiiek a 0.40 km/e ha tooth ughboyntyel a 10 dhe 48 km/e yn runyow serth.<ref name=":6" /> Tooth mes an rewl a 37 dhe 97 km/e o rekordys wosa an diskar a lynn lava yn [[Menydh Nyiragongo]].<ref name=":6" /> An perthynyans-kressya rag lava yw hag yma'n tooth kresek a fros ow kressya hag yma'n wreydhen bedrek a'ga thewder rannys orth aga glusekter.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 71.</ref> Hemm a brof y fia res dhe fros ryolit dhe vos a-dro dhe vilweyth moy tew es fros basalt rag frosa yn tooth haval.
=== Tempredh ===
[[Restren:Giant's Causeway 2006 08.jpg|skeusennik|Kesjunyans kolovennek y'n [[Kons Kewri]] yn [[Wordhen Gledh|Iwerdhon Gledh]]]]
Yma an tempredh a'n brassa rann a lava teudhys a-dro dhe 800 °C dhe 1,200 °C<ref name=":5" /> ow kregi war gomposyans kymygiethel an lava. An efander tempredh ma yw haval dhe'n tommha tempredh hedhadow gans fog glowbren ayr-yniys.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.apenergy.2015.09.095</ref> Lava yw an moyha linyel kyns neppell wosa tardhans, ow tos ha bos moy glusek hag iselhe an tempredh.<ref name=":2" />
Frosow lava a dhispleg snell kresten-enesega a garrek solyd avel sewyans a goll dewynnyek a domder. Wosa henna, an lava a woyeynha dre gendegyans fest lent a domder dres karrek an kresten. Rag ensampel, dororydhyon an [[Arhwithrans Dororiethel an Statys Unys]] a dardras yn fenowgh y'n lynn lava Kilauea Iki, furvys yn tardhans 1959. Wosa teyr bledhen, an kresten arenep solyd, yth esa an ben 1,065 °C, o hwath mar 14 meter tew, spit dhe'n lynn ow pos a-dro dhe 100 meter down. Yth esa hwath lin remenantel yn downderyow a-dro dhe 80 meter nownsek bledhen wosa an tardhans.<ref name=":5" />
Fros lava ow koyeynha a leha, ha hemm a derr an fros. Frosow basalt a dhiskwedh patron tipek a dorrvaow. An rannow gwartha a'n fros a dhiskwedh torrvaow war-nans anrewlys, hag an rann woles a'n fros a dhiskwedh patron fest rewlys a dorrvaow neb a rann an fros yn kolovennow gans pymp po hwegh tenwennow. An rann wartha anrewlys a'n fros solydhys yw henwys an ''entablature'', hag an rann woles neb a dhiskwedh [[kesjunyans kolovennek]] yw henwys an ''colonnade''. (An termys yw chevisys a bennserneth dempel grek.) Ynwedh, patronyow plommwedhek rewlys war'n tenwennow a golovennow, askorrys gans goyeynheans gans terryans periodek, yw deskrifys avel merkys genn. Yn despit dhe aga henwyn, nasyow naturel yns askorrys gans goyeynheans, kottheans tesel, ha terryans.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 55–56.</ref>
Ha goyeynhe an lava, ow kwrysa war-ji a'n emlow, y a estewl gassys rag furvya kellow y'n oryon woles ha gwartha. Deskrifys yns avel kellow-piben-ben. Linyow estewlys a'n loub gwrysek ow koyeynhe a sev war-vann y'n kres linyel a'n fros ow koyeynhe hag a askorr hirgrennennow kell plommwedhek. An le mayth usi an re ma ow kesunya yn penn an fros, i a furv folennow a vasalt kellek hag yw kappys treweythyow gans kowvaow gass neb a lenow treweythyow gans monyow nessa. An [[Amethyst|amethystyow]] kevys y'n basaltys liv a [[Amerika Dyghow]] a furvyas y'n maner ma.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 58–59.</ref>
Basaltys liv a wrysa boghes yn tipek kyns i a astel frosa, hag, avel sewyans, gwiasedhow fros yw ankemmyn yn frosow le silikek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 48.</ref> Y'n kontrari part, [[bondans fros]] yw kemmyn yn frosow felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 72.</ref>
== Gwiasedh ==
Frosow lava basaltek moy linyel a duedh dhe furvya korfow folennek leven; frosow lava ryolit glusek a furv bushys stockek talbennek a garrek. Yma teythi erel gans lava tardhys yn-dann dhowr.
=== ʻAʻā ===
''A{{okina}}ā'' (lytherennys ynwedh ''aa'', ''a{{okina}}a'', ''{{okina}}a{{okina}}a'', hag ''a-aa'', ha leverys {{IPA|[ʔəˈʔaː]}} po {{IPA|/ˈɑː(ʔ)ɑː/}}) yw onan a deyr eghennow selyek a fros lava. ʻAʻā yw lava basaltek gans arenep garow komposys a stockys terrys a lava henwys ''clinker''. An ger ʻaʻā yw Hawaiiek ow styrya "lava garow melys dre ven", mes ynwedh "leski";<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D10</ref> komendys o avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref>https://books.google.com/books?id=tHQNAAAAYAAJ&pg=PA180</ref><ref>Dutton, C. E. (1883). "Hawaiian volcanoes". ''Annual Report U.S. Geological Survey''. '''4''' (95): 240.</ref>
== Devynnow ==
<references />
e7dzabezwhwe9psssmmvoaa1pc450ht
228949
228948
2026-08-26T14:55:57Z
Flynn Peck
18125
228949
wikitext
text/x-wiki
{{Fixkw}}
'''Lava''' yw [[magma]] tardhys dhyworth an pervedh a [[Planet norvysel|blanet norvysel]] (kepar ha[[Dor|'n Nor]]) po loor war y arenep. Lava a yll bos tardhys yn [[loskvenydh]] po dre dorr y'n [[Krestennen (dororieth)|kresten]], yn tir po yn-dann dhowr, dell yw usys yn tempredhow a 800 dhe 1,200 °C. Lava a yll bos tardhys yn tidro war arenep an tir po war [[leur an mor]] po i a yll bos estewlys y'n ayrgylgh kyns omhweles. An [[Karrek loskvenydhyek|garrek loskvenydhyek]] solyd gwrys dre woyeynheans an stoff teudhys yw henwys yn fenowgh ''lava''.
[[Restren:001 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Photo by Giles Laurent.jpg|skeusennik|Lava yr a'n tardhans [[Fagradalsfjall]] yn [[Rewenys]], 2023]]
'''Fros lava''' yw diveryans a lava yn [[tardhans diverek]]. ([[Tardhans hedardh]] a askorr kemyskans a [[lusu loskvenydhyek]] ha darnow erel henwys [[tefra]], nyns yw frosow lava.) An glusekter an brassa rann a lava teudhys yw a-dro dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]], a-dro dhe 10,000 dhe 100,000weyth moy glusek es dowr (an stoffys kampollys diwettha musurys yn 25°C yn 1 [[Ayrgylgh savonek (unsys)|ayr]]). Hwath, lava a yll resek yn hirbel kyns goyeynheans a's solydhe, dre reson lava diskwedhys dhe ayr a dhispleg snell kresten solyd neb a eneseg an lava linyel remenant, hag a's gwitha tomm hag anlusek lowr rag pesya frosa.<ref>Philpotts, Anthony R.; Ague, Jay J. (2009). ''Principles of igneous and metamorphic petrology'' (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 53–55. ISBN 978-0-521-88006-0.</ref>
== Styronieth ==
An ger ''lava'' a dheu a [[Italek]] (dre [[Sowsnek]]) ha, dell hevel, a dheu dhyworth an ger [[Latin]] ''labes'', ow styrya 'kodh' po 'slynk'.<ref>http://www.m-w.com/dictionary/lava</ref><ref>http://dictionary.reference.com/browse/lava</ref> Yma devnydh a-varr an ger (yn-kever esherdhyans a vagma a-woles dhe'n arenep) kevys yn derivas kott an tardhans 1737 a [[Menydh Vesuvius|Vesuvius]], skrifys gans [[Francesco Serao]], neb a dheskrifas "fros a lava tanek" avel analogieth rag an fros a dhowr ha leys yn-nans tenwennnow an loskvenydh ([[lahar]]) wosa [[glaw]] poos.<ref>https://archive.org/details/istoriadellincen00sera/page/n3/mode/2up</ref><ref>https://vulcan.lindahall.org/9.shtml</ref>
== Teythi ==
=== Komposyans ===
[[Restren:007 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Video by Giles Laurent.webm|skeusennik|Gwydhyow a lava amovys ha hwythfyek y'n tardhans Litli-Hrútur yn 2023]]
Lava solydhys war [[Kresten an Nor|gresten an Nor]] yw dre vras [[Moon silikat|monyow silikat]]: dre vras [[Gwrysven|gwrysveyn]], [[Fugwrysven|fugwrysveyn]], [[Olyvin|olyvinyow]], [[Pyroksyn|pyroksynyow]], [[Amfybol|amfybolyow]], [[Mika|mikas]], ha [[kanndir]].<ref name=":0">Philpotts & Ague 2009, p. 19.</ref> Lava ansilikat treweythus a yll bos furvys dre deudhans leel a voon ansilikat<ref name=":3">https://doi.org/10.1007%2Fs12371-011-0045-x</ref> po dre dhibarth a vagma yn gwedhow silikat [[Kemyskadewder|angemyskadow]] hag ansilikat linyel.<ref name=":4">https://doi.org/10.1016%2Fs0009-2541%2802%2900148-1</ref>
==== Silikat ====
Lava sylysasek yw kemyskyansow teudhys gwarthevys gans [[oksyjen]] ha [[silikon]], [[Palsedh a elvennow yn kresten an Nor|moyha pals elvennow a gresten an Nor]], gans mynsow byghanna a [[aluminiom]], [[kalgh]], [[magnesiom]], [[horn]], [[sodiom]], ha [[potassiom]] ha mynsow le a veur a elvennow erel.<ref name=":0" /> [[Karrekonieth|Karrekonydhyon]] a gampoll yn usadow an komposyans a lava silikat dre vayn a rannriv poos po [[gronnedh molekulek]] a'n oksidys a'n elvennow chif (saw [[oksyjen]]) y'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 132–133.</ref>
An rann silika a warthev an fara fisegel a vagmaow silikat. Ions silikon yn lava a omgelm yn fen dhe beswar ion oksyjen yn aray pedrfurvek. Mars eus ion oksyjen omgelmys dhe dhew ions silikon y'n teudhas, deskrifys yw avel oksyjen ponsek, ha lava gans meur a vonniow po kadonyow a ions silikon junys gans oksyjen ponsek yw deskrifys avel liesrannelhys yn rannel. Aluminiom yn kesunyans gans oksidys alkan alkali (sodiom ha potassiom) a deudh ynwedh dhe liesrannelhe an lava.<ref name=":1">Philpotts & Ague 2009, p. 25.</ref> Kations erel, kepar ha horn hornus, kalciom, ha magnesiom, a omgelm moy yn hwann dhe oksyjen hag a iselha an tuedh dhe liesrannelhe.<ref>Schmincke, Hans-Ulrich (2003). ''Volcanism''. Berlin: Springer. p. 38. ISBN 978-3-540-43650-8.</ref> Liesrannelheans rannel a lusekha an lava, ytho lava gans meur a silika yw moy glusek es lava isel yn silika.<ref name=":1" />
Awos an rann a silika rag determya glusekter hag awos meur a deythiennow erel a lava (kepar hag aga thempredh) yw aswonys dhe omdhesedha orth synsas silika, lava silikat yw rannys yn peswar eghennow kymygiethel war-lergh synsas silika: ''felsek'', ''kres'', ''mafek'', ha ''gorvafek''.<ref>Casq, R.A.F.; Wright, J.V. (1987). ''Volcanic Successions''. Unwin Hyman Inc. p. 528. ISBN 978-0-04-552022-0.</ref>
==== Felsek ====
Lava felsek po [[Silika|silikek]] a's teves synsas silika moy es 63%. I a gomprehend lava [[ryolit]] ha [[dacit]]. Gans synsas silika mar ughel, an lava ma yw pur lusek, a 0<sup>8</sup> cP (10<sup>5</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit tomm yn 1,200 °C dhe 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit goyeyn yn 800°C.<ref name=":2">Philpotts & Ague 2009, p. 23.</ref> Rag kehevelyans, dowr a'n jeves glusekter a-dro dhe 1 cP (0.001 Pa⋅s). Rag an glusekter fest ughel ma, lava felsek a dardh dell yw usys yn hedardh rag askorra godhes (dernigel) [[Karrek byroklastek|pyroklastek]]. Byttegyns, lava ryolit a dardh yn tiverek treweythyow rag furvya [[Mell keyn lava|mellow keyn lava]], [[Krommdo lava|krommdohow lava]] po "''coulees''" (frosow lava kott ha tew).<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 70–77.</ref> An lava a omvrew yn tipek hag esherdhyons, owth askorra frosow lava stockek. An re ma a yssyns yn fenowgh [[gwederdu]].<ref>Schmincke 2003, p. 132.</ref>
Magmaow felsek a yll tardha yn tempredhow mar ughel avel 800 °C.<ref name=":5">Philpotts & Ague 2009, p. 20.</ref> Lava ryolit tomm yn anusadow (>950 °C), byttegyns, a yll frosa rag meur a gilometrow, kepar hag y'n [[Playn Snake River]] a worlewin an Statys Unys.<ref>Bonnichsen, B.; Kauffman, D.F. (1987). "Physical features of rhyolite lava flows in the Snake River Plain volcanic province, southwestern Idaho". ''The Emplacement of Silicic Domes and Lava Flows''. Geological Society of America Special Papers. Vol. 212. Geological Society of America. pp. 119–145. doi:10.1130/SPE212-p119. ISBN 0-8137-2212-8.</ref>
==== Kres ====
Lava kres po [[Andesit|andesitek]] a yssyns 52% dhe 63% silika, hag yw isella yn aluminiom ha, dell yw usys, nebes rychha yn [[magnesiom]] ha [[horn]] es lava felsek. Lava kres a furv krommdohow andesitek ha lava stockek hag a yll hwarvos yn [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] serth, kepar hag y'n [[Andes]].<ref>Schmincke 2003, pp. 21–24, 132, 143.</ref> Tommha yns yn kemmyn es lava felsek, yntra 850 dhe 1,100 °C. Awos aga synsas silika isella ha tempredhow-tardha ughella, i a duedh dhe vos le glusek, gans glusekter tipek a 3.5 million cP (3,500 Pa⋅s) yn {{cvt|1200|C||}}. Hemm yw boghes moy es an glusekter a [[amanyn know dhor]] smodh.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–611.</ref> Lava kres a dhiskwedh tuedh moyha dhe furvya [[Fenokryst|fenokrystyow]].<ref>https://doi.org/10.1029%2F2011JB008243</ref> Magnesiom ha horn ughella a duedh dhe omapertya avel [[Mammek (dororieth)|mammek]] moy du, ow komprehendya amfibol po fenokrystyow pyroksin.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 1376–377.</ref>
==== Mafek ====
Tipek yw synsas magnesiom oksid ha horn oksid (dhe biw an furvellow molekulek a brovi an kessonennow yn mafek) yn lava mafek po [[Basalt|basaltek]], hag yma synsas silika strothys yntra 52% dhe 45%. I a dardh dre vras yn tempredhow a 1,100 dhe 1,200 °C hag yn glusekteryow isella, a-dro dhe 10<sup>4</sup> to 10<sup>5</sup> cP (10 to 100 Pa⋅s). Haval yw hemma dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]],<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–25.</ref> kyn pur ughella yw es an glusekter a dhowr. Lava mafek a duedh dhe askorra [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] kott po [[Basalt liv|basaltys liv]], dre reson an lava le glusek a yll frosa yn hirbel a'n dardhell. An tewder a fros lava basaltek solydhys, dres oll war run isel, a yll bos moy es an tewder an fros lava teudhys usi ow kwaya yn neb eur, dre reson lava basaltek a yll "hwytha" dre brovians sad a lava hag y waskedh war gresten solydhys.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53–55, 59–64.</ref> An brassa rann a lava basaltek yw a eghennow ʻaʻā po pāhoehoe, a-der lava stockek. Yn-dann dhowr, i a yll furvya [[lava pluvek]], haval dhe lava pahoehoe war'n tir.<ref name=":7">Schmincke 2003, pp. 128–132.</ref>
==== Gorvafek ====
Lava gorvafek, kepar ha [[komatiit]] ha magmaow pur vagnesiek neb a furv [[boninit]], a gemmer an komposyans ha tempredhow a dardhans dhe'n penn. Oll a's teves synsas silika a-woles dhe 45%. Komatiitys a yssyns moy es 18% magnesiom oksid hag yw krysys dhe dardha yn tempredhow a {{convert|1600|°C}}. Y'n tempredh ma, nyns eus liesrannelheans an kesunyansow moon, ow kwruthyl lin pur wayadow.<ref>Arndt, N.T. (1994). "Archean komatiites". In Condie, K.C. (ed.). ''Archean Crustal Evolution''. Amsterdam: Elsevier. p. 19. ISBN 978-0-444-81621-4.</ref> Glusekteryow a vagmaow komatiit yw krysys dhe vos mar isel avel 100 dhe 1000 cP (0.1 dhe 1 Pa⋅s), haval dhe'n glusekter a oyl jynn skav.<ref name=":2" /> Nyns yw an brassa rann a vagmaow gorvafek yowynkha es an [[Proterozoek]], gans nebes magmaow gorvafek aswonys dhe vos a'n [[Fanerosoek]] yn [[Amerika Gres]] askrifys dhe [[ughres pall]] tomm. Nyns eus lava komatiit arnowydh aswonys, drefen re woyeynhys veu [[pall an Nor]] rag askorra magmaow magnesiek ughella.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 399–400.</ref>
==== Alkaliek ====
Yma dhe nebes lava silikat synsas ughellhys a [[Rol a oksidys alkan alkali|oksidys alkan alkali]] (sodiom ha potassiom), dres oll yn tylleryow a [[Fols|folsans brastiryel]], arenebedhow neb a wrowedh war [[Tektonieth plattys|blattys]] [[Istennans|istennys]], po yn [[Tyller tomm (dororieth)|tylleryow tomm]] isblatt.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 139–148.</ref> Aga synsas silika a yll bos yntra gorvafek ([[nefelinit]], [[basanit]], ha [[tefrit]]) dhe felsek ([[trakit]]). I a duedh dhe vos dinythys yn dowderyow brassa y'n pall es magmaow isalkaliek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 606–607.</ref> Lava [[nefelinit]] olivin yw an dhew gorvafek ha fest alkaliek, hag yw krysys dhe dos a dhownha yn [[Pall (dororieth)|pall]] an [[Dor|Nor]] es lava erel.<ref>https://web.archive.org/web/20090307140121/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_volcano_e.php</ref>
{| style="border:0px solid black;"
|+
!valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|+Ensamplys a gomposyansow lava (poos%)<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 145.</ref>
! Component
! [[Nefelinit]]
! [[Pikrit]] [[Kevres magma tholeiitek|tholeiitek]]
! [[Basalt tholeiitek]]
! [[Andesit]]
! [[Ryolit]]
|-
| Silika |[[SiO2|SiO<sub>2</sub>]]
| 39.7
| 46.4
| 53.8
| 60.0
| 73.2
|-
| [[TiO2|TiO<sub>2</sub>]]
| 2.8
| 2.0
| 2.0
| 1.0
| 0.2
|-
| [[Al2O3|Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 11.4
| 8.5
| 13.9
| 16.0
| 14.0
|-
| [[Fe2O3|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 5.3
| 2.5
| 2.6
| 1.9
| 0.6
|-
| [[FeO]]
| 8.2
| 9.8
| 9.3
| 6.2
| 1.7
|-
| [[MnO]]
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.0
|-
| [[MgO]]
| 12.1
| 20.8
| 4.1
| 3.9
| 0.4
|-
| [[CaO]]
| 12.8
| 7.4
| 7.9
| 5.9
| 1.3
|-
| [[Na2O|Na<sub>2</sub>O]]
| 3.8
| 1.6
| 3.0
| 3.9
| 3.9
|-
| [[K2O|K<sub>2</sub>O]]
| 1.2
| 0.3
| 1.5
| 0.9
| 4.1
|-
| [[P2O5|P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>]]
| 0.9
| 0.2
| 0.4
| 0.2
| 0.0
|}
! valign="top" | {{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava basalt tholeiitek
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 53.8
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 =13.9
| label3 =FeO
| value3 =9.3
| label4 =CaO
| value4 =7.9
| label5 =MgO
| value5 =4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 =3.0
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7=2.6
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8=2.0
| label9 = K<sub>2</sub>O
| value9 = 1.5
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.4
| label11 = MnO
| value11 = 0.2
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
! valign="top" |{{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava ryolit
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 73.2
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 = 14
| label9 =K<sub>2</sub>O
| value9 = 4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 = 3.9
| label3 =FeO
| value3 = 1.7
| label4 = CaO
| value4 = 1.3
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7= 0.6
| label5 = MgO
| value5= 0.4
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8 = 0.2
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.00
| label11 = MnO
| value11 = 0.00
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
|}
==== Ansilikat ====
Re beu nebes lava a gomposyans anusadow tardhys war arenep an Nor. An re ma a gomprehend:
* Lava [[karbonatit]] ha [[natrokarbonatit]] yw aswonys dhyworth loskvenydh [[Ol Doinyo Lengai]] yn [[Tanzani]], an ensampel unnik a loskvenydh karbonatit byw.<ref>http://www.geology.sdsu.edu/how_volcanoes_work/Unusual%20lava.html</ref> Karbonatitys y'n kovadh dororiethel yw yn tipek 75% monyow karbonat, gans mynsow le a vonyow silikat (kepar ha [[mika]] hag olivin), [[apatit]], [[magnetit]], ha [[pyroklor]]. Ny dhiskwedh hemma komposyans gwreydhek an lava, neb a alla yssynsi [[sodiom karbonat]] dileys wosa henna der aktivita dowrdesel, kynth yma arbrovow yn brovji ow tiskwedhes magma rych yn kalcit yw galladow. Lava karbonatit a dhiskwedh [[Komparriv isotop fast|komparrivow isotop fast]] neb a sin yth ymons dhyworth an lava silikek fest alkaliek, dres lycklod dre dhibarth a wedh angemyskadow.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 396–397.</ref> Lava natrokarbonatit a Ol Doinyo Lengai yw komposys dre vras a sodiom karbonat, gans a-dro dhe hanter an myns na a botassiom karbonat, ha mynsow le a halidys, fluoridys, ha sulfatys. Pur linyel yw an lava, gans glusekteryow boghes moy es dowr. Ynwedh pur woyeyn yns gans tempredhow musurys a 91 dhe 544 °C.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF00301213</ref>
* Lava [[horn oksid]] yw krysys dhe vos pennfenten an godhesow horn yn [[Kiruna]], [[Sweden]] neb a furvyas y'n [[Proterozoek]].<ref name=":4" /> Yma lava horn oksid a'n oos [[Pliocin]] y'n komplek loskvenydh [[El Laco]] war'n amal [[Chile]]-[[Arghantina]].<ref name=":3" /> Krysys yw lava horn oksid dhe vos an sewyans a dhibarth [[Angemyskadewder|angemyskadow]] a vagma horn oksid rag magma kerensel a gomposyans [[Kevres magma kalc-alkaliek|kalc-alkaliek]] po alkaliek.<ref name=":4" /> Byttegyns, yma neb dororydhyon ow styrya an kerrek horn oksid El Laco avel frosow lava silikat chanjys yn towrdesel wosa aga thardhans.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009AGUSM.V12A..04M/abstract</ref>
* Yma frosow lava [[sulfur]] bys dhe 250 meter hir ha 10 meter ledan yn loskvenydh [[Lastarria]] yn Chile. Yth ens i furvys der an teudhans a wodhesow sulfur yn tempredhow mar isel avel 113°C.<ref name=":3" />
An term "lava" a yll bos devnydhys ynwedh rag "kemyskansow rew" teudhys yn tardhansow war loryow rewys an [[planetow kowrek]] yn [[System howlek|kevreyth an Howl]].<ref>McBride; Gilmore, eds. (2007). ''An introduction to the Solar System''. Cambridge University Press. p. 392.</ref>
=== Frosonieth ===
[[Restren:PahoehoeLava.jpg|skeusennik|Besies troos a avonsyans pāhoehoe a-dreus dhe fordh yn [[Kalapana, Hawaii|Kalapana]] war'n folsva est a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]]]]
Dre vras, glusekter an lava a dheterm an fara a frosow lava. Yma an tempredh a lava silikat kemmyn a-dro dhe 800 °C rag lava felsek dhe 1,200 °C rag lava mafek,<ref name=":5" /> mes yma an glusekter moy chanjus a 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava felsek dhe 10<sup>4</sup> cP (10 Pa⋅s) rag lava mafek.<ref name=":5" /> Gluskter a lava yw determys dre vras gans komposyans mes a greg ynwedh war dempredh<ref name=":2" /> ha kevradh difurvyans.<ref name=":8">https://doi.org/10.1029%2F2005GL024240</ref>
Glusekter a lava a dheterm an [[Tardhans loskvenydhyek|eghen a aktivita loskvenydhyek]] usi pan dardhys yw lava. An moy yw an glusekter, an moy yw an tuedh dhe dardhansow dhe vos hedardh yn-dar diverek. Awos hemma, an brassa rann a frosow lava war'n Nor, Meurth, ha Gwener yw komposys a lava basalt.<ref>Schmincke 2003, p. 128.</ref> War'n Nor, 90% a frosow lava yw mafek po gorvafek, ha lava kres ow furvya 8% a frosow, ha lava felsek ow furvya mar 2% a frosow.<ref name=":6">http://www.geo.umass.edu/courses/volcanology/Lava%20Flows.pdf</ref> Glusekter a dheterm ynwedh an wedh (tewder perthynek orth kehesedh tenewen) a frosow, an tooth a frosow, ha gnas arenebel an frosow.<ref name=":2" /><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2880%2990033-5</ref>
Pan vo tardhys lava fest glusek yn tiverek yn-dar yn hedardh, i a dardh ogas ha pupprys avel frosow gwedh-ughel po krommdohow. An frosow ma a furv lava stockek yn-dar ʻaʻā po pāhoehoe. Kemmyn yw frosow gwederdu.<ref>Schmincke 2003, pp. 132–138.</ref> Lava kres a duedh dhe furvya loskvenydhyow gweliek serth, gans gweliow tereylyek a lava dhyworth tardhansow diverek ha tefra dhyworth tardhansow hedardh.<ref>Schmincke 2003, pp. 143–144.</ref> Lava mafek a furv frosow moon neb a yll gwaya yn hirbel, hag ow furvya loskvenydhyow skoos gans runyow jentyl.<ref>Schmincke 2003, pp. 127–128.</ref>
Yn keworransel ha karrek deudhys, an brassa rann a lava a yssyns gwrysow solyd a vonyow dyffrans, darnow a gerrek eksotek henwys [[Esven|esveyn]], ha darnow a lava solydhys kyns ena. An synsas gwrys a'n brassa rann a lava a'ga re teythi [[Tavatropikieth|tavatropik]] ha [[tanowheans-difurvya]].<ref>https://doi.org/10.1016%2Fs0377-0273%2803%2900341-x</ref> Yn geryow erel, nyns usi an brassa rann a lava ow fara avel linyow Newtonek, le mayth an kevradh-frosa yw kemusurel orth an [[Gwask difurvyans|wask difurvyans]]. Yn le, [[Plastek Bingham|lin Bingham]] yw lava tipek, neb a dhiskwedh sprallansedh mynsek dhe fros bys dhe dreudhow gwask, henwys an wask blegya.<ref>Schmincke 2003, pp. 39–40.</ref> Hemm a sew yn [[fros stoppyer]] a lava gwrysek yn rannel. Ensampel aswonys a fros stoppyer yw past dens strothys yn-mes a biben. An past dens a dheu yn-mes avel stoppyer hantersolyd, dre reson yma difurvyans keskreunys yn gwiskas tanow y'n past dens ryb an biben hag y'n tyller na yn unnik eus past dens ow fara avel lin. Fara tavatropik a lett ynwedh gwrysow rag godhesa a-ves dhe'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 40.</ref> Pan vo drehedhys a-dro dhe 60% an synsas gwrys, an lava a astel fara avel lin hag a dhalleth fara avel solyd. Kemyskans an par ma a wrysow gans karrek deudhys a yll bos deskrifys avel [[loub gwrysek]].<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 16.</ref>
Tooth a frosow lava a var dre vras war-lergh glusekter ha run. Dre vras, lava a fros yn lent, gans tooth tipek rag frosow basaltek hawaiiek a 0.40 km/e ha tooth ughboyntyel a 10 dhe 48 km/e yn runyow serth.<ref name=":6" /> Tooth mes an rewl a 37 dhe 97 km/e o rekordys wosa an diskar a lynn lava yn [[Menydh Nyiragongo]].<ref name=":6" /> An perthynyans-kressya rag lava yw hag yma'n tooth kresek a fros ow kressya hag yma'n wreydhen bedrek a'ga thewder rannys orth aga glusekter.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 71.</ref> Hemm a brof y fia res dhe fros ryolit dhe vos a-dro dhe vilweyth moy tew es fros basalt rag frosa yn tooth haval.
=== Tempredh ===
[[Restren:Giant's Causeway 2006 08.jpg|skeusennik|Kesjunyans kolovennek y'n [[Kons Kewri]] yn [[Wordhen Gledh|Iwerdhon Gledh]]]]
Yma an tempredh a'n brassa rann a lava teudhys a-dro dhe 800 °C dhe 1,200 °C<ref name=":5" /> ow kregi war gomposyans kymygiethel an lava. An efander tempredh ma yw haval dhe'n tommha tempredh hedhadow gans fog glowbren ayr-yniys.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.apenergy.2015.09.095</ref> Lava yw an moyha linyel kyns neppell wosa tardhans, ow tos ha bos moy glusek hag iselhe an tempredh.<ref name=":2" />
Frosow lava a dhispleg snell kresten-enesega a garrek solyd avel sewyans a goll dewynnyek a domder. Wosa henna, an lava a woyeynha dre gendegyans fest lent a domder dres karrek an kresten. Rag ensampel, dororydhyon an [[Arhwithrans Dororiethel an Statys Unys]] a dardras yn fenowgh y'n lynn lava Kilauea Iki, furvys yn tardhans 1959. Wosa teyr bledhen, an kresten arenep solyd, yth esa an ben 1,065 °C, o hwath mar 14 meter tew, spit dhe'n lynn ow pos a-dro dhe 100 meter down. Yth esa hwath lin remenantel yn downderyow a-dro dhe 80 meter nownsek bledhen wosa an tardhans.<ref name=":5" />
Fros lava ow koyeynha a leha, ha hemm a derr an fros. Frosow basalt a dhiskwedh patron tipek a dorrvaow. An rannow gwartha a'n fros a dhiskwedh torrvaow war-nans anrewlys, hag an rann woles a'n fros a dhiskwedh patron fest rewlys a dorrvaow neb a rann an fros yn kolovennow gans pymp po hwegh tenwennow. An rann wartha anrewlys a'n fros solydhys yw henwys an ''entablature'', hag an rann woles neb a dhiskwedh [[kesjunyans kolovennek]] yw henwys an ''colonnade''. (An termys yw chevisys a bennserneth dempel grek.) Ynwedh, patronyow plommwedhek rewlys war'n tenwennow a golovennow, askorrys gans goyeynheans gans terryans periodek, yw deskrifys avel merkys genn. Yn despit dhe aga henwyn, nasyow naturel yns askorrys gans goyeynheans, kottheans tesel, ha terryans.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 55–56.</ref>
Ha goyeynhe an lava, ow kwrysa war-ji a'n emlow, y a estewl gassys rag furvya kellow y'n oryon woles ha gwartha. Deskrifys yns avel kellow-piben-ben. Linyow estewlys a'n loub gwrysek ow koyeynhe a sev war-vann y'n kres linyel a'n fros ow koyeynhe hag a askorr hirgrennennow kell plommwedhek. An le mayth usi an re ma ow kesunya yn penn an fros, i a furv folennow a vasalt kellek hag yw kappys treweythyow gans kowvaow gass neb a lenow treweythyow gans monyow nessa. An [[Amethyst|amethystyow]] kevys y'n basaltys liv a [[Amerika Dyghow]] a furvyas y'n maner ma.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 58–59.</ref>
Basaltys liv a wrysa boghes yn tipek kyns i a astel frosa, hag, avel sewyans, gwiasedhow fros yw ankemmyn yn frosow le silikek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 48.</ref> Y'n kontrari part, [[bondans fros]] yw kemmyn yn frosow felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 72.</ref>
== Gwiasedh ==
[[Restren:Lava entering sea - Hawaii.png|skeusennik|Lava owth entra an mor rag efani an [[Hawaiʻi (enys)|enys vras a Hawaii]], [[Park Kenedhlek Loskvenydhyow Hawaiʻi]]]]
[[Restren:Three Waikupanaha and one Ki lava ocean entries w-edit2.jpg|skeusennik|Lava a enter an [[Keynvor Hebask|Hebask]] y'n [[Hawaiʻi (enys)|Enys Vras a Hawaii]]]]
Frosow lava basaltek moy linyel a duedh dhe furvya korfow folennek leven; frosow lava ryolit glusek a furv bushys stockek talbennek a garrek. Yma teythi erel gans lava tardhys yn-dann dhowr.
