Википедия kywiki https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Медиа Атайын Талкуу Колдонуучу Колдонуучунун баарлашуулары Википедия Википедияны талкуулоо Файл Файлды талкуулоо МедиаВики МедиаВикини талкуулоо Калып Калыпты талкуулоо Жардам Жардамды талкуулоо Категория Категорияны талкуулоо Макала долбоору Макала долбоорун талкуулоо TimedText TimedText talk Модуль Модулду талкуулоо Event Event talk 0 1568 646732 539274 2026-05-18T11:42:38Z Born Nomad 47370 646732 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{Түс|Кыргызстан}} |Кыргызча аталышы = Ош облусу |Өздүк аталышы = |Герб = Coat of Osh.png |Желек = Flag of Osh.svg |Белгинин көлөмү = |Желектин көлөмү = |Белгинин аты = |Желектин аты = |Өлкө = Кыргызстан |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимни = |Абалы = Облус |Киргени = |Курамында = 7 район, 3 шаар |Борбору = [[Ош]] |Ири шаары = |Ири шаарлары = [[Кара-Суу]], [[Өзгөн]] |Түзүлгөн убакыты = [[21-ноябрь]] [[1939]] |Таратылган убакыты = |Башчысы = Зиядин Жамалдинов |Башчынын түрү = Ыйгарым өкүлү |Башчысы2 = |Башчынын түрү2 = |ИДӨ = |ИДӨ жылы = |ИДӨ бойунча оруну = |Жан башына алынган ИДӨ оруну = |Тили = [[Кыргыз тили]] |Тилдери = |Калкы = 1 114000 |Санак жылы = 2019 |Пайызы = |Калктын саны бойунча оруну = |Жыштыгы = 38,73 |Жыштыгы бойунча оруну = |Улуттук курамы = * [[Кыргыздар]]: 758 миң - 68,65 % * [[Өзбектер]]: 308 миң - 27,95 % * [[Орустар]]: 15 миң - 1,1 % * [[Түрктөр]]: 11 миң - 0,6 % * [[Уйгурлар]]: 10 миң - 0,6 % * Башкалар: 12 миң - 1,1 % |Диний курамы = |Жер аянты = 29 200 |Жер аянтынын пайызы = |Жер аянты боюнча оруну = |Максималдуу бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдуу бийиктиги = |Көлөмү = |Узундугу = |Карта = Osh Province in Kyrgyzstan.svg |Картанын көлөмү = |Акимчилик бирдигинин картасы = |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү = |Саат алкагы = [[UTC+6]] |Аббревиатура = |ISO = KG-O |FIPS = |Телефон коду = |Почто индекстери = |Интернет-домени = |Унаа коду = O , 06 |Сайты = http://osh.e-region.kg/default.aspx |Commons түрмөгү = |Түшүндүрмөлөр = }} '''Ош облусу''' ― [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] ири административдик-аймактык бирдик. Кыргыз Республикасынын түштүгүндө жайгашкан. Түндүгүнөн [[Жалал-Абад]] [[Сузак району|Сузак р-ну]], түн.-батышынан [[Өзбекстан]], батышынан [[Баткен облусу]], түштүгүнөн [[Тажикстан]], түнд-чыгышынан жана чыгышынан [[Нарын облусу|Нарын]] облусу, [[Кытай]] менен чектешет. Ош облусу 1939-ж. 21-ноябрда уюшулган.1959-ж. 27-январда Жалал-Абад облусу менен биригип, 1990-ж. 14-декабрда кайра эки облуска – [[Ош]] жана Жалал-Абад облустарына ажыраган. 1999-ж. Ош облусунун курамынан Баткен облусу бөлүнгөн. Облус 7 районго ([[Алай району|Алай]], [[Араван району|Араван]], [[Кара-Кулжа району|Каракулжа]], [[Кара-Суу району|Карасуу]], [[Ноокат району|Ноокат]], [[Өзгөн району|Өзгөн]], [[Чоң-Алай району|Чоң Алай]]), 3 шаарга (а. и. Ош шаары облуска, [[Кара-Суу району|Карасуу]], [[Өзгөн]] районго баш ийет), 2 шаарчага ([[Найман (Араван району)|Найман]], [[Сары-Таш (Алай району)|Сарыташ]]), 82 айыл өкмөтүнө, 469 айылга бөлүнөт. Аянты 29,2 миң км2. Калкы 1247,3 миң (2003). Борбору – [[Ош шаары]]. == Табияты == Ош облусу Памир-Алай жана Батыш [[Теңир-Тоо]] аймагында, [[Аму-Дарыя|Амударыя]] менен [[Сыр-Дарыя облусу|Сырдарыянын]] алаптарында жайгашкан. Тоолуу рельеф мүнөздүү, деңиз деңг. бийиктиги түндүгүндө 500 мден түштүгүндө 7000 м бийиктикке чейин өзгөрөт; тоо аралык өрөөндөрү жана ойдуңдары 900 мден 3000 мге чейинки бийиктиктерде жайгашкан. Түрдүү абс. бийиктиктерде жайгашкан бийик тоолор менен адырлардын, тоо аралык ойдуңдардын татаал айкалышы аймактын рельефинин өзгөчөлүгүн түзөт. Ош облусунун түш.бөлүгүн Памир-Алай тоо системасына кирген Алай, Чоң Алай кырка тоолору, түн.-чыгышын Батыш Теңир -Тоо системасындагы Фергана тоо тизмеги, түндүгүн Фергана ойдуңунун түш. чет жакасы жана аны чектеп турган кырка тоолорду этек тоолору ээлейт. Алай кырка тоосунун (бийикт. 6000 мге чейин) Фергана өрөөнүн караган түн.капталы жантайыңкы келип, узатасынан созулган бир нече тоолор менен татаалданган. Аны түштүктө Алай өрөөнү (деңиз деңг. орт. бийиктиги 3000 м) [[Чоң-Алай району|Чоң Алай]] кырка тоосунан бөлүп турат. Чоң Алай кырка тоосунун эң бийик чокусу – [[Ленин чокусу|Ленин]] – 7134 мге чейин көтөрүлөт; түн. капталы Ош облусуна, түш. капталы Тоолуу Бадакшанга карайт. Бул кырка тоолор негизинен кумдук-чопо, акиташ тектери жана аларды жиреп чыккан магма тоо тектеринен түзүлүп, альп тибиндеги рельеф мүнөздүү; алардын капталдары дарыя өрөөндөрү менен тилмеленген, бийик кыркаларын түбөлүк кар, мөңгүлөр ээлейт. Облустун түн.-чыгыш чегин [[Фергана]] тоо тизмеги түзүп (эң бийик жери Тар суусунун алабындагы Үчсейит массивинде, 4948 м), анын структурасында кристаллдык тектер басымдуулук кылат. Анын жазы, жантайыңкы түш.-батыш капталы дарыя өрөөндөрү менен тилмеленген. Фергана тоо тизмегинен түш.-чыгышты карай [[Алайкуу, кырка тоо|Алайкуу]] (эң бийик жери 4733 м) жана Академик Адышев (4745 м) кырка тоолору созулуп жатат.Облустун эң түн. бөлүгүн, Фергана өрөөнүнун чет-жакасын адырлар тилкеси ээлейт; адырлардын негизин конгломерат тектери түзүп, үстү лёсс жана лёсс сымал тектер менен капталып, [[Алай]] кырка тоосунан агып түшкөн суулар менен тилмеленген; облустун аймагынан күрөң жана таш көмүр (Алмалык, Өзгөн ж. б.), ысык жана минералдуу суулар(Өзгөн, Карашоро ж. б.), курулуш материалдары ж. б. кендер чыгат. Облустун [[Климат|климаты]] негизинен мелүүн жана тропик кеңдиктеринин аба массаларынын таасиринен түзүлгөн; мелүүн алкактын аба массалары негизинен кыш, тропиктик аба массалары жай мезгилдеринде үстөмдүк кылат. Аймактын климатына батыштан соккон аба агымынын мааниси зор, ал 3000 м жана андан жогорку бийиктиктерде үстөмдүк кылып, тоолордун шамал агымын караган батыш жана түш.-батыш капталдарына жаан-чачынды мол алып келет (мис., Фергана тоо тизмегине ж. б.). Климатынын негизги өзгөчөлүгүн анын бийиктик алкактуулук боюнча өзгөрүүсү түзөт. Деңиз деңг. 600–1000 м бийиктикте жайгашкан жерлердин климаты жылуу, жарым чөлдүү; кышы мелүүн, жылуу (январдын орт. темп-расы –3... –4°С), кыска. Жайы ысык (июлдуку 24–25°С),кургакчыл. Аптап ысыкта 40°Сге чейин көтөрүлөт. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү 200 ммдей; көбүнчө кышында жаайт. Вегетация мезгили 210–215 күн. 1100–2000 м бийиктикте мелүүн, жылуу климат өкүм сүрөт. Кышы мелүүн суук ( январдын орт.темп-расы –3... –7°С), жайы жылуу (июлдуку 20°С). Жылдык жаан-чачыны 400–600 мм,басымдуу бөлүгү жазында жаайт. Вегетация мезгили 142–195 күн. 2000 м бийиктиктен жогору жана 3000 мге чейин климаты мелүүн. Кышы салыштырмаалуу суук келип, узакка созулат. Жайы салкын (июлдун орт. темп-расы 18–11°С). Жаан-чачындын жылдык өлчөмү 600 ммден ашат. Вегетация мезгили 95–110 күн. Тоолордун кыр бөлүктөрүндө (3000 мден жогору) климаты катаал, суук (июлдун орт. температурасы 10°Сден төмөн). Облустун эң ири дарыясы – [[Кара-Дарыя]]; ал Фергана тоо тизмегинен башталган Кара-Кулжа жана Тар сууларынын кошулушунан пайда болуп, Өзбекстандын аймагында Нарынга куюп, Сырдарыяны түзөт. Анын ири куймалары: Жазы, Куршаб, Карадарыя ж. б. Фергана тоо тизмегинен башталган дарыялар негизинен кардын эриген сууларынан куралат. Ал эми Сырдарыянын алабына кирген Алай, Кичи Алай кырка тоолорунан башталган башкы суулары (Акбуура, Аравансай ж. б.) негизинен мөңгү сууларынан куралып, суусу июнь-июль айларында кирет. Алар Сырдарыяга жетпей Фергана өрөөнүнө чыга бериште Өзбекстан, Тажикстандын жерлерин сугаруу үчүн сугат тармактарына бөлүнүп кетет. Алай өрөөнү аркылуу батышты (Батыш Кызылсуу) жана чыгышты (Чыгыш Кызылсуу) карай аккан ири суулар Амударыянын жана Таримдин алабына кирет. Облустун аймагында жайгашкан тоолордо жалпы аянты 1546,3 км2 болгон 1,5 миңден ашык мөңгү бар. Алардын көбү Алай кырка тоосунун түн. (жалпы аянты 538,1 км2)жана түш. (138,3 км2) капталдарында жайгашкан. Ири мөңгүлөрү Чоң Алай кырка тоосунун түн. капталынан орун алган; мында жалпы аянты 693,3 км2 жеткен 215 мөңгү бар; ирилери: Корженевский, Ленин, Корумду ж. б. Облустун оёң бөлүктөрүндөгү лёсс сымал кумай топурактарда деңиз деңг. 1500 м бийиктикке чейин боз (ачык боз, күңүрт, боз) жана кадимки боз топурактары тараган. 1500–3000 м бийиктиктерде күрөң топурактардын түрдүү (кадимки, карбонаттуу) типтери, нымдуурак жерлеринде, арчалуу токойлордун астында жегичтүү күңүрт күрөң топурактары өөрчүгөн. Субальп алкагында шалбаалуу талаа жана тоонун шалбаа топурактары мүнөздүү. Алай өрөөнүндө тоо шалбаа топурактарынан сырткары коңур(каштан) топурактары да кездешет.Өсүмдүктөрү да бийиктик алкактуулук боюнча өзгөрөт. Түндүгүндөгү адырларда 1500 м бийиктикке чейин шыбак-эфемер-баялыш өсүмдүктүү жарым чөл үстөмдүк кылат. Тоо этектеринде, адырларда жана жапыз тоолордо 2000 м бийиктикке чейин бетеге-аккылкандуу талаа (батышында түктүү буудайык, пияз түптүү арпа, чыгышында сарындыз) өсүмдүктөрү таралган. 3000 м бийиктиктен жогору субальп жана шалбаалуу талаа өсүмдүктөрү ээлейт; айрым жерлеринде аскалар чыгып жатат. Жаан-чачын мол жааган чыгыш бөлүгүндө бетеге-аккылкандуу талаадан жогору бийик тоолуу шалбаа (анда аксокто, таран ж. б.), шалбаалуу талаа (пияз түптүү арпа, бадалдар – итмурун, шилби, ыргай, чычырканак) зоналары жатат. Андан жогору токой тилкеси, жаңгак-мөмө жемиш токою (негизинен Фергана кырка тоосунун капталында), акчечек, арча жана карагай токойлору ээлейт. 3000 мден жогору субальп шалбаасы жана шалбаалу талаа таралып, анда аскалуу кырлар көтөрүлүп жатат, капталдары корум-таштуу. Облустун түштүгүндө , Алай өрөөнүндө, 3000 м бийиктикке чейин субальп, альп шалбаалары,талаа өсүмдүктөрү, шалбаалуу талаа жана бийик тоо чөлдөрү кездешет. == Калкы == Облустун калкы (1247,3 миң) респ-нын калкынын 25,0%ин түзөт, а. и. 288,5 миңи (облустун калкынын 23,1%и) шаар калкы, 958,8 миңи (76,9%и) айыл калкы. Төрөлүүнүн жалпы коэффициенти 21,7‰, өлүм-житими – 5,0‰, табигый өсүшү – 16,7‰ (2001). Калкынын 40,7%и эмгек жашына чейинкилер, 52,5%и – эмгек жашындагылар, 6,8% – эмгек жашынан өткөндөр (2002). 1000 аялга 988 эркек (шаарларда – 931, айылдарда – 1006) туура келет. Калктын орточо жашы 24,0 (эркектердики – 23,5, аялдардыкы – 24,6). Калкы көп улуттуу: кыргыздар 64,2%, өзбектер 31,1%, орустар 1,1%, түрктөр 0,9%, уйгурлар 0,9%, башка улуттар – 2,9%ти түзөт (2002). 1990–2001-ж. облустан 98,2 миң киши көчүп кеткен (миграциялык сальдо – 64,8 миң киши), алардын 98,8%ти КМШ өлкөлөрүнө (алардын 54,5% Орусияга, 32,7% Өзбекстанга), 1,2%и алыскы чет өлкөлөргө кетишкен. Ошол эле мезгилде ички миграция да күчөп Кыргызстандын башка облустарына (айрыкча Чүй облусу менен Бишкекке) 32,2 миң киши кеткен (миграциялык сальдо – 24,5 миң киши). Облустун эмгек ресурстары 624,4 миң киши (облустун калкынын 51,5%ин, респ-нын – 23,2%ин түзөт). 479,3 миң экономикалык активдүү калктын 456,6 миңи облустун чарбасынын ар түрдүү тармактарында иштейт. Иштегендердин 17,0%и мамл., 83,0%и мамл. эмес мекемелерде эмгектенет. Алардын 84,5% – материалдык өндүрүштө (а. и. 5,0% – ө. ж-да, 66,8% – а. ч-да, 2,5% – транспорт менен байланышта, 7,3% – соода, коомдук тамактануу, материалдык-тех. жабдуу, товар өткөрүү жана даярдоо, 1,7% – материалдык өндүрүштүн башка тармактарында), 15,5% – тейлөө чөйрөсүндө (а. и. 7,8% – билим, маданият жана илимде, 3,8% – ден соолукту чыңдоо тармагында, 2,4% – башкаруу органдарында, 0,7% – турак-жай, коммуналык чарбасында, 0,8% – тейлөө чөйрөсүнүн башка тармактарында) иштейт (2000). Облустун калкынын 25,0% – Кара-суу, 16,8% – Ноокат, 16,5% – Өзгөн, 7,8% – Араван, 6,8% – Каракулжа, 5,6% – Алай, 1,9%и – Чоң Алай р-нда, 19,6% – Ош ш-нда (шаардык кеңешинде) (2002). Калктын 51,7% – деңиз деңг. 1000 мге чейинки бийиктикте, 33,7% – 1001–1500 мде, 9,3% – 1501–2000 мде, 4,1% – 2001–2500 мде, 1,2% – 2501–3000 м бийиктикте отурукташкан (1999). Калктын орт. жыштыгы: 1 км2ге 42,7 киши. Шаарлары: Ош (калкынын саны 216,8 миң), Өзгөн (43,5 миң), Ноокат (13,3 миң), Карасуу (20,8 миң); шаарчалары: Найман (1,9 миң), Сарыташ (1,6 миң); ири кыштактары: Араван ( 23,2 миң), Жаңы Ноокат (19,4 миң), Куршаб (15,3 миң), Гүлчө (13,0 миң), Мырзаке (14,5 миң), Таштак (10,8 миң), Кашкаркыштак (15,0 миң), Кызылкыштак (8,4 миң), Дыйканкыштак (8,0 миң), Ылай- талаа (7,2 миң), Эски Ноокат ( 5,9 миң), Отузадыр (5,5 миң), Жаңарык (5,8 миң), Дарооткоргон (4,4 миң) ж. б. (2002). == Айыл-чарба == Айыл чарбасы облустун экон-нын негизги тармагы. 2001-ж. а. ч-нын дүң продукциясы 8591,6 млн сомду (респ-нын 18,0%ин), а. и. дыйканчылык – 4551,7 млн сомду (17%), мал чарбасы – 3959,5 млн сомду (19,1%) түзгөн. Облус а. ч. продукциясын өндүрүү боюнча республикада экинчи (Чүй облусунан кийин) орунда турат. 2001-ж. айыл чарбасында катталган 20578 субъектинин 13 мамл., 1 агрофирма, 2 акционердин коом, 10 коллективдик дыйкан чарбасы, 165 а. ч. кооперативи, 20387 дыйкан (фермер) чарбасы. Калктын жеке менчик чарбаларынын саны 39,0 миң. Облустун а. ч-га жарактуу жери 1635,6 миң ганы (жалпы аянтынын 56,0%) түзөт. Анын 182,7 миң гасы айдоо, 73,4 миң гасы чабынды, 7,8 миң гасы көп жылдык өсүмдүк, 2,8 миң гасы айдалбаган жер, 1368,9 миң гасы жайыт. Тармактын структурасында дыйканчылык басымдуу орунду ээлейт (53,0%). Айдоо аянты 174,4 миң га, а. и. дан эгиндери 104,6 миң га (буудай 84,3 миң га, жүгөрү – 13,7 миң га), тех. өсүмдүктөр 17,9 миң га (пахта – 11,7 миң га, тамеки – 6,2 миң га), картошка жана жашылча 15,5 миң га, тоют өсүмдүктөрү 17,9 миң ганы түзөт (2001). Мындан сырткары мөмө-жемиш бактары 7,6 миң га, жүзүм 0,7 миң гага эгилген. 2001-ж. облуста 32,6 миң т пахта (Карасуу р-ну 66,0%ин, Араван – 34,0%; респ-дагы үлүшү 33,0%), 7,5 миң т тамеки (57,0%), 294 миң т дан (16,1%), 100,2 миң т картошка (8,6%), 136,0 миң т жашылча (16,7%) өндүрүлгөн. Мал чарбасында айыл чарбанын дүң продукциясынын 46,0%и өндүрүлөт. 2002-ж. облустун бардык чарба субъектилеринде 234,1 миң бодо мал (а. и. саан уй – 125,1 миң), 847,2 миң кой, эчки, 73,5 миң жылкы, 440,1 миң үй канаттуулары болгон. Бодо малдын жалпы санынын 55,1%и, кой-эчкинин 62,4%и калктын жеке чарбаларына тиешелүү. 2001-ж. облуста 75,3 миң т эт (тирүүлөй салмакта; респ-дагы үлүшү 37,7%), 228,6 миң т сүт (20,0%), 33,3 миң даана жумуртка (14,6%), 2,6 миң т жүн (22,2%) өндүрүлгөн. == Транспорт == Облуста автомобиль, темир жол, аба жана куур транспорттору өнүккөн. Эң маанилүүсү автомобиль транспорту. Автомобиль жолдорунун жалпы уз. 2345 км, анын 781 кми эл аралык, 402 кми мамл., 1162 кми жергиликтүү маанидеги жолдор. Эл аралык маанидеги жолдору: Ош–Сарыташ–Эркечтам–Кашкар (Кытай), Ош–Сарыташ–Хорог (Тажикстан); мамлекеттик маанидегилери: Бишкек-Ош (анын 100 км облустун аймагында), Жалалабат–Өзгөн–Ош; жергиликтүү маанидегилери: Ош–Өзгөн–Каракулжа–Алайкуу, Ош–Сарыташ–Дарооткоргон–Карамык, Ош–Карасуу–Жалалабат, Ош–Ноокат–Кызылкыя ж. б. Автомобиль жолдорунун 31,5% – асфальт-бетондолгон, 61,0% – таш төшөлгөн, 7,5% – таш төшөлбөгөн. Автомобиль транспортунда 200 чарбалык субъект иштейт. 2001-ж автомобиль транспорту менен 5522,5 миң т жүк, 31768,4 миң жүргүнчү ташылган (2001). Ош-Карасуу темир жолу (уз. 30 км) Өзбекстандын темир жолу менен жалгашкан. Темир жол менен чоң габариттүү жүк (айрыкча Ош ЖЭБна) жана Бишкек, Жалалабат, Хожент (Тажикстан), Ташкен (Өзбекстан), Арыс (Казакстан) бекеттерине жүргүнчү ташылат. Аба трансп. «Кыргызстан Аба жолдору» улуттук авиакомпаниясына кирген Ош авиаишканасы жана аэропорттон турат. Ош аэропорту аркылуу Бишкек, Чолпоната, Каракол шаарларына жана Алматы (Казакстан), Омск, Москва, Новосибирск (Орусия), Пекин (Кытай), Дели (Индия), Пакистан, Сауд Арабстаны, Бириккен Араб Эмирликтерине жүргүнчүлөр ташылат. 2001-ж. аба транспорту менен 62,2 миң жүргүнчү ташылган. Куур транспорту аркылуу облустун калкы газ менен камсыз кылынат (Өзбекстандын Анжиян облусунан алып келинет). Электр трансп. (троллейбус) менен 3207,0 миң жүргүнчү ташылган (2001). Өзгөн жана [[Кара-Кулжа району|Кара-Кулжа райондору]] аркылуу өткөн Өзгө – Мырза-Аке – Кара-Кулжа жолунун реконструкциясы 2025-жылы улантылды. Долбоорду каржылоо үчүн 2,2 миллард сом бөлүндү<ref>https://kaktus.media/doc/540800_glava_kabmina_ocenil_raboty_oshskoy_oblasti_za_proshlyy_god_na_troechky._chto_ego_ne_ystroilo.html</ref>. == Административдик-аймактык түзүлүшү == {{Кошумча караңыз|Кыргызстандын административдик-аймактык түзүлүшү}} {| class="wikitable" !Карта !Аталыш !Туу, герб !Туруктуу калк 2021, адам<ref>{{cite web|url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}</ref> !Баш ийген айыл аймактар (а. а.) жана шаарлар{{sfn|Мамлекеттик классификатор|11.05.2021|барактар=45—60}} !Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар |- | rowspan="14" |[[Файл:Kyrgyzstan_Alay_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="14" align="center" |[[Алай району]] | rowspan="14" align="center" |[[Файл:Coat_of_arms_of_Alay_district.png|center|50x50px]] | rowspan="14" align="center" |87 398 |К. Белебаев атындагы Алай айыл аймагы |[[Аскалы, Алай району|Аскалы а.]], [[Жергетал, Алай району|Жергетал а.]], [[Көлдүк, Алай району|Көлдүк а.]],[[Сопу-Коргон, Алай району|Сопу-Коргон а.]], [[Таргалак, Алай району|Таргалак а.]], [[Терек, Алай району|Терек а.]], [[Чий-Талаа, Алай району|Чий-Талаа а.]] |- |Будалы айыл аймагы |[[Кара-Суу, Алай району|Кара-Суу а.]], [[Кайнама, Алай району|Кайнама а.]], [[Тамга-Терек, Алай району|Тамга-Терек а.]], [[Кум-Шоро, Алай району|Кум-Шоро а.]], [[Октябрь, Алай району|Октябрь а.]], [[Оро-Дөбө, Алай району|Оро-Дөбө а.]] |- |Бүлөлү айыл аймагы |[[Кошулуш, Алай району|Кошулуш а.]], [[Кичи-Бүлөлү, Алай району|Кичи-Бүлөлү а.]], [[Көл-Чаты, Алай району|Көл-Чаты а.]], [[Чоң-Бүлөлү, Алай району|Чоң-Бүлөлү а.]] |- |Гүлча айыл аймагы |Гүлча а., [[Жылы-Суу, Алай району|Жылы-Суу а.]], [[Кара-Булак, Алай району|Кара-Булак а.]], [[Курманжан Датка, Алай району|Курманжан Датка а.]], [[Таш-Короо, Алай району|Таш-Короо а.]], [[Чакмак, Алай району|Чакмак а.]] |- |Жаңы-Алай айыл аймагы |[[Жаңы-Алай, Алай району|Жаңы-Алай а.]], [[Жаңы-Арык, Алай району|Жаңы-Арык а.]] |- |Жошолу айыл аймагы |[[Аюу-Тапан, Алай району|Аюу-Тапан а.]], [[Жаңы-Турмуш, Алай району|Жаңы-Турмуш а.]], [[Коммунизм, Алай району|Коммунизм а.]], [[Ленин-Жол, Алай району|Ленин-Жол а.]], [[Мыязды, Алай району|Миязды а.]], [[Орто-Суу, Алай району|Орто-Суу а.]], [[Осоавиахим, Алай району|Осоавиахим а.]] |- |Коңур-Дөбө айыл аймагы |[[Арпа-Тектир, Алай району|Арпа-Тектир а.]], [[Боз-Караган, Алай району|Боз-Караган а.]], [[Жар-Кыштак, Алай району|Жар-Кыштак а.]], [[Кара-Шоро, Алай району|Кара-Шоро а.]], [[Кызыл-Ой, Алай району|Кызыл-Ой а.]] |- |Кабылан-Көл айыл аймагы |[[Кабылан-Көл, Алай району|Кабылан-Көл а.]], [[Күнгөй, Алай району|Күнгөй а.]], [[Кара-Жыгач, Алай району|Кара-Жыгач а.]], [[Курулуш, Алай району|Курулуш а.]] |- |Корул айыл аймагы |Арал а., [[Биринчи Май, Алай району|Биринчи Май а.]], [[Кең-Жылга, Алай району|Кең-Жылга а.]], [[Тогуз-Булак, Алай району|Тогуз-Булак а.]] |- |Ленин айыл аймагы |[[Гагрина, Алай району|Гагарин а.]], [[Күң-Элек, Алай району|Күң-Элек а.]], [[Мурдаш, Алай району|Мурдаш а.]], [[Согонду, Алай району|Согонду а.]] |- |Сары-Могол айыл аймагы |[[Сары-Могол, Алай району|Сары-Могол а.]] |- |Сары-Таш айыл аймагы |Сары-Таш а., [[Көк-Суу, Алай району|Көк-Суу а.]], [[Нура, Алай району|Нура а.]] |- |Талды-Суу айыл аймагы |[[Талды-Суу, Алай району|Талды-Суу а.]], [[Арча-Булак, Алай району|Арча-Булак а.]], [[Көк-Булак, Алай району|Көк-Булак а.]], [[Кургак, Алай району|Кургак а.]], [[Сары-Могол, Алай району|Сары-Могол а.]] |- |Үч-Дөбө айыл аймагы |[[Ак-Босого, Алай району|Ак-Босого а.]], [[Ак-Жай, Алай району|Ак-Жай а.]], [[Гежиге, Алай району|Гежиге а.]], [[Кызыл-Алай, Алай району|Кызыл-Алай а.]], [[Кичи-Каракол, Алай району|Кичи-Каракол а.]], [[Чоң-Каракол, Алай району|Чоң-Каракол а.]] |- | rowspan="8" |[[Файл:Kyrgyzstan_Aravan_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="8" align="center" |[[Араван району]] | rowspan="8" |[[Файл:Coat_of_arms_of_Aravan_district.png|center|68x68px]] | rowspan="8" align="center" |137 721 |Алля-Анаров айыл аймагы |[[Араван (Алля Анаров айыл аймагы)|Араван а.]], [[Аччи, Араван району|Аччи а.]], [[Жаңы-Араван, Араван району|Жаңы-Араван а.]], [[Кара-Булак, Араван району|Кара-Булак а.]], Маданият а., [[Сасык-Үңкүр, Араван району|Сасык-Үнкүр а.]], Пахта-Абад а. |- |Керме-Тоо айыл аймагы |[[Гулбахор, Араван району|Гүлбахор а.]], [[Кичик-Алай, Араван району|Кичик-Алай а.]], [[Күндөлүк, Араван району|Күндөлүк а.]], [[Майдан-Тал, Араван району|Майдан-Тал а.]], [[Миң-Теке, Араван району|Миң-Теке а.]], [[Сары-Булак, Араван району|Сары-Булак а.]], [[Чогом, Араван району|Чогом а.]] |- |Мангыт айыл аймагы |[[Мангыт, Араван району|Мангыт а.]], [[Жаңы-Арык, Араван району|Жаңы-Арык а.]], [[Кесек, Араван району|Кесек а.]], [[Кызыл-Коргон, Араван району|Кызыл-Коргон а.]], [[Төлөйкөн, Мангыт айыл аймагы, Араван району|Төлөйкөн а.]] |- |Нурабад айыл аймагы |Кайгарач-Ачык а., [[Какыр-Пилтан, Араван району|Какыр-Пилтан а.]], [[Лангар, Араван району|Лангар а.]] |- |С. Юсупов айыл аймагы |[[Араван (Араван району, С.Юсупов айыл аймагы)|Араван а.]], [[Каррак, Араван району|Каррак а.]], [[Октябрь, Араван району|Октябрь а.]], [[Суткор, Араван району|Суткор а.]], [[Эрке-Кашка, Араван району|Эрке-Кашка а.]] |- |Төө-Моюн айыл аймагы |[[Ак-Шор, Араван району|Ак-Шор а.]], [[Жеке-Мисте, Араван району|Жеке-Мисте а.]], [[Керкидан, Араван району|Керкидан а.]], [[Найман, Араван району|Найман а.]], [[Сары-Таш, Араван району|Сары-Таш а.]], [[Сырт, Араван району|Сырт а.]], [[Хауз, Араван району|Хауз а.]] |- |Тепе-Коргон айыл аймагы |[[Тепе-Коргон, Араван району|Тепе-Коргон а.]], [[Арап, Араван району|Арап а.]], [[Интернационал, Араван району|Интернационал а.]], [[Кесов, Араван району|Кесов а.]], [[Уйгур-Абад, Араван району|Уйгур-Абад а.]], [[Чертик, Араван району|Чертик а.]], [[Янги-Абад, Араван району|Янги-Абад а.]], Янги-Юл а. |- |Чек-Абад айыл аймагы |[[Агроном, Араван району|Агроном а.]], [[Жакшылык, Араван району|Жакшылык а.]], [[Жар-Кышлак, Араван району|Жар-Кышлак а.]], [[Кочубаев, Араван району|Кочубаев а.]], [[Кукалапаш, Араван району|Кукалапаш а.]], [[Максим-Тобу, Араван району|Максим-Тобу а.]], [[Пахтачи, Араван району|Пахтачи а.]], [[Төлөйкөн, Чек-Абад айыл аймагы, Араван району|Төлөйкөн а.]] |- | rowspan="12" |[[Файл:Kyrgyzstan_Kara-Kulja_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="12" align="center" |[[Кара-Кулжа району]] | rowspan="12" |[[Файл:Flag of Kara-Kulja rayon.png|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Kara-Kulja_district.png|center|50x50px]] | rowspan="12" align="center" |100 320 |Алайкуу айыл аймагы |Ара-Булак а., Бөрү-Токой а., Желе-Төбө а., [[Кан-Коргон, Кара-Кулжа району|Кан-Коргон а.]], [[Көк-Арт, Кара-Кулжа району|Көк-Арт а.]], [[Сайталаа, Кара-Кулжа району|Сайталаа а.]] |- |Капчыгай айыл аймагы |[[Кара-Таш, Кара-Кулжа району|Кара-Таш а.]], [[Ничке-Суу, Кара-Кулжа району|Ничке-Суу а.]], [[Сары-Бээ, Кара-Кулжа району|Сары-Бээ а.]], [[Терек-Суу, Кара-Кулжа району|Терек-Суу а.]] |- |Карагуз айыл аймагы |[[Алтын-Күрөк, Кара-Кулжа району|Алтын-Күрөк а.]], [[Жаңы-Талаа, Кара-Кулжа району|Жаңы-Талаа а.]], [[Жетим-Дөбө, Кара-Кулжа району|Жетим-Дөбө а.]], [[Калматай, Кара-Кулжа району|Калматай а.]], [[Кара-Жыгач, Кара-Кулжа району|Кара-Жыгач а.]], [[Насирдин, Кара-Кулжа району|Насирдин а.]] |- |Кара-Кочкор айыл аймагы |[[Кара-Кочкор, Кара-Кулжа району|Кара-Кочкор а.]], [[Ак-Кыя, Кара-Кулжа району|Ак-Кыя а.]], Кашка-Жол а., [[Сары-Булак, Кара-Кулжа району|Сары-Булак а.]] |- |Кара-Кулжа айыл аймагы |[[Кара-Кулжа, Кара-Кулжа району|Кара-Кулжа а.]], [[Бий-Мырза, Кара-Кулжа району|Бий-Мырза а.]], [[Биринчи Май, Кара-Кулжа району|Биринчи Май а.]], [[Сары-Камыш, Кара-Кулжа району|Сары-Камыш а.]] |- |Кашка-Жол айыл аймагы |[[Жаңы-Талап, Кара-Кулжа району|Жаңы-Талап а.]], [[Жийде, Кара-Кулжа району|Жийде а.]], [[Октябрь, Кара-Кулжа району|Октябрь а.]], [[Тоготой, Кара-Кулжа району|Тоготой а.]], [[Ынтымак, Кара-Кулжа району|Ынтымак а.]] |- |Кеңеш айыл аймагы |[[Кеңеш, Кара-Кулжа району|Кеңеш а.]], [[Пор, Кара-Кулжа району|Пор а.]] |- |Кызыл-Жар айыл аймагы |[[Кызыл-Жар, Кара-Кулжа району|Кызыл-Жар а.]], [[Кайың-Талаа, Кара-Кулжа району|Кайың-Талаа а.]], [[Коо-Чаты, Кара-Кулжа району|Коо-Чаты а.]], Күйөташ а., [[Терек, Кара-Кулжа району|Терек а.]], [[Чачырканак, Кара-Кулжа району|Чычырканак а.]] |- |Ой-Тал айыл аймагы |[[Ой-Тал, Кара-Кулжа району|Ой-Тал а.]], [[Көндүк, Кара-Кулжа району|Көндүк а.]] |- |Сары-Булак айыл аймагы |[[Сары-Булак, Кара-Кулжа району|Сары-Булак а.]], [[Кара-Булак, Кара-Кулжа району|Кара-Булак а.]], [[Конокбай-Талаа, Кара-Кулжа району|Конокбай-Талаа а.]], [[Кызыл-Булак, Кара-Кулжа району|Кызыл-Булак а.]], [[Сары-Күнгөй, Кара-Кулжа району|Сары-Күнгөй а.]], [[Тегерек-Саз, Кара-Кулжа району|Тегерек-Саз а.]], [[Тогуз-Булак, Кара-Кулжа району|Тогуз-Булак а.]] |- |Чалмин айыл аймагы |Беш-Кемпир а., [[Буйга, Кара-Кулжа району|Буйга а.]], Орто-Талаа а., [[Токбай-Талаа, Кара-Кулжа району|Токбай-Талаа а.]] |- |Ылай-Тал айыл аймагы |[[Ылай-Талаа|Ылай-Талаа а.]], [[Жылкол, Кара-Кулжа району|Жылкол а.]], [[Шаркыратма, Кара-Кулжа району|Шаркыратма а.]], [[Сай, Кара-Кулжа району|Сай а.]], [[Сары-Таш, Кара-Кулжа району|Сарыташ а.]] |- | rowspan="17" |[[Файл:Kyrgyzstan_Kara-Suu_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="17" align="center" |[[Кара-Суу району]] | rowspan="17" align="center" |жок | rowspan="17" align="center" |448 608 |'''[[Кара-Суу|Кара-Суу шаары]]''' | align="center" |жок |- |Ак-Таш айыл аймагы |[[Ак-Таш, Кара-Суу району|Ак-Таш а.]], [[Барак, Кара-Суу району|Барак а.]], [[Жылкелди, Кара-Суу району|Жылкелди а.]] |- |Жаңы-Арык айыл аймагы |[[Жаңы-Арык, Кара-Суу району|Жаңы-Арык а.]], [[Ак-Терек, Кара-Суу району|Ак-Терек а.]], [[Правда, Кара-Суу району|Правда а.]], [[Таш-Арык, Кара-Суу району|Таш-Арык а.]] |- |Жоош айыл аймагы |[[Агартуу айылы|Агартуу а.]], [[Большевик, Кара-Суу району|Большевик а.]], [[Гайрат, Кара-Суу району|Гайрат а.]], [[Зарбалык, Кара-Суу району|Зарбалик а.]], [[Калинин, Кара-Суу району|Калинин а.]], [[Коммунизм, Кара-Суу району|Коммунизм а.]], [[Кызыл-Кошчу, Кара-Суу району|Кызыл-Кошчу а.]], [[Кызыл-Сарай, Кара-Суу району|Кызыл-Сарай а.]], [[Маданият, Жоош айыл аймагы, Кара-Суу району|Маданият а.]], [[Мамажан, Кара-Суу району|Мамажан а.]], [[Питомник, Кара-Суу району|Питомник а.]] |- |Катта-Талдык айыл аймагы |[[Ачы, Кара-Суу району|Ачы а.]], [[Баш-Булак, Кара-Суу району|Баш-Булак а.]], [[Жаңы-Турмуш, Катта-Талдык айыл аймагы, Кара-Суу району|Жаңы-Турмуш а.]], [[Кара-Сөгөт, Кара-Суу району|Кара-Сөгөт а.]], [[Кичик, Кара-Суу району|Кичик а.]], [[Кызыл-Ордо, Кара-Суу району|Кызыл-Ордо а.]], [[Садырбай, Кара-Суу району|Садырбай а.]], [[Талдык, Кара-Суу району|Талдык а.]], [[Торгой-Булак, Кара-Суу району|Торгой-Булак а.]], [[Эшме, Кара-Суу району|Эшме а.]] |- |Кашкар-Кыштак айыл аймагы |[[Кашгар-Кыштак, Кара-Суу району|Кашгар-Кыштак а.]], [[Алга-Бас, Кара-Суу району|Алга-Бас а.]], [[Анжиян-Махалла, Кара-Суу району|Анжиян-Махалла а.]], [[Бек-Жар, Кара-Суу району|Бек-Жар а.]], [[Кенжекул, Кара-Суу району|Кенжекул а.]], [[Монок, Кара-Суу району|Монок а.]], [[Тажик-Махалла, Кара-Суу району|Тажик-Махалла а.]] |- |Кызыл-Кыштак айыл аймагы |[[Кызыл-Кыштак, Кара-Суу району|Кызыл-Кыштак а.]], [[Анжиян (кыштак)|Анжиян а.]], [[Бел-Кыштак, Кара-Суу району|Бел-Кыштак а.]], [[Жаңы-Кыштак, Кара-Суу району|Жаңы-Кыштак а.]], [[Карл Маркс, Кара-Суу району|Карл Маркс а.]], [[Коммунист, Кара-Суу району|Коммунист а.]], [[Кызыл-Байрак, Кара-Суу району|Кызыл-Байрак а.]] |- |Кызыл-Суу айыл аймагы |[[Ак-Жар, Кара-Суу району|Ак-Жар а.]], [[Алпордо, Кара-Суу району|Алпордо а.]], [[Коргон, Кара-Суу району|Коргон а.]], [[Миялы, Кара-Суу району|Миялы а.]], [[Талаа, Кара-Суу району|Талаа а.]], [[Учкун, Кызыл-Суу айыл аймагы, Кара-Суу району|Учкун а.]], [[Чайчи, Кара-Суу району|Чайчи а.]] |- |Мады айыл аймагы |[[Мады, Кара-Суу району|Мады а.]], [[Асанчек, Кара-Суу району|Асанчек а.]], [[Жоош, Кара-Суу району|Жоош а.]], [[Кыргыз-Чек, Кара-Суу району|Кыргыз-Чек а.]], [[Каарман, Кара-Суу району|Каарман а.]], [[Лаглан, Кара-Суу району|Лаглан а.]], [[Октябрь, Мады айыл аймагы, Кара-Суу району|Октябрь а.]], [[Социализм, Кара-Суу району|Социализм а.]], [[Тээке, Кара-Суу району|Тээке а.]], [[Учкун, Мады айыл аймагы, Кара-Суу району|Учкун а.]], [[Чагыр, Кара-Суу району|Чагыр а.]] |- |Нариманов айыл аймагы |[[Нариман, Кара-Суу району|Нариман а.]], [[Алим-Төбө, Кара-Суу району|Алим-Тепе а.]], [[Бешмойнок, Кара-Суу району|Бешмойнок а.]], [[ВЛКСМ, Кара-Суу району|ВЛКСМ а.]], [[Жаңы-Махалла, Кара-Суу району|Жаңы-Махалла а.]], [[Жийдалик, Кара-Суу району|Жийдалик а.]], [[Жим, Кара-Суу району|Жим а.]], [[Каратай, Кара-Суу району|Каратай а.]], [[Куранкол, Кара-Суу району|Куранкол а.]], [[Кызыл-Мехнат, Кара-Суу району|Кызыл-Мехнат а.]], [[Лангар, Кара-Суу району|Лангар а.]], [[Нурдар, Кара-Суу району|Нурдар а.]], [[Осмон, Кара-Суу району|Осмон а.]], [[Тажикабад, Кара-Суу району|Тажикабад а.]] |- |Отуз-Адыр айыл аймагы |[[Отуз-Адыр, Кара-Суу району|Отуз-Адыр а.]], [[Жаңы-Кызыл-Суу, Кара-Суу району|Жаңы-Кызыл-Суу а.]], [[Кара-Дөбө, Кара-Суу району|Кара-Дөбө а.]], [[Кызыл-Абад, Кара-Суу району|Кызыл-Абад а.]], [[Кыш-Абад, Кара-Суу району|Кыш-Абад а.]], [[Савай-Арык, Кара-Суу району|Савай-Арык а.]], [[Тынчтык, Кара-Суу району|Тынчтык а.]], [[Фуркат, Кара-Суу району|Фуркат а.]], [[Ынтымак (Кара-Суу району, Отуз-Адыр айыл аймагы)|Ынтымак а.]], |- |Папан айыл аймагы |[[Папан, Кара-Суу району|Папан а.]], [[Ак-Буура-1, Кара-Суу району|Ак-Буура-1 а.]], [[Ак-Буура-2, Кара-Суу району|Ак-Буура-2 а.]], [[Ак-Буура-3, Кара-Суу району|Ак-Буура-3 а.]], [[Ак-Буура-4, Кара-Суу району|Ак-Буура-4 а.]], [[Ак-Терек, Кара-Суу району|Ак-Терек а.]], [[Алчалы, Кара-Суу району|Алчалы а.]], [[Ата-Мерек, Кара-Суу району|Ата-Мерек а.]], [[Андагул, Кара-Суу району|Андагул а.]], [[Бөрү, Кара-Суу району|Бөрү а.]], [[Жаны-Турмуш, Папан айыл аймагы, Кара-Суу району|Жаңы-Турмуш а.]], [[Жар-Башы, Кара-Суу району|Жар-Башы а.]], [[Камыр-Суу, Кара-Суу району|Камыр-Суу а.]], [[Карагур, Кара-Суу району|Карагур а.]], [[Кожо-Келең, Кара-Суу району|Кожо-Келең а.]], [[Кызыл-Туу, Кара-Суу району|Кызыл-Туу а.]], [[Тогуз-Булак, Кара-Суу району|Тогуз-Булак а.]], [[Чычкан-Кол, Кара-Суу району|Чычкан-Көл а.]] |- |Савай айыл аймагы |[[Савай, Кара-Суу району|Савай а.]], [[Кызыл-Шарк, Кара-Суу району|Кызыл-Шарк а.]], [[Кең-Сай, Кара-Суу району|Кең-Сай а.]], [[Кечкен-Жар, Кара-Суу району|Кечкен-Жар а.]], [[Курбан-Кара, Савай айыл аймагы, Кара-Суу району|Курбан-Кара а.]], [[Кыдырша, Кара-Суу району|Кыдырша а.]], [[Октябрь, Савай айыл аймагы, Кара-Суу району|Октябрь а.]], [[Султан-Абад, Кара-Суу району|Султан- Абад а.]], [[Ынтымак (Кара-Суу району, Савай айыл аймагы)|Ынтымак а.]] |- |Сарай айыл аймагы |[[Ак-Оргоо, Кара-Суу району|Ак-Өргөө а.]], [[Киров, Кара-Суу району|Киров а.]], [[Коңурат, Кара-Суу району|Коңурат а.]], [[Присавай, Сарай айыл аймагы, Кара-Суу району|Присавай а.]], [[Тельман, Кара-Суу району|Тельман а.]], [[Эркин, Кара-Суу району|Эркин а.]] |- |Сары-Колот айыл аймагы |[[Сары-Колот, Кара-Суу району|Сары-Колот а.]], [[Ак-Колот, Кара-Суу району|Ак-Колот а.]], [[Шерали, Кара-Суу району|Шерали а.]], [[Курбан-Кара, Сары-Колот айыл аймагы, Кара-Суу району|Курбан-Кара а.]], [[Присавай, Сары-Колот айыл аймагы, Кара-Суу району|Присавай а.]], [[Тынчтык, Сары-Колот айыл аймагы, Кара-Суу району|Тынчтык а.]] |- |Төлөйкөн айыл аймагы |[[Төлөйкөн, Кара-Суу району|Төлөйкөн а.]], [[Бодур-Таш, Кара-Суу району|Бодур-Таш а.]], [[Дыйкан-Кыштак, Кара-Суу району|Дыйкан-Кыштак а.]], [[Жапалак, Кара-Суу району|Жапалак а.]], [[Кыргызстан, Кара-Суу району|Кыргызстан а.]], [[Өзгүр, Кара-Суу району|Өзгүр а.]], [[Учар, Кара-Суу району|Учар а.]] |- |Шарк айыл аймагы |[[Шарк, Кара-Суу району|Шарк а.]], [[Имам-Ата, Кара-Суу району|Имам-Ата а.]], [[Маданият, Шарк айыл аймагы, Кара-Суу району|Маданият а.]], [[Таштак, Кара-Суу району|Таштак а.]], [[Топ-Терек, Кара-Суу району|Топ-Терек а.]], [[Фуркат, Кара-Суу району|Фуркат а.]], [[Медресе, Кара-Суу району|Медресе а.]] |- | rowspan="17" |[[Файл:Kyrgyzstan_Nookat_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="17" align="center" |[[Ноокат району]] | rowspan="17" |[[Файл:Flag_of_Nookat_district.png|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Nookat_district.png|center|50x50px]] | rowspan="17" align="center" |302 481 |'''[[Ноокат|Ноокат шаары]]''' | align="center" |жок |- |Бел айыл аймагы |[[Бел, Ноокат району|Бел а.]], [[Борбаш, Ноокат району|Борбаш а.]], Жаш а., Таш-Булак а. |- |Гүлстан айыл аймагы |[[Гүлстан, Ноокат району|Гүлстан а.]], Беш-Коргон а., Бостон а., Чоң-Кыштоо а., [[Фрунзе, Ноокат району|Фрунзе а.]] |- |Жаңы-Ноокат айыл аймагы |[[Жаңы-Ноокат, Ноокат району|Жаңы-Ноокат а.]], Дөң-Кыштак а., Жандама а., Катта-Тал а., [[Кызыл-Тейит, Ноокат району|Кызыл-Тейит а.]], Күнгөй-Хасана а., Мончок-Дөбө а., [[Темир-Корук, Ноокат району|Темир-Корук а.]], Тескей а. |- |Токтомат Зулпуев атындагы айыл аймагы |[[Айбек, Ноокат району|Айбек а.]], [[Ак-Чабуу, Ноокат району|Ак-Чабуу а.]], [[Интернационал, Ноокат району|Интернационал а.]], [[Караке, Ноокат району|Караке а.]], [[Коммунизм, Ноокат району|Коммунизм а.]], [[Өсөр (кыштак)|Өсөр а.]], [[Таштак, Ноокат району|Таштак а.]], [[Үч-Бай|Үч-Бай а.]], [[Чучук, Ноокат району|Чучук а.]], [[Ятан, Ноокат району|Ятан а.]] |- |Исанов айыл аймагы |[[Жаңы-Базар, Ноокат району|Жаңы-Базар а.]], Жаңы-Коргон а., [[Кичи-Алай, Ноокат району|Кичи-Алай а.]], [[Кожоке, Ноокат району|Кожоке а.]], [[Федоров, Ноокат району|Фёдоров а.]], [[Чеч-Дөбө, Ноокат району|Чеч-Дөбө а.]] |- |Кара-Таш айыл аймагы |[[Кара-Таш, Ноокат району|Кара-Таш а.]], [[Нойгут, Ноокат району|Нойгут а.]] |- |Кеңеш айыл аймагы |[[Ак-Терек, Ноокат району|Ак-Терек а.]], [[Арбын, Ноокат району|Арбын а.]], Байыш а., Батуу а., Дары-Булак а., [[Куу-Майдан, Ноокат району|Куу-Майдан а.]], [[Шанкол, Ноокат району|Шанкол а.]], [[Чегеден, Ноокат району|Чегеден а.]] |- |Көк-Бел айыл аймагы |[[Көк-Бел, Ноокат району|Көк-Бел а.]], [[Кайыңды, Ноокат району|Кайыңды а.]] |- |Кулатов айыл аймагы |Абшыр-Ата а., [[Акчал, Ноокат району|Акчал а.]], Арык-Тейит а., [[Баглан, Ноокат району|Баглан а.]], [[Кожо-Арык, Ноокат району|Кожо-Арык а.]], [[Кош-Дөбө, Ноокат району|Кош-Дөбө а.]], Кулуштан а., [[Кызыл-Булак, Ноокат району|Кызыл-Булак а.]] |- |Кызыл-Октябрь айыл аймагы |[[Алашан, Ноокат району|Алашан а.]], Борбаш а., [[Жийде, Ноокат району|Жийде а.]], [[Каранай, Ноокат району|Каранай а.]], [[Көк-Жар, Ноокат району|Көк-Жар а.]], [[Сарыканды, Ноокат району|Сарыканды а.]] |- |Кыргыз-Ата айыл аймагы |[[Кыргыз-Ата, Ноокат району|Кыргыз-Ата а.]], [[Ак-Булак, Ноокат району|Ак-Булак а.]], [[Борко, Ноокат району|Борко а.]], [[Кара-Ой, Ноокат району|Кара-Ой а.]], [[Кара-Таш, Ноокат району|Кара-Таш а.]], [[Көтөрмө, Ноокат району|Көтөрмө а.]], [[Таш-Булак (Ноокат району, Кыргыз-Ата айыл аймагы)|Таш-Булак а.]] |- |Мирмахмудов айыл аймагы |[[Арал, Ноокат району|Арал а.]], [[Барын, Ноокат району|Барын а.]], [[Будайлык, Ноокат району|Будайлык а.]], [[Капчыгай, Ноокат району|Капчыгай а.]], [[Кара-Кокту, Ноокат району|Кара-Кокту а.]], [[Чапаев, Ноокат району|Чапаев а.]] |- |Найман айыл аймагы |[[Найман, Ноокат району|Найман а.]], Улуу-Тоо а. |- |Он-Эки-Бел айыл аймагы |[[Он Эки-Бел, Ноокат району|Он Эки-Бел а.]], Мырза-Найман а., [[Нарай, Ноокат району|Нарай а.]], Он-Эки-Мойнок а., Орнок а. |- |Төөлөс айыл аймагы |[[Ай-Тамга, Ноокат району|Ай-Тамга а.]], [[Герей-Шорон, Ноокат району|Герей-Шорон а.]], [[Додон, Ноокат району|Додон а.]], [[Жайылма, Ноокат району|Жайылма а.]], [[Кеңеш, Ноокат району|Кеңеш а.]], [[Меркит, Ноокат району|Меркит а.]], [[Муркут, Ноокат району|Муркут а.]], [[Толман, Ноокат району|Толман а.]] |- |Ынтымак айыл аймагы |[[Ынтымак, Ноокат району|Ынтымак а.]], [[Акшар, Ноокат району|Акшар а.]], [[Арык-Бою, Ноокат району|Арык-Бою а.]], [[Беш-Буркан, Ноокат району|Беш-Буркан а.]], [[Дон-Маала, Ноокат району|Дон-Маала а.]], [[Ничке-Суу, Ноокат району|Ничке-Суу а.]], [[Таш-Булак (Ноокат району, Ынтымак айыл аймагы)|Таш-Булак а.]], [[Челекчи, Ноокат району|Челекчи а.]] |- | rowspan="20" |[[Файл:Kyrgyzstan_Özgön_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="20" align="center" |[[Өзгөн району]] | rowspan="20" |[[Файл:Flag of Uzgen district.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Uzgen_rayon.png|center|50x50px]] | rowspan="20" align="center" |282 981 |'''[[Өзгөн|Өзгөн шаары]]''' | align="center" |жок |- |Ак-Жар айыл аймагы |[[Ак-Жар, Өзгөн району|Ак-Жар а.]], [[Большевик, Өзгөн району|Большевик а.]], [[Какыр, Өзгөн району|Какыр а.]], [[Семиз-Көл, Өзгөн району|Семиз-Көл а.]] |- |Алтын-Булак айыл аймагы |[[Алтын-Булак, Өзгөн району|Алтын-Булак а.]], [[Кара-Баткак, Өзгөн району|Кара-Баткак а.]], [[Кандава, Өзгөн району|Кандава а.]], [[Сасык-Булак, Өзгөн району|Сасык-Булак а.]], [[Таш-Башат, Өзгөн району|Таш-Башат а.]], [[Чечебай, Өзгөн району|Чечебай а.]] |- |Баш-Дөбө айыл аймагы |[[Жаңы-Жол, Өзгөн району|Жаңы-Жол а.]], Кашка-Терек а., [[Кеңеш, Өзгөн району|Кеңеш а.]], [[Кош-Коргон, Өзгөн району|Кош-Корогон а.]], [[Кызыл-Кырман, Өзгөн району|Кызыл-Кырман а.]] |- |Ден-Булак айыл аймагы |[[Ден-Булак, Өзгөн району|Ден-Булак а.]], [[Бакмал, Өзгөн району|Бакмал а.]], [[Бабашуулу, Өзгөн району|Бабашуулу а.]], [[Бөксө-Жол, Өзгөн району|Бөксө-Жол а.]], [[Жаңы-Абад, Өзгөн району|Жаңы-Абад а.]], [[Кара-Дарыя, Өзгөн району|Кара-Дарыя а.]], [[Мичурин, Өзгөн району|Мичурин а.]], [[Өзгөрүш, Өзгөн району|Өзгөрүш а.]], [[Төөлөс, Өзгөн району|Төөлөс а.]], [[Чимбай, Өзгөн району|Чимбай а.]] |- |Жалпак-Таш айыл аймагы |Ак-Терек а., Кара-Тарык а., [[Карл Маркс, Өзгөн району|Карл Маркс а.]], [[Киров, Өзгөн району|Киров а.]], [[Кысык-Алма, Өзгөн району|Кысык-Алма а.]], [[Курбу-Таш, Өзгөн району|Курбу-Таш а.]], [[Туз-Бел, Өзгөн району|Туз-Бел а.]], [[Үчкаптал, Өзгөн району|Үчкаптал а.]] |- |Жыланды айыл аймагы |[[Жыланды, Өзгөн району|Жыланды а.]], Ботомойнок а., [[Калта, Өзгөн району|Калта а.]], [[Красный Маяк, Өзгөн району|Красный Маяк а.]], [[Прогресс, Өзгөн району|Прогресс а.]], [[Яссы, Өзгөн району|Яссы а.]] |- |Заргер айыл аймагы |[[Заргер, Өзгөн району|Заргер а.]], [[Аюу, Өзгөн району|Аюу а.]], [[Жаңы-Айыл, Өзгөн району|Жаңы-Айыл а.]], [[Кайрат, Өзгөн району|Кайрат а.]], [[Кутурган, Өзгөн району|Кутурган а.]], [[Ничке-Сай, Өзгөн району|Ничке-Сай а.]], [[Токтогул, Өзгөн району|Токтогул а.]], Тосой а. |- |Жазы айыл аймагы |[[Жазы, Өзгөн району|Жазы а.]], [[Жээренчи, Өзгөн району|Жээренчи а.]], [[Кара-Дыйкан, Өзгөн району|Кара-Дыйкан а.]], [[Кызыл- Дыйкан, Өзгөн району|Кызыл-Дыйкан а.]] |- |Ийри-Суу айыл аймагы |[[Ак-Терек, Ийри-Суу айыл аймагы, Өзгөн району|Ак-Терек а.]], [[Жаңгакты|Жаңгакты а.]], [[Жийде (Өзгөн району)|Жийде а.]], [[Кара-Колот, Өзгөн району|Кара-Колот а.]], [[Корс-Этти, Өзгөн району|Корс-Этти а.]], [[Кыргызстан, Өзгөн району|Кыргызстан а.]], [[Орказган, Өзгөн району|Орказган а.]] |- |Кара-Таш айыл аймагы |[[Ийрек, Өзгөн району|Ийрек а.]], [[Коргон, Өзгөн району|Коргон а.]], [[Үңкүр, Өзгөн району|Үңкүр а.]], [[Ынтымак, Өзгөн району|Ынтымак а.]], [[Элчибек, Өзгөн району|Элчибек а.]] |- |Кароол айыл аймагы |[[Кароол, Өзгөн району|Кароол а.]], Жан-Шоро а., [[Мырза-Арык, Өзгөн району|Мырза-Арык а.]], [[Орто-Арык, Өзгөн району|Орто-Арык а.]], [[Шералы, Өзгөн району|Шералы а.]] |- |Көлдүк айыл аймагы |[[Шамал-Терек, Өзгөн району|Шамал-Терек а.]], [[Чалк-Өйдө, Өзгөн району|Чалк-Өйдө а.]] |- |Курбаш айыл аймагы |Курбаш а., [[Шагым, Өзгөн району|Шагым а.]], [[Эрдик, Өзгөн району|Эрдик а.]] |- |Кызыл-Октябрь айыл аймагы |[[Кызыл-Октябрь, Өзгөн району|Кызыл-Октябрь а.]], [[Алга, Өзгөн району|Алга а.]], [[Беш-Абышка, Өзгөн району|Беш-Абышка а.]], [[Гузар, Өзгөн району|Гузар а.]], [[Кочкор-Ата, Өзгөн району|Кочкор-Ата а.]], [[Кремль, Өзгөн району|Кремль а.]], Курбаш а., [[Кызыл-Сенгир, Өзгөн району|Кызыл-Сенгир а.]], [[Старая Покровка, Өзгөн району|Старая Покровка а.]], [[Ынтымак, Өзгөн району|Ынтымак а.]] |- |Кызыл-Тоо айыл аймагы |[[Кызыл-Тоо, Өзгөн району|Кызыл-Тоо а.]], [[Ак-Кыя, Өзгөн району|Ак-Кыя а.]], [[Донуз-Тоо, Өзгөн району|Донуз-Тоо а.]], [[Карчабек, Өзгөн району|Карчабек а.]], [[Эркин-Тоо, Өзгөн району|Эркин-Тоо а.]] |- |Мырза-Аке айыл аймагы |[[Мырза-Аке, Өзгөн району|Мырза-Аке а.]], [[Адыр, Өзгөн району|Адыр а.]], [[Бабыр, Өзгөн району|Бабыр а.]] |- |Саламалик айыл аймагы |[[Саламалик, Өзгөн району|Саламалик а.]], [[Ак-Терек (Саламалик айыл аймагы, Өзгөн району)|Ак-Терек а.]], [[Ара-Көл, Өзгөн району|Ара-Көл а.]], [[Кош-Этер, Өзгөн району|Кош-Этер а.]], [[Кызыл-Байрак, Өзгөн району|Кызыл-Байрак а.]], [[Кызыл-Чарба, Өзгөн району|Кызыл-Чарба а.]], [[15 Жаш, Өзгөн району|15 Жаш а.]] |- |Төрт-Көл айыл аймагы |[[Ана-Кызыл, Өзгөн району|Ана-Кызыл а.]], [[Бостон, Өзгөн району|Бостон а.]], [[Шоро-Башат, Өзгөн району|Шоро-Башат а.]], [[Кыймыл, Өзгөн району|Кыймыл а.]], [[Макаренко, Өзгөн району|Макаренко а.]] |- |Чангет айыл аймагы |[[Чангет, Өзгөн району|Чангет а.]], [[Өстүрүү, Өзгөн району|Өстүрүү а.]] |- | rowspan="3" |[[Файл:Kyrgyzstan_Chong-Alay_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="3" align="center" |[[Чоң-Алай району]] | rowspan="3" align="center" |[[Файл:Flag of Chong-Alay District.svg|center|50x50px]][[Файл:CoA of Chong-Alay district.png|center|50x50px]] | rowspan="3" align="center" |32 140 |Жекенди айыл аймагы |[[Жекенди, Чоң-Алай району|Жекенди а.]], [[Шибээ, Чоң-Алай району|Шибээ а.]], [[Карамык, Чоң-Алай району|Карамык а.]], [[Кара-Тейит, Чоң-Алай району|Кара-Тейит а.]], [[Чулук, Чоң-Алай району|Чулук а.]] |- |Кашка-Суу айыл аймагы |[[Кашка-Суу, Чоң-Алай району|Кашка-Суу а.]], [[Ачык-Суу, Чоң-Алай району|Ачык-Суу а.]], [[Бурган-Суу, Чоң-Алай району|Бурган-Суу а.]], [[Жайылма, Чоң-Алай району|Жайылма а.]], [[Кабык, Чоң-Алай району|Кабык а.]], [[Кара-Кабак, Чоң-Алай району|Кара-Кабак а.]], [[Кичи-Жайылма, Чоң-Алай району|Кичи-Жайылма а.]] |- |Чоң-Алай айыл аймагы |[[Дароот-Коргон, Чоң-Алай району|Дароот-Коргон а.]], [[Жар-Башы, Чоң-Алай району|Жар-Башы а.]], [[Жаш-Тилек, Чоң-Алай району|Жаш-Тилек а.]], [[Жаман-Жар, Чоң-Алай району|Жаман-Жар а.]], [[Кара-Шыбак, Чоң-Алай району|Кара-Шыбак а.]], [[Кочкорчу, Чоң-Алай району|Кочкорчу а.]], [[Кулчу, Чоң-Алай району|Кулчу а.]], [[Кызыл-Туу, Чоң-Алай району|Кызыл-Туу а.]], [[Кызыл-Эшме, Чоң-Алай району|Кызыл-Эшме а.]], [[Сары-Булак, Чоң-Алай району|Сары-Булак а.]], [[Чак, Чоң-Алай району|Чак а.]] |} == Маданий турмушу == Облустун билимберүү системасы мектепке чейинки, жалпы билим берүү, башталгыч, орто, кесиптик-тех., атайын орто жана жогорку окуу жайларынан турат. 2001/02-окуу жылында облуста 65 мектепке чейинки мекеме (8,2 миң бала тарбияланат), 544 жалпы билим берүүчү мектеп (310,7 миң окуучу окуйт), 15 кесиптиктех. окуу жайы (2,7 миң), 7 атайын орто окуу жайы (3,3 миң студент), 4 жогорку окуу жайы (58,6 миң) бар. Жалпы билим берүүчү орто мектептердеги окуучулардын 63,8% – кыргыз, 28,7% – өзбек, 7,4% – орус, 0,1% – тажик тилдеринде окуйт. Облуста Ош соода колледжи, Ош курулуш колледжи, Ош айыл-чарба техникуму, Ош, Өзгөн мед. окуу жайлары (атайын орто билим берүүчү), Ош мамлекеттик университети, Ош технологиялык университети, Кыргыз–Өзбек университети, Гуманитардык-педагогикалык ин-ту, Москва мамлекеттик социалдык университетинин, Ж. Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин, жана Кыргыз эл аралык университетинин филиалдары иштейт. Саламаттык сактоо тармагында облустук ул. госпиталь, 4 шаардык, 1 шаардык балдар, 3 учук, инфекциялык, 7 райондук, 4 номердик, 39 участкалык оорукана, төрөт үйү, 7 учук, 3 тери-венерологиялык, онкологиялык, психоневрологиялык, наркологиялык диспансерлер, 11 поликлиника, 6 тиш поликлиникасы, 233 фельдшер-акушердик пункт, 173 үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу ж. б. иштейт (2001). Аталган мекемелерде 2330 врач, 9168 мед. орто билимдүү кызматкерлер эмгектенет (2000). Облуста улуттук мааниге ээ театрлар, музейлер, көркөм-сүрөт мастерскойлору бар. Ош облустук маданий башкармасына караштуу 13 райондук жана шаардык бөлүмдөр, 8 облустук маданий мекемелер, 222 китепкана, 157 маданият үйү, 3 театр, 7 эс алуу паркы, 24 муз. мектеп, мамл. муз. окуу жайы иштейт (2001). Облустун аймагындагы байыркы тарыхый-архитектуралык эстеликтер: байыркы аңчылардын тургун жайлары, шаар чалдыбарлары, байыркы мүрзөлөр, мавзолейлер, мечиттер, кербен-сарайлар, чептер ж. б. Байыркы Ош шаары (б. з. ч. 4-к., б. з. 5-к.) жана ага жакын жаткан аймактарда Жибек жолундагы маанилүү пункттар – Мырзалимдөбө, Чаяндөбө, Отузадыр, Мады, Коргошундөбө, Акбуура, Шалтакдөбө, Шоробашат Куршаб ж.б. чептер жайгашкан. Ош ш-нын аймагындагы «Сулаймантоо» (Тахт-и-Сулайман) эстелиги, Рават Абдуллахандын мечити (16–17 к.), Асаф ибн Бурхия мавзолейи (17–18-к.), Алымбек датканын (19-к.) жана Мухамад Юсуп Байкожо уулунун мечиттери (20-к.), орто кылымдарга таандык архит. эстеликтердин бири Өзгөн архит. комплексинини (3 мавзолей жана минареттен турат) ж. б-дын мааниси зор. Кокон хандыгынын тушундагы эстеликтерге – Дарооткоргон, Соголон кербен-сарайы (чептердин калдыктары) таандык. [[Файл:Fersman 2.jpg|thumb|235x235px]] Облустун табигый объектилери туризм менен альпинизмди өнүктүрүүдө чоң мааниге ээ. Карашоро минералдуу суулары, Саламалик жаңгак-мөмө токою, Абшырсай шаркыратмасы, [[Ажыдаар үңкүрү|Ажыдаарүңкүр]], [[Бариттүү, үңкүр|Баритүү]], [[Ферсман үңкүрү|Ферсман]] үңкүрлөрү ж.б. рекреациялык мааниге ээ. Алай жана Чоң Алай тоолорунун бийик бөлүктөрү туризм жана алпинизмди өнүктүрүүгө өтө ыңгайлуу. Алай өрөөнүндө жана Чоң Алай кырка тоосунда 4 туристтик маршрут иштейт. Чоң Алай кырка тоосунун эң бийик – Ленин атн. чокусунун этегинде Ачыкташ альплагери орун алган. 2001-ж. Алай жана Чоң Алай райондоруна келген туристерден 112,8 миң сом киреше түшкөн. Жалпысынан алганда облустагы 83 туристтик объектинин: 16сы – табигый, 17си – тарыхый-маданий, 8и – аңчылык, 7си – дарылоо-бальнеологиялык, 4өө – курорттук, 15и – рекреациялык, 4өө - интераңчылык, 12си – археологиялык объектилер. == Колдонулган адабияттар == * [http://www.bizdin.kg/elib/kitepter/pdf/geogr_ensclp.pdf Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргызстандын географиясы.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714154348/http://bizdin.kg/elib/kitepter/pdf/geogr_ensclp.pdf |date=2014-07-14 }} ISBN 9967-14-006-2 == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == * [https://www.osh.gov.kg/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240226132755/https://www.osh.gov.kg/ |date=2024-02-26 }} {{Kyrgyzstanprovinces}} [[Категория:Ош облусу|*]] [[Категория:Тумар-2011]] 47ni76u5frd6sevh1qwme7nyso45v3o 0 1793 646726 640797 2026-05-18T10:59:16Z Born Nomad 47370 646726 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{Түс|Кыргызстан}} |Кыргызча аталышы = Жалал-Абад облусу |Өздүк аталышы = |Герб = Coat of arms of Jalal-Abad region.png |Желек = Flag of Jalal-Abad region.png |Белгинин көлөмү = |Желектин көлөмү = |Белгинин аты = |Желектин аты = |Өлкө =Кыргызстан |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимни = |Абалы = Облус |Киргени = |Курамында = 6 шаар, 8 район |Борбору = [[Манас]] |Ири шаары = |Ири шаарлары = [[Таш-Көмүр]], [[Майлуу-Суу]], [[Кара-Көл]], [[Көк-Жаңгак]] |Түзүлгөн убакыты = [[21-ноябрь]] [[1939]] |Таратылган убакыты = |Башчысы = |Башчынын түрү = Губернатору |Башчысы2 = |Башчынын түрү2 = |ИДӨ = |ИДӨ жылы = |ИДӨ бойунча оруну = |Жан башына алынган ИДӨ оруну = |Тили = |Тилдери =[[Кыргыз тили]], [[Орус тили]] |Калкы = 1 214 400 |Санак жылы = 2019 |Пайызы = |Калктын саны бойунча оруну =3 |Жыштыгы = 30,76 |Жыштыгы бойунча оруну = |Улуттук курамы = * [[Кыргыздар]]: 725 321 - 71,82 % * [[Өзбектер]]: 250 748 - 24,83 % * Башкалар: 33 774 - 3,35 % |Диний курамы = Мусулманчылык |Жер аянты = 33 700 |Жер аянтынын пайызы = |Жер аянты боюнча оруну = |Максималдуу бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдуу бийиктиги = |Көлөмү = |Узундугу = |Карта = Jalal-Abad Province in Kyrgyzstan.svg |Картанын көлөмү = |Акимчилик бирдигинин картасы = |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү = |Саат алкагы = [[UTC+6]] |Аббревиатура = |ISO = KG-J |FIPS = |Телефон коду = 3722 |Почто индекстери = |Интернет-домени = |Унаа коду = D,04 |Сайты = https://gov.kg/ky/region/zhalal-abad |Commons түрмөгү = |Түшүндүрмөлөр = }} '''Жалал-Абад облусу''' ― [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] түштүк-батышындагы [[административдик-аймактык бирдик]]. Жалпы аянты 33,7 миң км^{<small>2.</small>} Административдик борбору — [[Жалал-Абад|Манас шаары]]. == Административдик-аймактык түзүлүшү == {{Кошумча караңыз|Кыргызстандын_административдик-аймактык_түзүлүшү}} {| class="wikitable" !Карта !Аталыш !Туу, герб !Туруктуу калк 2021, миң адам<ref>{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}</ref> !Баш ийген айыл аймактар (а. а.), шаарлар жана шаар тибиндеги посёлоктор{{sfn|Государственный классификатор|2012|с=15—28}} !Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар |- | rowspan="12" |[[Файл:Kyrgyzstan_Aksy_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="12" align="center" |[[Аксы району]] | rowspan="12" align="center" |[[Файл:CoA of Aksy district.png|center|50x50px]] | rowspan="12" align="center" |137 103 |'''[[Кербен (шаар)|Кербен шаары]]''' |[[Ак-Дөбө, Аксы району|Ак-Дөбө а.]], [[Жетиген, Аксы району|Жетиген а.]], [[Күлүк-Дөбө|Күлүк-Дөбө а.]], [[Курулуш, Аксы району|Курулуш а.]], [[Мамай (айыл)|Мамай а.]], [[Устукан (айыл)|Устукан а.]] |- |Авлетим айыл аймагы |[[Авлетим|Авлетим а.]], [[Байкашка-Терек|Байкашка-Терек а.]], [[Дерес-Сай|Дерес-Сай а.]], [[Жаңгактуу-Булак|Жаңгактуу-Булак а.]], [[Ит-Агар|Ит-Агар а.]], [[Коргон, Аксы району|Коргон а.]], [[Мукур|Мукур а.]], [[Тегирмен-Сай|Тегирмен-Сай а.]], [[Товар-Сай|Товар-Сай а.]] |- |Ак-Жол айыл аймагы |[[Ак-Жол (Аксы району)|Ак-Жол а.]], [[Жолборсту|Жолборсту а.]], [[Кара-Тыт|Кара-Тыт а.]], [[Кечүү|Кечүү а.]], [[Кызыл-Бейит|Кызыл-Бейит а.]], [[Күрп, Аксы району|Күрп а.]], [[Райкомол|Райкомол а.]], [[Разан-Сай|Разан-Сай а.]], [[Тегене|Тегене а.]] |- |Ак-Суу айыл аймагы |[[Ак-Суу, Аксы району|Ак-Суу а.]], [[Ак-Сай, Аксы району|Ак-Сай а.]], [[Коргон-Дөбө|Коргон-Дөбө а.]] |- |Жаңы-Жол айыл аймагы |[[Жаңы-Жол, Аксы району|Жаңы-Жол а.]], [[Кой-Таш, Аксы району|Кой-Таш а.]], [[Таштак, Аксы району|Таштак а.]], [[Терс, Аксы району|Терс а.]] |- |Жерге-Тал айыл аймагы |[[Жерге-Тал (Аксы району)|Жерге-Тал а.]], [[Боспиек|Боспиек а.]], [[Кызыл-Капчыгай (Аксы району)|Кызыл-Капчыгай а.]] |- |Кара-Жыгач айыл аймагы |[[Кара-Жыгач, Аксы району|Кара-Жыгач а.]], [[Дардак-Дөбө|Дардак-Дөбө а.]], [[Кара-Ой, Аксы району|Кара-Ой а.]], [[Сыны, Аксы району|Сыны а.]], [[Тор-Камыш, Аксы району|Тор-Камыш а.]], [[Чарба, Аксы району|Чарба а.]] |- |Кара-Суу айыл аймагы |[[Кара-Суу, Аксы району|Кара-Суу а.]], [[Жүзүмжан, Аксы району|Жүзүмжан а.]], [[Кезарт, Аксы району|Кезарт а.]], [[Кызыл-Көл, Аксы району|Кызыл-Көл а.]], [[Сай-Булуң, Аксы району|Сай-Булуң а.]], [[Топ-Жаңгак, Аксы району|Топ-Жаңгак а.]], [[Түрдүк, Аксы району|Түрдүк а.]], [[Чалдыбар, Аксы району|Чалдыбар а.]], [[Чат, Аксы району|Чат а.]] |- |Кашка-Суу айыл аймагы |[[Кашка-Суу, Аксы району|Кашка-Суу а.]], [[Жаңы-Айыл, Аксы району|Жаңы-Айыл а.]], [[Кара-Дөбө, Аксы району|Кара-Дөбө а.]], Кара-Башат а., [[Өлөң-Булак (кыштак)|Өлөң-Булак а.]], Согот а., Тосту а., Туюк-Жар а., Чарбак а. |- |Кызыл-Туу айыл аймагы |[[Кызыл-Туу, Аксы району|Кызыл-Туу а.]], [[Аркыт (Аксы району)|Аркыт а.]], [[Жол-Сай, Аксы району|Жол-Сай а.]], [[Жылгын, Аксы району|Жылгын а.]] |- |Мавлянов айыл аймагы |[[Атана, Аксы району|Атана а.]], Жаңгак а., [[Мундуз, Аксы району|Мундуз а.]],[[Сары-Кашка, Аксы району|Сары-Кашка а.]], [[Семет, Аксы району|Семет а.]], Таш-Жар а., [[Торук, Аксы району|Торук а.]], [[Улук, Аксы району|Улук а.]], [[Чие, Аксы району|Чие а.]] |- |Назаралиев айыл аймагы |[[Жыл-Кол, Аксы району|Жыл-Кол а.]], [[Кум, Аксы району|Кум а.]], [[Кызыл-Жар, Аксы району|Кызыл-Жар а.]], [[Нарын, Аксы району|Нарын а.]] |- | rowspan="8" |[[Файл:Kyrgyzstan_Ala-Buka_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="8" align="center" |[[Ала-Бука району]] | rowspan="8" |[[Файл:Coat_of_arms_of_Ala-Buka_district.png|center|50x50px]] | rowspan="8" align="center" |108 647 |Ак-Коргон айыл аймагы |[[Ак-Коргон, Ала-Бука району|Ак-Коргон а.]], [[Баястан, Ала-Бука району|Баястан а.]], [[Падек, Ала-Бука району|Падек а.]], [[Сафедбулан, Ала-Бука району|Сафедбулан а.]] |- |Ак-Там айыл аймагы |[[Ак-Там, Ала-Бука району|Ак-Там а.]], [[Жапа-Салды, Ала-Бука району|Жапа-Салды а.]], [[Кызыл-Ата, Ала-Бука району|Кызыл-Ата а.]] |- |Ала-Бука айыл аймагы |[[Ала-Бука|Ала-Бука а.]], [[Достук, Ала-Бука району|Достук а.]], [[Сапалак, Ала-Бука району|Сапалак а.]], [[Сары-Талаа, Ала-Бука району|Сары-Талаа а.]] |- |Көк-Серек айыл аймагы |[[Ак-Тайлак, Ала-Бука району|Ак-Тайлак а.]], [[Бирлешкен, Ала-Бука району|Бирлешкен а.]], [[Кош-Болот, Ала-Бука району|Кош-Болот а.]], [[Сары-Кол, Ала-Бука району|Сары-Кол а.]], [[Теңги|Теңги а.]], [[Төлөкө, Ала-Бука району|Төлөкө а.]] |- |Көк-Таш айыл аймагы |[[Көк-Таш, Ала-Бука району|Көк-Таш а.]], [[Булак-Башы, Ала-Бука району|Булак-Башы а.]], [[Жалгыз-Өрүк, Ала-Бука району|Жалгыз-Өрүк а.]], [[Күлпөк-Сай|Күлпөк-Сай а.]], [[Орто-Суу, Ала-Бука району|Орто-Суу а.]], [[Чоң-Сай, Ала-Бука району|Чоң-Сай а.]] |- |Өрүктү айыл аймагы |[[Өрүктү, Ала-Бука району|Өрүктү а.]], [[Кеңкол, Ала-Бука району|Кеңкол а.]], [[Орто-Токой, Ала-Бука району|Орто-Токой а.]], [[Өрүктү-Сай, Ала-Бука району|Өрүктү-Сай а.]], [[Чолок-Тума, Ала-Бука району|Чолок-Тума а.]] |- |Биринчи Май айыл аймагы |[[Ажек, Ала-Бука району|Ажек а.]], [[Айры-Там|Айры-Там а.]], [[Ак-Башат, Ала-Бука району|Ак-Башат а.]], [[Алма-Бел, Ала-Бука району|Алма-Бел а.]], [[Жаңы-Шаар, Ала-Бука району|Жаңы-Шаар а.]], [[Кара-Үңкүр, Ала-Бука району|Кара-Үңкүр а.]], [[Совет-Сай, Ала-Бука району|Совет-Сай а.]] |- |Төрөгелди Балтагулов айыл аймагы |[[Баймак, Ала-Бука району|Баймак а.]], Кажар а., [[Кашкалак, Ала-Бука району|Кашкалак а.]], [[Келте, Ала-Бука району|Келте а.]], [[Кош-Алмурут, Ала-Бука району|Кош-Алмурут а.]], [[Кош-Терек, Ала-Бука району|Кош-Терек а.]], [[Ызар, Ала-Бука району|Ызар а.]] |- | rowspan="9" |[[Файл:Kyrgyzstan_Bazar-Korgon_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="9" align="center" |[[Базар-Коргон району]] | rowspan="9" align="center" |жок | rowspan="9" align="center" |183 908 |[[Базар-Коргон|'''Базар-Коргон шаары''']] | align="center" |жок |- |Акман айыл аймагы |[[Жаңы-Акман, Базар-Коргон району|Жаңы-Акман а.]], [[Жараке, Базар-Коргон району|Жараке а.]], [[Кайырма, Базар-Коргон району|Кайырма а.]], [[Колот, Базар-Коргон району|Колот а.]], Коргон-Жар а., [[Кош-Коргон, Базар-Коргон району|Кош-Коргон а.]], [[Таш-Булак, Базар-Коргон району|Таш-Булак а.]] |- |Арстанбап айыл аймагы |[[Арстанбап|Арстанбап а.]], [[Ак-Терек, Базар-Коргон району|Ак-Терек а.]], [[Бел-Терек, Базар-Коргон району|Бел-Терек а.]], Гава а., [[Гүмкана|Гүмкана а.]], Дашман а., [[Жай-Терек, Базар-Коргон району|Жай-Терек а.]], [[Жарадар, Базар-Коргон району|Жарадар а.]] |- |Бешик-Жон айыл аймагы |[[Бешик-Жон, Базар-Коргон району|Бешик-Жон а.]], [[Баймундуз, Базар-Коргон району|Баймундуз а.]], [[Жон, Базар-Коргон району|Жон а.]], [[Карача, Базар-Коргон району|Карача а.]], [[Көк-Алма, Базар-Коргон району|Көк-Алма а.]] |- |Кеңеш айыл аймагы |[[Аук, Базар-Коргон району|Аук а.]], [[Биринчи Май, Базар-Коргон району|Биринчи Май а.]], [[Шыдыр, Базар-Коргон району|Шыдыр а.]], [[Кара-Жыгач, Базар-Коргон району|Кара-Жыгач а.]], [[Кызыл-Октябрь, Базар-Коргон району|Кызыл-Октябрь а.]], Коткор а., [[Могол-Коргон, Базар-Коргон району|Могол-Коргон а.]], [[Сейитказы|Сейитказы а.]], Совет а., |- |Кызыл-Үңкүр айыл аймагы |[[Кызыл-Үңкүр|Кызыл-Үңкүр а.]], [[Ак-Булак, Базар-Коргон району|Ак-Булак а.]], [[Жаз-Кечүү, Базар-Коргон району|Жаз-Кечүү а.]], [[Катар-Жаңгак|Катар-Жаңгак а.]], [[Көсө-Терек, Базар-Коргон району|Көсө-Терек а.]] |- |Могол айыл аймагы |[[Бувакол|Бувакол а.]], Кайнар а., [[Кара-Ой, Базар-Коргон району|Кара-Ой а.]], [[Кызыл-Суу, Базар-Коргон району|Кызыл-Суу а.]], [[Көктоңду|Көктоңду а.]], [[Чарбак, Базар-Коргон району|Чарбак а.]], [[Чкалов, Базар-Коргон району|Чкалов а.]] |- |Сайдыкум айыл аймагы |[[Сайдыкум, Базар-Коргон району|Сайдыкум а.]], [[Аркалык, Базар-Коргон району|Аркалык а.]], [[Дукур, Базар-Коргон району|Дукур а.]], [[Жаңы-Абад, Базар-Коргон району|Жаңы-Абад а.]], [[Жаш-Ленин, Базар-Коргон району|Жаш-Ленин а.]], [[Кызыл-Ай, Базар-Коргон району|Кыргыз-Каба а., Кызыл-Ай а.]], [[Тойчубек-Чек, Базар-Коргон району|Тойчубек-Чек а.]], [[Төш, Базар-Коргон району|Төш а.]], [[Турпак-Коргон, Базар-Коргон району|Турпак-Коргон а.]], [[Хажир-Абад, Базар-Коргон району|Хажир-Абад а.]], [[Чек, Базар-Коргон району|Чек а.]], [[Чоң-Курулуш, Базар-Коргон району|Чоң-Курулуш а.]] |- |Талдуу-Булак айыл аймагы |[[Ак-Терек, Базар-Коргон району|Ак-Терек а.]], [[Ак-Тыт, Базар-Коргон району|Ак-Тыт а.]], [[Каба, Базар-Коргон району|Каба а.]], [[Катар-Жаңгак|Катар-Жаңгак а.]], [[Көк-Алма, Базар-Коргон району|Көк-Алма а.]], [[Кыргоо, Базар-Коргон району|Кыргоо а.]], [[Сары-Жайык|Сары-Жайык а.]], [[Үч-Булак, Базар-Коргон району|Үч-Булак а.]] |- | rowspan="9" |[[Файл:Kyrgyzstan_Nooken_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="9" align="center" |[[Ноокен району]] | rowspan="9" align="center" |жок | rowspan="9" align="center" |145 187 |'''[[Кочкор-Ата|Кочкор-Ата шаары]]''' | align="center" |жок |- |Арал айыл аймагы |[[Арал, Ноокен району|Арал а.]], [[Интернационал, Ноокен району|Интернационал а.]], [[Рассвет, Ноокен району|Рассвет а.]], [[Чертак-Таш|Чертак-Таш а.]], [[Черемушки, Ноокен району|Черёмушки а.]] |- |Бүргөндү айыл аймагы |[[Бүргөндү, Ноокен району|Бүргөндү а.]], Жаңы-Арык а., [[Жеңиш, Ноокен району|Жеңиш а.]], [[Кичи-Бүргөндү, Ноокен району|Кичи-Бүргөндү а.]], Кокондук а., [[Курама, Ноокен району|Курама а.]], [[Кызыл-Кыя, Ноокен району|Кызыл-Кыя а.]], [[Ноошкен, Ноокен району|Ноошкен а.]], [[Ууру-Жар, Ноокен району|Ууру-Жар а.]] |- |Достук айыл аймагы |[[Достук, Ноокен району|Достук а.]], [[Шамалды-Сай|Шамалды-Сай а.]], [[Шынг-Сай, Ноокен району|Шынг-Сай а.]], [[Кудук, Ноокен району|Кудук а.]], [[Кызыл-Туу, Ноокен району, Достук айыл аймагы|Кызыл-Туу а.]], [[Сары-Камыш, Ноокен району|Сары-Камыш а.]] |- |Масы айыл аймагы |[[Массы, Ноокен району|Масы а.]], [[Апыртан, Ноокен району|Апыртан а.]], [[Беш-Жыгач, Ноокен району|Беш-Жыгач а.]], Бөгөт а., [[Кызыл-Туу, Ноокен району, Масы айыл аймагы|Кызыл-Туу а.]] |- |Момбеков айыл аймагы |[[Момбеков, Ноокен району|Момбеков а.]], [[Бостон, Ноокен району|Бостон а.]], [[Жазгак, Ноокен району|Жазгак а.]], [[Жаңы-Кыштак, Ноокен району|Жаңы-Кыштак а.]], [[Көк-Таш, Ноокен району|Көк-Таш а.]], [[Кочкор-Ата, Ноокен району|Кочкор-Ата а.]], [[Курулуш, Ноокен району|Курулуш а.]], Чек а. |- |Ноокат айыл аймагы |[[Курулуш, Ноокен району|Курулуш а.]], [[Кара-Булак, Ноокен району|Кара-Булак а.]], [[Киров, Ноокен району|Киров а.]], [[Коминтерн, Ноокен району|Коминтерн а.]], [[Кызыл-Жылдыз, Ноокен району|Кызыл-Жылдыз а.]], [[Параканда, Ноокен району|Параканда а.]], [[Рахманжан, Ноокен району|Рахманжан а.]] |- |Сакалды айыл аймагы |[[Сакалды, Ноокен району|Сакалды а.]], [[Аримжан, Ноокен району|Аримжан а.]], [[Бөбүй|Бөбүй а.]], [[Кагазды, Ноокен району|Кагазды а.]], [[Кызыл-Кыргызстан, Ноокен району|Кызыл-Кыргызстан а.]], [[Чек, Ноокен району, Сакалды айыл аймагы|Чек а.]], [[Чоң-Багыш, Ноокен району|Чоң-Багыш а.]] |- |Шайдан айыл аймагы |[[Алма, Ноокен району|Алма а.]], [[Бирдик, Ноокен району|Бирдик а.]], [[Жаңы-Арык, Ноокен району, Шайдан айыл аймагы|Жаңы-Арык а.]], [[Жон-Арык, Ноокен району|Жон-Арык а.]], [[Көк-Айдар, Ноокен району|Көк-Айдар а.]], [[Тоскоол, Ноокен району|Тоскоол а.]], [[Эски-Масы|Эски-Масы а.]] |- | rowspan="14" |[[Файл:Kyrgyzstan_Suzak_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="14" align="center" |[[Сузак району]] | rowspan="14" align="center" |[[Файл:Coat of arms of Suzak district.png|center|50x50px]] | rowspan="14" align="center" |308 243 |'''[[Көк-Жаңгак|Көк-Жаңгак шаары]]''' | align="center" |жок |- |Багыш айыл аймагы |[[Багыш, Сузак району|Багыш а.]], [[Беш-Бала, Сузак району|Беш-Бала а.]], [[Кедей-Арык, Сузак району|Кедей-Арык а.]], [[Кызыл-Туу, Сузак району|Кызыл-Туу а.]], [[Октябрь, Сузак району|Октябрь а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Багыш айыл аймагы|Сары-Булак а.]], [[Сафаровка, Сузак району|Сафаровка а.]] |- |Барпы айыл аймагы |[[Ачы, Сузак району|Ачы а.]], [[Боз-Чычкан|Боз-Чычкан а.]], [[Беш-Мойнок, Сузак району|Беш-Мойнок а.]], [[Жаңы-Айыл, Сузак району|Жаңы-Айыл а.]], [[Жар-Кыштак (Сузак району)|Жар-Кыштак а.]], [[Дөбөй, Сузак району|Дөбөй а.]], [[Канды, Сузак району|Канды а.]], [[Комсомол, Сузак району, Барпы айыл аймагы|Комсомол а.]], [[Миң-Өрүк, Сузак району|Миң-Өрүк а.]], [[Маркай, Сузак району|Маркай а.]], [[Пригородный, Сузак району|Пригородный а.]], [[Сай, Сузак району|Сай а.]], [[Таштак, Сузак району, Барпы айыл аймагы|Таштак а.]], [[Төөлөс, Сузак району|Төөлөс а.]], [[Түрк-Маала, Сузак району|Түрк-Маала а.]], [[Үлгү, Сузак району|Үлгү а.]], [[Чаңгет-Сай|Чаңгет-Сай а.]], [[Чеке-Дөбө|Чеке-Дөбө а.]], [[Чокмор, Сузак району|Чокмор а.]] |- |Кара-Алма айыл аймагы |[[Кара-Алма, Сузак району|Кара-Алма а.]], [[Орток, Сузак району|Орток а.]], Туура-Жаңгак а., [[Урумбаш (Сузак району, Кара-Алма айыл аймагы)|Урумбаш]] а. |- |Кара-Дарыя айыл аймагы |[[Арал, Сузак району, Кара-Дарыя айыл аймагы|Арал а.]], [[Төш, Сузак району|Төш а.]], [[Чаңгыр-Таш|Чаңгыр-Таш а.]] |- |Көк-Арт айыл аймагы |[[Комсомол, Сузак району, Көк-Арт айыл аймагы|Комсомол а.]], [[Михайловка, Сузак району|Михайловка а.]], Подгорное а., [[Үч-Малай, Сузак району|Үч-Малай а.]] |- |Курманбек айыл аймагы |[[Жоон-Күнгөй, Сузак району|Жоон-Күнгөй а.]], [[Калмак-Кырчын, Сузак району|Калмак-Кырчын а.]], [[Канжыга, Сузак району|Канжыга а.]], [[Кара-Чолок, Сузак району|Кара-Чолок а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Курманбек айыл аймагы|Сары-Булак а.]], [[Саты, Сузак району|Саты а.]], [[Таран-Базар, Сузак району|Таран-Базар а.]], [[Урумбаш (Сузак району, Курманбек айыл аймагы)|Урумбаш а.]] |- |Кыз-Көл айыл аймагы |[[Кыз-Көл, Сузак району|Кыз-Көл а.]], [[Ак-Булак, Сузак району, Кыз-Көл айыл аймагы|Ак-Булак а.]], [[Ак-Тоок, Сузак району|Ак-Тоок а.]], [[Жаны-Арык, Сузак району|Жаңы-Арык а.]], [[Жылан-Темир, Сузак району|Жылан-Темир а.]], [[Карамарт|Карамарт а.]], [[Каду, Сузак району|Каду а.]], [[Кара-Булак, Сузак району|Кара-Булак а.]], [[Катыраңкы|Катыраңкы а.]], [[Кашка-Терек, Сузак району|Кашка-Терек а.]], [[Кызыл-Кыя, Сузак району|Кызыл-Кыя а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Кыз-Көл айыл аймагы|Сары-Булак а.]] |- |Кызыл-Туу айыл аймагы |[[Ак-Баш, Сузак району|Ак-Баш а.]], [[Ак-Булак, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Ак-Булак а.]], [[Ак-Терек, Сузак району|Ак-Терек а.]], [[Акчалуу, Сузак району|Акчалуу а.]], [[Алмалуу-Булак, Сузак району|Алмалуу-Булак а.]], [[Алчалуу, Сузак району|Алчалуу а.]], [[Бостон (Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы)|Бостон а.]], [[Жаңы-Ачы, Сузак району|Жаңы-Ачы а.]], [[Жашасын-2, Сузак району|Жашасын-2 а.]], [[Кара-Инген, Сузак району|Кара-Инген а.]], [[Кара-Көл, Сузак району|Кара-Көл а.]], [[Кашка-Суу, Сузак району|Кашка-Суу а.]], [[Кызыл-Алма, Сузак району|Кызыл-Алма а.]], [[Кызыл-Сеңир, Сузак району|Кызыл-Сеңир а.]], [[Мундуз, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Мундуз а.]], [[Орто-Азия, Сузак району|Орто-Азия а.]], [[Соку-Таш, Сузак району|Соку-Таш а.]], [[Талаа-Булак, Сузак району|Талаа-Булак а.]], [[Таштак, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Таштак а.]], [[Шатрак, Сузак району|Шатрак а.]] |- |Ленин айыл аймагы |[[Ленин, Сузак району|Ленин а.]], [[Жыгач-Коргон, Сузак району|Жыгач-Коргон а.]], [[Орто-Сай, Сузак району|Орто-Сай а.]] |- |Сайпидин Атабеков айыл аймагы |[[Балта-Казы, Сузак району|Балта-Казы а.]], [[Бек-Абад, Сузак району|Бек-Абад а.]], [[Бостон (Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы)|Бостон а.]], Бөкөй а., [[Жаңы-Жер, Сузак району|Жаңы-Жер а.]], [[Жийде, Сузак району|Жийде а.]], [[Кайнар, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Кайнар а.]], [[Кара-Жыгач, Сузак району|Кара-Жыгач а.]], [[Кашкар-Маала, Сузак району|Кашкар-Маала а.]], [[Кызыл-Багыш, Сузак району|Кызыл-Багыш а.]], [[Кыргыз-Абад, Сузак району|Кыргыз-Абад а.]], [[Мундуз, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Мундуз а.]], [[Найман, Сузак району|Найман а.]], [[Таш-Булак, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Таш-Булак а.]], [[Түрк-Абад, Сузак району|Түрк-Абад а.]], [[Өзбек-Абад, Сузак району|Өзбек-Абад а.,]] [[Чек, Сузак району|Чек а.]], [[Ширин, Сузак району|Ширин а.]] |- |Сузак айыл аймагы |[[Сузак|Сузак а.]][[Арал, Сузак району, Сузак айыл аймагы|, Арал а.]], [[Благовещенка|Благовещенка а.]], [[Достук, Сузак району|Достук а.]], [[Жаңы-Дыйкан, Сузак району|Жаңы-Дыйкан а.]], [[Камыш-Башы, Сузак району|Камыш-Башы а.]], [[Кыр-Жол (Сузак району, Сузак айыл аймагы)|Кыр-Жол а.]], [[Садда, Сузак району|Садда а.]] |- |Таш-Булак айыл аймагы |[[Таш-Булак, Сузак району, Таш-Булак айыл аймагы|Таш-Булак а.]], [[Арал (Сузак району, Таш-Булак айыл аймагы)|Арал а.]], [[Гүлстан, Сузак району|Гүлстан а.]], [[Димитровка, Сузак району|Димитровка а.]], [[Доскана, Сузак району|Доскана а.]], Жаңы-Арал а., Ирригатор а., Теплица а., Чолок-Терек а., Ынтымак а., [[Эшме, Сузак району|Эшме а.]] |- |Ырыс айыл аймагы |[[Ырыс, Сузак району|Ырыс а.]], [[Арал-Сай (Сузак району)|Арал-Сай а.]], [[Дөмөр|Дөмөр а.]], [[Жар-Кыштак (Сузак району)|Жар-Кыштак а.]], [[Кайнар, Сузак району, Ырыс айыл аймагы|Кайнар а.]], [[Кургак-Көл, Сузак району|Кургак-Көл а.]], [[Күмүш-Азиз, Сузак району|Күмүш-Азиз а.]], [[Кыр-Жол (Сузак району, Ырыс айыл аймагы)|Кыр-Жол а.]], [[Ладан-Кара, Сузак району|Ладан-Кара а.]], [[Масадан, Сузак району|Масадан а.]], [[Сасык-Булак, Сузак району|Сасык-Булак а.]], [[Тотуя|Тотуя а.]], [[Чымчык-Жар, Сузак району|Чымчык-Жар а.]] |- | rowspan="5" |[[Файл:Kyrgyzstan_Toguz-Toro_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="5" align="center" |[[Тогуз-Торо району]] | rowspan="5" align="center" |[[Файл:Coat of arms of Toguz-Toro district.png|50px|center]] | rowspan="5" align="center" |25 497 |Атай айыл аймагы |[[Атай, Тогуз-Торо району|Атай а.]], [[Карл Маркс, Тогуз-Торо району|Карл Маркс а.]] |- |Каргалык айыл аймагы |[[Казарман|Казарман а.]], Кызыл-Жылдыз а., [[Макмал, Тогуз-Торо району|Макмал а.]], [[Чет-Булак, Тогуз-Торо району|Чет-Булак а.]] |- |Көк-Ирим айыл аймагы |[[Арал, Тогуз-Торо району|Арал а.]], [[Бирдик, Тогуз-Торо району|Бирдик а.]] |- |Сары-Булуң айыл аймагы |[[Кара-Суу, Тогуз-Торо району|Кара-Суу а.]], [[Табылгыты, Тогуз-Торо району|Табылгыты а.]] |- |Тогуз-Торо айыл аймагы |[[Дөдөмөл, Тогуз-Торо району|Дөдөмөл а.]], [[Кош-Булак, Тогуз-Торо району|Кош-Булак а.]], [[Ленин, Тогуз-Торо району|Ленин а.]], [[Өрнөк, Тогуз-Торо району|Өрнөк а.]] |- | rowspan="11" |[[Файл:Kyrgyzstan_Toktogul_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="11" align="center" |[[Токтогул району]] | rowspan="11" |[[Файл:Flag of Toktogul District.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Toktogul_rayon.png|center|58x58px]] | rowspan="11" align="center" |103 310 |'''[[Токтогул|Токтогул шаары]]''' | align="center" |жок |- |Абды Сүйөркулов айыл аймагы |[[Кара-Жыгач, Токтогул району|Кара-Жыгач а.]], [[Көтөрмө, Токтогул району|Көтөрмө а.]], [[Торкент, Токтогул району|Торкент а.]] |- |Аралбаев айыл аймагы |[[Алмалуу, Токтогул району|Алмалуу а.]], [[Толук|Толук а.]], [[Ноот, Токтогул району|Ноот а.]], [[Чаар-Таш, Токтогул району|Чаар-Таш а.]] |- |Бел-Алды айыл аймагы |[[Бел-Алды, Токтогул району|Бел-Алды а.]], [[Коргон, Токтогул району|Коргон а.]], [[Сары-Сөгөт, Токтогул району|Сары-Сөгөт а.]] |- |Жаңы-Жол айыл аймагы |[[Жаңы-Жол, Токтогул району|Жаңы-Жол а.]], [[Арал, Токтогул району|Арал а.]], [[Кара-Суу, Токтогул району|Кара-Суу а.]], [[Комсомол, Токтогул району|Комсомол а.]], [[Куйбышев, Токтогул району|Куйбышев а.]], [[Кызыл-Туу, Токтогул району|Кызыл-Туу а.]] |- |Кетмен-Дөбө айыл аймагы |Беке-Чал а., [[Терек-Суу, Токтогул району|Терек-Суу а.]], [[Чоң-Арык, Токтогул району|Чоң-Арык а.]], [[Эшсай, Токтогул району|Эшсай а.]] |- |Кызыл-Өзгөрүш айыл аймагы |[[Кызыл-Өзгөрүш, Токтогул району|Кызыл-Өзгөрүш а.]], [[Ак-Жар, Токтогул району|Ак-Жар а.]], [[Аң-Арык, Токтогул району|Аң-Арык а.]], [[Бел -Кара-Суу, Токтогул району|Бел-Кара-Суу а.]], [[Бууракан, Токтогул району|Бууракан а.]], Жар-Таш а., [[Камыш-Башы, Токтогул району|Камыш-Башы а.]], [[Коңур-Өгүз|Коңур-Өгүз а.]], [[Кош-Таш|Кош-Таш а.]], [[Орто-Жон, Токтогул району|Орто-Жон а.]], [[Чеч-Дөбө, Токтогул району|Чеч-Дөбө а.]], [[Шайык, Токтогул району|Шайык а.]] |- |Никче-Сай айыл аймагы |[[Ничке-Сай, Токтогул району|Ничке-Сай а.]], [[Чоргочу, Токтогул району|Чоргочу а.]] |- |Сары-Камыш айыл аймагы |[[Бирлик, Токтогул району|Бирлик а.]], [[Көтөрмө, Токтогул району|Көтөрмө а.]] |- |Үч-Терек айыл аймагы |[[Үч-Терек, Токтогул району|Үч-Терек а.]], [[Жетиген, Токтогул району|Жетиген а.]], [[Кызыл-Ураан, Токтогул району|Кызыл-Ураан а.]], [[Саргата, Токтогул району|Саргата а.]], Такталык а. |- |Чолпон-Ата айыл аймагы |[[Чолпон-Ата, Токтогул району|Чолпон-Ата а.]], [[Ак-Тектир, Токтогул району|Ак-Тектир а.]], [[Балыкты, Токтогул району|Балыкты а.]], [[Кара-Күңгөй, Токтогул району|Кара-Күңгөй а.]], [[Кушчу-Суу, Токтогул району|Кушчу-Суу а.]], [[Мазар-Суу, Токтогул району|Мазар-Суу а.]] |- | rowspan="4" |[[Файл:Kyrgyzstan_Chatkal_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="4" align="center" |[[Чаткал району]] | rowspan="4" |[[Файл:Flag of Chatkal District 2022.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Chatkal_district.png|center|50x50px]] | rowspan="4" align="center" |28 625 |Каныш-Кыя айыл аймагы |[[Каныш-Кыя|Каныш-Кыя а.]], [[Айгыр-Жар, Чаткал району|Айгыр-Жал а.]], [[Башкы-Терек, Чаткал району|Башкы-Терек а.]], [[Коргон-Сай, Чаткал району|Коргон-Сай а.]], [[Кызыл-Токой, Чаткал району|Кызыл-Токой а.]], [[Чакмак-Суу, Чаткал району|Чакмак-Суу а.]], Жер-Капчыгай а., Кайың-Суу а., Кара-Булак а., Кара-Суу а. |- |Сумсар айыл аймагы |[[Сумсар, Чаткал району|Сумсар а.]], Мончок-Дөбө а., [[Шекафтар|Шекафтар а.]] |- |Терек-Сай айыл аймагы |[[Терек-Сай|Терек-Сай а.]], Ак-Терек а., Болуш а. |- |Чаткал айыл аймагы |[[Ак-Таш, Чаткал району|Ак-Таш а.]], Беш-Арал а., [[Жаңы-Базар, Чаткал району|Жаңы-Базар а.]], [[Курулуш, Чаткал району|Курулуш а.]], Чандалаш а. |- | | align="center" |[[Жалал-Абад|Жалал-Абад шаары]] |[[Файл:Flag of Manas.svg|center|50x50px]][[Файл:Jalalabad_coa.svg|center|50x50px]] | align="center" |112 997 (123 239 ― баш ийген калктуу конуштар менен) | align="center" |жок |Камандар а., [[Качкынчы|Качкынчы а.]], Көлмө а., [[Кызыл-Кыргызстан, Жалал-Абад шаары|Кызыл-Кыргызстан а.]], Кызыл-Суу а., [[Таш-Кутчу|Таш-Кутчу а.]], Тельман а. |- | | align="center" |[[Кара-Көл|Кара-Көл шаары]] | align="center" |жок | align="center" |22 963 (26 901 ― баш ийген калктуу конуштар менен) |''Кетмен-Төбө шаар тибиндеги посёлок'' |[[Жазы-Кечүү|Жазы-Кечүү а.]] |- | | align="center" |[[Майлуу-Суу|Майлуу-Суу шаары]] |[[Файл:Coat_of_arms_of_Mailuu-Suu.png|center|50x50px]] | align="center" |22 441 (25 892 ― баш ийген калктуу конуштар менен) |''Көк-Таш шаар тибиндеги посёлок'' | align="center" |жок |- | | align="center" |[[Таш-Көмүр|Таш-Көмүр шаары]] |[[Файл:Coat_of_arms_of_Tash-Komur.png|center|50x50px]] | align="center" |24 124 (44 065 ― баш ийген калктуу конуштар менен) |''Кызыл-Жар шаар тибиндеги посёлок, [[Шамалды-Сай|Шамалды-Сай шаар тибиндеги посёлок]]'' |Кашкулак а., Кудук-Сай а., Кызыл-Алма а., Теңдик а., Чүйүт-Сай а. |} == Табияты == Облустун аймагынын басымдуу бөлүгү Түштүк-Батыш Теңир-Тоонун, бир аз бөлүгү (Тогуз-Торо ойдуңу) Ички Теңир-Тоонун аймактарынан орун алган. Алар негизинен [[Баргана өрөөнү|Фергана өрөөнүн]] түндүгүнөн курчаган бийик, орто бийик жана жапыз тоолор, жалдар, дөңсөөлөр, адырлар тилкеси, тоо этегиндеги жантайыңкы түздүктөр жана тоо аралык өрөөндөр болуп саналат. Деңиз деңгээлинен эң бийик жери 4503 м (Чаткал кырка тоосундагы Авлетим чокусу), эң жапыз жери 600 м (Базар-Коргон районунун аймагында). Облустун түн.-батыш, түн. жана чыгыш чет жакалары боюнча Батыш жана Ички Теңир-Тоо системаларына кирген бийик кырка тоолор Чаткал (бийиктиги 4503 м), Суусамыр-Тоо, Молдо-Тоо (түштүк капталдары) созулуп жатат. Облустун борбордук бөлүгүн Фергана (түн.-батышын), Кочкор-Төбө, Ат-Ойнок, Исфан-Жайлоо, Чаак-Тоо, Бабаш-Ата кырка тоолору ээлеп, түштүк-батышты карай жайпаң рельефтүү этек тоолорго өтөт. Фергана өрөөнүн түндүктөн торогон тоолордо дарыя өрөөндөрү жана салыштырмалуу бийикт. 100-400 мге жеткен адыр-дөңсөөлөр кезектешип жайгашат. Дарыя алаптарын Көкарт (мында облустун борбору [[Жалал-Абад шаары]] жайгашкан), Кара-Үңкүр, Нанай (Пачатанын алабы), Ала-Бука өрөөндөрү ээлейт. Облустун курамына о. Эле обочороок жайгашкан тоо аралык ири өрөөндөр Кетмен-Төбө, Тогуз-Торо жана Чаткал ойдундары да кирет. Кетмен-Төбө жана Тогуз-Торо ойдуңдары облустун Фергана өрөөнүнө караган негизги бөлүгүнөн Фергана жана Ат-Ойнок, Чаткал өрөөнү Чаткал кырка тоолору аркылуу бөлүнүп турат. == Географиялык абалы == Кырка тоолору байыркы кристаллдык тоо тектерден (гранит, порфир), ал эми тоо капталдары жана тоо аралык ойдуңдары карбон, девон жана палеоген-неоген мезгилдеринде пайда болгон чөкмө тектерден түзүлгөн. Кен байлыктарынын ичинен облус отун-энергетика ресурстарына бай. [[Нарын дарыясы|Нарын дарыясында]] ГЭС каскады ([[Токтогул ГЭСи|Токтогул]], [[Күрпсай ГЭCи|Күрп-Сай]], [[Ташкөмүр ГЭСи|Таш-Көмүр]], [[Шамалды-Сай ГЭСи|Шамалды-Сай]], [[Үч-Коргон ГЭСи|Үч-Коргон]]) бар; Камбар-Ата I, II ГЭСтери курулууда. Таш көмүр Көк-Жаңгак, Таш-Көмүрдөн казылып алынат. [[Мунай]] менен табигый газ кендери Чаңгыр-Таш, Майлы-Суу, Избаскен, Кочкор-Атадан чыгат. Андан сырткары сурьма (Терек кени), полиметалл (Сумсар кени), марганец кенташы (Кара-Алма суусунун төмөнкү агымында) жана башка кендер да бар. Металл эмес [[Кен байлыктар|кен байлыктардан]] озокерит (Майлы-Сай), гипс (Сузак районунда) жана башка кендер чыгат. Ысык жана минералдуу булактар чыккан жерлер да арбын (Жалал-Абад, Майлы-Суу жана башка). Облустун аймагы рекреациялык ресурстарга бай; мында туристтерди кызыктыруучу Арстанбап, Кызыл-Үңкүр, Кара-Алма, Сары-Челек, Пачата сыяктуу кооз жерлер бар. == Климаты == Тоолордун орографиялык түзүлүшүнүн өзгөчөлүгү арктикалык суук жана континенттик аба массаларынын аймактын климатына тийгизген таасирин кыйла басаңдатат. Жай мезгилинде бийик кырка тоолор Орто жана [[Борбордук Азия]] чөлдөрүнүн аптабын кыйла серүүндөтөт. Бирок, батыштан соккон аба агымы жана анын түн.-батыш, түштүкбатыш салаалары Түн. жана Чыгыш Ферганага тоскоолсуз кирип, облустун аймагына жана анын түрдүү ландшафттык зоналарына жагымдуу аба ырайын түзөт. Ички Теңир-Тоодо жайгашкан Кетмен-Төбө жана Тогуз-Торо өрөөндөрүнүн климаты облустун Фергана өндүрү жак бөлүгүнө караганда кыйла башкачараак. Бул өрөөндөрдө муздак тоо абасы туруп калат; декабрдан мартка чейинки темп-расынын орточо максимуму Түштүк Кыргызстандын башка метеорологиялык станцияларыныкына караганда 10°Сге төмөн болот. [[Жаан-чачын]] режими окшош болгондугуна карабастан, жааган жаан-чачындын өлчөмү менен абанын темпрасынын ортосунда айырмачылык сөзсүз болот. Аймактын деңиз деңгээлинен бийиктигине, тоо капталдарынын экспозицияларына жана рельефинин өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу жайы ысык, жылуу, серүүн же суук болушу мүмкүн. Июлдун орточо температурасы этек тоо-адырлуу зонада 2522°С, жапыз тоолуу зонада 22-15°С, орто бийик тоолуу зонада 15-10°С, бийик тоолуу зонада 105°С, нивалдык-гляциалдык зонада 5-0°С. Жайдын биринчи жарымы жаанчыл, экинчи жарымы жана күз маалы өтө кургакчыл. Кышы жалпысынан мелүүн-суук, январдын орточо температурасы -3°Сден -15°Сге чейин. Эң төмөнкү темп-ра бийик тоолуу ойдуңдарда адатта Кызыл-Жарда (Тар ойдуңу) абсолюттук минимум -40,9°С, Чаткалда 39,8°С, ал эми ушул эле мезгилде муздак аба туруп калган ойдуңдарда Ошто -25,9°С, Кербенде(1280 м бийиктикте) -26,1°С гана болот. Ушундай эле кубулуш кышында Фергана өрөөнүндө да температуралык инверсияга байланыштуу пайда болот; тоолордо ойдуңдарга караганда жылуураак келет. Атмосфералык жаан-чачын бийиктик зоналуулук боюнча өзгөрөт жана ал ным алып келүүчү аба агымдарына карата жайгашуу экспозициясына байланыштуу. Фергана, Ат-Ойнок, Талас Ала-Тоолорунун түштүк-батыш капталдарында жаан-чачын 500-900 мм жана андан да мол жаайт. Токой-шалбаалуу талаа алкагында мелүүн-жылуу жана нымдуу жер ортолук деңиздик климат мүнөздүү, жаан-чачындын жылдык өлчөмү 500 ммден 900 ммге чейин, анын 50%и вегетация мезгилине туура келет. Чаткал системасына кирген тоолор орографиялык жактан ыктоодо жайгашкандыктан, жаан-чачынга салыштырмалуу жарды (400-500 мм), ал эми Чаткал кырка тоосунун түштүк-батыш капталына тоо аралык ички ойдуңдарындагыдай эле 300400 мм гана жаан-чачын жаайт. Жаан-чачын эң мол жааган мезгили жаз маалы, анын жылдык өлчөмүнүн 60%тен ашыгы кыш-жаз мезгилине туура келет, август-сентябрь эң аз жааган мезгил. Жаан-чачын көбүнчө жамгыр түрүндө жаайт. Тоолордо 2500-3000 мден жогору кардын өлчөмү кыйла зор (жылдык жаан-чачындын 30-50%). Кар катмарынын калыңдыгы тоо этеги-адырлуу зонада 20-25 смден, бийик тоолордо 90-100 смге чейин жетет. Фергана тоо тизмегинин кыр бөлүгүнө жакын кардын калыңдыгы 150 смдей болот. == Суулары == Облустун аймагы, айрыкча Фергана тоо тизмегинин капталдары агын суу тармагынын жыштыгы жана алардын суусунун молдуулугу менен айырмаланат. Ири дарыялары: Нарын, Чаткал, Кара-Дарыя. Нарын дарыясы Фергана тоо тизмегинин тармактарын жана Чаак-Тоону кесип агат. Облустун чегинде Нарынга сол тараптан Көк-Ирим, Кемпир-Ата, Ничке-Сай жана башка, оң тараптан Толук, Торкен, Чычкан, Узун-Акмат, Кара-Суу жана башка суулар куят. Бул суулар терең өрөөндөр менен шар агып, нуктарында босоголор көп. Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш капталынан агып түшкөн суулардын бардыгы Кара-Дарыянын оң куймалары Чаңгет, Көгарт, КараҮңкүр, Майлы-Суу жана башка Ал эми облустун батышындагы Пачата, Чанач, Касан-Сай, Сумсар суулары Сыр-Дарыяга оң тараптан куят. Чаткал дарыясы Талас Ала-Тоосунун түштүк-батыш капталынан башталып, төмөнкү агымында кууш жана терең шаңшаардан чыга беришинде Пскем суусу менен кошулуп, Чырчык дарыясын түзөт. Анын ири куймалары: Чандалаш, Терс, Кара-Корум, Теректи-Сай жана башка Облустун дарыялары суу энергиясына өтө бай; Нарын дарыясына ГЭС каскады суу сактагычтары менен курулган. Дарыя суулары дээрлик сугатка пайдаланылат. Чаткал кырка тоосунун түндүк-чыгышындагы этек тоолорунда Сары-Челек, Көгала, Кара-Суу жана башка, Чаак-Тоонун түштүк капталдарында Кара-Көл жана башка көлдөрүнүн, дарыя өрөөндөрүн көчкү бөгөп калышынан пайда болгон тоо көлдөрү бар. == Флорасы == Аймактын топурак-өсүмдүктөрү өтө ар түрдүү келип, таралышына бийиктик алкактуулук мүнөздүү. Облустун аймагынын эң жапыз бөлүгүн (деңиз деңгээлинен 500-900 м бийиктикте) шыбак-эфемердүү чөл жана жарым чөл өсүмдүктөрү (ак шыбак, ыраң, баялыш жана башка) ээлеп, анда ачык боз жана кадимки боз топурактар өөрчүйт. Бул топурактарга аз кесекчелүү борпоң структура мүнөздүү, чириндиси салыштырмалуу аз, ал эми минералдык сиңимдүү заттары арбын. Сугарганда түрдүү маданий өсүмдүктөр жакшы өсөт. Талаа өсүмдүктөрү бийик адырларды, айрым жерлерде жапыз тоолорду ээлеп, деңиз деңгээлинен 900-1300 м бийиктиктеги кеңири тилкени камтыйт. Чириндиси салыштырмалуу мол күңүрт боз топурак басымдуу. Өсүмдүктөрдөн пияз, түптүү арпа, түктүү буудайык, кызыл от, о. эле шыбак, сарындыз өсөт. Ушул эле зонада талаа жана шалбаа өсүмдүктөрүнүн арасында ксерофиттик сейрек токой, жыгач мистенин массивдери, сейрек долоно кездешет. Деңиз деңгээлинен 1000-2200 м бийиктикте токойлуу талаа зонасы жайгашкан. Мында жаңгакмөмө жемиш токою талаалашкан шалбаалуу, бадалдуу, сейрек алмалуу жерлер менен кезектешип жатат. Токой астында кара коңур токой, бадалдар, шалбаа жана талаа өсүмдүктөрүнүн астында күңүрт боз тоо-талаа топурактары өөрчүйт. Жаңгак токоюнун астында өөрчүгөн топурак өзгөчө касиетке ээ: чириндиге бай, ал топуракка каралжын өң берип турат, жаңгак сымал структуралуу, ным сыйымдуулугу өтө зор жана башка Ошого байланыштуу, капталдардын кыйла эңкейиштигине карабай агын суулар жокко эсе, кар жана жамгыр суулары бүт кыртышка сиңип кетет. Облустун аймагынын зор аянтын (700 миң га) ээлеген жаңгак-мөмө-жемиш токоюнун чарбалык мааниси өтө зор. Ал токойлор Фергана жана Чаткал кырка тоолорунун Фергана өрөөнүн караган этек тоолорун ээлейт. Айрым жаңгак дарактары бириндеп 800 м бийиктиктен эле кездеше баштайт. Жаңгак токою деңиз деңгээлинен 1000-1200 мден 1800-1900 м бийиктикке чейин эң кеңири таралган. Жаңгак токоюнун арасында алма, алча, айвансары, карагат, итмурун, изирик жана башка дарак-бадал өсүмдүктөрү өсөт. Андан жогору 2200 м бийиктикке чейин да бирин-серин жаңгак дарактары кездешет. Жаңгак токоюнун чет жакаларында жапайы мөмө-жемиш дарактары алмурут, алча, бадам, жүзүм жана башка өсөт. Токой өсүмдүктөрү тоо капталдарынын түштүк, о. эле чыгыш экспозицияларынан башка бүт беттеринде өсүп, алар негизинен жаңгак жана жапайы мөмө-жемиш дарактарынан турат. Токойлуу талаа зонасынын ачык түштүк жана бир аз чыгыш капталдары эфемероиддүү шалбаа жана талаа менен капталган; аюу чач, пияз түптүү арпа, түктүү буудайык, кызыл от, ак сокто, кылкансыз түбү бош жана башка үстөмдүк кылат. Түрдүү чөп өсүмдүктөрүнөн бийик чатыр гүлдүүлөр аюу чач, шашыр өсөт. Кеңири аймакты ээлеген шалбаалуу талаанын бул бөлүктөрү негизинен кеч жаздагы жайкы жайыт катары пайдаланылат. Бул зонанын жантайыңкы капталдарында жана жайык кырларында кайрак эгин эгилет. Субальп зонасы 2000-3000 м бийиктикти ээлейт. Мында субальп шалбаасы жана карагай, көк карагай, арча, кайың ж. б-дан турган токой өсүмдүктөрү кеңири таралган. Субальп зонасында күңүрт түстөгү тоо-токой жана тоо-шалбаа-талаанын күрөң, чанда кара топурак сымал топурак типтери өөрчүйт. Чөп өсүмдүктөрдөн флёмис, крестовник, шимүүр, түлкү куйрук, ак сокто жана башка өсөт. Субальп шалбаасы жайкы жайыт катары кеңири пайдаланылат. Альп зонасы кырка тоолордун бийик (3000 мден жогору) бөлүгүн ээлейт. Анда чымдак-чала чымдашкан тоо-шалбаа альп топурактары өөрчүйт. Зонанын басымдуу бөлүгүн аска, корум таш-шагылдар, чакан бөлүгүн альп шалбаасы ээлейт. Альп өсүмдүктөрүнүн ичинен эң кеңири таралганы көбүргөн басымдуулук кылган фитоценоздор болуп саналат. Көбүргөн менен кошо каз таман, козу кулак, таран жана башка да өсөт. Альп шалбаа зонасы кыска мезгилге жайыт катары пайдаланылат. == Калкы == Облустун калкы республиканын калкынын 18,7%ын (2009; 993,8 миң) түзөт. Анын 23,0%ы (228,3 миң) шаарларда, калган 76,0%ы (765,5 миң) айыл-кыштактарда турат. Калкынын саны боюнча республикада Ош облусунан кийин 2-орунда. Көп улуттуу; басымдуу бөлүгү кыргыздар (2006; 71,0%), ошондой эле өзбек (24,6%), орус (1,2%), тажик (0,6%), түрк (0,6%), татар (0,5%), украин (0,1%) жана башка улуттардын өкүлдөрү да жашайт. Калктын орточо жыштыгы жалпы республиканыкына караганда бир аз жогору: 1 км2 жерге 29 адам (республикада 26) туура келет. Шаарлары: Жалал-Абад (облустун борбору, 97,2 миң), Таш-Көмүр (31,7 миң), Кара-Көл (20,8 миң), Майлы-Суу (22,8 миң), Кочкор-Ата (14,8 миң), Кербен (13,2 миң), Көк-Жаңгак (15,6 миң); шаарчалары: Кызыл-Жар (2,6), Кетмен-Төбө (1,9 миң), Көк-Таш (2,7 миң), Сумсар (6,0 миң), Терек-Сай (2,4 миң), Токтогул (16,4 миң), Шамалды-Сай (9,5 миң). Облустун калк көп жашаган айылдары (2009-жылы эл каттоо): Базар-Коргон (33,4 миң киши), Сузак (24,0 миң), Масы (13,9 миң), Казарман (9,5 миң), АлаБука (10,8 миң), Каныш-Кыя (2,4 миң). Облустун жалпы калкынын жаш курактары боюнча бөлүнүшү: 16 жашка чейинки жаштардын саны 2006-жылы 388,1 миң адам (жалпы калктын 40,1%), эмгекке жарактуулары 510,4 миң (53,1%), эмгек жашынан өткөндөр 62,3 миң (6,5%). == Улуттук курамы == *[[Кыргыздар]] – 824 977 (71.9 %) (2016) *[[Өзбектер]] – 289 587 (25.2 %) *[[Орустар]] – 6 903 (0.6 %) *[[Түрктөр]] – 6 569 (0.5 %) *[[Тажиктер]] - 6 308 (0.5 %) *[[Уйгурлар]] – 3 718 (0.3 %) *[[Татарлар]] – 2 852 (0.2 %) *[[Азербайжандар]] – 1 029 (0.08 %) *Башка улуттар - 4 577 (0.3 %) == Экономикасы == Жалал-Абад облусу экономикалык жактан өнүгүү деңгээли боюнча республикада Чүй облусунан кийинки 2-регион. Анын өнүгүшүн өнөр жай, айыл чарба, курулуш, транспорт жана байланыш, соода жана коомдук тамактануу тармактары, ал эми социалдык өсүшүн тейлөө кызмат, билим жана илим, саламаттык сактоо, маданият жана башка тармактарынын деңгээли аныктайт. Бул тармактар базар экономикасынын шартына ылайык ар түрлүү менчикке тиешелүү өндүрүштүк же тейлөөчү ишкана жана мекемелерден (өнөр жайчакан жана өнөктөш ишканалар, кооперациялар, акционердик коомдор, биржа жана фирмалар, дыйкан жана фермер чарбалары, ошондой эле жеке дыйкан чарбалары) жана башка өзүнчө ээлик кылуучу субъектилерден турат. Облуста 2009-жылдын башында чарба жүргүзүүчү субъектилердин саны 110202 болгон. Алардын 2,2%и мамлекеттик менчиктеги, 2,1%и коммуналык жана 95,7%и жеке менчиктеги ишканалар. Ишканалар түрлөрү боюнча ири (0,3%), орто (0,5%) жана чакан (1,8%), дыйкан (фермер) чарбалары (78,7%), жеке ишкерлер (18,1%) жана башка обочолонгон бөлүмчөлөр (0,6%) болуп бөлүнөт. == Өнөр жай == Өнөр жай тармагында бардыгы 135 ишкана иштейт, алардын ичинен 102си өзүнчө баланста турган өнөр жайишканалары болгон (2005). Аларда 17,4 миңден ашык жумушчу иштеп, 2006-жылы 7007,8 млн сомдук (республиканын 19,5%) продукция өндүргөн. Ө. ж-дын негизги тармактары: электрэнергетика (өнөр жайпродукциясынын 54,0%ин түзөт), машина куруу (19,2%), отун (10,1%), түстүү металлургия (6,3%), жеңил (6,2%), тамак-аш (2,8%) жана башка өнөр жайтармактары. Облустун өнөр жайтармактарынан электр-энергетика, машина куруу, отун жана түстүү металлургиянын респ-дагы орду кыйла жогору. * Электр энергетика Облустун өнөр жайынын 54,0% продукциясын өндүрүп (республиканын электр-энергетикасынын 83,3%), 4 ишкананы камтыйт: Токтогул ГЭС каскадынын «Электрстанция» ААК (2007-жылы 1,9 млрд сомдук продукция өндүргөн), «Электрстанция» ААКтын ПСГЭСи (851,2 млн сом), «Улуттук электр» ААК (95,0 млн сом) жана «Жалал-Абад электро» АК (446,0 млн сом). Бул тармакта облустун жалпы өнөр жайында иштеген калктын 21,8%и эмгектенип, өнөр жайындагы негизги өндүрүш каражатынын (фондунун) 43,7%и топтолгон. Облуста 2008-жылы 10,5 млрд кВт-с электр энергиясы (республикадагы электр энергиясынын 89,4%и) өндүрүлгөн. Өндүрүлгөн электр энергиясынын басымдуу бөлүгү республиканын башка региондорунда пайдаланылат, чет өлкөлөргө экспорттолот. * Отун өнөр жайы Облустун үчүнчү маанилүү өнөр жай тармагы. Бул тармакта 2007-жылы өнөр жай продукциясынын 10,1%и өндүрүлгөн. Отун өнөр жай структурасына көмүр казып алуу, нефть жана жаратылыш газын өндүрүү, нефтини кайра иштетүү тармактары кирет. Көмүр казып алуу тармагында 4 ишкана иштеп, аларда 219 адам эмгектенген. 2008-жылы 44,7 миң т көмүр казылып алынган (респ-да казылып алынган көмүрдүн 9,1%и), 2005-жылы «Тегене» ЖЧКнын кубаттуулугунун 44,0%и, «Көк-Жаңгак шахтасы» МАКтын 25,8%и, «Таш-Көмүр» МАКтын 27,4%и гана пайдаланылган болсо, «Коргон-Таш» АК иштебей турган. Көмүр казып алуудагы мындай акыбалга биринчиден өндүрүлгөн көмүрдүн өздүк наркынын кымбаттыгы, экинчиден алардын сапатынын начардыгы, үчүнчүдөн аларды сатуудагы рыноктун тардыгы же жоктугу себеп болууда. * Мунай жана табигый газ өндүрүү Облустагы «Кыргызмунайгаз» АКсы, «Ань-Банг» ЖАК иштешкен. Алар 2008-жылы 55,0 миң т нефть (республика боюнча өндүрүүнүн 77,0%и) жана 17,3 млн м3 табигый газ (100%) өндүргөн. Облуста өндүрүлгөн жаратылыш газы Жалал-Абад, Кочкор-Ата шаарына берилип, азыраак бөлүгү Тажикстанга экспорттолот. Отун өнөр жайынын маанилүү тармактарынын бири нефтини кайра иштетүү. «Кыргыз Петролеум Компани» (КПК) биргелешкен ишканасы облуста өндүрүлгөн жана бөлөк өлкөлөрдөн ташылып келинген нефтини кайра иштетип, бензин (2007-жылы 35,0 миң т же респ-дагынын 46,7%и), дизелдик күйүүчү май (136,2 миң т же 95,8%и), мазут (220,0 миң тже 98,6%и) өндүргөн. Ишкана чыгарган нефть продуктулары республиканын түштүк райондорун толук камсыздай алат. * Түстүү металлургия Жалпы өнөр жай продукциясынын 6,3%ын түстүү металлургия өндүрүп, өнөр жай тармактарынын ичинен 4-орунда турат. Бул тармактын 3 ишканасы бар, алар: Макмал алтын кен комбинаты (2005-жылы 389,6 млн сомдук продукция өндүргөн; 1143 адам иштеген); «Кыргызалтын» ААКтын филиалы «Терек-Сай кени» (24,2 млн сом өндүрүп, 464 адам иштеген); «Кристалл» МАК (жарым өткөргүчтүү кристаллдык кремний жана башка түрлөрүн чыгаруучу КМШ өлкөлөрүндөгү жалгыз ишкана). * Машина куруу жана металл иштетүү Өнөр жай тармактарынын ичинде 19,2% продукция өндүрүп, электр-энергетика ө. ж-нан кийинки 2-орунду ээлейт. Тармактын 19 ишканасы бар; ирилери: «Майлы-Суу электр лампа заводу» АК, «Нур» АК, ТТО з-ду, «Достук» АК, «Гидросталь-конструкция» АК, «Кыргызэлектроизолит» з-ду, ОП-36/10 ишканасы, «Жетиген» АК, «Анар» з-ду, «Ротор» чакан ишканасы жана башка Облустун машина куруу өнөр жайреспубликанын масштабында ушул тармактын 46,1% продукциясын өндүрүп, облустардын ичинен 1-орунда турат. Негизги продукциялары: электр лампалары (2007-жылы 171,2 млн даана), электр өткөрбөөчү (изоляциялоочу) материалдар (тасмалар) жана түтүкчөлөр, электр жылыткычтар, насос, автомобиль тетиктери. Бул тармакта өндүрүлгөн продукциянын көп түрү экспортко чыгарылат. «Майлы-Суу электр лампа заводу» АКтын продукциясынын 80,0%ке жакыны, «Нур» АКтын 60,0%тен ашык продукциясы экспорттолот. Негизги ишканалары Жалал-Абад, Кара-Көл, Көк-Жаңгак, Таш-Көмүр, Кочкор-Ата ш-нда, Сумсар шаарчасында жайгашкан. * Токой, жыгаччылык жана целлюлоза-кагаз өнөр жайы 23 ишкана иштейт. Анын 18и токой өстүрүп, эмерек жана башка буюмдарды жасоого жарактуу жыгачтарды, отун даярдайт. Ал эми 5 ишкана жыгачтан эмерек жана башка буюмдарды жасоого ылайыкташкан. Негизги ишканалары: Жалал-Абад ш-ндагы «Эмерек», «Көгарт» АКтары, Базар-Коргон районундагы «Кыргыз-түрк вуд ИНДАСТРИ» биргелешкен ишканасы, токой чарбачылыгындагы чакан ишкана-цехтер жана башка Жаңгак жыгачынан, айрыкча анын уюлунан (кап) жогорку сапаттагы, баалуу, дүйнөлүк рынокко өтүмдүү эмерек жана башка буюмдарды жасоого жетишүү үчүн аракеттер көрүлүүдө. * Курулуш материалдарын өндүрүү тармагы 12 ишкана иштейт (2007); негизги ишканалары: «Кыргызкурулушматериалдар» АК, «Темирташ» АК, темир-бетон заводу (Жалал-Абад ш-нда), «Ока-Керамика» ЖЧК (Кочкор-Атада), «Береке» АК (Майлы-Сууда), «Таш-Рабат» ЖЧК (Токтогул шаарчасында); чыгарган негизги продукциялары: темир-бетон конструкциялары, кыш, карапа, черепица, бетон, курулуш аралашмалары жана башка Айрым курулуш материалдары (кыш жана башка) Өзбекстанга (Анжиян, Наманган обл-на) сатылат. * Жеңил өнөр жай Жеңил өнөр жай тармагы өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча облустун өнөр жай структурасында 6,2%ти түзүп, 5-орунду ээлейт. Иштеген адамдардын саны боюнча тармактын респ-дагы үлүшү 17,3%, өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча 49,0%ти түзгөн. 2005-жылы жеңил өнөр жайтармагында 28 ишкана иштеген. Ири ишканалары: «Кыргыз пахтасы» жабык АК, «Мата» ААК, «Ак алтын» биргелешкен ишканасы, «Юнисеп Каттон-Рефинери», «Глейзер-Дунай-Нарын», «Актилек-А» ЖЧКлары жана башка Жеңил өнөр жайишканалары негизинен Жалал-Абад, Көк-Жаңгак, Майлы-Суу ш-нда, Аксы, Базар-Коргон, Ноокен, Токтогул р-ндорунда жайгашкан. Алардын чыгарган негизги продукциялары: чигитинен тазаланып таңылган пахта буласы, токулбаган кездеме, о. эле көйнөк, шым, төшөк, бут кийим жана башка Пахта буласы экспортко (негизинен Россияга) чыгарылат. * Тамак-аш өнөр жайы Облустун айыл чарбасында өндүрүлгөн продукцияларды кайра иштетип, эл керектөөчү товарларды, айрыкча азык-түлүктү өндүрүп, калктын муктаждыгын камсыз кылып туруучу маанилүү тармак. Анда 2006-жылы 54 ишкана иштеген. Ири ишканалары: «Келечек» АК (колбаса азыктары), «Сары алтын» (Таш-Көмүр ш-нда, ферменттелген тамеки), «Арак заводу» (41,5 млн сом), «Таттуу суу» (кондитер азыктары) АКтары, «Азиз тамеки» (ферменттелген тамеки). Ири ишканалары негизинен Жалал-Абад, Таш-Көмүр ш-нда жана Ала-Бука районунда жайгашкан. Облустун тамак-аш өнөр жай ишканалары 2008-жылы респ-да чыгарылган өсүмдүк майынын 69,6%, кондитер азыктарынын 13,5%, спирт ичимдигинин 4,8%, минералдуу суунун 20,8%, ферменттелген тамекинин 10,3%ин жана башка өндүргөн. * Тоют чыгаруу өнөр жайы Ун-акшак жана аралаш тоют чыгаруу өнөр жайында 2008-жылы 6 ишкана иштеп, аларда жалпы өнөр жайында иштегендердин 0,6%и эмгектенген. Негизги ишканалары Жалал-Абад шаарында жайгашкан; ири ишканалары: «Дан-ЮГ», «Марьям и Ко» ЖЧКлары, «Азретайып», Таш-Көмүр шаарындагы «Техник» АКтары жана башка Облустун башка ишканалары да бул тармактын кошумча продукцияларын чыгарат; ошондой эле облустун шаарларында, райондорунда, айыл-кыштактарында жеке менчик тегирмендер ун-акшак тартышат. 2008-жылы облуста 70,5 миң т ун чыгарылып, ал республикада өндүрүлгөн ундун 22,4%ин түзгөн. Полиграфия өнөр жайынын 5 ишканасы иштейт; алар Жалал-Абад, Таш-Көмүр ш-ндагы басмаканалар жана чакан ишкана. Негизги продукциялары: китеп, гезит, бланк, этикетка жана башка ИДПнин 49,9%и а. ч-га туура келет. 2008-жылы 46 а. ч. кооперациясы, 2 орток дыйкан чарбасы, 4 АК, 8,2 миң жеке дыйкан (фермер) субъектилери катталып, алар 18467,5 млн сомдук продукция өндүргөн (республиканын жалпы продукциясынын 16,4%). А. ч-нда өндүрүлгөн продукциянын 62,4%и дыйканчылыкка туура келет, ал пахта, тамеки жана жашылча өстүрүүгө адистешкен. Кийинки жылдарда облустун жеринде кант кызылча жана май алынуучу өсүмдүктөр өстүрүлө баштады. == Айыл чарбасы == Айыл чарбага жарактуу жери 1857,3 миң га, анын 9,0%и (167,1 миң га) айдоо, 0,5%и (9,2 миң га) көп жылдык мөмө-жемиш дарактары, 2,1%и (39,0 миң га) чабынды жана 88,4%и (1642,1 миң га) жайыт (2008). Эгин аянты 875,5 миң га болуп (респ-дагы эгин аянтынын 14,6%и), анда 72,9 миң га дан (12,4%), 22,9 миң га пахта (67,5%), 4,5 миң га тамеки (31,0%), 5,6 миң га картөшкө (8,1%), 7,2 миң га жашылча (15,3%), 13,5 миң га тоют (8,0%), 19,9 миң га май алынчу өсүмдүктөр (34,8%), калган 1,1 миң га жерге бакча өсүмдүктөрү эгилген. Булардан башка облустун жеринде 6,8 миң га мөмө-жемиш бактары (14,0%), 1,3 миң га жүзүм (16,7%) аянты болгон. 2008-жылы 234,9 миң т дан (респ-кадагынын жалпы 15,5%), 63,2 миң т пахта (66,6%), 1,1 миң т тамеки (8,1%), 96,6 миң т картөшкө (7,2%), 153,1 миң т жашылча (18,6%), 18,9 миң т бакча өсүмдүктөрү (28,8%), 39,5 миң т мөмө-жемиш (21,3%) жана 6,2 миң т жүзүм (23,4%) алынган. * Мал чарба тармагы Айыл чарба продукциясынын 37,1%ин өндүрөт. Облустун бардык чарбаларында 2009-жылдын 1-январында малдын саны миң баш менен эсептегенде: уй 241,3 (республиканын 19,7%), кой менен эчки 855,3 (19,0%), жылкы 51,6 (16,0%), чочко 0,9 (1,4%), үй куштары 756,4 (14,2%) болгон. Облустун мал чарбасынан 2008-жылы тирүү салмакта эсептегенде 46,8 миң т эт (республикада өндүрүлгөн эттин 14,1%и), 234,5 миң т чийки сүт (17,4%), 1,7 миң т жүн (14,5% ) жана 37,8 млн даана жумуртка (10,2%) өндүрүлгөн. == Транспорту == Жалал-Абад облусунда автомобиль, темир жана аба жолдор жана куур транспорту бар. Алардын ичинен негизги орунду автомобиль транспорту ээлейт. 2000-жылы автомобиль транспорту менен 4971,9 миң т жүк (респ-дагы жүктүн 13,6%и), 461,6 млн жүргүнчү (10,6%) ташылган. Автомобиль жолунун негизин Бишкек Ош жолу түзөт. Андан башка Жалал-Абад Казарман, Үч-Коргон Кербен Ала-Бука Каныш-Кыя жана башка автомобиль жолдору жана Кара-Суу Жалал-Абад Көк-Жаңгак жана Наманган (Өзбекстан) Үч-Коргон Таш-Көмүр темир жол тармактары өтөт. Алардын узундугу чектелүү болгону менен башка өлкөлөр менен экономикалык байланыш түзүүдө мааниси чоң. Кочкор-Ата шаарчасынан ЖалалАбад ш-на чейин газ кууру жеткирилген. Жалал-Абад шаарында, Казарман, Кербен, Каныш-Кыя кыштагында аэропорттор иштеп, алардын Бишкек менен аба жол каттамы бар. Жалал-Абад шаары Каракол, Чолпон-Ата шаары жана Казарман кыштагы менен жалпы аба жолдору аркылуу байланышат. Облустагы бардык шаарлар жана райондун борборлору облустун борбору Жалал-Абад шаары менен аба, кабель жана радиореле линиясы аркылуу байланышат. Облуста калкка кызмат көрсөтүүнүн жалпы көлөмү 2008-жылы 1199,6 млн сомду түзүп, республиканыкынын 7,1%ине барабар болгон. 2025-жылы Жалал-Абад облусунда келечектеги Чыгыш-Батыш транспорттук коридорунун негизги элементи болгон [[Кытай]]-[[Кыргызстан]]-[[Өзбекстан]] эл аралык [[темир жол]] долбоорунун алкагында туннель курулушу башталган<ref>https://economist.kg/transport/2025/04/29/v-dzhalal-abadskoi-oblasti-nachali-stroitielstvo-tonnielia-zhielieznoi-doroghi-knr-kr-ruz/</ref>. Бул долбоор [[Борбордук Азия]] өлкөлөрүн Кытай менен байланыштырып, аймактын транзиттик потенциалын кеңейте турган жаңы транспорттук-логистикалык коридордун бир бөлүгү катары каралууда. == Маданий турмушу == Облуста 13 ЖОЖ бар; анда 22,3 миң студент билим алып, аларда 970 окутуучу (анын ичинен 9 илимдин доктору, 67 илимдин кандидаты) иштеген. Ошондой эле 8 атайын орто (3,5 миң студент; 292 окутуучу), 22 кесиптик-техниктик (5,0 миң окуучу) окуу жайлары жана жалпы билим берүүчү 416 мектеп (221,3 миң окуучу; 14,1 миң мугалим) бар. Облус боюнча 293 мектепте кыргыз, 6 мектепте орус жана 38инде өзбек тилдеринде, ал эми 74 мектепте сабактар кыргыз, орус, өзбек тилдеринде окутулат. Облус боюнча 92 клуб тибиндеги мекемелер, 3 автоклуб, 189 массалык китепканалар (2,0 млн нуска китеп жана журналдары менен), 11 ар түрдүү музейлер, а. и. Аксыдагы жана Тогуз-Тородогу тарых-мекен таануу музейлери, Сузак районунда Барпынын үй-музейи жана башка бар. Алардан башка балдардын 14 муз., 4 көркөм өнөр, 1 көркөм сүрөт мектептери, Жалал-Абад ш-ндагы Барпы атындагы кыргыз драма театры, Т. Тыныбеков атындагы филармония жана башка бар. Облусунун радио уктуруу жана телекөрсөтүү студиясы иштейт. 2006-жылы облуста 309 мед. дарылоо мекемеси болгон, анын 261и айылдык амбулаториялар, ооруканалар, фельдшердик-акушердик пункттар. Бардык мед. мекемелеринде 1664 врач (10 миң адамга 19 врач), 7066 мед. орто билимдүү кызматкер (81), 7700 орундуу койка (10 миң адамга 89 койка) болгон. Кийинки жылдарда ири ооруканаларда акы төлөп дарылануучулар үчүн атайын палаталар иштей баштады. Жалал-Абад ш-нын жанында дарылык касиети жогору болгон минералдуу суунун базасында Жалал-Абад курорту иштейт. Облустун аймагы жаратылыш шартынын кооздугу, кен байлыктарынын ар түрдүүлүгү жана тарыхый эстеликтеринин сакталышы менен белгилүү. Дүйнө жүзүндөгү жаңгак токойлордун ичинен эң зор аянтты ээлеген белгилүү Түштүк Кырг-н жаңгак жана жемиш токоюнун 90%и облустун аймагында. Сары-Челек көлүнүн айланасы, Аркыт, Арстанбап, Кызыл-Үңкүр, Кара-Алма жана башка жерлердин кооздугун айрыкча белгилөөгө болот. Облустун аймагында таш доорунда адам жашаган Кара-Суу тургун жайы, Саймалы-Таш (б. з. ч. 2-к. б. з. 8-к.) жана Чаар-Таштагы таш бетине чегилген сүрөт-эстеликтер, Торкен көрүстөнүнүн (1-5-к.) калдыктары, 10-12-кылымдагы Күлбөс-Хан, Чанчар-Хан жана Тогуз-Торо шаар-чептеринин чалдыбарлары, Шах-Фазил (12-к.), Арстан бабанын (16-к.) кабырлары, Ыдырыс пайгамбардын күмбөзү (19-к-дын башы) жана акыркы жылдарда калыбына келтирилип, кайра курулган Курманбек баатырдын күмбөзү бар. == Окуу жайлары == * [[Жалал-Абад мамлекеттик университети]] * Жалал-Абад медицина окуу жайы * [[Жалал-Абад шаарындагы эл-аралык университет|Кыргызстан эл аралык университети Жалал-Абад институту]] * Экономика жана ишкердик Университети * Жалал-Абад маданият техникуму * Жалал-Абад педагогика окуу жайы * [[Жалал-Абад областтык китепкананын тарыхы|Жалал-Абад областтык китепкана]] == Колдонулган адабияттар == * “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5 == Шилтемелер == {{Kyrgyzstanprovinces}} [[Категория:Жалал-Абад облусу| ]] rc8nhsu8ad6yylrpxjuc76qh4s6wggj 646727 646726 2026-05-18T11:09:36Z Born Nomad 47370 646727 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{Түс|Кыргызстан}} |Кыргызча аталышы = Жалал-Абад облусу |Өздүк аталышы = |Герб = Coat of arms of Jalal-Abad region.png |Желек = Flag of Jalal-Abad region.png |Белгинин көлөмү = |Желектин көлөмү = |Белгинин аты = |Желектин аты = |Өлкө =Кыргызстан |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимни = |Абалы = Облус |Киргени = |Курамында = 6 шаар, 8 район |Борбору = [[Манас]] |Ири шаары = |Ири шаарлары = [[Таш-Көмүр]], [[Майлуу-Суу]], [[Кара-Көл]], [[Көк-Жаңгак]] |Түзүлгөн убакыты = [[21-ноябрь]] [[1939]] |Таратылган убакыты = |Башчысы = |Башчынын түрү = Губернатору |Башчысы2 = |Башчынын түрү2 = |ИДӨ = |ИДӨ жылы = |ИДӨ бойунча оруну = |Жан башына алынган ИДӨ оруну = |Тили = |Тилдери =[[Кыргыз тили]], [[Орус тили]] |Калкы = 1 214 400 |Санак жылы = 2019 |Пайызы = |Калктын саны бойунча оруну =3 |Жыштыгы = 30,76 |Жыштыгы бойунча оруну = |Улуттук курамы = * [[Кыргыздар]]: 725 321 - 71,82 % * [[Өзбектер]]: 250 748 - 24,83 % * Башкалар: 33 774 - 3,35 % |Диний курамы = Мусулманчылык |Жер аянты = 33 700 |Жер аянтынын пайызы = |Жер аянты боюнча оруну = |Максималдуу бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдуу бийиктиги = |Көлөмү = |Узундугу = |Карта = Jalal-Abad Province in Kyrgyzstan.svg |Картанын көлөмү = |Акимчилик бирдигинин картасы = |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү = |Саат алкагы = [[UTC+6]] |Аббревиатура = |ISO = KG-J |FIPS = |Телефон коду = 3722 |Почто индекстери = |Интернет-домени = |Унаа коду = D,04 |Сайты = https://gov.kg/ky/region/zhalal-abad |Commons түрмөгү = |Түшүндүрмөлөр = }} '''Жалал-Абад облусу''' ― [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] түштүк-батышындагы [[административдик-аймактык бирдик]]. Жалпы аянты 33,7 миң км^{<small>2.</small>} Административдик борбору — [[Жалал-Абад|Манас шаары]]. == Административдик-аймактык түзүлүшү == {{Кошумча караңыз|Кыргызстандын_административдик-аймактык_түзүлүшү}} {| class="wikitable" !Карта !Аталыш !Туу, герб !Туруктуу калк 2021, миң адам<ref>{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}</ref> !Баш ийген айыл аймактар (а. а.), шаарлар жана шаар тибиндеги посёлоктор{{sfn|Государственный классификатор|2012|с=15—28}} !Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар |- | rowspan="12" |[[Файл:Kyrgyzstan_Aksy_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="12" align="center" |[[Аксы району]] | rowspan="12" align="center" |[[Файл:CoA of Aksy district.png|center|50x50px]] | rowspan="12" align="center" |137 103 |'''[[Кербен (шаар)|Кербен шаары]]''' |[[Ак-Дөбө, Аксы району|Ак-Дөбө а.]], [[Жетиген, Аксы району|Жетиген а.]], [[Күлүк-Дөбө|Күлүк-Дөбө а.]], [[Курулуш, Аксы району|Курулуш а.]], [[Мамай (айыл)|Мамай а.]], [[Устукан (айыл)|Устукан а.]] |- |Авлетим айыл аймагы |[[Авлетим|Авлетим а.]], [[Байкашка-Терек|Байкашка-Терек а.]], [[Дерес-Сай|Дерес-Сай а.]], [[Жаңгактуу-Булак|Жаңгактуу-Булак а.]], [[Ит-Агар|Ит-Агар а.]], [[Коргон, Аксы району|Коргон а.]], [[Мукур|Мукур а.]], [[Тегирмен-Сай|Тегирмен-Сай а.]], [[Товар-Сай|Товар-Сай а.]] |- |Ак-Жол айыл аймагы |[[Ак-Жол (Аксы району)|Ак-Жол а.]], [[Жолборсту|Жолборсту а.]], [[Кара-Тыт|Кара-Тыт а.]], [[Кечүү|Кечүү а.]], [[Кызыл-Бейит|Кызыл-Бейит а.]], [[Күрп, Аксы району|Күрп а.]], [[Райкомол|Райкомол а.]], [[Разан-Сай|Разан-Сай а.]], [[Тегене|Тегене а.]] |- |Ак-Суу айыл аймагы |[[Ак-Суу, Аксы району|Ак-Суу а.]], [[Ак-Сай, Аксы району|Ак-Сай а.]], [[Коргон-Дөбө|Коргон-Дөбө а.]] |- |Жаңы-Жол айыл аймагы |[[Жаңы-Жол, Аксы району|Жаңы-Жол а.]], [[Кой-Таш, Аксы району|Кой-Таш а.]], [[Таштак, Аксы району|Таштак а.]], [[Терс, Аксы району|Терс а.]] |- |Жерге-Тал айыл аймагы |[[Жерге-Тал (Аксы району)|Жерге-Тал а.]], [[Боспиек|Боспиек а.]], [[Кызыл-Капчыгай (Аксы району)|Кызыл-Капчыгай а.]] |- |Кара-Жыгач айыл аймагы |[[Кара-Жыгач, Аксы району|Кара-Жыгач а.]], [[Дардак-Дөбө|Дардак-Дөбө а.]], [[Кара-Ой, Аксы району|Кара-Ой а.]], [[Сыны, Аксы району|Сыны а.]], [[Тор-Камыш, Аксы району|Тор-Камыш а.]], [[Чарба, Аксы району|Чарба а.]] |- |Кара-Суу айыл аймагы |[[Кара-Суу, Аксы району|Кара-Суу а.]], [[Жүзүмжан, Аксы району|Жүзүмжан а.]], [[Кезарт, Аксы району|Кезарт а.]], [[Кызыл-Көл, Аксы району|Кызыл-Көл а.]], [[Сай-Булуң, Аксы району|Сай-Булуң а.]], [[Топ-Жаңгак, Аксы району|Топ-Жаңгак а.]], [[Түрдүк, Аксы району|Түрдүк а.]], [[Чалдыбар, Аксы району|Чалдыбар а.]], [[Чат, Аксы району|Чат а.]] |- |Кашка-Суу айыл аймагы |[[Кашка-Суу, Аксы району|Кашка-Суу а.]], [[Жаңы-Айыл, Аксы району|Жаңы-Айыл а.]], [[Кара-Дөбө, Аксы району|Кара-Дөбө а.]], Кара-Башат а., [[Өлөң-Булак (кыштак)|Өлөң-Булак а.]], Согот а., Тосту а., Туюк-Жар а., Чарбак а. |- |Кызыл-Туу айыл аймагы |[[Кызыл-Туу, Аксы району|Кызыл-Туу а.]], [[Аркыт (Аксы району)|Аркыт а.]], [[Жол-Сай, Аксы району|Жол-Сай а.]], [[Жылгын, Аксы району|Жылгын а.]] |- |Мавлянов айыл аймагы |[[Атана, Аксы району|Атана а.]], Жаңгак а., [[Мундуз, Аксы району|Мундуз а.]],[[Сары-Кашка, Аксы району|Сары-Кашка а.]], [[Семет, Аксы району|Семет а.]], Таш-Жар а., [[Торук, Аксы району|Торук а.]], [[Улук, Аксы району|Улук а.]], [[Чие, Аксы району|Чие а.]] |- |Назаралиев айыл аймагы |[[Жыл-Кол, Аксы району|Жыл-Кол а.]], [[Кум, Аксы району|Кум а.]], [[Кызыл-Жар, Аксы району|Кызыл-Жар а.]], [[Нарын, Аксы району|Нарын а.]] |- | rowspan="8" |[[Файл:Kyrgyzstan_Ala-Buka_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="8" align="center" |[[Ала-Бука району]] | rowspan="8" |[[Файл:Coat_of_arms_of_Ala-Buka_district.png|center|50x50px]] | rowspan="8" align="center" |108 647 |Ак-Коргон айыл аймагы |[[Ак-Коргон, Ала-Бука району|Ак-Коргон а.]], [[Баястан, Ала-Бука району|Баястан а.]], [[Падек, Ала-Бука району|Падек а.]], [[Сафедбулан, Ала-Бука району|Сафедбулан а.]] |- |Ак-Там айыл аймагы |[[Ак-Там, Ала-Бука району|Ак-Там а.]], [[Жапа-Салды, Ала-Бука району|Жапа-Салды а.]], [[Кызыл-Ата, Ала-Бука району|Кызыл-Ата а.]] |- |Ала-Бука айыл аймагы |[[Ала-Бука|Ала-Бука а.]], [[Достук, Ала-Бука району|Достук а.]], [[Сапалак, Ала-Бука району|Сапалак а.]], [[Сары-Талаа, Ала-Бука району|Сары-Талаа а.]] |- |Көк-Серек айыл аймагы |[[Ак-Тайлак, Ала-Бука району|Ак-Тайлак а.]], [[Бирлешкен, Ала-Бука району|Бирлешкен а.]], [[Кош-Болот, Ала-Бука району|Кош-Болот а.]], [[Сары-Кол, Ала-Бука району|Сары-Кол а.]], [[Теңги|Теңги а.]], [[Төлөкө, Ала-Бука району|Төлөкө а.]] |- |Көк-Таш айыл аймагы |[[Көк-Таш, Ала-Бука району|Көк-Таш а.]], [[Булак-Башы, Ала-Бука району|Булак-Башы а.]], [[Жалгыз-Өрүк, Ала-Бука району|Жалгыз-Өрүк а.]], [[Күлпөк-Сай|Күлпөк-Сай а.]], [[Орто-Суу, Ала-Бука району|Орто-Суу а.]], [[Чоң-Сай, Ала-Бука району|Чоң-Сай а.]] |- |Өрүктү айыл аймагы |[[Өрүктү, Ала-Бука району|Өрүктү а.]], [[Кеңкол, Ала-Бука району|Кеңкол а.]], [[Орто-Токой, Ала-Бука району|Орто-Токой а.]], [[Өрүктү-Сай, Ала-Бука району|Өрүктү-Сай а.]], [[Чолок-Тума, Ала-Бука району|Чолок-Тума а.]] |- |Биринчи Май айыл аймагы |[[Ажек, Ала-Бука району|Ажек а.]], [[Айры-Там|Айры-Там а.]], [[Ак-Башат, Ала-Бука району|Ак-Башат а.]], [[Алма-Бел, Ала-Бука району|Алма-Бел а.]], [[Жаңы-Шаар, Ала-Бука району|Жаңы-Шаар а.]], [[Кара-Үңкүр, Ала-Бука району|Кара-Үңкүр а.]], [[Совет-Сай, Ала-Бука району|Совет-Сай а.]] |- |Төрөгелди Балтагулов айыл аймагы |[[Баймак, Ала-Бука району|Баймак а.]], Кажар а., [[Кашкалак, Ала-Бука району|Кашкалак а.]], [[Келте, Ала-Бука району|Келте а.]], [[Кош-Алмурут, Ала-Бука району|Кош-Алмурут а.]], [[Кош-Терек, Ала-Бука району|Кош-Терек а.]], [[Ызар, Ала-Бука району|Ызар а.]] |- | rowspan="9" |[[Файл:Kyrgyzstan_Bazar-Korgon_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="9" align="center" |[[Базар-Коргон району]] | rowspan="9" align="center" |жок | rowspan="9" align="center" |183 908 |[[Базар-Коргон|'''Базар-Коргон шаары''']] | align="center" |жок |- |Акман айыл аймагы |[[Жаңы-Акман, Базар-Коргон району|Жаңы-Акман а.]], [[Жараке, Базар-Коргон району|Жараке а.]], [[Кайырма, Базар-Коргон району|Кайырма а.]], [[Колот, Базар-Коргон району|Колот а.]], Коргон-Жар а., [[Кош-Коргон, Базар-Коргон району|Кош-Коргон а.]], [[Таш-Булак, Базар-Коргон району|Таш-Булак а.]] |- |Арстанбап айыл аймагы |[[Арстанбап|Арстанбап а.]], [[Ак-Терек, Базар-Коргон району|Ак-Терек а.]], [[Бел-Терек, Базар-Коргон району|Бел-Терек а.]], Гава а., [[Гүмкана|Гүмкана а.]], Дашман а., [[Жай-Терек, Базар-Коргон району|Жай-Терек а.]], [[Жарадар, Базар-Коргон району|Жарадар а.]] |- |Бешик-Жон айыл аймагы |[[Бешик-Жон, Базар-Коргон району|Бешик-Жон а.]], [[Баймундуз, Базар-Коргон району|Баймундуз а.]], [[Жон, Базар-Коргон району|Жон а.]], [[Карача, Базар-Коргон району|Карача а.]], [[Көк-Алма, Базар-Коргон району|Көк-Алма а.]] |- |Кеңеш айыл аймагы |[[Аук, Базар-Коргон району|Аук а.]], [[Биринчи Май, Базар-Коргон району|Биринчи Май а.]], [[Шыдыр, Базар-Коргон району|Шыдыр а.]], [[Кара-Жыгач, Базар-Коргон району|Кара-Жыгач а.]], [[Кызыл-Октябрь, Базар-Коргон району|Кызыл-Октябрь а.]], Коткор а., [[Могол-Коргон, Базар-Коргон району|Могол-Коргон а.]], [[Сейитказы|Сейитказы а.]], Совет а., |- |Кызыл-Үңкүр айыл аймагы |[[Кызыл-Үңкүр|Кызыл-Үңкүр а.]], [[Ак-Булак, Базар-Коргон району|Ак-Булак а.]], [[Жаз-Кечүү, Базар-Коргон району|Жаз-Кечүү а.]], [[Катар-Жаңгак|Катар-Жаңгак а.]], [[Көсө-Терек, Базар-Коргон району|Көсө-Терек а.]] |- |Могол айыл аймагы |[[Бувакол|Бувакол а.]], Кайнар а., [[Кара-Ой, Базар-Коргон району|Кара-Ой а.]], [[Кызыл-Суу, Базар-Коргон району|Кызыл-Суу а.]], [[Көктоңду|Көктоңду а.]], [[Чарбак, Базар-Коргон району|Чарбак а.]], [[Чкалов, Базар-Коргон району|Чкалов а.]] |- |Сайдыкум айыл аймагы |[[Сайдыкум, Базар-Коргон району|Сайдыкум а.]], [[Аркалык, Базар-Коргон району|Аркалык а.]], [[Дукур, Базар-Коргон району|Дукур а.]], [[Жаңы-Абад, Базар-Коргон району|Жаңы-Абад а.]], [[Жаш-Ленин, Базар-Коргон району|Жаш-Ленин а.]], [[Кызыл-Ай, Базар-Коргон району|Кыргыз-Каба а., Кызыл-Ай а.]], [[Тойчубек-Чек, Базар-Коргон району|Тойчубек-Чек а.]], [[Төш, Базар-Коргон району|Төш а.]], [[Турпак-Коргон, Базар-Коргон району|Турпак-Коргон а.]], [[Хажир-Абад, Базар-Коргон району|Хажир-Абад а.]], [[Чек, Базар-Коргон району|Чек а.]], [[Чоң-Курулуш, Базар-Коргон району|Чоң-Курулуш а.]] |- |Талдуу-Булак айыл аймагы |[[Ак-Терек, Базар-Коргон району|Ак-Терек а.]], [[Ак-Тыт, Базар-Коргон району|Ак-Тыт а.]], [[Каба, Базар-Коргон району|Каба а.]], [[Катар-Жаңгак|Катар-Жаңгак а.]], [[Көк-Алма, Базар-Коргон району|Көк-Алма а.]], [[Кыргоо, Базар-Коргон району|Кыргоо а.]], [[Сары-Жайык|Сары-Жайык а.]], [[Үч-Булак, Базар-Коргон району|Үч-Булак а.]] |- | rowspan="9" |[[Файл:Kyrgyzstan_Nooken_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="9" align="center" |[[Ноокен району]] | rowspan="9" align="center" |жок | rowspan="9" align="center" |145 187 |'''[[Кочкор-Ата|Кочкор-Ата шаары]]''' | align="center" |жок |- |Арал айыл аймагы |[[Арал, Ноокен району|Арал а.]], [[Интернационал, Ноокен району|Интернационал а.]], [[Рассвет, Ноокен району|Рассвет а.]], [[Чертак-Таш|Чертак-Таш а.]], [[Черемушки, Ноокен району|Черёмушки а.]] |- |Бүргөндү айыл аймагы |[[Бүргөндү, Ноокен району|Бүргөндү а.]], Жаңы-Арык а., [[Жеңиш, Ноокен району|Жеңиш а.]], [[Кичи-Бүргөндү, Ноокен району|Кичи-Бүргөндү а.]], Кокондук а., [[Курама, Ноокен району|Курама а.]], [[Кызыл-Кыя, Ноокен району|Кызыл-Кыя а.]], [[Ноошкен, Ноокен району|Ноошкен а.]], [[Ууру-Жар, Ноокен району|Ууру-Жар а.]] |- |Достук айыл аймагы |[[Достук, Ноокен району|Достук а.]], [[Шамалды-Сай|Шамалды-Сай а.]], [[Шынг-Сай, Ноокен району|Шынг-Сай а.]], [[Кудук, Ноокен району|Кудук а.]], [[Кызыл-Туу, Ноокен району, Достук айыл аймагы|Кызыл-Туу а.]], [[Сары-Камыш, Ноокен району|Сары-Камыш а.]] |- |Масы айыл аймагы |[[Массы, Ноокен району|Масы а.]], [[Апыртан, Ноокен району|Апыртан а.]], [[Беш-Жыгач, Ноокен району|Беш-Жыгач а.]], Бөгөт а., [[Кызыл-Туу, Ноокен району, Масы айыл аймагы|Кызыл-Туу а.]] |- |Момбеков айыл аймагы |[[Момбеков, Ноокен району|Момбеков а.]], [[Бостон, Ноокен району|Бостон а.]], [[Жазгак, Ноокен району|Жазгак а.]], [[Жаңы-Кыштак, Ноокен району|Жаңы-Кыштак а.]], [[Көк-Таш, Ноокен району|Көк-Таш а.]], [[Кочкор-Ата, Ноокен району|Кочкор-Ата а.]], [[Курулуш, Ноокен району|Курулуш а.]], Чек а. |- |Ноокат айыл аймагы |[[Курулуш, Ноокен району|Курулуш а.]], [[Кара-Булак, Ноокен району|Кара-Булак а.]], [[Киров, Ноокен району|Киров а.]], [[Коминтерн, Ноокен району|Коминтерн а.]], [[Кызыл-Жылдыз, Ноокен району|Кызыл-Жылдыз а.]], [[Параканда, Ноокен району|Параканда а.]], [[Рахманжан, Ноокен району|Рахманжан а.]] |- |Сакалды айыл аймагы |[[Сакалды, Ноокен району|Сакалды а.]], [[Аримжан, Ноокен району|Аримжан а.]], [[Бөбүй|Бөбүй а.]], [[Кагазды, Ноокен району|Кагазды а.]], [[Кызыл-Кыргызстан, Ноокен району|Кызыл-Кыргызстан а.]], [[Чек, Ноокен району, Сакалды айыл аймагы|Чек а.]], [[Чоң-Багыш, Ноокен району|Чоң-Багыш а.]] |- |Шайдан айыл аймагы |[[Алма, Ноокен району|Алма а.]], [[Бирдик, Ноокен району|Бирдик а.]], [[Жаңы-Арык, Ноокен району, Шайдан айыл аймагы|Жаңы-Арык а.]], [[Жон-Арык, Ноокен району|Жон-Арык а.]], [[Көк-Айдар, Ноокен району|Көк-Айдар а.]], [[Тоскоол, Ноокен району|Тоскоол а.]], [[Эски-Масы|Эски-Масы а.]] |- | rowspan="14" |[[Файл:Kyrgyzstan_Suzak_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="14" align="center" |[[Сузак району]] | rowspan="14" align="center" |[[Файл:Coat of arms of Suzak district.png|center|50x50px]] | rowspan="14" align="center" |308 243 |'''[[Көк-Жаңгак|Көк-Жаңгак шаары]]''' | align="center" |жок |- |Багыш айыл аймагы |[[Багыш, Сузак району|Багыш а.]], [[Беш-Бала, Сузак району|Беш-Бала а.]], [[Кедей-Арык, Сузак району|Кедей-Арык а.]], [[Кызыл-Туу, Сузак району|Кызыл-Туу а.]], [[Октябрь, Сузак району|Октябрь а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Багыш айыл аймагы|Сары-Булак а.]], [[Сафаровка, Сузак району|Сафаровка а.]] |- |Барпы айыл аймагы |[[Ачы, Сузак району|Ачы а.]], [[Боз-Чычкан|Боз-Чычкан а.]], [[Беш-Мойнок, Сузак району|Беш-Мойнок а.]], [[Жаңы-Айыл, Сузак району|Жаңы-Айыл а.]], [[Жар-Кыштак (Сузак району)|Жар-Кыштак а.]], [[Дөбөй, Сузак району|Дөбөй а.]], [[Канды, Сузак району|Канды а.]], [[Комсомол, Сузак району, Барпы айыл аймагы|Комсомол а.]], [[Миң-Өрүк, Сузак району|Миң-Өрүк а.]], [[Маркай, Сузак району|Маркай а.]], [[Пригородный, Сузак району|Пригородный а.]], [[Сай, Сузак району|Сай а.]], [[Таштак, Сузак району, Барпы айыл аймагы|Таштак а.]], [[Төөлөс, Сузак району|Төөлөс а.]], [[Түрк-Маала, Сузак району|Түрк-Маала а.]], [[Үлгү, Сузак району|Үлгү а.]], [[Чаңгет-Сай|Чаңгет-Сай а.]], [[Чеке-Дөбө|Чеке-Дөбө а.]], [[Чокмор, Сузак району|Чокмор а.]] |- |Кара-Алма айыл аймагы |[[Кара-Алма, Сузак району|Кара-Алма а.]], [[Орток, Сузак району|Орток а.]], Туура-Жаңгак а., [[Урумбаш (Сузак району, Кара-Алма айыл аймагы)|Урумбаш]] а. |- |Кара-Дарыя айыл аймагы |[[Арал, Сузак району, Кара-Дарыя айыл аймагы|Арал а.]], [[Төш, Сузак району|Төш а.]], [[Чаңгыр-Таш|Чаңгыр-Таш а.]] |- |Көк-Арт айыл аймагы |[[Комсомол, Сузак району, Көк-Арт айыл аймагы|Комсомол а.]], [[Михайловка, Сузак району|Михайловка а.]], Подгорное а., [[Үч-Малай, Сузак району|Үч-Малай а.]] |- |Курманбек айыл аймагы |[[Жоон-Күнгөй, Сузак району|Жоон-Күнгөй а.]], [[Калмак-Кырчын, Сузак району|Калмак-Кырчын а.]], [[Канжыга, Сузак району|Канжыга а.]], [[Кара-Чолок, Сузак району|Кара-Чолок а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Курманбек айыл аймагы|Сары-Булак а.]], [[Саты, Сузак району|Саты а.]], [[Таран-Базар, Сузак району|Таран-Базар а.]], [[Урумбаш (Сузак району, Курманбек айыл аймагы)|Урумбаш а.]] |- |Кыз-Көл айыл аймагы |[[Кыз-Көл, Сузак району|Кыз-Көл а.]], [[Ак-Булак, Сузак району, Кыз-Көл айыл аймагы|Ак-Булак а.]], [[Ак-Тоок, Сузак району|Ак-Тоок а.]], [[Жаны-Арык, Сузак району|Жаңы-Арык а.]], [[Жылан-Темир, Сузак району|Жылан-Темир а.]], [[Карамарт|Карамарт а.]], [[Каду, Сузак району|Каду а.]], [[Кара-Булак, Сузак району|Кара-Булак а.]], [[Катыраңкы|Катыраңкы а.]], [[Кашка-Терек, Сузак району|Кашка-Терек а.]], [[Кызыл-Кыя, Сузак району|Кызыл-Кыя а.]], [[Сары-Булак, Сузак району, Кыз-Көл айыл аймагы|Сары-Булак а.]] |- |Кызыл-Туу айыл аймагы |[[Ак-Баш, Сузак району|Ак-Баш а.]], [[Ак-Булак, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Ак-Булак а.]], [[Ак-Терек, Сузак району|Ак-Терек а.]], [[Акчалуу, Сузак району|Акчалуу а.]], [[Алмалуу-Булак, Сузак району|Алмалуу-Булак а.]], [[Алчалуу, Сузак району|Алчалуу а.]], [[Бостон (Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы)|Бостон а.]], [[Жаңы-Ачы, Сузак району|Жаңы-Ачы а.]], [[Жашасын-2, Сузак району|Жашасын-2 а.]], [[Кара-Инген, Сузак району|Кара-Инген а.]], [[Кара-Көл, Сузак району|Кара-Көл а.]], [[Кашка-Суу, Сузак району|Кашка-Суу а.]], [[Кызыл-Алма, Сузак району|Кызыл-Алма а.]], [[Кызыл-Сеңир, Сузак району|Кызыл-Сеңир а.]], [[Мундуз, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Мундуз а.]], [[Орто-Азия, Сузак району|Орто-Азия а.]], [[Соку-Таш, Сузак району|Соку-Таш а.]], [[Талаа-Булак, Сузак району|Талаа-Булак а.]], [[Таштак, Сузак району, Кызыл-Туу айыл аймагы|Таштак а.]], [[Шатрак, Сузак району|Шатрак а.]] |- |Ленин айыл аймагы |[[Ленин, Сузак району|Ленин а.]], [[Жыгач-Коргон, Сузак району|Жыгач-Коргон а.]], [[Орто-Сай, Сузак району|Орто-Сай а.]] |- |Сайпидин Атабеков айыл аймагы |[[Балта-Казы, Сузак району|Балта-Казы а.]], [[Бек-Абад, Сузак району|Бек-Абад а.]], [[Бостон (Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы)|Бостон а.]], Бөкөй а., [[Жаңы-Жер, Сузак району|Жаңы-Жер а.]], [[Жийде, Сузак району|Жийде а.]], [[Кайнар, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Кайнар а.]], [[Кара-Жыгач, Сузак району|Кара-Жыгач а.]], [[Кашкар-Маала, Сузак району|Кашкар-Маала а.]], [[Кызыл-Багыш, Сузак району|Кызыл-Багыш а.]], [[Кыргыз-Абад, Сузак району|Кыргыз-Абад а.]], [[Мундуз, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Мундуз а.]], [[Найман, Сузак району|Найман а.]], [[Таш-Булак, Сузак району, Сайпидин Атабеков айыл аймагы|Таш-Булак а.]], [[Түрк-Абад, Сузак району|Түрк-Абад а.]], [[Өзбек-Абад, Сузак району|Өзбек-Абад а.,]] [[Чек, Сузак району|Чек а.]], [[Ширин, Сузак району|Ширин а.]] |- |Сузак айыл аймагы |[[Сузак|Сузак а.]][[Арал, Сузак району, Сузак айыл аймагы|, Арал а.]], [[Благовещенка|Благовещенка а.]], [[Достук, Сузак району|Достук а.]], [[Жаңы-Дыйкан, Сузак району|Жаңы-Дыйкан а.]], [[Камыш-Башы, Сузак району|Камыш-Башы а.]], [[Кыр-Жол (Сузак району, Сузак айыл аймагы)|Кыр-Жол а.]], [[Садда, Сузак району|Садда а.]] |- |Таш-Булак айыл аймагы |[[Таш-Булак, Сузак району, Таш-Булак айыл аймагы|Таш-Булак а.]], [[Арал (Сузак району, Таш-Булак айыл аймагы)|Арал а.]], [[Гүлстан, Сузак району|Гүлстан а.]], [[Димитровка, Сузак району|Димитровка а.]], [[Доскана, Сузак району|Доскана а.]], Жаңы-Арал а., Ирригатор а., Теплица а., Чолок-Терек а., Ынтымак а., [[Эшме, Сузак району|Эшме а.]] |- |Ырыс айыл аймагы |[[Ырыс, Сузак району|Ырыс а.]], [[Арал-Сай (Сузак району)|Арал-Сай а.]], [[Дөмөр|Дөмөр а.]], [[Жар-Кыштак (Сузак району)|Жар-Кыштак а.]], [[Кайнар, Сузак району, Ырыс айыл аймагы|Кайнар а.]], [[Кургак-Көл, Сузак району|Кургак-Көл а.]], [[Күмүш-Азиз, Сузак району|Күмүш-Азиз а.]], [[Кыр-Жол (Сузак району, Ырыс айыл аймагы)|Кыр-Жол а.]], [[Ладан-Кара, Сузак району|Ладан-Кара а.]], [[Масадан, Сузак району|Масадан а.]], [[Сасык-Булак, Сузак району|Сасык-Булак а.]], [[Тотуя|Тотуя а.]], [[Чымчык-Жар, Сузак району|Чымчык-Жар а.]] |- | rowspan="5" |[[Файл:Kyrgyzstan_Toguz-Toro_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="5" align="center" |[[Тогуз-Торо району]] | rowspan="5" align="center" |[[Файл:Coat of arms of Toguz-Toro district.png|50px|center]] | rowspan="5" align="center" |25 497 |Атай айыл аймагы |[[Атай, Тогуз-Торо району|Атай а.]], [[Карл Маркс, Тогуз-Торо району|Карл Маркс а.]] |- |Каргалык айыл аймагы |[[Казарман|Казарман а.]], Кызыл-Жылдыз а., [[Макмал, Тогуз-Торо району|Макмал а.]], [[Чет-Булак, Тогуз-Торо району|Чет-Булак а.]] |- |Көк-Ирим айыл аймагы |[[Арал, Тогуз-Торо району|Арал а.]], [[Бирдик, Тогуз-Торо району|Бирдик а.]] |- |Сары-Булуң айыл аймагы |[[Кара-Суу, Тогуз-Торо району|Кара-Суу а.]], [[Табылгыты, Тогуз-Торо району|Табылгыты а.]] |- |Тогуз-Торо айыл аймагы |[[Дөдөмөл, Тогуз-Торо району|Дөдөмөл а.]], [[Кош-Булак, Тогуз-Торо району|Кош-Булак а.]], [[Ленин, Тогуз-Торо району|Ленин а.]], [[Өрнөк, Тогуз-Торо району|Өрнөк а.]] |- | rowspan="11" |[[Файл:Kyrgyzstan_Toktogul_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="11" align="center" |[[Токтогул району]] | rowspan="11" |[[Файл:Flag of Toktogul District.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Toktogul_rayon.png|center|58x58px]] | rowspan="11" align="center" |103 310 |'''[[Токтогул|Токтогул шаары]]''' | align="center" |жок |- |Абды Сүйөркулов айыл аймагы |[[Кара-Жыгач, Токтогул району|Кара-Жыгач а.]], [[Көтөрмө, Токтогул району|Көтөрмө а.]], [[Торкент, Токтогул району|Торкент а.]] |- |Аралбаев айыл аймагы |[[Алмалуу, Токтогул району|Алмалуу а.]], [[Толук|Толук а.]], [[Ноот, Токтогул району|Ноот а.]], [[Чаар-Таш, Токтогул району|Чаар-Таш а.]] |- |Бел-Алды айыл аймагы |[[Бел-Алды, Токтогул району|Бел-Алды а.]], [[Коргон, Токтогул району|Коргон а.]], [[Сары-Сөгөт, Токтогул району|Сары-Сөгөт а.]] |- |Жаңы-Жол айыл аймагы |[[Жаңы-Жол, Токтогул району|Жаңы-Жол а.]], [[Арал, Токтогул району|Арал а.]], [[Кара-Суу, Токтогул району|Кара-Суу а.]], [[Комсомол, Токтогул району|Комсомол а.]], [[Куйбышев, Токтогул району|Куйбышев а.]], [[Кызыл-Туу, Токтогул району|Кызыл-Туу а.]] |- |Кетмен-Дөбө айыл аймагы |Беке-Чал а., [[Терек-Суу, Токтогул району|Терек-Суу а.]], [[Чоң-Арык, Токтогул району|Чоң-Арык а.]], [[Эшсай, Токтогул району|Эшсай а.]] |- |Кызыл-Өзгөрүш айыл аймагы |[[Кызыл-Өзгөрүш, Токтогул району|Кызыл-Өзгөрүш а.]], [[Ак-Жар, Токтогул району|Ак-Жар а.]], [[Аң-Арык, Токтогул району|Аң-Арык а.]], [[Бел -Кара-Суу, Токтогул району|Бел-Кара-Суу а.]], [[Бууракан, Токтогул району|Бууракан а.]], Жар-Таш а., [[Камыш-Башы, Токтогул району|Камыш-Башы а.]], [[Коңур-Өгүз|Коңур-Өгүз а.]], [[Кош-Таш|Кош-Таш а.]], [[Орто-Жон, Токтогул району|Орто-Жон а.]], [[Чеч-Дөбө, Токтогул району|Чеч-Дөбө а.]], [[Шайык, Токтогул району|Шайык а.]] |- |Никче-Сай айыл аймагы |[[Ничке-Сай, Токтогул району|Ничке-Сай а.]], [[Чоргочу, Токтогул району|Чоргочу а.]] |- |Сары-Камыш айыл аймагы |[[Бирлик, Токтогул району|Бирлик а.]], [[Көтөрмө, Токтогул району|Көтөрмө а.]] |- |Үч-Терек айыл аймагы |[[Үч-Терек, Токтогул району|Үч-Терек а.]], [[Жетиген, Токтогул району|Жетиген а.]], [[Кызыл-Ураан, Токтогул району|Кызыл-Ураан а.]], [[Саргата, Токтогул району|Саргата а.]], Такталык а. |- |Чолпон-Ата айыл аймагы |[[Чолпон-Ата, Токтогул району|Чолпон-Ата а.]], [[Ак-Тектир, Токтогул району|Ак-Тектир а.]], [[Балыкты, Токтогул району|Балыкты а.]], [[Кара-Күңгөй, Токтогул району|Кара-Күңгөй а.]], [[Кушчу-Суу, Токтогул району|Кушчу-Суу а.]], [[Мазар-Суу, Токтогул району|Мазар-Суу а.]] |- | rowspan="4" |[[Файл:Kyrgyzstan_Chatkal_Raion.png|center|100x100px]] | rowspan="4" align="center" |[[Чаткал району]] | rowspan="4" |[[Файл:Flag of Chatkal District 2022.svg|center|50x50px]][[Файл:Coat_of_arms_of_Chatkal_district.png|center|50x50px]] | rowspan="4" align="center" |28 625 |Каныш-Кыя айыл аймагы |[[Каныш-Кыя|Каныш-Кыя а.]], [[Айгыр-Жар, Чаткал району|Айгыр-Жал а.]], [[Башкы-Терек, Чаткал району|Башкы-Терек а.]], [[Коргон-Сай, Чаткал району|Коргон-Сай а.]], [[Кызыл-Токой, Чаткал району|Кызыл-Токой а.]], [[Чакмак-Суу, Чаткал району|Чакмак-Суу а.]], Жер-Капчыгай а., Кайың-Суу а., Кара-Булак а., Кара-Суу а. |- |Сумсар айыл аймагы |[[Сумсар, Чаткал району|Сумсар а.]], Мончок-Дөбө а., [[Шекафтар|Шекафтар а.]] |- |Терек-Сай айыл аймагы |[[Терек-Сай|Терек-Сай а.]], Ак-Терек а., Болуш а. |- |Чаткал айыл аймагы |[[Ак-Таш, Чаткал району|Ак-Таш а.]], Беш-Арал а., [[Жаңы-Базар, Чаткал району|Жаңы-Базар а.]], [[Курулуш, Чаткал району|Курулуш а.]], Чандалаш а. |- | | align="center" |[[Жалал-Абад|Жалал-Абад шаары]] |[[Файл:Flag of Manas.svg|center|50x50px]][[Файл:Jalalabad_coa.svg|center|50x50px]] | align="center" |112 997 (123 239 ― баш ийген калктуу конуштар менен) | align="center" |жок |Камандар а., [[Качкынчы|Качкынчы а.]], Көлмө а., [[Кызыл-Кыргызстан, Жалал-Абад шаары|Кызыл-Кыргызстан а.]], Кызыл-Суу а., [[Таш-Кутчу|Таш-Кутчу а.]], Тельман а. |- | | align="center" |[[Кара-Көл|Кара-Көл шаары]] | align="center" |жок | align="center" |22 963 (26 901 ― баш ийген калктуу конуштар менен) |''Кетмен-Төбө шаар тибиндеги посёлок'' |[[Жазы-Кечүү|Жазы-Кечүү а.]] |- | | align="center" |[[Майлуу-Суу|Майлуу-Суу шаары]] |[[Файл:Coat_of_arms_of_Mailuu-Suu.png|center|50x50px]] | align="center" |22 441 (25 892 ― баш ийген калктуу конуштар менен) |''Көк-Таш шаар тибиндеги посёлок'' | align="center" |жок |- | | align="center" |[[Таш-Көмүр|Таш-Көмүр шаары]] |[[Файл:Coat_of_arms_of_Tash-Komur.png|center|50x50px]] | align="center" |24 124 (44 065 ― баш ийген калктуу конуштар менен) |''Кызыл-Жар шаар тибиндеги посёлок, [[Шамалды-Сай|Шамалды-Сай шаар тибиндеги посёлок]]'' |Кашкулак а., Кудук-Сай а., Кызыл-Алма а., Теңдик а., Чүйүт-Сай а. |} == Табияты == Облустун аймагынын басымдуу бөлүгү Түштүк-Батыш Теңир-Тоонун, бир аз бөлүгү (Тогуз-Торо ойдуңу) Ички Теңир-Тоонун аймактарынан орун алган. Алар негизинен [[Баргана өрөөнү|Фергана өрөөнүн]] түндүгүнөн курчаган бийик, орто бийик жана жапыз тоолор, жалдар, дөңсөөлөр, адырлар тилкеси, тоо этегиндеги жантайыңкы түздүктөр жана тоо аралык өрөөндөр болуп саналат. Деңиз деңгээлинен эң бийик жери 4503 м (Чаткал кырка тоосундагы Авлетим чокусу), эң жапыз жери 600 м (Базар-Коргон районунун аймагында). Облустун түн.-батыш, түн. жана чыгыш чет жакалары боюнча Батыш жана Ички Теңир-Тоо системаларына кирген бийик кырка тоолор Чаткал (бийиктиги 4503 м), Суусамыр-Тоо, Молдо-Тоо (түштүк капталдары) созулуп жатат. Облустун борбордук бөлүгүн Фергана (түн.-батышын), Кочкор-Төбө, Ат-Ойнок, Исфан-Жайлоо, Чаак-Тоо, Бабаш-Ата кырка тоолору ээлеп, түштүк-батышты карай жайпаң рельефтүү этек тоолорго өтөт. Фергана өрөөнүн түндүктөн торогон тоолордо дарыя өрөөндөрү жана салыштырмалуу бийикт. 100-400 мге жеткен адыр-дөңсөөлөр кезектешип жайгашат. Дарыя алаптарын Көкарт (мында облустун борбору [[Жалал-Абад шаары]] жайгашкан), Кара-Үңкүр, Нанай (Пачатанын алабы), Ала-Бука өрөөндөрү ээлейт. Облустун курамына о. Эле обочороок жайгашкан тоо аралык ири өрөөндөр Кетмен-Төбө, Тогуз-Торо жана Чаткал ойдундары да кирет. Кетмен-Төбө жана Тогуз-Торо ойдуңдары облустун Фергана өрөөнүнө караган негизги бөлүгүнөн Фергана жана Ат-Ойнок, Чаткал өрөөнү Чаткал кырка тоолору аркылуу бөлүнүп турат. == Географиялык абалы == Кырка тоолору байыркы кристаллдык тоо тектерден (гранит, порфир), ал эми тоо капталдары жана тоо аралык ойдуңдары карбон, девон жана палеоген-неоген мезгилдеринде пайда болгон чөкмө тектерден түзүлгөн. Кен байлыктарынын ичинен облус отун-энергетика ресурстарына бай. [[Нарын дарыясы|Нарын дарыясында]] ГЭС каскады ([[Токтогул ГЭСи|Токтогул]], [[Күрпсай ГЭCи|Күрп-Сай]], [[Ташкөмүр ГЭСи|Таш-Көмүр]], [[Шамалды-Сай ГЭСи|Шамалды-Сай]], [[Үч-Коргон ГЭСи|Үч-Коргон]]) бар; Камбар-Ата I, II ГЭСтери курулууда. Таш көмүр Көк-Жаңгак, Таш-Көмүрдөн казылып алынат. [[Мунай]] менен табигый газ кендери Чаңгыр-Таш, Майлы-Суу, Избаскен, Кочкор-Атадан чыгат. Андан сырткары сурьма (Терек кени), полиметалл (Сумсар кени), марганец кенташы (Кара-Алма суусунун төмөнкү агымында) жана башка кендер да бар. Металл эмес [[Кен байлыктар|кен байлыктардан]] озокерит (Майлы-Сай), гипс (Сузак районунда) жана башка кендер чыгат. Ысык жана минералдуу булактар чыккан жерлер да арбын (Жалал-Абад, Майлы-Суу жана башка). Облустун аймагы рекреациялык ресурстарга бай; мында туристтерди кызыктыруучу Арстанбап, Кызыл-Үңкүр, Кара-Алма, Сары-Челек, Пачата сыяктуу кооз жерлер бар. == Климаты == Тоолордун орографиялык түзүлүшүнүн өзгөчөлүгү арктикалык суук жана континенттик аба массаларынын аймактын климатына тийгизген таасирин кыйла басаңдатат. Жай мезгилинде бийик кырка тоолор Орто жана [[Борбордук Азия]] чөлдөрүнүн аптабын кыйла серүүндөтөт. Бирок, батыштан соккон аба агымы жана анын түн.-батыш, түштүкбатыш салаалары Түн. жана Чыгыш Ферганага тоскоолсуз кирип, облустун аймагына жана анын түрдүү ландшафттык зоналарына жагымдуу аба ырайын түзөт. Ички Теңир-Тоодо жайгашкан Кетмен-Төбө жана Тогуз-Торо өрөөндөрүнүн климаты облустун Фергана өндүрү жак бөлүгүнө караганда кыйла башкачараак. Бул өрөөндөрдө муздак тоо абасы туруп калат; декабрдан мартка чейинки темп-расынын орточо максимуму Түштүк Кыргызстандын башка метеорологиялык станцияларыныкына караганда 10°Сге төмөн болот. [[Жаан-чачын]] режими окшош болгондугуна карабастан, жааган жаан-чачындын өлчөмү менен абанын темпрасынын ортосунда айырмачылык сөзсүз болот. Аймактын деңиз деңгээлинен бийиктигине, тоо капталдарынын экспозицияларына жана рельефинин өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу жайы ысык, жылуу, серүүн же суук болушу мүмкүн. Июлдун орточо температурасы этек тоо-адырлуу зонада 2522°С, жапыз тоолуу зонада 22-15°С, орто бийик тоолуу зонада 15-10°С, бийик тоолуу зонада 105°С, нивалдык-гляциалдык зонада 5-0°С. Жайдын биринчи жарымы жаанчыл, экинчи жарымы жана күз маалы өтө кургакчыл. Кышы жалпысынан мелүүн-суук, январдын орточо температурасы -3°Сден -15°Сге чейин. Эң төмөнкү темп-ра бийик тоолуу ойдуңдарда адатта Кызыл-Жарда (Тар ойдуңу) абсолюттук минимум -40,9°С, Чаткалда 39,8°С, ал эми ушул эле мезгилде муздак аба туруп калган ойдуңдарда Ошто -25,9°С, Кербенде(1280 м бийиктикте) -26,1°С гана болот. Ушундай эле кубулуш кышында Фергана өрөөнүндө да температуралык инверсияга байланыштуу пайда болот; тоолордо ойдуңдарга караганда жылуураак келет. Атмосфералык жаан-чачын бийиктик зоналуулук боюнча өзгөрөт жана ал ным алып келүүчү аба агымдарына карата жайгашуу экспозициясына байланыштуу. Фергана, Ат-Ойнок, Талас Ала-Тоолорунун түштүк-батыш капталдарында жаан-чачын 500-900 мм жана андан да мол жаайт. Токой-шалбаалуу талаа алкагында мелүүн-жылуу жана нымдуу жер ортолук деңиздик климат мүнөздүү, жаан-чачындын жылдык өлчөмү 500 ммден 900 ммге чейин, анын 50%и вегетация мезгилине туура келет. Чаткал системасына кирген тоолор орографиялык жактан ыктоодо жайгашкандыктан, жаан-чачынга салыштырмалуу жарды (400-500 мм), ал эми Чаткал кырка тоосунун түштүк-батыш капталына тоо аралык ички ойдуңдарындагыдай эле 300400 мм гана жаан-чачын жаайт. Жаан-чачын эң мол жааган мезгили жаз маалы, анын жылдык өлчөмүнүн 60%тен ашыгы кыш-жаз мезгилине туура келет, август-сентябрь эң аз жааган мезгил. Жаан-чачын көбүнчө жамгыр түрүндө жаайт. Тоолордо 2500-3000 мден жогору кардын өлчөмү кыйла зор (жылдык жаан-чачындын 30-50%). Кар катмарынын калыңдыгы тоо этеги-адырлуу зонада 20-25 смден, бийик тоолордо 90-100 смге чейин жетет. Фергана тоо тизмегинин кыр бөлүгүнө жакын кардын калыңдыгы 150 смдей болот. == Суулары == Облустун аймагы, айрыкча Фергана тоо тизмегинин капталдары агын суу тармагынын жыштыгы жана алардын суусунун молдуулугу менен айырмаланат. Ири дарыялары: Нарын, Чаткал, Кара-Дарыя. Нарын дарыясы Фергана тоо тизмегинин тармактарын жана Чаак-Тоону кесип агат. Облустун чегинде Нарынга сол тараптан Көк-Ирим, Кемпир-Ата, Ничке-Сай жана башка, оң тараптан Толук, Торкен, Чычкан, Узун-Акмат, Кара-Суу жана башка суулар куят. Бул суулар терең өрөөндөр менен шар агып, нуктарында босоголор көп. Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш капталынан агып түшкөн суулардын бардыгы Кара-Дарыянын оң куймалары Чаңгет, Көгарт, КараҮңкүр, Майлы-Суу жана башка Ал эми облустун батышындагы Пачата, Чанач, Касан-Сай, Сумсар суулары Сыр-Дарыяга оң тараптан куят. Чаткал дарыясы Талас Ала-Тоосунун түштүк-батыш капталынан башталып, төмөнкү агымында кууш жана терең шаңшаардан чыга беришинде Пскем суусу менен кошулуп, Чырчык дарыясын түзөт. Анын ири куймалары: Чандалаш, Терс, Кара-Корум, Теректи-Сай жана башка Облустун дарыялары суу энергиясына өтө бай; Нарын дарыясына ГЭС каскады суу сактагычтары менен курулган. Дарыя суулары дээрлик сугатка пайдаланылат. Чаткал кырка тоосунун түндүк-чыгышындагы этек тоолорунда Сары-Челек, Көгала, Кара-Суу жана башка, Чаак-Тоонун түштүк капталдарында Кара-Көл жана башка көлдөрүнүн, дарыя өрөөндөрүн көчкү бөгөп калышынан пайда болгон тоо көлдөрү бар. == Флорасы == Аймактын топурак-өсүмдүктөрү өтө ар түрдүү келип, таралышына бийиктик алкактуулук мүнөздүү. Облустун аймагынын эң жапыз бөлүгүн (деңиз деңгээлинен 500-900 м бийиктикте) шыбак-эфемердүү чөл жана жарым чөл өсүмдүктөрү (ак шыбак, ыраң, баялыш жана башка) ээлеп, анда ачык боз жана кадимки боз топурактар өөрчүйт. Бул топурактарга аз кесекчелүү борпоң структура мүнөздүү, чириндиси салыштырмалуу аз, ал эми минералдык сиңимдүү заттары арбын. Сугарганда түрдүү маданий өсүмдүктөр жакшы өсөт. Талаа өсүмдүктөрү бийик адырларды, айрым жерлерде жапыз тоолорду ээлеп, деңиз деңгээлинен 900-1300 м бийиктиктеги кеңири тилкени камтыйт. Чириндиси салыштырмалуу мол күңүрт боз топурак басымдуу. Өсүмдүктөрдөн пияз, түптүү арпа, түктүү буудайык, кызыл от, о. эле шыбак, сарындыз өсөт. Ушул эле зонада талаа жана шалбаа өсүмдүктөрүнүн арасында ксерофиттик сейрек токой, жыгач мистенин массивдери, сейрек долоно кездешет. Деңиз деңгээлинен 1000-2200 м бийиктикте токойлуу талаа зонасы жайгашкан. Мында жаңгакмөмө жемиш токою талаалашкан шалбаалуу, бадалдуу, сейрек алмалуу жерлер менен кезектешип жатат. Токой астында кара коңур токой, бадалдар, шалбаа жана талаа өсүмдүктөрүнүн астында күңүрт боз тоо-талаа топурактары өөрчүйт. Жаңгак токоюнун астында өөрчүгөн топурак өзгөчө касиетке ээ: чириндиге бай, ал топуракка каралжын өң берип турат, жаңгак сымал структуралуу, ным сыйымдуулугу өтө зор жана башка Ошого байланыштуу, капталдардын кыйла эңкейиштигине карабай агын суулар жокко эсе, кар жана жамгыр суулары бүт кыртышка сиңип кетет. Облустун аймагынын зор аянтын (700 миң га) ээлеген жаңгак-мөмө-жемиш токоюнун чарбалык мааниси өтө зор. Ал токойлор Фергана жана Чаткал кырка тоолорунун Фергана өрөөнүн караган этек тоолорун ээлейт. Айрым жаңгак дарактары бириндеп 800 м бийиктиктен эле кездеше баштайт. Жаңгак токою деңиз деңгээлинен 1000-1200 мден 1800-1900 м бийиктикке чейин эң кеңири таралган. Жаңгак токоюнун арасында алма, алча, айвансары, карагат, итмурун, изирик жана башка дарак-бадал өсүмдүктөрү өсөт. Андан жогору 2200 м бийиктикке чейин да бирин-серин жаңгак дарактары кездешет. Жаңгак токоюнун чет жакаларында жапайы мөмө-жемиш дарактары алмурут, алча, бадам, жүзүм жана башка өсөт. Токой өсүмдүктөрү тоо капталдарынын түштүк, о. эле чыгыш экспозицияларынан башка бүт беттеринде өсүп, алар негизинен жаңгак жана жапайы мөмө-жемиш дарактарынан турат. Токойлуу талаа зонасынын ачык түштүк жана бир аз чыгыш капталдары эфемероиддүү шалбаа жана талаа менен капталган; аюу чач, пияз түптүү арпа, түктүү буудайык, кызыл от, ак сокто, кылкансыз түбү бош жана башка үстөмдүк кылат. Түрдүү чөп өсүмдүктөрүнөн бийик чатыр гүлдүүлөр аюу чач, шашыр өсөт. Кеңири аймакты ээлеген шалбаалуу талаанын бул бөлүктөрү негизинен кеч жаздагы жайкы жайыт катары пайдаланылат. Бул зонанын жантайыңкы капталдарында жана жайык кырларында кайрак эгин эгилет. Субальп зонасы 2000-3000 м бийиктикти ээлейт. Мында субальп шалбаасы жана карагай, көк карагай, арча, кайың ж. б-дан турган токой өсүмдүктөрү кеңири таралган. Субальп зонасында күңүрт түстөгү тоо-токой жана тоо-шалбаа-талаанын күрөң, чанда кара топурак сымал топурак типтери өөрчүйт. Чөп өсүмдүктөрдөн флёмис, крестовник, шимүүр, түлкү куйрук, ак сокто жана башка өсөт. Субальп шалбаасы жайкы жайыт катары кеңири пайдаланылат. Альп зонасы кырка тоолордун бийик (3000 мден жогору) бөлүгүн ээлейт. Анда чымдак-чала чымдашкан тоо-шалбаа альп топурактары өөрчүйт. Зонанын басымдуу бөлүгүн аска, корум таш-шагылдар, чакан бөлүгүн альп шалбаасы ээлейт. Альп өсүмдүктөрүнүн ичинен эң кеңири таралганы көбүргөн басымдуулук кылган фитоценоздор болуп саналат. Көбүргөн менен кошо каз таман, козу кулак, таран жана башка да өсөт. Альп шалбаа зонасы кыска мезгилге жайыт катары пайдаланылат. == Калкы == Облустун калкы республиканын калкынын 18,7%ын (2009; 993,8 миң) түзөт. Анын 23,0%ы (228,3 миң) шаарларда, калган 76,0%ы (765,5 миң) айыл-кыштактарда турат. Калкынын саны боюнча республикада Ош облусунан кийин 2-орунда. Көп улуттуу; басымдуу бөлүгү кыргыздар (2006; 71,0%), ошондой эле өзбек (24,6%), орус (1,2%), тажик (0,6%), түрк (0,6%), татар (0,5%), украин (0,1%) жана башка улуттардын өкүлдөрү да жашайт. Калктын орточо жыштыгы жалпы республиканыкына караганда бир аз жогору: 1 км2 жерге 29 адам (республикада 26) туура келет. Шаарлары: Жалал-Абад (облустун борбору, 97,2 миң), Таш-Көмүр (31,7 миң), Кара-Көл (20,8 миң), Майлы-Суу (22,8 миң), Кочкор-Ата (14,8 миң), Кербен (13,2 миң), Көк-Жаңгак (15,6 миң); шаарчалары: Кызыл-Жар (2,6), Кетмен-Төбө (1,9 миң), Көк-Таш (2,7 миң), Сумсар (6,0 миң), Терек-Сай (2,4 миң), Токтогул (16,4 миң), Шамалды-Сай (9,5 миң). Облустун калк көп жашаган айылдары (2009-жылы эл каттоо): Базар-Коргон (33,4 миң киши), Сузак (24,0 миң), Масы (13,9 миң), Казарман (9,5 миң), АлаБука (10,8 миң), Каныш-Кыя (2,4 миң). Облустун жалпы калкынын жаш курактары боюнча бөлүнүшү: 16 жашка чейинки жаштардын саны 2006-жылы 388,1 миң адам (жалпы калктын 40,1%), эмгекке жарактуулары 510,4 миң (53,1%), эмгек жашынан өткөндөр 62,3 миң (6,5%). == Улуттук курамы == *[[Кыргыздар]] – 824 977 (71.9 %) (2016) *[[Өзбектер]] – 289 587 (25.2 %) *[[Орустар]] – 6 903 (0.6 %) *[[Түрктөр]] – 6 569 (0.5 %) *[[Тажиктер]] - 6 308 (0.5 %) *[[Уйгурлар]] – 3 718 (0.3 %) *[[Татарлар]] – 2 852 (0.2 %) *[[Азербайжандар]] – 1 029 (0.08 %) *Башка улуттар - 4 577 (0.3 %) == Экономикасы == Жалал-Абад облусу экономикалык жактан өнүгүү деңгээли боюнча республикада Чүй облусунан кийинки 2-регион. Анын өнүгүшүн өнөр жай, айыл чарба, курулуш, транспорт жана байланыш, соода жана коомдук тамактануу тармактары, ал эми социалдык өсүшүн тейлөө кызмат, билим жана илим, саламаттык сактоо, маданият жана башка тармактарынын деңгээли аныктайт. Бул тармактар базар экономикасынын шартына ылайык ар түрлүү менчикке тиешелүү өндүрүштүк же тейлөөчү ишкана жана мекемелерден (өнөр жайчакан жана өнөктөш ишканалар, кооперациялар, акционердик коомдор, биржа жана фирмалар, дыйкан жана фермер чарбалары, ошондой эле жеке дыйкан чарбалары) жана башка өзүнчө ээлик кылуучу субъектилерден турат. Облуста 2009-жылдын башында чарба жүргүзүүчү субъектилердин саны 110202 болгон. Алардын 2,2%и мамлекеттик менчиктеги, 2,1%и коммуналык жана 95,7%и жеке менчиктеги ишканалар. Ишканалар түрлөрү боюнча ири (0,3%), орто (0,5%) жана чакан (1,8%), дыйкан (фермер) чарбалары (78,7%), жеке ишкерлер (18,1%) жана башка обочолонгон бөлүмчөлөр (0,6%) болуп бөлүнөт. == Өнөр жай == Өнөр жай тармагында бардыгы 135 ишкана иштейт, алардын ичинен 102си өзүнчө баланста турган өнөр жайишканалары болгон (2005). Аларда 17,4 миңден ашык жумушчу иштеп, 2006-жылы 7007,8 млн сомдук (республиканын 19,5%) продукция өндүргөн. Ө. ж-дын негизги тармактары: электрэнергетика (өнөр жайпродукциясынын 54,0%ин түзөт), машина куруу (19,2%), отун (10,1%), түстүү металлургия (6,3%), жеңил (6,2%), тамак-аш (2,8%) жана башка өнөр жайтармактары. Облустун өнөр жайтармактарынан электр-энергетика, машина куруу, отун жана түстүү металлургиянын респ-дагы орду кыйла жогору. * Электр энергетика Облустун өнөр жайынын 54,0% продукциясын өндүрүп (республиканын электр-энергетикасынын 83,3%), 4 ишкананы камтыйт: Токтогул ГЭС каскадынын «Электрстанция» ААК (2007-жылы 1,9 млрд сомдук продукция өндүргөн), «Электрстанция» ААКтын ПСГЭСи (851,2 млн сом), «Улуттук электр» ААК (95,0 млн сом) жана «Жалал-Абад электро» АК (446,0 млн сом). Бул тармакта облустун жалпы өнөр жайында иштеген калктын 21,8%и эмгектенип, өнөр жайындагы негизги өндүрүш каражатынын (фондунун) 43,7%и топтолгон. Облуста 2008-жылы 10,5 млрд кВт-с электр энергиясы (республикадагы электр энергиясынын 89,4%и) өндүрүлгөн. Өндүрүлгөн электр энергиясынын басымдуу бөлүгү республиканын башка региондорунда пайдаланылат, чет өлкөлөргө экспорттолот. 2025-жылы Жалал-Абад аймагында энергетика жана өнөр жай тармактарындагы жаңы ивестициялык долбоорлор, анын ичинде "Авлетим" ГЭСин куруу, Жалал-Абад жашыл энергия долбоорун өнүктүрүү, "Тегене" көмүр кенин иштетүү жана [[Токтогул суу сактагычы|Токтогул суу сактагычында]] осетр балык чарбасын түзүү сунушталган<ref>https://www.tazabek.kg/news:2239386</ref>. * Отун өнөр жайы Облустун үчүнчү маанилүү өнөр жай тармагы. Бул тармакта 2007-жылы өнөр жай продукциясынын 10,1%и өндүрүлгөн. Отун өнөр жай структурасына көмүр казып алуу, нефть жана жаратылыш газын өндүрүү, нефтини кайра иштетүү тармактары кирет. Көмүр казып алуу тармагында 4 ишкана иштеп, аларда 219 адам эмгектенген. 2008-жылы 44,7 миң т көмүр казылып алынган (респ-да казылып алынган көмүрдүн 9,1%и), 2005-жылы «Тегене» ЖЧКнын кубаттуулугунун 44,0%и, «Көк-Жаңгак шахтасы» МАКтын 25,8%и, «Таш-Көмүр» МАКтын 27,4%и гана пайдаланылган болсо, «Коргон-Таш» АК иштебей турган. Көмүр казып алуудагы мындай акыбалга биринчиден өндүрүлгөн көмүрдүн өздүк наркынын кымбаттыгы, экинчиден алардын сапатынын начардыгы, үчүнчүдөн аларды сатуудагы рыноктун тардыгы же жоктугу себеп болууда. * Мунай жана табигый газ өндүрүү Облустагы «Кыргызмунайгаз» АКсы, «Ань-Банг» ЖАК иштешкен. Алар 2008-жылы 55,0 миң т нефть (республика боюнча өндүрүүнүн 77,0%и) жана 17,3 млн м3 табигый газ (100%) өндүргөн. Облуста өндүрүлгөн жаратылыш газы Жалал-Абад, Кочкор-Ата шаарына берилип, азыраак бөлүгү Тажикстанга экспорттолот. Отун өнөр жайынын маанилүү тармактарынын бири нефтини кайра иштетүү. «Кыргыз Петролеум Компани» (КПК) биргелешкен ишканасы облуста өндүрүлгөн жана бөлөк өлкөлөрдөн ташылып келинген нефтини кайра иштетип, бензин (2007-жылы 35,0 миң т же респ-дагынын 46,7%и), дизелдик күйүүчү май (136,2 миң т же 95,8%и), мазут (220,0 миң тже 98,6%и) өндүргөн. Ишкана чыгарган нефть продуктулары республиканын түштүк райондорун толук камсыздай алат. * Түстүү металлургия Жалпы өнөр жай продукциясынын 6,3%ын түстүү металлургия өндүрүп, өнөр жай тармактарынын ичинен 4-орунда турат. Бул тармактын 3 ишканасы бар, алар: Макмал алтын кен комбинаты (2005-жылы 389,6 млн сомдук продукция өндүргөн; 1143 адам иштеген); «Кыргызалтын» ААКтын филиалы «Терек-Сай кени» (24,2 млн сом өндүрүп, 464 адам иштеген); «Кристалл» МАК (жарым өткөргүчтүү кристаллдык кремний жана башка түрлөрүн чыгаруучу КМШ өлкөлөрүндөгү жалгыз ишкана). * Машина куруу жана металл иштетүү Өнөр жай тармактарынын ичинде 19,2% продукция өндүрүп, электр-энергетика ө. ж-нан кийинки 2-орунду ээлейт. Тармактын 19 ишканасы бар; ирилери: «Майлы-Суу электр лампа заводу» АК, «Нур» АК, ТТО з-ду, «Достук» АК, «Гидросталь-конструкция» АК, «Кыргызэлектроизолит» з-ду, ОП-36/10 ишканасы, «Жетиген» АК, «Анар» з-ду, «Ротор» чакан ишканасы жана башка Облустун машина куруу өнөр жайреспубликанын масштабында ушул тармактын 46,1% продукциясын өндүрүп, облустардын ичинен 1-орунда турат. Негизги продукциялары: электр лампалары (2007-жылы 171,2 млн даана), электр өткөрбөөчү (изоляциялоочу) материалдар (тасмалар) жана түтүкчөлөр, электр жылыткычтар, насос, автомобиль тетиктери. Бул тармакта өндүрүлгөн продукциянын көп түрү экспортко чыгарылат. «Майлы-Суу электр лампа заводу» АКтын продукциясынын 80,0%ке жакыны, «Нур» АКтын 60,0%тен ашык продукциясы экспорттолот. Негизги ишканалары Жалал-Абад, Кара-Көл, Көк-Жаңгак, Таш-Көмүр, Кочкор-Ата ш-нда, Сумсар шаарчасында жайгашкан. * Токой, жыгаччылык жана целлюлоза-кагаз өнөр жайы 23 ишкана иштейт. Анын 18и токой өстүрүп, эмерек жана башка буюмдарды жасоого жарактуу жыгачтарды, отун даярдайт. Ал эми 5 ишкана жыгачтан эмерек жана башка буюмдарды жасоого ылайыкташкан. Негизги ишканалары: Жалал-Абад ш-ндагы «Эмерек», «Көгарт» АКтары, Базар-Коргон районундагы «Кыргыз-түрк вуд ИНДАСТРИ» биргелешкен ишканасы, токой чарбачылыгындагы чакан ишкана-цехтер жана башка Жаңгак жыгачынан, айрыкча анын уюлунан (кап) жогорку сапаттагы, баалуу, дүйнөлүк рынокко өтүмдүү эмерек жана башка буюмдарды жасоого жетишүү үчүн аракеттер көрүлүүдө. * Курулуш материалдарын өндүрүү тармагы 12 ишкана иштейт (2007); негизги ишканалары: «Кыргызкурулушматериалдар» АК, «Темирташ» АК, темир-бетон заводу (Жалал-Абад ш-нда), «Ока-Керамика» ЖЧК (Кочкор-Атада), «Береке» АК (Майлы-Сууда), «Таш-Рабат» ЖЧК (Токтогул шаарчасында); чыгарган негизги продукциялары: темир-бетон конструкциялары, кыш, карапа, черепица, бетон, курулуш аралашмалары жана башка Айрым курулуш материалдары (кыш жана башка) Өзбекстанга (Анжиян, Наманган обл-на) сатылат. * Жеңил өнөр жай Жеңил өнөр жай тармагы өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча облустун өнөр жай структурасында 6,2%ти түзүп, 5-орунду ээлейт. Иштеген адамдардын саны боюнча тармактын респ-дагы үлүшү 17,3%, өндүргөн продукциясынын көлөмү боюнча 49,0%ти түзгөн. 2005-жылы жеңил өнөр жайтармагында 28 ишкана иштеген. Ири ишканалары: «Кыргыз пахтасы» жабык АК, «Мата» ААК, «Ак алтын» биргелешкен ишканасы, «Юнисеп Каттон-Рефинери», «Глейзер-Дунай-Нарын», «Актилек-А» ЖЧКлары жана башка Жеңил өнөр жайишканалары негизинен Жалал-Абад, Көк-Жаңгак, Майлы-Суу ш-нда, Аксы, Базар-Коргон, Ноокен, Токтогул р-ндорунда жайгашкан. Алардын чыгарган негизги продукциялары: чигитинен тазаланып таңылган пахта буласы, токулбаган кездеме, о. эле көйнөк, шым, төшөк, бут кийим жана башка Пахта буласы экспортко (негизинен Россияга) чыгарылат. * Тамак-аш өнөр жайы Облустун айыл чарбасында өндүрүлгөн продукцияларды кайра иштетип, эл керектөөчү товарларды, айрыкча азык-түлүктү өндүрүп, калктын муктаждыгын камсыз кылып туруучу маанилүү тармак. Анда 2006-жылы 54 ишкана иштеген. Ири ишканалары: «Келечек» АК (колбаса азыктары), «Сары алтын» (Таш-Көмүр ш-нда, ферменттелген тамеки), «Арак заводу» (41,5 млн сом), «Таттуу суу» (кондитер азыктары) АКтары, «Азиз тамеки» (ферменттелген тамеки). Ири ишканалары негизинен Жалал-Абад, Таш-Көмүр ш-нда жана Ала-Бука районунда жайгашкан. Облустун тамак-аш өнөр жай ишканалары 2008-жылы респ-да чыгарылган өсүмдүк майынын 69,6%, кондитер азыктарынын 13,5%, спирт ичимдигинин 4,8%, минералдуу суунун 20,8%, ферменттелген тамекинин 10,3%ин жана башка өндүргөн. * Тоют чыгаруу өнөр жайы Ун-акшак жана аралаш тоют чыгаруу өнөр жайында 2008-жылы 6 ишкана иштеп, аларда жалпы өнөр жайында иштегендердин 0,6%и эмгектенген. Негизги ишканалары Жалал-Абад шаарында жайгашкан; ири ишканалары: «Дан-ЮГ», «Марьям и Ко» ЖЧКлары, «Азретайып», Таш-Көмүр шаарындагы «Техник» АКтары жана башка Облустун башка ишканалары да бул тармактын кошумча продукцияларын чыгарат; ошондой эле облустун шаарларында, райондорунда, айыл-кыштактарында жеке менчик тегирмендер ун-акшак тартышат. 2008-жылы облуста 70,5 миң т ун чыгарылып, ал республикада өндүрүлгөн ундун 22,4%ин түзгөн. Полиграфия өнөр жайынын 5 ишканасы иштейт; алар Жалал-Абад, Таш-Көмүр ш-ндагы басмаканалар жана чакан ишкана. Негизги продукциялары: китеп, гезит, бланк, этикетка жана башка ИДПнин 49,9%и а. ч-га туура келет. 2008-жылы 46 а. ч. кооперациясы, 2 орток дыйкан чарбасы, 4 АК, 8,2 миң жеке дыйкан (фермер) субъектилери катталып, алар 18467,5 млн сомдук продукция өндүргөн (республиканын жалпы продукциясынын 16,4%). А. ч-нда өндүрүлгөн продукциянын 62,4%и дыйканчылыкка туура келет, ал пахта, тамеки жана жашылча өстүрүүгө адистешкен. Кийинки жылдарда облустун жеринде кант кызылча жана май алынуучу өсүмдүктөр өстүрүлө баштады. == Айыл чарбасы == Айыл чарбага жарактуу жери 1857,3 миң га, анын 9,0%и (167,1 миң га) айдоо, 0,5%и (9,2 миң га) көп жылдык мөмө-жемиш дарактары, 2,1%и (39,0 миң га) чабынды жана 88,4%и (1642,1 миң га) жайыт (2008). Эгин аянты 875,5 миң га болуп (респ-дагы эгин аянтынын 14,6%и), анда 72,9 миң га дан (12,4%), 22,9 миң га пахта (67,5%), 4,5 миң га тамеки (31,0%), 5,6 миң га картөшкө (8,1%), 7,2 миң га жашылча (15,3%), 13,5 миң га тоют (8,0%), 19,9 миң га май алынчу өсүмдүктөр (34,8%), калган 1,1 миң га жерге бакча өсүмдүктөрү эгилген. Булардан башка облустун жеринде 6,8 миң га мөмө-жемиш бактары (14,0%), 1,3 миң га жүзүм (16,7%) аянты болгон. 2008-жылы 234,9 миң т дан (респ-кадагынын жалпы 15,5%), 63,2 миң т пахта (66,6%), 1,1 миң т тамеки (8,1%), 96,6 миң т картөшкө (7,2%), 153,1 миң т жашылча (18,6%), 18,9 миң т бакча өсүмдүктөрү (28,8%), 39,5 миң т мөмө-жемиш (21,3%) жана 6,2 миң т жүзүм (23,4%) алынган. * Мал чарба тармагы Айыл чарба продукциясынын 37,1%ин өндүрөт. Облустун бардык чарбаларында 2009-жылдын 1-январында малдын саны миң баш менен эсептегенде: уй 241,3 (республиканын 19,7%), кой менен эчки 855,3 (19,0%), жылкы 51,6 (16,0%), чочко 0,9 (1,4%), үй куштары 756,4 (14,2%) болгон. Облустун мал чарбасынан 2008-жылы тирүү салмакта эсептегенде 46,8 миң т эт (республикада өндүрүлгөн эттин 14,1%и), 234,5 миң т чийки сүт (17,4%), 1,7 миң т жүн (14,5% ) жана 37,8 млн даана жумуртка (10,2%) өндүрүлгөн. == Транспорту == Жалал-Абад облусунда автомобиль, темир жана аба жолдор жана куур транспорту бар. Алардын ичинен негизги орунду автомобиль транспорту ээлейт. 2000-жылы автомобиль транспорту менен 4971,9 миң т жүк (респ-дагы жүктүн 13,6%и), 461,6 млн жүргүнчү (10,6%) ташылган. Автомобиль жолунун негизин Бишкек Ош жолу түзөт. Андан башка Жалал-Абад Казарман, Үч-Коргон Кербен Ала-Бука Каныш-Кыя жана башка автомобиль жолдору жана Кара-Суу Жалал-Абад Көк-Жаңгак жана Наманган (Өзбекстан) Үч-Коргон Таш-Көмүр темир жол тармактары өтөт. Алардын узундугу чектелүү болгону менен башка өлкөлөр менен экономикалык байланыш түзүүдө мааниси чоң. Кочкор-Ата шаарчасынан ЖалалАбад ш-на чейин газ кууру жеткирилген. Жалал-Абад шаарында, Казарман, Кербен, Каныш-Кыя кыштагында аэропорттор иштеп, алардын Бишкек менен аба жол каттамы бар. Жалал-Абад шаары Каракол, Чолпон-Ата шаары жана Казарман кыштагы менен жалпы аба жолдору аркылуу байланышат. Облустагы бардык шаарлар жана райондун борборлору облустун борбору Жалал-Абад шаары менен аба, кабель жана радиореле линиясы аркылуу байланышат. Облуста калкка кызмат көрсөтүүнүн жалпы көлөмү 2008-жылы 1199,6 млн сомду түзүп, республиканыкынын 7,1%ине барабар болгон. 2025-жылы Жалал-Абад облусунда келечектеги Чыгыш-Батыш транспорттук коридорунун негизги элементи болгон [[Кытай]]-[[Кыргызстан]]-[[Өзбекстан]] эл аралык [[темир жол]] долбоорунун алкагында туннель курулушу башталган<ref>https://economist.kg/transport/2025/04/29/v-dzhalal-abadskoi-oblasti-nachali-stroitielstvo-tonnielia-zhielieznoi-doroghi-knr-kr-ruz/</ref>. Бул долбоор [[Борбордук Азия]] өлкөлөрүн Кытай менен байланыштырып, аймактын транзиттик потенциалын кеңейте турган жаңы транспорттук-логистикалык коридордун бир бөлүгү катары каралууда. == Маданий турмушу == Облуста 13 ЖОЖ бар; анда 22,3 миң студент билим алып, аларда 970 окутуучу (анын ичинен 9 илимдин доктору, 67 илимдин кандидаты) иштеген. Ошондой эле 8 атайын орто (3,5 миң студент; 292 окутуучу), 22 кесиптик-техниктик (5,0 миң окуучу) окуу жайлары жана жалпы билим берүүчү 416 мектеп (221,3 миң окуучу; 14,1 миң мугалим) бар. Облус боюнча 293 мектепте кыргыз, 6 мектепте орус жана 38инде өзбек тилдеринде, ал эми 74 мектепте сабактар кыргыз, орус, өзбек тилдеринде окутулат. Облус боюнча 92 клуб тибиндеги мекемелер, 3 автоклуб, 189 массалык китепканалар (2,0 млн нуска китеп жана журналдары менен), 11 ар түрдүү музейлер, а. и. Аксыдагы жана Тогуз-Тородогу тарых-мекен таануу музейлери, Сузак районунда Барпынын үй-музейи жана башка бар. Алардан башка балдардын 14 муз., 4 көркөм өнөр, 1 көркөм сүрөт мектептери, Жалал-Абад ш-ндагы Барпы атындагы кыргыз драма театры, Т. Тыныбеков атындагы филармония жана башка бар. Облусунун радио уктуруу жана телекөрсөтүү студиясы иштейт. 2006-жылы облуста 309 мед. дарылоо мекемеси болгон, анын 261и айылдык амбулаториялар, ооруканалар, фельдшердик-акушердик пункттар. Бардык мед. мекемелеринде 1664 врач (10 миң адамга 19 врач), 7066 мед. орто билимдүү кызматкер (81), 7700 орундуу койка (10 миң адамга 89 койка) болгон. Кийинки жылдарда ири ооруканаларда акы төлөп дарылануучулар үчүн атайын палаталар иштей баштады. Жалал-Абад ш-нын жанында дарылык касиети жогору болгон минералдуу суунун базасында Жалал-Абад курорту иштейт. Облустун аймагы жаратылыш шартынын кооздугу, кен байлыктарынын ар түрдүүлүгү жана тарыхый эстеликтеринин сакталышы менен белгилүү. Дүйнө жүзүндөгү жаңгак токойлордун ичинен эң зор аянтты ээлеген белгилүү Түштүк Кырг-н жаңгак жана жемиш токоюнун 90%и облустун аймагында. Сары-Челек көлүнүн айланасы, Аркыт, Арстанбап, Кызыл-Үңкүр, Кара-Алма жана башка жерлердин кооздугун айрыкча белгилөөгө болот. Облустун аймагында таш доорунда адам жашаган Кара-Суу тургун жайы, Саймалы-Таш (б. з. ч. 2-к. б. з. 8-к.) жана Чаар-Таштагы таш бетине чегилген сүрөт-эстеликтер, Торкен көрүстөнүнүн (1-5-к.) калдыктары, 10-12-кылымдагы Күлбөс-Хан, Чанчар-Хан жана Тогуз-Торо шаар-чептеринин чалдыбарлары, Шах-Фазил (12-к.), Арстан бабанын (16-к.) кабырлары, Ыдырыс пайгамбардын күмбөзү (19-к-дын башы) жана акыркы жылдарда калыбына келтирилип, кайра курулган Курманбек баатырдын күмбөзү бар. == Окуу жайлары == * [[Жалал-Абад мамлекеттик университети]] * Жалал-Абад медицина окуу жайы * [[Жалал-Абад шаарындагы эл-аралык университет|Кыргызстан эл аралык университети Жалал-Абад институту]] * Экономика жана ишкердик Университети * Жалал-Абад маданият техникуму * Жалал-Абад педагогика окуу жайы * [[Жалал-Абад областтык китепкананын тарыхы|Жалал-Абад областтык китепкана]] == Колдонулган адабияттар == * “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5 == Шилтемелер == {{Kyrgyzstanprovinces}} [[Категория:Жалал-Абад облусу| ]] pdju2zkza76tsyynnoij8dswbyz1qjn 4 3352 646657 646593 2026-05-17T16:54:08Z Baydastann 38267 /* Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2026 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2026) */ Жооп 646657 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{Жамааттын калыбы||[[Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясынын]] катышуучуларынын жамаатына кош келдиңиз! [[Уикипедия:Талкуу баракчалары#Тартыштардын эрежелери|Талкуу эрежелери]] менен таанышып койсоңуз жакшы болот. Эски талкууларды [[Википедия:Форум/Архив|архивден]] көрүүгө болот. Жеке суроолор тиешелүү баракчаларда талкууланмакчы. Сураныч, талкууларда мындай "<nowiki>~~~~</nowiki>" төрт белгини колдонуу менен, өз колтамгаңызды коюуну унутпаңыз.|УП:Ж|[[Атайын:Recentchangeslinked/Калып:Жамааттын калыбы|Тийиштүү оңдоолор]]}} <!-- ЖАҢЫ ТЕМА БАШТОО --> <div style="text-align:center; margin:10px auto; " class="plainlinks"> '''<big><big>[[Image:Fairytale right blue.png|24px|→]][[Image:Fairytale right blue.png|24px|→]] [{{fullurl:Wikipedia:Жамаат порталы|action=edit&section=new}} Жаңы тема баштоо] [[Image:Fairytale left blue.png|24px|←]][[Image:Fairytale left blue.png|24px|←]]</big></big>'''<br/> </div> <div class="rad" id="TOC" valign="right" style="float:right; margin-left:.1em; margin-top:.1em; padding:1px;background-color:transparent;">__TOC__ </div> == Википедия Азия айы 2025 вики-марафонунун аяктоосуна 14 күн калды == Урматтуу википедиячылар! Сиздерди 1–30-ноябрь аралыгында өтө турган [[Википедия:Азия айы 2025|Википедия Азия айы 2025]] вики-марафонуна катышууга чакырабыз. Жеңүүчүлөр Кыргызстандагы жергиликтүү дүкөндөрдөн <u>белек сертификаттарына</u> ээ болушат! 🛍 🏆 Сыйлыктар: * 🥇 1-орун — 5 000 сом * 🥈 2-орун — 4 000 сом * 🥉 3-орун — 2 000 сом Бул вики-марафон Кыргыз Википедиясында экинчи ирет өткөрүлүп жатат. Азырынча бир эле катышуучу бар, ошондуктан Азияга байланыштуу макала жазып, марафонду колдоп коюуңузду суранат элек. ''Вики-марафондун аяктоосуна 14 күн гана калды! '' Толук маалымат Википедия Азия айы 2025 барагында: '''[[Википедия:Азия айы 2025]]''' 🧭 Жаңы түзгөн ар бир макалаларды Fountain куралына каттоону унутпаңыз: https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-ky-2025 Ошондой эле, [https://www.instagram.com/p/DQ8jAOhCNvl/ 17-ноябрь саат 14.00до Технопаркта] википедиячылардын жолугушуусу болот, келип тажрыйбаңыз менен бөлүшүп кетиңиз! Урматтоо менен, Уюштуруучу топтун атынан [[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Adamboluu|баарлашуу]]) 11:24, 16 ноябрь 2025 (UTC) == Чечим кабыл алуучу статусун киргизүү == Урматтуу википедиячылар! Мен бир сунуш киргизейин дегенмин. Бизде статус алгандан жокко эсе ошондуктан статустарды алып википедиячыларды кичине болсо да википедияга кызыктырыш керек. Бул статустар башка тилдерде колдонот. Бул статустарга шайланууну эрежелерин кыска кылып өзүбүздүн саясатыбызга ыңгайлаштырып алып өтүшүбүз керек. Мисалга [[Википедия:Чечим кабыл алуучу]] деген статус бар бул жыйынтык же болбосо чечим чыгаруучу болот. Бул статусу бар колдонуучу википедияга 6 айдан көп салым кошкон активдуу колдонуучуга берилет. Бул ар түрдү энциклопедиялык мааниге ээ эмес макалаларды өчүрөт. Мындан сырткары макаланы калыбына келтирүүчү rollback деген статус бар. Бул викидеги вандализмге каршы күрөшөт жана ушул сыяктуу администраторго чейинки баскычтарды басып өтүүчү статустарды киргизсек. Ушуга эмне дейсинер. Анан биргеликте жакшы макала, мыкты макала жана тандалган макала сыяктуу макалалардын даражаларын белгилөөчү эрежелерди да иштеп чыксак. Мен азыр Чечим кабыл алуучу статусун алуу үчүн эмнелер кылыш керек ошого байланыштуу баракты кыскача кылып түзүп койдум. Андагы кемчилик же каталар болсо, ошондой эле аталышын өзгөртүү керек деп ойлосоңүз талкуу баракчасында ой-пикириңизди жазсаңыз болот. <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 07:40, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Саламатсызбы! Мен колдойм! [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 09:03, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Колдойм! [[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 22:31, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}. [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 02:04, 15 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Саламатсыздарбы! Абдан туура сунуш бергенсиз жана эртерээк бул макамды киргизүү керек деп эсептеймин. Анткени болуп жаткан вандализмдерге каршы күрөшүүгө жакшы бир каражат болот деп ишенем. [[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Элдин беги|баарлашуу]]) 09:54, 14 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}.[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 15:09, 14 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}.[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 14:53, 26 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}. Саламатсызбы, мен да колдойм! [[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Adamboluu|баарлашуу]]) 11:32, 16 ноябрь 2025 (UTC) === Натыйжа === 2025-жыл 18-ноябрьда «Чечим кабыл алуучу» жана «Кайтаруучу» колдонуучу топтору түзүлдү. == Launching! Join Us for Wiki Loves Ramadan 2025! == Dear All, We’re happy to announce the launch of [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]], an annual international campaign dedicated to celebrating and preserving Islamic cultures and history through the power of Wikipedia. As an active contributor to the Local Wikipedia, you are specially invited to participate in the launch. This year’s campaign will be launched for you to join us write, edit, and improve articles that showcase the richness and diversity of Islamic traditions, history, and culture. * Topic: [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch|Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch]] * When: Jan 19, 2025 * Time: 16:00 Universal Time UTC and runs throughout Ramadan (starting February 25, 2025). * Join Zoom Meeting: https://us02web.zoom.us/j/88420056597?pwd=NdrpqIhrwAVPeWB8FNb258n7qngqqo.1 * Zoom meeting hosted by [[m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]] To get started, visit the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|campaign page]] for details, resources, and guidelines: Wiki Loves Ramadan 2025. Add [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participant|your community here]], and organized Wiki Loves Ramadan 2025 in your local language. Whether you’re a first-time editor or an experienced Wikipedian, your contributions matter. Together, we can ensure Islamic cultures and traditions are well-represented and accessible to all. Feel free to invite your community and friends too. Kindly reach out if you have any questions or need support as you prepare to participate. Let’s make Wiki Loves Ramadan 2025 a success! For the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Team|International Team]] 12:08, 16 январь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=27568454 --> == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 январь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Feminism and Folklore 2025 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[Файл:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]''' ::::Stay connected [[Файл:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[Файл:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 02:36, 29 январь 2025 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[Файл:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' --[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 02:36, 29 январь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 --> == "Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу == Арыбаңыздар. [[Википедия:Добуш берүү/"Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу|"Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу боюнча талкуу башталды]]. Мындан кийин дагы ушундай талкууларды өткөрүү пландалууда. @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Aiylchy|Aiylchy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Колдонуучу:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]], @[[Колдонуучу:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], @[[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]], @[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Kmaksat|Kmaksat]], @[[Колдонуучу:Chorobek|Chorobek]] [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 16:49, 29 январь 2025 (UTC) == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:48, 3 февраль 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == Айрым мейкиндиктердин кыскартмаларын орнотуу == Арыбаңыздар. [[Википедия:Добуш берүү/Айрым мейкиндиктердин кыскартмаларын орнотуу|'''Жаңы талкуу башталды''']]. @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Aiylchy|Aiylchy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Колдонуучу:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]], @[[Колдонуучу:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 17:51, 10 февраль 2025 (UTC) == Айрым талаштуу маселелер == Урматтуу википедиячылар! Менде Википедиябыздагы талаштуу маселелер боюнча бир нече сунуштар бар эле. 1. Жыл күндөрү макалаларында (мисалы [[13-январь]]) талаштуу маселелер бар. Ушул эле макаланы карасак "'''Төрөлгөндөр'''" бөлүмүнө адамдын аты-жөнү, туулган жылы эле жазылбастан, "''төрөлгөн''" сөзү кошуп жазылган. Ошондой эле туулган жылын жазгандан кийин дефис (—) белгиси коюлбастан, "'''жылы'''" деп жазылган. Менин оюмча бул ашыкчалык болуп эсептелет. Башка викилердин тажрыйбасын карап көрсөк, бизге окшоп жазгандарды көрбөйбүз. Аларда баары жөнөкөйлөштүрүлгөн жана түшүнүктүү. (мисалга жогоруда келтиргеним макала [https://w.wiki/D8vc Орус Википедиясында] жана [https://w.wiki/8q3o Англис Википедиясында]) 2. Экинчи маселе бул жалпылап айтканда бир гана Кыргыз Википедиясында колдонулуп жаткан "'''Аба майдан'''" сөзү. Эгерде бул [https://el-sozduk.kg/%D0%B0%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82/ булакты] карап көрсөк "'''Аэропорт'''" сөзү кыргыз тилине "'''Аба майдан'''" деп которулганын көрбөйбүз. Дагы бир кызыктуу факт Кыргызстандын эң чоң аба майданы болгон "'''[[Манас (аба майдан)|Манас эл аралык аба майданынын]]'''" кире беришине "Манас эл аралык '''аэропорту'''" деп жазылып турат. Жадагалса [http://www.airport.kg/ расмий сайтында] дагы '''Аба майдан''' деген сөз иштетилген эмес. ММКны карап көрсөм, көпчүлүгү ''[https://www.azattyk.org/a/33290386.html аэропорт]'' деп колдонушат экен. Айтайын дегеним ушулар. Пикириңиздерди угууга ачыкмын. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 13:05, 20 февраль 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] :1.1. '''Колдойм'''. "Төрөлгөндөр" бөлүмүндө "төрөлгөн" деп жазганыбыз чын эле ашыкча. Контексттен түшүнүктүү. :1.2. Жылдарды "1900-ж." кыскартып көрсөкчү? Адабий тилибизде жылдар дайыма жазылчудай. :Айтор, ал макалада "Америкалык" → "америкалык", "Англиялык" → "англиялык", "Орусиялык" → "орусиялык", "Орус" → "орус" деп оңдоп коюш керек экен. Бул ката көп кездешүүдө. Ошол эле "кыргызстандыкты" эмнегедир баш тамгадан жазышат. :2. '''Колдойм'''. Айтканыңыз туура. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 14:01, 20 февраль 2025 (UTC) ::@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] :: 1.2. боюнча айткандарыңызга кошулам. Чынында сиз айткандай кылсак болот. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 16:52, 20 февраль 2025 (UTC) :Саламатсыздарбы! Мен [[Википедия:Жамаат порталы|бул маселе]] боюнча кайрылганыма 1 айдын жүзү болуп калыптыр. Бирок ушул аралыктын ичинде мен бир эле жооп (пикир) алганга жетиштим. Ойлошумча убакытты текке кетирбей, жогоруда айткандарымды иш жүзүндө аткара берсем. Себеби кээбир макалаларды окуп башым айланып калып жатат. Бирөөсүндө '''аэропорт''', башкасында болсо '''аба майдан'''. Башка бирөөсүндө болсо аталышы '''аэропорт''', макаланын ичинде '''аба майдан''' сөзү колдонулган. Мындай болбошу керек. Ушундай себептерден улам жогоруда келтиргеним булактарга таянып, '''аба майдан''' сөзүн '''аэропорт''' деп өзгөртүрөмүн. Албетте каалоочулар болсо алар да өзгөртүрсө болот. Рахмат! [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 20:11, 18 март 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] Саламатсызбы. :Убагында бул маселелерди байкабай калыптырмын, кеч болсо да оюмду билдирип коюууну туура көрдүм. :# Биринчи маселе боюнча, жылды толук жазып жана окуя менен «—» белгиси аркылуу ажыратуу туура болчудай. Окуялар [[1989-жыл]] — Бишкек шаарындагы троллейбустар кыймылы токтотулду. Төрөлгөндөр [[1989-жыл]] — Баланча уулу . Каза болгондор [[1989-жыл]] — Төкөнчө кызы Баланча. :# Экинчи маселе боюнча маалыматтар өтө эле чар-жайыт, жада калса «Эркин-Тоо» мамлекеттик расмий гезитинин расмий сайтында да эки вариант тең колдонулган ([https://erkin-too.kg/kerben-aba-majdany-ke%D2%A3ejtilip-rekonstrukcziyalanat/?ysclid=m8wsk5wwtq337280178 «Кербен» аба майданы кеңейтилип, реконструкцияланат], [https://erkin-too.kg/osh-aeroportundagy-uchaktardyn-konuusuna-kirgizilgen-chekt%d3%a9%d3%a9-alyndy/ «Ош» аэропортундагы учактардын конуусуна киргизилген чектөө алынды]). Тил комиссиясынын сайтындагы «Котормо кызматы» барагында да «Аба майдан» жана «Аэропорт» сөздөрү бар, алар орус тилине аэропорт деп которулуп жатат. Толугу менен тактоо үчүн Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил жана тил саясаты боюнча улуттук комиссиясына кат жолдоп көрсөк болчудай. :[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:46, 31 март 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone! [[Файл:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]] We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''. This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba. '''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''. Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]]. We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 08:29, 22 февраль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 март 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[Файл:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[Файл:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:56, 13 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-03-19|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-03-19|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:14, 14 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=28307742 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 апрель 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation == <div lang="en" dir="ltr"> [[Файл:UCDM 2025 general.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! The most active contesters will receive prizes. If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest. <br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) </div> 16:11, 16 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17 апрель 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[Файл:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 15:03, 28 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 апрель 2025 (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! == ''(Apologies for posting in English)'' Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them. As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]]. After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki. The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org. If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 --> == Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open == Dear all,               The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference. Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here]. Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]]. Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available. If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr]. Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process. Best regards,       On behalf of '''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team''' [[Колдонуучу:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MARKELLOS|баарлашуу]]) 18:49, 12 май 2025 (UTC) == Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2025 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2025) == Саламатсыздарбы, урматтуу Кыргыз Википедиясынын жамааты жана активдүү колдонуучулары! Кыргыз Википедиясында иш алып барганыма бир жарым жыл болуп калыптыр. Бул убакыттын ичинде көп нерсени үйрөндүм, бир катар оңдоп-түзөөлөрдү [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD:Contributions/Baydastann жүргүздүм] жана бир нече жаңы, актуалдуу макалаларды [https://pageviews.wmcloud.org/userviews/?project=ky.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&start=2023-11-16&end=2025-05-13&user=Baydastann&sort=views&direction=1&view=list&user=Baydastann жараттым]. Эми өзүм билбеген көптөгөн нерселерди үйрөнүү, тажрыйба топтоо жана болгон билимимди дагы да тереңдетүү максатында быйыл [[Салоники]] (Фессалоники) шаарында өтө турган [https://w.wiki/E7S3 Wikimedia CEE Meeting] жыйынына катышуу үчүн арыз тапшырып көрүүгө ниеттенип жатам. Арыз тапшырууга дагы бир себеп жамааттын айрым мүчөлөрүнүн (@[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]]) колдоосу болуп жатат. Бул жылкы жыйын мурункулардан айырмаланып, жалпы талкууларга жана воркшопторго өзгөчө көңүл бурулары күтүлүүдө. Анда жасалма интеллект менен иштөө, жаштар менен иштешүү, техникалык маселелер, гранттык мүмкүнчүлүктөр жана жамаатты өнүктүрүү ж.б.у. сыяктуу бүгүнкү күндүн актуалдуу темалары [https://w.wiki/E7TH каралат]. Катышуу мен үчүн гана эмес, жамаат үчүн да пайдалуу болот деп ойлойм — топтолгон билим жана тажрыйба менен албетте бөлүшөмүн. Бардык сунуш жана пикирлерге ачыкмын. Урматтоо менен, [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 05:21, 14 май 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] :{{Макул|Колдоймун}} — Салам, :Эң сонун! Колдойм. [[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Mamatkazy|баарлашуу]]) 06:20, 14 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — Мен да @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]]дын талапкерлигин колдоймун. Жаңы нерселерди үйрөнүп, кыргыз викимедиа жамааты үчүн жакшы жаңылыктарды алып келет деп ишенем. Ийгилик! [[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Элдин беги|баарлашуу]]) 13:34, 14 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — Мен википедияга салым кошкон ар бир адамды терең урматтаймын жана колдойм. Baydastann да азыркы учурда википедияда эң жакшы салым кошуп аткан википедиячылардан бири. <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 06:53, 15 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:47, 15 май 2025 (UTC) ===== Ыраазычылык ===== Арыбаңыздар! Билдирилген пикирлер жана колдооңуздар үчүн ыраазылык билдирем. --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:30, 26 май 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|талкуу]])</bdi> 22:07, 15 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:26, 22 май 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == Proposal to enable the "Contribute" entry point in Kyrgyz Wikipedia == {{Int:Hello}} Kyrgyz Wikipedians, Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called "Contribute" to your Wikipedia. The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia. Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Kirgyz Wikipedia. '''Who can access it''' Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the "Contribute" icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to "view contributions" is also available to access the list of your contributions. [[Файл:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]] [[Файл:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]] For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the "Contributions" option unless they change it to the "Contribute" manually. We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the "Contributions" entry point as default.           We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th June 2025. We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the "Contribute" entry point in your Wikipedia. We look forward to your response soon. Thank you! On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[Колдонуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:UOzurumba (WMF)|баарлашуу]]) 23:55, 27 май 2025 (UTC) :Hello, :Thank you for the explanation. We support enabling the “Contribute” entry point on Kyrgyz Wikipedia. It seems like a useful tool to help new and experienced contributors find ways to add and improve content more easily. :We have no objections to activating this feature, including on mobile devices. :Looking forward to seeing it in action. :Best regards, [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 01:55, 7 июнь 2025 (UTC) ::Thank you @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], for your feedback. We will be enabling the Contribute menu to your Wiki soon. [[Колдонуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:UOzurumba (WMF)|баарлашуу]]) 01:47, 10 июнь 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 03:07, 28 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|талкуу]]) 16:47, 29 май 2025 (UTC)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:00, 13 июнь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 17:44, 17 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:56, 27 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == Айларды жана күндөрдү (дата) жазуу форматы == Саламатсыздарбы! Кыргыз Википедиясындагы даталар боюнча маселени көтөрүү туура деп чечтим. Сиздер менен биргеликте бул маселени тактап чыгып, кабыл алынган чечимдин негизинде өзгөртүүлөрдү киргизүүнү максат кылып жатам. Кыргыз тилинин эрежелеринин же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын арасынан даталардын жазылышы жана айлардын кыргызча аталыштарын колдонуу тууралуу так талаптарды же расмий документтерди таба албай койдум. Ток этер жерин айтканда, төмөнкүдөй суроолор жаралууда: * Кыргыз тилинде даталарды кандай формада жазуу туура? Айлардын эл аралык (мисалы, март, апрель) аталыштарын колдонуу керекпи же кыргызча (Жалган куран, Чын куран) аталыштарын колдонуу зарылбы? Мисалы, англис тилиндеги March макаласынан кыргыз тилиндеги баракка өткөндө, ал Март деп аталышы керекпи же Жалган куран деп аталышы керекпи? * Даталарды жазууда кайсы форма туура: ** 8-март ** Жалган курандын 8-и ** Жалган курандын сегизи Бул маселе кыргызча энциклопедиялык, илимий жана расмий тексттердин бир түрдүүлүгүн камсыз кылуу үчүн маанилүү деп эсептейм. ([[Калып:Июль календары|Июль календары]] ж.б.у.с. калыптардан 24 -июль (теке) форматтын дагы кездештирсе болот). Азыркы учурда мамлекеттик интернет булактарында, расмий документтерде жана Жогорку Кеңеш тарабынан кабыл алынган чечимдерде даталар эл аралык стандартта көрсөтүлөт — мисалы, 15-октябрь, январь жана башка. (мисалдар: [https://mamtil.gov.kg/ky Тил комиссиясынын сайтындагы даталар], [https://www.kenesh.kg/bills/667893 ЖК документтер]) '''Бул маселени бир стандартка келтирүүдө сиздерден сунуш-пикирлер маанилүү. Ойлоруңуздар менен бөлүшө кетсеңиздер.''' Талкуунун жыйынтыгында, жыйынтыктын негизинде Википедиядагы даталарды жана айлардын аталыштарын бир стандартка келтирүүгө аракет кылам. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:58, 8 июль 2025 (UTC) == Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes == ''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)'' Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations. The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''. The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below: [[Файл:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]] These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages. Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change. Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]]. Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 12:45, 14 июль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 --> == Категориялардагы каталар жана аларды оңдоо зарылдыгы == *[[Википедия:Сурамжылоо/Категорияларды стандартташтыруу]] Урматтуу @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Maksat|Maksat]], @[[Колдонуучу:Incall|Incall]] жана башка колдонуучулар талкууга активдүү катышып, сунуштарыңызды билдириңиздер! Силерди терең урматтоо менен, <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 16:51, 24 июль 2025 (UTC) == Жамаат порталдардын барагын өчүрөм == Саламатсыздарбы Кыргыз Википедиянын катышуучуларына! Эгер каршы болбосоңуздар, мен дээрлик бардык бош жана керексиз форум барактарын өчүрүп, бул барактан башкасын кайрадан жазсам болобу? @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 19:24, 12 август 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Incall|Incall]], керексиз форум барактарын дегенде эмнени айтып жатасыз. Негизи мазмуну жагынан (техникалык, жалпы сунуштар) өз алдынча форум барактары болушу керек. Бизде бардык сунуштар/маселелер Жамаат порталында каралат. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 08:37, 13 август 2025 (UTC) :: Мисалы: ''[[ВП:Суроо]], [[ВП:Добуш берүү]]'', бардык билдирүүлөрдү архивге көчүрөм. [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 09:11, 13 август 2025 (UTC) :::Негизи, ушул барактарды Википедия:Форум/... деп атасак болот, толуп кеткендерин архивдеш керек. Анан ушундай форум барактарын топтоп коюп, сол тараптагы каптал панельге Форум деп койсок болот. Ошондо, Жамаат порталы менен Форум барактарын тапканга оңой болот деп ойлойм. Бул боюнча Орус Википедиясын мисал кылып алсак болот. :::Анан, Кеңеш, Суроо, Добуш берүү, Котормолорду талкуулоо ж.б.у.с. барактарды да мазмунунан келип чыгып, тиешелүү барактарга көчүрүп коюш керек деп ойлойм. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 14:28, 14 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы... Негизи ирээтеп койсок бир кыйла ыңгайлуулук түзүлмөк, бирок барактарды архивтөө эң туура багыт, толук түрдө өчүрүүгө каршымын, арасында ушул күнгө чейин ой-пикир алмашкандары бар, алардын салымдарын эске алганыбыз жакшы [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 15:33, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы! Мен өчүрүүгө каршымын. Дагы бир маселе Орус Википедиясынан айрым элементтерди көчүрүп алуудан, же алардыкына окшотуудан качсак! Өзү көптөгөн макалалар Орус Википедиясынын макалаларынын стилине окшойт. Аларды өзгөртүп жетише албай жатабыз… [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 17:17, 15 август 2025 (UTC) == Калып:Которулган жок == Сиздин оюңузча, кайсы калып Кыргыз Википедиясы үчүн коозураак көрүнөт — [[:en:Template:Interlanguage link]] же [[:ru:Ш:Не переведено]]? @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 13:57, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы... Калыпты кайсыл учурда колдонууга карап которуу туура болсо керек мисалы. Эгер орус тилинен түзмө-түз которсок анда "которулган эмес", ал эми аңглис тилинен которсок, менимче "тилдер аралык байланыш" болуп которулса керек.....Ошондуктан алгач калыптын мазмунун билүү керек, которууга мүмкүн эмес болсо, аңглис тилинде калтыруу бир кыйла ыңгайлуу... Бизде көп колдонулбаган ички калыптар аңглис тилинде түзүлгөн. [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 15:26, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы! Англисче калып жакшы.Чоң рахмат! [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 17:14, 15 август 2025 (UTC) == Кыргыз тилинин тыныш белгилери – тырмакча == Википедиядагы көптөгөн барактарда тырмакчалар ар кандай форматта колдонулут келет: “ ” же " ". Макала жазууда же толуктоодо кыргыз тилинин орфографиялык эрежелерин сактап, бирдиктүү үлгүдөгү белгилерди пайдаланууну сунуштайын. Кыргыз тилинин эрежелерине ылайык, тырмакча коюуда негизги форма катары « » белгилери колдонуулуга тийиш. Булак: Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясы. Аскар Турсунов. [https://kmborboru.su/wp-content/uploads/2014/07/tynysh_belgiler.pdf КЫРГЫЗ ТИЛИНИН ТЫНЫШ БЕЛГИЛЕРИ. Оӊдолуп, толукталып экинчи басылышы] [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 07:56, 25 август 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[Файл:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26 август 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-09-24|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-09-24|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 15:41, 18 сентябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 19:49, 2 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-10-06_Wikipedias&oldid=29381387 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 04:48, 9 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == Бот желегин алуу боюнча == Саламатсыздарбы! Кыргыз Википедиясында [[ВП:Бот макамына арыз берүү#Учурдагы_арыздар|ботту иштетүүнү]] чечиш үчүн мага коомчулуктун добушу керек, колдоочу же каршы добуш бериңиз. Актив катышуучуларды добуш берүүгө чакырам. @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Incall|Incall]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], Бот желегин алган учурда [[Википедия:Жамаат порталы#Категориялардагы_каталар_жана_аларды_оңдоо_зарылдыгы]] (консенсус менен бирге кабылданса) жана башка ушул сыяктуу маселелер боюнча да иштейт. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 09:43, 27 октябрь 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] Саламатсызбы. :Добуш бердим [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 10:04, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул|Колдойм}} - <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 11:05, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул}} [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 16:02, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул}} [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 18:20, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул|Колдойм}} --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:02, 2 ноябрь 2025 (UTC) === Натыйжа === Колдооңар үчүн чоң рахмат, бот желеги алынды. == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[Файл:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 ноябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Администраторлорго кайрылуу == Урматтуу администраторлор! Сиздерден Кыргыз футбол клубдарынын, [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]], Кыргыз Футбол Биримдигинин логотиптерин Кыргыз Википедиясына киргизип берүүңүздөрдү суранам. Макалаларга аябай керек болуп жатат. Азыр файл кылып бир гана админдер киргизе алышат экен. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 19:09, 7 январь 2026 (UTC) :Арыбаңыздар! Кайрылууга кошулам. Урматтуу администраторлор, эгер сиздерде файл киргизүүгө убакытыңыздар же каалооңуздар жок болсо, сураныч, файл киргизүү укугун мага бериңиздер. Мен орус Википедиясына футболго байланыштуу бир топ логотиптерди [https://ru.wikipedia.org/wiki/Служебная:Список_файлов/Arsensky киргизгем]. Футболго байланыштуу дагы көптөгөн макалалар жазылат, буюрса. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 08:31, 10 январь 2026 (UTC) == Спорттук мелдештер жөнүндө макалалардын аталышы == Урматтуу Википедиячылар! Бизге спорттук мелдештер жөнүндө макалалардын аталышы боюнча чогу бир консенсуска келиш керек болуп жатат. Буга чейин @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] коллега экөөбүз [[Футбол боюнча 2026-жылкы дүйнө чемпиондугу|быйыл өтө турчу футбол боюнча дүйнө чемпионаты]] жөнүндө макаланын туура аталышы жөнүндө [https://ky.wikipedia.org/wiki/Талкуу:Футбол_боюнча_2026-жылкы_дүйнө_чемпиондугу талкуу кылдык], бирок бир чечимге али келген жокпуз. Ошондуктан чогу талкуу кылып, бир консенсуска келгенге аракет кылалы. === Чемпиондук же чемпионат === Baydastann коллегабыз "чемпионат" десек туура болот деп эсептеди, менин оюмча "чемпиондук" туура болот. Мисалы: ''"Кыргызстан футбол чемпиондугу"''. === "Футбол боюнча" же жөн эле "футбол" === Менин оюмча "боюнча" деген сөздү макаланын аталышынан алып салсак болот. М: [[Кыргызстан улуттук футбол курамасы]], «Манчестер Сити» футбол клубу, Футбол дүйнө чемпиондугу, Испания футбол кубогу, Германия футбол суперкубогу ж.б. === Аталыштагы жылдын саны === Англис тилинде жылдын саны башында жазылат (мисал: ''2026 FIFA World Cup''), ал эми орус тилинде — аягында (''Чемпионат мира по футболу 2026''). Менин жеке оюм боюнча жылдын санын башында жазган оң. Себеби дегенде толук аталышы 2026-жылкы футбол боюнча дүйнө чемпионаты болот. Кыскартыш үчүн "жылкы" деген сөздү алып салсак ''"2026 Футбол дүйнө чемпиондугу"'' десек туура болот деп ойлойм. ---- Дагы башка мелдештердин аталыштары: * 2026 Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары * 2028 Жайкы олимпиада (же олимпиялык?) оюндары * 2025/2026 УЕФА Чемпиондор лигасы * 2025 Күрөш дүйнө чемпиондугу * 2027 АФК Азия кубогу (же 2026 Футбол Азия кубогу) * 2026 23-жашка чейинки АФК Азия кубогу Мен өзүмдүм оюмду туп-туура деп айта албайм, ошондуктан сиздерди талкууга чакырам. Баарыбыз биригип, бир чечимге келели. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 08:57, 13 январь 2026 (UTC) ===Пикирлер=== *:Саламатсызбы! :Жакшы макалаларды жазып, активдүү салым кошуп жатканыңыз байкалып турат, ийгилик каалайм! :Негизи кыргыз тилинин сөз жасоо логикасына ылайык «футбол чемпиондугу» формасы кыргызча туура жана табигый угулат. Айрым булактарда «чемпионаты» деген түрү да кездешкени менен, кыргыз тилинин нормасына көбүрөөк туура келгендиктен «чемпиондугу» деген аталышты колдоону туура деп эсептейм. :«Боюнча» деген сөздү макаланын аталышынан алып салса да болот, анткени спорттун түрү так көрсөтүлүп турат. :Жылдын аталыштын башында турушу кыргыз тилинин грамматикалык нормасына туура келет, ошондуктан бул сунушту толук колдойм. :Жыйынтык: 2026 Футбол дүйнө чемпиондугу [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 12:56, 16 январь 2026 (UTC) * Урматтуу акылдуу википедиячылар! Мен футболдун ичинде жүргөн адам катары түшүндүрүүгө аракет кылып көрөйүн. Морфологиялык жана грамматикалык маанилерин да жазайын. Бүгүнкү күндө, жок негизи эле “'''Чемпиондугу'''” деп аталбайт. Өзү “'''чемпиондугу'''” деген сөз “'''Чемпион'''” сөзүнөн жасалган, -''дугу'' мүчөсү абалды, наамды билдирет. Негизги мааниси болсо: Чемпион болуу абалын, жетишкендигин билдирет. Мисалга: ''Ал клуб өлкө чемпиондугун утту''. Бул жерде маани ошол чемпионаттын чемпиондугун утуп турганында. Ал эми “'''Чемпионат'''” болсо — белгилүү бир спорт түрү боюнча уюштурулган расмий мелдештердин жыйындысы. Мисалга: ''Жакында өлкө чемпионаты башталат''. Эгер муну өлкө чемпиондугу башталат десек, кантип өлкө чемпиондугу башталышы мүмкүн, өлкө чемпиондугу колго киритилет, чемпиондукка жетишилет. Түшүндүрө алдым деген ойдомун. Дагы бир маселе, “'''боюнча'''” көмөкчү сөзү кошулуусу же алынуусу жөнүндө. Бул ышарат сөз, эч качанда алынбайт. Бул кыргыз тилинин эрежелеринде жазылган. Эч ким аны өз башымча буза албайт. Боюнча көмөкчү сөзү кошулбаса, сүйлөмдөгү, же аталыштагы маани толук берилбейт. Мен түшүнбөдүм, эмнеге '''боюнча''' сөзүн алып салуу боюнча талкууга коштуңуздар, эмне кыргыз тилинин эрежелерине каршы чыгууну каалап турасыздарбы? Эгерде ушунчалык маанилүү болсо, Тил комиссиясына кайрылыңыздар, анык жооп аласыздар. Менин тандоом: '''2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты'''. --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:52, 16 январь 2026 (UTC) :Ошондо ''Кыргызстан футбол боюнча улуттук курамасы'' болобу? [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:30, 16 январь 2026 (UTC) ::''«Барселона» футбол боюнча клубу'' болобу? Же кандай? [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:32, 16 январь 2026 (UTC) :::Билбейм, сиз атайын каршы тургандай сезим калтырып жатасыз. Талкуунун өзүнө жараша эрежелери бар. Сиз азыр өзүңүз анык билип турасыз, мен “'''боюнча'''” көмөкчү сөзүн “'''Футбол боюнча дүйнө чемпионаты'''” темасына байланыштырып жазганымды. Кыскасы, эмнени ойлосоңуздар, ошону жасай бериңиздер. Мен өзүмдүн жеке оюмду жазып койдум, түшүнүктүү кылып. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:38, 16 январь 2026 (UTC) ::::Албетте жок, сиз менден караганда кыргыз тил эрежелерин көбүрөөк билгендей сезилди. Орой мамиле кылгандай көрүнсөм, кечирим сурайм. Сизден кандай туура болорун сурап жатам. Сиздин айтышыңыз боюнча ''көмөкчү сөз эч качанда алынбайт.'' Ушул жерде алыныш керек эмеспи деген ой пайда болду. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:45, 16 январь 2026 (UTC) ::Бул жерде '''Кыргызстан улуттук футбол курамасы''' кала берет. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:32, 16 январь 2026 (UTC) * '''Сунуш:''' Чемпионат эмес, '''биринчилик''' деген сөздү колдонсок кандай болот? Мисал: ''2026 Футбол (боюнча) дүйнө биринчилиги.'' [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:38, 16 январь 2026 (UTC) *:Кыргыз Википедиясынын [https://t.me/Kyrgyz_wikipedia телеграм] тайпасы бар. Бир кирип көрүңүз, ал жерге кыргыз энциклопедиясы китебинен маалыматтар жөнөтүлдү, фото түрүндө. Окуп көрүңүз. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:41, 16 январь 2026 (UTC) ===== Mirzoulugʻbekтин сунушу ===== Урматтуу википедиячылар, спорттук мелдештердин аталышы боюнча жүрүп жаткан талкууга маанилүү тарыхый жана илимий далилди кошкум келет. Биз ММКлардагы же Google Translate сыяктуу куралдардагы тилдик каталардан оолак болушубуз керек. Бул маселеде эң ишенимдүү булак катары [[Кыргыз Совет энциклопедиясы|Кыргыз Совет Энциклопедиясын]] (КСЭ) алууну сунуштайм. [[Кыргыз Совет энциклопедиясы|КСЭнин]] 6-томунун 374-бетинде «Чемпион» жана «Чемпионат» деген атайын макалалар берилген. Бул терминдер кыргыз тилинин энциклопедиялык деңгээлинде расмий бекитилген. Аталган энциклопедияда «Кыргызстандын чемпионаты жана кубогу 1936-жылы болгон» деп жазылган. (Футбол макаласы) Бул «чемпионат» сөзү кыргыз тилинде дээрлик бир кылымдан бери колдонулуп келе жаткандыгынын далили. «Чемпиондук» же «биринчилик» деген терминдер бул контекстте КСЭдеги расмий терминдерге караганда алсыздык кылат. «Чемпиондук» — бул наам (статус), ал эми «Чемпионат» — бул мелдештин (процесстин) аталышы. Википедиядагы спорттук мелдештердин аталышын КСЭнин нормаларына ылайык, «Чемпионаты» деп колдонууну консенсус катары кабыл алалы. '''Мисалы:''' «2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты». Бул биздин макалалардын сапаттык деңгээлин жогорулатат жана тилдик башаламандыкка чекит коёт. --<span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 09:16, 29 январь 2026 (UTC) :Чоң ыракмат! [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 10:26, 29 январь 2026 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 13:21, 18 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Инсандар тууралуу макалалардын энциклопедиялык баалуулугу == Салам! Википедияга жеке адамдар жөнүндө макалаларды кошуу боюнча сиздердин пикириңиздерди билгим келет. Кеп коомчулук алдында анча чоң эмес эмгеги бар же айрым уюмдардан анча маанилүү эмес сыйлыктарын алган, бирок ошого карабастан алар тууралуу өзүнчө баракчалар ачылып жаткан адамдар жөнүндө болуп жатат. Сиздердин оюңуздарча, бул Википедиянын эрежелерине канчалык туура келет жана мунун чыныгы энциклопедиялык баалуулугу барбы? Ушундай инсандардын иштерин же илимий иштеринин маанилүүлүгүн тастыктоого аракет кылдым: ар кандай булактарды, анын ичинде илимий басылмаларды жана маанилүү жетишкендиктер тууралуу материалдарды изилдеп чыктым, бирок кошкон салымдарын тастыктаган жетиштүү маалымат таба алган жокмун. Мындай макалалар энциклопедиянын жалпы сапатына терс таасирин тийгизиши мүмкүн деген кооптонуу бар. Эгерде жеке же анча белгилүү эмес уюмдан кичинекей сыйлык алган ар бир адам жөнүндө макала түзүлө берсе, бул маанилүүлүк критерийлеринин жоголуп кетишине алып келет жана энциклопедиялык мазмундун сапатын сактоону татаалдаштырат. Мисалдары: [[Элина Каракулова]] – Интерньюстун Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн директору жана коомчулукка тараган эмгектери жок. [[Асел Ногойбаева]] – белгилүү жеке персона эмес, бул адам жабырлануучу. [[Рада Валентина кызы]] – урбанистика багытында иштейт жана кандайдыр бир ири ачылыш же ири жанылык азырынча жарата элек. [[Мээрим Толепберген]] – " "Инстаграм" социалдык тармагында миллиондогон каталуучулары бар белгилүү блогер" деп жазылган, коомчулукта кандайдыр бир пайдалуу, жаратман иштери менен белгилүү эмес жана Википедиянын эрежелерине туура келбеген барак. [[Семетей кызы Айгүл]] – коомчулукка таанылган илимий иштери же ачылыштары жок. Ар бир мектептен алтын медаль алган, ЖОЖдон кызыл диплом алган адамдардын дипломдук иштерин илимий иш катары кабыл алып же жеке коммециялык багыттагы компаниялардын ээлерин жаза берсек Кыргыз Википедиясынын наркы кетет. Урматтуу администраторлор (@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]]), мындай барактарды өчүрүүгө сунуштайт элем. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 13:29, 23 март 2026 (UTC) :Салам, @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]! Өзүңүз кыргыз Википедиясының эң активдүү колдонуучуларынан бирисиз. Ошондуктан эң жок дегенде [[Википедия:Чечим кабыл алуучу|Чечим кабыл алуучу]] статусын алып койсоңуз жакшы болот экен. Ошондо энциклопедиялык мааниси болбогон макалаларды өзүңүз эле өчүрүп отурасыз. Учурда администраторлор анча актив эмес. Ийгилик! --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:33, 23 март 2026 (UTC) :Салам [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]! Пикириңизге толук түрдө кошулам. Бул маселе тууралуу сиз белгилеп кеткен макалалар жазылып жатканда эле макаланы киргизип жаткан колдонуучулар менен мен нары-бериге барганмын, бирок аягына чыккан эмесмин. Баштаган ишиңиздин аягына чыгышыңызга тилектешмин. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 03:51, 24 март 2026 (UTC) :Саламатсызбы! Пикириңиз үчүн рахмат. Көтөрүлгөн маселе абдан маанилүү. Википедияда макала түзүүдө инсандын энциклопедиялык маанилүүлүгү жана ишенимдүү, көз карандысыз булактар менен тастыкталышы негизги талап болуп саналат. :Акыркы учурда категориясыз барактар арасында ушуга окшош макалалар көбөйүп жатканы байкалууда. Бул маселени жөнгө салуу жана талаптарга жооп бербеген барактарды карап чыгуу боюнча иштер жүргүзүлүп жатат. :Рахмат. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:14, 24 март 2026 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 17:11, 3 апрель 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 00:57, 26 апрель 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Invitation: Call for Delegates Nominations and registration for Wikimedia CEE Meeting 2026 in Cluj-Napoca == Dear Kyrgyz language community, On behalf of the Wikimedians of Romania and Moldova User Group, we are thrilled to invite you to the [[:m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026/Registration|Wikimedia CEE Meeting 2026]]! This year, our regional gathering will take place in the heart of Transylvania, in the vibrant city of Cluj-Napoca, Romania. <span style="font-family:monospace,monospace">'''Dates: 18–20 September 2026. Location: Cluj-Napoca, Romania'''</span> === Call for Delegate Nominations === We are now officially opening the call for affiliates to nominate their delegates. Each affiliate is encouraged to select representatives who will actively contribute to the sessions, share local successes, and help strengthen our regional network. It is crucial to check the '''[[:m:Wikimedia CEE Meeting 2026/Eligible affiliates|eligibility subpage]]''' to see the number of delegates allocated to your community. This number tells you how many delegate scholarships are reserved for your community. <span style="font-family:monospace,monospace">'''Nomination Deadline: 30 May 2026'''</span> Please ensure that your nominations are submitted by this date to allow our organizing team enough time to manage travel logistics and visa support where necessary. === Registration process === Delegates, scholarship recipients, and all self-funded attendees can register using the Registration Form (given below). It is mandatory for each delegate application to contain a link to the documents supporting the respective nomination as delegate. All travel, accommodation, and food expenses (during the conference days) will be organized and covered by Wikimedians of Romania and Moldova User Group only for delegates and scholarship recipients. Registration is required for everyone to participate in the Wikimedia CEE Meeting. <p style="font-family:monospace,monospace;background-color:#bbb">'''Registration Form is here: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdrSQ3JZCGa21AInWOCXnNjzhUZLV1n7LcSt8-0pd1L0Z4rMw/viewform Apply]'''</p> * '''Registration period for representatives of Wikimedia affiliations: <u>13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 May 2026, 23:59 (UTC)</u>.''' * Registration period for self-funded participants and for everyone else: 13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 June 2026, 23:59 (UTC). For any questions or unclear issues, please reach out to us at our official conference email: <p style="font-family:monospace,monospace">'''wmceem2026[[File:At sign.svg|17px|link=|@|class=skin-invert]]icf-fri.org'''</p> We look forward to welcoming you to Cluj-Napoca this September to share knowledge, foster new ideas, and celebrate our collective achievements. Warm regards,<br/>Wikimedia CEE Meeting 2026 Organizing Team<br/>Wikimedians of Romania and Moldova User Group<br/> [[Колдонуучу:Gikü|Gikü]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Gikü|баарлашуу]]) 20:51, 13 май 2026 (UTC) == Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2026 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2026) == Саламатсыздарбы, урматтуу Кыргыз Википедиясынын жамааты! Кыргыз Википедиясында активдүү иш алып барганыма эки жылдан ашык убакыт болду. Бул аралыкта ар кандай темаларда макалаларды түзүп, бар болгон макалаларды жакшыртууга аракет кылып келдим. Ошондой эле жамааттын иш-чараларына катышып, Wikimedia кыймылы тууралуу көбүрөөк тажрыйба топтоого мүмкүнчүлүк алдым. Быйыл мен үчүн өзгөчө жылдардын бири болду, анткени Кыргыз Википедиясында администратор макамын алдым. Бул макам мен үчүн чоң жоопкерчилик жана жамааттын ишениминин белгиси катары маанилүү. Мындан ары дагы кыргыз тилиндеги эркин билимди өнүктүрүүгө активдүү салым кошууну улантам деп ишенем. Ушул себептен улам 2026-жылы өтө турган [[m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026|Wikimedia CEE Meeting]] жыйынына катышууга арыз тапшырууну каалап жатам. Бул жыйынга катышуу аркылуу өзгөчө техникалык жактан көбүрөөк билим алып, аны Кыргыз Википедиясында колдонуп, өнүктүрүүгө салым кошсом деген максатым бар. Акыркы учурда Wikimedia долбоорлорунда техникалык мүмкүнчүлүктөр, жаңы инструменттер жана жамаат менен иштөөнүн заманбап ыкмалары активдүү өнүгүп жатат. Мен үчүн дал ушул багыттар боюнча жаңы нерселерди үйрөнүү абдан маанилүү. Ошондой эле башка өлкөлөрдүн тажрыйбасы менен таанышып, кийин алган билимимди биздин жамаат менен бөлүшүп, практикалык жактан колдонууга аракет кылам деп ишенем. Сунуш-пикирлерге ачыкмын. Урматтоо менен, [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 13:38, 15 май 2026 (UTC) * {{Макул}}. Колдонуучунун Wikimedia CEE Meeting 2026 жыйынына катышуусун толугу менен колдойм. Кыргыз Википедиясынын жаңы администратору катары анын бул иш-чарага барышы жамаатыбыздын эл аралык байланыштарын чыңдоого жана өзгөчө техникалык багытта жаңы тажрыйбаларды алып келүүгө чоң өбөлгө түзөт. Сапары ийгиликтүү болсун! <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 13:54, 16 май 2026 (UTC) :100% колдойм. AiiaIn [[Колдонуучу:AiiaIn|AiiaIn]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:AiiaIn|баарлашуу]]) 15:03, 16 май 2026 (UTC) :*{{макул}}. Колдойм. Ийгиликтер болсун! :[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:54, 17 май 2026 (UTC) hi5rek686u4k2d81nzsp0fxzo9qfdof 646710 646657 2026-05-18T09:03:06Z Kvazimodo 34540 /* Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2026 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2026) */ 646710 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{Жамааттын калыбы||[[Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясынын]] катышуучуларынын жамаатына кош келдиңиз! [[Уикипедия:Талкуу баракчалары#Тартыштардын эрежелери|Талкуу эрежелери]] менен таанышып койсоңуз жакшы болот. Эски талкууларды [[Википедия:Форум/Архив|архивден]] көрүүгө болот. Жеке суроолор тиешелүү баракчаларда талкууланмакчы. Сураныч, талкууларда мындай "<nowiki>~~~~</nowiki>" төрт белгини колдонуу менен, өз колтамгаңызды коюуну унутпаңыз.|УП:Ж|[[Атайын:Recentchangeslinked/Калып:Жамааттын калыбы|Тийиштүү оңдоолор]]}} <!-- ЖАҢЫ ТЕМА БАШТОО --> <div style="text-align:center; margin:10px auto; " class="plainlinks"> '''<big><big>[[Image:Fairytale right blue.png|24px|→]][[Image:Fairytale right blue.png|24px|→]] [{{fullurl:Wikipedia:Жамаат порталы|action=edit&section=new}} Жаңы тема баштоо] [[Image:Fairytale left blue.png|24px|←]][[Image:Fairytale left blue.png|24px|←]]</big></big>'''<br/> </div> <div class="rad" id="TOC" valign="right" style="float:right; margin-left:.1em; margin-top:.1em; padding:1px;background-color:transparent;">__TOC__ </div> == Википедия Азия айы 2025 вики-марафонунун аяктоосуна 14 күн калды == Урматтуу википедиячылар! Сиздерди 1–30-ноябрь аралыгында өтө турган [[Википедия:Азия айы 2025|Википедия Азия айы 2025]] вики-марафонуна катышууга чакырабыз. Жеңүүчүлөр Кыргызстандагы жергиликтүү дүкөндөрдөн <u>белек сертификаттарына</u> ээ болушат! 🛍 🏆 Сыйлыктар: * 🥇 1-орун — 5 000 сом * 🥈 2-орун — 4 000 сом * 🥉 3-орун — 2 000 сом Бул вики-марафон Кыргыз Википедиясында экинчи ирет өткөрүлүп жатат. Азырынча бир эле катышуучу бар, ошондуктан Азияга байланыштуу макала жазып, марафонду колдоп коюуңузду суранат элек. ''Вики-марафондун аяктоосуна 14 күн гана калды! '' Толук маалымат Википедия Азия айы 2025 барагында: '''[[Википедия:Азия айы 2025]]''' 🧭 Жаңы түзгөн ар бир макалаларды Fountain куралына каттоону унутпаңыз: https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-ky-2025 Ошондой эле, [https://www.instagram.com/p/DQ8jAOhCNvl/ 17-ноябрь саат 14.00до Технопаркта] википедиячылардын жолугушуусу болот, келип тажрыйбаңыз менен бөлүшүп кетиңиз! Урматтоо менен, Уюштуруучу топтун атынан [[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Adamboluu|баарлашуу]]) 11:24, 16 ноябрь 2025 (UTC) == Чечим кабыл алуучу статусун киргизүү == Урматтуу википедиячылар! Мен бир сунуш киргизейин дегенмин. Бизде статус алгандан жокко эсе ошондуктан статустарды алып википедиячыларды кичине болсо да википедияга кызыктырыш керек. Бул статустар башка тилдерде колдонот. Бул статустарга шайланууну эрежелерин кыска кылып өзүбүздүн саясатыбызга ыңгайлаштырып алып өтүшүбүз керек. Мисалга [[Википедия:Чечим кабыл алуучу]] деген статус бар бул жыйынтык же болбосо чечим чыгаруучу болот. Бул статусу бар колдонуучу википедияга 6 айдан көп салым кошкон активдуу колдонуучуга берилет. Бул ар түрдү энциклопедиялык мааниге ээ эмес макалаларды өчүрөт. Мындан сырткары макаланы калыбына келтирүүчү rollback деген статус бар. Бул викидеги вандализмге каршы күрөшөт жана ушул сыяктуу администраторго чейинки баскычтарды басып өтүүчү статустарды киргизсек. Ушуга эмне дейсинер. Анан биргеликте жакшы макала, мыкты макала жана тандалган макала сыяктуу макалалардын даражаларын белгилөөчү эрежелерди да иштеп чыксак. Мен азыр Чечим кабыл алуучу статусун алуу үчүн эмнелер кылыш керек ошого байланыштуу баракты кыскача кылып түзүп койдум. Андагы кемчилик же каталар болсо, ошондой эле аталышын өзгөртүү керек деп ойлосоңүз талкуу баракчасында ой-пикириңизди жазсаңыз болот. <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 07:40, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Саламатсызбы! Мен колдойм! [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 09:03, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Колдойм! [[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 22:31, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}. [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 02:04, 15 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Саламатсыздарбы! Абдан туура сунуш бергенсиз жана эртерээк бул макамды киргизүү керек деп эсептеймин. Анткени болуп жаткан вандализмдерге каршы күрөшүүгө жакшы бир каражат болот деп ишенем. [[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Элдин беги|баарлашуу]]) 09:54, 14 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}.[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 15:09, 14 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}.[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 14:53, 26 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}. Саламатсызбы, мен да колдойм! [[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Adamboluu|баарлашуу]]) 11:32, 16 ноябрь 2025 (UTC) === Натыйжа === 2025-жыл 18-ноябрьда «Чечим кабыл алуучу» жана «Кайтаруучу» колдонуучу топтору түзүлдү. == Launching! Join Us for Wiki Loves Ramadan 2025! == Dear All, We’re happy to announce the launch of [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]], an annual international campaign dedicated to celebrating and preserving Islamic cultures and history through the power of Wikipedia. As an active contributor to the Local Wikipedia, you are specially invited to participate in the launch. This year’s campaign will be launched for you to join us write, edit, and improve articles that showcase the richness and diversity of Islamic traditions, history, and culture. * Topic: [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch|Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch]] * When: Jan 19, 2025 * Time: 16:00 Universal Time UTC and runs throughout Ramadan (starting February 25, 2025). * Join Zoom Meeting: https://us02web.zoom.us/j/88420056597?pwd=NdrpqIhrwAVPeWB8FNb258n7qngqqo.1 * Zoom meeting hosted by [[m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]] To get started, visit the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|campaign page]] for details, resources, and guidelines: Wiki Loves Ramadan 2025. Add [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participant|your community here]], and organized Wiki Loves Ramadan 2025 in your local language. Whether you’re a first-time editor or an experienced Wikipedian, your contributions matter. Together, we can ensure Islamic cultures and traditions are well-represented and accessible to all. Feel free to invite your community and friends too. Kindly reach out if you have any questions or need support as you prepare to participate. Let’s make Wiki Loves Ramadan 2025 a success! For the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Team|International Team]] 12:08, 16 январь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=27568454 --> == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 январь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Feminism and Folklore 2025 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[Файл:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]''' ::::Stay connected [[Файл:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[Файл:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 02:36, 29 январь 2025 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[Файл:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' --[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 02:36, 29 январь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 --> == "Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу == Арыбаңыздар. [[Википедия:Добуш берүү/"Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу|"Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу боюнча талкуу башталды]]. Мындан кийин дагы ушундай талкууларды өткөрүү пландалууда. @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Aiylchy|Aiylchy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Колдонуучу:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]], @[[Колдонуучу:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], @[[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]], @[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Kmaksat|Kmaksat]], @[[Колдонуучу:Chorobek|Chorobek]] [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 16:49, 29 январь 2025 (UTC) == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:48, 3 февраль 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == Айрым мейкиндиктердин кыскартмаларын орнотуу == Арыбаңыздар. [[Википедия:Добуш берүү/Айрым мейкиндиктердин кыскартмаларын орнотуу|'''Жаңы талкуу башталды''']]. @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Aiylchy|Aiylchy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Колдонуучу:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]], @[[Колдонуучу:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 17:51, 10 февраль 2025 (UTC) == Айрым талаштуу маселелер == Урматтуу википедиячылар! Менде Википедиябыздагы талаштуу маселелер боюнча бир нече сунуштар бар эле. 1. Жыл күндөрү макалаларында (мисалы [[13-январь]]) талаштуу маселелер бар. Ушул эле макаланы карасак "'''Төрөлгөндөр'''" бөлүмүнө адамдын аты-жөнү, туулган жылы эле жазылбастан, "''төрөлгөн''" сөзү кошуп жазылган. Ошондой эле туулган жылын жазгандан кийин дефис (—) белгиси коюлбастан, "'''жылы'''" деп жазылган. Менин оюмча бул ашыкчалык болуп эсептелет. Башка викилердин тажрыйбасын карап көрсөк, бизге окшоп жазгандарды көрбөйбүз. Аларда баары жөнөкөйлөштүрүлгөн жана түшүнүктүү. (мисалга жогоруда келтиргеним макала [https://w.wiki/D8vc Орус Википедиясында] жана [https://w.wiki/8q3o Англис Википедиясында]) 2. Экинчи маселе бул жалпылап айтканда бир гана Кыргыз Википедиясында колдонулуп жаткан "'''Аба майдан'''" сөзү. Эгерде бул [https://el-sozduk.kg/%D0%B0%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82/ булакты] карап көрсөк "'''Аэропорт'''" сөзү кыргыз тилине "'''Аба майдан'''" деп которулганын көрбөйбүз. Дагы бир кызыктуу факт Кыргызстандын эң чоң аба майданы болгон "'''[[Манас (аба майдан)|Манас эл аралык аба майданынын]]'''" кире беришине "Манас эл аралык '''аэропорту'''" деп жазылып турат. Жадагалса [http://www.airport.kg/ расмий сайтында] дагы '''Аба майдан''' деген сөз иштетилген эмес. ММКны карап көрсөм, көпчүлүгү ''[https://www.azattyk.org/a/33290386.html аэропорт]'' деп колдонушат экен. Айтайын дегеним ушулар. Пикириңиздерди угууга ачыкмын. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 13:05, 20 февраль 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] :1.1. '''Колдойм'''. "Төрөлгөндөр" бөлүмүндө "төрөлгөн" деп жазганыбыз чын эле ашыкча. Контексттен түшүнүктүү. :1.2. Жылдарды "1900-ж." кыскартып көрсөкчү? Адабий тилибизде жылдар дайыма жазылчудай. :Айтор, ал макалада "Америкалык" → "америкалык", "Англиялык" → "англиялык", "Орусиялык" → "орусиялык", "Орус" → "орус" деп оңдоп коюш керек экен. Бул ката көп кездешүүдө. Ошол эле "кыргызстандыкты" эмнегедир баш тамгадан жазышат. :2. '''Колдойм'''. Айтканыңыз туура. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 14:01, 20 февраль 2025 (UTC) ::@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] :: 1.2. боюнча айткандарыңызга кошулам. Чынында сиз айткандай кылсак болот. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 16:52, 20 февраль 2025 (UTC) :Саламатсыздарбы! Мен [[Википедия:Жамаат порталы|бул маселе]] боюнча кайрылганыма 1 айдын жүзү болуп калыптыр. Бирок ушул аралыктын ичинде мен бир эле жооп (пикир) алганга жетиштим. Ойлошумча убакытты текке кетирбей, жогоруда айткандарымды иш жүзүндө аткара берсем. Себеби кээбир макалаларды окуп башым айланып калып жатат. Бирөөсүндө '''аэропорт''', башкасында болсо '''аба майдан'''. Башка бирөөсүндө болсо аталышы '''аэропорт''', макаланын ичинде '''аба майдан''' сөзү колдонулган. Мындай болбошу керек. Ушундай себептерден улам жогоруда келтиргеним булактарга таянып, '''аба майдан''' сөзүн '''аэропорт''' деп өзгөртүрөмүн. Албетте каалоочулар болсо алар да өзгөртүрсө болот. Рахмат! [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 20:11, 18 март 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] Саламатсызбы. :Убагында бул маселелерди байкабай калыптырмын, кеч болсо да оюмду билдирип коюууну туура көрдүм. :# Биринчи маселе боюнча, жылды толук жазып жана окуя менен «—» белгиси аркылуу ажыратуу туура болчудай. Окуялар [[1989-жыл]] — Бишкек шаарындагы троллейбустар кыймылы токтотулду. Төрөлгөндөр [[1989-жыл]] — Баланча уулу . Каза болгондор [[1989-жыл]] — Төкөнчө кызы Баланча. :# Экинчи маселе боюнча маалыматтар өтө эле чар-жайыт, жада калса «Эркин-Тоо» мамлекеттик расмий гезитинин расмий сайтында да эки вариант тең колдонулган ([https://erkin-too.kg/kerben-aba-majdany-ke%D2%A3ejtilip-rekonstrukcziyalanat/?ysclid=m8wsk5wwtq337280178 «Кербен» аба майданы кеңейтилип, реконструкцияланат], [https://erkin-too.kg/osh-aeroportundagy-uchaktardyn-konuusuna-kirgizilgen-chekt%d3%a9%d3%a9-alyndy/ «Ош» аэропортундагы учактардын конуусуна киргизилген чектөө алынды]). Тил комиссиясынын сайтындагы «Котормо кызматы» барагында да «Аба майдан» жана «Аэропорт» сөздөрү бар, алар орус тилине аэропорт деп которулуп жатат. Толугу менен тактоо үчүн Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил жана тил саясаты боюнча улуттук комиссиясына кат жолдоп көрсөк болчудай. :[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:46, 31 март 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone! [[Файл:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]] We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''. This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba. '''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''. Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]]. We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 08:29, 22 февраль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 март 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[Файл:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[Файл:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:56, 13 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-03-19|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-03-19|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:14, 14 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=28307742 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 апрель 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation == <div lang="en" dir="ltr"> [[Файл:UCDM 2025 general.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! The most active contesters will receive prizes. If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest. <br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) </div> 16:11, 16 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17 апрель 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[Файл:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 15:03, 28 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 апрель 2025 (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! == ''(Apologies for posting in English)'' Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them. As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]]. After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki. The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org. If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 --> == Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open == Dear all,               The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference. Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here]. Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]]. Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available. If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr]. Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process. Best regards,       On behalf of '''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team''' [[Колдонуучу:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MARKELLOS|баарлашуу]]) 18:49, 12 май 2025 (UTC) == Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2025 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2025) == Саламатсыздарбы, урматтуу Кыргыз Википедиясынын жамааты жана активдүү колдонуучулары! Кыргыз Википедиясында иш алып барганыма бир жарым жыл болуп калыптыр. Бул убакыттын ичинде көп нерсени үйрөндүм, бир катар оңдоп-түзөөлөрдү [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD:Contributions/Baydastann жүргүздүм] жана бир нече жаңы, актуалдуу макалаларды [https://pageviews.wmcloud.org/userviews/?project=ky.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&start=2023-11-16&end=2025-05-13&user=Baydastann&sort=views&direction=1&view=list&user=Baydastann жараттым]. Эми өзүм билбеген көптөгөн нерселерди үйрөнүү, тажрыйба топтоо жана болгон билимимди дагы да тереңдетүү максатында быйыл [[Салоники]] (Фессалоники) шаарында өтө турган [https://w.wiki/E7S3 Wikimedia CEE Meeting] жыйынына катышуу үчүн арыз тапшырып көрүүгө ниеттенип жатам. Арыз тапшырууга дагы бир себеп жамааттын айрым мүчөлөрүнүн (@[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]]) колдоосу болуп жатат. Бул жылкы жыйын мурункулардан айырмаланып, жалпы талкууларга жана воркшопторго өзгөчө көңүл бурулары күтүлүүдө. Анда жасалма интеллект менен иштөө, жаштар менен иштешүү, техникалык маселелер, гранттык мүмкүнчүлүктөр жана жамаатты өнүктүрүү ж.б.у. сыяктуу бүгүнкү күндүн актуалдуу темалары [https://w.wiki/E7TH каралат]. Катышуу мен үчүн гана эмес, жамаат үчүн да пайдалуу болот деп ойлойм — топтолгон билим жана тажрыйба менен албетте бөлүшөмүн. Бардык сунуш жана пикирлерге ачыкмын. Урматтоо менен, [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 05:21, 14 май 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] :{{Макул|Колдоймун}} — Салам, :Эң сонун! Колдойм. [[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Mamatkazy|баарлашуу]]) 06:20, 14 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — Мен да @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]]дын талапкерлигин колдоймун. Жаңы нерселерди үйрөнүп, кыргыз викимедиа жамааты үчүн жакшы жаңылыктарды алып келет деп ишенем. Ийгилик! [[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Элдин беги|баарлашуу]]) 13:34, 14 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — Мен википедияга салым кошкон ар бир адамды терең урматтаймын жана колдойм. Baydastann да азыркы учурда википедияда эң жакшы салым кошуп аткан википедиячылардан бири. <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 06:53, 15 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:47, 15 май 2025 (UTC) ===== Ыраазычылык ===== Арыбаңыздар! Билдирилген пикирлер жана колдооңуздар үчүн ыраазылык билдирем. --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:30, 26 май 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|талкуу]])</bdi> 22:07, 15 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:26, 22 май 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == Proposal to enable the "Contribute" entry point in Kyrgyz Wikipedia == {{Int:Hello}} Kyrgyz Wikipedians, Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called "Contribute" to your Wikipedia. The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia. Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Kirgyz Wikipedia. '''Who can access it''' Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the "Contribute" icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to "view contributions" is also available to access the list of your contributions. [[Файл:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]] [[Файл:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]] For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the "Contributions" option unless they change it to the "Contribute" manually. We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the "Contributions" entry point as default.           We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th June 2025. We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the "Contribute" entry point in your Wikipedia. We look forward to your response soon. Thank you! On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[Колдонуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:UOzurumba (WMF)|баарлашуу]]) 23:55, 27 май 2025 (UTC) :Hello, :Thank you for the explanation. We support enabling the “Contribute” entry point on Kyrgyz Wikipedia. It seems like a useful tool to help new and experienced contributors find ways to add and improve content more easily. :We have no objections to activating this feature, including on mobile devices. :Looking forward to seeing it in action. :Best regards, [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 01:55, 7 июнь 2025 (UTC) ::Thank you @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], for your feedback. We will be enabling the Contribute menu to your Wiki soon. [[Колдонуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:UOzurumba (WMF)|баарлашуу]]) 01:47, 10 июнь 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 03:07, 28 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|талкуу]]) 16:47, 29 май 2025 (UTC)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:00, 13 июнь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 17:44, 17 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:56, 27 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == Айларды жана күндөрдү (дата) жазуу форматы == Саламатсыздарбы! Кыргыз Википедиясындагы даталар боюнча маселени көтөрүү туура деп чечтим. Сиздер менен биргеликте бул маселени тактап чыгып, кабыл алынган чечимдин негизинде өзгөртүүлөрдү киргизүүнү максат кылып жатам. Кыргыз тилинин эрежелеринин же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын арасынан даталардын жазылышы жана айлардын кыргызча аталыштарын колдонуу тууралуу так талаптарды же расмий документтерди таба албай койдум. Ток этер жерин айтканда, төмөнкүдөй суроолор жаралууда: * Кыргыз тилинде даталарды кандай формада жазуу туура? Айлардын эл аралык (мисалы, март, апрель) аталыштарын колдонуу керекпи же кыргызча (Жалган куран, Чын куран) аталыштарын колдонуу зарылбы? Мисалы, англис тилиндеги March макаласынан кыргыз тилиндеги баракка өткөндө, ал Март деп аталышы керекпи же Жалган куран деп аталышы керекпи? * Даталарды жазууда кайсы форма туура: ** 8-март ** Жалган курандын 8-и ** Жалган курандын сегизи Бул маселе кыргызча энциклопедиялык, илимий жана расмий тексттердин бир түрдүүлүгүн камсыз кылуу үчүн маанилүү деп эсептейм. ([[Калып:Июль календары|Июль календары]] ж.б.у.с. калыптардан 24 -июль (теке) форматтын дагы кездештирсе болот). Азыркы учурда мамлекеттик интернет булактарында, расмий документтерде жана Жогорку Кеңеш тарабынан кабыл алынган чечимдерде даталар эл аралык стандартта көрсөтүлөт — мисалы, 15-октябрь, январь жана башка. (мисалдар: [https://mamtil.gov.kg/ky Тил комиссиясынын сайтындагы даталар], [https://www.kenesh.kg/bills/667893 ЖК документтер]) '''Бул маселени бир стандартка келтирүүдө сиздерден сунуш-пикирлер маанилүү. Ойлоруңуздар менен бөлүшө кетсеңиздер.''' Талкуунун жыйынтыгында, жыйынтыктын негизинде Википедиядагы даталарды жана айлардын аталыштарын бир стандартка келтирүүгө аракет кылам. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:58, 8 июль 2025 (UTC) == Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes == ''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)'' Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations. The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''. The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below: [[Файл:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]] These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages. Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change. Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]]. Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 12:45, 14 июль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 --> == Категориялардагы каталар жана аларды оңдоо зарылдыгы == *[[Википедия:Сурамжылоо/Категорияларды стандартташтыруу]] Урматтуу @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Maksat|Maksat]], @[[Колдонуучу:Incall|Incall]] жана башка колдонуучулар талкууга активдүү катышып, сунуштарыңызды билдириңиздер! Силерди терең урматтоо менен, <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 16:51, 24 июль 2025 (UTC) == Жамаат порталдардын барагын өчүрөм == Саламатсыздарбы Кыргыз Википедиянын катышуучуларына! Эгер каршы болбосоңуздар, мен дээрлик бардык бош жана керексиз форум барактарын өчүрүп, бул барактан башкасын кайрадан жазсам болобу? @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 19:24, 12 август 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Incall|Incall]], керексиз форум барактарын дегенде эмнени айтып жатасыз. Негизи мазмуну жагынан (техникалык, жалпы сунуштар) өз алдынча форум барактары болушу керек. Бизде бардык сунуштар/маселелер Жамаат порталында каралат. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 08:37, 13 август 2025 (UTC) :: Мисалы: ''[[ВП:Суроо]], [[ВП:Добуш берүү]]'', бардык билдирүүлөрдү архивге көчүрөм. [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 09:11, 13 август 2025 (UTC) :::Негизи, ушул барактарды Википедия:Форум/... деп атасак болот, толуп кеткендерин архивдеш керек. Анан ушундай форум барактарын топтоп коюп, сол тараптагы каптал панельге Форум деп койсок болот. Ошондо, Жамаат порталы менен Форум барактарын тапканга оңой болот деп ойлойм. Бул боюнча Орус Википедиясын мисал кылып алсак болот. :::Анан, Кеңеш, Суроо, Добуш берүү, Котормолорду талкуулоо ж.б.у.с. барактарды да мазмунунан келип чыгып, тиешелүү барактарга көчүрүп коюш керек деп ойлойм. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 14:28, 14 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы... Негизи ирээтеп койсок бир кыйла ыңгайлуулук түзүлмөк, бирок барактарды архивтөө эң туура багыт, толук түрдө өчүрүүгө каршымын, арасында ушул күнгө чейин ой-пикир алмашкандары бар, алардын салымдарын эске алганыбыз жакшы [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 15:33, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы! Мен өчүрүүгө каршымын. Дагы бир маселе Орус Википедиясынан айрым элементтерди көчүрүп алуудан, же алардыкына окшотуудан качсак! Өзү көптөгөн макалалар Орус Википедиясынын макалаларынын стилине окшойт. Аларды өзгөртүп жетише албай жатабыз… [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 17:17, 15 август 2025 (UTC) == Калып:Которулган жок == Сиздин оюңузча, кайсы калып Кыргыз Википедиясы үчүн коозураак көрүнөт — [[:en:Template:Interlanguage link]] же [[:ru:Ш:Не переведено]]? @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 13:57, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы... Калыпты кайсыл учурда колдонууга карап которуу туура болсо керек мисалы. Эгер орус тилинен түзмө-түз которсок анда "которулган эмес", ал эми аңглис тилинен которсок, менимче "тилдер аралык байланыш" болуп которулса керек.....Ошондуктан алгач калыптын мазмунун билүү керек, которууга мүмкүн эмес болсо, аңглис тилинде калтыруу бир кыйла ыңгайлуу... Бизде көп колдонулбаган ички калыптар аңглис тилинде түзүлгөн. [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 15:26, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы! Англисче калып жакшы.Чоң рахмат! [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 17:14, 15 август 2025 (UTC) == Кыргыз тилинин тыныш белгилери – тырмакча == Википедиядагы көптөгөн барактарда тырмакчалар ар кандай форматта колдонулут келет: “ ” же " ". Макала жазууда же толуктоодо кыргыз тилинин орфографиялык эрежелерин сактап, бирдиктүү үлгүдөгү белгилерди пайдаланууну сунуштайын. Кыргыз тилинин эрежелерине ылайык, тырмакча коюуда негизги форма катары « » белгилери колдонуулуга тийиш. Булак: Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясы. Аскар Турсунов. [https://kmborboru.su/wp-content/uploads/2014/07/tynysh_belgiler.pdf КЫРГЫЗ ТИЛИНИН ТЫНЫШ БЕЛГИЛЕРИ. Оӊдолуп, толукталып экинчи басылышы] [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 07:56, 25 август 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[Файл:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26 август 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-09-24|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-09-24|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 15:41, 18 сентябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 19:49, 2 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-10-06_Wikipedias&oldid=29381387 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 04:48, 9 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == Бот желегин алуу боюнча == Саламатсыздарбы! Кыргыз Википедиясында [[ВП:Бот макамына арыз берүү#Учурдагы_арыздар|ботту иштетүүнү]] чечиш үчүн мага коомчулуктун добушу керек, колдоочу же каршы добуш бериңиз. Актив катышуучуларды добуш берүүгө чакырам. @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Incall|Incall]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], Бот желегин алган учурда [[Википедия:Жамаат порталы#Категориялардагы_каталар_жана_аларды_оңдоо_зарылдыгы]] (консенсус менен бирге кабылданса) жана башка ушул сыяктуу маселелер боюнча да иштейт. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 09:43, 27 октябрь 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] Саламатсызбы. :Добуш бердим [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 10:04, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул|Колдойм}} - <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 11:05, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул}} [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 16:02, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул}} [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 18:20, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул|Колдойм}} --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:02, 2 ноябрь 2025 (UTC) === Натыйжа === Колдооңар үчүн чоң рахмат, бот желеги алынды. == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[Файл:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 ноябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Администраторлорго кайрылуу == Урматтуу администраторлор! Сиздерден Кыргыз футбол клубдарынын, [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]], Кыргыз Футбол Биримдигинин логотиптерин Кыргыз Википедиясына киргизип берүүңүздөрдү суранам. Макалаларга аябай керек болуп жатат. Азыр файл кылып бир гана админдер киргизе алышат экен. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 19:09, 7 январь 2026 (UTC) :Арыбаңыздар! Кайрылууга кошулам. Урматтуу администраторлор, эгер сиздерде файл киргизүүгө убакытыңыздар же каалооңуздар жок болсо, сураныч, файл киргизүү укугун мага бериңиздер. Мен орус Википедиясына футболго байланыштуу бир топ логотиптерди [https://ru.wikipedia.org/wiki/Служебная:Список_файлов/Arsensky киргизгем]. Футболго байланыштуу дагы көптөгөн макалалар жазылат, буюрса. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 08:31, 10 январь 2026 (UTC) == Спорттук мелдештер жөнүндө макалалардын аталышы == Урматтуу Википедиячылар! Бизге спорттук мелдештер жөнүндө макалалардын аталышы боюнча чогу бир консенсуска келиш керек болуп жатат. Буга чейин @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] коллега экөөбүз [[Футбол боюнча 2026-жылкы дүйнө чемпиондугу|быйыл өтө турчу футбол боюнча дүйнө чемпионаты]] жөнүндө макаланын туура аталышы жөнүндө [https://ky.wikipedia.org/wiki/Талкуу:Футбол_боюнча_2026-жылкы_дүйнө_чемпиондугу талкуу кылдык], бирок бир чечимге али келген жокпуз. Ошондуктан чогу талкуу кылып, бир консенсуска келгенге аракет кылалы. === Чемпиондук же чемпионат === Baydastann коллегабыз "чемпионат" десек туура болот деп эсептеди, менин оюмча "чемпиондук" туура болот. Мисалы: ''"Кыргызстан футбол чемпиондугу"''. === "Футбол боюнча" же жөн эле "футбол" === Менин оюмча "боюнча" деген сөздү макаланын аталышынан алып салсак болот. М: [[Кыргызстан улуттук футбол курамасы]], «Манчестер Сити» футбол клубу, Футбол дүйнө чемпиондугу, Испания футбол кубогу, Германия футбол суперкубогу ж.б. === Аталыштагы жылдын саны === Англис тилинде жылдын саны башында жазылат (мисал: ''2026 FIFA World Cup''), ал эми орус тилинде — аягында (''Чемпионат мира по футболу 2026''). Менин жеке оюм боюнча жылдын санын башында жазган оң. Себеби дегенде толук аталышы 2026-жылкы футбол боюнча дүйнө чемпионаты болот. Кыскартыш үчүн "жылкы" деген сөздү алып салсак ''"2026 Футбол дүйнө чемпиондугу"'' десек туура болот деп ойлойм. ---- Дагы башка мелдештердин аталыштары: * 2026 Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары * 2028 Жайкы олимпиада (же олимпиялык?) оюндары * 2025/2026 УЕФА Чемпиондор лигасы * 2025 Күрөш дүйнө чемпиондугу * 2027 АФК Азия кубогу (же 2026 Футбол Азия кубогу) * 2026 23-жашка чейинки АФК Азия кубогу Мен өзүмдүм оюмду туп-туура деп айта албайм, ошондуктан сиздерди талкууга чакырам. Баарыбыз биригип, бир чечимге келели. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 08:57, 13 январь 2026 (UTC) ===Пикирлер=== *:Саламатсызбы! :Жакшы макалаларды жазып, активдүү салым кошуп жатканыңыз байкалып турат, ийгилик каалайм! :Негизи кыргыз тилинин сөз жасоо логикасына ылайык «футбол чемпиондугу» формасы кыргызча туура жана табигый угулат. Айрым булактарда «чемпионаты» деген түрү да кездешкени менен, кыргыз тилинин нормасына көбүрөөк туура келгендиктен «чемпиондугу» деген аталышты колдоону туура деп эсептейм. :«Боюнча» деген сөздү макаланын аталышынан алып салса да болот, анткени спорттун түрү так көрсөтүлүп турат. :Жылдын аталыштын башында турушу кыргыз тилинин грамматикалык нормасына туура келет, ошондуктан бул сунушту толук колдойм. :Жыйынтык: 2026 Футбол дүйнө чемпиондугу [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 12:56, 16 январь 2026 (UTC) * Урматтуу акылдуу википедиячылар! Мен футболдун ичинде жүргөн адам катары түшүндүрүүгө аракет кылып көрөйүн. Морфологиялык жана грамматикалык маанилерин да жазайын. Бүгүнкү күндө, жок негизи эле “'''Чемпиондугу'''” деп аталбайт. Өзү “'''чемпиондугу'''” деген сөз “'''Чемпион'''” сөзүнөн жасалган, -''дугу'' мүчөсү абалды, наамды билдирет. Негизги мааниси болсо: Чемпион болуу абалын, жетишкендигин билдирет. Мисалга: ''Ал клуб өлкө чемпиондугун утту''. Бул жерде маани ошол чемпионаттын чемпиондугун утуп турганында. Ал эми “'''Чемпионат'''” болсо — белгилүү бир спорт түрү боюнча уюштурулган расмий мелдештердин жыйындысы. Мисалга: ''Жакында өлкө чемпионаты башталат''. Эгер муну өлкө чемпиондугу башталат десек, кантип өлкө чемпиондугу башталышы мүмкүн, өлкө чемпиондугу колго киритилет, чемпиондукка жетишилет. Түшүндүрө алдым деген ойдомун. Дагы бир маселе, “'''боюнча'''” көмөкчү сөзү кошулуусу же алынуусу жөнүндө. Бул ышарат сөз, эч качанда алынбайт. Бул кыргыз тилинин эрежелеринде жазылган. Эч ким аны өз башымча буза албайт. Боюнча көмөкчү сөзү кошулбаса, сүйлөмдөгү, же аталыштагы маани толук берилбейт. Мен түшүнбөдүм, эмнеге '''боюнча''' сөзүн алып салуу боюнча талкууга коштуңуздар, эмне кыргыз тилинин эрежелерине каршы чыгууну каалап турасыздарбы? Эгерде ушунчалык маанилүү болсо, Тил комиссиясына кайрылыңыздар, анык жооп аласыздар. Менин тандоом: '''2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты'''. --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:52, 16 январь 2026 (UTC) :Ошондо ''Кыргызстан футбол боюнча улуттук курамасы'' болобу? [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:30, 16 январь 2026 (UTC) ::''«Барселона» футбол боюнча клубу'' болобу? Же кандай? [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:32, 16 январь 2026 (UTC) :::Билбейм, сиз атайын каршы тургандай сезим калтырып жатасыз. Талкуунун өзүнө жараша эрежелери бар. Сиз азыр өзүңүз анык билип турасыз, мен “'''боюнча'''” көмөкчү сөзүн “'''Футбол боюнча дүйнө чемпионаты'''” темасына байланыштырып жазганымды. Кыскасы, эмнени ойлосоңуздар, ошону жасай бериңиздер. Мен өзүмдүн жеке оюмду жазып койдум, түшүнүктүү кылып. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:38, 16 январь 2026 (UTC) ::::Албетте жок, сиз менден караганда кыргыз тил эрежелерин көбүрөөк билгендей сезилди. Орой мамиле кылгандай көрүнсөм, кечирим сурайм. Сизден кандай туура болорун сурап жатам. Сиздин айтышыңыз боюнча ''көмөкчү сөз эч качанда алынбайт.'' Ушул жерде алыныш керек эмеспи деген ой пайда болду. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:45, 16 январь 2026 (UTC) ::Бул жерде '''Кыргызстан улуттук футбол курамасы''' кала берет. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:32, 16 январь 2026 (UTC) * '''Сунуш:''' Чемпионат эмес, '''биринчилик''' деген сөздү колдонсок кандай болот? Мисал: ''2026 Футбол (боюнча) дүйнө биринчилиги.'' [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:38, 16 январь 2026 (UTC) *:Кыргыз Википедиясынын [https://t.me/Kyrgyz_wikipedia телеграм] тайпасы бар. Бир кирип көрүңүз, ал жерге кыргыз энциклопедиясы китебинен маалыматтар жөнөтүлдү, фото түрүндө. Окуп көрүңүз. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:41, 16 январь 2026 (UTC) ===== Mirzoulugʻbekтин сунушу ===== Урматтуу википедиячылар, спорттук мелдештердин аталышы боюнча жүрүп жаткан талкууга маанилүү тарыхый жана илимий далилди кошкум келет. Биз ММКлардагы же Google Translate сыяктуу куралдардагы тилдик каталардан оолак болушубуз керек. Бул маселеде эң ишенимдүү булак катары [[Кыргыз Совет энциклопедиясы|Кыргыз Совет Энциклопедиясын]] (КСЭ) алууну сунуштайм. [[Кыргыз Совет энциклопедиясы|КСЭнин]] 6-томунун 374-бетинде «Чемпион» жана «Чемпионат» деген атайын макалалар берилген. Бул терминдер кыргыз тилинин энциклопедиялык деңгээлинде расмий бекитилген. Аталган энциклопедияда «Кыргызстандын чемпионаты жана кубогу 1936-жылы болгон» деп жазылган. (Футбол макаласы) Бул «чемпионат» сөзү кыргыз тилинде дээрлик бир кылымдан бери колдонулуп келе жаткандыгынын далили. «Чемпиондук» же «биринчилик» деген терминдер бул контекстте КСЭдеги расмий терминдерге караганда алсыздык кылат. «Чемпиондук» — бул наам (статус), ал эми «Чемпионат» — бул мелдештин (процесстин) аталышы. Википедиядагы спорттук мелдештердин аталышын КСЭнин нормаларына ылайык, «Чемпионаты» деп колдонууну консенсус катары кабыл алалы. '''Мисалы:''' «2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты». Бул биздин макалалардын сапаттык деңгээлин жогорулатат жана тилдик башаламандыкка чекит коёт. --<span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 09:16, 29 январь 2026 (UTC) :Чоң ыракмат! [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 10:26, 29 январь 2026 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 13:21, 18 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Инсандар тууралуу макалалардын энциклопедиялык баалуулугу == Салам! Википедияга жеке адамдар жөнүндө макалаларды кошуу боюнча сиздердин пикириңиздерди билгим келет. Кеп коомчулук алдында анча чоң эмес эмгеги бар же айрым уюмдардан анча маанилүү эмес сыйлыктарын алган, бирок ошого карабастан алар тууралуу өзүнчө баракчалар ачылып жаткан адамдар жөнүндө болуп жатат. Сиздердин оюңуздарча, бул Википедиянын эрежелерине канчалык туура келет жана мунун чыныгы энциклопедиялык баалуулугу барбы? Ушундай инсандардын иштерин же илимий иштеринин маанилүүлүгүн тастыктоого аракет кылдым: ар кандай булактарды, анын ичинде илимий басылмаларды жана маанилүү жетишкендиктер тууралуу материалдарды изилдеп чыктым, бирок кошкон салымдарын тастыктаган жетиштүү маалымат таба алган жокмун. Мындай макалалар энциклопедиянын жалпы сапатына терс таасирин тийгизиши мүмкүн деген кооптонуу бар. Эгерде жеке же анча белгилүү эмес уюмдан кичинекей сыйлык алган ар бир адам жөнүндө макала түзүлө берсе, бул маанилүүлүк критерийлеринин жоголуп кетишине алып келет жана энциклопедиялык мазмундун сапатын сактоону татаалдаштырат. Мисалдары: [[Элина Каракулова]] – Интерньюстун Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн директору жана коомчулукка тараган эмгектери жок. [[Асел Ногойбаева]] – белгилүү жеке персона эмес, бул адам жабырлануучу. [[Рада Валентина кызы]] – урбанистика багытында иштейт жана кандайдыр бир ири ачылыш же ири жанылык азырынча жарата элек. [[Мээрим Толепберген]] – " "Инстаграм" социалдык тармагында миллиондогон каталуучулары бар белгилүү блогер" деп жазылган, коомчулукта кандайдыр бир пайдалуу, жаратман иштери менен белгилүү эмес жана Википедиянын эрежелерине туура келбеген барак. [[Семетей кызы Айгүл]] – коомчулукка таанылган илимий иштери же ачылыштары жок. Ар бир мектептен алтын медаль алган, ЖОЖдон кызыл диплом алган адамдардын дипломдук иштерин илимий иш катары кабыл алып же жеке коммециялык багыттагы компаниялардын ээлерин жаза берсек Кыргыз Википедиясынын наркы кетет. Урматтуу администраторлор (@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]]), мындай барактарды өчүрүүгө сунуштайт элем. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 13:29, 23 март 2026 (UTC) :Салам, @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]! Өзүңүз кыргыз Википедиясының эң активдүү колдонуучуларынан бирисиз. Ошондуктан эң жок дегенде [[Википедия:Чечим кабыл алуучу|Чечим кабыл алуучу]] статусын алып койсоңуз жакшы болот экен. Ошондо энциклопедиялык мааниси болбогон макалаларды өзүңүз эле өчүрүп отурасыз. Учурда администраторлор анча актив эмес. Ийгилик! --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:33, 23 март 2026 (UTC) :Салам [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]! Пикириңизге толук түрдө кошулам. Бул маселе тууралуу сиз белгилеп кеткен макалалар жазылып жатканда эле макаланы киргизип жаткан колдонуучулар менен мен нары-бериге барганмын, бирок аягына чыккан эмесмин. Баштаган ишиңиздин аягына чыгышыңызга тилектешмин. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 03:51, 24 март 2026 (UTC) :Саламатсызбы! Пикириңиз үчүн рахмат. Көтөрүлгөн маселе абдан маанилүү. Википедияда макала түзүүдө инсандын энциклопедиялык маанилүүлүгү жана ишенимдүү, көз карандысыз булактар менен тастыкталышы негизги талап болуп саналат. :Акыркы учурда категориясыз барактар арасында ушуга окшош макалалар көбөйүп жатканы байкалууда. Бул маселени жөнгө салуу жана талаптарга жооп бербеген барактарды карап чыгуу боюнча иштер жүргүзүлүп жатат. :Рахмат. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:14, 24 март 2026 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 17:11, 3 апрель 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 00:57, 26 апрель 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Invitation: Call for Delegates Nominations and registration for Wikimedia CEE Meeting 2026 in Cluj-Napoca == Dear Kyrgyz language community, On behalf of the Wikimedians of Romania and Moldova User Group, we are thrilled to invite you to the [[:m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026/Registration|Wikimedia CEE Meeting 2026]]! This year, our regional gathering will take place in the heart of Transylvania, in the vibrant city of Cluj-Napoca, Romania. <span style="font-family:monospace,monospace">'''Dates: 18–20 September 2026. Location: Cluj-Napoca, Romania'''</span> === Call for Delegate Nominations === We are now officially opening the call for affiliates to nominate their delegates. Each affiliate is encouraged to select representatives who will actively contribute to the sessions, share local successes, and help strengthen our regional network. It is crucial to check the '''[[:m:Wikimedia CEE Meeting 2026/Eligible affiliates|eligibility subpage]]''' to see the number of delegates allocated to your community. This number tells you how many delegate scholarships are reserved for your community. <span style="font-family:monospace,monospace">'''Nomination Deadline: 30 May 2026'''</span> Please ensure that your nominations are submitted by this date to allow our organizing team enough time to manage travel logistics and visa support where necessary. === Registration process === Delegates, scholarship recipients, and all self-funded attendees can register using the Registration Form (given below). It is mandatory for each delegate application to contain a link to the documents supporting the respective nomination as delegate. All travel, accommodation, and food expenses (during the conference days) will be organized and covered by Wikimedians of Romania and Moldova User Group only for delegates and scholarship recipients. Registration is required for everyone to participate in the Wikimedia CEE Meeting. <p style="font-family:monospace,monospace;background-color:#bbb">'''Registration Form is here: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdrSQ3JZCGa21AInWOCXnNjzhUZLV1n7LcSt8-0pd1L0Z4rMw/viewform Apply]'''</p> * '''Registration period for representatives of Wikimedia affiliations: <u>13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 May 2026, 23:59 (UTC)</u>.''' * Registration period for self-funded participants and for everyone else: 13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 June 2026, 23:59 (UTC). For any questions or unclear issues, please reach out to us at our official conference email: <p style="font-family:monospace,monospace">'''wmceem2026[[File:At sign.svg|17px|link=|@|class=skin-invert]]icf-fri.org'''</p> We look forward to welcoming you to Cluj-Napoca this September to share knowledge, foster new ideas, and celebrate our collective achievements. Warm regards,<br/>Wikimedia CEE Meeting 2026 Organizing Team<br/>Wikimedians of Romania and Moldova User Group<br/> [[Колдонуучу:Gikü|Gikü]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Gikü|баарлашуу]]) 20:51, 13 май 2026 (UTC) == Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2026 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2026) == Саламатсыздарбы, урматтуу Кыргыз Википедиясынын жамааты! Кыргыз Википедиясында активдүү иш алып барганыма эки жылдан ашык убакыт болду. Бул аралыкта ар кандай темаларда макалаларды түзүп, бар болгон макалаларды жакшыртууга аракет кылып келдим. Ошондой эле жамааттын иш-чараларына катышып, Wikimedia кыймылы тууралуу көбүрөөк тажрыйба топтоого мүмкүнчүлүк алдым. Быйыл мен үчүн өзгөчө жылдардын бири болду, анткени Кыргыз Википедиясында администратор макамын алдым. Бул макам мен үчүн чоң жоопкерчилик жана жамааттын ишениминин белгиси катары маанилүү. Мындан ары дагы кыргыз тилиндеги эркин билимди өнүктүрүүгө активдүү салым кошууну улантам деп ишенем. Ушул себептен улам 2026-жылы өтө турган [[m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026|Wikimedia CEE Meeting]] жыйынына катышууга арыз тапшырууну каалап жатам. Бул жыйынга катышуу аркылуу өзгөчө техникалык жактан көбүрөөк билим алып, аны Кыргыз Википедиясында колдонуп, өнүктүрүүгө салым кошсом деген максатым бар. Акыркы учурда Wikimedia долбоорлорунда техникалык мүмкүнчүлүктөр, жаңы инструменттер жана жамаат менен иштөөнүн заманбап ыкмалары активдүү өнүгүп жатат. Мен үчүн дал ушул багыттар боюнча жаңы нерселерди үйрөнүү абдан маанилүү. Ошондой эле башка өлкөлөрдүн тажрыйбасы менен таанышып, кийин алган билимимди биздин жамаат менен бөлүшүп, практикалык жактан колдонууга аракет кылам деп ишенем. Сунуш-пикирлерге ачыкмын. Урматтоо менен, [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 13:38, 15 май 2026 (UTC) * {{Макул}}. Колдонуучунун Wikimedia CEE Meeting 2026 жыйынына катышуусун толугу менен колдойм. Кыргыз Википедиясынын жаңы администратору катары анын бул иш-чарага барышы жамаатыбыздын эл аралык байланыштарын чыңдоого жана өзгөчө техникалык багытта жаңы тажрыйбаларды алып келүүгө чоң өбөлгө түзөт. Сапары ийгиликтүү болсун! <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 13:54, 16 май 2026 (UTC) :100% колдойм. AiiaIn [[Колдонуучу:AiiaIn|AiiaIn]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:AiiaIn|баарлашуу]]) 15:03, 16 май 2026 (UTC) :*{{макул}}. Колдойм. Ийгиликтер болсун! :[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:54, 17 май 2026 (UTC) # {{Макул}}, ийгилик! --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 09:03, 18 май 2026 (UTC) dvt9xge95xmegc6ltjwek7gdlw5i5h1 646721 646710 2026-05-18T10:06:36Z ~2026-29699-55 47658 /* Макул,албетте колдойм🔥🔥 */ жаңы бөлүм 646721 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{Жамааттын калыбы||[[Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясынын]] катышуучуларынын жамаатына кош келдиңиз! [[Уикипедия:Талкуу баракчалары#Тартыштардын эрежелери|Талкуу эрежелери]] менен таанышып койсоңуз жакшы болот. Эски талкууларды [[Википедия:Форум/Архив|архивден]] көрүүгө болот. Жеке суроолор тиешелүү баракчаларда талкууланмакчы. Сураныч, талкууларда мындай "<nowiki>~~~~</nowiki>" төрт белгини колдонуу менен, өз колтамгаңызды коюуну унутпаңыз.|УП:Ж|[[Атайын:Recentchangeslinked/Калып:Жамааттын калыбы|Тийиштүү оңдоолор]]}} <!-- ЖАҢЫ ТЕМА БАШТОО --> <div style="text-align:center; margin:10px auto; " class="plainlinks"> '''<big><big>[[Image:Fairytale right blue.png|24px|→]][[Image:Fairytale right blue.png|24px|→]] [{{fullurl:Wikipedia:Жамаат порталы|action=edit&section=new}} Жаңы тема баштоо] [[Image:Fairytale left blue.png|24px|←]][[Image:Fairytale left blue.png|24px|←]]</big></big>'''<br/> </div> <div class="rad" id="TOC" valign="right" style="float:right; margin-left:.1em; margin-top:.1em; padding:1px;background-color:transparent;">__TOC__ </div> == Википедия Азия айы 2025 вики-марафонунун аяктоосуна 14 күн калды == Урматтуу википедиячылар! Сиздерди 1–30-ноябрь аралыгында өтө турган [[Википедия:Азия айы 2025|Википедия Азия айы 2025]] вики-марафонуна катышууга чакырабыз. Жеңүүчүлөр Кыргызстандагы жергиликтүү дүкөндөрдөн <u>белек сертификаттарына</u> ээ болушат! 🛍 🏆 Сыйлыктар: * 🥇 1-орун — 5 000 сом * 🥈 2-орун — 4 000 сом * 🥉 3-орун — 2 000 сом Бул вики-марафон Кыргыз Википедиясында экинчи ирет өткөрүлүп жатат. Азырынча бир эле катышуучу бар, ошондуктан Азияга байланыштуу макала жазып, марафонду колдоп коюуңузду суранат элек. ''Вики-марафондун аяктоосуна 14 күн гана калды! '' Толук маалымат Википедия Азия айы 2025 барагында: '''[[Википедия:Азия айы 2025]]''' 🧭 Жаңы түзгөн ар бир макалаларды Fountain куралына каттоону унутпаңыз: https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-ky-2025 Ошондой эле, [https://www.instagram.com/p/DQ8jAOhCNvl/ 17-ноябрь саат 14.00до Технопаркта] википедиячылардын жолугушуусу болот, келип тажрыйбаңыз менен бөлүшүп кетиңиз! Урматтоо менен, Уюштуруучу топтун атынан [[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Adamboluu|баарлашуу]]) 11:24, 16 ноябрь 2025 (UTC) == Чечим кабыл алуучу статусун киргизүү == Урматтуу википедиячылар! Мен бир сунуш киргизейин дегенмин. Бизде статус алгандан жокко эсе ошондуктан статустарды алып википедиячыларды кичине болсо да википедияга кызыктырыш керек. Бул статустар башка тилдерде колдонот. Бул статустарга шайланууну эрежелерин кыска кылып өзүбүздүн саясатыбызга ыңгайлаштырып алып өтүшүбүз керек. Мисалга [[Википедия:Чечим кабыл алуучу]] деген статус бар бул жыйынтык же болбосо чечим чыгаруучу болот. Бул статусу бар колдонуучу википедияга 6 айдан көп салым кошкон активдуу колдонуучуга берилет. Бул ар түрдү энциклопедиялык мааниге ээ эмес макалаларды өчүрөт. Мындан сырткары макаланы калыбына келтирүүчү rollback деген статус бар. Бул викидеги вандализмге каршы күрөшөт жана ушул сыяктуу администраторго чейинки баскычтарды басып өтүүчү статустарды киргизсек. Ушуга эмне дейсинер. Анан биргеликте жакшы макала, мыкты макала жана тандалган макала сыяктуу макалалардын даражаларын белгилөөчү эрежелерди да иштеп чыксак. Мен азыр Чечим кабыл алуучу статусун алуу үчүн эмнелер кылыш керек ошого байланыштуу баракты кыскача кылып түзүп койдум. Андагы кемчилик же каталар болсо, ошондой эле аталышын өзгөртүү керек деп ойлосоңүз талкуу баракчасында ой-пикириңизди жазсаңыз болот. <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 07:40, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Саламатсызбы! Мен колдойм! [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 09:03, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Колдойм! [[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 22:31, 14 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}. [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 02:04, 15 январь 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдоймун}}. Саламатсыздарбы! Абдан туура сунуш бергенсиз жана эртерээк бул макамды киргизүү керек деп эсептеймин. Анткени болуп жаткан вандализмдерге каршы күрөшүүгө жакшы бир каражат болот деп ишенем. [[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Элдин беги|баарлашуу]]) 09:54, 14 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}.[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 15:09, 14 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}.[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 14:53, 26 май 2025 (UTC) :# {{Макул|Колдойм}}. Саламатсызбы, мен да колдойм! [[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Adamboluu|баарлашуу]]) 11:32, 16 ноябрь 2025 (UTC) === Натыйжа === 2025-жыл 18-ноябрьда «Чечим кабыл алуучу» жана «Кайтаруучу» колдонуучу топтору түзүлдү. == Launching! Join Us for Wiki Loves Ramadan 2025! == Dear All, We’re happy to announce the launch of [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]], an annual international campaign dedicated to celebrating and preserving Islamic cultures and history through the power of Wikipedia. As an active contributor to the Local Wikipedia, you are specially invited to participate in the launch. This year’s campaign will be launched for you to join us write, edit, and improve articles that showcase the richness and diversity of Islamic traditions, history, and culture. * Topic: [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch|Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch]] * When: Jan 19, 2025 * Time: 16:00 Universal Time UTC and runs throughout Ramadan (starting February 25, 2025). * Join Zoom Meeting: https://us02web.zoom.us/j/88420056597?pwd=NdrpqIhrwAVPeWB8FNb258n7qngqqo.1 * Zoom meeting hosted by [[m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]] To get started, visit the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|campaign page]] for details, resources, and guidelines: Wiki Loves Ramadan 2025. Add [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participant|your community here]], and organized Wiki Loves Ramadan 2025 in your local language. Whether you’re a first-time editor or an experienced Wikipedian, your contributions matter. Together, we can ensure Islamic cultures and traditions are well-represented and accessible to all. Feel free to invite your community and friends too. Kindly reach out if you have any questions or need support as you prepare to participate. Let’s make Wiki Loves Ramadan 2025 a success! For the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Team|International Team]] 12:08, 16 январь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=27568454 --> == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 январь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Feminism and Folklore 2025 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[Файл:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]''' ::::Stay connected [[Файл:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[Файл:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 02:36, 29 январь 2025 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[Файл:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' --[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 02:36, 29 январь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 --> == "Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу == Арыбаңыздар. [[Википедия:Добуш берүү/"Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу|"Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу боюнча талкуу башталды]]. Мындан кийин дагы ушундай талкууларды өткөрүү пландалууда. @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Aiylchy|Aiylchy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Колдонуучу:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]], @[[Колдонуучу:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], @[[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]], @[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Kmaksat|Kmaksat]], @[[Колдонуучу:Chorobek|Chorobek]] [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 16:49, 29 январь 2025 (UTC) == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:48, 3 февраль 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == Айрым мейкиндиктердин кыскартмаларын орнотуу == Арыбаңыздар. [[Википедия:Добуш берүү/Айрым мейкиндиктердин кыскартмаларын орнотуу|'''Жаңы талкуу башталды''']]. @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Aiylchy|Aiylchy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Колдонуучу:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]], @[[Колдонуучу:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 17:51, 10 февраль 2025 (UTC) == Айрым талаштуу маселелер == Урматтуу википедиячылар! Менде Википедиябыздагы талаштуу маселелер боюнча бир нече сунуштар бар эле. 1. Жыл күндөрү макалаларында (мисалы [[13-январь]]) талаштуу маселелер бар. Ушул эле макаланы карасак "'''Төрөлгөндөр'''" бөлүмүнө адамдын аты-жөнү, туулган жылы эле жазылбастан, "''төрөлгөн''" сөзү кошуп жазылган. Ошондой эле туулган жылын жазгандан кийин дефис (—) белгиси коюлбастан, "'''жылы'''" деп жазылган. Менин оюмча бул ашыкчалык болуп эсептелет. Башка викилердин тажрыйбасын карап көрсөк, бизге окшоп жазгандарды көрбөйбүз. Аларда баары жөнөкөйлөштүрүлгөн жана түшүнүктүү. (мисалга жогоруда келтиргеним макала [https://w.wiki/D8vc Орус Википедиясында] жана [https://w.wiki/8q3o Англис Википедиясында]) 2. Экинчи маселе бул жалпылап айтканда бир гана Кыргыз Википедиясында колдонулуп жаткан "'''Аба майдан'''" сөзү. Эгерде бул [https://el-sozduk.kg/%D0%B0%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82/ булакты] карап көрсөк "'''Аэропорт'''" сөзү кыргыз тилине "'''Аба майдан'''" деп которулганын көрбөйбүз. Дагы бир кызыктуу факт Кыргызстандын эң чоң аба майданы болгон "'''[[Манас (аба майдан)|Манас эл аралык аба майданынын]]'''" кире беришине "Манас эл аралык '''аэропорту'''" деп жазылып турат. Жадагалса [http://www.airport.kg/ расмий сайтында] дагы '''Аба майдан''' деген сөз иштетилген эмес. ММКны карап көрсөм, көпчүлүгү ''[https://www.azattyk.org/a/33290386.html аэропорт]'' деп колдонушат экен. Айтайын дегеним ушулар. Пикириңиздерди угууга ачыкмын. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 13:05, 20 февраль 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] :1.1. '''Колдойм'''. "Төрөлгөндөр" бөлүмүндө "төрөлгөн" деп жазганыбыз чын эле ашыкча. Контексттен түшүнүктүү. :1.2. Жылдарды "1900-ж." кыскартып көрсөкчү? Адабий тилибизде жылдар дайыма жазылчудай. :Айтор, ал макалада "Америкалык" → "америкалык", "Англиялык" → "англиялык", "Орусиялык" → "орусиялык", "Орус" → "орус" деп оңдоп коюш керек экен. Бул ката көп кездешүүдө. Ошол эле "кыргызстандыкты" эмнегедир баш тамгадан жазышат. :2. '''Колдойм'''. Айтканыңыз туура. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 14:01, 20 февраль 2025 (UTC) ::@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] :: 1.2. боюнча айткандарыңызга кошулам. Чынында сиз айткандай кылсак болот. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 16:52, 20 февраль 2025 (UTC) :Саламатсыздарбы! Мен [[Википедия:Жамаат порталы|бул маселе]] боюнча кайрылганыма 1 айдын жүзү болуп калыптыр. Бирок ушул аралыктын ичинде мен бир эле жооп (пикир) алганга жетиштим. Ойлошумча убакытты текке кетирбей, жогоруда айткандарымды иш жүзүндө аткара берсем. Себеби кээбир макалаларды окуп башым айланып калып жатат. Бирөөсүндө '''аэропорт''', башкасында болсо '''аба майдан'''. Башка бирөөсүндө болсо аталышы '''аэропорт''', макаланын ичинде '''аба майдан''' сөзү колдонулган. Мындай болбошу керек. Ушундай себептерден улам жогоруда келтиргеним булактарга таянып, '''аба майдан''' сөзүн '''аэропорт''' деп өзгөртүрөмүн. Албетте каалоочулар болсо алар да өзгөртүрсө болот. Рахмат! [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 20:11, 18 март 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] Саламатсызбы. :Убагында бул маселелерди байкабай калыптырмын, кеч болсо да оюмду билдирип коюууну туура көрдүм. :# Биринчи маселе боюнча, жылды толук жазып жана окуя менен «—» белгиси аркылуу ажыратуу туура болчудай. Окуялар [[1989-жыл]] — Бишкек шаарындагы троллейбустар кыймылы токтотулду. Төрөлгөндөр [[1989-жыл]] — Баланча уулу . Каза болгондор [[1989-жыл]] — Төкөнчө кызы Баланча. :# Экинчи маселе боюнча маалыматтар өтө эле чар-жайыт, жада калса «Эркин-Тоо» мамлекеттик расмий гезитинин расмий сайтында да эки вариант тең колдонулган ([https://erkin-too.kg/kerben-aba-majdany-ke%D2%A3ejtilip-rekonstrukcziyalanat/?ysclid=m8wsk5wwtq337280178 «Кербен» аба майданы кеңейтилип, реконструкцияланат], [https://erkin-too.kg/osh-aeroportundagy-uchaktardyn-konuusuna-kirgizilgen-chekt%d3%a9%d3%a9-alyndy/ «Ош» аэропортундагы учактардын конуусуна киргизилген чектөө алынды]). Тил комиссиясынын сайтындагы «Котормо кызматы» барагында да «Аба майдан» жана «Аэропорт» сөздөрү бар, алар орус тилине аэропорт деп которулуп жатат. Толугу менен тактоо үчүн Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил жана тил саясаты боюнча улуттук комиссиясына кат жолдоп көрсөк болчудай. :[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:46, 31 март 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone! [[Файл:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]] We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''. This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba. '''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''. Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]]. We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 08:29, 22 февраль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 март 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[Файл:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[Файл:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:56, 13 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-03-19|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-03-19|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:14, 14 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=28307742 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 апрель 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation == <div lang="en" dir="ltr"> [[Файл:UCDM 2025 general.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! The most active contesters will receive prizes. If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest. <br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) </div> 16:11, 16 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17 апрель 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[Файл:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 15:03, 28 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 апрель 2025 (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! == ''(Apologies for posting in English)'' Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them. As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]]. After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki. The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org. If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 --> == Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open == Dear all,               The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference. Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here]. Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]]. Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available. If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr]. Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process. Best regards,       On behalf of '''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team''' [[Колдонуучу:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MARKELLOS|баарлашуу]]) 18:49, 12 май 2025 (UTC) == Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2025 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2025) == Саламатсыздарбы, урматтуу Кыргыз Википедиясынын жамааты жана активдүү колдонуучулары! Кыргыз Википедиясында иш алып барганыма бир жарым жыл болуп калыптыр. Бул убакыттын ичинде көп нерсени үйрөндүм, бир катар оңдоп-түзөөлөрдү [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD:Contributions/Baydastann жүргүздүм] жана бир нече жаңы, актуалдуу макалаларды [https://pageviews.wmcloud.org/userviews/?project=ky.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&start=2023-11-16&end=2025-05-13&user=Baydastann&sort=views&direction=1&view=list&user=Baydastann жараттым]. Эми өзүм билбеген көптөгөн нерселерди үйрөнүү, тажрыйба топтоо жана болгон билимимди дагы да тереңдетүү максатында быйыл [[Салоники]] (Фессалоники) шаарында өтө турган [https://w.wiki/E7S3 Wikimedia CEE Meeting] жыйынына катышуу үчүн арыз тапшырып көрүүгө ниеттенип жатам. Арыз тапшырууга дагы бир себеп жамааттын айрым мүчөлөрүнүн (@[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]]) колдоосу болуп жатат. Бул жылкы жыйын мурункулардан айырмаланып, жалпы талкууларга жана воркшопторго өзгөчө көңүл бурулары күтүлүүдө. Анда жасалма интеллект менен иштөө, жаштар менен иштешүү, техникалык маселелер, гранттык мүмкүнчүлүктөр жана жамаатты өнүктүрүү ж.б.у. сыяктуу бүгүнкү күндүн актуалдуу темалары [https://w.wiki/E7TH каралат]. Катышуу мен үчүн гана эмес, жамаат үчүн да пайдалуу болот деп ойлойм — топтолгон билим жана тажрыйба менен албетте бөлүшөмүн. Бардык сунуш жана пикирлерге ачыкмын. Урматтоо менен, [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 05:21, 14 май 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] :{{Макул|Колдоймун}} — Салам, :Эң сонун! Колдойм. [[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Mamatkazy|баарлашуу]]) 06:20, 14 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — Мен да @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]]дын талапкерлигин колдоймун. Жаңы нерселерди үйрөнүп, кыргыз викимедиа жамааты үчүн жакшы жаңылыктарды алып келет деп ишенем. Ийгилик! [[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Элдин беги|баарлашуу]]) 13:34, 14 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — Мен википедияга салым кошкон ар бир адамды терең урматтаймын жана колдойм. Baydastann да азыркы учурда википедияда эң жакшы салым кошуп аткан википедиячылардан бири. <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 06:53, 15 май 2025 (UTC) :{{Макул|Колдоймун}} — [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:47, 15 май 2025 (UTC) ===== Ыраазычылык ===== Арыбаңыздар! Билдирилген пикирлер жана колдооңуздар үчүн ыраазылык билдирем. --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:30, 26 май 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|талкуу]])</bdi> 22:07, 15 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:26, 22 май 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == Proposal to enable the "Contribute" entry point in Kyrgyz Wikipedia == {{Int:Hello}} Kyrgyz Wikipedians, Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called "Contribute" to your Wikipedia. The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia. Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Kirgyz Wikipedia. '''Who can access it''' Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the "Contribute" icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to "view contributions" is also available to access the list of your contributions. [[Файл:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]] [[Файл:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]] For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the "Contributions" option unless they change it to the "Contribute" manually. We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the "Contributions" entry point as default.           We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th June 2025. We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the "Contribute" entry point in your Wikipedia. We look forward to your response soon. Thank you! On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[Колдонуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:UOzurumba (WMF)|баарлашуу]]) 23:55, 27 май 2025 (UTC) :Hello, :Thank you for the explanation. We support enabling the “Contribute” entry point on Kyrgyz Wikipedia. It seems like a useful tool to help new and experienced contributors find ways to add and improve content more easily. :We have no objections to activating this feature, including on mobile devices. :Looking forward to seeing it in action. :Best regards, [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 01:55, 7 июнь 2025 (UTC) ::Thank you @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], for your feedback. We will be enabling the Contribute menu to your Wiki soon. [[Колдонуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:UOzurumba (WMF)|баарлашуу]]) 01:47, 10 июнь 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 03:07, 28 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|талкуу]]) 16:47, 29 май 2025 (UTC)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:00, 13 июнь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 17:44, 17 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:56, 27 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == Айларды жана күндөрдү (дата) жазуу форматы == Саламатсыздарбы! Кыргыз Википедиясындагы даталар боюнча маселени көтөрүү туура деп чечтим. Сиздер менен биргеликте бул маселени тактап чыгып, кабыл алынган чечимдин негизинде өзгөртүүлөрдү киргизүүнү максат кылып жатам. Кыргыз тилинин эрежелеринин же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын арасынан даталардын жазылышы жана айлардын кыргызча аталыштарын колдонуу тууралуу так талаптарды же расмий документтерди таба албай койдум. Ток этер жерин айтканда, төмөнкүдөй суроолор жаралууда: * Кыргыз тилинде даталарды кандай формада жазуу туура? Айлардын эл аралык (мисалы, март, апрель) аталыштарын колдонуу керекпи же кыргызча (Жалган куран, Чын куран) аталыштарын колдонуу зарылбы? Мисалы, англис тилиндеги March макаласынан кыргыз тилиндеги баракка өткөндө, ал Март деп аталышы керекпи же Жалган куран деп аталышы керекпи? * Даталарды жазууда кайсы форма туура: ** 8-март ** Жалган курандын 8-и ** Жалган курандын сегизи Бул маселе кыргызча энциклопедиялык, илимий жана расмий тексттердин бир түрдүүлүгүн камсыз кылуу үчүн маанилүү деп эсептейм. ([[Калып:Июль календары|Июль календары]] ж.б.у.с. калыптардан 24 -июль (теке) форматтын дагы кездештирсе болот). Азыркы учурда мамлекеттик интернет булактарында, расмий документтерде жана Жогорку Кеңеш тарабынан кабыл алынган чечимдерде даталар эл аралык стандартта көрсөтүлөт — мисалы, 15-октябрь, январь жана башка. (мисалдар: [https://mamtil.gov.kg/ky Тил комиссиясынын сайтындагы даталар], [https://www.kenesh.kg/bills/667893 ЖК документтер]) '''Бул маселени бир стандартка келтирүүдө сиздерден сунуш-пикирлер маанилүү. Ойлоруңуздар менен бөлүшө кетсеңиздер.''' Талкуунун жыйынтыгында, жыйынтыктын негизинде Википедиядагы даталарды жана айлардын аталыштарын бир стандартка келтирүүгө аракет кылам. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:58, 8 июль 2025 (UTC) == Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes == ''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)'' Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations. The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''. The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below: [[Файл:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]] These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages. Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change. Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]]. Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 12:45, 14 июль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 --> == Категориялардагы каталар жана аларды оңдоо зарылдыгы == *[[Википедия:Сурамжылоо/Категорияларды стандартташтыруу]] Урматтуу @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Maksat|Maksat]], @[[Колдонуучу:Incall|Incall]] жана башка колдонуучулар талкууга активдүү катышып, сунуштарыңызды билдириңиздер! Силерди терең урматтоо менен, <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 16:51, 24 июль 2025 (UTC) == Жамаат порталдардын барагын өчүрөм == Саламатсыздарбы Кыргыз Википедиянын катышуучуларына! Эгер каршы болбосоңуздар, мен дээрлик бардык бош жана керексиз форум барактарын өчүрүп, бул барактан башкасын кайрадан жазсам болобу? @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 19:24, 12 август 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Incall|Incall]], керексиз форум барактарын дегенде эмнени айтып жатасыз. Негизи мазмуну жагынан (техникалык, жалпы сунуштар) өз алдынча форум барактары болушу керек. Бизде бардык сунуштар/маселелер Жамаат порталында каралат. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 08:37, 13 август 2025 (UTC) :: Мисалы: ''[[ВП:Суроо]], [[ВП:Добуш берүү]]'', бардык билдирүүлөрдү архивге көчүрөм. [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 09:11, 13 август 2025 (UTC) :::Негизи, ушул барактарды Википедия:Форум/... деп атасак болот, толуп кеткендерин архивдеш керек. Анан ушундай форум барактарын топтоп коюп, сол тараптагы каптал панельге Форум деп койсок болот. Ошондо, Жамаат порталы менен Форум барактарын тапканга оңой болот деп ойлойм. Бул боюнча Орус Википедиясын мисал кылып алсак болот. :::Анан, Кеңеш, Суроо, Добуш берүү, Котормолорду талкуулоо ж.б.у.с. барактарды да мазмунунан келип чыгып, тиешелүү барактарга көчүрүп коюш керек деп ойлойм. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 14:28, 14 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы... Негизи ирээтеп койсок бир кыйла ыңгайлуулук түзүлмөк, бирок барактарды архивтөө эң туура багыт, толук түрдө өчүрүүгө каршымын, арасында ушул күнгө чейин ой-пикир алмашкандары бар, алардын салымдарын эске алганыбыз жакшы [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 15:33, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы! Мен өчүрүүгө каршымын. Дагы бир маселе Орус Википедиясынан айрым элементтерди көчүрүп алуудан, же алардыкына окшотуудан качсак! Өзү көптөгөн макалалар Орус Википедиясынын макалаларынын стилине окшойт. Аларды өзгөртүп жетише албай жатабыз… [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 17:17, 15 август 2025 (UTC) == Калып:Которулган жок == Сиздин оюңузча, кайсы калып Кыргыз Википедиясы үчүн коозураак көрүнөт — [[:en:Template:Interlanguage link]] же [[:ru:Ш:Не переведено]]? @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] [[User:Incall|Incall]] ^{[[User talk:Incall|talk]]} 13:57, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы... Калыпты кайсыл учурда колдонууга карап которуу туура болсо керек мисалы. Эгер орус тилинен түзмө-түз которсок анда "которулган эмес", ал эми аңглис тилинен которсок, менимче "тилдер аралык байланыш" болуп которулса керек.....Ошондуктан алгач калыптын мазмунун билүү керек, которууга мүмкүн эмес болсо, аңглис тилинде калтыруу бир кыйла ыңгайлуу... Бизде көп колдонулбаган ички калыптар аңглис тилинде түзүлгөн. [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 15:26, 15 август 2025 (UTC) :Саламатсызбы! Англисче калып жакшы.Чоң рахмат! [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 17:14, 15 август 2025 (UTC) == Кыргыз тилинин тыныш белгилери – тырмакча == Википедиядагы көптөгөн барактарда тырмакчалар ар кандай форматта колдонулут келет: “ ” же " ". Макала жазууда же толуктоодо кыргыз тилинин орфографиялык эрежелерин сактап, бирдиктүү үлгүдөгү белгилерди пайдаланууну сунуштайын. Кыргыз тилинин эрежелерине ылайык, тырмакча коюуда негизги форма катары « » белгилери колдонуулуга тийиш. Булак: Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясы. Аскар Турсунов. [https://kmborboru.su/wp-content/uploads/2014/07/tynysh_belgiler.pdf КЫРГЫЗ ТИЛИНИН ТЫНЫШ БЕЛГИЛЕРИ. Оӊдолуп, толукталып экинчи басылышы] [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 07:56, 25 август 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[Файл:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26 август 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-09-24|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-09-24|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 15:41, 18 сентябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 19:49, 2 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-10-06_Wikipedias&oldid=29381387 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 04:48, 9 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == Бот желегин алуу боюнча == Саламатсыздарбы! Кыргыз Википедиясында [[ВП:Бот макамына арыз берүү#Учурдагы_арыздар|ботту иштетүүнү]] чечиш үчүн мага коомчулуктун добушу керек, колдоочу же каршы добуш бериңиз. Актив катышуучуларды добуш берүүгө чакырам. @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Incall|Incall]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], Бот желегин алган учурда [[Википедия:Жамаат порталы#Категориялардагы_каталар_жана_аларды_оңдоо_зарылдыгы]] (консенсус менен бирге кабылданса) жана башка ушул сыяктуу маселелер боюнча да иштейт. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 09:43, 27 октябрь 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] Саламатсызбы. :Добуш бердим [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 10:04, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул|Колдойм}} - <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 11:05, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул}} [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 16:02, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул}} [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 18:20, 27 октябрь 2025 (UTC) :{{Макул|Колдойм}} --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:02, 2 ноябрь 2025 (UTC) === Натыйжа === Колдооңар үчүн чоң рахмат, бот желеги алынды. == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[Файл:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 ноябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Администраторлорго кайрылуу == Урматтуу администраторлор! Сиздерден Кыргыз футбол клубдарынын, [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]], Кыргыз Футбол Биримдигинин логотиптерин Кыргыз Википедиясына киргизип берүүңүздөрдү суранам. Макалаларга аябай керек болуп жатат. Азыр файл кылып бир гана админдер киргизе алышат экен. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 19:09, 7 январь 2026 (UTC) :Арыбаңыздар! Кайрылууга кошулам. Урматтуу администраторлор, эгер сиздерде файл киргизүүгө убакытыңыздар же каалооңуздар жок болсо, сураныч, файл киргизүү укугун мага бериңиздер. Мен орус Википедиясына футболго байланыштуу бир топ логотиптерди [https://ru.wikipedia.org/wiki/Служебная:Список_файлов/Arsensky киргизгем]. Футболго байланыштуу дагы көптөгөн макалалар жазылат, буюрса. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 08:31, 10 январь 2026 (UTC) == Спорттук мелдештер жөнүндө макалалардын аталышы == Урматтуу Википедиячылар! Бизге спорттук мелдештер жөнүндө макалалардын аталышы боюнча чогу бир консенсуска келиш керек болуп жатат. Буга чейин @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] коллега экөөбүз [[Футбол боюнча 2026-жылкы дүйнө чемпиондугу|быйыл өтө турчу футбол боюнча дүйнө чемпионаты]] жөнүндө макаланын туура аталышы жөнүндө [https://ky.wikipedia.org/wiki/Талкуу:Футбол_боюнча_2026-жылкы_дүйнө_чемпиондугу талкуу кылдык], бирок бир чечимге али келген жокпуз. Ошондуктан чогу талкуу кылып, бир консенсуска келгенге аракет кылалы. === Чемпиондук же чемпионат === Baydastann коллегабыз "чемпионат" десек туура болот деп эсептеди, менин оюмча "чемпиондук" туура болот. Мисалы: ''"Кыргызстан футбол чемпиондугу"''. === "Футбол боюнча" же жөн эле "футбол" === Менин оюмча "боюнча" деген сөздү макаланын аталышынан алып салсак болот. М: [[Кыргызстан улуттук футбол курамасы]], «Манчестер Сити» футбол клубу, Футбол дүйнө чемпиондугу, Испания футбол кубогу, Германия футбол суперкубогу ж.б. === Аталыштагы жылдын саны === Англис тилинде жылдын саны башында жазылат (мисал: ''2026 FIFA World Cup''), ал эми орус тилинде — аягында (''Чемпионат мира по футболу 2026''). Менин жеке оюм боюнча жылдын санын башында жазган оң. Себеби дегенде толук аталышы 2026-жылкы футбол боюнча дүйнө чемпионаты болот. Кыскартыш үчүн "жылкы" деген сөздү алып салсак ''"2026 Футбол дүйнө чемпиондугу"'' десек туура болот деп ойлойм. ---- Дагы башка мелдештердин аталыштары: * 2026 Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары * 2028 Жайкы олимпиада (же олимпиялык?) оюндары * 2025/2026 УЕФА Чемпиондор лигасы * 2025 Күрөш дүйнө чемпиондугу * 2027 АФК Азия кубогу (же 2026 Футбол Азия кубогу) * 2026 23-жашка чейинки АФК Азия кубогу Мен өзүмдүм оюмду туп-туура деп айта албайм, ошондуктан сиздерди талкууга чакырам. Баарыбыз биригип, бир чечимге келели. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 08:57, 13 январь 2026 (UTC) ===Пикирлер=== *:Саламатсызбы! :Жакшы макалаларды жазып, активдүү салым кошуп жатканыңыз байкалып турат, ийгилик каалайм! :Негизи кыргыз тилинин сөз жасоо логикасына ылайык «футбол чемпиондугу» формасы кыргызча туура жана табигый угулат. Айрым булактарда «чемпионаты» деген түрү да кездешкени менен, кыргыз тилинин нормасына көбүрөөк туура келгендиктен «чемпиондугу» деген аталышты колдоону туура деп эсептейм. :«Боюнча» деген сөздү макаланын аталышынан алып салса да болот, анткени спорттун түрү так көрсөтүлүп турат. :Жылдын аталыштын башында турушу кыргыз тилинин грамматикалык нормасына туура келет, ошондуктан бул сунушту толук колдойм. :Жыйынтык: 2026 Футбол дүйнө чемпиондугу [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 12:56, 16 январь 2026 (UTC) * Урматтуу акылдуу википедиячылар! Мен футболдун ичинде жүргөн адам катары түшүндүрүүгө аракет кылып көрөйүн. Морфологиялык жана грамматикалык маанилерин да жазайын. Бүгүнкү күндө, жок негизи эле “'''Чемпиондугу'''” деп аталбайт. Өзү “'''чемпиондугу'''” деген сөз “'''Чемпион'''” сөзүнөн жасалган, -''дугу'' мүчөсү абалды, наамды билдирет. Негизги мааниси болсо: Чемпион болуу абалын, жетишкендигин билдирет. Мисалга: ''Ал клуб өлкө чемпиондугун утту''. Бул жерде маани ошол чемпионаттын чемпиондугун утуп турганында. Ал эми “'''Чемпионат'''” болсо — белгилүү бир спорт түрү боюнча уюштурулган расмий мелдештердин жыйындысы. Мисалга: ''Жакында өлкө чемпионаты башталат''. Эгер муну өлкө чемпиондугу башталат десек, кантип өлкө чемпиондугу башталышы мүмкүн, өлкө чемпиондугу колго киритилет, чемпиондукка жетишилет. Түшүндүрө алдым деген ойдомун. Дагы бир маселе, “'''боюнча'''” көмөкчү сөзү кошулуусу же алынуусу жөнүндө. Бул ышарат сөз, эч качанда алынбайт. Бул кыргыз тилинин эрежелеринде жазылган. Эч ким аны өз башымча буза албайт. Боюнча көмөкчү сөзү кошулбаса, сүйлөмдөгү, же аталыштагы маани толук берилбейт. Мен түшүнбөдүм, эмнеге '''боюнча''' сөзүн алып салуу боюнча талкууга коштуңуздар, эмне кыргыз тилинин эрежелерине каршы чыгууну каалап турасыздарбы? Эгерде ушунчалык маанилүү болсо, Тил комиссиясына кайрылыңыздар, анык жооп аласыздар. Менин тандоом: '''2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты'''. --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:52, 16 январь 2026 (UTC) :Ошондо ''Кыргызстан футбол боюнча улуттук курамасы'' болобу? [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:30, 16 январь 2026 (UTC) ::''«Барселона» футбол боюнча клубу'' болобу? Же кандай? [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:32, 16 январь 2026 (UTC) :::Билбейм, сиз атайын каршы тургандай сезим калтырып жатасыз. Талкуунун өзүнө жараша эрежелери бар. Сиз азыр өзүңүз анык билип турасыз, мен “'''боюнча'''” көмөкчү сөзүн “'''Футбол боюнча дүйнө чемпионаты'''” темасына байланыштырып жазганымды. Кыскасы, эмнени ойлосоңуздар, ошону жасай бериңиздер. Мен өзүмдүн жеке оюмду жазып койдум, түшүнүктүү кылып. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:38, 16 январь 2026 (UTC) ::::Албетте жок, сиз менден караганда кыргыз тил эрежелерин көбүрөөк билгендей сезилди. Орой мамиле кылгандай көрүнсөм, кечирим сурайм. Сизден кандай туура болорун сурап жатам. Сиздин айтышыңыз боюнча ''көмөкчү сөз эч качанда алынбайт.'' Ушул жерде алыныш керек эмеспи деген ой пайда болду. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:45, 16 январь 2026 (UTC) ::Бул жерде '''Кыргызстан улуттук футбол курамасы''' кала берет. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:32, 16 январь 2026 (UTC) * '''Сунуш:''' Чемпионат эмес, '''биринчилик''' деген сөздү колдонсок кандай болот? Мисал: ''2026 Футбол (боюнча) дүйнө биринчилиги.'' [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:38, 16 январь 2026 (UTC) *:Кыргыз Википедиясынын [https://t.me/Kyrgyz_wikipedia телеграм] тайпасы бар. Бир кирип көрүңүз, ал жерге кыргыз энциклопедиясы китебинен маалыматтар жөнөтүлдү, фото түрүндө. Окуп көрүңүз. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:41, 16 январь 2026 (UTC) ===== Mirzoulugʻbekтин сунушу ===== Урматтуу википедиячылар, спорттук мелдештердин аталышы боюнча жүрүп жаткан талкууга маанилүү тарыхый жана илимий далилди кошкум келет. Биз ММКлардагы же Google Translate сыяктуу куралдардагы тилдик каталардан оолак болушубуз керек. Бул маселеде эң ишенимдүү булак катары [[Кыргыз Совет энциклопедиясы|Кыргыз Совет Энциклопедиясын]] (КСЭ) алууну сунуштайм. [[Кыргыз Совет энциклопедиясы|КСЭнин]] 6-томунун 374-бетинде «Чемпион» жана «Чемпионат» деген атайын макалалар берилген. Бул терминдер кыргыз тилинин энциклопедиялык деңгээлинде расмий бекитилген. Аталган энциклопедияда «Кыргызстандын чемпионаты жана кубогу 1936-жылы болгон» деп жазылган. (Футбол макаласы) Бул «чемпионат» сөзү кыргыз тилинде дээрлик бир кылымдан бери колдонулуп келе жаткандыгынын далили. «Чемпиондук» же «биринчилик» деген терминдер бул контекстте КСЭдеги расмий терминдерге караганда алсыздык кылат. «Чемпиондук» — бул наам (статус), ал эми «Чемпионат» — бул мелдештин (процесстин) аталышы. Википедиядагы спорттук мелдештердин аталышын КСЭнин нормаларына ылайык, «Чемпионаты» деп колдонууну консенсус катары кабыл алалы. '''Мисалы:''' «2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты». Бул биздин макалалардын сапаттык деңгээлин жогорулатат жана тилдик башаламандыкка чекит коёт. --<span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 09:16, 29 январь 2026 (UTC) :Чоң ыракмат! [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 10:26, 29 январь 2026 (UTC) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 13:21, 18 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Инсандар тууралуу макалалардын энциклопедиялык баалуулугу == Салам! Википедияга жеке адамдар жөнүндө макалаларды кошуу боюнча сиздердин пикириңиздерди билгим келет. Кеп коомчулук алдында анча чоң эмес эмгеги бар же айрым уюмдардан анча маанилүү эмес сыйлыктарын алган, бирок ошого карабастан алар тууралуу өзүнчө баракчалар ачылып жаткан адамдар жөнүндө болуп жатат. Сиздердин оюңуздарча, бул Википедиянын эрежелерине канчалык туура келет жана мунун чыныгы энциклопедиялык баалуулугу барбы? Ушундай инсандардын иштерин же илимий иштеринин маанилүүлүгүн тастыктоого аракет кылдым: ар кандай булактарды, анын ичинде илимий басылмаларды жана маанилүү жетишкендиктер тууралуу материалдарды изилдеп чыктым, бирок кошкон салымдарын тастыктаган жетиштүү маалымат таба алган жокмун. Мындай макалалар энциклопедиянын жалпы сапатына терс таасирин тийгизиши мүмкүн деген кооптонуу бар. Эгерде жеке же анча белгилүү эмес уюмдан кичинекей сыйлык алган ар бир адам жөнүндө макала түзүлө берсе, бул маанилүүлүк критерийлеринин жоголуп кетишине алып келет жана энциклопедиялык мазмундун сапатын сактоону татаалдаштырат. Мисалдары: [[Элина Каракулова]] – Интерньюстун Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн директору жана коомчулукка тараган эмгектери жок. [[Асел Ногойбаева]] – белгилүү жеке персона эмес, бул адам жабырлануучу. [[Рада Валентина кызы]] – урбанистика багытында иштейт жана кандайдыр бир ири ачылыш же ири жанылык азырынча жарата элек. [[Мээрим Толепберген]] – " "Инстаграм" социалдык тармагында миллиондогон каталуучулары бар белгилүү блогер" деп жазылган, коомчулукта кандайдыр бир пайдалуу, жаратман иштери менен белгилүү эмес жана Википедиянын эрежелерине туура келбеген барак. [[Семетей кызы Айгүл]] – коомчулукка таанылган илимий иштери же ачылыштары жок. Ар бир мектептен алтын медаль алган, ЖОЖдон кызыл диплом алган адамдардын дипломдук иштерин илимий иш катары кабыл алып же жеке коммециялык багыттагы компаниялардын ээлерин жаза берсек Кыргыз Википедиясынын наркы кетет. Урматтуу администраторлор (@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]]), мындай барактарды өчүрүүгө сунуштайт элем. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 13:29, 23 март 2026 (UTC) :Салам, @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]! Өзүңүз кыргыз Википедиясының эң активдүү колдонуучуларынан бирисиз. Ошондуктан эң жок дегенде [[Википедия:Чечим кабыл алуучу|Чечим кабыл алуучу]] статусын алып койсоңуз жакшы болот экен. Ошондо энциклопедиялык мааниси болбогон макалаларды өзүңүз эле өчүрүп отурасыз. Учурда администраторлор анча актив эмес. Ийгилик! --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:33, 23 март 2026 (UTC) :Салам [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]! Пикириңизге толук түрдө кошулам. Бул маселе тууралуу сиз белгилеп кеткен макалалар жазылып жатканда эле макаланы киргизип жаткан колдонуучулар менен мен нары-бериге барганмын, бирок аягына чыккан эмесмин. Баштаган ишиңиздин аягына чыгышыңызга тилектешмин. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 03:51, 24 март 2026 (UTC) :Саламатсызбы! Пикириңиз үчүн рахмат. Көтөрүлгөн маселе абдан маанилүү. Википедияда макала түзүүдө инсандын энциклопедиялык маанилүүлүгү жана ишенимдүү, көз карандысыз булактар менен тастыкталышы негизги талап болуп саналат. :Акыркы учурда категориясыз барактар арасында ушуга окшош макалалар көбөйүп жатканы байкалууда. Бул маселени жөнгө салуу жана талаптарга жооп бербеген барактарды карап чыгуу боюнча иштер жүргүзүлүп жатат. :Рахмат. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:14, 24 март 2026 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 17:11, 3 апрель 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 00:57, 26 апрель 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Invitation: Call for Delegates Nominations and registration for Wikimedia CEE Meeting 2026 in Cluj-Napoca == Dear Kyrgyz language community, On behalf of the Wikimedians of Romania and Moldova User Group, we are thrilled to invite you to the [[:m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026/Registration|Wikimedia CEE Meeting 2026]]! This year, our regional gathering will take place in the heart of Transylvania, in the vibrant city of Cluj-Napoca, Romania. <span style="font-family:monospace,monospace">'''Dates: 18–20 September 2026. Location: Cluj-Napoca, Romania'''</span> === Call for Delegate Nominations === We are now officially opening the call for affiliates to nominate their delegates. Each affiliate is encouraged to select representatives who will actively contribute to the sessions, share local successes, and help strengthen our regional network. It is crucial to check the '''[[:m:Wikimedia CEE Meeting 2026/Eligible affiliates|eligibility subpage]]''' to see the number of delegates allocated to your community. This number tells you how many delegate scholarships are reserved for your community. <span style="font-family:monospace,monospace">'''Nomination Deadline: 30 May 2026'''</span> Please ensure that your nominations are submitted by this date to allow our organizing team enough time to manage travel logistics and visa support where necessary. === Registration process === Delegates, scholarship recipients, and all self-funded attendees can register using the Registration Form (given below). It is mandatory for each delegate application to contain a link to the documents supporting the respective nomination as delegate. All travel, accommodation, and food expenses (during the conference days) will be organized and covered by Wikimedians of Romania and Moldova User Group only for delegates and scholarship recipients. Registration is required for everyone to participate in the Wikimedia CEE Meeting. <p style="font-family:monospace,monospace;background-color:#bbb">'''Registration Form is here: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdrSQ3JZCGa21AInWOCXnNjzhUZLV1n7LcSt8-0pd1L0Z4rMw/viewform Apply]'''</p> * '''Registration period for representatives of Wikimedia affiliations: <u>13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 May 2026, 23:59 (UTC)</u>.''' * Registration period for self-funded participants and for everyone else: 13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 June 2026, 23:59 (UTC). For any questions or unclear issues, please reach out to us at our official conference email: <p style="font-family:monospace,monospace">'''wmceem2026[[File:At sign.svg|17px|link=|@|class=skin-invert]]icf-fri.org'''</p> We look forward to welcoming you to Cluj-Napoca this September to share knowledge, foster new ideas, and celebrate our collective achievements. Warm regards,<br/>Wikimedia CEE Meeting 2026 Organizing Team<br/>Wikimedians of Romania and Moldova User Group<br/> [[Колдонуучу:Gikü|Gikü]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Gikü|баарлашуу]]) 20:51, 13 май 2026 (UTC) == Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2026 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2026) == Саламатсыздарбы, урматтуу Кыргыз Википедиясынын жамааты! Кыргыз Википедиясында активдүү иш алып барганыма эки жылдан ашык убакыт болду. Бул аралыкта ар кандай темаларда макалаларды түзүп, бар болгон макалаларды жакшыртууга аракет кылып келдим. Ошондой эле жамааттын иш-чараларына катышып, Wikimedia кыймылы тууралуу көбүрөөк тажрыйба топтоого мүмкүнчүлүк алдым. Быйыл мен үчүн өзгөчө жылдардын бири болду, анткени Кыргыз Википедиясында администратор макамын алдым. Бул макам мен үчүн чоң жоопкерчилик жана жамааттын ишениминин белгиси катары маанилүү. Мындан ары дагы кыргыз тилиндеги эркин билимди өнүктүрүүгө активдүү салым кошууну улантам деп ишенем. Ушул себептен улам 2026-жылы өтө турган [[m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026|Wikimedia CEE Meeting]] жыйынына катышууга арыз тапшырууну каалап жатам. Бул жыйынга катышуу аркылуу өзгөчө техникалык жактан көбүрөөк билим алып, аны Кыргыз Википедиясында колдонуп, өнүктүрүүгө салым кошсом деген максатым бар. Акыркы учурда Wikimedia долбоорлорунда техникалык мүмкүнчүлүктөр, жаңы инструменттер жана жамаат менен иштөөнүн заманбап ыкмалары активдүү өнүгүп жатат. Мен үчүн дал ушул багыттар боюнча жаңы нерселерди үйрөнүү абдан маанилүү. Ошондой эле башка өлкөлөрдүн тажрыйбасы менен таанышып, кийин алган билимимди биздин жамаат менен бөлүшүп, практикалык жактан колдонууга аракет кылам деп ишенем. Сунуш-пикирлерге ачыкмын. Урматтоо менен, [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 13:38, 15 май 2026 (UTC) * {{Макул}}. Колдонуучунун Wikimedia CEE Meeting 2026 жыйынына катышуусун толугу менен колдойм. Кыргыз Википедиясынын жаңы администратору катары анын бул иш-чарага барышы жамаатыбыздын эл аралык байланыштарын чыңдоого жана өзгөчө техникалык багытта жаңы тажрыйбаларды алып келүүгө чоң өбөлгө түзөт. Сапары ийгиликтүү болсун! <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;">&nbsp;&nbsp;'''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]'''&nbsp;&#124;'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]'''&nbsp;</span> 13:54, 16 май 2026 (UTC) :100% колдойм. AiiaIn [[Колдонуучу:AiiaIn|AiiaIn]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:AiiaIn|баарлашуу]]) 15:03, 16 май 2026 (UTC) :*{{макул}}. Колдойм. Ийгиликтер болсун! :[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:54, 17 май 2026 (UTC) # {{Макул}}, ийгилик! --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 09:03, 18 май 2026 (UTC) == Макул,албетте колдойм🔥🔥 == Макул, албетте колдойм🔥🔥 [[Атайын:Contributions/&#126;2026-29699-55|&#126;2026-29699-55]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:&#126;2026-29699-55|talk]]) 10:06, 18 май 2026 (UTC) ikvoo0srm63egq20rucb88331c9te9h 0 3643 646728 553570 2026-05-18T11:20:41Z Born Nomad 47370 646728 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{Түс|Кыргызстан}} |Кыргызча аталышы = Ала-Бука району [[Файл:Ala-Buka central.jpg|center|300px]] |Өздүк аталышы = |Герб = Coat of arms of Ala-Buka district.png |Желек = Flag of Ala-Buka district.png |Белгинин көлөмү = |Желектин көлөмү = |Белгинин аты = |Желектин аты = |Өлкө = Кыргызстан |lat_dir = 41.402665|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = 71.486996|lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимни = |Абалы = Район |Киргени = Жалал-Абад облусу |Курамында = 8 айыл өкмөтү,<br/> 42 айыл |Борбору = [[Ала-Бука]] |Ири шаары = |Ири шаарлары = |Түзүлгөн убакыты = 1936 |Таратылган убакыты = |Башчысы = |Башчынын түрү = Аким |Башчысы2 = |Башчынын түрү2 = |ИДӨ = |ИДӨ жылы = |ИДӨ бойунча оруну = |Жан башына алынган ИДӨ оруну = |Тили = [[Кыргыз тили]] |Тилдери = |Калкы = 116 249<ref name="Демогр2023">{{Cite web |url=http://www.stat.kg/ru/statistics/download/operational/825 |title=Численность населения областей, районов, городов, поселков городского типа, айылных аймаков и айылов (сел) Кыргызской Республики (по данным айыл окмоту на начало 2023 г.) |access-date=2023-07-10 |archive-date= |archive-url= |deadlink=no }}</ref> |Санак жылы = 2023 |Пайызы = |Калктын саны бойунча оруну = |Жыштыгы = |Жыштыгы бойунча оруну = |Улуттук курамы = [[Кыргыздар]] — 89,3%<br> [[Өзбектер]] — 6,1%<br> [[Тажиктер]] — 4,6%<ref name="Этно2009.Джалал-Абад">{{cite web |title = Перепись населения Киргизии 2015. Джалал-Абадская область |url = http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/Джалал-Абадская%20область.pdf |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110810173253/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%94%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB-%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf |archivedate = 2011-08-10 |deadlink = yes |accessdate = 2014-08-26 }}</ref> |Диний курамы = |Жер аянты = 3054 |Жер аянтынын пайызы = |Жер аянты боюнча оруну = |Максималдуу бийиктиги = 4315<ref name="Бийиктик">{{Cite web |url=https://www.freemaptools.com/elevation-finder.htm |title=Elevation Finder of FreeMapTools.com}}</ref> |Орточо бийиктиги = 1156<ref name="Бийиктик"/> |Минималдуу бийиктиги = 1124<ref name="Бийиктик"/> |Көлөмү = |Узундугу = |Карта = Kyrgyzstan Ala-Buka Raion.png |Картанын көлөмү = 300px |Акимчилик бирдигинин картасы = |Акимчилик бирдигинин картасынын көлөмү = |Саат алкагы = [[UTC+6]] |Аббревиатура = |ISO = |FIPS = |Телефон коду = +996 3741 |Почто индекстери = 715720 |Интернет-домени = |Унаа коду = |Сайты = http://alabuka.kg/ |Commons түрмөгү = |Түшүндүрмөлөр = }} '''Ала-Бука району''' - [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад облусунун]] батыш бөлүгүн ээлейт. 1937-ж. апрелде, Кызыл-Жар районунан бөлүнүп, өзүнчө район болуп уюшулган. 1956-ж. ага Чаткал району кошулган. 1963-ж. Жаңы-Жол (Аксы) району менен биригип, 1969-ж. кайра бөлүнгөн. 1980-ж. Чаткал району андан бөлүнүп кеткен. Түндүгүнөн Чаткал, чыгышынан Аксы райондору, батышынан Өзбекстан Республикасынын Наманган облусу менен чектешет. Аянты 3 миң км2. Калкы 116 249 (2023)<ref name="Демогр2023"/>. Райондо 42 кыштак, 8 айыл өкмөтү бар. Борбору - Ала-Бука кыштагы. Райондун аймагы көбүнчө Чаткал кырка тоосунун түштүк-чыгыш тармактарын жана анын этегиндеги адырларды ээлейт. Рельефи негизинен тоолуу. Чаткал кырка тоосунун капталдарынан түстүү жана сейрек кездешүүчү металл кендери ачылган. Сумсар жана Кабасай кендеринин мааниси зор. Курулуш материалдарына да бай. 2025-жылы [[Шах Фазил күмбөзү|Шах-Фазил]] тарыхый-маданий комплексинин аймагында Кыргызстандын эң маанилүү архитектуралык жана археологиялык эстеликтеринин бири деп эсептелген, бул жердин тарыхына жана маданий мурасына арналган музей ачылган<ref>https://minstroy.gov.kg/ru/news/815/show</ref>. == Климаты == Климаты континенттик, кургакчыл. Адырларда январдын орточо температурасы • -10°С, июлдуку 30°С, тоолордо январдыкы -20 С, июлдуку 20°С. Жылдык жаан-чачыны тоо этектеринде 300400 мм, тоолордо 600 ммге чейин. Райондун аймагынан Ала-Бука, Чанач-Сай, Терек-Сай, Сумсар, Касан-Сай суулары агып өтөт. Суулар райондун жана Өзбекстандын жерлерин сугарууда пайдаланылат. Касан-Сай суусунда суусактагыч курулган. Райондун деңиз деңгээлинен 1500 м бийиктикте ачык, кара боз, 2600 м бийиктикте кара кочкул, айрым жерлеринде кара топурак тараган. 1300-2500 м бийиктикте (Чаткал кыркатоосунун капталдарында) тоо-токой топурагы басымдуу. Андан жогору тоо шалбаа топурагы мүнөздүү. Тоо этектериндеги түздүктө ж-а адырларда чекенди, улам жогорулаган сайын шыралжын, эрмен-шыбак, бетеге ж. б. өсүмдүктөр өсөт. Тоо капталдарында алча, алма ж. б. аралаш жаңгак, деңиз деңгээлинен 3000 м бийиктикте арча токою, андан жогору субальп шалбаасы-жайыт ээлейт. Калкы көп улуттуу, көбү кыргыздар (62%), ошондой эле өзбек, тажик ж.б. улут өкүлдөрү да жашайт. Орт. жыштыгы - 1 км2ге 26 киши (2004). Калктын негизги бөлүгү тоо этектериндеги түздүктөрдө жана суу бойлорунда отурукташкан. == Чарбасы == Чарбасынын негизин дыйканчылык ж-а мал чарбасы түзөт. А. ч. жарактуу жери 150,1 миң га (2004), а. и. 21,3 миң га айдоо жер (анын 12,9 миң гасы сугат жер), 258 га чабынды, 129,8 миң га жайыт, 861 га бак-дарак; 117 га саздак жери бар. Райондо 2648 жеке, 439 дыйкан, 42 фермердик чарба, 22 а. ч. кооперативи уюшулган. Аларды Зеңгиата, Падек, Ак-Коргон үрөнчүлүк чарбалары үрөн м-н камсыздайт. 2003-ж. 10,8 миң га жерге дан эгиндери эгилип, дүң жыйымы 30,4 миң о; 2,2 миң га жердеги жүгөрүнүн дүң жыйымы 13,3 миң о; 1,2 миң га жердеги тамекинин дүң жыйымы 2,8 миң о, 2,8 га жердеги май алынуучу өсүмдүктөрдүн дүң жыйымы 2,7 миң о; 828 га жердеги картошканын дүң жыйымы 21,4 миң о; 929 га жердеги жашылчанын дүң жыйымы 15,2 миң о; 868 га мөмө-жемиш багынын дүң жыйымы 2,9 миң оны түзгөн. Райондо 2003-ж. 18 миң карамал (а. и. 9,1 миң уй), 103,3 миң кой-эчки, 5,3 миң жылкы (а. и. 1,4 миң бээ), 61,1 миң үйкушу болгон. Район б-ча 5,8 миң о эт (тирүүлөй салмак), 23,7 миң о сүт, 290 о жүн, 4,5 миң даана жумуртка даярдалган (2004). Өнөр жай ишканаларынан «Техник» акционердик коому, «Достук-Калача» фирмасы, кыш, тамеки ферменттөөчү з-ддор ж. б. ишгейт. 2003-ж. «Техник» акционердик коому 9,1 о макарон, «Достук-Калача» фирмасы 57,4 миң л вино, кыш з-ду 200 миң даана кыш даярдаган, тамеки ферменттөөчү з-д 572 о тамеки ферменттеген. Райондун аймагында алгачкы мектептер 1927-ж. Достук, Кызыл-Ата айылдарында ачылган. 2003/04-окуу жылында райондогу 36 мектепте (а. и. 27 орто, 6 негизги, 3 башталгыч) 19,6 миң окуучу окуп, 1,3 миң мугалим иштеген. Райондо 13 балабакча (1400дөн ашык бала тарбияланган), балдардын «Жоогазын» эсалуу лагери (Чанач-Сай кыш-нда, 500 орундуу) иштеген. 1997-ж. балдардын билим берүү борбору (12 мугалим иштеген) ачылган, анда балдардын чыг-лык үйү бар. Райондо 128 орундуу борборлоштурулган оорукана, 4 участкалык оорукана, 17 ФАП, район аралык учук оорулар диспансери, санитария-эпидемиологиялык станция, 7 бейтапкана, 19 дарыкана иштейт. Райондун аймагында «Шахфазил» тарыхый-мемориалдык ансамбли бар. Райондук «Айыл акыйкаты» гезити чыгат. == Административдик-аймактык түзүлүшү == Райондо 8 [[айыл аймагы]] жана алардын курамына кирген 42 айыл бар<ref name="Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору">[http://www.stat.kg/media/files/3a3aec14-4d77-4317-99c8-d337b1828f37.doc Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору, 29.04.2023]</ref>: * '''Ак-Коргон айыл аймагы''': [[Ак-Коргон (Ала-Бука району)|Ак-Коргон]](борбору), [[Баястан (айыл)|Баястан]], [[Падек]], [[Сафедбулан]]; * '''Ак-Там айыл аймагы''': [[Ак-Там]] (борбору), [[Жапа-Салды]], [[Кызыл-Ата]]; * '''Ала-Бука айыл аймагы''': [[Ала-Бука]] (борбору), [[Достук (Ала-Бука району)|Достук]], [[Сапалак]], [[Сары-Талаа (Ала-Бука району)|Сары-Талаа]]; * '''Биринчи май айыл аймагы''': [[Айры-Там]] (борбору), [[Ажек]], [[Ак-Башат (Ала-Бука району)|Ак-Башат]], [[Алма-Бел]], [[Жаңы-Шаар]], [[Кара-Үңкүр (Ала-Бука району)|Кара-Үнкүр]], [[Совет-Сай]]; * '''Көк-Серек айыл аймагы''': [[Теңги]] (борбору), [[Ак-Тайлак]], [[Бирлешкен]], [[Кош-Болот]], [[Сары-Кол (айыл)|Сары-Кол]], [[Төлөкө]]; * '''Көк-Таш айыл аймагы''': [[Көк-Таш (Ала-Бука району)|Көк-Таш]] (борбору), [[Булак-Башы (Ала-Бука району)|Булак-Башы]], [[Жалгыз-Өрүк (Ала-Бука району)|Жалгыз-Өрүк]], [[Күлпөк-Сай]], [[Орто-Суу (Ала-Бука району)|Орто-Суу]], [[Чоң-Сай]]; * '''Төрөгелди Балтагулов айыл аймагы''': [[Ызар]] (борбору), [[Баймак]], [[Кашкалак]], [[Келте]], [[Кош-Алмурут]], [[Кош-Терек]], [[Кажар (Ала-Бука району)|Кажар]]; * '''Өрүктү айыл аймагы''': [[Өрүктү]] (борбору), [[Кеңкол, Ала-Бука району|Кеңкол]], [[Орто-Токой (Ала-Бука району)|Орто-Токой]], [[Чолок-Тума]], [[Өрүктү-Сай]]. {{Ала-Бука районунун картасы}} {{clear}} == Колдонулган адабияттар == * “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1 == Маалымат каяктан алган == {{Булактар}} {{Кыргызстандын райондору}} {{Kyrgyzstan-geo-stub}} [[Категория:Ала-Бука району| ]] [[Категория:Жалал-Абад облусу]] n17r1kf51tiq80gtkqosenfjtpuwneq 0 4150 646704 553644 2026-05-18T08:27:53Z Artelow 2286 646704 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Адольф Гитлер |расмий ысымы = {{lang-de|Adolf Hitler}} |сүрөтү = Hitler portrait crop.jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = |желек2 = |президент = |кызматы = Германиянын фүрери |иш баштоо убагы = |иш аяктоо убагы = |андан мурунку инсан = |андан кийинки инсан = |желек_2 = |желек2_2 = |президент_2 = |кызматы_2 = Германиянын рейхсканцлери |иш баштоо убагы_2 = |иш аяктоо убагы_2 = |андан мурунку инсан_2 = |андан кийинки инсан_2 = |желек_3 = |желек2_3 = |кызматы_3 = Германиянын Куралдуу күчтөрүнүн кургактагы аскерлеринин башкы колбашчысы |иш баштоо убагы_3 = |иш аяктоо убагы_3 = |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = |андан кийинки инсан_3 = |желек_4 = |желек2_4 = |кызматы_4 = Улуттук-социалисттик немис жумушчулар партиясынын төрагасы |иш баштоо убагы_4 = |иш аяктоо убагы_4 = |президент_4 = |монарх_4 = |андан мурунку инсан_4 = |андан кийинки инсан_4 = |желек_5 = |желек2_5 = |кызматы_5 = Пруссиянын рейхсштатгальтери |иш баштоо убагы_5 = |иш аяктоо убагы_5 = |президент_5 = |регент1иш баштоо убагы_5 = |регент2иш баштоо убагы_5 = |андан мурунку инсан_5 = |андан кийинки инсан_5 = |туулган жылы = 20.04.1889 |туулган жери = |каза болгон жылы = 30.04.1945 |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Алоис Гитлер |апасы = Клара Гитлер |жубайы = Ева Браун |балдары = |партиясы = |билими = |кесиби = |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = |кол тамгасы = Hitler’s signature (1944).svg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = |наамы = |өтөгөн жылы = |жарандыгы = |кызмат өтөгөн жайы = |башкаруусу = |катышкан согушу = }} [[Файл:Bundesarchiv Bild 183-1989-0322-506, Adolf Hitler, Kinderbild.jpg|thumb|upright|Адольф Гитлер.]] '''Адольф Гитлер''' ({{lang-de|Adolf Hitler}}) (20 апрель 1889, [[Браунау-на-Инне]], [[Австро-Венгрия]] — 30 апрель [[1945]], [[Берлин]], [[Нацисттик Германия]]) – фашисттик [[диктатор]]; Германиянын улутчул-социалисттик партиясынын жол башчысы (1921-жылдан фюрер), 1933–45-ж. рейхсканцлер, 1934-жылдан президенттик пост менен бириктирип алган. 1941-жылдан герман куралдуу күчтөрүнүн башкы командачысы. 1934-ж. Германияда фашисттик-террордук режимди орнотуп, саясий атаандаштарынын бардыгын «узун бычактар түнүндө» жок кылган. [[Экинчи дүйнөлүк согуш‎|Экинчи дүйнөлүк согушту]] түздөн-түз баштоочулардын бири, 1938-ж. Австрияны [[аншлюс|аншлюстаган]] жана [[Чехословакия|Чехословакиянын]] Судет областын басып алган. Польшаны басып алуу үчүн Советтер Союзу менен [[Молотов-Риббентроп пактысы| кол салышпоо тууралуу пактыга]] кол коюп (1939), аны бузуу менен 1941-ж. 22-июнда СССРге кол салууну уюштурган. Оккупацияланган аймактарда согуш туткундарын жана жергиликтүү элдерди массалык түрдө кырып жоюунун (өзгөчө еврейлерди) негизги уюштуруучуларынын бири болгон. Советтик аскерлердин Берлинге кириши менен өзүн-өзү өлтүргөн. [[Нюрнберг процесси|Нюрнберг процессинде]] Гитлер негизги нацисттик кылмышкер катары аныкталган. [[Категория:Саясатчылар]] == Булактар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4 {{DEFAULTSORT:Хи́тлер, Адо́льф}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Экинчи дүйнөлүк согуш‎]] [[Категория:Австрия]] [[Категория:Инсандар]][[Категория:Саясатчылар]][[Категория:Мамлекет башчылары]] bqnqbzedrehyhfi49goskpyiu4v8i8c 646708 646704 2026-05-18T08:46:15Z Artelow 2286 646708 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Адольф Гитлер |расмий ысымы = {{lang-de|Adolf Hitler}} |сүрөтү = Hitler portrait crop.jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = Standarte Adolf Hitlers.svg |желек2 = Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg |президент = |кызматы = Германиянын фүрери |иш баштоо убагы = 2-август 1934 |иш аяктоо убагы = 30-апрель 1945 |андан мурунку инсан = |андан кийинки инсан = |желек_2 = Standarte Adolf Hitlers.svg |желек2_2 = Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg |президент_2 = |кызматы_2 = Германиянын рейхсканцлери |иш баштоо убагы_2 = 30-январь 1933 |иш аяктоо убагы_2 = 30-апрель 1945 |андан мурунку инсан_2 = |андан кийинки инсан_2 = |желек_3 = OKH2.svg |желек2_3 = Flag of Germany (1935–1945).svg |кызматы_3 = Германиянын Куралдуу күчтөрүнүн кургактагы аскерлеринин башкы колбашчысы |иш баштоо убагы_3 = 19-декабрь 1941 |иш аяктоо убагы_3 = 30-апрель 1945 |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = |андан кийинки инсан_3 = |желек_4 = NSDAP-Logo.svg |желек2_4 = Flag of Germany (1935–1945).svg |кызматы_4 = Улуттук-социалисттик немис жумушчулар партиясынын төрагасы |иш баштоо убагы_4 = 29-июль 1921 |иш аяктоо убагы_4 = 30-апрель 1945 |президент_4 = |монарх_4 = |андан мурунку инсан_4 = |андан кийинки инсан_4 = |желек_5 = Dienstflagge Preußen 1933-35.svg |желек2_5 = Coat of arms of Prussia 1933.svg |кызматы_5 = Пруссиянын рейхсштатгальтери |иш баштоо убагы_5 = 30-январь1933 |иш аяктоо убагы_5 = 30-январь 1935 |президент_5 = |регент1иш баштоо убагы_5 = |регент2иш баштоо убагы_5 = |андан мурунку инсан_5 = |андан кийинки инсан_5 = |туулган жылы = 20.04.1889 |туулган жери = |каза болгон жылы = 30.04.1945 |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Алоис Гитлер |апасы = Клара Гитлер |жубайы = Ева Браун |балдары = |партиясы = |билими = |кесиби = |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = |кол тамгасы = Hitler’s signature (1944).svg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = |наамы = |өтөгөн жылы = |жарандыгы = |кызмат өтөгөн жайы = |башкаруусу = |катышкан согушу = }} [[Файл:Bundesarchiv Bild 183-1989-0322-506, Adolf Hitler, Kinderbild.jpg|thumb|upright|Адольф Гитлер.]] '''Адольф Гитлер''' ({{lang-de|Adolf Hitler}}) (20 апрель 1889, [[Браунау-на-Инне]], [[Австро-Венгрия]] — 30 апрель [[1945]], [[Берлин]], [[Нацисттик Германия]]) – фашисттик [[диктатор]]; Германиянын улутчул-социалисттик партиясынын жол башчысы (1921-жылдан фюрер), 1933–45-ж. рейхсканцлер, 1934-жылдан президенттик пост менен бириктирип алган. 1941-жылдан герман куралдуу күчтөрүнүн башкы командачысы. 