=== ʻAʻā ===
[[Restren:Aa large.jpg|skeusennik|Greuv golowek a fros ʻaʻā owth avonsya war bāhoehoe war'n fennva arvorek a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]], Statys Unys]]
''A{{okina}}ā'' (lytherennys ynwedh ''aa'', ''a{{okina}}a'', ''{{okina}}a{{okina}}a'', hag ''a-aa'', ha leverys {{IPA|[ʔəˈʔaː]}} po {{IPA|/ˈɑː(ʔ)ɑː/}}) yw onan a deyr eghennow selyek a fros lava. ʻAʻā yw lava basaltek gans arenep garow komposys a stockys terrys a lava henwys ''clinker''. An ger ʻaʻā yw Hawaiiek ow styrya "lava garow melys dre ven", mes ynwedh "leski";<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D10</ref> komendys o avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9">https://books.google.com/books?id=tHQNAAAAYAAJ&pg=PA180</ref><ref name=":10">Dutton, C. E. (1883). "Hawaiian volcanoes". ''Annual Report U.S. Geological Survey''. '''4''' (95): 240.</ref>
An arenep anstroth, terrys, ha lymm a fros ʻaʻā a lett [[gwandrans]]. An arenep ''clinkerek'' a worher yn hwir kolonnen dhoos bras dres eghen, an moyha byw rann a'n fros. Ha lava hwiogen a viaj war-nans, an ''clinkers'' yw karys war'n arenep. Byttegyns, y'n bleynamal a fros ʻaʻā, an darnow goyeynhys ma a godh war-nans an greuv serth hag a vydh ynkleudhys gans an fros usi owth avonsya. Hemm a askorr gwiskas a dharnow lava y'n dhew ben ha penn a fros ʻaʻā.<ref name=":11">Schmincke 2003, pp. 131–132.</ref>
Pelyow lava keskreunek mar vras avel 3 meter yw kemmyn war frosow ʻaʻā.<ref>Macdonald, Gordon A.; Abbott, Agatin T.; Peterson, Frank L. (1983). ''Volcanoes in the sea: the geology of Hawaii'' (2nd ed.). Honolulu: University of Hawaii Press. p. 23. ISBN 0-8248-0832-0.</ref> ʻAʻā yw, dell yw usys, moy glusek es pāhoehoe. Pāhoehoe a yll omwul ʻaʻā mar fydh terfyskus awos lettyansow po runyow serth.<ref name=":11" />
Awos an gwiasedh lymm elinyek, ʻaʻā yw dastewynnyer [[radar]], hag a yll bos gwelys heb kaletter dre lorell yn resegva (kann yn skeusennow [[Magellan (sterlester)|Magellan]]).<ref name=":12">http://www.lpi.usra.edu/publications/slidesets/hawaii/</ref>
Lavaow ʻaʻā a duedh dhe dardha yn tempredhow a 1,050 dhe {{convert|1050|to|1150|°C}} po moy.<ref>https://doi.org/10.1016%2FS0377-0273%2801%2900257-8</ref><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2884%2990072-6</ref>
=== Pāhoehoe ===
[[Restren:Ropy pahoehoe.jpg|skeusennik|Lava pāhoehoe a loskvenydh Kīlauea, Hawaii, Statys Unys]]
''Pāhoehoe'' (lytherennys ynwedh ''pahoehoe'', dhyworth Hawaiiek {{IPA|[paːˈhoweˈhowe]}}<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D16177</ref> ow styrya "lava leven anterrys") yw lava basaltek gans arenep smodh, kwoffys, tonnek, po lovannek. An nasyow arenebel a dheu a'n gwayans a lava pur linyel a-woles dhe gresten arenep kowlek. An ger Hawaiiek o komendys avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9" /><ref name=":10" />
Fros pāhoehoe a avons avel kevres a lappys ha besies troos neb a wra torr dhyworth kresten goyeynhys. I a furv [[Piben lava|pibennow lava]] le mayth an koll tomder ispoyntel a venten glusekter isel. An gwiasedh arenebel a frosow mentena a var yn efan, ow tiskwedhes oll eghennow a furvow koynt henwys gravyans lava. Gans pellder brassa a-ves dhe'n bennfenten, frosow pāhoehoe a yll omwul frosow ʻaʻā yn gorthyp dhe goll tomder ha'n kressyans sewyek a lusekter.<ref name=":7" /> Arbrovow a brof yma an chanj yn tempredh yntra 1,200 ha {{convert|1200 and 1170|C}}, gans nebes serghogeth war'n kevradh-difurvya.<ref>https://doi.org/10.1007%2Fs00445-014-0876-9</ref><ref name=":8" /> Lava pahoehoe a's teves tempredhow a-dro dhe 1,100 dhe 1,200 °C.<ref name=":5" />
War'n Nor, an brassa rann a frosow lava yw le es 10 km hir, mes nebes frosow pāhoehoe yw moy es 50 km hir.<ref>http://volcano.si.edu/learn_galleries.cfm?p=12</ref> Nebes frosow basalt liv y'n kovadh dororiethel a ystyn kansow a gilometrow.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53.</ref>
Awos an gwiasedh kromm, pāhoehoe yw dastewynnyer radar drog, ha kales yw aga gweles dhyworth lorell yn resegva (du yn skeusennow Magellan).<ref name=":12" />
== Devynnow ==
<references />
38juepgvrcw0mc4wik10g9sxdon84ip
228950
228949
2026-08-26T15:01:15Z
Flynn Peck
18125
228950
wikitext
text/x-wiki
{{Fixkw}}
'''Lava''' yw [[magma]] tardhys dhyworth an pervedh a [[Planet norvysel|blanet norvysel]] (kepar ha[[Dor|'n Nor]]) po loor war y arenep. Lava a yll bos tardhys yn [[loskvenydh]] po dre dorr y'n [[Krestennen (dororieth)|kresten]], yn tir po yn-dann dhowr, dell yw usys yn tempredhow a 800 dhe 1,200 °C. Lava a yll bos tardhys yn tidro war arenep an tir po war [[leur an mor]] po i a yll bos estewlys y'n ayrgylgh kyns omhweles. An [[Karrek loskvenydhyek|garrek loskvenydhyek]] solyd gwrys dre woyeynheans an stoff teudhys yw henwys yn fenowgh ''lava''.
[[Restren:001 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Photo by Giles Laurent.jpg|skeusennik|Lava yr a'n tardhans [[Fagradalsfjall]] yn [[Rewenys]], 2023]]
'''Fros lava''' yw diveryans a lava yn [[tardhans diverek]]. ([[Tardhans hedardh]] a askorr kemyskans a [[lusu loskvenydhyek]] ha darnow erel henwys [[tefra]], nyns yw frosow lava.) An glusekter an brassa rann a lava teudhys yw a-dro dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]], a-dro dhe 10,000 dhe 100,000weyth moy glusek es dowr (an stoffys kampollys diwettha musurys yn 25°C yn 1 [[Ayrgylgh savonek (unsys)|ayr]]). Hwath, lava a yll resek yn hirbel kyns goyeynheans a's solydhe, dre reson lava diskwedhys dhe ayr a dhispleg snell kresten solyd neb a eneseg an lava linyel remenant, hag a's gwitha tomm hag anlusek lowr rag pesya frosa.<ref>Philpotts, Anthony R.; Ague, Jay J. (2009). ''Principles of igneous and metamorphic petrology'' (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 53–55. ISBN 978-0-521-88006-0.</ref>
== Styronieth ==
An ger ''lava'' a dheu a [[Italek]] (dre [[Sowsnek]]) ha, dell hevel, a dheu dhyworth an ger [[Latin]] ''labes'', ow styrya 'kodh' po 'slynk'.<ref>http://www.m-w.com/dictionary/lava</ref><ref>http://dictionary.reference.com/browse/lava</ref> Yma devnydh a-varr an ger (yn-kever esherdhyans a vagma a-woles dhe'n arenep) kevys yn derivas kott an tardhans 1737 a [[Menydh Vesuvius|Vesuvius]], skrifys gans [[Francesco Serao]], neb a dheskrifas "fros a lava tanek" avel analogieth rag an fros a dhowr ha leys yn-nans tenwennnow an loskvenydh ([[lahar]]) wosa [[glaw]] poos.<ref>https://archive.org/details/istoriadellincen00sera/page/n3/mode/2up</ref><ref>https://vulcan.lindahall.org/9.shtml</ref>
== Teythi ==
=== Komposyans ===
[[Restren:007 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Video by Giles Laurent.webm|skeusennik|Gwydhyow a lava amovys ha hwythfyek y'n tardhans Litli-Hrútur yn 2023]]
Lava solydhys war [[Kresten an Nor|gresten an Nor]] yw dre vras [[Moon silikat|monyow silikat]]: dre vras [[Gwrysven|gwrysveyn]], [[Fugwrysven|fugwrysveyn]], [[Olyvin|olyvinyow]], [[Pyroksyn|pyroksynyow]], [[Amfybol|amfybolyow]], [[Mika|mikas]], ha [[kanndir]].<ref name=":0">Philpotts & Ague 2009, p. 19.</ref> Lava ansilikat treweythus a yll bos furvys dre deudhans leel a voon ansilikat<ref name=":3">https://doi.org/10.1007%2Fs12371-011-0045-x</ref> po dre dhibarth a vagma yn gwedhow silikat [[Kemyskadewder|angemyskadow]] hag ansilikat linyel.<ref name=":4">https://doi.org/10.1016%2Fs0009-2541%2802%2900148-1</ref>
==== Silikat ====
Lava sylysasek yw kemyskyansow teudhys gwarthevys gans [[oksyjen]] ha [[silikon]], [[Palsedh a elvennow yn kresten an Nor|moyha pals elvennow a gresten an Nor]], gans mynsow byghanna a [[aluminiom]], [[kalgh]], [[magnesiom]], [[horn]], [[sodiom]], ha [[potassiom]] ha mynsow le a veur a elvennow erel.<ref name=":0" /> [[Karrekonieth|Karrekonydhyon]] a gampoll yn usadow an komposyans a lava silikat dre vayn a rannriv poos po [[gronnedh molekulek]] a'n oksidys a'n elvennow chif (saw [[oksyjen]]) y'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 132–133.</ref>
An rann silika a warthev an fara fisegel a vagmaow silikat. Ions silikon yn lava a omgelm yn fen dhe beswar ion oksyjen yn aray pedrfurvek. Mars eus ion oksyjen omgelmys dhe dhew ions silikon y'n teudhas, deskrifys yw avel oksyjen ponsek, ha lava gans meur a vonniow po kadonyow a ions silikon junys gans oksyjen ponsek yw deskrifys avel liesrannelhys yn rannel. Aluminiom yn kesunyans gans oksidys alkan alkali (sodiom ha potassiom) a deudh ynwedh dhe liesrannelhe an lava.<ref name=":1">Philpotts & Ague 2009, p. 25.</ref> Kations erel, kepar ha horn hornus, kalciom, ha magnesiom, a omgelm moy yn hwann dhe oksyjen hag a iselha an tuedh dhe liesrannelhe.<ref>Schmincke, Hans-Ulrich (2003). ''Volcanism''. Berlin: Springer. p. 38. ISBN 978-3-540-43650-8.</ref> Liesrannelheans rannel a lusekha an lava, ytho lava gans meur a silika yw moy glusek es lava isel yn silika.<ref name=":1" />
Awos an rann a silika rag determya glusekter hag awos meur a deythiennow erel a lava (kepar hag aga thempredh) yw aswonys dhe omdhesedha orth synsas silika, lava silikat yw rannys yn peswar eghennow kymygiethel war-lergh synsas silika: ''felsek'', ''kres'', ''mafek'', ha ''gorvafek''.<ref>Casq, R.A.F.; Wright, J.V. (1987). ''Volcanic Successions''. Unwin Hyman Inc. p. 528. ISBN 978-0-04-552022-0.</ref>
==== Felsek ====
Lava felsek po [[Silika|silikek]] a's teves synsas silika moy es 63%. I a gomprehend lava [[ryolit]] ha [[dacit]]. Gans synsas silika mar ughel, an lava ma yw pur lusek, a 0<sup>8</sup> cP (10<sup>5</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit tomm yn 1,200 °C dhe 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit goyeyn yn 800°C.<ref name=":2">Philpotts & Ague 2009, p. 23.</ref> Rag kehevelyans, dowr a'n jeves glusekter a-dro dhe 1 cP (0.001 Pa⋅s). Rag an glusekter fest ughel ma, lava felsek a dardh dell yw usys yn hedardh rag askorra godhes (dernigel) [[Karrek byroklastek|pyroklastek]]. Byttegyns, lava ryolit a dardh yn tiverek treweythyow rag furvya [[Mell keyn lava|mellow keyn lava]], [[Krommdo lava|krommdohow lava]] po "''coulees''" (frosow lava kott ha tew).<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 70–77.</ref> An lava a omvrew yn tipek hag esherdhyons, owth askorra frosow lava stockek. An re ma a yssyns yn fenowgh [[gwederdu]].<ref name=":13">Schmincke 2003, p. 132.</ref>
Magmaow felsek a yll tardha yn tempredhow mar ughel avel 800 °C.<ref name=":5">Philpotts & Ague 2009, p. 20.</ref> Lava ryolit tomm yn anusadow (>950 °C), byttegyns, a yll frosa rag meur a gilometrow, kepar hag y'n [[Playn Snake River]] a worlewin an Statys Unys.<ref>Bonnichsen, B.; Kauffman, D.F. (1987). "Physical features of rhyolite lava flows in the Snake River Plain volcanic province, southwestern Idaho". ''The Emplacement of Silicic Domes and Lava Flows''. Geological Society of America Special Papers. Vol. 212. Geological Society of America. pp. 119–145. doi:10.1130/SPE212-p119. ISBN 0-8137-2212-8.</ref>
==== Kres ====
Lava kres po [[Andesit|andesitek]] a yssyns 52% dhe 63% silika, hag yw isella yn aluminiom ha, dell yw usys, nebes rychha yn [[magnesiom]] ha [[horn]] es lava felsek. Lava kres a furv krommdohow andesitek ha lava stockek hag a yll hwarvos yn [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] serth, kepar hag y'n [[Andes]].<ref>Schmincke 2003, pp. 21–24, 132, 143.</ref> Tommha yns yn kemmyn es lava felsek, yntra 850 dhe 1,100 °C. Awos aga synsas silika isella ha tempredhow-tardha ughella, i a duedh dhe vos le glusek, gans glusekter tipek a 3.5 million cP (3,500 Pa⋅s) yn {{cvt|1200|C||}}. Hemm yw boghes moy es an glusekter a [[amanyn know dhor]] smodh.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–611.</ref> Lava kres a dhiskwedh tuedh moyha dhe furvya [[Fenokryst|fenokrystyow]].<ref>https://doi.org/10.1029%2F2011JB008243</ref> Magnesiom ha horn ughella a duedh dhe omapertya avel [[Mammek (dororieth)|mammek]] moy du, ow komprehendya amfibol po fenokrystyow pyroksin.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 1376–377.</ref>
==== Mafek ====
Tipek yw synsas magnesiom oksid ha horn oksid (dhe biw an furvellow molekulek a brovi an kessonennow yn mafek) yn lava mafek po [[Basalt|basaltek]], hag yma synsas silika strothys yntra 52% dhe 45%. I a dardh dre vras yn tempredhow a 1,100 dhe 1,200 °C hag yn glusekteryow isella, a-dro dhe 10<sup>4</sup> to 10<sup>5</sup> cP (10 to 100 Pa⋅s). Haval yw hemma dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]],<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–25.</ref> kyn pur ughella yw es an glusekter a dhowr. Lava mafek a duedh dhe askorra [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] kott po [[Basalt liv|basaltys liv]], dre reson an lava le glusek a yll frosa yn hirbel a'n dardhell. An tewder a fros lava basaltek solydhys, dres oll war run isel, a yll bos moy es an tewder an fros lava teudhys usi ow kwaya yn neb eur, dre reson lava basaltek a yll "hwytha" dre brovians sad a lava hag y waskedh war gresten solydhys.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53–55, 59–64.</ref> An brassa rann a lava basaltek yw a eghennow ʻaʻā po pāhoehoe, a-der lava stockek. Yn-dann dhowr, i a yll furvya [[lava pluvek]], haval dhe lava pahoehoe war'n tir.<ref name=":7">Schmincke 2003, pp. 128–132.</ref>
==== Gorvafek ====
Lava gorvafek, kepar ha [[komatiit]] ha magmaow pur vagnesiek neb a furv [[boninit]], a gemmer an komposyans ha tempredhow a dardhans dhe'n penn. Oll a's teves synsas silika a-woles dhe 45%. Komatiitys a yssyns moy es 18% magnesiom oksid hag yw krysys dhe dardha yn tempredhow a {{convert|1600|°C}}. Y'n tempredh ma, nyns eus liesrannelheans an kesunyansow moon, ow kwruthyl lin pur wayadow.<ref>Arndt, N.T. (1994). "Archean komatiites". In Condie, K.C. (ed.). ''Archean Crustal Evolution''. Amsterdam: Elsevier. p. 19. ISBN 978-0-444-81621-4.</ref> Glusekteryow a vagmaow komatiit yw krysys dhe vos mar isel avel 100 dhe 1000 cP (0.1 dhe 1 Pa⋅s), haval dhe'n glusekter a oyl jynn skav.<ref name=":2" /> Nyns yw an brassa rann a vagmaow gorvafek yowynkha es an [[Proterozoek]], gans nebes magmaow gorvafek aswonys dhe vos a'n [[Fanerosoek]] yn [[Amerika Gres]] askrifys dhe [[ughres pall]] tomm. Nyns eus lava komatiit arnowydh aswonys, drefen re woyeynhys veu [[pall an Nor]] rag askorra magmaow magnesiek ughella.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 399–400.</ref>
==== Alkaliek ====
Yma dhe nebes lava silikat synsas ughellhys a [[Rol a oksidys alkan alkali|oksidys alkan alkali]] (sodiom ha potassiom), dres oll yn tylleryow a [[Fols|folsans brastiryel]], arenebedhow neb a wrowedh war [[Tektonieth plattys|blattys]] [[Istennans|istennys]], po yn [[Tyller tomm (dororieth)|tylleryow tomm]] isblatt.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 139–148.</ref> Aga synsas silika a yll bos yntra gorvafek ([[nefelinit]], [[basanit]], ha [[tefrit]]) dhe felsek ([[trakit]]). I a duedh dhe vos dinythys yn dowderyow brassa y'n pall es magmaow isalkaliek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 606–607.</ref> Lava [[nefelinit]] olivin yw an dhew gorvafek ha fest alkaliek, hag yw krysys dhe dos a dhownha yn [[Pall (dororieth)|pall]] an [[Dor|Nor]] es lava erel.<ref>https://web.archive.org/web/20090307140121/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_volcano_e.php</ref>
{| style="border:0px solid black;"
|+
!valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|+Ensamplys a gomposyansow lava (poos%)<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 145.</ref>
! Component
! [[Nefelinit]]
! [[Pikrit]] [[Kevres magma tholeiitek|tholeiitek]]
! [[Basalt tholeiitek]]
! [[Andesit]]
! [[Ryolit]]
|-
| Silika |[[SiO2|SiO<sub>2</sub>]]
| 39.7
| 46.4
| 53.8
| 60.0
| 73.2
|-
| [[TiO2|TiO<sub>2</sub>]]
| 2.8
| 2.0
| 2.0
| 1.0
| 0.2
|-
| [[Al2O3|Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 11.4
| 8.5
| 13.9
| 16.0
| 14.0
|-
| [[Fe2O3|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 5.3
| 2.5
| 2.6
| 1.9
| 0.6
|-
| [[FeO]]
| 8.2
| 9.8
| 9.3
| 6.2
| 1.7
|-
| [[MnO]]
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.0
|-
| [[MgO]]
| 12.1
| 20.8
| 4.1
| 3.9
| 0.4
|-
| [[CaO]]
| 12.8
| 7.4
| 7.9
| 5.9
| 1.3
|-
| [[Na2O|Na<sub>2</sub>O]]
| 3.8
| 1.6
| 3.0
| 3.9
| 3.9
|-
| [[K2O|K<sub>2</sub>O]]
| 1.2
| 0.3
| 1.5
| 0.9
| 4.1
|-
| [[P2O5|P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>]]
| 0.9
| 0.2
| 0.4
| 0.2
| 0.0
|}
! valign="top" | {{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava basalt tholeiitek
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 53.8
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 =13.9
| label3 =FeO
| value3 =9.3
| label4 =CaO
| value4 =7.9
| label5 =MgO
| value5 =4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 =3.0
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7=2.6
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8=2.0
| label9 = K<sub>2</sub>O
| value9 = 1.5
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.4
| label11 = MnO
| value11 = 0.2
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
! valign="top" |{{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava ryolit
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 73.2
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 = 14
| label9 =K<sub>2</sub>O
| value9 = 4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 = 3.9
| label3 =FeO
| value3 = 1.7
| label4 = CaO
| value4 = 1.3
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7= 0.6
| label5 = MgO
| value5= 0.4
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8 = 0.2
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.00
| label11 = MnO
| value11 = 0.00
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
|}
==== Ansilikat ====
Re beu nebes lava a gomposyans anusadow tardhys war arenep an Nor. An re ma a gomprehend:
* Lava [[karbonatit]] ha [[natrokarbonatit]] yw aswonys dhyworth loskvenydh [[Ol Doinyo Lengai]] yn [[Tanzani]], an ensampel unnik a loskvenydh karbonatit byw.<ref>http://www.geology.sdsu.edu/how_volcanoes_work/Unusual%20lava.html</ref> Karbonatitys y'n kovadh dororiethel yw yn tipek 75% monyow karbonat, gans mynsow le a vonyow silikat (kepar ha [[mika]] hag olivin), [[apatit]], [[magnetit]], ha [[pyroklor]]. Ny dhiskwedh hemma komposyans gwreydhek an lava, neb a alla yssynsi [[sodiom karbonat]] dileys wosa henna der aktivita dowrdesel, kynth yma arbrovow yn brovji ow tiskwedhes magma rych yn kalcit yw galladow. Lava karbonatit a dhiskwedh [[Komparriv isotop fast|komparrivow isotop fast]] neb a sin yth ymons dhyworth an lava silikek fest alkaliek, dres lycklod dre dhibarth a wedh angemyskadow.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 396–397.</ref> Lava natrokarbonatit a Ol Doinyo Lengai yw komposys dre vras a sodiom karbonat, gans a-dro dhe hanter an myns na a botassiom karbonat, ha mynsow le a halidys, fluoridys, ha sulfatys. Pur linyel yw an lava, gans glusekteryow boghes moy es dowr. Ynwedh pur woyeyn yns gans tempredhow musurys a 91 dhe 544 °C.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF00301213</ref>
* Lava [[horn oksid]] yw krysys dhe vos pennfenten an godhesow horn yn [[Kiruna]], [[Sweden]] neb a furvyas y'n [[Proterozoek]].<ref name=":4" /> Yma lava horn oksid a'n oos [[Pliocin]] y'n komplek loskvenydh [[El Laco]] war'n amal [[Chile]]-[[Arghantina]].<ref name=":3" /> Krysys yw lava horn oksid dhe vos an sewyans a dhibarth [[Angemyskadewder|angemyskadow]] a vagma horn oksid rag magma kerensel a gomposyans [[Kevres magma kalc-alkaliek|kalc-alkaliek]] po alkaliek.<ref name=":4" /> Byttegyns, yma neb dororydhyon ow styrya an kerrek horn oksid El Laco avel frosow lava silikat chanjys yn towrdesel wosa aga thardhans.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009AGUSM.V12A..04M/abstract</ref>
* Yma frosow lava [[sulfur]] bys dhe 250 meter hir ha 10 meter ledan yn loskvenydh [[Lastarria]] yn Chile. Yth ens i furvys der an teudhans a wodhesow sulfur yn tempredhow mar isel avel 113°C.<ref name=":3" />
An term "lava" a yll bos devnydhys ynwedh rag "kemyskansow rew" teudhys yn tardhansow war loryow rewys an [[planetow kowrek]] yn [[System howlek|kevreyth an Howl]].<ref>McBride; Gilmore, eds. (2007). ''An introduction to the Solar System''. Cambridge University Press. p. 392.</ref>
=== Frosonieth ===
[[Restren:PahoehoeLava.jpg|skeusennik|Besies troos a avonsyans pāhoehoe a-dreus dhe fordh yn [[Kalapana, Hawaii|Kalapana]] war'n folsva est a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]]]]
Dre vras, glusekter an lava a dheterm an fara a frosow lava. Yma an tempredh a lava silikat kemmyn a-dro dhe 800 °C rag lava felsek dhe 1,200 °C rag lava mafek,<ref name=":5" /> mes yma an glusekter moy chanjus a 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava felsek dhe 10<sup>4</sup> cP (10 Pa⋅s) rag lava mafek.<ref name=":5" /> Gluskter a lava yw determys dre vras gans komposyans mes a greg ynwedh war dempredh<ref name=":2" /> ha kevradh difurvyans.<ref name=":8">https://doi.org/10.1029%2F2005GL024240</ref>
Glusekter a lava a dheterm an [[Tardhans loskvenydhyek|eghen a aktivita loskvenydhyek]] usi pan dardhys yw lava. An moy yw an glusekter, an moy yw an tuedh dhe dardhansow dhe vos hedardh yn-dar diverek. Awos hemma, an brassa rann a frosow lava war'n Nor, Meurth, ha Gwener yw komposys a lava basalt.<ref>Schmincke 2003, p. 128.</ref> War'n Nor, 90% a frosow lava yw mafek po gorvafek, ha lava kres ow furvya 8% a frosow, ha lava felsek ow furvya mar 2% a frosow.<ref name=":6">http://www.geo.umass.edu/courses/volcanology/Lava%20Flows.pdf</ref> Glusekter a dheterm ynwedh an wedh (tewder perthynek orth kehesedh tenewen) a frosow, an tooth a frosow, ha gnas arenebel an frosow.<ref name=":2" /><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2880%2990033-5</ref>
Pan vo tardhys lava fest glusek yn tiverek yn-dar yn hedardh, i a dardh ogas ha pupprys avel frosow gwedh-ughel po krommdohow. An frosow ma a furv lava stockek yn-dar ʻaʻā po pāhoehoe. Kemmyn yw frosow gwederdu.<ref>Schmincke 2003, pp. 132–138.</ref> Lava kres a duedh dhe furvya loskvenydhyow gweliek serth, gans gweliow tereylyek a lava dhyworth tardhansow diverek ha tefra dhyworth tardhansow hedardh.<ref>Schmincke 2003, pp. 143–144.</ref> Lava mafek a furv frosow moon neb a yll gwaya yn hirbel, hag ow furvya loskvenydhyow skoos gans runyow jentyl.<ref>Schmincke 2003, pp. 127–128.</ref>
Yn keworransel ha karrek deudhys, an brassa rann a lava a yssyns gwrysow solyd a vonyow dyffrans, darnow a gerrek eksotek henwys [[Esven|esveyn]], ha darnow a lava solydhys kyns ena. An synsas gwrys a'n brassa rann a lava a'ga re teythi [[Tavatropikieth|tavatropik]] ha [[tanowheans-difurvya]].<ref>https://doi.org/10.1016%2Fs0377-0273%2803%2900341-x</ref> Yn geryow erel, nyns usi an brassa rann a lava ow fara avel linyow Newtonek, le mayth an kevradh-frosa yw kemusurel orth an [[Gwask difurvyans|wask difurvyans]]. Yn le, [[Plastek Bingham|lin Bingham]] yw lava tipek, neb a dhiskwedh sprallansedh mynsek dhe fros bys dhe dreudhow gwask, henwys an wask blegya.<ref>Schmincke 2003, pp. 39–40.</ref> Hemm a sew yn [[fros stoppyer]] a lava gwrysek yn rannel. Ensampel aswonys a fros stoppyer yw past dens strothys yn-mes a biben. An past dens a dheu yn-mes avel stoppyer hantersolyd, dre reson yma difurvyans keskreunys yn gwiskas tanow y'n past dens ryb an biben hag y'n tyller na yn unnik eus past dens ow fara avel lin. Fara tavatropik a lett ynwedh gwrysow rag godhesa a-ves dhe'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 40.</ref> Pan vo drehedhys a-dro dhe 60% an synsas gwrys, an lava a astel fara avel lin hag a dhalleth fara avel solyd. Kemyskans an par ma a wrysow gans karrek deudhys a yll bos deskrifys avel [[loub gwrysek]].<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 16.</ref>
Tooth a frosow lava a var dre vras war-lergh glusekter ha run. Dre vras, lava a fros yn lent, gans tooth tipek rag frosow basaltek hawaiiek a 0.40 km/e ha tooth ughboyntyel a 10 dhe 48 km/e yn runyow serth.<ref name=":6" /> Tooth mes an rewl a 37 dhe 97 km/e o rekordys wosa an diskar a lynn lava yn [[Menydh Nyiragongo]].<ref name=":6" /> An perthynyans-kressya rag lava yw hag yma'n tooth kresek a fros ow kressya hag yma'n wreydhen bedrek a'ga thewder rannys orth aga glusekter.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 71.</ref> Hemm a brof y fia res dhe fros ryolit dhe vos a-dro dhe vilweyth moy tew es fros basalt rag frosa yn tooth haval.
=== Tempredh ===
[[Restren:Giant's Causeway 2006 08.jpg|skeusennik|Kesjunyans kolovennek y'n [[Kons Kewri]] yn [[Wordhen Gledh|Iwerdhon Gledh]]]]
Yma an tempredh a'n brassa rann a lava teudhys a-dro dhe 800 °C dhe 1,200 °C<ref name=":5" /> ow kregi war gomposyans kymygiethel an lava. An efander tempredh ma yw haval dhe'n tommha tempredh hedhadow gans fog glowbren ayr-yniys.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.apenergy.2015.09.095</ref> Lava yw an moyha linyel kyns neppell wosa tardhans, ow tos ha bos moy glusek hag iselhe an tempredh.<ref name=":2" />
Frosow lava a dhispleg snell kresten-enesega a garrek solyd avel sewyans a goll dewynnyek a domder. Wosa henna, an lava a woyeynha dre gendegyans fest lent a domder dres karrek an kresten. Rag ensampel, dororydhyon an [[Arhwithrans Dororiethel an Statys Unys]] a dardras yn fenowgh y'n lynn lava Kilauea Iki, furvys yn tardhans 1959. Wosa teyr bledhen, an kresten arenep solyd, yth esa an ben 1,065 °C, o hwath mar 14 meter tew, spit dhe'n lynn ow pos a-dro dhe 100 meter down. Yth esa hwath lin remenantel yn downderyow a-dro dhe 80 meter nownsek bledhen wosa an tardhans.<ref name=":5" />
Fros lava ow koyeynha a leha, ha hemm a derr an fros. Frosow basalt a dhiskwedh patron tipek a dorrvaow. An rannow gwartha a'n fros a dhiskwedh torrvaow war-nans anrewlys, hag an rann woles a'n fros a dhiskwedh patron fest rewlys a dorrvaow neb a rann an fros yn kolovennow gans pymp po hwegh tenwennow. An rann wartha anrewlys a'n fros solydhys yw henwys an ''entablature'', hag an rann woles neb a dhiskwedh [[kesjunyans kolovennek]] yw henwys an ''colonnade''. (An termys yw chevisys a bennserneth dempel grek.) Ynwedh, patronyow plommwedhek rewlys war'n tenwennow a golovennow, askorrys gans goyeynheans gans terryans periodek, yw deskrifys avel merkys genn. Yn despit dhe aga henwyn, nasyow naturel yns askorrys gans goyeynheans, kottheans tesel, ha terryans.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 55–56.</ref>
Ha goyeynhe an lava, ow kwrysa war-ji a'n emlow, y a estewl gassys rag furvya kellow y'n oryon woles ha gwartha. Deskrifys yns avel kellow-piben-ben. Linyow estewlys a'n loub gwrysek ow koyeynhe a sev war-vann y'n kres linyel a'n fros ow koyeynhe hag a askorr hirgrennennow kell plommwedhek. An le mayth usi an re ma ow kesunya yn penn an fros, i a furv folennow a vasalt kellek hag yw kappys treweythyow gans kowvaow gass neb a lenow treweythyow gans monyow nessa. An [[Amethyst|amethystyow]] kevys y'n basaltys liv a [[Amerika Dyghow]] a furvyas y'n maner ma.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 58–59.</ref>
Basaltys liv a wrysa boghes yn tipek kyns i a astel frosa, hag, avel sewyans, gwiasedhow fros yw ankemmyn yn frosow le silikek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 48.</ref> Y'n kontrari part, [[bondans fros]] yw kemmyn yn frosow felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 72.</ref>
== Gwiasedh ==
[[Restren:Lava entering sea - Hawaii.png|skeusennik|Lava owth entra an mor rag efani an [[Hawaiʻi (enys)|enys vras a Hawaii]], [[Park Kenedhlek Loskvenydhyow Hawaiʻi]]]]
[[Restren:Three Waikupanaha and one Ki lava ocean entries w-edit2.jpg|skeusennik|Lava a enter an [[Keynvor Hebask|Hebask]] y'n [[Hawaiʻi (enys)|Enys Vras a Hawaii]]]]
Frosow lava basaltek moy linyel a duedh dhe furvya korfow folennek leven; frosow lava ryolit glusek a furv bushys stockek talbennek a garrek. Yma teythi erel gans lava tardhys yn-dann dhowr.