1934-ж. Германияда фашисттик-террордук режимди орнотуп, саясий атаандаштарынын бардыгын «узун бычактар түнүндө» жок кылган. [[Экинчи дүйнөлүк согуш‎|Экинчи дүйнөлүк согушту]] түздөн-түз баштоочулардын бири, 1938-ж. Австрияны [[аншлюс|аншлюстаган]] жана [[Чехословакия|Чехословакиянын]] Судет областын басып алган. Польшаны басып алуу үчүн Советтер Союзу менен [[Молотов-Риббентроп пактысы| кол салышпоо тууралуу пактыга]] кол коюп (1939), аны бузуу менен 1941-ж. 22-июнда СССРге кол салууну уюштурган. Оккупацияланган аймактарда согуш туткундарын жана жергиликтүү элдерди массалык түрдө кырып жоюунун (өзгөчө еврейлерди) негизги уюштуруучуларынын бири болгон. Советтик аскерлердин Берлинге кириши менен өзүн-өзү өлтүргөн. [[Нюрнберг процесси|Нюрнберг процессинде]] Гитлер негизги нацисттик кылмышкер катары аныкталган. [[Категория:Саясатчылар]] == Булактар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4 {{DEFAULTSORT:Хи́тлер, Адо́льф}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Экинчи дүйнөлүк согуш‎]] [[Категория:Австрия]] [[Категория:Инсандар]][[Категория:Саясатчылар]][[Категория:Мамлекет башчылары]] 30qwgtrcsnuz7mdpm0vtrq9t0f6e5ms 646718 646708 2026-05-18T09:50:34Z Artelow 2286 646718 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Адольф Гитлер |расмий ысымы = {{lang-de|Adolf Hitler}} |сүрөтү = Hitler portrait crop.jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = Standarte Adolf Hitlers.svg |желек2 = Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg |президент = |кызматы = Германиянын фүрери |иш баштоо убагы = 2-август 1934 |иш аяктоо убагы = 30-апрель 1945 |андан мурунку инсан = |андан кийинки инсан = |желек_2 = Standarte Adolf Hitlers.svg |желек2_2 = Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg |президент_2 = |кызматы_2 = Германиянын рейхсканцлери |иш баштоо убагы_2 = 30-январь 1933 |иш аяктоо убагы_2 = 30-апрель 1945 |андан мурунку инсан_2 = |андан кийинки инсан_2 = |желек_3 = OKH2.svg |желек2_3 = Flag of Germany (1935–1945).svg |кызматы_3 = Германиянын Куралдуу күчтөрүнүн кургактагы аскерлеринин башкы колбашчысы |иш баштоо убагы_3 = 19-декабрь 1941 |иш аяктоо убагы_3 = 30-апрель 1945 |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = |андан кийинки инсан_3 = |желек_4 = NSDAP-Logo.svg |желек2_4 = Flag of Germany (1935–1945).svg |кызматы_4 = Улуттук-социалисттик немис жумушчулар партиясынын төрагасы |иш баштоо убагы_4 = 29-июль 1921 |иш аяктоо убагы_4 = 30-апрель 1945 |президент_4 = |монарх_4 = |андан мурунку инсан_4 = |андан кийинки инсан_4 = |желек_5 = Dienstflagge Preußen 1933-35.svg |желек2_5 = Coat of arms of Prussia 1933.svg |кызматы_5 = Пруссиянын рейхсштатгальтери |иш баштоо убагы_5 = 30-январь1933 |иш аяктоо убагы_5 = 30-январь 1935 |президент_5 = |регент1иш баштоо убагы_5 = |регент2иш баштоо убагы_5 = |андан мурунку инсан_5 = |андан кийинки инсан_5 = |туулган жылы = 20.04.1889 |туулган жери = |каза болгон жылы = 30.04.1945 |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Алоис Гитлер |апасы = Клара Гитлер |жубайы = Ева Браун |балдары = |партиясы = Немис жумушчулар партиясы (1919—1920) <br> Улуттук-социалисттик немис жумушчулар партиясы (1921—1945) |билими = Ламбах аббатствосу<br>Фадингерштрасседеги Линц мамлекеттик орто мектеби |кесиби = |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = белгисиз |кол тамгасы = Hitler’s signature (1944).svg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = саясатчы, аскер кызматкери, идеолог, үгүтчү, сүрөтчү |наамы = [[Файл:RWehr H Inf OR4-1 Mannschaften h 1933.svg|20px]] ефрейтор |өтөгөн жылы = 1914—1920; 1935—1945 |жарандыгы = [[Файл:Flag_of_Germany_(1867–1918).svg|20px]] Германия империясы<br> [[Файл:Red flag.svg|20px]] Бавария Эл Республикасы<br> [[Файл:Flag_of_Germany_(3-2).svg|20px]] Бавария Советтик Республикасы<br> [[Файл:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|20px]] Нацисттик Германия |кызмат өтөгөн жайы = [[Файл:War Ensign of Germany (1903–1919).svg|20px]] Рейхсхеер (1914—1918)<br> [[Файл:Bavaria RGT Flag.svg|20px]] Бавария армиясы<br> [[Файл:War Ensign of Germany (1921–1933).svg|20px]] Рейхсвер (1919—1920)<br> [[Файл:War Ensign of Germany (1938–1945).svg|20px]] Вермахт (1935—1945) |башкаруусу = Вермахт |катышкан согушу = [[Биринчи дүйнөлүк согуш]]<br>Фландрия салгылашуусу<br>Сомма салгылашуусу<br>Аррас салгылашуусу<br>Пашендейл салгылашуусу<br>Сыра залындагы путч<br>[[Экинчи дүйнөлүк согуш]] }} [[Файл:Bundesarchiv Bild 183-1989-0322-506, Adolf Hitler, Kinderbild.jpg|thumb|upright|Адольф Гитлер.]] '''Адольф Гитлер''' ({{lang-de|Adolf Hitler}}) (20 апрель 1889, [[Браунау-на-Инне]], [[Австро-Венгрия]] — 30 апрель [[1945]], [[Берлин]], [[Нацисттик Германия]]) – фашисттик [[диктатор]]; Германиянын улутчул-социалисттик партиясынын жол башчысы (1921-жылдан фюрер), 1933–45-ж. рейхсканцлер, 1934-жылдан президенттик пост менен бириктирип алган. 1941-жылдан герман куралдуу күчтөрүнүн башкы командачысы. 1934-ж. Германияда фашисттик-террордук режимди орнотуп, саясий атаандаштарынын бардыгын «узун бычактар түнүндө» жок кылган. [[Экинчи дүйнөлүк согуш‎|Экинчи дүйнөлүк согушту]] түздөн-түз баштоочулардын бири, 1938-ж. Австрияны [[аншлюс|аншлюстаган]] жана [[Чехословакия|Чехословакиянын]] Судет областын басып алган. Польшаны басып алуу үчүн Советтер Союзу менен [[Молотов-Риббентроп пактысы| кол салышпоо тууралуу пактыга]] кол коюп (1939), аны бузуу менен 1941-ж. 22-июнда СССРге кол салууну уюштурган. Оккупацияланган аймактарда согуш туткундарын жана жергиликтүү элдерди массалык түрдө кырып жоюунун (өзгөчө еврейлерди) негизги уюштуруучуларынын бири болгон. Советтик аскерлердин Берлинге кириши менен өзүн-өзү өлтүргөн. [[Нюрнберг процесси|Нюрнберг процессинде]] Гитлер негизги нацисттик кылмышкер катары аныкталган. {{audio|Adolf Hitler’s last speech.ogg|Адольф Гитлердин акыркы жаздырылган сөзү. 1945-жылдын январында жаздырылган.}} [[Категория:Саясатчылар]] == Булактар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4 {{DEFAULTSORT:Хи́тлер, Адо́льф}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Экинчи дүйнөлүк согуш‎]] [[Категория:Австрия]] [[Категория:Инсандар]][[Категория:Саясатчылар]][[Категория:Мамлекет башчылары]] rbaa3z0yvzlr8milwrk339l6b6jyi8s 646723 646718 2026-05-18T10:41:55Z Artelow 2286 646723 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Адольф Гитлер |расмий ысымы = {{lang-de|Adolf Hitler}} |сүрөтү = Hitler portrait crop.jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = Standarte Adolf Hitlers.svg |желек2 = Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg |президент = |кызматы = Германиянын фүрери |иш баштоо убагы = 2-август 1934 |иш аяктоо убагы = 30-апрель 1945 |андан мурунку инсан = титул негизделген |андан кийинки инсан = титул жоюлган |желек_2 = Standarte Adolf Hitlers.svg |желек2_2 = Reichsadler Deutsches Reich (1935–1945).svg |президент_2 = |кызматы_2 = Германиянын рейхсканцлери |иш баштоо убагы_2 = 30-январь 1933 |иш аяктоо убагы_2 = 30-апрель 1945 |андан мурунку инсан_2 = Курт фон Шлейхер |андан кийинки инсан_2 = Йозеф Геббельс |желек_3 = OKH2.svg |желек2_3 = Flag of Germany (1935–1945).svg |кызматы_3 = Германиянын Куралдуу күчтөрүнүн кургактагы аскерлеринин башкы колбашчысы |иш баштоо убагы_3 = 19-декабрь 1941 |иш аяктоо убагы_3 = 30-апрель 1945 |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = Вальтер фон Браухич |андан кийинки инсан_3 = Фердинанд Шөрнер |желек_4 = NSDAP-Logo.svg |желек2_4 = Flag of Germany (1935–1945).svg |кызматы_4 = Улуттук-социалисттик немис жумушчулар партиясынын төрагасы |иш баштоо убагы_4 = 29-июль 1921 |иш аяктоо убагы_4 = 30-апрель 1945 |президент_4 = |монарх_4 = |андан мурунку инсан_4 = Антон Дрекслер |андан кийинки инсан_4 = Мартин Борман |желек_5 = Dienstflagge Preußen 1933-35.svg |желек2_5 = Coat of arms of Prussia 1933.svg |кызматы_5 = Пруссиянын рейхсштатгальтери |иш баштоо убагы_5 = 30-январь1933 |иш аяктоо убагы_5 = 30-январь 1935 |президент_5 = |регент1иш баштоо убагы_5 = |регент2иш баштоо убагы_5 = |андан мурунку инсан_5 = кызмат негизделген |андан кийинки инсан_5 = Герман Геринг |туулган жылы = 20.04.1889 |туулган жери = [[Австрия-Венгрия падышалыгы|Австрия-Венгрия]], Цислейтания, Браунау-ам-Инн, |каза болгон жылы = 30.04.1945 |каза болгон жери = Германия, Берлин, Фүрербункер |мүрзөсүнүн орду = Магдебургдагы СССР ички иштер элдик комиссариаты базасынын аймагында жашыруун көмүлүп, 1970-жылы сөгү өрттөлүп, күлү дарыяга чачылган |атасы = Алоис Гитлер |апасы = Клара Гитлер |жубайы = Ева Браун |балдары = |партиясы = Немис жумушчулар партиясы (1919—1920) <br> Улуттук-социалисттик немис жумушчулар партиясы (1921—1945) |билими = Ламбах аббатствосу<br>Фадингерштрасседеги Линц мамлекеттик орто мектеби |кесиби = |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = белгисиз |кол тамгасы = Hitler’s signature (1944).svg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = саясатчы, аскер кызматкери, идеолог, үгүтчү, сүрөтчү |наамы = [[Файл:RWehr H Inf OR4-1 Mannschaften h 1933.svg|20px]] ефрейтор |өтөгөн жылы = 1914—1920; 1935—1945 |жарандыгы = [[Файл:Flag_of_Germany_(1867–1918).svg|20px]] Германия империясы<br> [[Файл:Red flag.svg|20px]] Бавария Эл Республикасы<br> [[Файл:Flag_of_Germany_(3-2).svg|20px]] Бавария Советтик Республикасы<br> [[Файл:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|20px]] Нацисттик Германия |кызмат өтөгөн жайы = [[Файл:War Ensign of Germany (1903–1919).svg|20px]] Рейхсхеер (1914—1918)<br> [[Файл:Bavaria RGT Flag.svg|20px]] Бавария армиясы<br> [[Файл:War Ensign of Germany (1921–1933).svg|20px]] Рейхсвер (1919—1920)<br> [[Файл:War Ensign of Germany (1938–1945).svg|20px]] Вермахт (1935—1945) |башкаруусу = Вермахт |катышкан согушу = [[Биринчи дүйнөлүк согуш]]<br>Фландрия салгылашуусу<br>Сомма салгылашуусу<br>Аррас салгылашуусу<br>Пашендейл салгылашуусу<br>Сыра залындагы путч<br>[[Экинчи дүйнөлүк согуш]] }} [[Файл:Bundesarchiv Bild 183-1989-0322-506, Adolf Hitler, Kinderbild.jpg|thumb|upright|Адольф Гитлер.]] '''Адольф Гитлер''' ({{lang-de|Adolf Hitler}}) (20 апрель 1889, [[Браунау-на-Инне]], [[Австро-Венгрия]] — 30 апрель [[1945]], [[Берлин]], [[Нацисттик Германия]]) – фашисттик [[диктатор]]; Германиянын улутчул-социалисттик партиясынын жол башчысы (1921-жылдан фюрер), 1933–45-ж. рейхсканцлер, 1934-жылдан президенттик пост менен бириктирип алган. 1941-жылдан герман куралдуу күчтөрүнүн башкы командачысы. 1934-ж. Германияда фашисттик-террордук режимди орнотуп, саясий атаандаштарынын бардыгын «узун бычактар түнүндө» жок кылган. [[Экинчи дүйнөлүк согуш‎|Экинчи дүйнөлүк согушту]] түздөн-түз баштоочулардын бири, 1938-ж. Австрияны [[аншлюс|аншлюстаган]] жана [[Чехословакия|Чехословакиянын]] Судет областын басып алган. Польшаны басып алуу үчүн Советтер Союзу менен [[Молотов-Риббентроп пактысы| кол салышпоо тууралуу пактыга]] кол коюп (1939), аны бузуу менен 1941-ж. 22-июнда СССРге кол салууну уюштурган. Оккупацияланган аймактарда согуш туткундарын жана жергиликтүү элдерди массалык түрдө кырып жоюунун (өзгөчө еврейлерди) негизги уюштуруучуларынын бири болгон. Советтик аскерлердин Берлинге кириши менен өзүн-өзү өлтүргөн. [[Нюрнберг процесси|Нюрнберг процессинде]] Гитлер негизги нацисттик кылмышкер катары аныкталган. {{audio|Adolf Hitler’s last speech.ogg|Адольф Гитлердин акыркы жаздырылган сөзү. 1945-жылдын январында жаздырылган.}} [[Категория:Саясатчылар]] == Булактар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4 {{DEFAULTSORT:Хи́тлер, Адо́льф}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Экинчи дүйнөлүк согуш‎]] [[Категория:Австрия]] [[Категория:Инсандар]][[Категория:Саясатчылар]][[Категория:Мамлекет башчылары]] a60haj2j2kk91exbvcce0s2m0ns1vrx 0 4637 646720 644938 2026-05-18T09:59:08Z Born Nomad 47370 646720 wikitext text/x-wiki {{Адаштырба|Орто Азия}}[[Файл:Central_Asia_(orthographic_projection).svg|thumb|260x260px|Борбордук Азия]] [[Файл:Central_Asia_borders.png|frame|Региондун чек араларынын үч варианты: 1 - СССРдин Орто Азиялык экономикалык аймагы; 2 - Азыркы КМШ аймагы; 3 - ЮНЕСКО тарабынан аныкталган Борбордук Азия]] '''Борбордук Азия''' — [[Азия|Азиянын]] кеңири, [[Деңизге чыга албаган өлкөлөр|океанга чыгууга мүмкүнчүлүгү жок]] аймагы. [[Орусия империясынын гимни|Орусия Империясына]] каршы революцияга чейинки жана [[Кеңештер Бирлиги|СССРде]] эл аралык "борбордук" (борбордук) сөзүнүн ордуна орус тилиндеги "средняя" ("орто") сөзү колдонулган, ал жайгашкан жери боюнча орустарга "ортодогу" аймакты билдирген. == Аныктамалар == [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКОнун]] ачыктамасы боюнча, бул аймакка [[Моңголия|Монголия]], [[Кытай|Кытайдын]] түндүк-батышы ( [[Шинжаң-Уйгур автоном району|Синжаң]], [[Тибет]], Ички Монголия, Цинхай, Сычуаньдын батышы жана Ганьсунун түндүгү), [[Казакстан]], [[Кыргызстан]], [[Өзбекстан]], [[Түркмөнстан]] жана [[Тажикстан]], ошондой эле тайга зонасынын түштүгүндөгү Азия [[Орусия|Россиясынын]] аймактары, [[Ооганстан]], [[Индия|Индиянын]] түндүк-батышы, [[Пакистан|Пакистандын]] түндүк-чыгыш бөлүгү, [[Иран|Ирандын]] түндүк-чыгыш бөлүгү (ошондой эле Чоң Иран тарыхый аймагы менен дал келет) кирет. Британиялыктардын ачыктамалары боюнча, аларга "Борбордук Азия" же "[[Орто Азия]]" дегенде айырма жок, экоо бирдей эле "Central Asia" деген аталыш менен, [[Казакстан]], [[Кыргызстан]], [[Өзбекстан|Өзбекистан]], [[Түркмөнстан|Түркмөнүстан]] жана [[Тажикстан|Тажикстанды]] камтыган бир регионду билдирет.<ref>https://www.britannica.com/place/Central-Asia</ref> == Концепциянын келип чыгышы == [[География|Географ]] [[Александр фон Гумбольдт|Александр Гумбольд]] өзүнүн француз тилинде жазылган эмгегинде биринчи болуп Борбордук Азияны дүйнөнүн өзүнчө бир региону катары камтыган ( {{Lang-fr|Asie Centrale}}, 1843) <ref>Гумбольдт, А. Ф. Борбордук Азия. Тоо кыркалары жана салыштырмалуу климатология боюнча изилдөөлөр. 1-том. Француз тилинен которгон П. Бородзич. Москва, 1915. </ref> . Борбордук Азия тарыхый жактан анын кең мейкиндиктерин мекендеген [[Көчмөндүк|көчмөн элдер]] жана [[Улуу жибек жолу|Улуу Жибек жолу]] менен байланышта болгон. Борбордук Азия [[Евразия|Евразия континентинин]] — [[Европа|Европанын]], [[Жакынкы Чыгыш|Жакынкы Чыгыштын]], [[Түштүк Азия|Түштүк Азиянын]] жана [[Чыгыш Азия|Чыгыш Азиянын]] элдеринин, товарларынын жана идеяларынын жакындашуу чекити катары кызмат кылган. == Борбордук Азия жана Орто Азия == ''[[Орто Азия]]'' түшүнүгү орус география илиминде XIX кылымдан бери бар. [[Файл:Центральная_Азия_или_Средняя_Азия.png|right|500x500px]] СССРдин учурунда да "Борбордук Азия" түшүнүгү колдонулган, ага СССРден тышкары аймактар – [[:ru:Тувинская_Народная_Республика|Тува Эл Республикасы]] (1944-жылга чейин), [[Моңголия|Монголия]], Ички Монголия, [[Шинжаң-Уйгур автоном району|Синьцзян]] жана [[Тибет]] кирген<ref>https://rusneb.ru/</ref>. В. М. Синицын Борбордук жана Орто Азиянын ортосундагы чек араны Борбордук Азияга салыштырмалуу кургагыраак мүнөзү менен негиздеп, аймакка төмөнкү аныктама берген: Орографиялык жактан Борбордук Азия — материктин ички бөлүгүндөгү климаттык чек ара катары кызмат кылган гигант тоо кыркаларынын дээрлик туташ шакеги менен курчалган бийик түздүктөрдүн жана тайпак тоолордун аймагы. Климаттык жактан Борбордук Азия — Атлантика жана Тынч океан циркуляцияларынын аймактарынын ортосунда жайгашкан жана алардын экөөнөн тең обочолонгон, кескин континенттик климаты бар ариддик (кургакчыл) аймак.<ref>https://gufo.me/dict/bse/%D0%A6%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F</ref>{{начало цитаты}} Орографически Центральная Азия — область высоких равнин и нагорий внутренней части материка, окружённых почти сплошным кольцом гигантских хребтов, служащих климаторазделами. Климатически Центральная Азия — аридная область с крайне континентальным климатом, лежащая между областями атлантической и тихоокеанской циркуляции и изолированная как от той, так и от другой. {{Үзүндүнүн аягы|}} В.М. Синицын Борбордук Азиянын батыш чек арасын (башкача айтканда, Алтай, Казак тоолору жана Борбордук Азия менен болгон чек арасын) төмөнкүчө сүрөттөгөн<ref>https://books.google.kg/books/about/%D0%A1%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D0%A4%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%BE_%D0%B3.html?id=80fmwgEACAAJ&redir_esc=y</ref>: Танну-Ола кырка тоосунун түштүк капталына, андан ары Монгол Алтайына жана Урунгу дарыясынын башатына чыгат. Алтайда кырка тоонун бийик тоолуу бөлүгүн жана анын жетиштүү нымдалган түштүк капталын айланып өтүп, ариддик аймактын чек арасы Кара Иртыш жана Урунгу дарыяларынын түзөң суу бөлүгүнө түшөт. Бул жерден ал Саур, Кожур, Уркашар, Жайыр жана Майли кыркаларынын кырлары аркылуу Жуңгар дарбазасына чейин созулат жана акыркысын ашып өтүп, Боротала өрөөнүн айланып, Жуңгар Ала-Тоо кыркасы менен жүрөт, анын жогорку агымында Тянь-Шань кесиндиси менен биригет. В. М. Синицын Орто Азиядагы Иле дарыясынын бассейнин кошкон эмес. 1992-жылы Борбордук Азия мамлекеттеринин саммитинде Казакстандын президенти [[Нурсултан Назарбаев]] "Борбордук Азия жана Казакстан" деген терминден баш тартып, аймактагы бардык постсоветтик мамлекеттерди камтыган "Борбордук Азия" деген терминди колдонууну сунуштаган. Бул аныктама бүгүнкү күндө маалымат каражаттарында кенен колдонулат. Эгемендүү Борбор Азия мамлекеттери мурунку, орто аталышынан өзгөртүү чоң мааниге ээ, өзгөчө эгемендүүлүктү бекемдөө жана терминологиялык жактан Орусиянын таасиринен алыстоо үчүн "Борбордук Азия" терминин колдонуу маанилүү. Мындан тышкары, географиялык илимдин көз карашынан алганда, Борбордук Азия алда канча чоң аймак, анын ичинде Монголияны жана Кытайдын батыш бөлүгүн да камтылат. [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКО да]] ушул ыкма колдонулат. Эл аралык аймактык изилдөөлөрдө беш өлкө — [[Казакстан]], [[Кыргызстан]], [[Тажикстан]], [[Түркмөнстан]] жана [[Өзбекстан]] — "Борбордук Азия" деп аталат, бирок Батыш Казакстан Борбордук Азияда гана эмес, Европанын бир бөлүгүнө да кирет. [[Категория:Борбордук Азия]] [[Категория:Pages with unreviewed translations]] hpn1xw923nz0p0d47zqng2uzsga7aw3 0 7767 646712 640375 2026-05-18T09:16:58Z Lp0 on fire 46497 /* Шакек жайгашкан жери */ remove cross-wiki spam 646712 wikitext text/x-wiki [[Файл:8733.jpg|thumb|Шакек.]] [[Файл:3182.jpg|thumb|Шакек.]] '''Шакек''' — колдун манжаларына салынуучу зер буюму. Анын жердиги түстүү металлдардан, түрдүү заттардан болот. Алсак, «күмүш шакек», «алтын шакек», «сөөк шакек», «мүйүз шакек», «жез шакек», «коло шакек» деп айтылат. Жасалуу ыкмасы боюнча көздүү «асыл таш чөгөрүлгөн шакек», «тамандуу шакек», «мөөр шакек» оюм-чийим түшкөнүнө карата «кырдуу шакек», «жөнөкөй шакек» болот. Буга узанууда уюткан таза күмүштү алып, аны көрүк аркылуу эритет. Эми балка менен чоюп, жукартып иет, сомдойт да, муну шакек түспөлүнө келтирет. Эгер эки башын туюктагысы келсе, күмүш менен ширетет. Андан кийин зергер атайын чийим шибегеси аркылуу оюм келтирет. Буга кооздук берүүдө зергерчиликтин бардык ыкмаларын колдонсо болот. Бул зер буюмунун таманын кооздоодо «айчык», «мүйүз», «кыял», «[[жарым кыял]]», «[[ит куйрук]]», «бармак боочу» өңдүү көркөм оюм менен көчөттөрдү түшүрөт. Ал эми ал «[[чапкылоо]]» ыкмасы аркылуу жасаса, көбүнчө «жылдызча», «кымкар» сыяктуу чапкы көчөттөрүн [[ромб]], кайчылашкан «тоок көз» өңдөнтүп, оюм элементтерин таасын берүүгө мүнөздүү. «Из түшүрүлгөн» ал көчөттөр «сыя төгүүгө» өтө окшош келет. Илгери ар түрдүү [[асыл таш]], [[айнек]], [[пластмасса]], чайыр өңдүү чөгөрүлгөн шакектерди зергерлер көп кыла турган. Беш манжанын муунагы сайын күмүш шакектер жаркылдап, буюм зергерден-зергердин көз таразасынан өткөн. Мында уютулган таза күмүштү алып, аны көрүгү менен аяр эритүү керек. Күмүштү күйгүзбөй, тапка этиет кармайт. Жашык күмүш балка менен оңой эле чабылат. Жукартып ийип, сомдоп шакек түспөлүнө келтирип, андан соң атайын чийим шибегеси менен оюм түшүрүлөт. Ага «сыялоо ыкмасын» берет. Айрым зергерлердин шакеги бир мм эки жаадан турат. Буга чыйратылган зымдан көркөмдүк түшүрүлөт да, анын ачык калган ортолору чыбырчыктата «сирке төгүлөт». Ал «сокмо шакек» деп аталат. Ошентип, шакектер «[[чапкылоо]]», «[[сыя төгүү]]», «тартулатуу», «[[тогуз төбөлөө]]», «ийүү» ыкмалары аркылуу бүтөт. Кооз шакектин бири «жети сай» болот. Мурунку түшүнүктө күмүш шакектин бир түрү — кармоодо зергер өзүнчө темирден бир нече сайдан (сызыктан) турган форма (калып) жасап алат. Ал «беш сай» деп да айтылышы ыктымал. Демек, шакек болуучу күмүштү, жез ([[сары жез]]), (кызыл жез), коло, [[нейзильберь]], [[мельхиор]], дат чалбас жана башка ушул сыяктуу түстүү металлдарды ошого коюп, сомдоп-согуп алат. == Колдонулган адабият == * “Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия”, Бишкек 2003. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети. “Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанков”. “Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков”. == Интернеттик шилтемелер == [[Категория:Искусство]] [[Категория:Маданият]] 1k0cr6gq6f4shoy7fo1v8co02ljbi4o 0 8825 646647 608921 2026-05-17T12:42:21Z FAREO67 41826 646647 wikitext text/x-wiki '''Куттубаев Асанкул''' (1912-1994-ж.), [[Сокулук району]]. Белек айылы)- артист, [[Кыргыз Республикасы]]нын эмгек синирген артисти (1962). <br> Чыгармачылык жолун 1936-ж. Кыргыз мамлекеттик театрында баштаган. <br> 1938-42-жылы Кыргыз музыкалуу драма театрында (азыркы опера жана балет театры), 1942-58-жылы Кыргыз драма театрында, 1958-88-жылы [[Нарын]] облустук музыкалык драма театрында иштеген. <br> Театрда аткарган негизги ролдору: Калыбек (либреттосу Ж. [[Бөкөнбаев]]дики, «Алтын кыз» ), Тейитбек (К. Жантөшев, «Курманбек»), Мамалак (К. Жантөшев, «Ким кантти»), Белли (У. Гажибеков, «Аршин мал алан») жана башка. <br> Кыргыз адабияты менен исскуствосунун 1939-ж. [[Москва]]да өткөн 1-декадасына Калыбек ырчынын ролу менен катышкан. <br> Киноактерлукту 1972-ж. тартылган “Эски тегирмен” деген киного география мугалиминин ролун аткаруу менен баштаган. <br> Бир катар кинолордо башкы ролдорду ойноп, өзүн чебер киноактер катары көрсөткөн. Аларга: Момун (Ч. [[Айтматов]], Б. Шамшиев, «Ак кеме», Кыргызфильм), Майрамовдун атасы (Т. Океев, «Улан», Кыргызфильм), Бердиев («Фонтан», Ленфильм), Шаубай (Б. Омаров, «Ай астындагы үй», Казак фильм) жана башка. <br> Медалдар менен сыйланган. <br> == Колдонулган адабияттар == * Чүй облусу энциклопедия. Бишкек-1994-ж. == Айрым шилтемелер == [http://kmb3.kloop.kg/?p=2026 Алтымыш жашында актёрлукту багындырган Момун чал]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br> [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Маданият]] [[Категория:Кыргыз театры]] [[Категория:Кыргыз киносу]] [[Категория:СССР]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Театр]] [[Категория:Тарых]] hja3jo933lz40wj2d0oy6fz0fbqjfoj 0 9172 646675 60337 2026-05-18T00:10:26Z Xqbot 913 исправление двойного перенаправления на [[X (социалдык тармак)]] 646675 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[X (социалдык тармак)]] p0pp9qm3rjhwudvf4gdszdtdr57zqzk 0 10411 646729 555051 2026-05-18T11:21:25Z Born Nomad 47370 646729 wikitext text/x-wiki '''Шах-Фазил күмбөзү''' - [[Архитектура|архитектуралык]] [[күмбөз]]. [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад облусунун]] [[Ала-Бука району|Ала-Бука районундагы]] [[Сафедбулан, Ала-Бука району|Сафедбулан айылына]] жакын жайгашкан. [[Ислам|Ислам дининин]] айрым өкүлдөрү экинчи [[Мекке]] аташкан Шах-Фазилдин тарыхы 11-12-кылымдарга барып такалат. Эң кызыгы, [[Сафедбулан, Ала-Бука району|Сафедбулан айылынын]] тарыхы да күмбөз менен байланыштуу. Алгач ичи кооз таштардан кыналган;12-кылымдарда ганч (алебастр катырмасындагы материал) менен оймо- чиймеленип кооздолгон, башкы фасадынын 2 жеринен оюк оюлган. Кийинки кайра куруулардын натыйжасында алгачкы көрүнүшүн жоготкон. Дубал жактарынын узундугу сыртынан 11м, бийиктиги 15,37м. Дубалдын бурчтары чыгыш жана батыш багытында жайланышып, төрт чарчы формада болгон. Дубалы төмөндөн жогору карай жантайыңкы курулуп, үстүнө 6 кырдуу бурчтары тепкич сымал конфигөрациядангы кошумча дөбалдар менен кооздолуп, конус сымал кумпа менен жабылган. Дубалдары жана кумпа бышкан кыштан тургузулуп, түштүк – батышында каалга орнотулуп, терезе жасалган. Терезенин эки жагынан каалга болгон. Күмбөздүн ички дубалдары шыбалып, ганч менен жогорку чеберчиликте оймо-чиймелер менен кооздолгон. Ичинде элегиялык жана диний маанидеги куфи жазуулары, геометриялык татаал фигуралар оюп түшүрүлгөн.[[Дин|Диний]] тексттер араб тилинде , элегиялык тексттер фарсы тилинде жазылган. Ушул жагынан Шах Фазил күмбөзү башка архитектөралык эстеликтерден өзгөчөлөнүп турат. Күмбөзгө Караханилер мамлекетинин башкаруучуларынын биринин сөөгү коюлган. Эстелик архитектөра жана көркөмдөлүшү жагынан – орто кылымдагы жетишкендиктин жогорку чеги.Эстелик [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКОнун]] каттоосуна алынган. == Шах-Жарир == 11-12-кылымдарда [[Мухаммед пайгамбар|Мухаммед пайгамбардын]] небереси Шах-Жарир чоң атасынын тапшырмасы боюнча 12 миң аскери менен [[Фергана|Фергана өрөөнүнүн]] элине [[Ислам|исламды]] жайылтуу үчүн келет. Жеринин кооздугуна карап Алабуканы жердеп калышат. [[Ислам|Ислам дини]] тууралуу түшүнүгү жок, өздөрүнчө топ-топ болуп ар башка динге баш ийген карапайым калк алгач Шах-Жарирдин үгүтүнө моюн суна беришпеди. Кадам сайын каршылыктарга учураса да, Шах-Жарир Алла Таала тарабынан чоң атасына дайындалып түшүрүлгөн ыйык Куран китеби, Мухаммед пайгамбардын насааттары жөнүндө айтып, жыйындарды өткөрүүдөн жазбайт. Жергиликтүү элдин ишеними менен урматына дагы тереңирээк ээ болуу үчүн Жарир айылдын жергиликтүү башкаруучусунан өзүнө Буайда аттуу кызын берүүсүн сурайт. Кыздын атасы уруксат берген соң үйлөнүү той өтөт. Ортодон бир нече мезгил өткөндөн кийин аймактын башкаруучусу Ихшид менен Буайданын атасы динди жайылтууга келген арабдарга кол салууну пландашат. Кол салуу жума күнкү намаз убактысына белгиленет. Жума күнү арабдар жума намазга мечитке чогулушат. Буайда кол салуу боюнча кабар угат да, бул тууралуу Жарирге айтат. [[Намаз|Намазды]] бузууга болбойт эле, антсе да арабдар намазды кыска окуп, салгылашууга даяр турууну чечишет. Бирок, бир себептерден улам, мүмкүн жаңылыппы, айтор, кыска эмес, узун намазга жыгылууга өтүшөт. Козголоңчулар мечитке кирип келишип, сыйынып жаткан арабдардын башын чекеден кылычтап киришет. Ошондо Алланын кудуреттүү күчү менен дубалда оюк пайда болот да, Жарир ал жер аркылуу өтүп, өзүн жана жакын адамдарын куткарып калууга жетишет. Окуяны уккан калган арабдар кандуу окуя болгон жерге келишип, Алладан жүз бургандардан мечиттин ичине кирип, жарадар болгондор менен дүйнө салгандардын денелерин чогултуп кетүү үчүн бир күн сурашат. Жергиликтүү жаштар буга макул болушканы менен карылары баш тартып: “Эгер биз ичкериге арабдарды киргизгенибизди укса, шах бизди аман калтырбайт”,- деп болбой коюшат. Ошентип, Жарир кош бойлуу жубайы Буайда жана башка арабдар менен мекенине кайтат. Ошол убакта кандуу окуя болгон жерде арабдардын биринин кара терилүү жаш кызматчы күңү башы кесилген арабдардын ичинен өзүнүн кожоюнунун башын издейт. Күңдүн аты Боболон болот. Ал кожоюнунун өлгөнү анык болсо, башы азат болмок. Боболон кесилген 2700 баштын баарын чогултуп, аккан сууга жууй баштайт. Бирок, кожоюнунун башын таппай коёт. Кыз баштарды жууп бүтүп бир жерге чогултуп, таш менен корумдайт. Баштардын баарын жууп бүткөнчө Кудайга жагаарлык иши үчүн Алланын кудуретинин артында ал капкара кыздан аппак кызга айланат. Бир нече убакыттын ичинде аппак кызга айланган кызды эч ким тааныбай калат. Аны көргөн тажиктер Сафед-Булан (Аппак-Боболон) деп аташат. == Шах-Фазил == Өз мекенине кайтып баргандан бир нече мезгилден кийин Жарирди кутумдар уулантып өлтүрүшөт. Анын жубайы Буайда эркек балалуу болуп, атын Фазил коёт. Фазил 40 жашка чыккыча атасынын тагдыры тууралуу эч нерсе билбей чоңоёт. 40 жашка келгенинде апасы болгондордун баарын айтып берет. Фазил аскер чогултуп Ферганага келет да, акыры анда ислам дининин бийлигин орнотот. 40 жыл мурун кандуу окуя болуп өткөн мечиттеги баштары кесилген денелер кандайдыр бир сыйкырдуу күчтүн артында бузулбай, куду ошондой болуп турган болот. Фазил ал денелерди диний жөрөлгө менен жерге бердирет. Фазил 16 жыл бийлик жүргүзөт. Эркек балалуу болуп, ал 16га чыкканда чоң той берет. Жергиликтүү аймактын башкаруучусу Фазилди конокко чакырып, уулантып өлтүрөт. Фазилге күмбөз тургузулат. Ошол замандан тартып Сафед-Булан (Аппак-Боболон) жашаган кыштак анын атынан Сафедбулан деп аталып калат. Кийин Сафед-Буландын көзү өткөн соң мүрзөсү мазарга айланат. Арабдар менен кандуу салгылаш болуп өткөн жерде азыркыга чейин «исламды тутунган күнөөсүз пенделерге асмандан исламдын жашыл туусу көрүнөт» o43pbr31chd686jo7unl8y2zepcvq1o 0 12528 646669 555391 2026-05-17T21:40:56Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 646669 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:20em; clear:right;" |- |colspan=2 style="text-align:center; color:blak" |Рэймонд Курцвейл''' <br />[[Файл:Raymond Kurzweil, Stanford 2006 (square crop).jpg|200px]] Рэймонд Курцвейл [[Стэнфорд университети|Стэнфорд университетинде]], [[2006-жыл]]. |- |align="center" bgcolor="sky blue" colspan=2 style="font-size: small" |'''Жалпы маалымат''' |- |colspan=2 style="text-align:center;" | |- |'''Төрөлгөндө берилген аты:''' || Рэймонд Курцвейл (Raymond Kurzweil) |- |'''Туулган жылы:''' || [[1948-жыл]], [[Бирдин айы|Бирдин айынын (февралдын)]] 12си |- |'''Туулган жери:''' || Куинс, Нью-Йорк |- |'''Өлкө:''' || [[Файл:Flag of USA.svg|{{{1|22px}}}|border|АКШ желеги]]<noinclude> АКШ |- |'''Илимий ишмердүүлүгү:''' || болочок таануу ([[футурология]]), долбоордоо |- |'''Ишмердүүлүгү:''' || болочок таануу ([[футурология]]), долбоордоо жаатындагы америкалык адис |- |'''Альма-матер:''' || [[Массачусетс технологиялык институту]] |- |- |'''Сыйлыктары:''' || Грейс Мүррей Хоппер атындагы сыйлыктын ээси |} '''Рэймонд Курцвейл''' (Raymond Kurzweil; [[1948-жыл]], 12-феврал, [[АКШ|АКШнын]] [[Нью-Йорк]] шаары) — белгилүү америкалык ойлоп табуучу жана футуролог. Ал доошту жана сүйлөө аракеттерин аныктап, компүтерде каттоо жаатында көп сандаган системаларды ойлоп тапкан. Болочок таануу (футурология) жаатында да эмгектер жарыялаган. Маселен, анын бир катар илимий-технологиялык прогноздору таамай чыккан (азыр да [[жасалма интеллект]], киши өмүрүн кескин узартуу аргалары тууралуу орчун жоромолдорун айтып келет). Анын жоромолуна караганда, жасалма интеллектти өөрчүтүү аркылуу адамзат өлбөстүктүн деңгээлине жете алат жана адамзат үчүн соолгус заттык молчулук камсыз кылынат. Анын илимий жоромолуна караганда, технологиялык сингулярдык (бирдиктүү тектик) доору жакындоодо, бул илимий-техникалык жетишкендик доору кишинин интеллектинен алда-канча жогору турган кубаттуу жасалма интеллектти иштеп чыгуу жана кишини акырындап киборгго айландыруу жүрүмү менен мүнөздөлөт. == Кыскача өмүр таржымакалы == Рэймонд (Рэй) Курцвейл [[1948-жыл]]дын, 12-февралында [[АКШ|АКШнын]] Нью-Йорк шаарынын Куинс (Queens) атуу бөлүгүндө төрөлгөн. Анын ата-энеси – динди анча терең тутпаган (б.а. секулярдык жашоо таризин туткан) жөөттөрдөн болгон. Алар экинчи дүйнөлүк согуштун алдыңкы учурунда [[Европа|Европадагы]] [[Австрия]] мамлекетинен качып чыгып, АКШга келип байырлашкан. Анын атасы – музыкант жана [[композитор]] болгон, энеси – визуалдык ыкманы колдонгон көркөм өнөрчү, [[сүрөтчү]] болгон. Таякеси болсо «Белл лабораториялары» (Bell Labs) компаниясында иштеп жүрүп, жээни Рэйди компүтер илимине тарткан. Диний тааным жаатында Рэй ээн-эркин өскөн, анткени аны ата-энеси «Унитардык универсализм» деп аталган [[Дин|динге]] тартышкан. Оболу христиандык реформачыл бутак болгон бул [[дин]] кийинчерээк христиандардан толук бөлүнүп, плюралисттик турумду тутуп калган. Бул диндин азыркы тарапкерлери өзүн атеист деп, же болбосо көп кудайга, кош кудайга, бир кудайга ишенген киши деп санашы да кабыл алынат. Дал ушул диний көз карашта бала чагын өткөргөн Рэй ар кыл диний агымдарга сабырдуу мамиле кылган. Бала чагынан эле Рэй илимий [[Фантастика|фантастикага]] кызыккан. 15 жашында (1963-жылы) ал статистикалык маалыматты (билгини) иштеп чыгууга багытталган компүтердик программа ойлоп тапкан. Жогорку класстарда окуп жүргөн чагында ал ар кандай үндүк калыпты тааный ала турган компүтердик программа ойлоп табат, бул программа классик композиторлордун чыгармаларына анализ кылууга мүмкүндүк берген. Ушул эле программа классикалык үлгүлөргө салып жаңы ыр жаратууга кызмат кылган. 1965-жылы Рэй Курцвейл Си-Би-Эс (CBS) сыналгы каналынын “Менин бир жашыруун сырым бар” деп аталган бир берүүсүнө чакырылат. Анда ал өзү ойлоп тапкан компүтердин (эсептегичтин) жардамы менен пианино күүсүн аткарат. Ошол эле 1965-жылы Курцвейл Ойлоп табуучулардын Эл аралык илим жармаңкесинде биринчи даражадагы сыйлыкка ээ болгон. Анын эмгеги “Уэстингхауз Талант Издөө” (Westinghouse Talent Search) сынагы тарабынан да жогору бааланат. Рэй Ак Үйгө сынак жеңүүчүлөрүнүн салтанатына чакырылып, аны [[АКШ]] президенти Линдон Б.Жонсон (Lyndon B. Johnson) өзү илимий ийгилиги менен куттуктаган. <br> == Жаш кезиндеги ойлоп табуулары жана ишмердиги == 1968-жылы, Массачусетс технологиялык институтунда экинчи курста окуп жаткан чагында, Рэй атайын компүтердик программа иштеп чыгат. Бул программа орто мектептин жогорку класстарында окуган окуучуларды ар кыл коллеждерге багыттоо ишин аткарат. Рэй, ал кездеги 20 жаштагы студент, өзү иштеп чыккан “Коллеж тандоодо кеңеш берүү программасы” (Select College Consulting Program) деп аталган бул программаны “Харкорт, Брэйс энд Уорлд” (Harcourt, Brace & World) компаниясына 100 миң долларга (2006-жылкы эсеп менен 500 миң АКШ долларына) жана автордук укук үлүшүнө сатат. 1970-жылы Массачусетс технологиялык институтун аяктап, “Маалымат таануу илими жана адабияты” тармагында “Илим жаатындагы бакалавр” (Bachelor of Science) даражасын алат. <br> == Жетилген курактагы ишмердиги == Рэймонд Курцвейл 1974-жылы “Курцвейл Компүтер Продактс, Инк.” (Kurzweil Computer Products, Inc.) деп аталган жеке компаниясын негиздейт. Бул компания ар кандай арип түрү менен жазылган текстти тааный ала турган эсептегичтин (компүтердин) программасын түзүү менен алектенет. Рэй Курцвейлдин компаниясы иштеп чыккан жаңы программа – символдорду ([[Тамга|тамгаларды]], [[Сан|сандарды]] жана башка тийешелүү белгилерди) кайсы арипте жазылганына карабастан оптикалык усул менен тааный ала турган алгачкы компүтердик программалык система болуп калды. Буга чейин эски сканерлер анча-мынча арипти гана тааный алчу. Дагы бир айырмалуу жагы – Курцвейлдин компаниясынын программасы сканер аркылуу таанылган символдорду үн чыгарып окуп чагылдыруучу “окуу машинесин” негиздөөгө жол ачкан. Анын көмөгү менен азиз (сокур) кишилер кадыресе текстти сканерден өткөртүп, машина аркылуу анын текстинин мазмунун үн чыгарып окутуп угууга жетишти. Бул жогорку тепкичке жетүү үчүн эки жаңы ачылышты жүзөгө ашырууга туура келди: оболу бети тайпак сканердин технологиясы иштелип чыкты, андан соң текстти үнгө (доошко) айлантууга мүмкүндүк кылган технологиялык каражат өндүрүлдү. Бул технологиялык табылгаларды өндүрүү үчүн башка да компаниялардын кызматы талап кылынды. Маселен, Bell Labs компаниясынын үлүшү чоң болду. 1976-жылы 13-январда Рэй Курцвейл маалымат жыйынын өткөрүп, “Курцвейл окуу машинеси” (Kurzweil Reading Machine) деп аталган жаңы керемет аспап тууралуу жар салды. Маалымат жыйынына АКШдагы Азиздердин Улуттук Федерациясынын жетекчилери да катышты. Бул аспап Курцвейлдин атын бүт [[Дүйнө|дүйнөгө]] таанытты. “Си-Би-Эс” сыналгы каналынын кечки жаңылыктарын окуган америкалык даңазалуу сыналгы журналисти Уолтер Леланд Кронкайт (Walter Leland Cronkite, Jr., 1916 – 2009) мырза ошол күнкү жаңылыкты окуп жаткан маалда “Курцвейл окуу машинесин” колдонуп, ал жазган текстти машине үн чыгарып окуп берди: “Иштин жайы дал ушундай. 1976-жылдын Бирдин айынын 13ү” ("And that's the way it is, January 13, 1976"). Курцвейл 1980-жылдары электрондук музыка технологиясы жаатында иликтөөлөрүн тереңдетти. 1982-жылы ал америкалык айтылуу ырчы, аткаруучу, акын, көп аспапта ойногон өнөрпоз жана коомдук ишмер Стив Моррис (Stevland Hardaway Morris, 1950-жылы туулган) менен жолукту. “Стиви Уандер” (Stevie Wonder) өнөрпоз ысымы менен кеңири таанымал бул инсан туулгандан кийин көп узабай сокур болуп калган. Стиви Уандер мырза бул жолугушуу маалында Рэй Курцвейлге арызданып, заманбап электрондук синтезаторлор менен салттык улуттук музыкалык аспаптардын мүмкүнчүлүктөрү менен доош чыгаруу касиеттеринде олуттуу айырма бар экенин белгиледи. Курцвейл ошондон кийин жаңы максатты жүзөгө ашырууга бел байлады. Ал саллтык музыкалык аспаптардын доошун кылдат кайталай ала турган электрондук музыкалык синтезаторлордун жаңы муунун өндүрүү менен алпурушмак болду. Ошол эле 1982-жылы ал “Курцвейл музыкалык системалары” (Kurzweil Music Systems) компаниясын негиздеп, ал эми 1984-жылы “Курцвейл К250” (Kurzweil K250) аспабын өндүрүп чыгарды. Аны сынагандар бул аспап чыгарган пианино доошу менен чыныгы пианино доошун ажырата албай коюшту. Бул аспап доошту жазуу жана чабыштыруу мүмкүнчүлүгүнөн тышкары, ар кыл музыкалык аспаптардын доошун туурай алган касиетке да ээ. Анын аркасында бир гана өнөрпоз киши бүтүндөй бир оркестрдин ишин аткарып, музыкалык чыгарма жазуу жана аткаруу өзгөчөлүгүнө ээ болду. “Курцвейл музыкалык системалары” компаниясы 1990-жылы музыкалык аспаптарды өндүрүүчү кореялык “Йоңг Чэңг” (Young Chang) деген компанияга сатылды. Курцвейл өзү “Ксерокс” (Xerox) компаниясында бир нече жыл бою кеңешчи болуп иштеди. 2006-жылы кореялык “Хандэй” (Hyundai) компаниясы “Йоңг Чэңг” компаниясын сатып алды да, Рэй Курцвейл 2007-жылдын январында бул компаниядагы “Курцвейл музыкалык системалары” ишканасынын стратегиялык багытты иштеп чыгуу жаатындагы башкы жетекчиси (Chief Strategy Officer) кызматына дайындалды. <br> == Заманбап ойлоп табуучу, ойчул жана ишкер == [[Файл:Raymond Kurzweil, Stanford 2006 (square crop).jpg|thumb|left|250px|Рэймонд Курцвейл 2006-жылы Стэнфорддо “Сингулярдык (Бирдиктүү тектик) саммитине катышып жаткан учурунда. АКШ.]] Рэймонд Курцвейл 1990-жылы футурология жаатындагы өзүнүн «Ой жүгүртө алчу машинелер доору» атуу туңгуч китебин жарыялады. 1998-жылы “Руханий машинелер доору” китеби жарык көрдү. 2005-жылы “Сингулярдык (Бирдиктүү тектик) доору жакындоодо” («Singularity is Near») китеби окурмандарга сунушталды. Андан тышкары Курцвейлдин “Бирдиктүү тектик доору жакын калды: болочок тууралуу чыныгы тарых” деп аталган даректүү тасмасы чыкты. Анда технологиялык бирдиктүү тектик доор адамзатты жакынкы болочокто күтүп жатканы тууралуу илимий жоромол камтылган. 2009-жылы Курцвейл менен медицина илимдеринин доктору Терри Гроссман биргелешип жазган «Сереге көтөрүлүү: (Түбөлүк жашоого карай тогуз кадам)» [http://www.amazon.com/Transcend-Nine-Steps-Living-Forever/product-reviews/1605292079/ref=sr_1_1_cm_cr_acr_img?ie=UTF8&showViewpoints=1 китеби] жарык көрүп, бат эле бестселлерге айланды. 2009-жылы «Гугл» (Google) компаниясы менен америкалык космос иликтөө агенттиги НАСА (NASA) биргелешип «Сингулярдык университети» («Бирдиктүү тектик университети») аттуу жогорку окуу жайын негиздеп жаткандыгы жана бул университетти Рэй Курцвейл жетектей тургандыгы тууралуу [http://lenta.ru/news/2009/02/04/together/ жарыя] кылынды. Бул университет жалпы адамзат кабылып жаткан жана болочокто кабылышы ыктымал болгон дүйнөлүк көйгөйлөрдү чечүү жаатында ар кыл адистерди даярдоо максатын көздөйт. <br> == Негизги алдын-ала айткан жоромолдору == * 2010-жылдары атайын виртуалдык аспаптар кишинин көзүнүн ичинде эле ар кыл сүрөттүү көрүнүштөрдү чагылдыра алат. Натыйжада үч башка өлчөмдө (3D) көрүүгө мүмкүндүк жараткан көз айнектикиндей натыйжа алынат. Кийимге төөнөлгөн уйукфондор (мобилдик телефондор) аркылуу кулакка үн жеткирилет (Bluetooth). Виртуалдык жардамчылар кишилерге күндөлүк турмушта ар кыл көмөгүн берип турат. Маселен, алар чет тилдеги текстти көз ачып жумгуча которуп беришет. [[Интернет|Интернетке]] байланган чакан компүтерлер турмушка тыгыз аралашууга көмөк кылышат. * Курцвейлдин пикиринче, 2014-жылы эң кубаттуу компүтерлер кишинин мээсинин кубатына тете эсептөөчү иш аткарууга жарап калышат. Компүтерлер өз алдынча аспап катары колдонулуп чектелбестен, буга чейин болуп көрбөгөндөй түрлөрдө колдонула баштайт. Аларды кийим-кечекке жана демейдеги колдонулчу шаймандарга жана башка заттарга туташтырып же төөнөп койсо болот. Виртуалдуу чындык эми көрүү жана угуу сезимдери менен чектелбестен, башка сезүү органдарына да тийешелүү боло баштайт. * 2020-жылга карата [[Нанотехнология|нанотехнологиялык]] аспаптар саламаттык сактоо тармагында кеңири колдонула баштайт. Маселен, нанороботтор кишинин клеткасына азык жеткирет жана анын таштандысын сыртка ташып кетет. Нанороботтор кишинин мээсин так сканерден өткөрүп, анын иш-аракетинин чоо-жайын тактоого жетишет. 2020-жылдардын этегинде өнөр жайда [[нанотехнология]] табылгалары кеңири колдонула баштайт. Анын аркасында көптөгөн өнүмдөр арзан наркта чыгарыла баштайт. 2029-жылга карата компүтер айтылуу «Түринг тестинен» ийгиликтүү өтөт да, кубаттуу компүтердин акыл-эси дээрлик кишиникиндей деңгээлде болуп калат. Бул үчүн компүтер кишинин мээсинин иш-аракетин туурай ала турган деңгээлге жеткирилет. * 2030-жылдары наномашинелерди кишинин мээсинин өзүнө салууга мүмкүндүк жаралат. Алардын көмөгү менен [[мээ]] клеткасына тийешелүү сигналды жасалма жол менен жиберүү жана андан тийешелүү сигналды алуу иши жүзөгө ашырылат. Мунун натыйжасында виртуалдуу турмуш чындыгы калыптанат. Анын камсыз кылынышы эч кандай кошумча жабдууну жасоону талап кылбайт. * 2040-жылдардын ичинде кишинин денеси ар кандай шекилди ала баштайт. Кишинин денесине нанороботтор арбын жайгаштырылат. Кишинин денесинин ички мүчөлөрү алардан алда канча натыйжалуу иштей ала турган кибернетикалык аспаптар жана жабдуулар менен алмаштырылат. * 2045-жылы технологиялык бирдиктүү тек (сингулярдык) доору башат алат, деп санайт Рэй Курцвейл мырза. Дал ушул жаңы технологиялык доордо жалпы Жер планетасы бирдиктүү эбегейсиз залкар компүтерге айланат. Бул технологиялык жүрүм акырындап Ааламдын башка бөлүктөрүнө да көчүрүлө баштайт. Сингулярдык доордун 2045-жылдан кийинки өнүгүү баскычы тууралуу конкреттүү илимий жоромол жасоого азырынча эртелик кылат. <br> == Динге жана кудайга мамилеси == Курцвейл балалык чагын бир гана [[Дин|динге]] байланбастан, ар кыл диний агымдарга сабырдуу мамиле кылган чөйрөдө өткөргөндүктөн, ал кийинчерээк да түркүн агымдарга ачык бойдон калган. 2000-жылы январда, “Руханий машинелер доору” китебинин жарыяланышына байланыштуу, Курцвейл мырза Сан-Диего шаарында Биринчи унитардык универсалисттер чиркөөсүндөгү (First Unitarian Universalist Church of San Diego) сыйынууга катышкан. 2007-жылы ал [[АКШ|АКШнын]] Коннектикут штатындагы Хартфорд шаарында Ыйсанын Бирдиктүү Чиркөөсү (United Church of Christ) деген христиандык агымдын чиркөөсүндө чыгып сүйлөгөн. Бул жыйынга ошол кезде президентикке талапкер [[Обама, Барак|Барак Обама]] (Barack Obama) да катышкан. Өзүнүн -“Сингулярдык (Бирдиктүү тектик) доору жакындоодо” китебинде Курцвейл [[адамзат]] үчүн жаңы дин калыптанышы зарыл деген ойду айткан. Анын оюнча, бул болочокку [[дин]] жашоонун аң-сезимге негизделген ар кыл түрлөрүнүн өз ара сый-урмат кылуу принцибине жана илимди кадырлоо принцибине таянууга тийиш. Бул болочокку дин эч кандай көсөмдү талап кылбайт жана бул динге табынгандар сыйынууну өздөрүнүн жеке пенделик иши катары гана карайт. 2009-жылы чыккан “Трансцендент киши” (Transcendent Man) даректүү тасмасынын этегинде Рэймонд Курцвейл мырза мындай дейт: “Деги кудай деген барбы? Кандай десем, мен “азырынча, жок” деп айтаар элем” ("Does god exist? Well, I would say not yet"). <br> == Курцвейлдин сынчылары == Рэй Курцвейлдин жактоочуларынан тышкары, сынчылары да арбын. “Машине кантип эле киши сыяктуу ой жүгүртө алсын” деп аны сындагандар көп. <br> “Лотус Дивелопмент Корпорейшн (Lotus Development Corporation) компаниясынын негиздөөчүсү Митч Капор (Mitch Kapor) болсо “технологиялык сингулярдык” түшүнүгүн “140 кишинин интеллектуалдык коэффициент көрсөткүчүн аныктоо үчүн даярдалган интеллекттик усул” [http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2007/05/14/100008848/ деп атады] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100316144831/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2007/05/14/100008848/ |date=2010-03-16 }}. <br> “Виртуалдык турмуштук чындык” (VR) терминин арбын колдонгон компүтер адистеринин бири, нью-йорктук Жарон Ланиер (Jaron Zepel Lanier) мырза болсо Курцвейлдин идеяларын “кибернетикалык тоталдаштыруу” азгырыгына алдырган ойлор катары [http://www.edge.org/3rd_culture/lanier/lanier_p1.html сыпаттады]. <br> Пулитцер сыйлыгынын ээси, “Гөдел, Эшер, Бах” китебинин автору Дуглас Роберт Хофштадтер (Douglas Hofstadter) мырза болсо Курцвейлдин китебин”эчтекеге арзыбаган жана дурус идеялардын жыйындысы, бул эки топту бири-биринен ажыратуу да кыйын”, - деп [http://www.americanscientist.org/bookshelf/pub/douglas-r-hofstadter сынга алды]. <br> “Технологиялык бирдиктүү тек” идеясы илимий фантастика жанрында кыйла популярдуу болуп жатканы менен, Нил [http://interviews.slashdot.org/article.pl?sid=04/10/20/1518217 Стивенсон] жана Брюс [http://blog.longnow.org/2004/06/14/bruce-sterling-the-singularity-your-future-as-a-black-hole/ Стерлинг] сыяктуу айрым авторлор мындай идеялардын турмушта орун алышынын ыктымалдыгына өздөрүнүн шегин билдиришти. <br> Ал эми “Сан Майкросистемз” (Sun Microsystems) компаниясынын негиздөөчүлөрүнүн бири Билл Жой (Bill Joy) мырза болсо болочокку илимий-техникалык прогресс тууралуу Курцвейлдин мезгилдик жадыбал тизимине өзүнүн макулдугун билдирди, бирок жасалма интеллект (акыл-эс), нанотехнология жана мыкты өнүккөн биотехнология түбү барып антиутопиялык (англисче dystopia) коомду, тактап айтканда, авторитардык режим орногон коомду жаратат ко деген [http://www.wired.com/wired/archive/8.04/joy_pr.html өз санааркоосун] да кошумчалады. <br> == Негизги чыгармалары == * 1990-жылы - «Ой жүгүртө алчу машинелер доору» китеби. * 1998-жылы - “Руханий машинелер доору” китеби. * 2005-жылы -“Сингулярдык (Бирдиктүү тектик) доору жакындоодо” китеби * 2009-жылы - Рэй Курцвейл менен медицина илимдеринин доктору Терри Гроссман (Terry Grossman) биргелешип жазган «Сереге көтөрүлүү: (Түбөлүк бакыбат жашоого карай тогуз кадам)» (англисчеси: Transcend: Nine Steps to Living Well Forever) китеби * Жазылып жаткан китеби: “Акыл-эс кантип иштейт жана кантип аны түзсө болот?” (англисчеси: How The Mind Works and How To Build One) <br> == Кыскача адабият == * Ray Kurzweil, The age of spiritual machines: When computers exceed human intelligence. New York : Viking, 1999. ISBN 0670882178 9780670882175. <br> * Ray Kurzweil, The singularity is near: When humans transcend biology. New York: Viking, 2005. ISBN 0670033847 9780670033843. <br> * Ray Kurzweil; Terry Grossman, Transcend: Nine steps to living well forever. Emmaus, Pa.: Rodale, 2009. ISBN 9781605299563 1605299561. <br> == Интернеттеги шилтемелер == * [http://www.proza.ru/2010/02/15/130 Курцвейлдин алдын-ала жоромолдору (орусча)] * [http://www.kurzweilai.net/ KurzweilAI.net] — Курцвейлдин ойлору тууралуу барак. * [http://www.kurzweiltech.com/ Курцвейлдин компанияларынын интернет барактары (англисче)] * [http://ted.com/tedtalks/tedtalksplayer.cfm?key=r_kurzweil Курцвейлдин илимий-техникалык илгерилөө тууралуу дарсы (англисче)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070325205610/http://www.ted.com/tedtalks/tedtalksplayer.cfm?key=r_kurzweil |date=2007-03-25 }} * [http://www.wired.com/medtech/drugs/magazine/16-04/ff_kurzweil Курцвейл тууралуу макала, Wired журналы (англисче)] * http://singinst.org/media/thesingularity {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120611161137/http://singinst.org/media/thesingularity |date=2012-06-11 }} [[Категория:Ойлоп табуучулар]] [[Категория:Европа]] [[Категория:XXI кылым]] [[Категория:XX кылым]] [[Категория:Математиктер]] [[Категория:Болочок таануу]] [[Категория:Футурологдор]] [[Категория:Фантасттар]] [[Категория:Трансгуманисттер]] [[Категория:Илимий фантастика]] [[Категория:АКШ окумуштуулары‎]] [[Категория:Туулгандар 1948-жылы‎]] r70oogh0mopbz1nafgq5j97vrxjg0ye 0 14970 646683 646298 2026-05-18T06:02:11Z Tynchtyk Chorotegin 1744 Сөөгү коюлду. Дата. 646683 wikitext text/x-wiki '''Турдубек Бейшенакунович Шейшеканов''' (08.05.1952, Улахол айылы, Тоң району – 14.05.2026, Бишкек шаары, Кыргыз Республикасы) – кыргыздын заманбап тарыхчы жана агартуучусу. Ал 1916-жылдагы падышалык Орусияга каршы улуттук боштондук көтөрүлүш тарыхын архивдик маалыматтарга негизденип терең жана калыс изилдеп келген заманбап окумуштуу катары кеңири таанымал. Ал тарых илимдеринин кандидаты, Жусуп Баласагын атындагы [[КУУ|КУУнун]] Тарых жана чөлкөм таануу институтундагы Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы кафедрасынын доценти болчу. <br> == Кыскача өмүр таржымакалы == Турдубек Бейшенакунович Шейшеканов 1952-жылы 8-майда [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл облусундагы]] [[Тоң району|Тоң районуна]] караштуу Улахол (азыркы Шор-Булак) айылында туулган. <br> Ал 1969-жылы Кыргызстандын Ысык-Көл облусуна караштуу Тоң районундагы Карл Маркс атындагы орто мектепти аяктаган. <br> Турдубек Бейшенакунович Шейшеканов 1970-1972-жж. Советтик армияда аскердик кызматын өтөп келип, 1973–ж. КМУнун (азыркы Жусуп Баласагын атындагы КУУнун) тарых факультетине окууга өткөн. <br> Аталган факультетти ал 1978–ж. артыкчылык диплому менен аяктаган. <br> 1978–ж. баштап ал Кыргыз мамлекеттик медициналык институтунун тарых кафедрасында окутуучу болуп иштей баштаган. <br> 1981–ж. баштап ал 1984–ж. чейин КМУда окутуучу, методист (усулчу) болуп иштеген. <br> 1984–ж. ал Орусиядагы Москва Мамлекеттик университетине бир жылдык стажировкага жөнөтүлгөн. <br> 1985-1995–жж. ал Кыргыз Медициналык институтунда (азыркы Кыргыз медициналык академиясында) ага окутуучу болуп иштеген. <br> 1995–2000–жж. ал кайрадан Кыргыз армиясынын катарына чакырылып, Кыргыз Улуттук Аскер лицейинде аскердик кызмат өтөгөн. <br> 2001–ж. баштап ал Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинде “Чөлкөм таануу” бөлүмүнүн башчысы, “Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы” кафедрасынын доценти болуп иштеген. <br> 2004–ж. ал кандидаттык диссертациясын ийгиликтүү коргогон, тарых илимдеринин кандидаты даражасын алган. <br> 2009–2010-жж. ал КУУнун “Изилденип жаткан чөлкөмдүн тарыхы жана маданияты” кафедрасынын башчысы жана профессордун милдетин аткаруучу болуп иштеди. <br> 2010-ж. ал КР ЖАКтан доцент наамын алган. <br> 2010-2016 ж.ж.ал КУУнун “Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы кафедрасынын» башчысы, профессордун милдетин аткаруучу болуп иштеди. 2016-2021-жж. ал КУУнун «Жалпы тарых» кафедрасынын доценти болуп иштеди. <br> 2021-ж. баштап ал КУУнун «Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы» кафедрасынын доценти болуп иштеп келди. <br> Ал капысынан инсульт болуп, 2026-жылдын 14-майында таңга маал Бишкек шаарында дүйнөдөн кайтты. <ref>https://www.facebook.com/kg.knu/posts/pfbid0T7RGgoVEV1fStnrq9VZzZMRfiLqLB5vq5wjtKaSnBaca6uridugeFfyGuKtkuoiel</ref> <br> Анын сөөгү 2026-жылы 15-майда Ысык-Көл облусунун Тоң районуна караштуу [[Кара-Коо|Кара-Коо кыштагында]] жерге берилди. <br> == Илимий жана агартуучулук ишмердиги == 2004–ж. ал 1916-жылдагы падышалык Орусияга каршы улуттук боштондук көтөрүлүш тарыхынын Ысык-Көл аймагына байланыштуу айрым өңүттөрүнө арналган кандидаттык диссертациясын ийгиликтүү коргогон жана тарых илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын алган. Илимий жетекчиси - тарых илимдеринин доктору, профессор Токторбек Өмүрбеков. <br> 2007–ж. КУУнун Окумуштуулар кеңеши тарабынан анын 1916-жылдагы падышалык Орусияга каршы улуттук боштондук көтөрүлүш тарыхына арналган докторлук диссертациясынын темасы бекитилген. Азыркы мезгилде ал диссертациясы боюнча тарыхый булактардын үстүндө иш алып барууда. <br> Иштеген мезгилинде өзүн жакшы жактарынан көрсөтө алды, илимий жана педагогикалык ишинде көптөгөн жетишкендиктерге жетишти. Ал - 6 монографиянын, 50гө жакын макалалардын, усулдук колдонмолордун автору. <br> Шейшеканов Турдубек Бейшенакунович иштеген жылдары көптөгөн эл аралык, республикалык деңгээлдеги илимий практикалык конференцияларга, илимий методикалык семинарларга активдүү катышып келди. <br> Тарых илимин пропагандалоо боюнча басма сөз беттеринде, радио жана телевиденияда да иш алып барды. <br> === 1916-жылдагы падышалык Орусияга каршы улуттук боштондук көтөрүлүш тарыхын изилдөө === Т.Шейшеканов 1916-жылкы көтөрүлүш тарыхынын буга чейин белгисиз кала берген айрым барактарын архивдик жаңы булактарга таянып тактап берди. <br> Маселен, анын жазышынча, Батыркан Раимбеков жана Батыркан Ногоев Ысык-Көлдөгү көтөрүлүштүн жүрүшүндө хан даражасына көтөрүлүшкөн. <ref>Шейшеканов Т. Көлдөгү көтөрүлүш. Бишкек, 2003. - 36,52-бб.</ref> <br> Т.Шейшеканов 1916-жылкы Ысык-Көлдөгү азаттык көтөрүлүшүнүн жетекчилеринин бири - Сагаалы (Ысакаалы) Алматаевдин ата-бабалары жана көтөрүлүш очогунун жетекчилеринин бири катары ишмердиги, оторчулар тарабынан мерт кылынгандыгы жөнүндө айрыкча иликтеди. [https://www.azattyk.org/a/urkun_kyrgyz_chine_family_history/27708761.html Шейшеканов Т. Сагалы Алматаев көтөрүлүш башында тургандардын бири. 12.5.2016.]https://www.azattyk.org/a/urkun_kyrgyz_chine_family_history/27708761.html Шейшеканов Т. Сагалы Алматаев көтөрүлүш башында тургандардын бири. 12.5.2016. <br> == Педагогдук ишмердиги жана кесипкөйлүк сапаты == Шейшеканов Турдубек Бейшенакунович өз ишинде педагогикалык кесипке болгон жогорку жөндөмдүүлүгүн, принципиалдуулугун, ишти уюштура билгендигин көрсөтө алды. <br> Тарых жана чөлкөм таануу бөлүмүнүн студенттерине: “Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы”, “Историография” ("Тарыхнаама"), “КМШ өлкөлөрүнүн тарыхы”, “Кесипке кириштүү”, “Протоколдук кызмат”, “Дипломатиялык жана консулдук кызмат” ж.