=== ʻAʻā ===
[[Restren:Aa large.jpg|skeusennik|Greuv golowek a fros ʻaʻā owth avonsya war bāhoehoe war'n fennva arvorek a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]], Statys Unys]]
''A{{okina}}ā'' (lytherennys ynwedh ''aa'', ''a{{okina}}a'', ''{{okina}}a{{okina}}a'', hag ''a-aa'', ha leverys {{IPA|[ʔəˈʔaː]}} po {{IPA|/ˈɑː(ʔ)ɑː/}}) yw onan a deyr eghennow selyek a fros lava. ʻAʻā yw lava basaltek gans arenep garow komposys a stockys terrys a lava henwys ''clinker''. An ger ʻaʻā yw Hawaiiek ow styrya "lava garow melys dre ven", mes ynwedh "leski";<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D10</ref> komendys o avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9">https://books.google.com/books?id=tHQNAAAAYAAJ&pg=PA180</ref><ref name=":10">Dutton, C. E. (1883). "Hawaiian volcanoes". ''Annual Report U.S. Geological Survey''. '''4''' (95): 240.</ref>
An arenep anstroth, terrys, ha lymm a fros ʻaʻā a lett [[gwandrans]]. An arenep ''clinkerek'' a worher yn hwir kolonnen dhoos bras dres eghen, an moyha byw rann a'n fros. Ha lava hwiogen a viaj war-nans, an ''clinkers'' yw karys war'n arenep. Byttegyns, y'n bleynamal a fros ʻaʻā, an darnow goyeynhys ma a godh war-nans an greuv serth hag a vydh ynkleudhys gans an fros usi owth avonsya. Hemm a askorr gwiskas a dharnow lava y'n dhew ben ha penn a fros ʻaʻā.<ref name=":11">Schmincke 2003, pp. 131–132.</ref>
Pelyow lava keskreunek mar vras avel 3 meter yw kemmyn war frosow ʻaʻā.<ref>Macdonald, Gordon A.; Abbott, Agatin T.; Peterson, Frank L. (1983). ''Volcanoes in the sea: the geology of Hawaii'' (2nd ed.). Honolulu: University of Hawaii Press. p. 23. ISBN 0-8248-0832-0.</ref> ʻAʻā yw, dell yw usys, moy glusek es pāhoehoe. Pāhoehoe a yll omwul ʻaʻā mar fydh terfyskus awos lettyansow po runyow serth.<ref name=":11" />
Awos an gwiasedh lymm elinyek, ʻaʻā yw dastewynnyer [[radar]], hag a yll bos gwelys heb kaletter dre lorell yn resegva (kann yn skeusennow [[Magellan (sterlester)|Magellan]]).<ref name=":12">http://www.lpi.usra.edu/publications/slidesets/hawaii/</ref>
Lavaow ʻaʻā a duedh dhe dardha yn tempredhow a 1,050 dhe {{convert|1050|to|1150|°C}} po moy.<ref>https://doi.org/10.1016%2FS0377-0273%2801%2900257-8</ref><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2884%2990072-6</ref>
=== Pāhoehoe ===
[[Restren:Ropy pahoehoe.jpg|skeusennik|Lava pāhoehoe a loskvenydh Kīlauea, Hawaii, Statys Unys]]
''Pāhoehoe'' (lytherennys ynwedh ''pahoehoe'', dhyworth Hawaiiek {{IPA|[paːˈhoweˈhowe]}}<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D16177</ref> ow styrya "lava leven anterrys") yw lava basaltek gans arenep smodh, kwoffys, tonnek, po lovannek. An nasyow arenebel a dheu a'n gwayans a lava pur linyel a-woles dhe gresten arenep kowlek. An ger Hawaiiek o komendys avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9" /><ref name=":10" />
Fros pāhoehoe a avons avel kevres a lappys ha besies troos neb a wra torr dhyworth kresten goyeynhys. I a furv [[Piben lava|pibennow lava]] le mayth an koll tomder ispoyntel a venten glusekter isel. An gwiasedh arenebel a frosow mentena a var yn efan, ow tiskwedhes oll eghennow a furvow koynt henwys gravyans lava. Gans pellder brassa a-ves dhe'n bennfenten, frosow pāhoehoe a yll omwul frosow ʻaʻā yn gorthyp dhe goll tomder ha'n kressyans sewyek a lusekter.<ref name=":7" /> Arbrovow a brof yma an chanj yn tempredh yntra 1,200 ha 1,170 °C, gans nebes serghogeth war'n kevradh-difurvya.<ref>https://doi.org/10.1007%2Fs00445-014-0876-9</ref><ref name=":8" /> Lava pahoehoe a's teves tempredhow a-dro dhe 1,100 dhe 1,200 °C.<ref name=":5" />
War'n Nor, an brassa rann a frosow lava yw le es 10 km hir, mes nebes frosow pāhoehoe yw moy es 50 km hir.<ref>http://volcano.si.edu/learn_galleries.cfm?p=12</ref> Nebes frosow basalt liv y'n kovadh dororiethel a ystyn kansow a gilometrow.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53.</ref>
Awos an gwiasedh kromm, pāhoehoe yw dastewynnyer radar drog, ha kales yw aga gweles dhyworth lorell yn resegva (du yn skeusennow Magellan).<ref name=":12" />
=== Stockys ===
Frosow lava stock yw tipek a lava andesitek dhyworth loskvenydhyow gweliek. I a far yn maner haval dhe frosow ʻaʻā mes aga gnas moy glusek a gaws an arenep dhe vos gorherys yn darnow elinyek smodh (stockys) a lava solydhys yn le ''clinkers''. Dell yw gans frosow ʻaʻā, pervedh teudhys an fros, enesegys gans an arenep stockek solydhys, a avons dres an radel neb a godh a reuv an fros. I a way ynwedh yn moy lent war-nans hag yw downha es frosow ʻaʻā.<ref name=":13" />
== Devynnow ==
<references />
m3rh3zaqj1p5gav58wixomx9h0r7adr
228951
228950
2026-08-26T15:07:30Z
Flynn Peck
18125
228951
wikitext
text/x-wiki
{{Fixkw}}
'''Lava''' yw [[magma]] tardhys dhyworth an pervedh a [[Planet norvysel|blanet norvysel]] (kepar ha[[Dor|'n Nor]]) po loor war y arenep. Lava a yll bos tardhys yn [[loskvenydh]] po dre dorr y'n [[Krestennen (dororieth)|kresten]], yn tir po yn-dann dhowr, dell yw usys yn tempredhow a 800 dhe 1,200 °C. Lava a yll bos tardhys yn tidro war arenep an tir po war [[leur an mor]] po i a yll bos estewlys y'n ayrgylgh kyns omhweles. An [[Karrek loskvenydhyek|garrek loskvenydhyek]] solyd gwrys dre woyeynheans an stoff teudhys yw henwys yn fenowgh ''lava''.
[[Restren:001 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Photo by Giles Laurent.jpg|skeusennik|Lava yr a'n tardhans [[Fagradalsfjall]] yn [[Rewenys]], 2023]]
'''Fros lava''' yw diveryans a lava yn [[tardhans diverek]]. ([[Tardhans hedardh]] a askorr kemyskans a [[lusu loskvenydhyek]] ha darnow erel henwys [[tefra]], nyns yw frosow lava.) An glusekter an brassa rann a lava teudhys yw a-dro dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]], a-dro dhe 10,000 dhe 100,000weyth moy glusek es dowr (an stoffys kampollys diwettha musurys yn 25°C yn 1 [[Ayrgylgh savonek (unsys)|ayr]]). Hwath, lava a yll resek yn hirbel kyns goyeynheans a's solydhe, dre reson lava diskwedhys dhe ayr a dhispleg snell kresten solyd neb a eneseg an lava linyel remenant, hag a's gwitha tomm hag anlusek lowr rag pesya frosa.<ref>Philpotts, Anthony R.; Ague, Jay J. (2009). ''Principles of igneous and metamorphic petrology'' (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 53–55. ISBN 978-0-521-88006-0.</ref>
== Styronieth ==
An ger ''lava'' a dheu a [[Italek]] (dre [[Sowsnek]]) ha, dell hevel, a dheu dhyworth an ger [[Latin]] ''labes'', ow styrya 'kodh' po 'slynk'.<ref>http://www.m-w.com/dictionary/lava</ref><ref>http://dictionary.reference.com/browse/lava</ref> Yma devnydh a-varr an ger (yn-kever esherdhyans a vagma a-woles dhe'n arenep) kevys yn derivas kott an tardhans 1737 a [[Menydh Vesuvius|Vesuvius]], skrifys gans [[Francesco Serao]], neb a dheskrifas "fros a lava tanek" avel analogieth rag an fros a dhowr ha leys yn-nans tenwennnow an loskvenydh ([[lahar]]) wosa [[glaw]] poos.<ref>https://archive.org/details/istoriadellincen00sera/page/n3/mode/2up</ref><ref>https://vulcan.lindahall.org/9.shtml</ref>
== Teythi ==
=== Komposyans ===
[[Restren:007 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Video by Giles Laurent.webm|skeusennik|Gwydhyow a lava amovys ha hwythfyek y'n tardhans Litli-Hrútur yn 2023]]
Lava solydhys war [[Kresten an Nor|gresten an Nor]] yw dre vras [[Moon silikat|monyow silikat]]: dre vras [[Gwrysven|gwrysveyn]], [[Fugwrysven|fugwrysveyn]], [[Olyvin|olyvinyow]], [[Pyroksyn|pyroksynyow]], [[Amfybol|amfybolyow]], [[Mika|mikas]], ha [[kanndir]].<ref name=":0">Philpotts & Ague 2009, p. 19.</ref> Lava ansilikat treweythus a yll bos furvys dre deudhans leel a voon ansilikat<ref name=":3">https://doi.org/10.1007%2Fs12371-011-0045-x</ref> po dre dhibarth a vagma yn gwedhow silikat [[Kemyskadewder|angemyskadow]] hag ansilikat linyel.<ref name=":4">https://doi.org/10.1016%2Fs0009-2541%2802%2900148-1</ref>
==== Silikat ====
Lava sylysasek yw kemyskyansow teudhys gwarthevys gans [[oksyjen]] ha [[silikon]], [[Palsedh a elvennow yn kresten an Nor|moyha pals elvennow a gresten an Nor]], gans mynsow byghanna a [[aluminiom]], [[kalgh]], [[magnesiom]], [[horn]], [[sodiom]], ha [[potassiom]] ha mynsow le a veur a elvennow erel.<ref name=":0" /> [[Karrekonieth|Karrekonydhyon]] a gampoll yn usadow an komposyans a lava silikat dre vayn a rannriv poos po [[gronnedh molekulek]] a'n oksidys a'n elvennow chif (saw [[oksyjen]]) y'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 132–133.</ref>
An rann silika a warthev an fara fisegel a vagmaow silikat. Ions silikon yn lava a omgelm yn fen dhe beswar ion oksyjen yn aray pedrfurvek. Mars eus ion oksyjen omgelmys dhe dhew ions silikon y'n teudhas, deskrifys yw avel oksyjen ponsek, ha lava gans meur a vonniow po kadonyow a ions silikon junys gans oksyjen ponsek yw deskrifys avel liesrannelhys yn rannel. Aluminiom yn kesunyans gans oksidys alkan alkali (sodiom ha potassiom) a deudh ynwedh dhe liesrannelhe an lava.<ref name=":1">Philpotts & Ague 2009, p. 25.</ref> Kations erel, kepar ha horn hornus, kalciom, ha magnesiom, a omgelm moy yn hwann dhe oksyjen hag a iselha an tuedh dhe liesrannelhe.<ref>Schmincke, Hans-Ulrich (2003). ''Volcanism''. Berlin: Springer. p. 38. ISBN 978-3-540-43650-8.</ref> Liesrannelheans rannel a lusekha an lava, ytho lava gans meur a silika yw moy glusek es lava isel yn silika.<ref name=":1" />
Awos an rann a silika rag determya glusekter hag awos meur a deythiennow erel a lava (kepar hag aga thempredh) yw aswonys dhe omdhesedha orth synsas silika, lava silikat yw rannys yn peswar eghennow kymygiethel war-lergh synsas silika: ''felsek'', ''kres'', ''mafek'', ha ''gorvafek''.<ref>Casq, R.A.F.; Wright, J.V. (1987). ''Volcanic Successions''. Unwin Hyman Inc. p. 528. ISBN 978-0-04-552022-0.</ref>
==== Felsek ====
Lava felsek po [[Silika|silikek]] a's teves synsas silika moy es 63%. I a gomprehend lava [[ryolit]] ha [[dacit]]. Gans synsas silika mar ughel, an lava ma yw pur lusek, a 0<sup>8</sup> cP (10<sup>5</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit tomm yn 1,200 °C dhe 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit goyeyn yn 800°C.<ref name=":2">Philpotts & Ague 2009, p. 23.</ref> Rag kehevelyans, dowr a'n jeves glusekter a-dro dhe 1 cP (0.001 Pa⋅s). Rag an glusekter fest ughel ma, lava felsek a dardh dell yw usys yn hedardh rag askorra godhes (dernigel) [[Karrek byroklastek|pyroklastek]]. Byttegyns, lava ryolit a dardh yn tiverek treweythyow rag furvya [[Mell keyn lava|mellow keyn lava]], [[Krommdo lava|krommdohow lava]] po "''coulees''" (frosow lava kott ha tew).<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 70–77.</ref> An lava a omvrew yn tipek hag esherdhyons, owth askorra frosow lava stockek. An re ma a yssyns yn fenowgh [[gwederdu]].<ref name=":13">Schmincke 2003, p. 132.</ref>
Magmaow felsek a yll tardha yn tempredhow mar ughel avel 800 °C.<ref name=":5">Philpotts & Ague 2009, p. 20.</ref> Lava ryolit tomm yn anusadow (>950 °C), byttegyns, a yll frosa rag meur a gilometrow, kepar hag y'n [[Playn Snake River]] a worlewin an Statys Unys.<ref>Bonnichsen, B.; Kauffman, D.F. (1987). "Physical features of rhyolite lava flows in the Snake River Plain volcanic province, southwestern Idaho". ''The Emplacement of Silicic Domes and Lava Flows''. Geological Society of America Special Papers. Vol. 212. Geological Society of America. pp. 119–145. doi:10.1130/SPE212-p119. ISBN 0-8137-2212-8.</ref>
==== Kres ====
Lava kres po [[Andesit|andesitek]] a yssyns 52% dhe 63% silika, hag yw isella yn aluminiom ha, dell yw usys, nebes rychha yn [[magnesiom]] ha [[horn]] es lava felsek. Lava kres a furv krommdohow andesitek ha lava stockek hag a yll hwarvos yn [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] serth, kepar hag y'n [[Andes]].<ref>Schmincke 2003, pp. 21–24, 132, 143.</ref> Tommha yns yn kemmyn es lava felsek, yntra 850 dhe 1,100 °C. Awos aga synsas silika isella ha tempredhow-tardha ughella, i a duedh dhe vos le glusek, gans glusekter tipek a 3.5 million cP (3,500 Pa⋅s) yn {{cvt|1200|C||}}. Hemm yw boghes moy es an glusekter a [[amanyn know dhor]] smodh.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–611.</ref> Lava kres a dhiskwedh tuedh moyha dhe furvya [[Fenokryst|fenokrystyow]].<ref>https://doi.org/10.1029%2F2011JB008243</ref> Magnesiom ha horn ughella a duedh dhe omapertya avel [[Mammek (dororieth)|mammek]] moy du, ow komprehendya amfibol po fenokrystyow pyroksin.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 1376–377.</ref>
==== Mafek ====
Tipek yw synsas magnesiom oksid ha horn oksid (dhe biw an furvellow molekulek a brovi an kessonennow yn mafek) yn lava mafek po [[Basalt|basaltek]], hag yma synsas silika strothys yntra 52% dhe 45%. I a dardh dre vras yn tempredhow a 1,100 dhe 1,200 °C hag yn glusekteryow isella, a-dro dhe 10<sup>4</sup> to 10<sup>5</sup> cP (10 to 100 Pa⋅s). Haval yw hemma dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]],<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–25.</ref> kyn pur ughella yw es an glusekter a dhowr. Lava mafek a duedh dhe askorra [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] kott po [[Basalt liv|basaltys liv]], dre reson an lava le glusek a yll frosa yn hirbel a'n dardhell. An tewder a fros lava basaltek solydhys, dres oll war run isel, a yll bos moy es an tewder an fros lava teudhys usi ow kwaya yn neb eur, dre reson lava basaltek a yll "hwytha" dre brovians sad a lava hag y waskedh war gresten solydhys.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53–55, 59–64.</ref> An brassa rann a lava basaltek yw a eghennow ʻaʻā po pāhoehoe, a-der lava stockek. Yn-dann dhowr, i a yll furvya [[lava pluvek]], haval dhe lava pahoehoe war'n tir.<ref name=":7">Schmincke 2003, pp. 128–132.</ref>
==== Gorvafek ====
Lava gorvafek, kepar ha [[komatiit]] ha magmaow pur vagnesiek neb a furv [[boninit]], a gemmer an komposyans ha tempredhow a dardhans dhe'n penn. Oll a's teves synsas silika a-woles dhe 45%. Komatiitys a yssyns moy es 18% magnesiom oksid hag yw krysys dhe dardha yn tempredhow a {{convert|1600|°C}}. Y'n tempredh ma, nyns eus liesrannelheans an kesunyansow moon, ow kwruthyl lin pur wayadow.<ref>Arndt, N.T. (1994). "Archean komatiites". In Condie, K.C. (ed.). ''Archean Crustal Evolution''. Amsterdam: Elsevier. p. 19. ISBN 978-0-444-81621-4.</ref> Glusekteryow a vagmaow komatiit yw krysys dhe vos mar isel avel 100 dhe 1000 cP (0.1 dhe 1 Pa⋅s), haval dhe'n glusekter a oyl jynn skav.<ref name=":2" /> Nyns yw an brassa rann a vagmaow gorvafek yowynkha es an [[Proterozoek]], gans nebes magmaow gorvafek aswonys dhe vos a'n [[Fanerosoek]] yn [[Amerika Gres]] askrifys dhe [[ughres pall]] tomm. Nyns eus lava komatiit arnowydh aswonys, drefen re woyeynhys veu [[pall an Nor]] rag askorra magmaow magnesiek ughella.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 399–400.</ref>
==== Alkaliek ====
Yma dhe nebes lava silikat synsas ughellhys a [[Rol a oksidys alkan alkali|oksidys alkan alkali]] (sodiom ha potassiom), dres oll yn tylleryow a [[Fols|folsans brastiryel]], arenebedhow neb a wrowedh war [[Tektonieth plattys|blattys]] [[Istennans|istennys]], po yn [[Tyller tomm (dororieth)|tylleryow tomm]] isblatt.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 139–148.</ref> Aga synsas silika a yll bos yntra gorvafek ([[nefelinit]], [[basanit]], ha [[tefrit]]) dhe felsek ([[trakit]]). I a duedh dhe vos dinythys yn dowderyow brassa y'n pall es magmaow isalkaliek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 606–607.</ref> Lava [[nefelinit]] olivin yw an dhew gorvafek ha fest alkaliek, hag yw krysys dhe dos a dhownha yn [[Pall (dororieth)|pall]] an [[Dor|Nor]] es lava erel.<ref>https://web.archive.org/web/20090307140121/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_volcano_e.php</ref>
{| style="border:0px solid black;"
|+
!valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|+Ensamplys a gomposyansow lava (poos%)<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 145.</ref>
! Component
! [[Nefelinit]]
! [[Pikrit]] [[Kevres magma tholeiitek|tholeiitek]]
! [[Basalt tholeiitek]]
! [[Andesit]]
! [[Ryolit]]
|-
| Silika |[[SiO2|SiO<sub>2</sub>]]
| 39.7
| 46.4
| 53.8
| 60.0
| 73.2
|-
| [[TiO2|TiO<sub>2</sub>]]
| 2.8
| 2.0
| 2.0
| 1.0
| 0.2
|-
| [[Al2O3|Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 11.4
| 8.5
| 13.9
| 16.0
| 14.0
|-
| [[Fe2O3|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 5.3
| 2.5
| 2.6
| 1.9
| 0.6
|-
| [[FeO]]
| 8.2
| 9.8
| 9.3
| 6.2
| 1.7
|-
| [[MnO]]
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.0
|-
| [[MgO]]
| 12.1
| 20.8
| 4.1
| 3.9
| 0.4
|-
| [[CaO]]
| 12.8
| 7.4
| 7.9
| 5.9
| 1.3
|-
| [[Na2O|Na<sub>2</sub>O]]
| 3.8
| 1.6
| 3.0
| 3.9
| 3.9
|-
| [[K2O|K<sub>2</sub>O]]
| 1.2
| 0.3
| 1.5
| 0.9
| 4.1
|-
| [[P2O5|P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>]]
| 0.9
| 0.2
| 0.4
| 0.2
| 0.0
|}
! valign="top" | {{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava basalt tholeiitek
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 53.8
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 =13.9
| label3 =FeO
| value3 =9.3
| label4 =CaO
| value4 =7.9
| label5 =MgO
| value5 =4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 =3.0
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7=2.6
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8=2.0
| label9 = K<sub>2</sub>O
| value9 = 1.5
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.4
| label11 = MnO
| value11 = 0.2
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
! valign="top" |{{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava ryolit
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 73.2
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 = 14
| label9 =K<sub>2</sub>O
| value9 = 4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 = 3.9
| label3 =FeO
| value3 = 1.7
| label4 = CaO
| value4 = 1.3
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7= 0.6
| label5 = MgO
| value5= 0.4
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8 = 0.2
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.00
| label11 = MnO
| value11 = 0.00
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
|}
==== Ansilikat ====
Re beu nebes lava a gomposyans anusadow tardhys war arenep an Nor. An re ma a gomprehend:
* Lava [[karbonatit]] ha [[natrokarbonatit]] yw aswonys dhyworth loskvenydh [[Ol Doinyo Lengai]] yn [[Tanzani]], an ensampel unnik a loskvenydh karbonatit byw.<ref>http://www.geology.sdsu.edu/how_volcanoes_work/Unusual%20lava.html</ref> Karbonatitys y'n kovadh dororiethel yw yn tipek 75% monyow karbonat, gans mynsow le a vonyow silikat (kepar ha [[mika]] hag olivin), [[apatit]], [[magnetit]], ha [[pyroklor]]. Ny dhiskwedh hemma komposyans gwreydhek an lava, neb a alla yssynsi [[sodiom karbonat]] dileys wosa henna der aktivita dowrdesel, kynth yma arbrovow yn brovji ow tiskwedhes magma rych yn kalcit yw galladow. Lava karbonatit a dhiskwedh [[Komparriv isotop fast|komparrivow isotop fast]] neb a sin yth ymons dhyworth an lava silikek fest alkaliek, dres lycklod dre dhibarth a wedh angemyskadow.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 396–397.</ref> Lava natrokarbonatit a Ol Doinyo Lengai yw komposys dre vras a sodiom karbonat, gans a-dro dhe hanter an myns na a botassiom karbonat, ha mynsow le a halidys, fluoridys, ha sulfatys. Pur linyel yw an lava, gans glusekteryow boghes moy es dowr. Ynwedh pur woyeyn yns gans tempredhow musurys a 91 dhe 544 °C.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF00301213</ref>
* Lava [[horn oksid]] yw krysys dhe vos pennfenten an godhesow horn yn [[Kiruna]], [[Sweden]] neb a furvyas y'n [[Proterozoek]].<ref name=":4" /> Yma lava horn oksid a'n oos [[Pliocin]] y'n komplek loskvenydh [[El Laco]] war'n amal [[Chile]]-[[Arghantina]].<ref name=":3" /> Krysys yw lava horn oksid dhe vos an sewyans a dhibarth [[Angemyskadewder|angemyskadow]] a vagma horn oksid rag magma kerensel a gomposyans [[Kevres magma kalc-alkaliek|kalc-alkaliek]] po alkaliek.<ref name=":4" /> Byttegyns, yma neb dororydhyon ow styrya an kerrek horn oksid El Laco avel frosow lava silikat chanjys yn towrdesel wosa aga thardhans.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009AGUSM.V12A..04M/abstract</ref>
* Yma frosow lava [[sulfur]] bys dhe 250 meter hir ha 10 meter ledan yn loskvenydh [[Lastarria]] yn Chile. Yth ens i furvys der an teudhans a wodhesow sulfur yn tempredhow mar isel avel 113°C.<ref name=":3" />
An term "lava" a yll bos devnydhys ynwedh rag "kemyskansow rew" teudhys yn tardhansow war loryow rewys an [[planetow kowrek]] yn [[System howlek|kevreyth an Howl]].<ref>McBride; Gilmore, eds. (2007). ''An introduction to the Solar System''. Cambridge University Press. p. 392.</ref>
=== Frosonieth ===
[[Restren:PahoehoeLava.jpg|skeusennik|Besies troos a avonsyans pāhoehoe a-dreus dhe fordh yn [[Kalapana, Hawaii|Kalapana]] war'n folsva est a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]]]]
Dre vras, glusekter an lava a dheterm an fara a frosow lava. Yma an tempredh a lava silikat kemmyn a-dro dhe 800 °C rag lava felsek dhe 1,200 °C rag lava mafek,<ref name=":5" /> mes yma an glusekter moy chanjus a 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava felsek dhe 10<sup>4</sup> cP (10 Pa⋅s) rag lava mafek.<ref name=":5" /> Gluskter a lava yw determys dre vras gans komposyans mes a greg ynwedh war dempredh<ref name=":2" /> ha kevradh difurvyans.<ref name=":8">https://doi.org/10.1029%2F2005GL024240</ref>
Glusekter a lava a dheterm an [[Tardhans loskvenydhyek|eghen a aktivita loskvenydhyek]] usi pan dardhys yw lava. An moy yw an glusekter, an moy yw an tuedh dhe dardhansow dhe vos hedardh yn-dar diverek. Awos hemma, an brassa rann a frosow lava war'n Nor, Meurth, ha Gwener yw komposys a lava basalt.<ref>Schmincke 2003, p. 128.</ref> War'n Nor, 90% a frosow lava yw mafek po gorvafek, ha lava kres ow furvya 8% a frosow, ha lava felsek ow furvya mar 2% a frosow.<ref name=":6">http://www.geo.umass.edu/courses/volcanology/Lava%20Flows.pdf</ref> Glusekter a dheterm ynwedh an wedh (tewder perthynek orth kehesedh tenewen) a frosow, an tooth a frosow, ha gnas arenebel an frosow.<ref name=":2" /><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2880%2990033-5</ref>
Pan vo tardhys lava fest glusek yn tiverek yn-dar yn hedardh, i a dardh ogas ha pupprys avel frosow gwedh-ughel po krommdohow. An frosow ma a furv lava stockek yn-dar ʻaʻā po pāhoehoe. Kemmyn yw frosow gwederdu.<ref>Schmincke 2003, pp. 132–138.</ref> Lava kres a duedh dhe furvya loskvenydhyow gweliek serth, gans gweliow tereylyek a lava dhyworth tardhansow diverek ha tefra dhyworth tardhansow hedardh.<ref>Schmincke 2003, pp. 143–144.</ref> Lava mafek a furv frosow moon neb a yll gwaya yn hirbel, hag ow furvya loskvenydhyow skoos gans runyow jentyl.<ref>Schmincke 2003, pp. 127–128.</ref>
Yn keworransel ha karrek deudhys, an brassa rann a lava a yssyns gwrysow solyd a vonyow dyffrans, darnow a gerrek eksotek henwys [[Esven|esveyn]], ha darnow a lava solydhys kyns ena. An synsas gwrys a'n brassa rann a lava a'ga re teythi [[Tavatropikieth|tavatropik]] ha [[tanowheans-difurvya]].<ref>https://doi.org/10.1016%2Fs0377-0273%2803%2900341-x</ref> Yn geryow erel, nyns usi an brassa rann a lava ow fara avel linyow Newtonek, le mayth an kevradh-frosa yw kemusurel orth an [[Gwask difurvyans|wask difurvyans]]. Yn le, [[Plastek Bingham|lin Bingham]] yw lava tipek, neb a dhiskwedh sprallansedh mynsek dhe fros bys dhe dreudhow gwask, henwys an wask blegya.<ref>Schmincke 2003, pp. 39–40.</ref> Hemm a sew yn [[fros stoppyer]] a lava gwrysek yn rannel. Ensampel aswonys a fros stoppyer yw past dens strothys yn-mes a biben. An past dens a dheu yn-mes avel stoppyer hantersolyd, dre reson yma difurvyans keskreunys yn gwiskas tanow y'n past dens ryb an biben hag y'n tyller na yn unnik eus past dens ow fara avel lin. Fara tavatropik a lett ynwedh gwrysow rag godhesa a-ves dhe'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 40.</ref> Pan vo drehedhys a-dro dhe 60% an synsas gwrys, an lava a astel fara avel lin hag a dhalleth fara avel solyd. Kemyskans an par ma a wrysow gans karrek deudhys a yll bos deskrifys avel [[loub gwrysek]].<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 16.</ref>
Tooth a frosow lava a var dre vras war-lergh glusekter ha run. Dre vras, lava a fros yn lent, gans tooth tipek rag frosow basaltek hawaiiek a 0.40 km/e ha tooth ughboyntyel a 10 dhe 48 km/e yn runyow serth.<ref name=":6" /> Tooth mes an rewl a 37 dhe 97 km/e o rekordys wosa an diskar a lynn lava yn [[Menydh Nyiragongo]].<ref name=":6" /> An perthynyans-kressya rag lava yw hag yma'n tooth kresek a fros ow kressya hag yma'n wreydhen bedrek a'ga thewder rannys orth aga glusekter.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 71.</ref> Hemm a brof y fia res dhe fros ryolit dhe vos a-dro dhe vilweyth moy tew es fros basalt rag frosa yn tooth haval.
=== Tempredh ===
[[Restren:Giant's Causeway 2006 08.jpg|skeusennik|Kesjunyans kolovennek y'n [[Kons Kewri]] yn [[Wordhen Gledh|Iwerdhon Gledh]]]]
Yma an tempredh a'n brassa rann a lava teudhys a-dro dhe 800 °C dhe 1,200 °C<ref name=":5" /> ow kregi war gomposyans kymygiethel an lava. An efander tempredh ma yw haval dhe'n tommha tempredh hedhadow gans fog glowbren ayr-yniys.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.apenergy.2015.09.095</ref> Lava yw an moyha linyel kyns neppell wosa tardhans, ow tos ha bos moy glusek hag iselhe an tempredh.<ref name=":2" />
Frosow lava a dhispleg snell kresten-enesega a garrek solyd avel sewyans a goll dewynnyek a domder. Wosa henna, an lava a woyeynha dre gendegyans fest lent a domder dres karrek an kresten. Rag ensampel, dororydhyon an [[Arhwithrans Dororiethel an Statys Unys]] a dardras yn fenowgh y'n lynn lava Kilauea Iki, furvys yn tardhans 1959. Wosa teyr bledhen, an kresten arenep solyd, yth esa an ben 1,065 °C, o hwath mar 14 meter tew, spit dhe'n lynn ow pos a-dro dhe 100 meter down. Yth esa hwath lin remenantel yn downderyow a-dro dhe 80 meter nownsek bledhen wosa an tardhans.<ref name=":5" />
Fros lava ow koyeynha a leha, ha hemm a derr an fros. Frosow basalt a dhiskwedh patron tipek a dorrvaow. An rannow gwartha a'n fros a dhiskwedh torrvaow war-nans anrewlys, hag an rann woles a'n fros a dhiskwedh patron fest rewlys a dorrvaow neb a rann an fros yn kolovennow gans pymp po hwegh tenwennow. An rann wartha anrewlys a'n fros solydhys yw henwys an ''entablature'', hag an rann woles neb a dhiskwedh [[kesjunyans kolovennek]] yw henwys an ''colonnade''. (An termys yw chevisys a bennserneth dempel grek.) Ynwedh, patronyow plommwedhek rewlys war'n tenwennow a golovennow, askorrys gans goyeynheans gans terryans periodek, yw deskrifys avel merkys genn. Yn despit dhe aga henwyn, nasyow naturel yns askorrys gans goyeynheans, kottheans tesel, ha terryans.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 55–56.</ref>
Ha goyeynhe an lava, ow kwrysa war-ji a'n emlow, y a estewl gassys rag furvya kellow y'n oryon woles ha gwartha. Deskrifys yns avel kellow-piben-ben. Linyow estewlys a'n loub gwrysek ow koyeynhe a sev war-vann y'n kres linyel a'n fros ow koyeynhe hag a askorr hirgrennennow kell plommwedhek. An le mayth usi an re ma ow kesunya yn penn an fros, i a furv folennow a vasalt kellek hag yw kappys treweythyow gans kowvaow gass neb a lenow treweythyow gans monyow nessa. An [[Amethyst|amethystyow]] kevys y'n basaltys liv a [[Amerika Dyghow]] a furvyas y'n maner ma.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 58–59.</ref>
Basaltys liv a wrysa boghes yn tipek kyns i a astel frosa, hag, avel sewyans, gwiasedhow fros yw ankemmyn yn frosow le silikek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 48.</ref> Y'n kontrari part, [[bondans fros]] yw kemmyn yn frosow felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 72.</ref>
== Gwiasedh ==
[[Restren:Lava entering sea - Hawaii.png|skeusennik|Lava owth entra an mor rag efani an [[Hawaiʻi (enys)|enys vras a Hawaii]], [[Park Kenedhlek Loskvenydhyow Hawaiʻi]]]]
[[Restren:Three Waikupanaha and one Ki lava ocean entries w-edit2.jpg|skeusennik|Lava a enter an [[Keynvor Hebask|Hebask]] y'n [[Hawaiʻi (enys)|Enys Vras a Hawaii]]]]
Frosow lava basaltek moy linyel a duedh dhe furvya korfow folennek leven; frosow lava ryolit glusek a furv bushys stockek talbennek a garrek. Yma teythi erel gans lava tardhys yn-dann dhowr.
=== ʻAʻā ===
[[Restren:Aa large.jpg|skeusennik|Greuv golowek a fros ʻaʻā owth avonsya war bāhoehoe war'n fennva arvorek a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]], Statys Unys]]
''A{{okina}}ā'' (lytherennys ynwedh ''aa'', ''a{{okina}}a'', ''{{okina}}a{{okina}}a'', hag ''a-aa'', ha leverys {{IPA|[ʔəˈʔaː]}} po {{IPA|/ˈɑː(ʔ)ɑː/}}) yw onan a deyr eghennow selyek a fros lava. ʻAʻā yw lava basaltek gans arenep garow komposys a stockys terrys a lava henwys ''clinker''. An ger ʻaʻā yw Hawaiiek ow styrya "lava garow melys dre ven", mes ynwedh "leski";<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D10</ref> komendys o avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9">https://books.google.com/books?id=tHQNAAAAYAAJ&pg=PA180</ref><ref name=":10">Dutton, C. E. (1883). "Hawaiian volcanoes". ''Annual Report U.S. Geological Survey''. '''4''' (95): 240.</ref>
An arenep anstroth, terrys, ha lymm a fros ʻaʻā a lett [[gwandrans]]. An arenep ''clinkerek'' a worher yn hwir kolonnen dhoos bras dres eghen, an moyha byw rann a'n fros. Ha lava hwiogen a viaj war-nans, an ''clinkers'' yw karys war'n arenep. Byttegyns, y'n bleynamal a fros ʻaʻā, an darnow goyeynhys ma a godh war-nans an greuv serth hag a vydh ynkleudhys gans an fros usi owth avonsya. Hemm a askorr gwiskas a dharnow lava y'n dhew ben ha penn a fros ʻaʻā.<ref name=":11">Schmincke 2003, pp. 131–132.</ref>
Pelyow lava keskreunek mar vras avel 3 meter yw kemmyn war frosow ʻaʻā.<ref>Macdonald, Gordon A.; Abbott, Agatin T.; Peterson, Frank L. (1983). ''Volcanoes in the sea: the geology of Hawaii'' (2nd ed.). Honolulu: University of Hawaii Press. p. 23. ISBN 0-8248-0832-0.</ref> ʻAʻā yw, dell yw usys, moy glusek es pāhoehoe. Pāhoehoe a yll omwul ʻaʻā mar fydh terfyskus awos lettyansow po runyow serth.<ref name=":11" />
Awos an gwiasedh lymm elinyek, ʻaʻā yw dastewynnyer [[radar]], hag a yll bos gwelys heb kaletter dre lorell yn resegva (kann yn skeusennow [[Magellan (sterlester)|Magellan]]).<ref name=":12">http://www.lpi.usra.edu/publications/slidesets/hawaii/</ref>
Lavaow ʻaʻā a duedh dhe dardha yn tempredhow a 1,050 dhe {{convert|1050|to|1150|°C}} po moy.<ref>https://doi.org/10.1016%2FS0377-0273%2801%2900257-8</ref><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2884%2990072-6</ref>
=== Pāhoehoe ===
[[Restren:Ropy pahoehoe.jpg|skeusennik|Lava pāhoehoe a loskvenydh Kīlauea, Hawaii, Statys Unys]]
''Pāhoehoe'' (lytherennys ynwedh ''pahoehoe'', dhyworth Hawaiiek {{IPA|[paːˈhoweˈhowe]}}<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D16177</ref> ow styrya "lava leven anterrys") yw lava basaltek gans arenep smodh, kwoffys, tonnek, po lovannek. An nasyow arenebel a dheu a'n gwayans a lava pur linyel a-woles dhe gresten arenep kowlek. An ger Hawaiiek o komendys avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9" /><ref name=":10" />
Fros pāhoehoe a avons avel kevres a lappys ha besies troos neb a wra torr dhyworth kresten goyeynhys. I a furv [[Piben lava|pibennow lava]] le mayth an koll tomder ispoyntel a venten glusekter isel. An gwiasedh arenebel a frosow mentena a var yn efan, ow tiskwedhes oll eghennow a furvow koynt henwys gravyans lava. Gans pellder brassa a-ves dhe'n bennfenten, frosow pāhoehoe a yll omwul frosow ʻaʻā yn gorthyp dhe goll tomder ha'n kressyans sewyek a lusekter.<ref name=":7" /> Arbrovow a brof yma an chanj yn tempredh yntra 1,200 ha 1,170 °C, gans nebes serghogeth war'n kevradh-difurvya.<ref>https://doi.org/10.1007%2Fs00445-014-0876-9</ref><ref name=":8" /> Lava pahoehoe a's teves tempredhow a-dro dhe 1,100 dhe 1,200 °C.<ref name=":5" />
War'n Nor, an brassa rann a frosow lava yw le es 10 km hir, mes nebes frosow pāhoehoe yw moy es 50 km hir.<ref>http://volcano.si.edu/learn_galleries.cfm?p=12</ref> Nebes frosow basalt liv y'n kovadh dororiethel a ystyn kansow a gilometrow.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53.</ref>
Awos an gwiasedh kromm, pāhoehoe yw dastewynnyer radar drog, ha kales yw aga gweles dhyworth lorell yn resegva (du yn skeusennow Magellan).<ref name=":12" />
=== Stockys ===
Frosow lava stock yw tipek a lava andesitek dhyworth loskvenydhyow gweliek. I a far yn maner haval dhe frosow ʻaʻā mes aga gnas moy glusek a gaws an arenep dhe vos gorherys yn darnow elinyek smodh (stockys) a lava solydhys yn le ''clinkers''. Dell yw gans frosow ʻaʻā, pervedh teudhys an fros, enesegys gans an arenep stockek solydhys, a avons dres an radel neb a godh a reuv an fros. I a way ynwedh yn moy lent war-nans hag yw downha es frosow ʻaʻā.<ref name=":13" />
=== Pluvogow ===
{{Chif|Lava pluvek}}
Lava pluvek yw an kesweyth lava furvys yn tipek pan vo sordys lava dhyworth [[Loskvenydh yn-dann vor|tardhell loskvenydhyek yn-dann dhowr]] po [[loskvenydh yn-dann rewliv]] po le mayth yma fros lava owth entra an keynvor. An lava glusek a wayn kresten solyd dre gestav orth an dowr, hag an kresten ma a grack hag a syger banaghow bras keworransel po "pluvogow". Dre reson dowr a worher brassa rann a'n arenep an Nor hag yma an brassa rann a loskvenydhyow yn ogas a, po yn-dann, dhowr, lava pluvek yw fest kemmyn.<ref>https://doi.org/10.1130%2FGSAB-25-591</ref>
== Devynnow ==
<references />
2l252u9i4d9z1nhx8ghba3so0hyryz0
228952
228951
2026-08-26T15:18:47Z
Flynn Peck
18125
228952
wikitext
text/x-wiki
{{Fixkw}}
'''Lava''' yw [[magma]] tardhys dhyworth an pervedh a [[Planet norvysel|blanet norvysel]] (kepar ha[[Dor|'n Nor]]) po loor war y arenep. Lava a yll bos tardhys yn [[loskvenydh]] po dre dorr y'n [[Krestennen (dororieth)|kresten]], yn tir po yn-dann dhowr, dell yw usys yn tempredhow a 800 dhe 1,200 °C. Lava a yll bos tardhys yn tidro war arenep an tir po war [[leur an mor]] po i a yll bos estewlys y'n ayrgylgh kyns omhweles. An [[Karrek loskvenydhyek|garrek loskvenydhyek]] solyd gwrys dre woyeynheans an stoff teudhys yw henwys yn fenowgh ''lava''.
[[Restren:001 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Photo by Giles Laurent.jpg|skeusennik|Lava yr a'n tardhans [[Fagradalsfjall]] yn [[Rewenys]], 2023]]
'''Fros lava''' yw diveryans a lava yn [[tardhans diverek]]. ([[Tardhans hedardh]] a askorr kemyskans a [[lusu loskvenydhyek]] ha darnow erel henwys [[tefra]], nyns yw frosow lava.) An glusekter an brassa rann a lava teudhys yw a-dro dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]], a-dro dhe 10,000 dhe 100,000weyth moy glusek es dowr (an stoffys kampollys diwettha musurys yn 25°C yn 1 [[Ayrgylgh savonek (unsys)|ayr]]). Hwath, lava a yll resek yn hirbel kyns goyeynheans a's solydhe, dre reson lava diskwedhys dhe ayr a dhispleg snell kresten solyd neb a eneseg an lava linyel remenant, hag a's gwitha tomm hag anlusek lowr rag pesya frosa.<ref>Philpotts, Anthony R.; Ague, Jay J. (2009). ''Principles of igneous and metamorphic petrology'' (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 53–55. ISBN 978-0-521-88006-0.</ref>
== Styronieth ==
An ger ''lava'' a dheu a [[Italek]] (dre [[Sowsnek]]) ha, dell hevel, a dheu dhyworth an ger [[Latin]] ''labes'', ow styrya 'kodh' po 'slynk'.<ref>http://www.m-w.com/dictionary/lava</ref><ref>http://dictionary.reference.com/browse/lava</ref> Yma devnydh a-varr an ger (yn-kever esherdhyans a vagma a-woles dhe'n arenep) kevys yn derivas kott an tardhans 1737 a [[Menydh Vesuvius|Vesuvius]], skrifys gans [[Francesco Serao]], neb a dheskrifas "fros a lava tanek" avel analogieth rag an fros a dhowr ha leys yn-nans tenwennnow an loskvenydh ([[lahar]]) wosa [[glaw]] poos.<ref>https://archive.org/details/istoriadellincen00sera/page/n3/mode/2up</ref><ref>https://vulcan.lindahall.org/9.shtml</ref>
== Teythi ==
=== Komposyans ===
[[Restren:007 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Video by Giles Laurent.webm|skeusennik|Gwydhyow a lava amovys ha hwythfyek y'n tardhans Litli-Hrútur yn 2023]]
Lava solydhys war [[Kresten an Nor|gresten an Nor]] yw dre vras [[Moon silikat|monyow silikat]]: dre vras [[Gwrysven|gwrysveyn]], [[Fugwrysven|fugwrysveyn]], [[Olyvin|olyvinyow]], [[Pyroksyn|pyroksynyow]], [[Amfybol|amfybolyow]], [[Mika|mikas]], ha [[kanndir]].<ref name=":0">Philpotts & Ague 2009, p. 19.</ref> Lava ansilikat treweythus a yll bos furvys dre deudhans leel a voon ansilikat<ref name=":3">https://doi.org/10.1007%2Fs12371-011-0045-x</ref> po dre dhibarth a vagma yn gwedhow silikat [[Kemyskadewder|angemyskadow]] hag ansilikat linyel.<ref name=":4">https://doi.org/10.1016%2Fs0009-2541%2802%2900148-1</ref>
==== Silikat ====
Lava sylysasek yw kemyskyansow teudhys gwarthevys gans [[oksyjen]] ha [[silikon]], [[Palsedh a elvennow yn kresten an Nor|moyha pals elvennow a gresten an Nor]], gans mynsow byghanna a [[aluminiom]], [[kalgh]], [[magnesiom]], [[horn]], [[sodiom]], ha [[potassiom]] ha mynsow le a veur a elvennow erel.<ref name=":0" /> [[Karrekonieth|Karrekonydhyon]] a gampoll yn usadow an komposyans a lava silikat dre vayn a rannriv poos po [[gronnedh molekulek]] a'n oksidys a'n elvennow chif (saw [[oksyjen]]) y'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 132–133.</ref>
An rann silika a warthev an fara fisegel a vagmaow silikat. Ions silikon yn lava a omgelm yn fen dhe beswar ion oksyjen yn aray pedrfurvek. Mars eus ion oksyjen omgelmys dhe dhew ions silikon y'n teudhas, deskrifys yw avel oksyjen ponsek, ha lava gans meur a vonniow po kadonyow a ions silikon junys gans oksyjen ponsek yw deskrifys avel liesrannelhys yn rannel. Aluminiom yn kesunyans gans oksidys alkan alkali (sodiom ha potassiom) a deudh ynwedh dhe liesrannelhe an lava.<ref name=":1">Philpotts & Ague 2009, p. 25.</ref> Kations erel, kepar ha horn hornus, kalciom, ha magnesiom, a omgelm moy yn hwann dhe oksyjen hag a iselha an tuedh dhe liesrannelhe.<ref>Schmincke, Hans-Ulrich (2003). ''Volcanism''. Berlin: Springer. p. 38. ISBN 978-3-540-43650-8.</ref> Liesrannelheans rannel a lusekha an lava, ytho lava gans meur a silika yw moy glusek es lava isel yn silika.<ref name=":1" />
Awos an rann a silika rag determya glusekter hag awos meur a deythiennow erel a lava (kepar hag aga thempredh) yw aswonys dhe omdhesedha orth synsas silika, lava silikat yw rannys yn peswar eghennow kymygiethel war-lergh synsas silika: ''felsek'', ''kres'', ''mafek'', ha ''gorvafek''.<ref>Casq, R.A.F.; Wright, J.V. (1987). ''Volcanic Successions''. Unwin Hyman Inc. p. 528. ISBN 978-0-04-552022-0.</ref>
==== Felsek ====
Lava felsek po [[Silika|silikek]] a's teves synsas silika moy es 63%. I a gomprehend lava [[ryolit]] ha [[dacit]]. Gans synsas silika mar ughel, an lava ma yw pur lusek, a 0<sup>8</sup> cP (10<sup>5</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit tomm yn 1,200 °C dhe 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit goyeyn yn 800°C.<ref name=":2">Philpotts & Ague 2009, p. 23.</ref> Rag kehevelyans, dowr a'n jeves glusekter a-dro dhe 1 cP (0.001 Pa⋅s). Rag an glusekter fest ughel ma, lava felsek a dardh dell yw usys yn hedardh rag askorra godhes (dernigel) [[Karrek byroklastek|pyroklastek]]. Byttegyns, lava ryolit a dardh yn tiverek treweythyow rag furvya [[Mell keyn lava|mellow keyn lava]], [[Krommdo lava|krommdohow lava]] po "''coulees''" (frosow lava kott ha tew).<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 70–77.</ref> An lava a omvrew yn tipek hag esherdhyons, owth askorra frosow lava stockek. An re ma a yssyns yn fenowgh [[gwederdu]].<ref name=":13">Schmincke 2003, p. 132.</ref>
Magmaow felsek a yll tardha yn tempredhow mar ughel avel 800 °C.<ref name=":5">Philpotts & Ague 2009, p. 20.</ref> Lava ryolit tomm yn anusadow (>950 °C), byttegyns, a yll frosa rag meur a gilometrow, kepar hag y'n [[Playn Snake River]] a worlewin an Statys Unys.<ref>Bonnichsen, B.; Kauffman, D.F. (1987). "Physical features of rhyolite lava flows in the Snake River Plain volcanic province, southwestern Idaho". ''The Emplacement of Silicic Domes and Lava Flows''. Geological Society of America Special Papers. Vol. 212. Geological Society of America. pp. 119–145. doi:10.1130/SPE212-p119. ISBN 0-8137-2212-8.</ref>
==== Kres ====
Lava kres po [[Andesit|andesitek]] a yssyns 52% dhe 63% silika, hag yw isella yn aluminiom ha, dell yw usys, nebes rychha yn [[magnesiom]] ha [[horn]] es lava felsek. Lava kres a furv krommdohow andesitek ha lava stockek hag a yll hwarvos yn [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] serth, kepar hag y'n [[Andes]].<ref>Schmincke 2003, pp. 21–24, 132, 143.</ref> Tommha yns yn kemmyn es lava felsek, yntra 850 dhe 1,100 °C. Awos aga synsas silika isella ha tempredhow-tardha ughella, i a duedh dhe vos le glusek, gans glusekter tipek a 3.5 million cP (3,500 Pa⋅s) yn {{cvt|1200|C||}}. Hemm yw boghes moy es an glusekter a [[amanyn know dhor]] smodh.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–611.</ref> Lava kres a dhiskwedh tuedh moyha dhe furvya [[Fenokryst|fenokrystyow]].<ref>https://doi.org/10.1029%2F2011JB008243</ref> Magnesiom ha horn ughella a duedh dhe omapertya avel [[Mammek (dororieth)|mammek]] moy du, ow komprehendya amfibol po fenokrystyow pyroksin.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 1376–377.</ref>
==== Mafek ====
Tipek yw synsas magnesiom oksid ha horn oksid (dhe biw an furvellow molekulek a brovi an kessonennow yn mafek) yn lava mafek po [[Basalt|basaltek]], hag yma synsas silika strothys yntra 52% dhe 45%. I a dardh dre vras yn tempredhow a 1,100 dhe 1,200 °C hag yn glusekteryow isella, a-dro dhe 10<sup>4</sup> to 10<sup>5</sup> cP (10 to 100 Pa⋅s). Haval yw hemma dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]],<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–25.</ref> kyn pur ughella yw es an glusekter a dhowr. Lava mafek a duedh dhe askorra [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] kott po [[Basalt liv|basaltys liv]], dre reson an lava le glusek a yll frosa yn hirbel a'n dardhell. An tewder a fros lava basaltek solydhys, dres oll war run isel, a yll bos moy es an tewder an fros lava teudhys usi ow kwaya yn neb eur, dre reson lava basaltek a yll "hwytha" dre brovians sad a lava hag y waskedh war gresten solydhys.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53–55, 59–64.</ref> An brassa rann a lava basaltek yw a eghennow ʻaʻā po pāhoehoe, a-der lava stockek. Yn-dann dhowr, i a yll furvya [[lava pluvek]], haval dhe lava pahoehoe war'n tir.<ref name=":7">Schmincke 2003, pp. 128–132.</ref>
==== Gorvafek ====
Lava gorvafek, kepar ha [[komatiit]] ha magmaow pur vagnesiek neb a furv [[boninit]], a gemmer an komposyans ha tempredhow a dardhans dhe'n penn. Oll a's teves synsas silika a-woles dhe 45%. Komatiitys a yssyns moy es 18% magnesiom oksid hag yw krysys dhe dardha yn tempredhow a {{convert|1600|°C}}. Y'n tempredh ma, nyns eus liesrannelheans an kesunyansow moon, ow kwruthyl lin pur wayadow.<ref>Arndt, N.T. (1994). "Archean komatiites". In Condie, K.C. (ed.). ''Archean Crustal Evolution''. Amsterdam: Elsevier. p. 19. ISBN 978-0-444-81621-4.</ref> Glusekteryow a vagmaow komatiit yw krysys dhe vos mar isel avel 100 dhe 1000 cP (0.1 dhe 1 Pa⋅s), haval dhe'n glusekter a oyl jynn skav.<ref name=":2" /> Nyns yw an brassa rann a vagmaow gorvafek yowynkha es an [[Proterozoek]], gans nebes magmaow gorvafek aswonys dhe vos a'n [[Fanerosoek]] yn [[Amerika Gres]] askrifys dhe [[ughres pall]] tomm. Nyns eus lava komatiit arnowydh aswonys, drefen re woyeynhys veu [[pall an Nor]] rag askorra magmaow magnesiek ughella.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 399–400.</ref>
==== Alkaliek ====
Yma dhe nebes lava silikat synsas ughellhys a [[Rol a oksidys alkan alkali|oksidys alkan alkali]] (sodiom ha potassiom), dres oll yn tylleryow a [[Fols|folsans brastiryel]], arenebedhow neb a wrowedh war [[Tektonieth plattys|blattys]] [[Istennans|istennys]], po yn [[Tyller tomm (dororieth)|tylleryow tomm]] isblatt.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 139–148.</ref> Aga synsas silika a yll bos yntra gorvafek ([[nefelinit]], [[basanit]], ha [[tefrit]]) dhe felsek ([[trakit]]). I a duedh dhe vos dinythys yn dowderyow brassa y'n pall es magmaow isalkaliek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 606–607.</ref> Lava [[nefelinit]] olivin yw an dhew gorvafek ha fest alkaliek, hag yw krysys dhe dos a dhownha yn [[Pall (dororieth)|pall]] an [[Dor|Nor]] es lava erel.<ref>https://web.archive.org/web/20090307140121/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_volcano_e.php</ref>
{| style="border:0px solid black;"
|+
!valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|+Ensamplys a gomposyansow lava (poos%)<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 145.</ref>
! Component
! [[Nefelinit]]
! [[Pikrit]] [[Kevres magma tholeiitek|tholeiitek]]
! [[Basalt tholeiitek]]
! [[Andesit]]
! [[Ryolit]]
|-
| Silika |[[SiO2|SiO<sub>2</sub>]]
| 39.7
| 46.4
| 53.8
| 60.0
| 73.2
|-
| [[TiO2|TiO<sub>2</sub>]]
| 2.8
| 2.0
| 2.0
| 1.0
| 0.2
|-
| [[Al2O3|Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 11.4
| 8.5
| 13.9
| 16.0
| 14.0
|-
| [[Fe2O3|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 5.3
| 2.5
| 2.6
| 1.9
| 0.6
|-
| [[FeO]]
| 8.2
| 9.8
| 9.3
| 6.2
| 1.7
|-
| [[MnO]]
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.0
|-
| [[MgO]]
| 12.1
| 20.8
| 4.1
| 3.9
| 0.4
|-
| [[CaO]]
| 12.8
| 7.4
| 7.9
| 5.9
| 1.3
|-
| [[Na2O|Na<sub>2</sub>O]]
| 3.8
| 1.6
| 3.0
| 3.9
| 3.9
|-
| [[K2O|K<sub>2</sub>O]]
| 1.2
| 0.3
| 1.5
| 0.9
| 4.1
|-
| [[P2O5|P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>]]
| 0.9
| 0.2
| 0.4
| 0.2
| 0.0
|}
! valign="top" | {{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava basalt tholeiitek
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 53.8
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 =13.9
| label3 =FeO
| value3 =9.3
| label4 =CaO
| value4 =7.9
| label5 =MgO
| value5 =4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 =3.0
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7=2.6
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8=2.0
| label9 = K<sub>2</sub>O
| value9 = 1.5
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.4
| label11 = MnO
| value11 = 0.2
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
! valign="top" |{{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava ryolit
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 73.2
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 = 14
| label9 =K<sub>2</sub>O
| value9 = 4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 = 3.9
| label3 =FeO
| value3 = 1.7
| label4 = CaO
| value4 = 1.3
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7= 0.6
| label5 = MgO
| value5= 0.4
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8 = 0.2
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.00
| label11 = MnO
| value11 = 0.00
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
|}
==== Ansilikat ====
Re beu nebes lava a gomposyans anusadow tardhys war arenep an Nor. An re ma a gomprehend:
* Lava [[karbonatit]] ha [[natrokarbonatit]] yw aswonys dhyworth loskvenydh [[Ol Doinyo Lengai]] yn [[Tanzani]], an ensampel unnik a loskvenydh karbonatit byw.<ref>http://www.geology.sdsu.edu/how_volcanoes_work/Unusual%20lava.html</ref> Karbonatitys y'n kovadh dororiethel yw yn tipek 75% monyow karbonat, gans mynsow le a vonyow silikat (kepar ha [[mika]] hag olivin), [[apatit]], [[magnetit]], ha [[pyroklor]]. Ny dhiskwedh hemma komposyans gwreydhek an lava, neb a alla yssynsi [[sodiom karbonat]] dileys wosa henna der aktivita dowrdesel, kynth yma arbrovow yn brovji ow tiskwedhes magma rych yn kalcit yw galladow. Lava karbonatit a dhiskwedh [[Komparriv isotop fast|komparrivow isotop fast]] neb a sin yth ymons dhyworth an lava silikek fest alkaliek, dres lycklod dre dhibarth a wedh angemyskadow.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 396–397.</ref> Lava natrokarbonatit a Ol Doinyo Lengai yw komposys dre vras a sodiom karbonat, gans a-dro dhe hanter an myns na a botassiom karbonat, ha mynsow le a halidys, fluoridys, ha sulfatys. Pur linyel yw an lava, gans glusekteryow boghes moy es dowr. Ynwedh pur woyeyn yns gans tempredhow musurys a 91 dhe 544 °C.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF00301213</ref>
* Lava [[horn oksid]] yw krysys dhe vos pennfenten an godhesow horn yn [[Kiruna]], [[Sweden]] neb a furvyas y'n [[Proterozoek]].<ref name=":4" /> Yma lava horn oksid a'n oos [[Pliocin]] y'n komplek loskvenydh [[El Laco]] war'n amal [[Chile]]-[[Arghantina]].<ref name=":3" /> Krysys yw lava horn oksid dhe vos an sewyans a dhibarth [[Angemyskadewder|angemyskadow]] a vagma horn oksid rag magma kerensel a gomposyans [[Kevres magma kalc-alkaliek|kalc-alkaliek]] po alkaliek.<ref name=":4" /> Byttegyns, yma neb dororydhyon ow styrya an kerrek horn oksid El Laco avel frosow lava silikat chanjys yn towrdesel wosa aga thardhans.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009AGUSM.V12A..04M/abstract</ref>
* Yma frosow lava [[sulfur]] bys dhe 250 meter hir ha 10 meter ledan yn loskvenydh [[Lastarria]] yn Chile. Yth ens i furvys der an teudhans a wodhesow sulfur yn tempredhow mar isel avel 113°C.<ref name=":3" />
An term "lava" a yll bos devnydhys ynwedh rag "kemyskansow rew" teudhys yn tardhansow war loryow rewys an [[planetow kowrek]] yn [[System howlek|kevreyth an Howl]].<ref>McBride; Gilmore, eds. (2007). ''An introduction to the Solar System''. Cambridge University Press. p. 392.</ref>
=== Frosonieth ===
[[Restren:PahoehoeLava.jpg|skeusennik|Besies troos a avonsyans pāhoehoe a-dreus dhe fordh yn [[Kalapana, Hawaii|Kalapana]] war'n folsva est a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]]]]
Dre vras, glusekter an lava a dheterm an fara a frosow lava. Yma an tempredh a lava silikat kemmyn a-dro dhe 800 °C rag lava felsek dhe 1,200 °C rag lava mafek,<ref name=":5" /> mes yma an glusekter moy chanjus a 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava felsek dhe 10<sup>4</sup> cP (10 Pa⋅s) rag lava mafek.<ref name=":5" /> Gluskter a lava yw determys dre vras gans komposyans mes a greg ynwedh war dempredh<ref name=":2" /> ha kevradh difurvyans.<ref name=":8">https://doi.org/10.1029%2F2005GL024240</ref>
Glusekter a lava a dheterm an [[Tardhans loskvenydhyek|eghen a aktivita loskvenydhyek]] usi pan dardhys yw lava. An moy yw an glusekter, an moy yw an tuedh dhe dardhansow dhe vos hedardh yn-dar diverek. Awos hemma, an brassa rann a frosow lava war'n Nor, Meurth, ha Gwener yw komposys a lava basalt.<ref>Schmincke 2003, p. 128.</ref> War'n Nor, 90% a frosow lava yw mafek po gorvafek, ha lava kres ow furvya 8% a frosow, ha lava felsek ow furvya mar 2% a frosow.<ref name=":6">http://www.geo.umass.edu/courses/volcanology/Lava%20Flows.pdf</ref> Glusekter a dheterm ynwedh an wedh (tewder perthynek orth kehesedh tenewen) a frosow, an tooth a frosow, ha gnas arenebel an frosow.<ref name=":2" /><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2880%2990033-5</ref>
Pan vo tardhys lava fest glusek yn tiverek yn-dar yn hedardh, i a dardh ogas ha pupprys avel frosow gwedh-ughel po krommdohow. An frosow ma a furv lava stockek yn-dar ʻaʻā po pāhoehoe. Kemmyn yw frosow gwederdu.<ref>Schmincke 2003, pp. 132–138.</ref> Lava kres a duedh dhe furvya loskvenydhyow gweliek serth, gans gweliow tereylyek a lava dhyworth tardhansow diverek ha tefra dhyworth tardhansow hedardh.<ref>Schmincke 2003, pp. 143–144.</ref> Lava mafek a furv frosow moon neb a yll gwaya yn hirbel, hag ow furvya loskvenydhyow skoos gans runyow jentyl.<ref>Schmincke 2003, pp. 127–128.</ref>
Yn keworransel ha karrek deudhys, an brassa rann a lava a yssyns gwrysow solyd a vonyow dyffrans, darnow a gerrek eksotek henwys [[Esven|esveyn]], ha darnow a lava solydhys kyns ena. An synsas gwrys a'n brassa rann a lava a'ga re teythi [[Tavatropikieth|tavatropik]] ha [[tanowheans-difurvya]].<ref>https://doi.org/10.1016%2Fs0377-0273%2803%2900341-x</ref> Yn geryow erel, nyns usi an brassa rann a lava ow fara avel linyow Newtonek, le mayth an kevradh-frosa yw kemusurel orth an [[Gwask difurvyans|wask difurvyans]]. Yn le, [[Plastek Bingham|lin Bingham]] yw lava tipek, neb a dhiskwedh sprallansedh mynsek dhe fros bys dhe dreudhow gwask, henwys an wask blegya.<ref>Schmincke 2003, pp. 39–40.</ref> Hemm a sew yn [[fros stoppyer]] a lava gwrysek yn rannel. Ensampel aswonys a fros stoppyer yw past dens strothys yn-mes a biben. An past dens a dheu yn-mes avel stoppyer hantersolyd, dre reson yma difurvyans keskreunys yn gwiskas tanow y'n past dens ryb an biben hag y'n tyller na yn unnik eus past dens ow fara avel lin. Fara tavatropik a lett ynwedh gwrysow rag godhesa a-ves dhe'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 40.</ref> Pan vo drehedhys a-dro dhe 60% an synsas gwrys, an lava a astel fara avel lin hag a dhalleth fara avel solyd. Kemyskans an par ma a wrysow gans karrek deudhys a yll bos deskrifys avel [[loub gwrysek]].<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 16.</ref>
Tooth a frosow lava a var dre vras war-lergh glusekter ha run. Dre vras, lava a fros yn lent, gans tooth tipek rag frosow basaltek hawaiiek a 0.40 km/e ha tooth ughboyntyel a 10 dhe 48 km/e yn runyow serth.<ref name=":6" /> Tooth mes an rewl a 37 dhe 97 km/e o rekordys wosa an diskar a lynn lava yn [[Menydh Nyiragongo]].<ref name=":6" /> An perthynyans-kressya rag lava yw hag yma'n tooth kresek a fros ow kressya hag yma'n wreydhen bedrek a'ga thewder rannys orth aga glusekter.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 71.</ref> Hemm a brof y fia res dhe fros ryolit dhe vos a-dro dhe vilweyth moy tew es fros basalt rag frosa yn tooth haval.
=== Tempredh ===
[[Restren:Giant's Causeway 2006 08.jpg|skeusennik|Kesjunyans kolovennek y'n [[Kons Kewri]] yn [[Wordhen Gledh|Iwerdhon Gledh]]]]
Yma an tempredh a'n brassa rann a lava teudhys a-dro dhe 800 °C dhe 1,200 °C<ref name=":5" /> ow kregi war gomposyans kymygiethel an lava. An efander tempredh ma yw haval dhe'n tommha tempredh hedhadow gans fog glowbren ayr-yniys.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.apenergy.2015.09.095</ref> Lava yw an moyha linyel kyns neppell wosa tardhans, ow tos ha bos moy glusek hag iselhe an tempredh.<ref name=":2" />
Frosow lava a dhispleg snell kresten-enesega a garrek solyd avel sewyans a goll dewynnyek a domder. Wosa henna, an lava a woyeynha dre gendegyans fest lent a domder dres karrek an kresten. Rag ensampel, dororydhyon an [[Arhwithrans Dororiethel an Statys Unys]] a dardras yn fenowgh y'n lynn lava Kilauea Iki, furvys yn tardhans 1959. Wosa teyr bledhen, an kresten arenep solyd, yth esa an ben 1,065 °C, o hwath mar 14 meter tew, spit dhe'n lynn ow pos a-dro dhe 100 meter down. Yth esa hwath lin remenantel yn downderyow a-dro dhe 80 meter nownsek bledhen wosa an tardhans.<ref name=":5" />
Fros lava ow koyeynha a leha, ha hemm a derr an fros. Frosow basalt a dhiskwedh patron tipek a dorrvaow. An rannow gwartha a'n fros a dhiskwedh torrvaow war-nans anrewlys, hag an rann woles a'n fros a dhiskwedh patron fest rewlys a dorrvaow neb a rann an fros yn kolovennow gans pymp po hwegh tenwennow. An rann wartha anrewlys a'n fros solydhys yw henwys an ''entablature'', hag an rann woles neb a dhiskwedh [[kesjunyans kolovennek]] yw henwys an ''colonnade''. (An termys yw chevisys a bennserneth dempel grek.) Ynwedh, patronyow plommwedhek rewlys war'n tenwennow a golovennow, askorrys gans goyeynheans gans terryans periodek, yw deskrifys avel merkys genn. Yn despit dhe aga henwyn, nasyow naturel yns askorrys gans goyeynheans, kottheans tesel, ha terryans.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 55–56.</ref>
Ha goyeynhe an lava, ow kwrysa war-ji a'n emlow, y a estewl gassys rag furvya kellow y'n oryon woles ha gwartha. Deskrifys yns avel kellow-piben-ben. Linyow estewlys a'n loub gwrysek ow koyeynhe a sev war-vann y'n kres linyel a'n fros ow koyeynhe hag a askorr hirgrennennow kell plommwedhek. An le mayth usi an re ma ow kesunya yn penn an fros, i a furv folennow a vasalt kellek hag yw kappys treweythyow gans kowvaow gass neb a lenow treweythyow gans monyow nessa. An [[Amethyst|amethystyow]] kevys y'n basaltys liv a [[Amerika Dyghow]] a furvyas y'n maner ma.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 58–59.</ref>
Basaltys liv a wrysa boghes yn tipek kyns i a astel frosa, hag, avel sewyans, gwiasedhow fros yw ankemmyn yn frosow le silikek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 48.</ref> Y'n kontrari part, [[bondans fros]] yw kemmyn yn frosow felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 72.</ref>
== Gwiasedh ==
[[Restren:Lava entering sea - Hawaii.png|skeusennik|Lava owth entra an mor rag efani an [[Hawaiʻi (enys)|enys vras a Hawaii]], [[Park Kenedhlek Loskvenydhyow Hawaiʻi]]]]
[[Restren:Three Waikupanaha and one Ki lava ocean entries w-edit2.jpg|skeusennik|Lava a enter an [[Keynvor Hebask|Hebask]] y'n [[Hawaiʻi (enys)|Enys Vras a Hawaii]]]]
Frosow lava basaltek moy linyel a duedh dhe furvya korfow folennek leven; frosow lava ryolit glusek a furv bushys stockek talbennek a garrek. Yma teythi erel gans lava tardhys yn-dann dhowr.
=== ʻAʻā ===
[[Restren:Aa large.jpg|skeusennik|Greuv golowek a fros ʻaʻā owth avonsya war bāhoehoe war'n fennva arvorek a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]], Statys Unys]]
''A{{okina}}ā'' (lytherennys ynwedh ''aa'', ''a{{okina}}a'', ''{{okina}}a{{okina}}a'', hag ''a-aa'', ha leverys {{IPA|[ʔəˈʔaː]}} po {{IPA|/ˈɑː(ʔ)ɑː/}}) yw onan a deyr eghennow selyek a fros lava. ʻAʻā yw lava basaltek gans arenep garow komposys a stockys terrys a lava henwys ''clinker''. An ger ʻaʻā yw Hawaiiek ow styrya "lava garow melys dre ven", mes ynwedh "leski";<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D10</ref> komendys o avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9">https://books.google.com/books?id=tHQNAAAAYAAJ&pg=PA180</ref><ref name=":10">Dutton, C. E. (1883). "Hawaiian volcanoes". ''Annual Report U.S. Geological Survey''. '''4''' (95): 240.</ref>
An arenep anstroth, terrys, ha lymm a fros ʻaʻā a lett [[gwandrans]]. An arenep ''clinkerek'' a worher yn hwir kolonnen dhoos bras dres eghen, an moyha byw rann a'n fros. Ha lava hwiogen a viaj war-nans, an ''clinkers'' yw karys war'n arenep. Byttegyns, y'n bleynamal a fros ʻaʻā, an darnow goyeynhys ma a godh war-nans an greuv serth hag a vydh ynkleudhys gans an fros usi owth avonsya. Hemm a askorr gwiskas a dharnow lava y'n dhew ben ha penn a fros ʻaʻā.<ref name=":11">Schmincke 2003, pp. 131–132.</ref>
Pelyow lava keskreunek mar vras avel 3 meter yw kemmyn war frosow ʻaʻā.<ref>Macdonald, Gordon A.; Abbott, Agatin T.; Peterson, Frank L. (1983). ''Volcanoes in the sea: the geology of Hawaii'' (2nd ed.). Honolulu: University of Hawaii Press. p. 23. ISBN 0-8248-0832-0.</ref> ʻAʻā yw, dell yw usys, moy glusek es pāhoehoe. Pāhoehoe a yll omwul ʻaʻā mar fydh terfyskus awos lettyansow po runyow serth.<ref name=":11" />
Awos an gwiasedh lymm elinyek, ʻaʻā yw dastewynnyer [[radar]], hag a yll bos gwelys heb kaletter dre lorell yn resegva (kann yn skeusennow [[Magellan (sterlester)|Magellan]]).<ref name=":12">http://www.lpi.usra.edu/publications/slidesets/hawaii/</ref>
Lavaow ʻaʻā a duedh dhe dardha yn tempredhow a 1,050 dhe {{convert|1050|to|1150|°C}} po moy.<ref>https://doi.org/10.1016%2FS0377-0273%2801%2900257-8</ref><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2884%2990072-6</ref>
=== Pāhoehoe ===
[[Restren:Ropy pahoehoe.jpg|skeusennik|Lava pāhoehoe a loskvenydh Kīlauea, Hawaii, Statys Unys]]
''Pāhoehoe'' (lytherennys ynwedh ''pahoehoe'', dhyworth Hawaiiek {{IPA|[paːˈhoweˈhowe]}}<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D16177</ref> ow styrya "lava leven anterrys") yw lava basaltek gans arenep smodh, kwoffys, tonnek, po lovannek. An nasyow arenebel a dheu a'n gwayans a lava pur linyel a-woles dhe gresten arenep kowlek. An ger Hawaiiek o komendys avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9" /><ref name=":10" />
Fros pāhoehoe a avons avel kevres a lappys ha besies troos neb a wra torr dhyworth kresten goyeynhys. I a furv [[Piben lava|pibennow lava]] le mayth an koll tomder ispoyntel a venten glusekter isel. An gwiasedh arenebel a frosow mentena a var yn efan, ow tiskwedhes oll eghennow a furvow koynt henwys gravyans lava. Gans pellder brassa a-ves dhe'n bennfenten, frosow pāhoehoe a yll omwul frosow ʻaʻā yn gorthyp dhe goll tomder ha'n kressyans sewyek a lusekter.<ref name=":7" /> Arbrovow a brof yma an chanj yn tempredh yntra 1,200 ha 1,170 °C, gans nebes serghogeth war'n kevradh-difurvya.<ref>https://doi.org/10.1007%2Fs00445-014-0876-9</ref><ref name=":8" /> Lava pahoehoe a's teves tempredhow a-dro dhe 1,100 dhe 1,200 °C.<ref name=":5" />
War'n Nor, an brassa rann a frosow lava yw le es 10 km hir, mes nebes frosow pāhoehoe yw moy es 50 km hir.<ref>http://volcano.si.edu/learn_galleries.cfm?p=12</ref> Nebes frosow basalt liv y'n kovadh dororiethel a ystyn kansow a gilometrow.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53.</ref>
Awos an gwiasedh kromm, pāhoehoe yw dastewynnyer radar drog, ha kales yw aga gweles dhyworth lorell yn resegva (du yn skeusennow Magellan).<ref name=":12" />
=== Stockys ===
Frosow lava stock yw tipek a lava andesitek dhyworth loskvenydhyow gweliek. I a far yn maner haval dhe frosow ʻaʻā mes aga gnas moy glusek a gaws an arenep dhe vos gorherys yn darnow elinyek smodh (stockys) a lava solydhys yn le ''clinkers''. Dell yw gans frosow ʻaʻā, pervedh teudhys an fros, enesegys gans an arenep stockek solydhys, a avons dres an radel neb a godh a reuv an fros. I a way ynwedh yn moy lent war-nans hag yw downha es frosow ʻaʻā.<ref name=":13" />
=== Pluvogow ===
{{Chif|Lava pluvek}}
[[Restren:Nur05018-Pillow lavas off Hawaii.jpg|skeusennik|[[Lava pluvek]] war leur an keynvor yn ogas a Hawaii]]
Lava pluvek yw an kesweyth lava furvys yn tipek pan vo sordys lava dhyworth [[Loskvenydh yn-dann vor|tardhell loskvenydhyek yn-dann dhowr]] po [[loskvenydh yn-dann rewliv]] po le mayth yma fros lava owth entra an keynvor. An lava glusek a wayn kresten solyd dre gestav orth an dowr, hag an kresten ma a grack hag a syger banaghow bras keworransel po "pluvogow". Dre reson dowr a worher brassa rann a'n arenep an Nor hag yma an brassa rann a loskvenydhyow yn ogas a, po yn-dann, dhowr, lava pluvek yw fest kemmyn.<ref>https://doi.org/10.1130%2FGSAB-25-591</ref>
== Tirfurvow ==
Awos aga furvyans a garrek deudhys glusek, frosow ha tardhansow lava a wra gwruthyl tirfurvow arbennik yn howrwelek hag yn horrwelek.
=== Loskvenydhyow ===
{{Chif|Loskvenydh}}
[[Restren:Arenallong.jpg|skeusennik|[[Loskvenydh Arenal]], [[Kosta Rika]] yw [[loskvenydh gweliek]]]]
Loskvenydhyow yw an tirfurvow chif gwrys gans tardhansow arta hag arta a lava ha lusu dres termyn. I a var yn furv a [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] gans runyow efan bas furvys dre dardhansow diverek a frosow lava basaltek linyel, dhe [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] gwrys a weliow tereylyek a lusu ha frosow lava moy glusek tipek a lava kres ha felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 59–73.</ref>
[[Kawdarn (dororieth)|Kawdarn]], toll omsedhes bras, a yll furvya yn loskvenydh gweliek, mars yw an kistven magma gwakhys yn rann po yn leun dre dardhansow bras hedardh; an pigorn penn a omskoodh na fella hag, yndella, a omdhiskar wosa henna.<ref>Schmincke 2003, pp. 147–148.</ref> Nasyow a'n par ma a yll komprehendya lynnyn toll loskvenydhyek ha krommdohow lava wosa an hwarvos.<ref>Schmincke 2003, pp. 132, 286.</ref> Byttegyns, kawdarns a yll furvya yn maneryow anhedardh kepar hag omsedhes magma gradhel. Hemm yw tipek yn lies loskvenydh skoos.<ref>Schmincke 2003, pp. 149–151.</ref>
== Devynnow ==
<references />
nhyx58hlss4savg5l0d0d6qldk0jrjb
228953
228952
2026-08-26T15:23:24Z
Flynn Peck
18125
228953
wikitext
text/x-wiki
{{Fixkw}}
'''Lava''' yw [[magma]] tardhys dhyworth an pervedh a [[Planet norvysel|blanet norvysel]] (kepar ha[[Dor|'n Nor]]) po loor war y arenep. Lava a yll bos tardhys yn [[loskvenydh]] po dre dorr y'n [[Krestennen (dororieth)|kresten]], yn tir po yn-dann dhowr, dell yw usys yn tempredhow a 800 dhe 1,200 °C. Lava a yll bos tardhys yn tidro war arenep an tir po war [[leur an mor]] po i a yll bos estewlys y'n ayrgylgh kyns omhweles. An [[Karrek loskvenydhyek|garrek loskvenydhyek]] solyd gwrys dre woyeynheans an stoff teudhys yw henwys yn fenowgh ''lava''.
[[Restren:001 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Photo by Giles Laurent.jpg|skeusennik|Lava yr a'n tardhans [[Fagradalsfjall]] yn [[Rewenys]], 2023]]
'''Fros lava''' yw diveryans a lava yn [[tardhans diverek]]. ([[Tardhans hedardh]] a askorr kemyskans a [[lusu loskvenydhyek]] ha darnow erel henwys [[tefra]], nyns yw frosow lava.) An glusekter an brassa rann a lava teudhys yw a-dro dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]], a-dro dhe 10,000 dhe 100,000weyth moy glusek es dowr (an stoffys kampollys diwettha musurys yn 25°C yn 1 [[Ayrgylgh savonek (unsys)|ayr]]). Hwath, lava a yll resek yn hirbel kyns goyeynheans a's solydhe, dre reson lava diskwedhys dhe ayr a dhispleg snell kresten solyd neb a eneseg an lava linyel remenant, hag a's gwitha tomm hag anlusek lowr rag pesya frosa.<ref>Philpotts, Anthony R.; Ague, Jay J. (2009). ''Principles of igneous and metamorphic petrology'' (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 53–55. ISBN 978-0-521-88006-0.</ref>
== Styronieth ==
An ger ''lava'' a dheu a [[Italek]] (dre [[Sowsnek]]) ha, dell hevel, a dheu dhyworth an ger [[Latin]] ''labes'', ow styrya 'kodh' po 'slynk'.<ref>http://www.m-w.com/dictionary/lava</ref><ref>http://dictionary.reference.com/browse/lava</ref> Yma devnydh a-varr an ger (yn-kever esherdhyans a vagma a-woles dhe'n arenep) kevys yn derivas kott an tardhans 1737 a [[Menydh Vesuvius|Vesuvius]], skrifys gans [[Francesco Serao]], neb a dheskrifas "fros a lava tanek" avel analogieth rag an fros a dhowr ha leys yn-nans tenwennnow an loskvenydh ([[lahar]]) wosa [[glaw]] poos.<ref>https://archive.org/details/istoriadellincen00sera/page/n3/mode/2up</ref><ref>https://vulcan.lindahall.org/9.shtml</ref>
== Teythi ==
=== Komposyans ===
[[Restren:007 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Video by Giles Laurent.webm|skeusennik|Gwydhyow a lava amovys ha hwythfyek y'n tardhans Litli-Hrútur yn 2023]]
Lava solydhys war [[Kresten an Nor|gresten an Nor]] yw dre vras [[Moon silikat|monyow silikat]]: dre vras [[Gwrysven|gwrysveyn]], [[Fugwrysven|fugwrysveyn]], [[Olyvin|olyvinyow]], [[Pyroksyn|pyroksynyow]], [[Amfybol|amfybolyow]], [[Mika|mikas]], ha [[kanndir]].<ref name=":0">Philpotts & Ague 2009, p. 19.</ref> Lava ansilikat treweythus a yll bos furvys dre deudhans leel a voon ansilikat<ref name=":3">https://doi.org/10.1007%2Fs12371-011-0045-x</ref> po dre dhibarth a vagma yn gwedhow silikat [[Kemyskadewder|angemyskadow]] hag ansilikat linyel.<ref name=":4">https://doi.org/10.1016%2Fs0009-2541%2802%2900148-1</ref>
==== Silikat ====
Lava sylysasek yw kemyskyansow teudhys gwarthevys gans [[oksyjen]] ha [[silikon]], [[Palsedh a elvennow yn kresten an Nor|moyha pals elvennow a gresten an Nor]], gans mynsow byghanna a [[aluminiom]], [[kalgh]], [[magnesiom]], [[horn]], [[sodiom]], ha [[potassiom]] ha mynsow le a veur a elvennow erel.<ref name=":0" /> [[Karrekonieth|Karrekonydhyon]] a gampoll yn usadow an komposyans a lava silikat dre vayn a rannriv poos po [[gronnedh molekulek]] a'n oksidys a'n elvennow chif (saw [[oksyjen]]) y'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 132–133.</ref>
An rann silika a warthev an fara fisegel a vagmaow silikat. Ions silikon yn lava a omgelm yn fen dhe beswar ion oksyjen yn aray pedrfurvek. Mars eus ion oksyjen omgelmys dhe dhew ions silikon y'n teudhas, deskrifys yw avel oksyjen ponsek, ha lava gans meur a vonniow po kadonyow a ions silikon junys gans oksyjen ponsek yw deskrifys avel liesrannelhys yn rannel. Aluminiom yn kesunyans gans oksidys alkan alkali (sodiom ha potassiom) a deudh ynwedh dhe liesrannelhe an lava.<ref name=":1">Philpotts & Ague 2009, p. 25.</ref> Kations erel, kepar ha horn hornus, kalciom, ha magnesiom, a omgelm moy yn hwann dhe oksyjen hag a iselha an tuedh dhe liesrannelhe.<ref>Schmincke, Hans-Ulrich (2003). ''Volcanism''. Berlin: Springer. p. 38. ISBN 978-3-540-43650-8.</ref> Liesrannelheans rannel a lusekha an lava, ytho lava gans meur a silika yw moy glusek es lava isel yn silika.<ref name=":1" />
Awos an rann a silika rag determya glusekter hag awos meur a deythiennow erel a lava (kepar hag aga thempredh) yw aswonys dhe omdhesedha orth synsas silika, lava silikat yw rannys yn peswar eghennow kymygiethel war-lergh synsas silika: ''felsek'', ''kres'', ''mafek'', ha ''gorvafek''.<ref>Casq, R.A.F.; Wright, J.V. (1987). ''Volcanic Successions''. Unwin Hyman Inc. p. 528. ISBN 978-0-04-552022-0.</ref>
==== Felsek ====
Lava felsek po [[Silika|silikek]] a's teves synsas silika moy es 63%. I a gomprehend lava [[ryolit]] ha [[dacit]]. Gans synsas silika mar ughel, an lava ma yw pur lusek, a 0<sup>8</sup> cP (10<sup>5</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit tomm yn 1,200 °C dhe 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit goyeyn yn 800°C.<ref name=":2">Philpotts & Ague 2009, p. 23.</ref> Rag kehevelyans, dowr a'n jeves glusekter a-dro dhe 1 cP (0.001 Pa⋅s). Rag an glusekter fest ughel ma, lava felsek a dardh dell yw usys yn hedardh rag askorra godhes (dernigel) [[Karrek byroklastek|pyroklastek]]. Byttegyns, lava ryolit a dardh yn tiverek treweythyow rag furvya [[Mell keyn lava|mellow keyn lava]], [[Krommdo lava|krommdohow lava]] po "''coulees''" (frosow lava kott ha tew).<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 70–77.</ref> An lava a omvrew yn tipek hag esherdhyons, owth askorra frosow lava stockek. An re ma a yssyns yn fenowgh [[gwederdu]].<ref name=":13">Schmincke 2003, p. 132.</ref>
Magmaow felsek a yll tardha yn tempredhow mar ughel avel 800 °C.<ref name=":5">Philpotts & Ague 2009, p. 20.</ref> Lava ryolit tomm yn anusadow (>950 °C), byttegyns, a yll frosa rag meur a gilometrow, kepar hag y'n [[Playn Snake River]] a worlewin an Statys Unys.<ref>Bonnichsen, B.; Kauffman, D.F. (1987). "Physical features of rhyolite lava flows in the Snake River Plain volcanic province, southwestern Idaho". ''The Emplacement of Silicic Domes and Lava Flows''. Geological Society of America Special Papers. Vol. 212. Geological Society of America. pp. 119–145. doi:10.1130/SPE212-p119. ISBN 0-8137-2212-8.</ref>
==== Kres ====
Lava kres po [[Andesit|andesitek]] a yssyns 52% dhe 63% silika, hag yw isella yn aluminiom ha, dell yw usys, nebes rychha yn [[magnesiom]] ha [[horn]] es lava felsek. Lava kres a furv krommdohow andesitek ha lava stockek hag a yll hwarvos yn [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] serth, kepar hag y'n [[Andes]].<ref>Schmincke 2003, pp. 21–24, 132, 143.</ref> Tommha yns yn kemmyn es lava felsek, yntra 850 dhe 1,100 °C. Awos aga synsas silika isella ha tempredhow-tardha ughella, i a duedh dhe vos le glusek, gans glusekter tipek a 3.5 million cP (3,500 Pa⋅s) yn {{cvt|1200|C||}}. Hemm yw boghes moy es an glusekter a [[amanyn know dhor]] smodh.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–611.</ref> Lava kres a dhiskwedh tuedh moyha dhe furvya [[Fenokryst|fenokrystyow]].<ref>https://doi.org/10.1029%2F2011JB008243</ref> Magnesiom ha horn ughella a duedh dhe omapertya avel [[Mammek (dororieth)|mammek]] moy du, ow komprehendya amfibol po fenokrystyow pyroksin.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 1376–377.</ref>
==== Mafek ====
Tipek yw synsas magnesiom oksid ha horn oksid (dhe biw an furvellow molekulek a brovi an kessonennow yn mafek) yn lava mafek po [[Basalt|basaltek]], hag yma synsas silika strothys yntra 52% dhe 45%. I a dardh dre vras yn tempredhow a 1,100 dhe 1,200 °C hag yn glusekteryow isella, a-dro dhe 10<sup>4</sup> to 10<sup>5</sup> cP (10 to 100 Pa⋅s). Haval yw hemma dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]],<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–25.</ref> kyn pur ughella yw es an glusekter a dhowr. Lava mafek a duedh dhe askorra [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] kott po [[Basalt liv|basaltys liv]], dre reson an lava le glusek a yll frosa yn hirbel a'n dardhell. An tewder a fros lava basaltek solydhys, dres oll war run isel, a yll bos moy es an tewder an fros lava teudhys usi ow kwaya yn neb eur, dre reson lava basaltek a yll "hwytha" dre brovians sad a lava hag y waskedh war gresten solydhys.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53–55, 59–64.</ref> An brassa rann a lava basaltek yw a eghennow ʻaʻā po pāhoehoe, a-der lava stockek. Yn-dann dhowr, i a yll furvya [[lava pluvek]], haval dhe lava pahoehoe war'n tir.<ref name=":7">Schmincke 2003, pp. 128–132.</ref>
==== Gorvafek ====
Lava gorvafek, kepar ha [[komatiit]] ha magmaow pur vagnesiek neb a furv [[boninit]], a gemmer an komposyans ha tempredhow a dardhans dhe'n penn. Oll a's teves synsas silika a-woles dhe 45%. Komatiitys a yssyns moy es 18% magnesiom oksid hag yw krysys dhe dardha yn tempredhow a {{convert|1600|°C}}. Y'n tempredh ma, nyns eus liesrannelheans an kesunyansow moon, ow kwruthyl lin pur wayadow.<ref>Arndt, N.T. (1994). "Archean komatiites". In Condie, K.C. (ed.). ''Archean Crustal Evolution''. Amsterdam: Elsevier. p. 19. ISBN 978-0-444-81621-4.</ref> Glusekteryow a vagmaow komatiit yw krysys dhe vos mar isel avel 100 dhe 1000 cP (0.1 dhe 1 Pa⋅s), haval dhe'n glusekter a oyl jynn skav.<ref name=":2" /> Nyns yw an brassa rann a vagmaow gorvafek yowynkha es an [[Proterozoek]], gans nebes magmaow gorvafek aswonys dhe vos a'n [[Fanerosoek]] yn [[Amerika Gres]] askrifys dhe [[ughres pall]] tomm. Nyns eus lava komatiit arnowydh aswonys, drefen re woyeynhys veu [[pall an Nor]] rag askorra magmaow magnesiek ughella.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 399–400.</ref>
==== Alkaliek ====
Yma dhe nebes lava silikat synsas ughellhys a [[Rol a oksidys alkan alkali|oksidys alkan alkali]] (sodiom ha potassiom), dres oll yn tylleryow a [[Fols|folsans brastiryel]], arenebedhow neb a wrowedh war [[Tektonieth plattys|blattys]] [[Istennans|istennys]], po yn [[Tyller tomm (dororieth)|tylleryow tomm]] isblatt.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 139–148.</ref> Aga synsas silika a yll bos yntra gorvafek ([[nefelinit]], [[basanit]], ha [[tefrit]]) dhe felsek ([[trakit]]). I a duedh dhe vos dinythys yn dowderyow brassa y'n pall es magmaow isalkaliek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 606–607.</ref> Lava [[nefelinit]] olivin yw an dhew gorvafek ha fest alkaliek, hag yw krysys dhe dos a dhownha yn [[Pall (dororieth)|pall]] an [[Dor|Nor]] es lava erel.<ref>https://web.archive.org/web/20090307140121/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_volcano_e.php</ref>
{| style="border:0px solid black;"
|+
!valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|+Ensamplys a gomposyansow lava (poos%)<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 145.</ref>
! Component
! [[Nefelinit]]
! [[Pikrit]] [[Kevres magma tholeiitek|tholeiitek]]
! [[Basalt tholeiitek]]
! [[Andesit]]
! [[Ryolit]]
|-
| Silika |[[SiO2|SiO<sub>2</sub>]]
| 39.7
| 46.4
| 53.8
| 60.0
| 73.2
|-
| [[TiO2|TiO<sub>2</sub>]]
| 2.8
| 2.0
| 2.0
| 1.0
| 0.2
|-
| [[Al2O3|Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 11.4
| 8.5
| 13.9
| 16.0
| 14.0
|-
| [[Fe2O3|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 5.3
| 2.5
| 2.6
| 1.9
| 0.6
|-
| [[FeO]]
| 8.2
| 9.8
| 9.3
| 6.2
| 1.7
|-
| [[MnO]]
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.0
|-
| [[MgO]]
| 12.1
| 20.8
| 4.1
| 3.9
| 0.4
|-
| [[CaO]]
| 12.8
| 7.4
| 7.9
| 5.9
| 1.3
|-
| [[Na2O|Na<sub>2</sub>O]]
| 3.8
| 1.6
| 3.0
| 3.9
| 3.9
|-
| [[K2O|K<sub>2</sub>O]]
| 1.2
| 0.3
| 1.5
| 0.9
| 4.1
|-
| [[P2O5|P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>]]
| 0.9
| 0.2
| 0.4
| 0.2
| 0.0
|}
! valign="top" | {{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava basalt tholeiitek
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 53.8
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 =13.9
| label3 =FeO
| value3 =9.3
| label4 =CaO
| value4 =7.9
| label5 =MgO
| value5 =4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 =3.0
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7=2.6
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8=2.0
| label9 = K<sub>2</sub>O
| value9 = 1.5
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.4
| label11 = MnO
| value11 = 0.2
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
! valign="top" |{{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava ryolit
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 73.2
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 = 14
| label9 =K<sub>2</sub>O
| value9 = 4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 = 3.9
| label3 =FeO
| value3 = 1.7
| label4 = CaO
| value4 = 1.3
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7= 0.6
| label5 = MgO
| value5= 0.4
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8 = 0.2
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.00
| label11 = MnO
| value11 = 0.00
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
|}
==== Ansilikat ====
Re beu nebes lava a gomposyans anusadow tardhys war arenep an Nor. An re ma a gomprehend:
* Lava [[karbonatit]] ha [[natrokarbonatit]] yw aswonys dhyworth loskvenydh [[Ol Doinyo Lengai]] yn [[Tanzani]], an ensampel unnik a loskvenydh karbonatit byw.<ref>http://www.geology.sdsu.edu/how_volcanoes_work/Unusual%20lava.html</ref> Karbonatitys y'n kovadh dororiethel yw yn tipek 75% monyow karbonat, gans mynsow le a vonyow silikat (kepar ha [[mika]] hag olivin), [[apatit]], [[magnetit]], ha [[pyroklor]]. Ny dhiskwedh hemma komposyans gwreydhek an lava, neb a alla yssynsi [[sodiom karbonat]] dileys wosa henna der aktivita dowrdesel, kynth yma arbrovow yn brovji ow tiskwedhes magma rych yn kalcit yw galladow. Lava karbonatit a dhiskwedh [[Komparriv isotop fast|komparrivow isotop fast]] neb a sin yth ymons dhyworth an lava silikek fest alkaliek, dres lycklod dre dhibarth a wedh angemyskadow.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 396–397.</ref> Lava natrokarbonatit a Ol Doinyo Lengai yw komposys dre vras a sodiom karbonat, gans a-dro dhe hanter an myns na a botassiom karbonat, ha mynsow le a halidys, fluoridys, ha sulfatys. Pur linyel yw an lava, gans glusekteryow boghes moy es dowr. Ynwedh pur woyeyn yns gans tempredhow musurys a 91 dhe 544 °C.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF00301213</ref>
* Lava [[horn oksid]] yw krysys dhe vos pennfenten an godhesow horn yn [[Kiruna]], [[Sweden]] neb a furvyas y'n [[Proterozoek]].<ref name=":4" /> Yma lava horn oksid a'n oos [[Pliocin]] y'n komplek loskvenydh [[El Laco]] war'n amal [[Chile]]-[[Arghantina]].<ref name=":3" /> Krysys yw lava horn oksid dhe vos an sewyans a dhibarth [[Angemyskadewder|angemyskadow]] a vagma horn oksid rag magma kerensel a gomposyans [[Kevres magma kalc-alkaliek|kalc-alkaliek]] po alkaliek.<ref name=":4" /> Byttegyns, yma neb dororydhyon ow styrya an kerrek horn oksid El Laco avel frosow lava silikat chanjys yn towrdesel wosa aga thardhans.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009AGUSM.V12A..04M/abstract</ref>
* Yma frosow lava [[sulfur]] bys dhe 250 meter hir ha 10 meter ledan yn loskvenydh [[Lastarria]] yn Chile. Yth ens i furvys der an teudhans a wodhesow sulfur yn tempredhow mar isel avel 113°C.<ref name=":3" />
An term "lava" a yll bos devnydhys ynwedh rag "kemyskansow rew" teudhys yn tardhansow war loryow rewys an [[planetow kowrek]] yn [[System howlek|kevreyth an Howl]].<ref>McBride; Gilmore, eds. (2007). ''An introduction to the Solar System''. Cambridge University Press. p. 392.</ref>
=== Frosonieth ===
[[Restren:PahoehoeLava.jpg|skeusennik|Besies troos a avonsyans pāhoehoe a-dreus dhe fordh yn [[Kalapana, Hawaii|Kalapana]] war'n folsva est a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]]]]
Dre vras, glusekter an lava a dheterm an fara a frosow lava. Yma an tempredh a lava silikat kemmyn a-dro dhe 800 °C rag lava felsek dhe 1,200 °C rag lava mafek,<ref name=":5" /> mes yma an glusekter moy chanjus a 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava felsek dhe 10<sup>4</sup> cP (10 Pa⋅s) rag lava mafek.<ref name=":5" /> Gluskter a lava yw determys dre vras gans komposyans mes a greg ynwedh war dempredh<ref name=":2" /> ha kevradh difurvyans.<ref name=":8">https://doi.org/10.1029%2F2005GL024240</ref>
Glusekter a lava a dheterm an [[Tardhans loskvenydhyek|eghen a aktivita loskvenydhyek]] usi pan dardhys yw lava. An moy yw an glusekter, an moy yw an tuedh dhe dardhansow dhe vos hedardh yn-dar diverek. Awos hemma, an brassa rann a frosow lava war'n Nor, Meurth, ha Gwener yw komposys a lava basalt.<ref>Schmincke 2003, p. 128.</ref> War'n Nor, 90% a frosow lava yw mafek po gorvafek, ha lava kres ow furvya 8% a frosow, ha lava felsek ow furvya mar 2% a frosow.<ref name=":6">http://www.geo.umass.edu/courses/volcanology/Lava%20Flows.pdf</ref> Glusekter a dheterm ynwedh an wedh (tewder perthynek orth kehesedh tenewen) a frosow, an tooth a frosow, ha gnas arenebel an frosow.<ref name=":2" /><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2880%2990033-5</ref>
Pan vo tardhys lava fest glusek yn tiverek yn-dar yn hedardh, i a dardh ogas ha pupprys avel frosow gwedh-ughel po krommdohow. An frosow ma a furv lava stockek yn-dar ʻaʻā po pāhoehoe. Kemmyn yw frosow gwederdu.<ref>Schmincke 2003, pp. 132–138.</ref> Lava kres a duedh dhe furvya loskvenydhyow gweliek serth, gans gweliow tereylyek a lava dhyworth tardhansow diverek ha tefra dhyworth tardhansow hedardh.<ref>Schmincke 2003, pp. 143–144.</ref> Lava mafek a furv frosow moon neb a yll gwaya yn hirbel, hag ow furvya loskvenydhyow skoos gans runyow jentyl.<ref>Schmincke 2003, pp. 127–128.</ref>
Yn keworransel ha karrek deudhys, an brassa rann a lava a yssyns gwrysow solyd a vonyow dyffrans, darnow a gerrek eksotek henwys [[Esven|esveyn]], ha darnow a lava solydhys kyns ena. An synsas gwrys a'n brassa rann a lava a'ga re teythi [[Tavatropikieth|tavatropik]] ha [[tanowheans-difurvya]].<ref>https://doi.org/10.1016%2Fs0377-0273%2803%2900341-x</ref> Yn geryow erel, nyns usi an brassa rann a lava ow fara avel linyow Newtonek, le mayth an kevradh-frosa yw kemusurel orth an [[Gwask difurvyans|wask difurvyans]]. Yn le, [[Plastek Bingham|lin Bingham]] yw lava tipek, neb a dhiskwedh sprallansedh mynsek dhe fros bys dhe dreudhow gwask, henwys an wask blegya.<ref>Schmincke 2003, pp. 39–40.</ref> Hemm a sew yn [[fros stoppyer]] a lava gwrysek yn rannel. Ensampel aswonys a fros stoppyer yw past dens strothys yn-mes a biben. An past dens a dheu yn-mes avel stoppyer hantersolyd, dre reson yma difurvyans keskreunys yn gwiskas tanow y'n past dens ryb an biben hag y'n tyller na yn unnik eus past dens ow fara avel lin. Fara tavatropik a lett ynwedh gwrysow rag godhesa a-ves dhe'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 40.</ref> Pan vo drehedhys a-dro dhe 60% an synsas gwrys, an lava a astel fara avel lin hag a dhalleth fara avel solyd. Kemyskans an par ma a wrysow gans karrek deudhys a yll bos deskrifys avel [[loub gwrysek]].<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 16.</ref>
Tooth a frosow lava a var dre vras war-lergh glusekter ha run. Dre vras, lava a fros yn lent, gans tooth tipek rag frosow basaltek hawaiiek a 0.40 km/e ha tooth ughboyntyel a 10 dhe 48 km/e yn runyow serth.<ref name=":6" /> Tooth mes an rewl a 37 dhe 97 km/e o rekordys wosa an diskar a lynn lava yn [[Menydh Nyiragongo]].<ref name=":6" /> An perthynyans-kressya rag lava yw hag yma'n tooth kresek a fros ow kressya hag yma'n wreydhen bedrek a'ga thewder rannys orth aga glusekter.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 71.</ref> Hemm a brof y fia res dhe fros ryolit dhe vos a-dro dhe vilweyth moy tew es fros basalt rag frosa yn tooth haval.
=== Tempredh ===
[[Restren:Giant's Causeway 2006 08.jpg|skeusennik|Kesjunyans kolovennek y'n [[Kons Kewri]] yn [[Wordhen Gledh|Iwerdhon Gledh]]]]
Yma an tempredh a'n brassa rann a lava teudhys a-dro dhe 800 °C dhe 1,200 °C<ref name=":5" /> ow kregi war gomposyans kymygiethel an lava. An efander tempredh ma yw haval dhe'n tommha tempredh hedhadow gans fog glowbren ayr-yniys.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.apenergy.2015.09.095</ref> Lava yw an moyha linyel kyns neppell wosa tardhans, ow tos ha bos moy glusek hag iselhe an tempredh.<ref name=":2" />
Frosow lava a dhispleg snell kresten-enesega a garrek solyd avel sewyans a goll dewynnyek a domder. Wosa henna, an lava a woyeynha dre gendegyans fest lent a domder dres karrek an kresten. Rag ensampel, dororydhyon an [[Arhwithrans Dororiethel an Statys Unys]] a dardras yn fenowgh y'n lynn lava Kilauea Iki, furvys yn tardhans 1959. Wosa teyr bledhen, an kresten arenep solyd, yth esa an ben 1,065 °C, o hwath mar 14 meter tew, spit dhe'n lynn ow pos a-dro dhe 100 meter down. Yth esa hwath lin remenantel yn downderyow a-dro dhe 80 meter nownsek bledhen wosa an tardhans.<ref name=":5" />
Fros lava ow koyeynha a leha, ha hemm a derr an fros. Frosow basalt a dhiskwedh patron tipek a dorrvaow. An rannow gwartha a'n fros a dhiskwedh torrvaow war-nans anrewlys, hag an rann woles a'n fros a dhiskwedh patron fest rewlys a dorrvaow neb a rann an fros yn kolovennow gans pymp po hwegh tenwennow. An rann wartha anrewlys a'n fros solydhys yw henwys an ''entablature'', hag an rann woles neb a dhiskwedh [[kesjunyans kolovennek]] yw henwys an ''colonnade''. (An termys yw chevisys a bennserneth dempel grek.) Ynwedh, patronyow plommwedhek rewlys war'n tenwennow a golovennow, askorrys gans goyeynheans gans terryans periodek, yw deskrifys avel merkys genn. Yn despit dhe aga henwyn, nasyow naturel yns askorrys gans goyeynheans, kottheans tesel, ha terryans.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 55–56.</ref>
Ha goyeynhe an lava, ow kwrysa war-ji a'n emlow, y a estewl gassys rag furvya kellow y'n oryon woles ha gwartha. Deskrifys yns avel kellow-piben-ben. Linyow estewlys a'n loub gwrysek ow koyeynhe a sev war-vann y'n kres linyel a'n fros ow koyeynhe hag a askorr hirgrennennow kell plommwedhek. An le mayth usi an re ma ow kesunya yn penn an fros, i a furv folennow a vasalt kellek hag yw kappys treweythyow gans kowvaow gass neb a lenow treweythyow gans monyow nessa. An [[Amethyst|amethystyow]] kevys y'n basaltys liv a [[Amerika Dyghow]] a furvyas y'n maner ma.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 58–59.</ref>
Basaltys liv a wrysa boghes yn tipek kyns i a astel frosa, hag, avel sewyans, gwiasedhow fros yw ankemmyn yn frosow le silikek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 48.</ref> Y'n kontrari part, [[bondans fros]] yw kemmyn yn frosow felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 72.</ref>
== Gwiasedh ==
[[Restren:Lava entering sea - Hawaii.png|skeusennik|Lava owth entra an mor rag efani an [[Hawaiʻi (enys)|enys vras a Hawaii]], [[Park Kenedhlek Loskvenydhyow Hawaiʻi]]]]
[[Restren:Three Waikupanaha and one Ki lava ocean entries w-edit2.jpg|skeusennik|Lava a enter an [[Keynvor Hebask|Hebask]] y'n [[Hawaiʻi (enys)|Enys Vras a Hawaii]]]]
Frosow lava basaltek moy linyel a duedh dhe furvya korfow folennek leven; frosow lava ryolit glusek a furv bushys stockek talbennek a garrek. Yma teythi erel gans lava tardhys yn-dann dhowr.
=== ʻAʻā ===
[[Restren:Aa large.jpg|skeusennik|Greuv golowek a fros ʻaʻā owth avonsya war bāhoehoe war'n fennva arvorek a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]], Statys Unys]]
''A{{okina}}ā'' (lytherennys ynwedh ''aa'', ''a{{okina}}a'', ''{{okina}}a{{okina}}a'', hag ''a-aa'', ha leverys {{IPA|[ʔəˈʔaː]}} po {{IPA|/ˈɑː(ʔ)ɑː/}}) yw onan a deyr eghennow selyek a fros lava. ʻAʻā yw lava basaltek gans arenep garow komposys a stockys terrys a lava henwys ''clinker''. An ger ʻaʻā yw Hawaiiek ow styrya "lava garow melys dre ven", mes ynwedh "leski";<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D10</ref> komendys o avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9">https://books.google.com/books?id=tHQNAAAAYAAJ&pg=PA180</ref><ref name=":10">Dutton, C. E. (1883). "Hawaiian volcanoes". ''Annual Report U.S. Geological Survey''. '''4''' (95): 240.</ref>
An arenep anstroth, terrys, ha lymm a fros ʻaʻā a lett [[gwandrans]]. An arenep ''clinkerek'' a worher yn hwir kolonnen dhoos bras dres eghen, an moyha byw rann a'n fros. Ha lava hwiogen a viaj war-nans, an ''clinkers'' yw karys war'n arenep. Byttegyns, y'n bleynamal a fros ʻaʻā, an darnow goyeynhys ma a godh war-nans an greuv serth hag a vydh ynkleudhys gans an fros usi owth avonsya. Hemm a askorr gwiskas a dharnow lava y'n dhew ben ha penn a fros ʻaʻā.<ref name=":11">Schmincke 2003, pp. 131–132.</ref>
Pelyow lava keskreunek mar vras avel 3 meter yw kemmyn war frosow ʻaʻā.<ref>Macdonald, Gordon A.; Abbott, Agatin T.; Peterson, Frank L. (1983). ''Volcanoes in the sea: the geology of Hawaii'' (2nd ed.). Honolulu: University of Hawaii Press. p. 23. ISBN 0-8248-0832-0.</ref> ʻAʻā yw, dell yw usys, moy glusek es pāhoehoe. Pāhoehoe a yll omwul ʻaʻā mar fydh terfyskus awos lettyansow po runyow serth.<ref name=":11" />
Awos an gwiasedh lymm elinyek, ʻaʻā yw dastewynnyer [[radar]], hag a yll bos gwelys heb kaletter dre lorell yn resegva (kann yn skeusennow [[Magellan (sterlester)|Magellan]]).<ref name=":12">http://www.lpi.usra.edu/publications/slidesets/hawaii/</ref>
Lavaow ʻaʻā a duedh dhe dardha yn tempredhow a 1,050 dhe {{convert|1050|to|1150|°C}} po moy.<ref>https://doi.org/10.1016%2FS0377-0273%2801%2900257-8</ref><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2884%2990072-6</ref>
=== Pāhoehoe ===
[[Restren:Ropy pahoehoe.jpg|skeusennik|Lava pāhoehoe a loskvenydh Kīlauea, Hawaii, Statys Unys]]
''Pāhoehoe'' (lytherennys ynwedh ''pahoehoe'', dhyworth Hawaiiek {{IPA|[paːˈhoweˈhowe]}}<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D16177</ref> ow styrya "lava leven anterrys") yw lava basaltek gans arenep smodh, kwoffys, tonnek, po lovannek. An nasyow arenebel a dheu a'n gwayans a lava pur linyel a-woles dhe gresten arenep kowlek. An ger Hawaiiek o komendys avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9" /><ref name=":10" />
Fros pāhoehoe a avons avel kevres a lappys ha besies troos neb a wra torr dhyworth kresten goyeynhys. I a furv [[Piben lava|pibennow lava]] le mayth an koll tomder ispoyntel a venten glusekter isel. An gwiasedh arenebel a frosow mentena a var yn efan, ow tiskwedhes oll eghennow a furvow koynt henwys gravyans lava. Gans pellder brassa a-ves dhe'n bennfenten, frosow pāhoehoe a yll omwul frosow ʻaʻā yn gorthyp dhe goll tomder ha'n kressyans sewyek a lusekter.<ref name=":7" /> Arbrovow a brof yma an chanj yn tempredh yntra 1,200 ha 1,170 °C, gans nebes serghogeth war'n kevradh-difurvya.<ref>https://doi.org/10.1007%2Fs00445-014-0876-9</ref><ref name=":8" /> Lava pahoehoe a's teves tempredhow a-dro dhe 1,100 dhe 1,200 °C.<ref name=":5" />
War'n Nor, an brassa rann a frosow lava yw le es 10 km hir, mes nebes frosow pāhoehoe yw moy es 50 km hir.<ref>http://volcano.si.edu/learn_galleries.cfm?p=12</ref> Nebes frosow basalt liv y'n kovadh dororiethel a ystyn kansow a gilometrow.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53.</ref>
Awos an gwiasedh kromm, pāhoehoe yw dastewynnyer radar drog, ha kales yw aga gweles dhyworth lorell yn resegva (du yn skeusennow Magellan).<ref name=":12" />
=== Stockys ===
Frosow lava stock yw tipek a lava andesitek dhyworth loskvenydhyow gweliek. I a far yn maner haval dhe frosow ʻaʻā mes aga gnas moy glusek a gaws an arenep dhe vos gorherys yn darnow elinyek smodh (stockys) a lava solydhys yn le ''clinkers''. Dell yw gans frosow ʻaʻā, pervedh teudhys an fros, enesegys gans an arenep stockek solydhys, a avons dres an radel neb a godh a reuv an fros. I a way ynwedh yn moy lent war-nans hag yw downha es frosow ʻaʻā.<ref name=":13" />
=== Pluvogow ===
{{Chif|Lava pluvek}}
[[Restren:Nur05018-Pillow lavas off Hawaii.jpg|skeusennik|[[Lava pluvek]] war leur an keynvor yn ogas a Hawaii]]
Lava pluvek yw an kesweyth lava furvys yn tipek pan vo sordys lava dhyworth [[Loskvenydh yn-dann vor|tardhell loskvenydhyek yn-dann dhowr]] po [[loskvenydh yn-dann rewliv]] po le mayth yma fros lava owth entra an keynvor. An lava glusek a wayn kresten solyd dre gestav orth an dowr, hag an kresten ma a grack hag a syger banaghow bras keworransel po "pluvogow". Dre reson dowr a worher brassa rann a'n arenep an Nor hag yma an brassa rann a loskvenydhyow yn ogas a, po yn-dann, dhowr, lava pluvek yw fest kemmyn.<ref>https://doi.org/10.1130%2FGSAB-25-591</ref>
== Tirfurvow ==
Awos aga furvyans a garrek deudhys glusek, frosow ha tardhansow lava a wra gwruthyl tirfurvow arbennik yn howrwelek hag yn horrwelek.
=== Loskvenydhyow ===
{{Chif|Loskvenydh}}
[[Restren:Arenallong.jpg|skeusennik|[[Loskvenydh Arenal]], [[Kosta Rika]] yw [[loskvenydh gweliek]]]]
Loskvenydhyow yw an tirfurvow chif gwrys gans tardhansow arta hag arta a lava ha lusu dres termyn. I a var yn furv a [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] gans runyow efan bas furvys dre dardhansow diverek a frosow lava basaltek linyel, dhe [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] gwrys a weliow tereylyek a lusu ha frosow lava moy glusek tipek a lava kres ha felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 59–73.</ref>
[[Kawdarn (dororieth)|Kawdarn]], toll omsedhes bras, a yll furvya yn loskvenydh gweliek, mars yw an kistven magma gwakhys yn rann po yn leun dre dardhansow bras hedardh; an pigorn penn a omskoodh na fella hag, yndella, a omdhiskar wosa henna.<ref>Schmincke 2003, pp. 147–148.</ref> Nasyow a'n par ma a yll komprehendya lynnyn toll loskvenydhyek ha krommdohow lava wosa an hwarvos.<ref>Schmincke 2003, pp. 132, 286.</ref> Byttegyns, kawdarns a yll furvya yn maneryow anhedardh kepar hag omsedhes magma gradhel. Hemm yw tipek yn lies loskvenydh skoos.<ref>Schmincke 2003, pp. 149–151.</ref>
=== Pigern regydh ha kaglek ===
{{Chif|Pigorn loskvenydhyek}}
[[Pigorn regydh|Pigern regydh]] ha pigern kaglek yw nasyow byghanna furvys dre greunyans lava a-dro dhe dardhell vyghan war gesweyth loskvenydhyek. Pigern regydh yw furvys a [[Tefra|defra]] po [[Lusu loskvenydhyek|lusu]] ha [[tuff]] estewlys a dardhell hedardh. Pigern kaglek yw furvys dre greunyans a stoff ha regydh loskvenydhyek estewlys yn furv moy linyel.<ref>Macdonald, Abbott & Peterson 1983, pp. 26–17.</ref>
== Devynnow ==
<references />
era7752ztxty1brgwgxvmxbatm9h2d0
228955
228953
2026-08-26T15:39:16Z
Flynn Peck
18125
228955
wikitext
text/x-wiki
{{Fixkw}}
'''Lava''' yw [[magma]] tardhys dhyworth an pervedh a [[Planet norvysel|blanet norvysel]] (kepar ha[[Dor|'n Nor]]) po loor war y arenep. Lava a yll bos tardhys yn [[loskvenydh]] po dre dorr y'n [[Krestennen (dororieth)|kresten]], yn tir po yn-dann dhowr, dell yw usys yn tempredhow a 800 dhe 1,200 °C. Lava a yll bos tardhys yn tidro war arenep an tir po war [[leur an mor]] po i a yll bos estewlys y'n ayrgylgh kyns omhweles. An [[Karrek loskvenydhyek|garrek loskvenydhyek]] solyd gwrys dre woyeynheans an stoff teudhys yw henwys yn fenowgh ''lava''.
[[Restren:001 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Photo by Giles Laurent.jpg|skeusennik|Lava yr a'n tardhans [[Fagradalsfjall]] yn [[Rewenys]], 2023]]
'''Fros lava''' yw diveryans a lava yn [[tardhans diverek]]. ([[Tardhans hedardh]] a askorr kemyskans a [[lusu loskvenydhyek]] ha darnow erel henwys [[tefra]], nyns yw frosow lava.) An glusekter an brassa rann a lava teudhys yw a-dro dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]], a-dro dhe 10,000 dhe 100,000weyth moy glusek es dowr (an stoffys kampollys diwettha musurys yn 25°C yn 1 [[Ayrgylgh savonek (unsys)|ayr]]). Hwath, lava a yll resek yn hirbel kyns goyeynheans a's solydhe, dre reson lava diskwedhys dhe ayr a dhispleg snell kresten solyd neb a eneseg an lava linyel remenant, hag a's gwitha tomm hag anlusek lowr rag pesya frosa.<ref>Philpotts, Anthony R.; Ague, Jay J. (2009). ''Principles of igneous and metamorphic petrology'' (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 53–55. ISBN 978-0-521-88006-0.</ref>
== Styronieth ==
An ger ''lava'' a dheu a [[Italek]] (dre [[Sowsnek]]) ha, dell hevel, a dheu dhyworth an ger [[Latin]] ''labes'', ow styrya 'kodh' po 'slynk'.<ref>http://www.m-w.com/dictionary/lava</ref><ref>http://dictionary.reference.com/browse/lava</ref> Yma devnydh a-varr an ger (yn-kever esherdhyans a vagma a-woles dhe'n arenep) kevys yn derivas kott an tardhans 1737 a [[Menydh Vesuvius|Vesuvius]], skrifys gans [[Francesco Serao]], neb a dheskrifas "fros a lava tanek" avel analogieth rag an fros a dhowr ha leys yn-nans tenwennnow an loskvenydh ([[lahar]]) wosa [[glaw]] poos.<ref>https://archive.org/details/istoriadellincen00sera/page/n3/mode/2up</ref><ref>https://vulcan.lindahall.org/9.shtml</ref>
== Teythi ==
=== Komposyans ===
[[Restren:007 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Video by Giles Laurent.webm|skeusennik|Gwydhyow a lava amovys ha hwythfyek y'n tardhans Litli-Hrútur yn 2023]]
Lava solydhys war [[Kresten an Nor|gresten an Nor]] yw dre vras [[Moon silikat|monyow silikat]]: dre vras [[Gwrysven|gwrysveyn]], [[Fugwrysven|fugwrysveyn]], [[Olyvin|olyvinyow]], [[Pyroksyn|pyroksynyow]], [[Amfybol|amfybolyow]], [[Mika|mikas]], ha [[kanndir]].<ref name=":0">Philpotts & Ague 2009, p. 19.</ref> Lava ansilikat treweythus a yll bos furvys dre deudhans leel a voon ansilikat<ref name=":3">https://doi.org/10.1007%2Fs12371-011-0045-x</ref> po dre dhibarth a vagma yn gwedhow silikat [[Kemyskadewder|angemyskadow]] hag ansilikat linyel.<ref name=":4">https://doi.org/10.1016%2Fs0009-2541%2802%2900148-1</ref>
==== Silikat ====
Lava sylysasek yw kemyskyansow teudhys gwarthevys gans [[oksyjen]] ha [[silikon]], [[Palsedh a elvennow yn kresten an Nor|moyha pals elvennow a gresten an Nor]], gans mynsow byghanna a [[aluminiom]], [[kalgh]], [[magnesiom]], [[horn]], [[sodiom]], ha [[potassiom]] ha mynsow le a veur a elvennow erel.<ref name=":0" /> [[Karrekonieth|Karrekonydhyon]] a gampoll yn usadow an komposyans a lava silikat dre vayn a rannriv poos po [[gronnedh molekulek]] a'n oksidys a'n elvennow chif (saw [[oksyjen]]) y'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 132–133.</ref>
An rann silika a warthev an fara fisegel a vagmaow silikat. Ions silikon yn lava a omgelm yn fen dhe beswar ion oksyjen yn aray pedrfurvek. Mars eus ion oksyjen omgelmys dhe dhew ions silikon y'n teudhas, deskrifys yw avel oksyjen ponsek, ha lava gans meur a vonniow po kadonyow a ions silikon junys gans oksyjen ponsek yw deskrifys avel liesrannelhys yn rannel. Aluminiom yn kesunyans gans oksidys alkan alkali (sodiom ha potassiom) a deudh ynwedh dhe liesrannelhe an lava.<ref name=":1">Philpotts & Ague 2009, p. 25.</ref> Kations erel, kepar ha horn hornus, kalciom, ha magnesiom, a omgelm moy yn hwann dhe oksyjen hag a iselha an tuedh dhe liesrannelhe.<ref>Schmincke, Hans-Ulrich (2003). ''Volcanism''. Berlin: Springer. p. 38. ISBN 978-3-540-43650-8.</ref> Liesrannelheans rannel a lusekha an lava, ytho lava gans meur a silika yw moy glusek es lava isel yn silika.<ref name=":1" />
Awos an rann a silika rag determya glusekter hag awos meur a deythiennow erel a lava (kepar hag aga thempredh) yw aswonys dhe omdhesedha orth synsas silika, lava silikat yw rannys yn peswar eghennow kymygiethel war-lergh synsas silika: ''felsek'', ''kres'', ''mafek'', ha ''gorvafek''.<ref>Casq, R.A.F.; Wright, J.V. (1987). ''Volcanic Successions''. Unwin Hyman Inc. p. 528. ISBN 978-0-04-552022-0.</ref>
==== Felsek ====
Lava felsek po [[Silika|silikek]] a's teves synsas silika moy es 63%. I a gomprehend lava [[ryolit]] ha [[dacit]]. Gans synsas silika mar ughel, an lava ma yw pur lusek, a 0<sup>8</sup> cP (10<sup>5</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit tomm yn 1,200 °C dhe 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit goyeyn yn 800°C.<ref name=":2">Philpotts & Ague 2009, p. 23.</ref> Rag kehevelyans, dowr a'n jeves glusekter a-dro dhe 1 cP (0.001 Pa⋅s). Rag an glusekter fest ughel ma, lava felsek a dardh dell yw usys yn hedardh rag askorra godhes (dernigel) [[Karrek byroklastek|pyroklastek]]. Byttegyns, lava ryolit a dardh yn tiverek treweythyow rag furvya [[Mell keyn lava|mellow keyn lava]], [[Krommdo lava|krommdohow lava]] po "''coulees''" (frosow lava kott ha tew).<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 70–77.</ref> An lava a omvrew yn tipek hag esherdhyons, owth askorra frosow lava stockek. An re ma a yssyns yn fenowgh [[gwederdu]].<ref name=":13">Schmincke 2003, p. 132.</ref>
Magmaow felsek a yll tardha yn tempredhow mar ughel avel 800 °C.<ref name=":5">Philpotts & Ague 2009, p. 20.</ref> Lava ryolit tomm yn anusadow (>950 °C), byttegyns, a yll frosa rag meur a gilometrow, kepar hag y'n [[Playn Snake River]] a worlewin an Statys Unys.<ref>Bonnichsen, B.; Kauffman, D.F. (1987). "Physical features of rhyolite lava flows in the Snake River Plain volcanic province, southwestern Idaho". ''The Emplacement of Silicic Domes and Lava Flows''. Geological Society of America Special Papers. Vol. 212. Geological Society of America. pp. 119–145. doi:10.1130/SPE212-p119. ISBN 0-8137-2212-8.</ref>
==== Kres ====
Lava kres po [[Andesit|andesitek]] a yssyns 52% dhe 63% silika, hag yw isella yn aluminiom ha, dell yw usys, nebes rychha yn [[magnesiom]] ha [[horn]] es lava felsek. Lava kres a furv krommdohow andesitek ha lava stockek hag a yll hwarvos yn [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] serth, kepar hag y'n [[Andes]].<ref>Schmincke 2003, pp. 21–24, 132, 143.</ref> Tommha yns yn kemmyn es lava felsek, yntra 850 dhe 1,100 °C. Awos aga synsas silika isella ha tempredhow-tardha ughella, i a duedh dhe vos le glusek, gans glusekter tipek a 3.5 million cP (3,500 Pa⋅s) yn {{cvt|1200|C||}}. Hemm yw boghes moy es an glusekter a [[amanyn know dhor]] smodh.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–611.</ref> Lava kres a dhiskwedh tuedh moyha dhe furvya [[Fenokryst|fenokrystyow]].<ref>https://doi.org/10.1029%2F2011JB008243</ref> Magnesiom ha horn ughella a duedh dhe omapertya avel [[Mammek (dororieth)|mammek]] moy du, ow komprehendya amfibol po fenokrystyow pyroksin.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 1376–377.</ref>
==== Mafek ====
Tipek yw synsas magnesiom oksid ha horn oksid (dhe biw an furvellow molekulek a brovi an kessonennow yn mafek) yn lava mafek po [[Basalt|basaltek]], hag yma synsas silika strothys yntra 52% dhe 45%. I a dardh dre vras yn tempredhow a 1,100 dhe 1,200 °C hag yn glusekteryow isella, a-dro dhe 10<sup>4</sup> to 10<sup>5</sup> cP (10 to 100 Pa⋅s). Haval yw hemma dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]],<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–25.</ref> kyn pur ughella yw es an glusekter a dhowr. Lava mafek a duedh dhe askorra [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] kott po [[Basalt liv|basaltys liv]], dre reson an lava le glusek a yll frosa yn hirbel a'n dardhell. An tewder a fros lava basaltek solydhys, dres oll war run isel, a yll bos moy es an tewder an fros lava teudhys usi ow kwaya yn neb eur, dre reson lava basaltek a yll "hwytha" dre brovians sad a lava hag y waskedh war gresten solydhys.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53–55, 59–64.</ref> An brassa rann a lava basaltek yw a eghennow ʻaʻā po pāhoehoe, a-der lava stockek. Yn-dann dhowr, i a yll furvya [[lava pluvek]], haval dhe lava pahoehoe war'n tir.<ref name=":7">Schmincke 2003, pp. 128–132.</ref>
==== Gorvafek ====
Lava gorvafek, kepar ha [[komatiit]] ha magmaow pur vagnesiek neb a furv [[boninit]], a gemmer an komposyans ha tempredhow a dardhans dhe'n penn. Oll a's teves synsas silika a-woles dhe 45%. Komatiitys a yssyns moy es 18% magnesiom oksid hag yw krysys dhe dardha yn tempredhow a {{convert|1600|°C}}. Y'n tempredh ma, nyns eus liesrannelheans an kesunyansow moon, ow kwruthyl lin pur wayadow.<ref>Arndt, N.T. (1994). "Archean komatiites". In Condie, K.C. (ed.). ''Archean Crustal Evolution''. Amsterdam: Elsevier. p. 19. ISBN 978-0-444-81621-4.</ref> Glusekteryow a vagmaow komatiit yw krysys dhe vos mar isel avel 100 dhe 1000 cP (0.1 dhe 1 Pa⋅s), haval dhe'n glusekter a oyl jynn skav.<ref name=":2" /> Nyns yw an brassa rann a vagmaow gorvafek yowynkha es an [[Proterozoek]], gans nebes magmaow gorvafek aswonys dhe vos a'n [[Fanerosoek]] yn [[Amerika Gres]] askrifys dhe [[ughres pall]] tomm. Nyns eus lava komatiit arnowydh aswonys, drefen re woyeynhys veu [[pall an Nor]] rag askorra magmaow magnesiek ughella.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 399–400.</ref>
==== Alkaliek ====
Yma dhe nebes lava silikat synsas ughellhys a [[Rol a oksidys alkan alkali|oksidys alkan alkali]] (sodiom ha potassiom), dres oll yn tylleryow a [[Fols|folsans brastiryel]], arenebedhow neb a wrowedh war [[Tektonieth plattys|blattys]] [[Istennans|istennys]], po yn [[Tyller tomm (dororieth)|tylleryow tomm]] isblatt.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 139–148.</ref> Aga synsas silika a yll bos yntra gorvafek ([[nefelinit]], [[basanit]], ha [[tefrit]]) dhe felsek ([[trakit]]). I a duedh dhe vos dinythys yn dowderyow brassa y'n pall es magmaow isalkaliek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 606–607.</ref> Lava [[nefelinit]] olivin yw an dhew gorvafek ha fest alkaliek, hag yw krysys dhe dos a dhownha yn [[Pall (dororieth)|pall]] an [[Dor|Nor]] es lava erel.<ref>https://web.archive.org/web/20090307140121/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_volcano_e.php</ref>
{| style="border:0px solid black;"
|+
!valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|+Ensamplys a gomposyansow lava (poos%)<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 145.</ref>
! Component
! [[Nefelinit]]
! [[Pikrit]] [[Kevres magma tholeiitek|tholeiitek]]
! [[Basalt tholeiitek]]
! [[Andesit]]
! [[Ryolit]]
|-
| Silika |[[SiO2|SiO<sub>2</sub>]]
| 39.7
| 46.4
| 53.8
| 60.0
| 73.2
|-
| [[TiO2|TiO<sub>2</sub>]]
| 2.8
| 2.0
| 2.0
| 1.0
| 0.2
|-
| [[Al2O3|Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 11.4
| 8.5
| 13.9
| 16.0
| 14.0
|-
| [[Fe2O3|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 5.3
| 2.5
| 2.6
| 1.9
| 0.6
|-
| [[FeO]]
| 8.2
| 9.8
| 9.3
| 6.2
| 1.7
|-
| [[MnO]]
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.0
|-
| [[MgO]]
| 12.1
| 20.8
| 4.1
| 3.9
| 0.4
|-
| [[CaO]]
| 12.8
| 7.4
| 7.9
| 5.9
| 1.3
|-
| [[Na2O|Na<sub>2</sub>O]]
| 3.8
| 1.6
| 3.0
| 3.9
| 3.9
|-
| [[K2O|K<sub>2</sub>O]]
| 1.2
| 0.3
| 1.5
| 0.9
| 4.1
|-
| [[P2O5|P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>]]
| 0.9
| 0.2
| 0.4
| 0.2
| 0.0
|}
! valign="top" | {{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava basalt tholeiitek
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 53.8
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 =13.9
| label3 =FeO
| value3 =9.3
| label4 =CaO
| value4 =7.9
| label5 =MgO
| value5 =4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 =3.0
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7=2.6
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8=2.0
| label9 = K<sub>2</sub>O
| value9 = 1.5
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.4
| label11 = MnO
| value11 = 0.2
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
! valign="top" |{{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava ryolit
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 73.2
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 = 14
| label9 =K<sub>2</sub>O
| value9 = 4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 = 3.9
| label3 =FeO
| value3 = 1.7
| label4 = CaO
| value4 = 1.3
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7= 0.6
| label5 = MgO
| value5= 0.4
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8 = 0.2
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.00
| label11 = MnO
| value11 = 0.00
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
|}
==== Ansilikat ====
Re beu nebes lava a gomposyans anusadow tardhys war arenep an Nor. An re ma a gomprehend:
* Lava [[karbonatit]] ha [[natrokarbonatit]] yw aswonys dhyworth loskvenydh [[Ol Doinyo Lengai]] yn [[Tanzani]], an ensampel unnik a loskvenydh karbonatit byw.<ref>http://www.geology.sdsu.edu/how_volcanoes_work/Unusual%20lava.html</ref> Karbonatitys y'n kovadh dororiethel yw yn tipek 75% monyow karbonat, gans mynsow le a vonyow silikat (kepar ha [[mika]] hag olivin), [[apatit]], [[magnetit]], ha [[pyroklor]]. Ny dhiskwedh hemma komposyans gwreydhek an lava, neb a alla yssynsi [[sodiom karbonat]] dileys wosa henna der aktivita dowrdesel, kynth yma arbrovow yn brovji ow tiskwedhes magma rych yn kalcit yw galladow. Lava karbonatit a dhiskwedh [[Komparriv isotop fast|komparrivow isotop fast]] neb a sin yth ymons dhyworth an lava silikek fest alkaliek, dres lycklod dre dhibarth a wedh angemyskadow.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 396–397.</ref> Lava natrokarbonatit a Ol Doinyo Lengai yw komposys dre vras a sodiom karbonat, gans a-dro dhe hanter an myns na a botassiom karbonat, ha mynsow le a halidys, fluoridys, ha sulfatys. Pur linyel yw an lava, gans glusekteryow boghes moy es dowr. Ynwedh pur woyeyn yns gans tempredhow musurys a 91 dhe 544 °C.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF00301213</ref>
* Lava [[horn oksid]] yw krysys dhe vos pennfenten an godhesow horn yn [[Kiruna]], [[Sweden]] neb a furvyas y'n [[Proterozoek]].<ref name=":4" /> Yma lava horn oksid a'n oos [[Pliocin]] y'n komplek loskvenydh [[El Laco]] war'n amal [[Chile]]-[[Arghantina]].<ref name=":3" /> Krysys yw lava horn oksid dhe vos an sewyans a dhibarth [[Angemyskadewder|angemyskadow]] a vagma horn oksid rag magma kerensel a gomposyans [[Kevres magma kalc-alkaliek|kalc-alkaliek]] po alkaliek.<ref name=":4" /> Byttegyns, yma neb dororydhyon ow styrya an kerrek horn oksid El Laco avel frosow lava silikat chanjys yn towrdesel wosa aga thardhans.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009AGUSM.V12A..04M/abstract</ref>
* Yma frosow lava [[sulfur]] bys dhe 250 meter hir ha 10 meter ledan yn loskvenydh [[Lastarria]] yn Chile. Yth ens i furvys der an teudhans a wodhesow sulfur yn tempredhow mar isel avel 113°C.<ref name=":3" />
An term "lava" a yll bos devnydhys ynwedh rag "kemyskansow rew" teudhys yn tardhansow war loryow rewys an [[planetow kowrek]] yn [[System howlek|kevreyth an Howl]].<ref>McBride; Gilmore, eds. (2007). ''An introduction to the Solar System''. Cambridge University Press. p. 392.</ref>
=== Frosonieth ===
[[Restren:PahoehoeLava.jpg|skeusennik|Besies troos a avonsyans pāhoehoe a-dreus dhe fordh yn [[Kalapana, Hawaii|Kalapana]] war'n folsva est a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]]]]
Dre vras, glusekter an lava a dheterm an fara a frosow lava. Yma an tempredh a lava silikat kemmyn a-dro dhe 800 °C rag lava felsek dhe 1,200 °C rag lava mafek,<ref name=":5" /> mes yma an glusekter moy chanjus a 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava felsek dhe 10<sup>4</sup> cP (10 Pa⋅s) rag lava mafek.<ref name=":5" /> Gluskter a lava yw determys dre vras gans komposyans mes a greg ynwedh war dempredh<ref name=":2" /> ha kevradh difurvyans.<ref name=":8">https://doi.org/10.1029%2F2005GL024240</ref>
Glusekter a lava a dheterm an [[Tardhans loskvenydhyek|eghen a aktivita loskvenydhyek]] usi pan dardhys yw lava. An moy yw an glusekter, an moy yw an tuedh dhe dardhansow dhe vos hedardh yn-dar diverek. Awos hemma, an brassa rann a frosow lava war'n Nor, Meurth, ha Gwener yw komposys a lava basalt.<ref>Schmincke 2003, p. 128.</ref> War'n Nor, 90% a frosow lava yw mafek po gorvafek, ha lava kres ow furvya 8% a frosow, ha lava felsek ow furvya mar 2% a frosow.<ref name=":6">http://www.geo.umass.edu/courses/volcanology/Lava%20Flows.pdf</ref> Glusekter a dheterm ynwedh an wedh (tewder perthynek orth kehesedh tenewen) a frosow, an tooth a frosow, ha gnas arenebel an frosow.<ref name=":2" /><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2880%2990033-5</ref>
Pan vo tardhys lava fest glusek yn tiverek yn-dar yn hedardh, i a dardh ogas ha pupprys avel frosow gwedh-ughel po krommdohow. An frosow ma a furv lava stockek yn-dar ʻaʻā po pāhoehoe. Kemmyn yw frosow gwederdu.<ref name=":14">Schmincke 2003, pp. 132–138.</ref> Lava kres a duedh dhe furvya loskvenydhyow gweliek serth, gans gweliow tereylyek a lava dhyworth tardhansow diverek ha tefra dhyworth tardhansow hedardh.<ref>Schmincke 2003, pp. 143–144.</ref> Lava mafek a furv frosow moon neb a yll gwaya yn hirbel, hag ow furvya loskvenydhyow skoos gans runyow jentyl.<ref>Schmincke 2003, pp. 127–128.</ref>
Yn keworransel ha karrek deudhys, an brassa rann a lava a yssyns gwrysow solyd a vonyow dyffrans, darnow a gerrek eksotek henwys [[Esven|esveyn]], ha darnow a lava solydhys kyns ena. An synsas gwrys a'n brassa rann a lava a'ga re teythi [[Tavatropikieth|tavatropik]] ha [[tanowheans-difurvya]].<ref>https://doi.org/10.1016%2Fs0377-0273%2803%2900341-x</ref> Yn geryow erel, nyns usi an brassa rann a lava ow fara avel linyow Newtonek, le mayth an kevradh-frosa yw kemusurel orth an [[Gwask difurvyans|wask difurvyans]]. Yn le, [[Plastek Bingham|lin Bingham]] yw lava tipek, neb a dhiskwedh sprallansedh mynsek dhe fros bys dhe dreudhow gwask, henwys an wask blegya.<ref>Schmincke 2003, pp. 39–40.</ref> Hemm a sew yn [[fros stoppyer]] a lava gwrysek yn rannel. Ensampel aswonys a fros stoppyer yw past dens strothys yn-mes a biben. An past dens a dheu yn-mes avel stoppyer hantersolyd, dre reson yma difurvyans keskreunys yn gwiskas tanow y'n past dens ryb an biben hag y'n tyller na yn unnik eus past dens ow fara avel lin. Fara tavatropik a lett ynwedh gwrysow rag godhesa a-ves dhe'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 40.</ref> Pan vo drehedhys a-dro dhe 60% an synsas gwrys, an lava a astel fara avel lin hag a dhalleth fara avel solyd. Kemyskans an par ma a wrysow gans karrek deudhys a yll bos deskrifys avel [[loub gwrysek]].<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 16.</ref>
Tooth a frosow lava a var dre vras war-lergh glusekter ha run. Dre vras, lava a fros yn lent, gans tooth tipek rag frosow basaltek hawaiiek a 0.40 km/e ha tooth ughboyntyel a 10 dhe 48 km/e yn runyow serth.<ref name=":6" /> Tooth mes an rewl a 37 dhe 97 km/e o rekordys wosa an diskar a lynn lava yn [[Menydh Nyiragongo]].<ref name=":6" /> An perthynyans-kressya rag lava yw hag yma'n tooth kresek a fros ow kressya hag yma'n wreydhen bedrek a'ga thewder rannys orth aga glusekter.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 71.</ref> Hemm a brof y fia res dhe fros ryolit dhe vos a-dro dhe vilweyth moy tew es fros basalt rag frosa yn tooth haval.
=== Tempredh ===
[[Restren:Giant's Causeway 2006 08.jpg|skeusennik|Kesjunyans kolovennek y'n [[Kons Kewri]] yn [[Wordhen Gledh|Iwerdhon Gledh]]]]
Yma an tempredh a'n brassa rann a lava teudhys a-dro dhe 800 °C dhe 1,200 °C<ref name=":5" /> ow kregi war gomposyans kymygiethel an lava. An efander tempredh ma yw haval dhe'n tommha tempredh hedhadow gans fog glowbren ayr-yniys.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.apenergy.2015.09.095</ref> Lava yw an moyha linyel kyns neppell wosa tardhans, ow tos ha bos moy glusek hag iselhe an tempredh.<ref name=":2" />
Frosow lava a dhispleg snell kresten-enesega a garrek solyd avel sewyans a goll dewynnyek a domder. Wosa henna, an lava a woyeynha dre gendegyans fest lent a domder dres karrek an kresten. Rag ensampel, dororydhyon an [[Arhwithrans Dororiethel an Statys Unys]] a dardras yn fenowgh y'n lynn lava Kilauea Iki, furvys yn tardhans 1959. Wosa teyr bledhen, an kresten arenep solyd, yth esa an ben 1,065 °C, o hwath mar 14 meter tew, spit dhe'n lynn ow pos a-dro dhe 100 meter down. Yth esa hwath lin remenantel yn downderyow a-dro dhe 80 meter nownsek bledhen wosa an tardhans.<ref name=":5" />
Fros lava ow koyeynha a leha, ha hemm a derr an fros. Frosow basalt a dhiskwedh patron tipek a dorrvaow. An rannow gwartha a'n fros a dhiskwedh torrvaow war-nans anrewlys, hag an rann woles a'n fros a dhiskwedh patron fest rewlys a dorrvaow neb a rann an fros yn kolovennow gans pymp po hwegh tenwennow. An rann wartha anrewlys a'n fros solydhys yw henwys an ''entablature'', hag an rann woles neb a dhiskwedh [[kesjunyans kolovennek]] yw henwys an ''colonnade''. (An termys yw chevisys a bennserneth dempel grek.) Ynwedh, patronyow plommwedhek rewlys war'n tenwennow a golovennow, askorrys gans goyeynheans gans terryans periodek, yw deskrifys avel merkys genn. Yn despit dhe aga henwyn, nasyow naturel yns askorrys gans goyeynheans, kottheans tesel, ha terryans.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 55–56.</ref>
Ha goyeynhe an lava, ow kwrysa war-ji a'n emlow, y a estewl gassys rag furvya kellow y'n oryon woles ha gwartha. Deskrifys yns avel kellow-piben-ben. Linyow estewlys a'n loub gwrysek ow koyeynhe a sev war-vann y'n kres linyel a'n fros ow koyeynhe hag a askorr hirgrennennow kell plommwedhek. An le mayth usi an re ma ow kesunya yn penn an fros, i a furv folennow a vasalt kellek hag yw kappys treweythyow gans kowvaow gass neb a lenow treweythyow gans monyow nessa. An [[Amethyst|amethystyow]] kevys y'n basaltys liv a [[Amerika Dyghow]] a furvyas y'n maner ma.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 58–59.</ref>
Basaltys liv a wrysa boghes yn tipek kyns i a astel frosa, hag, avel sewyans, gwiasedhow fros yw ankemmyn yn frosow le silikek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 48.</ref> Y'n kontrari part, [[bondans fros]] yw kemmyn yn frosow felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 72.</ref>
== Gwiasedh ==
[[Restren:Lava entering sea - Hawaii.png|skeusennik|Lava owth entra an mor rag efani an [[Hawaiʻi (enys)|enys vras a Hawaii]], [[Park Kenedhlek Loskvenydhyow Hawaiʻi]]]]
[[Restren:Three Waikupanaha and one Ki lava ocean entries w-edit2.jpg|skeusennik|Lava a enter an [[Keynvor Hebask|Hebask]] y'n [[Hawaiʻi (enys)|Enys Vras a Hawaii]]]]
Frosow lava basaltek moy linyel a duedh dhe furvya korfow folennek leven; frosow lava ryolit glusek a furv bushys stockek talbennek a garrek. Yma teythi erel gans lava tardhys yn-dann dhowr.
=== ʻAʻā ===
[[Restren:Aa large.jpg|skeusennik|Greuv golowek a fros ʻaʻā owth avonsya war bāhoehoe war'n fennva arvorek a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]], Statys Unys]]
''A{{okina}}ā'' (lytherennys ynwedh ''aa'', ''a{{okina}}a'', ''{{okina}}a{{okina}}a'', hag ''a-aa'', ha leverys {{IPA|[ʔəˈʔaː]}} po {{IPA|/ˈɑː(ʔ)ɑː/}}) yw onan a deyr eghennow selyek a fros lava. ʻAʻā yw lava basaltek gans arenep garow komposys a stockys terrys a lava henwys ''clinker''. An ger ʻaʻā yw Hawaiiek ow styrya "lava garow melys dre ven", mes ynwedh "leski";<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D10</ref> komendys o avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9">https://books.google.com/books?id=tHQNAAAAYAAJ&pg=PA180</ref><ref name=":10">Dutton, C. E. (1883). "Hawaiian volcanoes". ''Annual Report U.S. Geological Survey''. '''4''' (95): 240.</ref>
An arenep anstroth, terrys, ha lymm a fros ʻaʻā a lett [[gwandrans]]. An arenep ''clinkerek'' a worher yn hwir kolonnen dhoos bras dres eghen, an moyha byw rann a'n fros. Ha lava hwiogen a viaj war-nans, an ''clinkers'' yw karys war'n arenep. Byttegyns, y'n bleynamal a fros ʻaʻā, an darnow goyeynhys ma a godh war-nans an greuv serth hag a vydh ynkleudhys gans an fros usi owth avonsya. Hemm a askorr gwiskas a dharnow lava y'n dhew ben ha penn a fros ʻaʻā.<ref name=":11">Schmincke 2003, pp. 131–132.</ref>
Pelyow lava keskreunek mar vras avel 3 meter yw kemmyn war frosow ʻaʻā.<ref>Macdonald, Gordon A.; Abbott, Agatin T.; Peterson, Frank L. (1983). ''Volcanoes in the sea: the geology of Hawaii'' (2nd ed.). Honolulu: University of Hawaii Press. p. 23. ISBN 0-8248-0832-0.</ref> ʻAʻā yw, dell yw usys, moy glusek es pāhoehoe. Pāhoehoe a yll omwul ʻaʻā mar fydh terfyskus awos lettyansow po runyow serth.<ref name=":11" />
Awos an gwiasedh lymm elinyek, ʻaʻā yw dastewynnyer [[radar]], hag a yll bos gwelys heb kaletter dre lorell yn resegva (kann yn skeusennow [[Magellan (sterlester)|Magellan]]).<ref name=":12">http://www.lpi.usra.edu/publications/slidesets/hawaii/</ref>
Lavaow ʻaʻā a duedh dhe dardha yn tempredhow a 1,050 dhe {{convert|1050|to|1150|°C}} po moy.<ref>https://doi.org/10.1016%2FS0377-0273%2801%2900257-8</ref><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2884%2990072-6</ref>
=== Pāhoehoe ===
[[Restren:Ropy pahoehoe.jpg|skeusennik|Lava pāhoehoe a loskvenydh Kīlauea, Hawaii, Statys Unys]]
''Pāhoehoe'' (lytherennys ynwedh ''pahoehoe'', dhyworth Hawaiiek {{IPA|[paːˈhoweˈhowe]}}<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D16177</ref> ow styrya "lava leven anterrys") yw lava basaltek gans arenep smodh, kwoffys, tonnek, po lovannek. An nasyow arenebel a dheu a'n gwayans a lava pur linyel a-woles dhe gresten arenep kowlek. An ger Hawaiiek o komendys avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9" /><ref name=":10" />
Fros pāhoehoe a avons avel kevres a lappys ha besies troos neb a wra torr dhyworth kresten goyeynhys. I a furv [[Piben lava|pibennow lava]] le mayth an koll tomder ispoyntel a venten glusekter isel. An gwiasedh arenebel a frosow mentena a var yn efan, ow tiskwedhes oll eghennow a furvow koynt henwys gravyans lava. Gans pellder brassa a-ves dhe'n bennfenten, frosow pāhoehoe a yll omwul frosow ʻaʻā yn gorthyp dhe goll tomder ha'n kressyans sewyek a lusekter.<ref name=":7" /> Arbrovow a brof yma an chanj yn tempredh yntra 1,200 ha 1,170 °C, gans nebes serghogeth war'n kevradh-difurvya.<ref>https://doi.org/10.1007%2Fs00445-014-0876-9</ref><ref name=":8" /> Lava pahoehoe a's teves tempredhow a-dro dhe 1,100 dhe 1,200 °C.<ref name=":5" />
War'n Nor, an brassa rann a frosow lava yw le es 10 km hir, mes nebes frosow pāhoehoe yw moy es 50 km hir.<ref>http://volcano.si.edu/learn_galleries.cfm?p=12</ref> Nebes frosow basalt liv y'n kovadh dororiethel a ystyn kansow a gilometrow.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53.</ref>
Awos an gwiasedh kromm, pāhoehoe yw dastewynnyer radar drog, ha kales yw aga gweles dhyworth lorell yn resegva (du yn skeusennow Magellan).<ref name=":12" />
=== Stockys ===
Frosow lava stock yw tipek a lava andesitek dhyworth loskvenydhyow gweliek. I a far yn maner haval dhe frosow ʻaʻā mes aga gnas moy glusek a gaws an arenep dhe vos gorherys yn darnow elinyek smodh (stockys) a lava solydhys yn le ''clinkers''. Dell yw gans frosow ʻaʻā, pervedh teudhys an fros, enesegys gans an arenep stockek solydhys, a avons dres an radel neb a godh a reuv an fros. I a way ynwedh yn moy lent war-nans hag yw downha es frosow ʻaʻā.<ref name=":13" />
=== Pluvogow ===
{{Chif|Lava pluvek}}
[[Restren:Nur05018-Pillow lavas off Hawaii.jpg|skeusennik|[[Lava pluvek]] war leur an keynvor yn ogas a Hawaii]]
Lava pluvek yw an kesweyth lava furvys yn tipek pan vo sordys lava dhyworth [[Loskvenydh yn-dann vor|tardhell loskvenydhyek yn-dann dhowr]] po [[loskvenydh yn-dann rewliv]] po le mayth yma fros lava owth entra an keynvor. An lava glusek a wayn kresten solyd dre gestav orth an dowr, hag an kresten ma a grack hag a syger banaghow bras keworransel po "pluvogow". Dre reson dowr a worher brassa rann a'n arenep an Nor hag yma an brassa rann a loskvenydhyow yn ogas a, po yn-dann, dhowr, lava pluvek yw fest kemmyn.<ref>https://doi.org/10.1130%2FGSAB-25-591</ref>
== Tirfurvow ==
Awos aga furvyans a garrek deudhys glusek, frosow ha tardhansow lava a wra gwruthyl tirfurvow arbennik yn howrwelek hag yn horrwelek.
=== Loskvenydhyow ===
{{Chif|Loskvenydh}}
[[Restren:Arenallong.jpg|skeusennik|[[Loskvenydh Arenal]], [[Kosta Rika]] yw [[loskvenydh gweliek]]]]
Loskvenydhyow yw an tirfurvow chif gwrys gans tardhansow arta hag arta a lava ha lusu dres termyn. I a var yn furv a [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] gans runyow efan bas furvys dre dardhansow diverek a frosow lava basaltek linyel, dhe [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] gwrys a weliow tereylyek a lusu ha frosow lava moy glusek tipek a lava kres ha felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 59–73.</ref>
[[Kawdarn (dororieth)|Kawdarn]], toll omsedhes bras, a yll furvya yn loskvenydh gweliek, mars yw an kistven magma gwakhys yn rann po yn leun dre dardhansow bras hedardh; an pigorn penn a omskoodh na fella hag, yndella, a omdhiskar wosa henna.<ref>Schmincke 2003, pp. 147–148.</ref> Nasyow a'n par ma a yll komprehendya lynnyn toll loskvenydhyek ha krommdohow lava wosa an hwarvos.<ref>Schmincke 2003, pp. 132, 286.</ref> Byttegyns, kawdarns a yll furvya yn maneryow anhedardh kepar hag omsedhes magma gradhel. Hemm yw tipek yn lies loskvenydh skoos.<ref>Schmincke 2003, pp. 149–151.</ref>
=== Pigern regydh ha kaglek ===
{{Chif|Pigorn loskvenydhyek}}
[[Pigorn regydh|Pigern regydh]] ha pigern kaglek yw nasyow byghanna furvys dre greunyans lava a-dro dhe dardhell vyghan war gesweyth loskvenydhyek. Pigern regydh yw furvys a [[Tefra|defra]] po [[Lusu loskvenydhyek|lusu]] ha [[tuff]] estewlys a dardhell hedardh. Pigern kaglek yw furvys dre greunyans a stoff ha regydh loskvenydhyek estewlys yn furv moy linyel.<ref>Macdonald, Abbott & Peterson 1983, pp. 26–17.</ref>
=== Kīpukas ===
{{Chif|Kīpuka}}
Term Sowsnek Hawaiiek neb re dheuth a'n [[Hawaiiek|yeth Hawaiiek]], kīpuka a styr arenebedh ughel kepar ha bre, drumm, po krommdo lava koth a-berth yn, po war-nans a, arenebedh a loskvenydhieth vyw. Y fydh frosow lava nowydh ow korheri an tir ogas, owth enesega an kīpuka rag may hevel avel enys gosek yn fros lava difeyth.<ref>Macdonald, Abbott & Peterson 1983, pp. 22–23.</ref>
=== Krommdohow lava ha coulées ===
{{Chif|Krommdo lava}}
[[Restren:Valle Grande dome.jpg|skeusennik|Krommdo lava kosek yn-mysk a'n Valle Grande, an brassa pras y'n [[Kawdarn Valles]], [[Meksiko Nowydh]], Statys Unys]]
Krommdohow lava yw furvys der an esherdhyans a vagma felsek glusek. I a yll furvya bothow rond bannek, kepar hag yn [[Kawdarn Valles]]. Mars eus loskvenydh owth esherdhya lava silikek, ev a yll furvya krommdo hwythans, ow trehevel kesweyth bras pluvek neb a grack, a fols, hag a yll dyllo darnow goyeynhys a garrek ha radel. An emlow gwartha ha tenwennek a grommdo lava usi owth hwytha a duedh dhe vos gorherys yn darnow a garrek, [[torrven]], ha lusu.<ref>Schmincke 2003, pp. 132–138, 152–153.</ref>
Ensamplys a dardhansow krommdo lava a gomprehend an krommdo [[Novarupta]] ha krommdohow an eyl wosa y gila a [[Menydh Sen Helens|Venydh Sen Helens]].<ref>Schmincke 2003, pp. 132–134.</ref>
Pan vo furvys krommdo war run, ev a yll frosa yn frosow kott tew, henwys coulées (frosow krommdo). An frosow ma a viaj yn fenowgh boghes kilometrow a'n dardhell.<ref name=":14" />
== Devynnow ==
<references />
cxbcet7jl3wzvmd7pmm4c2ko9rnth2w
228956
228955
2026-08-26T15:41:54Z
Flynn Peck
18125
228956
wikitext
text/x-wiki
{{Fixkw}}
'''Lava''' yw [[magma]] tardhys dhyworth an pervedh a [[Planet norvysel|blanet norvysel]] (kepar ha[[Dor|'n Nor]]) po loor war y arenep. Lava a yll bos tardhys yn [[loskvenydh]] po dre dorr y'n [[Krestennen (dororieth)|kresten]], yn tir po yn-dann dhowr, dell yw usys yn tempredhow a 800 dhe 1,200 °C. Lava a yll bos tardhys yn tidro war arenep an tir po war [[leur an mor]] po i a yll bos estewlys y'n ayrgylgh kyns omhweles. An [[Karrek loskvenydhyek|garrek loskvenydhyek]] solyd gwrys dre woyeynheans an stoff teudhys yw henwys yn fenowgh ''lava''.
[[Restren:001 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Photo by Giles Laurent.jpg|skeusennik|Lava yr a'n tardhans [[Fagradalsfjall]] yn [[Rewenys]], 2023]]
'''Fros lava''' yw diveryans a lava yn [[tardhans diverek]]. ([[Tardhans hedardh]] a askorr kemyskans a [[lusu loskvenydhyek]] ha darnow erel henwys [[tefra]], nyns yw frosow lava.) An glusekter an brassa rann a lava teudhys yw a-dro dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]], a-dro dhe 10,000 dhe 100,000weyth moy glusek es dowr (an stoffys kampollys diwettha musurys yn 25°C yn 1 [[Ayrgylgh savonek (unsys)|ayr]]). Hwath, lava a yll resek yn hirbel kyns goyeynheans a's solydhe, dre reson lava diskwedhys dhe ayr a dhispleg snell kresten solyd neb a eneseg an lava linyel remenant, hag a's gwitha tomm hag anlusek lowr rag pesya frosa.<ref>Philpotts, Anthony R.; Ague, Jay J. (2009). ''Principles of igneous and metamorphic petrology'' (2nd ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 53–55. ISBN 978-0-521-88006-0.</ref>
== Styronieth ==
An ger ''lava'' a dheu a [[Italek]] (dre [[Sowsnek]]) ha, dell hevel, a dheu dhyworth an ger [[Latin]] ''labes'', ow styrya 'kodh' po 'slynk'.<ref>http://www.m-w.com/dictionary/lava</ref><ref>http://dictionary.reference.com/browse/lava</ref> Yma devnydh a-varr an ger (yn-kever esherdhyans a vagma a-woles dhe'n arenep) kevys yn derivas kott an tardhans 1737 a [[Menydh Vesuvius|Vesuvius]], skrifys gans [[Francesco Serao]], neb a dheskrifas "fros a lava tanek" avel analogieth rag an fros a dhowr ha leys yn-nans tenwennnow an loskvenydh ([[lahar]]) wosa [[glaw]] poos.<ref>https://archive.org/details/istoriadellincen00sera/page/n3/mode/2up</ref><ref>https://vulcan.lindahall.org/9.shtml</ref>
== Teythi ==
=== Komposyans ===
[[Restren:007 Volcano eruption of Litli-Hrútur in Iceland in 2023 Video by Giles Laurent.webm|skeusennik|Gwydhyow a lava amovys ha hwythfyek y'n tardhans Litli-Hrútur yn 2023]]
Lava solydhys war [[Kresten an Nor|gresten an Nor]] yw dre vras [[Moon silikat|monyow silikat]]: dre vras [[Gwrysven|gwrysveyn]], [[Fugwrysven|fugwrysveyn]], [[Olyvin|olyvinyow]], [[Pyroksyn|pyroksynyow]], [[Amfybol|amfybolyow]], [[Mika|mikas]], ha [[kanndir]].<ref name=":0">Philpotts & Ague 2009, p. 19.</ref> Lava ansilikat treweythus a yll bos furvys dre deudhans leel a voon ansilikat<ref name=":3">https://doi.org/10.1007%2Fs12371-011-0045-x</ref> po dre dhibarth a vagma yn gwedhow silikat [[Kemyskadewder|angemyskadow]] hag ansilikat linyel.<ref name=":4">https://doi.org/10.1016%2Fs0009-2541%2802%2900148-1</ref>
==== Silikat ====
Lava sylysasek yw kemyskyansow teudhys gwarthevys gans [[oksyjen]] ha [[silikon]], [[Palsedh a elvennow yn kresten an Nor|moyha pals elvennow a gresten an Nor]], gans mynsow byghanna a [[aluminiom]], [[kalgh]], [[magnesiom]], [[horn]], [[sodiom]], ha [[potassiom]] ha mynsow le a veur a elvennow erel.<ref name=":0" /> [[Karrekonieth|Karrekonydhyon]] a gampoll yn usadow an komposyans a lava silikat dre vayn a rannriv poos po [[gronnedh molekulek]] a'n oksidys a'n elvennow chif (saw [[oksyjen]]) y'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 132–133.</ref>
An rann silika a warthev an fara fisegel a vagmaow silikat. Ions silikon yn lava a omgelm yn fen dhe beswar ion oksyjen yn aray pedrfurvek. Mars eus ion oksyjen omgelmys dhe dhew ions silikon y'n teudhas, deskrifys yw avel oksyjen ponsek, ha lava gans meur a vonniow po kadonyow a ions silikon junys gans oksyjen ponsek yw deskrifys avel liesrannelhys yn rannel. Aluminiom yn kesunyans gans oksidys alkan alkali (sodiom ha potassiom) a deudh ynwedh dhe liesrannelhe an lava.<ref name=":1">Philpotts & Ague 2009, p. 25.</ref> Kations erel, kepar ha horn hornus, kalciom, ha magnesiom, a omgelm moy yn hwann dhe oksyjen hag a iselha an tuedh dhe liesrannelhe.<ref>Schmincke, Hans-Ulrich (2003). ''Volcanism''. Berlin: Springer. p. 38. ISBN 978-3-540-43650-8.</ref> Liesrannelheans rannel a lusekha an lava, ytho lava gans meur a silika yw moy glusek es lava isel yn silika.<ref name=":1" />
Awos an rann a silika rag determya glusekter hag awos meur a deythiennow erel a lava (kepar hag aga thempredh) yw aswonys dhe omdhesedha orth synsas silika, lava silikat yw rannys yn peswar eghennow kymygiethel war-lergh synsas silika: ''felsek'', ''kres'', ''mafek'', ha ''gorvafek''.<ref>Casq, R.A.F.; Wright, J.V. (1987). ''Volcanic Successions''. Unwin Hyman Inc. p. 528. ISBN 978-0-04-552022-0.</ref>
==== Felsek ====
Lava felsek po [[Silika|silikek]] a's teves synsas silika moy es 63%. I a gomprehend lava [[ryolit]] ha [[dacit]]. Gans synsas silika mar ughel, an lava ma yw pur lusek, a 0<sup>8</sup> cP (10<sup>5</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit tomm yn 1,200 °C dhe 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava ryolit goyeyn yn 800°C.<ref name=":2">Philpotts & Ague 2009, p. 23.</ref> Rag kehevelyans, dowr a'n jeves glusekter a-dro dhe 1 cP (0.001 Pa⋅s). Rag an glusekter fest ughel ma, lava felsek a dardh dell yw usys yn hedardh rag askorra godhes (dernigel) [[Karrek byroklastek|pyroklastek]]. Byttegyns, lava ryolit a dardh yn tiverek treweythyow rag furvya [[Mell keyn lava|mellow keyn lava]], [[Krommdo lava|krommdohow lava]] po "''coulees''" (frosow lava kott ha tew).<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 70–77.</ref> An lava a omvrew yn tipek hag esherdhyons, owth askorra frosow lava stockek. An re ma a yssyns yn fenowgh [[gwederdu]].<ref name=":13">Schmincke 2003, p. 132.</ref>
Magmaow felsek a yll tardha yn tempredhow mar ughel avel 800 °C.<ref name=":5">Philpotts & Ague 2009, p. 20.</ref> Lava ryolit tomm yn anusadow (>950 °C), byttegyns, a yll frosa rag meur a gilometrow, kepar hag y'n [[Playn Snake River]] a worlewin an Statys Unys.<ref>Bonnichsen, B.; Kauffman, D.F. (1987). "Physical features of rhyolite lava flows in the Snake River Plain volcanic province, southwestern Idaho". ''The Emplacement of Silicic Domes and Lava Flows''. Geological Society of America Special Papers. Vol. 212. Geological Society of America. pp. 119–145. doi:10.1130/SPE212-p119. ISBN 0-8137-2212-8.</ref>
==== Kres ====
Lava kres po [[Andesit|andesitek]] a yssyns 52% dhe 63% silika, hag yw isella yn aluminiom ha, dell yw usys, nebes rychha yn [[magnesiom]] ha [[horn]] es lava felsek. Lava kres a furv krommdohow andesitek ha lava stockek hag a yll hwarvos yn [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] serth, kepar hag y'n [[Andes]].<ref>Schmincke 2003, pp. 21–24, 132, 143.</ref> Tommha yns yn kemmyn es lava felsek, yntra 850 dhe 1,100 °C. Awos aga synsas silika isella ha tempredhow-tardha ughella, i a duedh dhe vos le glusek, gans glusekter tipek a 3.5 million cP (3,500 Pa⋅s) yn {{cvt|1200|C||}}. Hemm yw boghes moy es an glusekter a [[amanyn know dhor]] smodh.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–611.</ref> Lava kres a dhiskwedh tuedh moyha dhe furvya [[Fenokryst|fenokrystyow]].<ref>https://doi.org/10.1029%2F2011JB008243</ref> Magnesiom ha horn ughella a duedh dhe omapertya avel [[Mammek (dororieth)|mammek]] moy du, ow komprehendya amfibol po fenokrystyow pyroksin.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 1376–377.</ref>
==== Mafek ====
Tipek yw synsas magnesiom oksid ha horn oksid (dhe biw an furvellow molekulek a brovi an kessonennow yn mafek) yn lava mafek po [[Basalt|basaltek]], hag yma synsas silika strothys yntra 52% dhe 45%. I a dardh dre vras yn tempredhow a 1,100 dhe 1,200 °C hag yn glusekteryow isella, a-dro dhe 10<sup>4</sup> to 10<sup>5</sup> cP (10 to 100 Pa⋅s). Haval yw hemma dhe'n glusekter a [[Kechap|gechap]],<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 23–25.</ref> kyn pur ughella yw es an glusekter a dhowr. Lava mafek a duedh dhe askorra [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] kott po [[Basalt liv|basaltys liv]], dre reson an lava le glusek a yll frosa yn hirbel a'n dardhell. An tewder a fros lava basaltek solydhys, dres oll war run isel, a yll bos moy es an tewder an fros lava teudhys usi ow kwaya yn neb eur, dre reson lava basaltek a yll "hwytha" dre brovians sad a lava hag y waskedh war gresten solydhys.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53–55, 59–64.</ref> An brassa rann a lava basaltek yw a eghennow ʻaʻā po pāhoehoe, a-der lava stockek. Yn-dann dhowr, i a yll furvya [[lava pluvek]], haval dhe lava pahoehoe war'n tir.<ref name=":7">Schmincke 2003, pp. 128–132.</ref>
==== Gorvafek ====
Lava gorvafek, kepar ha [[komatiit]] ha magmaow pur vagnesiek neb a furv [[boninit]], a gemmer an komposyans ha tempredhow a dardhans dhe'n penn. Oll a's teves synsas silika a-woles dhe 45%. Komatiitys a yssyns moy es 18% magnesiom oksid hag yw krysys dhe dardha yn tempredhow a {{convert|1600|°C}}. Y'n tempredh ma, nyns eus liesrannelheans an kesunyansow moon, ow kwruthyl lin pur wayadow.<ref>Arndt, N.T. (1994). "Archean komatiites". In Condie, K.C. (ed.). ''Archean Crustal Evolution''. Amsterdam: Elsevier. p. 19. ISBN 978-0-444-81621-4.</ref> Glusekteryow a vagmaow komatiit yw krysys dhe vos mar isel avel 100 dhe 1000 cP (0.1 dhe 1 Pa⋅s), haval dhe'n glusekter a oyl jynn skav.<ref name=":2" /> Nyns yw an brassa rann a vagmaow gorvafek yowynkha es an [[Proterozoek]], gans nebes magmaow gorvafek aswonys dhe vos a'n [[Fanerosoek]] yn [[Amerika Gres]] askrifys dhe [[ughres pall]] tomm. Nyns eus lava komatiit arnowydh aswonys, drefen re woyeynhys veu [[pall an Nor]] rag askorra magmaow magnesiek ughella.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 399–400.</ref>
==== Alkaliek ====
Yma dhe nebes lava silikat synsas ughellhys a [[Rol a oksidys alkan alkali|oksidys alkan alkali]] (sodiom ha potassiom), dres oll yn tylleryow a [[Fols|folsans brastiryel]], arenebedhow neb a wrowedh war [[Tektonieth plattys|blattys]] [[Istennans|istennys]], po yn [[Tyller tomm (dororieth)|tylleryow tomm]] isblatt.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 139–148.</ref> Aga synsas silika a yll bos yntra gorvafek ([[nefelinit]], [[basanit]], ha [[tefrit]]) dhe felsek ([[trakit]]). I a duedh dhe vos dinythys yn dowderyow brassa y'n pall es magmaow isalkaliek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 606–607.</ref> Lava [[nefelinit]] olivin yw an dhew gorvafek ha fest alkaliek, hag yw krysys dhe dos a dhownha yn [[Pall (dororieth)|pall]] an [[Dor|Nor]] es lava erel.<ref>https://web.archive.org/web/20090307140121/http://gsc.nrcan.gc.ca/volcanoes/cat/feature_volcano_e.php</ref>
{| style="border:0px solid black;"
|+
!valign="top" |
{| class="wikitable" style="text-align: left;"
|+Ensamplys a gomposyansow lava (poos%)<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 145.</ref>
! Component
! [[Nefelinit]]
! [[Pikrit]] [[Kevres magma tholeiitek|tholeiitek]]
! [[Basalt tholeiitek]]
! [[Andesit]]
! [[Ryolit]]
|-
| Silika |[[SiO2|SiO<sub>2</sub>]]
| 39.7
| 46.4
| 53.8
| 60.0
| 73.2
|-
| [[TiO2|TiO<sub>2</sub>]]
| 2.8
| 2.0
| 2.0
| 1.0
| 0.2
|-
| [[Al2O3|Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 11.4
| 8.5
| 13.9
| 16.0
| 14.0
|-
| [[Fe2O3|Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]]
| 5.3
| 2.5
| 2.6
| 1.9
| 0.6
|-
| [[FeO]]
| 8.2
| 9.8
| 9.3
| 6.2
| 1.7
|-
| [[MnO]]
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.2
| 0.0
|-
| [[MgO]]
| 12.1
| 20.8
| 4.1
| 3.9
| 0.4
|-
| [[CaO]]
| 12.8
| 7.4
| 7.9
| 5.9
| 1.3
|-
| [[Na2O|Na<sub>2</sub>O]]
| 3.8
| 1.6
| 3.0
| 3.9
| 3.9
|-
| [[K2O|K<sub>2</sub>O]]
| 1.2
| 0.3
| 1.5
| 0.9
| 4.1
|-
| [[P2O5|P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>]]
| 0.9
| 0.2
| 0.4
| 0.2
| 0.0
|}
! valign="top" | {{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava basalt tholeiitek
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 53.8
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 =13.9
| label3 =FeO
| value3 =9.3
| label4 =CaO
| value4 =7.9
| label5 =MgO
| value5 =4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 =3.0
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7=2.6
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8=2.0
| label9 = K<sub>2</sub>O
| value9 = 1.5
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.4
| label11 = MnO
| value11 = 0.2
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
! valign="top" |{{Pie chart
| radius = 100
| thumb =
| caption = Lava ryolit
| other =
| label1 = SiO<sub>2</sub>
| value1 = 73.2
| label2 = Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value2 = 14
| label9 =K<sub>2</sub>O
| value9 = 4.1
| label6 =Na<sub>2</sub>O
| value6 = 3.9
| label3 =FeO
| value3 = 1.7
| label4 = CaO
| value4 = 1.3
| label7 = Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>
| value7= 0.6
| label5 = MgO
| value5= 0.4
| label8 = TiO<sub>2</sub>
| value8 = 0.2
| label10 = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| value10 = 0.00
| label11 = MnO
| value11 = 0.00
| color1 = #1B7837
| color2 = #7FBF7B
| color3 = #D9F0D3
| color4 = #762A83
| color5 = #AF8DC3
| color6 = #E7D4E8
| color7 = #D73027
| color8 = #FC8D59
| color9 = #FEE090
| color10 = #4575B4
| color11 = #91BFDB
}}
|}
==== Ansilikat ====
Re beu nebes lava a gomposyans anusadow tardhys war arenep an Nor. An re ma a gomprehend:
* Lava [[karbonatit]] ha [[natrokarbonatit]] yw aswonys dhyworth loskvenydh [[Ol Doinyo Lengai]] yn [[Tanzani]], an ensampel unnik a loskvenydh karbonatit byw.<ref>http://www.geology.sdsu.edu/how_volcanoes_work/Unusual%20lava.html</ref> Karbonatitys y'n kovadh dororiethel yw yn tipek 75% monyow karbonat, gans mynsow le a vonyow silikat (kepar ha [[mika]] hag olivin), [[apatit]], [[magnetit]], ha [[pyroklor]]. Ny dhiskwedh hemma komposyans gwreydhek an lava, neb a alla yssynsi [[sodiom karbonat]] dileys wosa henna der aktivita dowrdesel, kynth yma arbrovow yn brovji ow tiskwedhes magma rych yn kalcit yw galladow. Lava karbonatit a dhiskwedh [[Komparriv isotop fast|komparrivow isotop fast]] neb a sin yth ymons dhyworth an lava silikek fest alkaliek, dres lycklod dre dhibarth a wedh angemyskadow.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 396–397.</ref> Lava natrokarbonatit a Ol Doinyo Lengai yw komposys dre vras a sodiom karbonat, gans a-dro dhe hanter an myns na a botassiom karbonat, ha mynsow le a halidys, fluoridys, ha sulfatys. Pur linyel yw an lava, gans glusekteryow boghes moy es dowr. Ynwedh pur woyeyn yns gans tempredhow musurys a 91 dhe 544 °C.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF00301213</ref>
* Lava [[horn oksid]] yw krysys dhe vos pennfenten an godhesow horn yn [[Kiruna]], [[Sweden]] neb a furvyas y'n [[Proterozoek]].<ref name=":4" /> Yma lava horn oksid a'n oos [[Pliocin]] y'n komplek loskvenydh [[El Laco]] war'n amal [[Chile]]-[[Arghantina]].<ref name=":3" /> Krysys yw lava horn oksid dhe vos an sewyans a dhibarth [[Angemyskadewder|angemyskadow]] a vagma horn oksid rag magma kerensel a gomposyans [[Kevres magma kalc-alkaliek|kalc-alkaliek]] po alkaliek.<ref name=":4" /> Byttegyns, yma neb dororydhyon ow styrya an kerrek horn oksid El Laco avel frosow lava silikat chanjys yn towrdesel wosa aga thardhans.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2009AGUSM.V12A..04M/abstract</ref>
* Yma frosow lava [[sulfur]] bys dhe 250 meter hir ha 10 meter ledan yn loskvenydh [[Lastarria]] yn Chile. Yth ens i furvys der an teudhans a wodhesow sulfur yn tempredhow mar isel avel 113°C.<ref name=":3" />
An term "lava" a yll bos devnydhys ynwedh rag "kemyskansow rew" teudhys yn tardhansow war loryow rewys an [[planetow kowrek]] yn [[System howlek|kevreyth an Howl]].<ref>McBride; Gilmore, eds. (2007). ''An introduction to the Solar System''. Cambridge University Press. p. 392.</ref>
=== Frosonieth ===
[[Restren:PahoehoeLava.jpg|skeusennik|Besies troos a avonsyans pāhoehoe a-dreus dhe fordh yn [[Kalapana, Hawaii|Kalapana]] war'n folsva est a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]]]]
Dre vras, glusekter an lava a dheterm an fara a frosow lava. Yma an tempredh a lava silikat kemmyn a-dro dhe 800 °C rag lava felsek dhe 1,200 °C rag lava mafek,<ref name=":5" /> mes yma an glusekter moy chanjus a 10<sup>11</sup> cP (10<sup>8</sup> Pa⋅s) rag lava felsek dhe 10<sup>4</sup> cP (10 Pa⋅s) rag lava mafek.<ref name=":5" /> Gluskter a lava yw determys dre vras gans komposyans mes a greg ynwedh war dempredh<ref name=":2" /> ha kevradh difurvyans.<ref name=":8">https://doi.org/10.1029%2F2005GL024240</ref>
Glusekter a lava a dheterm an [[Tardhans loskvenydhyek|eghen a aktivita loskvenydhyek]] usi pan dardhys yw lava. An moy yw an glusekter, an moy yw an tuedh dhe dardhansow dhe vos hedardh yn-dar diverek. Awos hemma, an brassa rann a frosow lava war'n Nor, Meurth, ha Gwener yw komposys a lava basalt.<ref>Schmincke 2003, p. 128.</ref> War'n Nor, 90% a frosow lava yw mafek po gorvafek, ha lava kres ow furvya 8% a frosow, ha lava felsek ow furvya mar 2% a frosow.<ref name=":6">http://www.geo.umass.edu/courses/volcanology/Lava%20Flows.pdf</ref> Glusekter a dheterm ynwedh an wedh (tewder perthynek orth kehesedh tenewen) a frosow, an tooth a frosow, ha gnas arenebel an frosow.<ref name=":2" /><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2880%2990033-5</ref>
Pan vo tardhys lava fest glusek yn tiverek yn-dar yn hedardh, i a dardh ogas ha pupprys avel frosow gwedh-ughel po krommdohow. An frosow ma a furv lava stockek yn-dar ʻaʻā po pāhoehoe. Kemmyn yw frosow gwederdu.<ref name=":14">Schmincke 2003, pp. 132–138.</ref> Lava kres a duedh dhe furvya loskvenydhyow gweliek serth, gans gweliow tereylyek a lava dhyworth tardhansow diverek ha tefra dhyworth tardhansow hedardh.<ref>Schmincke 2003, pp. 143–144.</ref> Lava mafek a furv frosow moon neb a yll gwaya yn hirbel, hag ow furvya loskvenydhyow skoos gans runyow jentyl.<ref>Schmincke 2003, pp. 127–128.</ref>
Yn keworransel ha karrek deudhys, an brassa rann a lava a yssyns gwrysow solyd a vonyow dyffrans, darnow a gerrek eksotek henwys [[Esven|esveyn]], ha darnow a lava solydhys kyns ena. An synsas gwrys a'n brassa rann a lava a'ga re teythi [[Tavatropikieth|tavatropik]] ha [[tanowheans-difurvya]].<ref>https://doi.org/10.1016%2Fs0377-0273%2803%2900341-x</ref> Yn geryow erel, nyns usi an brassa rann a lava ow fara avel linyow Newtonek, le mayth an kevradh-frosa yw kemusurel orth an [[Gwask difurvyans|wask difurvyans]]. Yn le, [[Plastek Bingham|lin Bingham]] yw lava tipek, neb a dhiskwedh sprallansedh mynsek dhe fros bys dhe dreudhow gwask, henwys an wask blegya.<ref>Schmincke 2003, pp. 39–40.</ref> Hemm a sew yn [[fros stoppyer]] a lava gwrysek yn rannel. Ensampel aswonys a fros stoppyer yw past dens strothys yn-mes a biben. An past dens a dheu yn-mes avel stoppyer hantersolyd, dre reson yma difurvyans keskreunys yn gwiskas tanow y'n past dens ryb an biben hag y'n tyller na yn unnik eus past dens ow fara avel lin. Fara tavatropik a lett ynwedh gwrysow rag godhesa a-ves dhe'n lava.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 40.</ref> Pan vo drehedhys a-dro dhe 60% an synsas gwrys, an lava a astel fara avel lin hag a dhalleth fara avel solyd. Kemyskans an par ma a wrysow gans karrek deudhys a yll bos deskrifys avel [[loub gwrysek]].<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 16.</ref>
Tooth a frosow lava a var dre vras war-lergh glusekter ha run. Dre vras, lava a fros yn lent, gans tooth tipek rag frosow basaltek hawaiiek a 0.40 km/e ha tooth ughboyntyel a 10 dhe 48 km/e yn runyow serth.<ref name=":6" /> Tooth mes an rewl a 37 dhe 97 km/e o rekordys wosa an diskar a lynn lava yn [[Menydh Nyiragongo]].<ref name=":6" /> An perthynyans-kressya rag lava yw hag yma'n tooth kresek a fros ow kressya hag yma'n wreydhen bedrek a'ga thewder rannys orth aga glusekter.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 71.</ref> Hemm a brof y fia res dhe fros ryolit dhe vos a-dro dhe vilweyth moy tew es fros basalt rag frosa yn tooth haval.
=== Tempredh ===
[[Restren:Giant's Causeway 2006 08.jpg|skeusennik|Kesjunyans kolovennek y'n [[Kons Kewri]] yn [[Wordhen Gledh|Iwerdhon Gledh]]]]
Yma an tempredh a'n brassa rann a lava teudhys a-dro dhe 800 °C dhe 1,200 °C<ref name=":5" /> ow kregi war gomposyans kymygiethel an lava. An efander tempredh ma yw haval dhe'n tommha tempredh hedhadow gans fog glowbren ayr-yniys.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.apenergy.2015.09.095</ref> Lava yw an moyha linyel kyns neppell wosa tardhans, ow tos ha bos moy glusek hag iselhe an tempredh.<ref name=":2" />
Frosow lava a dhispleg snell kresten-enesega a garrek solyd avel sewyans a goll dewynnyek a domder. Wosa henna, an lava a woyeynha dre gendegyans fest lent a domder dres karrek an kresten. Rag ensampel, dororydhyon an [[Arhwithrans Dororiethel an Statys Unys]] a dardras yn fenowgh y'n lynn lava Kilauea Iki, furvys yn tardhans 1959. Wosa teyr bledhen, an kresten arenep solyd, yth esa an ben 1,065 °C, o hwath mar 14 meter tew, spit dhe'n lynn ow pos a-dro dhe 100 meter down. Yth esa hwath lin remenantel yn downderyow a-dro dhe 80 meter nownsek bledhen wosa an tardhans.<ref name=":5" />
Fros lava ow koyeynha a leha, ha hemm a derr an fros. Frosow basalt a dhiskwedh patron tipek a dorrvaow. An rannow gwartha a'n fros a dhiskwedh torrvaow war-nans anrewlys, hag an rann woles a'n fros a dhiskwedh patron fest rewlys a dorrvaow neb a rann an fros yn kolovennow gans pymp po hwegh tenwennow. An rann wartha anrewlys a'n fros solydhys yw henwys an ''entablature'', hag an rann woles neb a dhiskwedh [[kesjunyans kolovennek]] yw henwys an ''colonnade''. (An termys yw chevisys a bennserneth dempel grek.) Ynwedh, patronyow plommwedhek rewlys war'n tenwennow a golovennow, askorrys gans goyeynheans gans terryans periodek, yw deskrifys avel merkys genn. Yn despit dhe aga henwyn, nasyow naturel yns askorrys gans goyeynheans, kottheans tesel, ha terryans.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 55–56.</ref>
Ha goyeynhe an lava, ow kwrysa war-ji a'n emlow, y a estewl gassys rag furvya kellow y'n oryon woles ha gwartha. Deskrifys yns avel kellow-piben-ben. Linyow estewlys a'n loub gwrysek ow koyeynhe a sev war-vann y'n kres linyel a'n fros ow koyeynhe hag a askorr hirgrennennow kell plommwedhek. An le mayth usi an re ma ow kesunya yn penn an fros, i a furv folennow a vasalt kellek hag yw kappys treweythyow gans kowvaow gass neb a lenow treweythyow gans monyow nessa. An [[Amethyst|amethystyow]] kevys y'n basaltys liv a [[Amerika Dyghow]] a furvyas y'n maner ma.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 58–59.</ref>
Basaltys liv a wrysa boghes yn tipek kyns i a astel frosa, hag, avel sewyans, gwiasedhow fros yw ankemmyn yn frosow le silikek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 48.</ref> Y'n kontrari part, [[bondans fros]] yw kemmyn yn frosow felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 72.</ref>
== Gwiasedh ==
[[Restren:Lava entering sea - Hawaii.png|skeusennik|Lava owth entra an mor rag efani an [[Hawaiʻi (enys)|enys vras a Hawaii]], [[Park Kenedhlek Loskvenydhyow Hawaiʻi]]]]
[[Restren:Three Waikupanaha and one Ki lava ocean entries w-edit2.jpg|skeusennik|Lava a enter an [[Keynvor Hebask|Hebask]] y'n [[Hawaiʻi (enys)|Enys Vras a Hawaii]]]]
Frosow lava basaltek moy linyel a duedh dhe furvya korfow folennek leven; frosow lava ryolit glusek a furv bushys stockek talbennek a garrek. Yma teythi erel gans lava tardhys yn-dann dhowr.
=== ʻAʻā ===
[[Restren:Aa large.jpg|skeusennik|Greuv golowek a fros ʻaʻā owth avonsya war bāhoehoe war'n fennva arvorek a [[Kīlauea|Gīlauea]] yn [[Hawaii]], Statys Unys]]
''A{{okina}}ā'' (lytherennys ynwedh ''aa'', ''a{{okina}}a'', ''{{okina}}a{{okina}}a'', hag ''a-aa'', ha leverys {{IPA|[ʔəˈʔaː]}} po {{IPA|/ˈɑː(ʔ)ɑː/}}) yw onan a deyr eghennow selyek a fros lava. ʻAʻā yw lava basaltek gans arenep garow komposys a stockys terrys a lava henwys ''clinker''. An ger ʻaʻā yw Hawaiiek ow styrya "lava garow melys dre ven", mes ynwedh "leski";<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D10</ref> komendys o avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9">https://books.google.com/books?id=tHQNAAAAYAAJ&pg=PA180</ref><ref name=":10">Dutton, C. E. (1883). "Hawaiian volcanoes". ''Annual Report U.S. Geological Survey''. '''4''' (95): 240.</ref>
An arenep anstroth, terrys, ha lymm a fros ʻaʻā a lett [[gwandrans]]. An arenep ''clinkerek'' a worher yn hwir kolonnen dhoos bras dres eghen, an moyha byw rann a'n fros. Ha lava hwiogen a viaj war-nans, an ''clinkers'' yw karys war'n arenep. Byttegyns, y'n bleynamal a fros ʻaʻā, an darnow goyeynhys ma a godh war-nans an greuv serth hag a vydh ynkleudhys gans an fros usi owth avonsya. Hemm a askorr gwiskas a dharnow lava y'n dhew ben ha penn a fros ʻaʻā.<ref name=":11">Schmincke 2003, pp. 131–132.</ref>
Pelyow lava keskreunek mar vras avel 3 meter yw kemmyn war frosow ʻaʻā.<ref>Macdonald, Gordon A.; Abbott, Agatin T.; Peterson, Frank L. (1983). ''Volcanoes in the sea: the geology of Hawaii'' (2nd ed.). Honolulu: University of Hawaii Press. p. 23. ISBN 0-8248-0832-0.</ref> ʻAʻā yw, dell yw usys, moy glusek es pāhoehoe. Pāhoehoe a yll omwul ʻaʻā mar fydh terfyskus awos lettyansow po runyow serth.<ref name=":11" />
Awos an gwiasedh lymm elinyek, ʻaʻā yw dastewynnyer [[radar]], hag a yll bos gwelys heb kaletter dre lorell yn resegva (kann yn skeusennow [[Magellan (sterlester)|Magellan]]).<ref name=":12">http://www.lpi.usra.edu/publications/slidesets/hawaii/</ref>
Lavaow ʻaʻā a duedh dhe dardha yn tempredhow a 1,050 dhe {{convert|1050|to|1150|°C}} po moy.<ref>https://doi.org/10.1016%2FS0377-0273%2801%2900257-8</ref><ref>https://doi.org/10.1016%2F0377-0273%2884%2990072-6</ref>
=== Pāhoehoe ===
[[Restren:Ropy pahoehoe.jpg|skeusennik|Lava pāhoehoe a loskvenydh Kīlauea, Hawaii, Statys Unys]]
''Pāhoehoe'' (lytherennys ynwedh ''pahoehoe'', dhyworth Hawaiiek {{IPA|[paːˈhoweˈhowe]}}<ref>http://www.wehewehe.org/gsdl2.5/cgi-bin/hdict?d=D16177</ref> ow styrya "lava leven anterrys") yw lava basaltek gans arenep smodh, kwoffys, tonnek, po lovannek. An nasyow arenebel a dheu a'n gwayans a lava pur linyel a-woles dhe gresten arenep kowlek. An ger Hawaiiek o komendys avel term teknogel yn dororieth gans [[Clarence Dutton]].<ref name=":9" /><ref name=":10" />
Fros pāhoehoe a avons avel kevres a lappys ha besies troos neb a wra torr dhyworth kresten goyeynhys. I a furv [[Piben lava|pibennow lava]] le mayth an koll tomder ispoyntel a venten glusekter isel. An gwiasedh arenebel a frosow mentena a var yn efan, ow tiskwedhes oll eghennow a furvow koynt henwys gravyans lava. Gans pellder brassa a-ves dhe'n bennfenten, frosow pāhoehoe a yll omwul frosow ʻaʻā yn gorthyp dhe goll tomder ha'n kressyans sewyek a lusekter.<ref name=":7" /> Arbrovow a brof yma an chanj yn tempredh yntra 1,200 ha 1,170 °C, gans nebes serghogeth war'n kevradh-difurvya.<ref>https://doi.org/10.1007%2Fs00445-014-0876-9</ref><ref name=":8" /> Lava pahoehoe a's teves tempredhow a-dro dhe 1,100 dhe 1,200 °C.<ref name=":5" />
War'n Nor, an brassa rann a frosow lava yw le es 10 km hir, mes nebes frosow pāhoehoe yw moy es 50 km hir.<ref>http://volcano.si.edu/learn_galleries.cfm?p=12</ref> Nebes frosow basalt liv y'n kovadh dororiethel a ystyn kansow a gilometrow.<ref>Philpotts & Ague 2009, p. 53.</ref>
Awos an gwiasedh kromm, pāhoehoe yw dastewynnyer radar drog, ha kales yw aga gweles dhyworth lorell yn resegva (du yn skeusennow Magellan).<ref name=":12" />
=== Stockys ===
Frosow lava stock yw tipek a lava andesitek dhyworth loskvenydhyow gweliek. I a far yn maner haval dhe frosow ʻaʻā mes aga gnas moy glusek a gaws an arenep dhe vos gorherys yn darnow elinyek smodh (stockys) a lava solydhys yn le ''clinkers''. Dell yw gans frosow ʻaʻā, pervedh teudhys an fros, enesegys gans an arenep stockek solydhys, a avons dres an radel neb a godh a reuv an fros. I a way ynwedh yn moy lent war-nans hag yw downha es frosow ʻaʻā.<ref name=":13" />
=== Pluvogow ===
{{Chif|Lava pluvek}}
[[Restren:Nur05018-Pillow lavas off Hawaii.jpg|skeusennik|[[Lava pluvek]] war leur an keynvor yn ogas a Hawaii]]
Lava pluvek yw an kesweyth lava furvys yn tipek pan vo sordys lava dhyworth [[Loskvenydh yn-dann vor|tardhell loskvenydhyek yn-dann dhowr]] po [[loskvenydh yn-dann rewliv]] po le mayth yma fros lava owth entra an keynvor. An lava glusek a wayn kresten solyd dre gestav orth an dowr, hag an kresten ma a grack hag a syger banaghow bras keworransel po "pluvogow". Dre reson dowr a worher brassa rann a'n arenep an Nor hag yma an brassa rann a loskvenydhyow yn ogas a, po yn-dann, dhowr, lava pluvek yw fest kemmyn.<ref>https://doi.org/10.1130%2FGSAB-25-591</ref>
== Tirfurvow ==
Awos aga furvyans a garrek deudhys glusek, frosow ha tardhansow lava a wra gwruthyl tirfurvow arbennik yn howrwelek hag yn horrwelek.
=== Loskvenydhyow ===
{{Chif|Loskvenydh}}
[[Restren:Arenallong.jpg|skeusennik|[[Loskvenydh Arenal]], [[Kosta Rika]] yw [[loskvenydh gweliek]]]]
Loskvenydhyow yw an tirfurvow chif gwrys gans tardhansow arta hag arta a lava ha lusu dres termyn. I a var yn furv a [[Loskvenydh skoos|loskvenydhyow skoos]] gans runyow efan bas furvys dre dardhansow diverek a frosow lava basaltek linyel, dhe [[Loskvenydh gweliek|loskvenydhyow gweliek]] gwrys a weliow tereylyek a lusu ha frosow lava moy glusek tipek a lava kres ha felsek.<ref>Philpotts & Ague 2009, pp. 59–73.</ref>
[[Kawdarn (dororieth)|Kawdarn]], toll omsedhes bras, a yll furvya yn loskvenydh gweliek, mars yw an kistven magma gwakhys yn rann po yn leun dre dardhansow bras hedardh; an pigorn penn a omskoodh na fella hag, yndella, a omdhiskar wosa henna.<ref>Schmincke 2003, pp. 147–148.</ref> Nasyow a'n par ma a yll komprehendya lynnyn toll loskvenydhyek ha krommdohow lava wosa an hwarvos.<ref>Schmincke 2003, pp. 132, 286.</ref> Byttegyns, kawdarns a yll furvya yn maneryow anhedardh kepar hag omsedhes magma gradhel. Hemm yw tipek yn lies loskvenydh skoos.<ref>Schmincke 2003, pp. 149–151.</ref>
=== Pigern regydh ha kaglek ===
{{Chif|Pigorn loskvenydhyek}}
[[Pigorn regydh|Pigern regydh]] ha pigern kaglek yw nasyow byghanna furvys dre greunyans lava a-dro dhe dardhell vyghan war gesweyth loskvenydhyek. Pigern regydh yw furvys a [[Tefra|defra]] po [[Lusu loskvenydhyek|lusu]] ha [[tuff]] estewlys a dardhell hedardh. Pigern kaglek yw furvys dre greunyans a stoff ha regydh loskvenydhyek estewlys yn furv moy linyel.<ref>Macdonald, Abbott & Peterson 1983, pp. 26–17.</ref>
=== Kīpukas ===
{{Chif|Kīpuka}}
Term Sowsnek Hawaiiek neb re dheuth a'n [[Hawaiiek|yeth Hawaiiek]], kīpuka a styr arenebedh ughel kepar ha bre, drumm, po krommdo lava koth a-berth yn, po war-nans a, arenebedh a loskvenydhieth vyw. Y fydh frosow lava nowydh ow korheri an tir ogas, owth enesega an kīpuka rag may hevel avel enys gosek yn fros lava difeyth.<ref>Macdonald, Abbott & Peterson 1983, pp. 22–23.</ref>
=== Krommdohow lava ha coulées ===
{{Chif|Krommdo lava}}
[[Restren:Valle Grande dome.jpg|skeusennik|Krommdo lava kosek yn-mysk a'n Valle Grande, an brassa pras y'n [[Kawdarn Valles]], [[Meksiko Nowydh]], Statys Unys]]
Krommdohow lava yw furvys der an esherdhyans a vagma felsek glusek. I a yll furvya bothow rond bannek, kepar hag yn [[Kawdarn Valles]]. Mars eus loskvenydh owth esherdhya lava silikek, ev a yll furvya krommdo hwythans, ow trehevel kesweyth bras pluvek neb a grack, a fols, hag a yll dyllo darnow goyeynhys a garrek ha radel. An emlow gwartha ha tenwennek a grommdo lava usi owth hwytha a duedh dhe vos gorherys yn darnow a garrek, [[torrven]], ha lusu.<ref>Schmincke 2003, pp. 132–138, 152–153.</ref>
Ensamplys a dardhansow krommdo lava a gomprehend an krommdo [[Novarupta]] ha krommdohow an eyl wosa y gila a [[Menydh Sen Helens|Venydh Sen Helens]].<ref>Schmincke 2003, pp. 132–134.</ref>
Pan vo furvys krommdo war run, ev a yll frosa yn frosow kott tew, henwys coulées (frosow krommdo). An frosow ma a viaj yn fenowgh boghes kilometrow a'n dardhell.<ref name=":14" />
=== Pibennow lava ===
{{Chif|Piben lava}}
Pibennow lava yw furvys y'n le mayth usi lava linyel ow koyeynhe lowr war'n arenep gwartha rag furvya kresten. A-woles dhe'n kresten ma, eneseger da rag gwrys a garrek yw, an lava a yll pesya frosa avel lin. Pan usi an fros ma...
== Devynnow ==
<references />
gt56uxygojvgfbmflo256trt6hux3iq
Devnydhyer:Flynn Peck/treylyansow
2
19470
228947
228625
2026-08-26T14:19:26Z
Flynn Peck
18125
228947
wikitext
text/x-wiki
An folen ma yw rol rag oll a'n treylyansow gwrys genev, profys dhymm, po hwithrys genev. Hemm yw dre vras noten ragov mes heb mar nebonan a yll devnydhya an treylyansow ma. Profyansow yw wolkom.
=== Termow ===
* atol - [[:en:Atoll|atoll]]
* bolla - [[:en:Crater|crater]]
* diapir - [[:en:Diapir|diapir]]
* dorgrysonieth - [[:en:Seismology|seismology]]
* dowrdesel - hydrothermal
* dresvysk - [[:en:Diamicton|diamict]]
* dyffransow braster ynter reydhow - [[:en:Sexual_dimorphism|sexual dimorphism]]
* esven - [[:en:Xenolith|xenolith]]
* fluksteudh - [[:en:Flux_melting|flux melting]]
* glusek - viscous
** glusekter - [[:en:Viscosity|viscosity]]
* gorloskvenydh - [[:en:Supervolcano|supervolcano]]
* gornown - [[:en:Famine|famine]]
* gwanngylgh - [[:en:Asthenosphere|asthenosphere]]
* gweligylgh - [[:en:Stratosphere|stratosphere]]
* istennans - [[:en:Subduction|subduction]]
* kawdarn - [[:en:Caldera|caldera]]
* keynvoronieth - [[:en:Oceanography|oceanography]]
* kramvilonieth - [[:en:Herpetology|herpetology]]
* krommdo lava - [[:en:Lava_dome|lava dome]]
** kelgrommdo - [[:en:Cryptodome|cryptodome]]
* lemur - [[:en:Lemur|lemur]]
* loskvenydhonydh (-yon) - volcanologist(s)
* loskvenydhva - [[:en:Volcanic_field|volcanic field]]
* loskvenydh gweliek - [[:en:Stratovolcano|stratovolcano]]
* loub gwrysek - [[:en:Crystal_mush|crystal mush]]
* mengylgh - [[:en:Lithosphere|lithosphere]]
* menwedhonieth - [[:en:Lithology|lithology]]
* [[mogdoll]] - [[:en:Fumarole|fumarole]]
* neuvelladow - buoyant
** neuvelladewder - [[:en:Buoyancy|buoyancy]]
* preydh - [[:en:Prey|prey]]
* preydhyer - [[:en:Predation|predator]]
* puskes kachys heb vos ynytendys - [[:en:Bycatch|bycatch]]
9ippjl4trf9ifknhdsvqa0upkdyu9nd
228954
228947
2026-08-26T15:35:37Z
Flynn Peck
18125
228954
wikitext
text/x-wiki
An folen ma yw rol rag oll a'n treylyansow gwrys genev, profys dhymm, po hwithrys genev. Hemm yw dre vras noten ragov mes heb mar nebonan a yll devnydhya an treylyansow ma. Profyansow yw wolkom.
=== Termow ===
* atol - [[:en:Atoll|atoll]]
* bolla - [[:en:Crater|crater]]
* diapir - [[:en:Diapir|diapir]]
* dorgrysonieth - [[:en:Seismology|seismology]]
* dowrdesel - hydrothermal
* dresvysk - [[:en:Diamicton|diamict]]
* dyffransow braster ynter reydhow - [[:en:Sexual_dimorphism|sexual dimorphism]]
* esven - [[:en:Xenolith|xenolith]]
* fluksteudh - [[:en:Flux_melting|flux melting]]
* glusek - viscous
** glusekter - [[:en:Viscosity|viscosity]]
* gorloskvenydh - [[:en:Supervolcano|supervolcano]]
* gornown - [[:en:Famine|famine]]
* gwanngylgh - [[:en:Asthenosphere|asthenosphere]]
* gweligylgh - [[:en:Stratosphere|stratosphere]]
* istennans - [[:en:Subduction|subduction]]
* kawdarn - [[:en:Caldera|caldera]]
* keynvoronieth - [[:en:Oceanography|oceanography]]
* kramvilonieth - [[:en:Herpetology|herpetology]]
* krommdo lava - [[:en:Lava_dome|lava dome]]
** kelgrommdo - [[:en:Cryptodome|cryptodome]]
* lemur - [[:en:Lemur|lemur]]
* loskvenydhonydh (-yon) - volcanologist(s)
* loskvenydhva - [[:en:Volcanic_field|volcanic field]]
* loskvenydh gweliek - [[:en:Stratovolcano|stratovolcano]]
* loub gwrysek - [[:en:Crystal_mush|crystal mush]]
* mengylgh - [[:en:Lithosphere|lithosphere]]
* menwedhonieth - [[:en:Lithology|lithology]]
* [[mogdoll]] - [[:en:Fumarole|fumarole]]
* neuvelladow - buoyant
** neuvelladewder - [[:en:Buoyancy|buoyancy]]
* preydh - [[:en:Prey|prey]]
* preydhyer - [[:en:Predation|predator]]
* puskes kachys heb vos ynytendys - [[:en:Bycatch|bycatch]]
* torrven - [[:en:Breccia|breccia]]
r75f5ac5ipo5ug82qzyi668okpgo6ox
Devnydhyer:Flynn Peck/erthyglow
2
19495
228943
228442
2026-08-26T14:14:15Z
Flynn Peck
18125
228943
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox|name=Erthyglow26|title=Erthyglow 2026|list1=[[Salv amerikanek 1986 a Lybi]] {{·}} [[A'ufaga]] {{·}} ''[[Alosterna tabacicolor]]'' {{·}} [[Anav]] {{·}} [[Atol korel ughel]] {{·}} ''[[Batus barbicornis]]'' {{·}} [[Blåhaj]] {{·}} [[Boeing F/A-18E/F Super Hornet]] {{·}} ''[[Bungarus bungaroides]]'' {{·}} ''[[Bungarus lividus]]'' {{·}} [[Cerambycidae]] {{·}} [[Charles R. Gay]] {{·}} [[Dinas Koosker]] {{·}} ''[[Disa forficaria]]'' {{·}} [[DiWi]] {{·}} [[Dons Meyn Goon Gompes]] {{·}} ''[[Eburia quadrigeminata]]'' {{·}} [[Edward Rowe]] (dasskrif) {{·}} [[Enys Henderson]] {{·}} [[Enys Oeno]] {{·}} [[Enys Pitcairn]] {{·}} [[Fondyans Wikimedia]] {{·}} [[Glynn Falefa]] {{·}} [[Gorsav Sen Austel]] {{·}} [[Gwedhan jiraff]] {{·}} [[Gwithva Natur Fernkloof]] {{·}} [[Hanow dewhenwek]] {{·}} [[Hel Myghtern Arthur]] {{·}} [[Helgh perthyans]] {{·}} [[Heterodera schachtii]] {{·}} [[Hwil hirgorn]] {{·}} [[IKEA]] {{·}} [[Karyans rag Kernow]] {{·}} [[Kenek kern kodh betys]] {{·}} [[Kolisi o Sagata Maria]] {{·}} [[Kresen Kernow]] {{·}} [[Krestennen (dororieth)]] {{·}} [[Lalomanu]] {{·}} [[Lamia (hwil)|''Lamia'' (hwil)]] {{·}} [[Lamiinae]] {{·}} [[Lannfyek]] {{·}} [[Lealatele]] {{·}} [[Lepā]] {{·}} [[Loskvenydh]] {{·}} [[Loskvenydh Augustine]] {{·}} [[Luang Pu Sodh Candasaro]] {{·}} ''[[Lysimachia maritima]]'' {{·}} [[McDonnell Douglas F/A-18 Hornet]] {{·}} [[Metro Kernow Kres]] {{·}} ''[[Monochamus carolinensis]]'' {{·}} [[Morgi glas]] {{·}} [[Nans Mogh]] {{·}} ''[[Neandra brunnea]]'' {{·}} [[Nederlandse Publieke Omroep]] {{·}} [[Niver tesen]] {{·}} [[Nuʻutele]] {{·}} ''[[Oocatochus]]'' {{·}} [[Or folsek]] {{·}} ''[[Phryneta]]'' {{·}} ''[[Phryneta spinator]]'' {{·}} ''[[Prosoplus albifrons]]'' {{·}} [[Rol a eghennow Lepidium|Rol a eghennow ''Lepidium'']] {{·}} [[Saleapaga]] {{·}} [[Sasaki ha Miyano]] {{·}} [[Stephan von Breuning (hweskerydh)]] {{·}} [[Theodore Cantor]] {{·}} [[Therese Grünbaum]] {{·}} [[Tramfordh Rabat–Salé]] {{·}} [[Tredhinas]] (dasskrif) {{·}} [[Trewoon]] {{·}} [[Upolu]] {{·}} [[Vaimoso]] {{·}} [[Wiktionary]]}}{{Navbox|title=Skantlyns|name=Skantlyns|list1=[[Skantlyn:Devyn gwell res]] {{·}} [[Skantlyn:Okina]] {{·}} [[Skantlyn:Pennlinen folsys krowslinek]]}}
ofzrhl6c9b6lsmi0wlo80oao2tewcae
Skantlyn:Okina
10
19598
228942
2026-08-26T14:13:37Z
Flynn Peck
18125
Folen gwruthys gans: 'ʻ<noinclude> {{documentation}} </noinclude>'
228942
wikitext
text/x-wiki
ʻ<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
pbqu2q4bvj2ug0p7birlmvkd5sc9l2m
Klass:Sodhogyon a’n Lyjyon a Enor
14
19599
229024
2026-08-27T07:25:07Z
Aqchampion
8099
Folen gwruthys gans: '[[Klass:Lyjyon a Enor]]'
229024
wikitext
text/x-wiki
[[Klass:Lyjyon a Enor]]
jb5q8g9ai2xvjeuaaeh2antk6tng7jq