б. сабактарды өтүп келүүдө. Аталган сабактарды мамлекеттик (кыргызча) жана расмий (орусча) тилдерде жүргүздү. <br> Доцент Турдубек Бейшенакунович Шейшеканов Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин жана андагы Тарых жана чөлкөм таануу факультетинин коомдук, илимий, методикалык, тарбиялык иштерине жигердүү катышып келди. <br> Шейшеканов Турдубек Бейшенакунович өзүнүн жөнөкөйлүгү жана ишке болгон жоопкерчилиги менен коллегаларынын жана студенттердин арасында кадыр баркка ээ болчу. Жаш мугалимдерге жакшы насаатчы болду. Сабак өтүүдө ар кандай жогорку денгээлдеги усулдук ыкмаларды колдонду. Студенттерге талап коюу менен бирге, алардын предметке болгон кызыгуусун арттырды. Студенттердин курстук жана дипломдук иштерине жакшы жетекчилик кылды. Студенттерди тарбиялоодо талыкпай эмгек өтөдү. <br> == Үй-бүлөсү == Тегши жагынан Турдубек Бейшенакун уулу кыргыздын ысык-көлдүк саяк уруусунан болот. <br> 1975-жылы Турдубек Шейшеканов кесиби - тарых мугалими болгон Гүлжамал Исамидин кызы Чоңмуруновага үйлөнгөн. <br> Жубайы Гүлжамал [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] Чүй облусуна караштуу [[Кегети (айыл)|Кегети айылынан]] болот. <br> Жети баланын атасы (беш эркек, эки кыз).<br> Неберелери бар. <br> == Эмгектери == * Шейшеканов Т.Кыргызстандагы 1916-ж улуттук-боштондук көтөрүлүштүн жол башчыларынын тарыхтагы орду жана ролу. Монография.-Бишкек, “Университет”, 2025. -20,5 басма табак. <br> * Шейшеканов Т.Монография. Көлдөгү көтөрүлүш. - Бишкек: АРХИ Инновациялык борбору, 2003. - 96 б. - ISBN 9967-21-818-5. * Шейшеканов Т. Монография түрк тилинде. Goldeki isyan 1916.mezalimilve karsi coyludirenis haraketi. Istanbul. Otuken. 2013. 230 б. ISBN 978-975-437-978-5. * Шейшеканов Т. Монография.1916-жыл: Ысык-Көлдөгү Азаттык көтөрүлүшү. // Илимий эмгектер. Монографиялар. Эскерүүлөр. 1-китеп. Б: «Кут -Бер»,2016.150 б. ISBN 978-9967-469-25-9. * Шейшеканов Т. Монография. 1916-жыл: Кыргызстандагы Азаттык көтөрүлүшү. // Кыргызы -20 томник.19 том. Источники: архивные, документальные материалы и литературные издания.- Б: «Бийиктик»,2019.130 б. ISBN 978-9967-13-792. * Шейшеканов Т.1916-жылдагы Кыргызстандагы улуттук боштондук көтөрүлүшү. // Кыргызстандын тарыхы. Академиялык 3 томдук чыгарылыш. 3- том. Б: «Кут- Бер»,2016. 56 б. ISBN 978-9967-12-621-3. <br> * Шейшеканов Т. <br> == Сыйлыктары. Наамдары== * Кыргыз Республикасынын билим жана илим министрлигинин Ардак грамотасы.2004. * Кыргыз Республикасынын Билим берүүсүнүн мыктысы (отличниги). 2006. <br> * Ж.Баласагын атындагы КУУнун Эмгек синирген изилдөөчүсү. 2014. <br> == Интернеттеги шилтемелер == * http://www.mugalim.kg/index.php/%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2-%D0%9E%D0%A1%D0%9F%D0%9E-%D0%98%D0%A6%D0%9F%D0%9F%D0%9A.html{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br> * https://www.azattyk.org/a/urkun_kyrgyz_chine_family_history/27708761.html Шейшеканов Т. Сагалы Алматаев көтөрүлүш башында тургандардын бири. 12.5.2016. <br> == Ички шилтемелер == [[Категория:Тарыхчылар]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:XX кылым]] [[Категория:1952-жыл]] [[Категория:Ысык-Көл облусу]] [[Категория:Инсандар]] sdckdgpp6w4ux7no3ws9h1rof89nu0l 10 15347 646717 569590 2026-05-18T09:48:55Z Artelow 2286 646717 wikitext text/x-wiki <includeonly><span class="unicode">{{#tag:phonos|{{{2|{{{1|}}}}}}|file={{{1}}}}}</span></includeonly><noinclude> {{doc}} </noinclude> kv3tedafe5035k1j85zb6enk00zndqj 0 18854 646666 556849 2026-05-17T19:10:59Z Amherst99 2259 646666 wikitext text/x-wiki '''Диверсификация''' (лат. diversifcatio - ар түрдүүлүк) – [[Саясий ишмердүүлүк|саясий ишмердүүлүктүн]] стилинин ар түрдүүлүгү, кандайдыр бир маселеге карата ар кандай көз караштардын болушу. Ишкана экономикасында - диверсификация жаңы өндүрүмдөрдү өздөштүрүү жана алар менен жаңы сатуу мейкиндиктерине чыгууну түшүндүрөт. == Мисалдар == "Бардык өйдөлөрдү бир сапа тамгала" деген жана жана деберисификациянын эң колой мисалы. Сапа жатып кетсе, бардык өйдөлөр сынып жатат. Ар бир өйдөнү алдын-ала бир сапага орундашуу деберсификациялооду. Бир өйдөнү жоо риски жогору, бирок бардык өйдөлөрдү жоо риски кемирээк. Окшош жакта, көптөгөн сапалардын болуусу кызматтын өсүтүүгө мүмкүн. Молийме деберсификацияланган портфельдин мисалы- бир гана акцияны сактоо. Бу кыргындуу; одо бир акциянын бир жыл ичинде 50% -га чечишүүнүн кечиндүүргө эч кандай тез-тааттуулук жок. 20 акциядан турган портфель бир учур жайгашкан элдик түйшөө булбайт, айга ишөө өткөн болушу керек. Акции ар түрлүү секторлор, корпорациянын көлөмдөрү менен эмес активдерден танданып алынса, 50% -ку чечишүүнүн мүмкүнчүлүгү да дагы азайт, ошол сектор, корпорациянын сыныпы жана активдердин түрү боюнча буюмдарды талашуу мүмкүн.<ref>{{Cite web|title=How Many (& Which) Stocks Should You Own?|url=https://time.com/personal-finance/article/how-many-stocks-should-i-own/|accessdate=2024-06-30|work=time.com|archivedate=2024-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240624183053/https://time.com/personal-finance/article/how-many-stocks-should-i-own/}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Dangers of Over-Diversifying Your Portfolio|url=https://www.investopedia.com/investing/dangers-over-diversifying-your-portfolio/|accessdate=2024-06-30|work=www.investopedia.com}}</ref> Убакты менен активдердин бардык классдарынын жана секторлардын көрсөтүчүлөрү өзгөрөт. Бу активдердин бөлүшүнүң баланстоосуз калууну демек. Портфельди кайра балансга тартуу сиздин ийгиликтүү пайда болган активдерин бир үлөшүн сатуу менен көп микдарда демиючү активдерин сатуусун камтыдат.<ref>{{Cite web|title=Portfolio Rebalancing|url=https://www.wallstreetmojo.com/portfolio-rebalancing/|accessdate=2024-06-30|work=www.wallstreetmojo.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=How to Create a Diversified Portfolio|url=https://site.financialmodelingprep.com/how-to/-How-to-Create-a-Diversified-Portfolio|accessdate=2024-06-30|work=site.financialmodelingprep.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=How and When You Should Rebalance Your Portfolio|url=https://finance.yahoo.com/news/rebalance-portfolio-173200742.html|accessdate=2024-06-30|work=finance.yahoo.com}}</ref> 1970-жылдардын ортотондалагы дегенде географиялык деберсификация, четкеч инвестордордун рыскы талашканча жогорудай киримди камтыганы туура обшы портфель рискин кемитиш менен берген иргээм маалы гани ошолчу Азия жана Латын Америкалык эмгекчи бозорлордан бардык чонин азыктыыштарды алууну учурдаат. == Деберсификациянын көлөмү == Деберсификацияга ишке ашкан акциалардын жайгыр клипеменин эч кандай сиңиркый саны жок. Кабыл алынгандап кет, котировкалар 30 мүмкүнчүлүк тандалган акцияларды 10 га чыгарып болот, бирок алар даярдан тандоолгон.<ref>{{Cite web|title=The Importance of Diversification|url=https://www.investopedia.com/investing/importance-diversification/|accessdate=2024-06-30|work=www.investopedia.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Portfolio Diversification 101|url=https://tokenist.com/investing/portfolio-diversification/|accessdate=2024-06-30|work=tokenist.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=How Diversification Works, And Why You Need It|url=https://www.forbes.com/advisor/investing/what-is-diversification/|accessdate=2024-06-30|work=www.forbes.com}}</ref> Бу Джон Эванс менен Стивен Арчерди результатына негизделген. Ошолчу колдонуучулар, 1985 жылдагы китепчада деберсификациядан алган эң жогору маалыматын берген биринчи 15 же 20 акция менен колдонуу алып берет. Выше акциалар баанын волатильдигин кемитит. == Колдонулган адабияттар == * Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Саясат таануу (энциклопедиялык окуу куралы).-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8 == Шилтемелер == <references /> [[Категория: Саясат ]] [[Категория: Экономика]] cxv4x49sxdizbprxifo930ro1qbfnyl 0 27350 646711 641684 2026-05-18T09:16:07Z Lp0 on fire 46497 /* Колдонуу */ remove cross-wiki spam 646711 wikitext text/x-wiki '''Алтын''' (лат. aurum, Au) – [[Д. И. Менделеев]] мезгилдик системасы I В группа элементи; к. н. 79, [[ат. м.]] 197. Байыртадан белгилүү моноизотоптуу асыл металл. Жаратылышта эркин абалда уюган кристалл, кээде күкүм түрүндө топурака минералга аралашкан абалда жолугат. Өндүрүштүк маанидеги кендери Россия Чыгыш жана Батыш Сибирь, Якутия, Забайкалье, Красноярск крайы, Урал, Кыргызстанда: Кумтөр, Жерүй, Макмал, Солтонсары кеңири таралган. А. бирден бир ири кени Түштүк Африкада (дүйнөлүк алтындын 5 % өндүрөт). Кыргызстанда алтын өндүрүү жылына 14-17 т. жетет. Мындан сырткары Америка, Канада, Австралия ири алтын өндүрүүчүлөр болуп саналышат. А. сары түстөгү жалтырак, жумшак, созулгуч металл. 1 ''г''. А. жоондугу 0,0002 ''мм'', узундугу 3420'' м'' болгон ичке зымды чоюп алууга болот. Ат. радиусу 1,44; иондук радиусу 1,37Е; тыгызд. 19,32 ''г/см³''; балкып эрүү темп-расы 1064,43 °C; кайноо температурасы 2947 °C; магнитке тартылбайт. А. хим. активдүүлүгү начар; кычкылтек, суутек, азот жана көмүртек менен жогорку температурада да кошулбайт. А. күкүмдөрүн хлор менен 140-150 °С ысытуудан А. хлориди - AuCl₃ алынат. Ал А. башка бирикмелерден бөлүп алуунун баштапкы заты болуп саналат. Хим. бирикмелеринде I - III валенттүүлүктү көрсөтөт. Бирикмелери туруксуз. А. 1 көлөм азот, 3 көлөм туз к-сынын, [[күкүрт]] жана азот кислотасынын аралашмасында жана натрий цианди эритмесинде гана эрийт. А. сымап менен амальгаманы пайда кылат. А. бул касиети аны кенден бөлүп алууда колдонулат. Лат. «Aurum» – сары, «аврора» таңкы шоола деген сөздөн келип чыккан. А. жана анын куймалары медицинада туберкулез оорусун козгоочу бактерияларды жок кылууда жана хим. жактан туруктуу аппараттардын тетиктерин жасоодо колдонулат. == Колдонулган адабияттар == * [[Химия: Энциклопедиялык окуу куралы]]/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6 {{Элементтердин мезгилдик системасы}} [[Категория:Химия]] fdkdx9diyl832n072ipxxat5eqa1a6t 6 29121 646678 454711 2026-05-18T04:31:24Z ~2026-29777-23 47654 646678 wikitext text/x-wiki Ааматов, Маркабай - акын, котормочу, публицист. Кара-Кулжа районундагы Бөксө кыштагында 1953-жылы 13-декабрда туулган. 1972–1975-жж. Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун орус тили жана адабияты факультетин аяктап, 1976-жылдан мектепте мугалим, облустук гезитте, облустук, республикалык телерадио комитетинде кабарчы, редактор болуп кызмат өтөйт. 1981–87-жж. Кыргызстан Жазуучулар союзунун көркөм адабиятты жайылтуу бюросунда кызматкер, 1987–1996-жж. анын директору болуп иштейт. 1996-жылы кезексиз чакырылган Кыргызстан Жазуучулар союзунун XII съездинде анын вице-президенти, 2004-жылы кыргыз жазуучуларынын XIII съездинде Кыргыз Республикасынын Улуттук Жазуучулар союзунун катчысы болуп шайланат. 2007-2009-жылдары Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик патент кызматынын Расмий басылмаларды чыгаруу жана которуу башкармалыгынын начальниги, 2009-2010-жылдары Интеллектуалдык менчиктин мамлекеттик фондунун директору, 2010-2011-жылдары Уюштуруу иштерин камсыздоо бөлүмүнүн башчысы, 2011-2012-жылдары кайрадан Расмий басылмаларды даярдоо бөлүмүнүн башчысы, ал 2012-2018-жылдары Мамлекеттик патенттик-техникалык китепкананын директорунун орун басары, 2018-2021-жылдары А.Малдыбаев атындагы Кыргыз Улуттук Академиялык опера жана балет театрында музейдин башчысы, 2021-2022-жылдары кыргыз акын-жазуучуларынын "Ала-Тоо" адабий-көркөм журналынын башкы редактору, 2026-жылдын 1-апрелинен баштап "Кыргыз Туусу" маалымат-басма үйүнүн курамына киргизилген "Ала-Тоо" адабий көркөм журналынын башкы редактору болуп иштеп келе жатат. М.Ааматов жаш акындардын Тува АССРинде өткөн Бүткүл союздук XI фестивалынын (1980), Москва шаарында өткөн жаш жазуучулардын Бүткүл союздук VIII семинар-кеңешмесинин (1982) катышуучусу. Акындын алгачкы чыгармасы 1972-жылы облустук «Ленин жолу» гезитинде жарыяланып, ошондон тарта республикалык, боордош, чет мамлекеттердин тилдеринде үзгүлтүксүз жарыяланып келет. 40ка жакын поэтикалык, публицистикалык жана котормо китептеринин автору. 1989-жылы «Таң тосуу» ырлар жыйнагы үчүн Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгы ыйгарылган. М.Ааматов 1980-жылдан СССР Журналисттер Союзуна, 1987-жылдан СССР Жазуучулар союзуна, 2018-жылдан Евразиянын чыгармачыл инсандарынын Лондон Гильдиясына мүчө. 1996–2007-жж. Эл аралык Жазуучулар союздарынын (мурдагы СССР жазуучулар Союзу) башкармалыгынын, «Дом Ростовых» адабий журналынын редколлегиясынын мүчөсү болгон, 2006-жылдан Азербайжан Жазуучулар кошунунун, 2022-жылдан Өзбек Республикасынын Жазуучулар союзунун ардактуу мүчөсү. М.Ааматовго 2004-жылы «Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери», «Кыргыз Республикасынын Эл агартуусунун мыктысы» (2004), "Кыргызпатенттин мыктысы"ардак наамдары берилсе, 2018-жылдын 31-декабрында "Кыргыз Республикасынын Эл акыны" ардак наамы ыйгарылган. М.Ааматов 2008-жылы Россия Федерациясынын Ломоносов ордени менен сыйланып, Коопсуздук, коргонуу жана укук коргоо Академиясынын анык мүчөсү – академиги болуп шайланган. М.Ааматовго 2011-жылы Кыргыз Республикасынын Президентинин "Чыгармачылыкта жетишкен ийгиликтери үчүн" сыйлыгы ыйгарылган. 2018-жылдын 6-ноябрында ага Махмуд Кашкари атындагы Эл аралык адабий сыйлык ыйгарылды (Азербайжан). Мазмуну 1 Жарык көргөн китептери 1.1 Кыргыз тилинде 1.2 Орус тилинде 1.3 Тува тилинде 1.4 Котормолору 2 Колдонулган адабияттар Жарык көргөн китептери Кыргыз тилинде Селкинчек: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1982. – 52 б. Таң тосуу: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1985. – 76 б. Дидар: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1990. – 82 б. Ариет: Ырлар. – Б.: Эркинтоо, 1994. – 182 б. Аруузат: Ырлар. Б.: Бийиктик, 2011. - 330 б. Дүнүйө-Жалган. Б., Улуу-Тоолор.2018. - 360 б. Адашкан махабат. Б., Айат. 2018. 150 б. Сайип Көкөев: Публицистикалык очерк. – Б., 1991. – 32 б. Майлыбаш Эрмекбаев: Публицистикалык очерк. – Б., 1992. – 32 б. Баки Ешмамбетов: Публицистикалык очерк. – Б., 1995. – 96 б. Өмөш Абдылдаев: Публицистикалык очерк. – Б., 2003. – 78 б. Байсалдуу өмүр: Публицистикалык очерк. – Б., 2007. – 220 б. Кыраандар бийик учушат: публицистикалык очерк. - Б.,2011. - 236 б. Аккан арыктан суу агат: Публицистикалык очерк.-Б.,2014. - 220 б. Арман кайрык: Публицистикалык очерк. - Б. 2016. 136 б. Өмүр өрнөгү: Публицистикалык баян. Б.: "Улуу тоолор", 360 б. Дүнүйө - Жалган: Ырлар. - Б.: "Улуу-Тоолор", 2018. 336 б. Адашкан махабат: Ырлар. - Б.: "Айат", 2018. 110 б. "Кайып кыздын жомогу" - Б,: "Улуу Тоолор" , Бвалдар үчүн, 32 б. Кантөрө Токтомаматов: Өмүр өрнөгү: Публицистикалык баян, - Б., 344 б. Кимсанбай ажы Абдыразак уулу: Каада - мурас . Публицистикалык баян, Б., 360 б. Орус тилинде Стихи. в кн.: Молодые поэты Средней Азии. – М.: Молодая гвардия, 1982. Стихи. в кн.: Гимн любви. – М.: Советский писатель, 1982. Славный путь Панфиловской дивизии. Фотодокументальное научно-популярное издание. Б.,2015. - 348 стр. Тува тилинде Стихи. в кн.: Хей-аът. – Кызыл, 1981. Котормолору: Шестинский О. Башат: Ырлар. (коллектив). – Ф., 1987. Бульба Т. Кобзарь: Ырлар. (коллектив). – Ф., 1990. Үмүтүм менин Ата-журт. Уйгур жазуучуларынын чыгармалары. – Б., 1996. – 32 б. Гаппаров А. Көңүл сандыгымдагы ойлор: Аңгемелер. – Б., 1996. – 32 б. Айсаев К. Жүрөктөн тамган тамчылар: Ырлар. – Б., 1996. – 32 б. Камбарова Н. Арашан: Повесть. – Б., 1997. – 96 б. Турдиева X. Ырлар. – Б., 1997. 32 б. Гаппаров А. Күкүктөр сайраган маалда: Аңгемелер. – Б., 1997. 32 б. Убайдуллаев X. Достук канатында: Ырлар. – Б., 2002. – 96 б. Мираламов Г. Арман: Повесть. – Б., 2006. – 220 б. Досанов С. Аруана: Повесть. – Б., 2006. – 102 б. Крюкова Т. Костя + Ника: Повесть. – Б., 2007. – 160 б. Досанов С. Карышкыр улуган түн. - Б., 2014. - 180 б. Есдаулетов У. Биз дагы ашык болгонбуз. (коллектив) - Б., 2014. - 226 б. Панфилов дивизиясынын даңазалуу жолу. Фотодокументалдуу илимий популярдуу басылма. - Б. 2015. - 400 б. Бегманов К. Гүл көктөм. Ырлар. - Б., 2017. 340 б. Досанов С. Адамзаттын энеси. Пьеса., 60 б. Досанов С. Карышкыр улуган түндө. Пьеса., 30 б. Салиев С. Айланып учтум жер шарын. эссе.2023.,150 б. Велиева С. Мен жолуккан Жалганда.,ырлар, азербайжан тилинен, 160 б. Колдонулган адабияттар *Кыргыз Республикасынын жазуучулары/Кыргызпатент.Түз.: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011 ISBN 978-9967-26-379-6 No iwiki template.gif Бул макалада башка тил бөлүмүнө шилтеме жок. Сиз аларды издеп бул макалага кошуп, долбоорго жардам берсеңиз болот. Категориялар: Кыргыз Республикасынын жазуучуларыКыргызстанТуулгандар 1953-жылы dghsohj4tj5si0hd2xca9x9kxso0fwu 646705 646678 2026-05-18T08:38:31Z ~2026-29682-15 47656 646705 wikitext text/x-wiki Ааматов, Маркабай - акын, котормочу, публицист. Кара-Кулжа районундагы Бөксө кыштагында 1953-жылы 13-декабрда туулган. 1972–1975-жж. Ош мамлекеттик педагогикалык институтунун орус тили жана адабияты факультетин аяктап, 1976-жылдан мектепте мугалим, облустук гезитте, облустук, республикалык телерадио комитетинде кабарчы, редактор болуп кызмат өтөйт. 1981–87-жж. Кыргызстан Жазуучулар союзунун көркөм адабиятты жайылтуу бюросунда кызматкер, 1987–1996-жж. анын директору болуп иштейт. 1996-жылы кезексиз чакырылган Кыргызстан Жазуучулар союзунун XII съездинде анын вице-президенти, 2004-жылы кыргыз жазуучуларынын XIII съездинде Кыргыз Республикасынын Улуттук Жазуучулар союзунун катчысы болуп шайланат. 2007-2009-жылдары Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик патент кызматынын Расмий басылмаларды чыгаруу жана которуу башкармалыгынын начальниги, 2009-2010-жылдары Интеллектуалдык менчиктин мамлекеттик фондунун директору, 2010-2011-жылдары Уюштуруу иштерин камсыздоо бөлүмүнүн башчысы, 2011-2012-жылдары кайрадан Расмий басылмаларды даярдоо бөлүмүнүн башчысы, ал 2012-2018-жылдары Мамлекеттик патенттик-техникалык китепкананын директорунун орун басары, 2018-2021-жылдары А.Малдыбаев атындагы Кыргыз Улуттук Академиялык опера жана балет театрында музейдин башчысы, 2021-2022-жылдары кыргыз акын-жазуучуларынын "Ала-Тоо" адабий-көркөм журналынын башкы редактору, 2026-жылдын 1-апрелинен баштап "Кыргыз Туусу" маалымат-басма үйүнүн курамына киргизилген "Ала-Тоо" адабий көркөм журналынын башкы редактору болуп иштеп келе жатат. М.Ааматов жаш акындардын Тува АССРинде өткөн Бүткүл союздук XI фестивалынын (1980), Москва шаарында өткөн жаш жазуучулардын Бүткүл союздук VIII семинар-кеңешмесинин (1982) катышуучусу. Акындын алгачкы чыгармасы 1972-жылы облустук «Ленин жолу» гезитинде жарыяланып, ошондон тарта республикалык, боордош, чет мамлекеттердин тилдеринде үзгүлтүксүз жарыяланып келет. 40ка жакын поэтикалык, публицистикалык жана котормо китептеринин автору. 1989-жылы «Таң тосуу» ырлар жыйнагы үчүн Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгы ыйгарылган. М.Ааматов 1980-жылдан СССР Журналисттер Союзуна, 1987-жылдан СССР Жазуучулар союзуна, 2018-жылдан Евразиянын чыгармачыл инсандарынын Лондон Гильдиясына мүчө. 1996–2007-жж. Эл аралык Жазуучулар союздарынын (мурдагы СССР жазуучулар Союзу) башкармалыгынын, «Дом Ростовых» адабий журналынын редколлегиясынын мүчөсү болгон, 2006-жылдан Азербайжан Жазуучулар кошунунун, 2022-жылдан Өзбек Республикасынын Жазуучулар союзунун ардактуу мүчөсү. М.Ааматовго 2004-жылы «Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери», «Кыргыз Республикасынын Эл агартуусунун мыктысы» (2004), "Кыргызпатенттин мыктысы"ардак наамдары берилсе, 2018-жылдын 31-декабрында "Кыргыз Республикасынын Эл акыны" ардак наамы ыйгарылган. М.Ааматов 2008-жылы Россия Федерациясынын Ломоносов ордени менен сыйланып, Коопсуздук, коргонуу жана укук коргоо Академиясынын анык мүчөсү – академиги болуп шайланган. М.Ааматовго 2011-жылы Кыргыз Республикасынын Президентинин "Чыгармачылыкта жетишкен ийгиликтери үчүн" сыйлыгы ыйгарылган. 2018-жылдын 6-ноябрында ага Махмуд Кашкари атындагы Эл аралык адабий сыйлык ыйгарылды (Азербайжан). Мазмуну 1 Жарык көргөн китептери 1.1 Кыргыз тилинде 1.2 Орус тилинде 1.3 Тува тилинде 1.4 Котормолору 2 Колдонулган адабияттар Жарык көргөн китептери Кыргыз тилинде Селкинчек: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1982. – 52 б. Таң тосуу: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1985. – 76 б. Дидар: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1990. – 82 б. Ариет: Ырлар. – Б.: Эркинтоо, 1994. – 182 б. Аруузат: Ырлар. Б.: Бийиктик, 2011. - 330 б. Дүнүйө-Жалган. Б., Улуу-Тоолор.2018. - 360 б. Адашкан махабат. Б., Айат. 2018. 150 б. Сайип Көкөев: Публицистикалык очерк. – Б., 1991. – 32 б. Майлыбаш Эрмекбаев: Публицистикалык очерк. – Б., 1992. – 32 б. Баки Ешмамбетов: Публицистикалык очерк. – Б., 1995. – 96 б. Өмөш Абдылдаев: Публицистикалык очерк. – Б., 2003. – 78 б. Байсалдуу өмүр: Публицистикалык очерк. – Б., 2007. – 220 б. Кыраандар бийик учушат: публицистикалык очерк. - Б.,2011. - 236 б. Аккан арыктан суу агат: Публицистикалык очерк.-Б.,2014. - 220 б. Арман кайрык: Публицистикалык очерк. - Б. 2016. 136 б. Өмүр өрнөгү: Публицистикалык баян. Б.: "Улуу тоолор", 360 б. Дүнүйө - Жалган: Ырлар. - Б.: "Улуу-Тоолор", 2018. 336 б. Адашкан махабат: Ырлар. - Б.: "Айат", 2018. 110 б. Кайып кыздын жомогу - Б,: "Улуу Тоолор" , Балдар үчүн, 32 б. Кантөрө Токтомаматов: Өмүр өрнөгү: Публицистикалык баян, - Б., 344 б. Кимсанбай ажы Абдыразак уулу: Каада-мурас . Публицистикалык баян, Б., 360 б. Орус тилинде Стихи. в кн.: Молодые поэты Средней Азии. – М., Молодая гвардия, 1982. Стихи. в кн.: Гимн любви. – М.: Советский писатель, 1982. Славный путь Панфиловской дивизии. Фотодокументальное научно-популярное издание. Б.,2015. - 348 стр. Тува тилинде Стихи. в кн.: Хей-аът. – Кызыл, 1981. Котормолору: Шестинский О. Башат: Ырлар. (коллектив). – Ф., 1987. Бульба Т. Кобзарь: Ырлар. (коллектив). – Ф., 1990. Үмүтүм менин Ата-журт. Уйгур жазуучуларынын чыгармалары. – Б., 1996. – 32 б. Гаппаров А. Көңүл сандыгымдагы ойлор: Аңгемелер. – Б., 1996. – 32 б. Айсаев К. Жүрөктөн тамган тамчылар: Ырлар. – Б., 1996. – 32 б. Камбарова Н. Арашан: Повесть. – Б., 1997. – 96 б. Турдиева X. Ырлар. – Б., 1997. 32 б. Гаппаров А. Күкүктөр сайраган маалда: Аңгемелер. – Б., 1997. 32 б. Убайдуллаев X. Достук канатында: Ырлар. – Б., 2002. – 96 б. Мираламов Г. Арман: Повесть. – Б., 2006. – 220 б. Досанов С. Аруана: Повесть. – Б., 2006. – 102 б. Крюкова Т. Костя + Ника: Повесть. – Б., 2007. – 160 б. Досанов С. Карышкыр улуган түн. - Б., 2014. - 180 б. Есдаулетов У. Биз дагы ашык болгонбуз. (коллектив) - Б., 2014. - 226 б. Панфилов дивизиясынын даңазалуу жолу. Фотодокументалдуу илимий популярдуу басылма. - Б. 2015. - 400 б. Бегманов К. Гүл көктөм. Ырлар. - Б., 2017. 340 б. Досанов С. Адамзаттын энеси. Пьеса., 60 б. Досанов С. Карышкыр улуган түндө. Пьеса., 30 б. Салиев С. Айланып учтум жер шарын. эссе.2023.,150 б. Велиева С. Мен жолуккан Жалганда.,ырлар, азербайжан тилинен, 160 б. Колдонулган адабияттар: *Кыргыз Республикасынын жазуучулары/Кыргызпатент.Түз.: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011 ISBN 978-9967-26-379-6 No iwiki template.gif Бул макалада башка тил бөлүмүнө шилтеме жок. Сиз аларды издеп бул макалага кошуп, долбоорго жардам берсеңиз болот. Категориялар: Кыргыз Республикасынын жазуучулары 8oimc5b9kglw94wn3eph1mcfcifm1eo 0 40088 646719 571840 2026-05-18T09:55:29Z Born Nomad 47370 646719 wikitext text/x-wiki {{Маанилер|Манас (маанилери)}} {{ОЖ |макамы = шаар |кыргызча аталышы = Манас |расмий аталышы = |баш ийгени = Облустук денгээлдеги шаар |сүрөт = Жалал-Абад шаары.jpeg |сүрөт ачыктамасы = Манас шаарынын босогосу |өлкө = Кыргызстан |герб = |желек = Flag of Manas.svg |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = 70 |желектин туурасы = 150 |lat_dir = |lat_deg = 40|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = 73|lon_min = 00|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = type:city(70400)_region:KG |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Облус |облус = Жалал-Абад облусу |таблицадагы облус = |район түрү = |район = |таблицадагы район = |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = [[Ормоков Эрнисбек Абдижалилович]] |негизделген күнү = 1870 |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = Жалалабат (2002-2008) Жалал-Абад (2008-2025) |статустун берилиши = 1877 |аянты = 24,6 |бийиктиктин түрү = 763 |ОЖ борборунун бийиктиги = |климаты = |расмий тили = Кыргыз тили |расмий тили2 = |калкы = 159 997<ref name="автоссылка1">2017-жылдагы Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаар тибиндеги кыштактарынын калкынын саны, [http://www.stat.kg/ru/news/chislennost-naseleniya-kyrgyzskoj-respubliki-na-1-yanvarya-2017-goda/ Численность населения Кыргызской Республики на 1 января 2017 года]</ref> |элди каттоо жылы = 2017 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = [[Кыргыздар]] — 74,7%<br> [[Өзбектер]] — 18,0%<br> [[Орустар]] — 3,4%<br> [[Татарлар]] — 1,2%<br> [[Орустар]] — 0,6%<ref name="Этно2009.Джалал-Абад">[https://web.archive.org/web/20110810173253/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%94%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB-%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf Перепись населения Киргизии 2009. Джалал-Абадская область]</ref> |диний курамы = [[мусулмандар]] , [[христиандар]] |этнохороним = |убакыт аралыгы = |DST = |телефон коду = +996 (3722) |почта индекси = 715600 |почта индекстери = 715600-715607 |автоунаа коду = J, D, 04 |идентификатордун түрү = |цифралык идентификатор = |Commons түрмөгүндө = |сайты = |сайтынын тили = }} '''Манас''' — (''мурунку аталышы Жалал-Абад'') [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад облусунун]] административдик борбору. Шаардын аталышы — кыргыз элинин улуттук баатыры, [[Манас]] эпосунун башкы каарманынын урматына 2025-жылдын сентябрь айында берилген<ref>[https://president.kg/ru/news/all/39594 «Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусунун Жалал-Абад шаарын Манас шаары деп кайра атоо жөнүндө» Мыйзамга кол коюлду]</ref>. Шаардын расмий негизделиши 1877-жылдын октябрь айы деп эсептелинет<ref>https://ru.kabar.kg/news/147-letnyaya-istoriya-dzhalal-abada-gorod-prevrashaetsya-v-sovremennyj-manas/</ref>. Чыгарган продукциясынын көлөмү жана өнөр жай потенциалы боюнча [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] [[Бишкек]], Оштон кийинки 3-шаар. [[Көгарт өрөөнү|Көгарт өрөөнүндө]], байыркы Улуу Жибек жолунун жана [[Бишкек-Ош автомобиль жолу|Бишкек-Ош автомобиль жолунун]] боюнда жайгашкан. Автомобиль жана темир жолдор тоому. Кыргызстандын борбору [[Бишкек шаары|Бишкек шаарынан]] 560 км түштүк тарапта; Ош шаарына чейин эл аралык эски жол менен ([[Өзбекстан|Өзбекстандын]] Ханабат шаары аркылуу) 60 км, жаңы жол менен (Өзгөн шаары аркылуу) 100 км. Шаар аянты 8821 га. Калкы 92,1 миң (2009). Жалал-Абад шаары 1924-26-жылдарда округдун, 1926-28-жылдарда кантондун, 1939-59-жылы жана 1991-жылдан облустун борбору. Шаар Фергана өрөөнүнүн бир бөлүгүн түзгөн Көгарт өрөөнүнүн түзөң түштүк-чыгыш чет-жакасында, Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш тармагы болгон Айып-Тоонун этегинде, деңиз деңгээлинен 755 мден (түштүк бөлүгүндө) 800 мге чейинки (түндүк бөлүгүндө) бийиктикте жайгашкан. Шаар жайгашкан аймактын рельефи негизинен түздүктүү; түштүк-батышты карай жалпы жантайыңкы. Мында төртүнчүлүк мезгилде пайда болгон шагылдын үстүн лёсстуу катмар жаап жатат. Манас Кыргызстандагы эң жылуу жана күнөстүү шаар. Климаты мелүүн континенттик, жер ортолук деңиздик климатка окшоп кетет. Жайы ысык, кургакчыл, июлдун орточо температурасы 27°С, кышы мелүүн суук, жумшак, январдын орточо температурасы -4,1°С. Жаан-чачындын жылдык орточо өлчөмү 490 мм. Күн тийүү узактыгы жылына 2787 саатты түзөт. Түштүк-батыштан жай соккон (0,6 м/сек) шамал үстөмдүк кылат. Манас шаарынын батыш тарабынан Көгарт, чыгыш тарабынан Чаңгет суулары агып өтөт. Көгарт суусунан ирригациялык көп тармактар башталып, сугат каналдарына таралып кетет. Чаңгеттин суусу сугатка кеңири пайдаланылат. Шаар жайгашкан аймакта жер астындагы суунун запасы да бар. == Суулары == Суу ресурстарынын ичинен маанилүү орунду Айып-Тоонун капталынан чыккан ысык жана минералдык суулар түзөт. Мында 60тан ашык булак бар, алардын 5и ысык (37-42°С), 12си жылуу (20°Сден жогору), калганы муздак булактар. Бул ысык жана минералдык суулардын кендери Орто Азиядагы эң белгилүү Жалал-Абад курортунун (ал шаардан 5 км аралыкта, деңиз деңгээлинен 984 м бийиктикте жайгашкан) дарылоочу базасы болуп саналат. Курорттон 2,5 км аралыктагы 27 РЭ көзөнөгүнүн суусу Жалал-Абад пиво заводу тарабынан «Жалал-Абад» № 27 деген ат менен бөтөлкөгө куюлуп, дары-суусундук суу катары соода тармактарына жөнөтүлөт. Курортто минералдуу суулардан сырткары, ошондой эле дары баткак (чым көңдүү) да пайдаланылат. Анын кени шаардан 5 км түштүк -чыгыш тарапта, Айып-Тоонун батыш капталында, деңиз деңгээлинен 1070-1075 м бийиктикте жайгашкан. Шаардын чеги жана Көгарт өрөөнүнүн ага чектеш аймагы жарым чөл жана кургак талаа ландшафттык зоналарында жайгашкан. == Калкы == Манас шаары Октябрь революциясына чейин эле Кыргызстандагы ири шаарлардын бири болгон. 1897-жылкы бүткүл Россиялык эл каттоонун маалыматы боюнча Жалал-Абаддын калкы 2713 (анын 1377си эркек, 1336сы аял), 1913-жылы 4,5 миң болгон. 2009-жылы шаар калкы 97,2 миң адамга жеткен; алардын 48,5%ын эркектер, 51,5%ын аялдар түзөт. Шаарда 30дан ашык улут өкүлдөрү жашайт, анын 45%тейи кыргыздар, 30%тейи өзбектер, 25%тейи башка улуттар. Шаар калкынын эмгекке жарамдуусу 55,5% (же 45,5 миң адам), экономикалык активдүүсү 28,3% (23,2 миң). Калктын табигый өсүүсү 2000-жылы 1141, миграциянын эсебинен өсүүсү 90 адамды түзгөн. Шаардын экономикасынын реалдуу секторунун ишканаларында 2000-жылы 16,7 миң адам иштеген (шаардын эмгек ресурсунун 34,5% и). Анын 41,0%и өнөр жайда, 8,0%и курулушта, 8,5%и транспортто, 25,0%и айыл чарбада, 17,5%и башка тармактарда иштеген. Рыноктук өзгөрүү мезгилинде шаарда соода, кызмат көрсөтүү (мейманкана) ресторан жана башка чөйрөлөрү өнүгө баштады. Соода чөйрөсү рынок шартына тез ылайыкташып кетти. Бирок, жумуш менен камсыз кылуунун тармак боюнча бөлүнүшү заманбап экономиканын талабын толук канааттандыра албайт. == Тарыхы == Манас шаары Фергана облусунун экономикасына жана социалдык-маданий жашоосуна таасир этүүчү ири кыштак катары 19-кылымда белгилүү болгон. Анын соодага ыңгайлуу тогуз жолдун тоомунда жайгашышы, дыйканчылыкка жагымдуу шарты, суунун молдугу калкты кызыктырып, кыштак тез эле өнүгө баштаган. 19-кылымдын орто ченинде бул жерде кербен сарай болуп, Фергана өрөөнүнүн жана Көгарт, Тогуз-Торонун калкынын ортосунда мал чарба продуктуларын алмашуучу дүң соода түйүнүнө айланган. 1890-1910-жылдарда Жалал-Абадда болуштук кеңсе ачылып, көчөлөр тартипке келтирилген. Почта пштей баштаган. Пахта жана башка техникалык, бакча өсүмдүктөрүн жакшыртуу багытында шаарда «Тажрыйба» участкасы түзүлгөн. Фельдшердик бөлүм ачылган. Ал эми 1912-жылы 6 орундуу 1-оорукана иштей баштаган. 1914-жылы көпөс Журавлёв 1-жолу механикалык тегирмен курган. 1916-жылы Жалал-Абадда 1-банк ачылган, шаарга темир жол жеткирилип, 1916-жылы 1-поезд келген. Шаарда 1917-жылы 17-19-декабрда Совет бийлиги жарыяланган. Кыргызстан Россияга кошулгандан кийин Жалал-Абад болуштуктун, 1924-28-жылдарда Жалал-Абад округунун борбору болгон. 1927-28-жылдарда Жалал-Абад кантону уюшулуп, Айым, Жалал-Абад, Көгарт, Базар-Коргон, Майкен, Кетмен-Төбө, Кызыл-Жар, Чоң Алай, Чаткал болуштуктарын бириктирип, борбору Жалал-Абад шаары болгон. 1928-жылы Жалал-Абад кантону Ош кантону менен биригип, Ош округу аталган. 1939-59-жылдарда Жалал-Абад облусунун борбору болгон. 1926-жылы облустук китепкана ачылган. Жалал-Абад шаарында көптөгөн белгилүү инсандар жашап, иштеген. Алар: Төрөкул Айтматов (Жалал-Абад кантонунда жер-суу реформасын жүргүзүү боюнча төрага; 1926-29), Эргеш Алиев (милициянын генералы), Кубат Жуматаев (Жалал-Абад обком комсомолунун мурдагы катчысы) жана башка 1926-жылы педтехникум ачылган. Ал 1947-57-жылы мугалпмдер институту деп аталган. Учурда ал Жалал-Абад мамлекеттик университети (ЖАМУ). 1938-жылы зооветмектеп ачылып, ал 1947-жылы зооветтехникум болгон. Ошол эле жылы механизаторлордун мектеби ачылып, 1992-жылдан лицей. Шаарда пахта тазалоочу (1939), кыш, сүт заводдору, МТС, тери иштетүүчү, кийим тигүүчү цехтер, эт комбинаты жана башка ишканалар, маданий мекемелер, спорт аянтчалары ачылган. Согуштан кийинки жылдары экономикалык жана турмуш-тиричилик мекемелери кеңейген. 1947-жылы аэропорт, пиво заводу жана башка курулуп, 1950-жылы шаардын өнүгүшү үчүн 1-генералдык план бекитилген. Облустук керек-жарак коому, Түштүк-Кыргыз жаңгак токойлору боюнча башкармалык уюштурулуп, кичи райондор пайда болгон. 1960-70-жылдары шаар андан ары өнүктү. «Кыргызмунай» чалгындоо экспедициясы Жалал-Абадда уюштурулуп, облустагы жанар май базалары аныкталды. Избаскенден Жалал-Абадга чейин созулган газ кууру курула баштады. Шаардык турмуш-тиричилик комбинаты, жер казуучу техникаларды даярдоочу, насос, курулуш материал чыгаруучу ишканалар, шаарды жана облусту (Ош облусун да) суюлтулган газ менен камсыз кылуучу база, мебель фабрикасы жана башка бар. Жалал-Абад шаары 1980-жылдары Кыргызстандын өнөр жай жана маданий ири борборлорунун бирине айланды. Ошондой эле пахта тазалоочу завод, кондитердик бирикме, мебель жана кийим тигүү фабрикалары, жыгаччылык, курулуш материалдар комбинаттары, жер казуучу техникаларды ремонттоо жана тамеки ферменттөө заводдору бар экономикалык борбор болуп саналат. 1996-жылы Кыргызстанда 1-болуп, нефть продуктуларын кайра иштетүүчү комбинат, элге керектүү товарларды чыгаруучу эл аралык биргелешкен ишканалар ишке киргизилди. 1993-жылдан университет, коммерциялык институт, окутуунун жаңы технологиясына негизделген лицейлер, Барпы атындагы облустук драма театры, филармония, маданий борборлор ачылды. Көп улуттуу шаар болгондуктан, улуттук-маданий борборлор уюшулган, мезгилдүү басылмалар чыгат, телекөрсөтүү пштейт. 2001-жылы облуста Курманбек баатырдын 500 жылдык мааракеси белгиленген. Салтанатка арналып, Жалал-Абад шаарынын кире беришине «Курманбек кылымдар мурасы» комплекси, «Фольклордук талаа», «Телтору» ат майданы жана башка курулган. 2007-жылы Жалал-Абад шаары 125 жылдыгын белгиледи. == Экономикасы == Манас шаары Кыргызстандагы социалдык-экономикалык инфраструктурасы өнүккөн административдик, маданий жана өнөр жайлуу негизги борборлордун бири. Өнөр жай тармактары жана башка мекемелерде иштегендердин саны боюнча Манас Кыргызстандын түштүгүндөгү 2-ири шаар. Облустук өндүрүшүнүн жалпы көлөмүнүн 26,7%ын Манас шаарынын өнөр жай ишканалары чыгарган товардык продукция түзөт, ал эми электр энергия өндүрүшүн кошпой эсептегенде ал 42,0%га жетет. Катталган субъектилер менчиктөө формалары боюнча 91,3%ы (2624 субъект) жеке менчикке, 5,7%ы (165), мамлекеттик жана 3,0%ы (85) коммуналык менчикке тиешелүү. Алардын көбүн чакан ишканалар, азыраагын орто жана ири ишканалар түзөт. Чарба жүргүзүүчү субъектилердин дээрлик көбү соода, кызмат көрсөтүү, транспорт, айыл чарба, өнөр жай жана башка тармактарда катталган. == Өнөр жай == Өнөр жай продукциясынын басымдуу бөлүгүн отун (57,1%), жеңил (25,0%), ун-аралаш тоют (5,5%), тамак-аш (4,3%), машина куруу жана металл иштетүү (1,5%), курулуш материалдары (0,7%), башка өндүрүштөр (5,9%) берет. Шаардагы ири өнөр жай ишканалары: «Кыргыз Петролеум Компани» биргелешкен ишканасы, «Кыргыз пахтасы» ААК, «Айып булак» з-ду АК, «Арак заводу» ЖАК, «Азрет айып» дан продуктулар комбинаты АК, «Ак алтын» биргелешкен ишканасы, «Нур» АК, «Азиз тамеки», «Мата» АК жана башка Бул ишканалар пахта буласын (8,1 миң т өндүргөн), ферменттелген тамеки (3,1 миң т), ун (5,2 миң т), суу жана ликёр-алкоголь ичимдиктери (154,7 миң дал), токулбаган кездеме (узундугу 415,2 миң м), туташтыргычтар (151,8 миң даана), жеңил машиналар үчүн тетиктер (54,4 миң даана), бензин (46,8 миң Т), дизель майы (18,7 миң т), мазут (11,2 миң т) өндүргөн. Шаардын өнөр жайишканалары консоль насосторун (52 даана), электррадиаторлорун (220 миң даана), курама-бетон (1,1 миң м3), эмерек (3,3 млн сомдук), шпон (60 миң м2), минералдуу суу (1581,0 миң бөтөлкө), о. эле элге кеңири керектелүүчү тигилүү кийим жана трикотаж буюмдарын, эмерек, азык-түлүк товарларын, өсүмдүк майын, кондитер жана макарон азыктарын, суусундуктарды, самын жана башка чыгарат (2006). == Курулуш комплекси == Шаардын курулуш комплексине пахтаны кайра иштетүүчү «Ак алтын» биргелешкен ишканасынын имараты (жылдык кубаттуулугу 12,5 т пахта буласы), жалпы аянты 8675 м2 келген турак-жайлар, салтанат капкасы жана ат майдан кирет. Шаарда чет өлкөлүк (АКШ, Канада, Түштүк Корея, Кытай, Түркия, Швейцария, Италия өлкөлөрүнүн) ири компаниялар жана фирмалар менен биргелешкен 13 ишкана иштеп, чыгарган продукцияларын Борб. Азия өлкөлөрүнө экспорттоодо. Ошондой эле Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын облустук филиалы, «Кыргыз өнөр жай курулуш банк», Ачык типтеги АК «Эсептешүү-аманат компаниясы», «Кыргызстан», «Дос-Кредобанк», «Автобанк», «Курулуш банк» жана башка банктардын филиалдары иштейт. Мындан сырткары финансы уюмдары менен кредиттик линиялардын 18 өкүлчүлүктөрү менен филиалдары бар. == Транспорту == Манас шаарынын аймагында транспорттун төрт түрү өнүккөн. Алар автомобиль, темир жол, аба жана куур транспорту. Булардын ичинен маанилүүсү автомобиль транспорту. Негизги жол тоому катары облусту Кыргызстандын башка аймактары, республиканын борбору Бишкек шаары, ошондой эле Өзбекстан, Тажикстандын шаар-кыштактары менен байланыштырып турат. Ири магистралдары: Манас – Бишкек, Манас – Ош, Манас – Анжиян (Өзбекстан), Манас – Токтогул, Манас – Кербен, Манас – Каныш-Кыя, Манас – Арстанбап жана башка. Автомобиль жолунун жалпы узундугу 415 км, алардын 70%ы асфальтталган. Сырткы экономикалык байланыштары негизинен темир жол транспорту менен жүргүзүлөт. Бишкек – Манас темир жол тармагы Казакстан, Өзбекстан, Тажикстандын аймактары аркылуу өтөт. Жүргүнчү жана жүк ташууда аба транспортунун да мааниси чоң. «Жалал-Абад» аэропортунан Бишкек, Каракол, Чолпон-Ата шаарына жана Казарман кыштагына авиакаттам болуп турат. Газ кууру Кочкор-Ата шаарчасынан Манас шаарына жүргүзүлгөн. Магистралдык газ куурунун узундугу 102 км, жогорку басымдуу газ куурунуку 171 км. Манаста газ бөлүштүрүүчү 4 тармак жана 50 пункт бар. Шаарда узундуу 10,2 км келген троллейбус линиясын куруу пландаштырылууда. == Байланыш == Калкты телефон, телеграф байланышы, радио жана телекөрсөтүү менен Манас «Кыргызтелеком» ишканасы камсыз кылат. Шаарда эл аралык линияга чыгууну камсыз кыла турган автоматташтырылган транзиттик түйүн (АТУК), шаар ичиндеги байланыштын 13 миң номурлуу автоматташтырылган телефон станциясы иштейт. 1994-жылы америкалык «КАТЕЛ» фирмасы менен уюктук (сотовый) байланыш пайдаланууга берилген. «КАРТ» тибиндеги радиотелефон станциясы көчмө телефондук байланышты камсыз кылат. 1998-жылдан «Интернет» компьютердик байланыш системасы иштөөдө. == Коомдук жайлар == Шаарда 400дөй соода, коомдук тамактануу жана турмуш-тиричилик кызмат көрсөтүү түйүндөрү бар. Борбордук базар (аянты 19800 м2; 501 орундуу), Шабдалызар (700 орундуу), «Мадумар ата» фирмасынын (80 орун), «Адилет» (380) жана башка жеке менчик базарлар, ошондой эле 6 чакан базар, 4 ресторан (500 орундуу), «Мөлмөл» мейманкана комплекси (200дөн ашык орун) иштөөдө. == Шаардын курулушу == Шаардын алгачкы чеги 1923-жылы апрелде белгиленип, ага 12 кыштак кирген. Шаар чегинин узундугу периметр боюнча 14 кмдж түзгөн. Шаарда 10 миңдей адам жашаган, 12 көчөсү болгон. Аянты 704 ганы түзүп, турак жай фондусу негизинен бир кабаттуу үйлөрдөн (жалпы аянты 113 миң м2) туруп, ал эми 2 кабаттуу үйлөр 6 миң м2ди, башкача айтканда 2,4%ды гана түзгөн. Манас шаарынын алгачкы башкы планы «Кыргыздолбоор» тарабынан 1950-жылы иштелип чыгып, кабыл алынган; ушул планга ылайык курула баштаган. Учурда шаар эски борбордук бөлүгүнөн сырткары 6 кичи районго бөлүнөт (алар Улуу Ата Мекендик согуштан кийин пайда болгон). Шаардын борбордук бөлүгү башкы планга ылайык реконструкцияланып, азыр да жаңыланууда. Шаардын чет-жакаларында «Достук», «Жеңиш», «Курманбек», «Пригородный», «СМУ-городок», «Спутник» кичи райондору жана Тайгараев атындагы айыл округунун турак жайлары жайгашкан. == Коммуналык чарбасы == Манас шаарында суу куурунун узундугу 176 км, а. и. көчө тармактарынын уз. 82 км. Суу белгиленген кубаттуулугу суткасына 57,2 миң м3 болгон 20 бургулоо көзөнөгү менен алынат. Алар шаардын ар кайсы райондорундагы 9 насостук станцияда жайгашкан, кубаттуулугу суткасына 2,7 миң м3. Канализация тармактарынын уз. 60 км, а. и. башкы коллекторлордуку 30 км, көчө тармактарыныкы 16,5 км, ички кварталдары менен короо жайлардыкы 13,5 км. Мындан сырткары шаардын аймагын селден коргоочу Сел-Арык, Чоң-Арык, Хан-Арык каналдары бар. == Билим берүү == Манас Түштүк Кыргызстандагы маданияттын жана билим берүүнүн ири борбору болуп саналат. 19-кылымдын аягында шаарда 8 мечит, 2 мектеп болсо, азыр жалпы билим берүүчү 20 мектеп иштеп, анда 20 миңден ашуун окуучу билим алат; 20 бала бакчада 3 миңден ашык бала тарбияланууда. 3 лицей, 2 спорт мектеби, балдардын экология, край таануу жана тех. чыгармачылык жана балдарга билим берүү борборлору, балдардын чыгармачылык үйү, кыргыз-түрк лицейи, менчик жана музыкалык (1956-жылдан), сүрөт (1975-жылдан) мектептери, маданият техникуму, медициналык окуу жайы (1939-жылдан), педагогикалык коллеж бар; ошондой эле 2 кесиптик-техниктик лицей (1938-жылдан айылдык, 1957-75-жылы шаардык кесиптик-техниктик окуу жайы болгон) бар. ЖОЖдор [Жалал-Абад мамлекеттик университети (ЖАМУ), Жалал-Абад коммерциялык институту, Кыргыз-өзбек эл достугу университети, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик дене тарбия жана спорт академиясынын, КЭУнун, Ош ТУнун филиалдары] жана Жалал-Абад мамлекеттик технология институту иштейт. Илимий изилдөө иштерин КР УИАнын Түштүк бөлүмүнө караган Биосфера, Энергетика жана Микроэлектроника институттары, Табиятты коргоо коому жүргүзөт. == Саламаттыкты сактоо == Манас шаарында калкты медициналык жактан тейлөөчү 21 мекеме иштейт, анын 6сы стационар (2000); анда 432 врач (анын 106сы шаар калкын тейлейт) жана 949 медициналык орто билимдүү кызматкер эмгектенет. Шаарда облустук бириккен оорукана, облустук балдар ооруканасы (305 орундуу), кургак учук оорусун дарылоо диспансери (1947-жылдан иштейт), «Бакыт» балдар реабилитациялоо борбору, 5 бейтапкана, 11 үй-бүлөлүк врачтар тобу, «Дени сак үй-бүлө» борбору, облустук төрөт үйү (130 орундуу) иштейт. Шаар калкынын ден соолугун чыңдоодо Жалал-Абад курортунун мааниси зор. == Маданият == Шаарда 7 кинотеатр, облустук китепкана (5 филиалы бар; жалпы китеп фондусу 600 миңден ашык нуска), музей, 3 эс алуу паркы (Токтогул жана Навои атындагы, «Спутник» кичи районунда), 2 стадион, үстү жабык спорт залы, сууда сүзүү үчүн бассейн жана 500 орундуу ден соолук чыңдоо комплекси бар. Шаарда 3 тилде 11 гезит чыгат; алар: «Мезгил үнү», «Голос времени» (шаардык гезиттер), «Акыйкат жарчысы» (кыргыз тилинде), «Жалол-Абод тонги» (өзбек тилинде, облустук гезиттер). Облустук телерадиокомпания, 5 коммерциялык телекомпания иштейт, аларда берүүлөр кыргыз, орус жана өзбек тилдеринде жүргүзүлөт. == Жалал-Абад облустук Барпы Алыкулов атындагы драма театры == [[Файл:Театр имени Барпы.jpeg|thumb|Барпы театры.]] Жалал-Абад облустук Барпы атындагы драма театры (Манас шаарындагы Толтогул аянты) 1992 – жылы 13 – мартта шаардык театр катары ачылып, 1994 – жылы облустук кыргыз театры статусун алган. 500 орундуу көрүү залы, 8 бөлмөдө жайгашкан костюм тигүү, гримдөө, сүрөт жана башка цехтери бар. Театр ачылгандан бери Расул Усмановтун “Эне түшү”, Айгүмүш Аксынын "Тактынын тагдыры", Султан Раевтин "Дубал", Мурза Гапаровтун "Киотого кеткен жол", жана башка драмаларды, "Жолборс кантип алданды" кыргыз эл жомогун, Курманбек баатырдын 500 жылдык мааракесине карата Ооганбек Станбековтун "Курманбек баатыр" спектаклин жана башкаларды койгон. 1999-жылы "Кыргызстан сорос" фондунун гранты менен Г. Фигейредонун "Эзоп" пьесасы коюлган. Бул пьеса менен театр Борбордук Азия өлкөлөрүнүн "Нооруз - 99" эл аралык театр фестивалына катышып байгелүү орунга ээ болгон. == Манас шаарынын гимни == Сөзү: Базарбай Жолдошбаевдики Обону: Кубанычбек Аширалиевдики Жалал-Абад жашыл шаарым турагым,<br />Жанга дабаа мөлтүр булак сууларың.<br />Жашоо үчүн күч кубатка дем берген,<br />Жакамдагы ыйык туткан тумарым.<br /> Жалал-Абад жаштык шаарым турагым,<br />Жалындаган өмүрдөгү кумарым.<br />Түштүгүмдө Чолпон жылдыз сымалдуу,<br />Түптүү элдин бекемдигин улагын.<br /> Кайырма: Бакыт шаарым Жалал-Абад<br />Барчылыкка болуп канат, болуп канат,<br />Бүгүнкүдөн эртеңкиси,<br />Берекеси толуп барат, толуп барат.<br /> Жалал-Абад, Жалал-Абад<br />Жергесинде зор салтанат, зор салтанат,<br />Эмгегинен жетип максатка,<br />Эли-Журтка даңкы калат, даңкы калат.<br /> Жалал-Абад ыйык шаарым турагым,<br />Жалпы журтка даңктап ырдап турамын.<br />Ачык асман күн нуруна бөлөнүп<br />Ар кыл улут досчулугун чыңагын.<br /> Жалал-Абад өнүп-өскөн турагым,<br />Жан жыргаткан обон күүсүн угамын.<br />Эгемендик шарданында түбөлүк<br />Эркин элим көбөйсө экен курамың.<br /> == Колдонулган адабияттар == * “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978–9967–14–074–5 == Булактар == {{Булактар}} {{Кыргызстандагы шаарлар}} [[Категория:Манас (шаар)]] [[Категория:Кыргызстан шаарлары‎]] [[Категория:Жалал-Абад облусу]] [[Категория:Жалал-Абад облусунун шаарлары]] 29reb28wiyj8edomdq732wywf9cxzsm 0 46358 646730 566250 2026-05-18T11:26:47Z Abdu Dayan 47659 646730 wikitext text/x-wiki [[Файл:Dalton John desk.jpg|thumb|200px]] '''Дальтон (Долтон) Жон''' (6.9.1766, [[Улуу Британия]], Иглсфилд – 27.7.1844, Манчестер) – {{Илимпоз|Ысымы=Жон Дальтон|Туулган жылы=-1766|Каза болгон жылы=-1844|Туулган жери=Иглсфилд,Великобритания|Каза болгон жери=Мачестер,Великобритания|Сыйлыктары=Падышалык медаль|Илимий даражасы=Физик ,химик ,мереолог,}}англиялык [[Химия|химик]] жана [[Физика|физик]], [[Лондон]] Король коомунун мүчөсү (1822). [[Париж]] ИAнын (1830), чет өлкөлүк ардактуу мүчөсү, Кендалда жана Манчестерде математикадан сабак берген. Манчестердеги адабий-философиялык коомдун мүчөсү (1794), секретары (1800) жана төрагасы (1817) болгон. Эселик катыш законун ачкан (1803); «атомдук салмак» түшүнүгүн киргизип, биринчи болуп бир нече элементтердин атомдук салмагын (массасын) аныктаган. Газ закондорун ачып (1801 жана 1803), кийин алар [[Дальтон закондору|Дальтондун]] атынан аталган. Көрүү кемтигин алгач баяндаган (1794; өзү ооруган), кийинчерээк ал [[Түс тааныбоо (дальтонизм)|дальтонизм]]<ref>деп аталат. Бул адамдын көзү айрым түстөрдү (негизинен кызыл, жашыл же көк) көрө албаган же толук ажырата албаган тубаса же оорудан улам пайда болгон абал. [ </ref> деп аталган. == Тус сокурдук == Сиздер бул адамдын фамилиясын озунуздор да бильбей угуп жургонсуз Жон Дальтонду жаш кезинде айланасындагы адамдардын тигил же бул нерселердин түсү жөнүндө айткан пикирлери бир нече жолу таң калтырган. Ал буга анча деле көңүл бурган эмес: адамдар ар кандай болот жана дүйнөнү ар башкача көрүшөт да деп ойлогон. Бирок отуз жашка жакындап калганда Дальтон [[ботаника]]га кызыгып калат. Ошондо ал бир эле [[герань]] (пеларгония) гүлү ар кандай жарыкта бирде асмандай көк, бирде кызыл болуп көрүнөрүн байкаган. Андан башка эч ким мындай өзгөчөлүктү байкаган эмес... анын бир тууган агасынан башка. Бул маселени тереңирээк изилдөөгө туура келген. Көрсө, Жон менен анын агасы дүйнөнү көпчүлүк адамдарга караганда чындыгында эле башкача көрүшөт экен! Көп өтпөй Дальтондун «Түстү кабыл алуунун адаттан тыш учурлары<ref>адамдын көзү кээ бир түстөрдү, көбүнчө кызыл жана жашыл түстөрдү, толук айырмалай албаган өзгөчөлүк</ref>» (1794-ж.) аттуу [[макала]]сы жарык көргөн. Анда автор өзүнүн түстөрдү көрүүдөгү өзгөчөлүктөрүн сүрөттөгөн. Окумуштуулар бул эмгекти окугандан кийин гана бул көйгөйгө алгачкы жолу көңүл бурушкан. Азыркы учурда биз түстөрдү кабыл алуунун бузулушу эркектердин бир нече пайызында кездешерин (аялдарда — өтө сейрек) жана бул генетикалык жактан шартталганын билебиз. Дальтондун көрүүсүндө так кандай өзгөчөлүк болгонун да жакшы билебиз: ал көздөрүн өлгөндөн кийин да изилдөөнү өзү керээз кылган, анын көзүнүн бөлүктөрү сакталып калып, XX кылымдын аягында [[ДНК]] анализи жүргүзүлгөн. Бул анализден Дальтон спектрдин ортоңку бөлүгүндөгү түстөрдү ажырата албаганы белгилүү болду: маселе (ал өзү да белгилегендей), кызгылт сары (оранжевый) жана жашыл түстөр ал үчүн жөн гана сары түстүн өңдөрү болгон. Түс сокурлугу жөнүндө мурдатан эле белгилүү болсо да, анын алгачкы деталдуу сүрөттөлүшүн Дальтон өзү берген, ошондуктан биз муну дальтонизм деп атайбыз. == Жаш курагы == Жон Дальтон Англиянын Камберленд графтыгында токуучунун үй-бүлөсүндө туулган, бой жеткен курагында [[Манчестер]]ге көчүп келип, өмүр бою ошол жерде илим менен алектенген. Ал он жашынан баштап иштөөгө аргасыз болгон, 15 жашынан тарта мектепти башкарууга жардам бере баштаган, ал эми университетке жагдайлардан улам таптакыр кирбей калган. Бирок анын жолунда билими менен кубануу менен бөлүшкөн адамдар дайыма жолуккан. Маселен, анын жашоосунда загыра ([[Сокурлук|сокур]]) окумуштуу Жон Гоф (Gough) чоң ролду ойногон — жаш Дальтон ага окууга, жазууга жана эсептөөлөргө жардам берсе, Гоф Дальтонго латынь жана грек тилдерин үйрөтүп, ошону менен бирге бейрасмий шартта илим жөнүндө айтып берген. 1793-жылы Дальтон метеорология боюнча өзүнүн биринчи китебин басып чыгарган. Бир аз убакыттан кийин география менен алектенип, тагыраак айтканда, Англиядагы өзү туулуп-өскөн Көлдөр аймагындагы (Озёрный край) тоолордун чокуларына барометр менен чыгып, алардын бийиктигин ченеген. Суу булактарынын пайда болушуна, шүүдүрүмдүн түшүшүнө, жарыктын чагылышына жана сынышына кызыккан. Газдардын басымы, көлөмү жана температурасынын ортосундагы байланышты изилдеп, газдар менен көп иштеген. Бул учурда ал одоно жана так эмес приборлор менен иштесе дагы, ийгиликке жетишкен, себеби ошол кездеги улуу химик Гемфри Дэвинин айтымында, ал «өз колуна караганда акылына көбүрөөк ишенген». Ал өзүнүн ысымын алган газдар физикасынын мыйзамын ачкан: газдар аралашмасынын жалпы басымы анын курамындагы ар бир газдын парциалдык (бөлүкчө) басымдарынын суммасына барабар. Газдардын эригичтиги жөнүндө дагы бир мыйзамды иштеп чыккан. Англис тилинин грамматикасы боюнча китеп чыгарган. Сабак берген. Пристлинин тарыхын эстесеңиз — Дальтондун дагы кызыгуулары дал ошондой кенен болгон. Ал убакта окумуштуу үчүн мындай кеңири багыттарда иштөө дагы деле мүмкүн эле. == Атомдор == Азыр биз кичинекей кезибизден эле заттар атомдордон турарын билебиз. Жадакалса башкача ойлонууга кантип болсун деп түшүнбөйбүз — атомдорсуз химиялык формулаларды жана кубулуштарды жазуу такыр акылга сыйбаган нерсе да! Бирок мындан эки жүз жылдан бир аз көбүрөөк убакыт мурун мунун баары такыр мынчалык айкын эмес болчу. Заттын эң кичинекей бөлүкчөлөрү дегени эмнеси? Биз аларды көрбөй жатпайбызбы! Ооба, алар жөнүндөгү абстракттуу түшүнүк Байыркы Греция заманына барып такалат: философ Левкипп ушунчалык кичинекей болгондуктан, аны андан ары майда бөлүктөргө бөлүү мүмкүн эмес болгон бөлүкчө жөнүндө идеяны айткан, ал эми Демокрит бул бөлүкчөлөрдү атомдор (грек тилинен «бөлүнбөс») деп атаган. Бирок андан кийин болжол менен XVII — XVIII кылымдарга чейин атомдор жөнүндө таптакыр унутуп коюшкан. Анын үстүнө, алхимия доорунда алардын эмнеге керек болушу мүмкүн экени да түшүнүксүз эле. Бирок XIX кылымга карата химия акырындап чыныгы илимге айлана баштаган. Улуу Лавуазье башка ачылыштары менен бирге массанын сакталуу мыйзамын төмөнкүчө иштеп чыккан: «Каалаган тажрыйбада заттын саны тажрыйбага чейин жана андан кийин бирдей болорун, ал эми баштапкы элементтердин сапаты менен саны өзгөрүүсүз каларын принцип катары кабыл алууга болот». Андан соң башка бир француз химиги Пруст курамдын туруктуулук мыйзамын формулировкалаган: биз кандайдыр бир затты кандай жол менен албайлы, анын курамына кирген химиялык элементтердин массаларынын катышы дайыма туруктуу болот — маселен, калайдын кош кычкылынын ак порошогунда салмагы боюнча дайыма 79% калай жана 21% кычкылтек болот. Бирок бул фактылардын баарын түшүндүргөн бирдиктүү теория жок эле. Эмне үчүн масса сакталат? Эмне үчүн көпчүлүк заттардын курамы туруктуу? Химиялык реакция учурунда эмнелер дал өзү орун алмашып, кайрадан топторго бөлүнөт? == Дальтондун мыйзамы == Буга дал ушул Дальтон жооп берген. Ал эми анын заттардын атомдордон турары жөнүндөгү идеясынын башкы негизи катары эселик катыш мыйзамы кызмат кылган. Дальтонду бул мыйзамды иштеп чыгууга кайсы заттар түрткөнү белгисиз, ошондуктан аны өзүбүздүн мисалдар менен түшүндүрөбүз . Көмүртектин кычкылтек менен эки кошулмасы бар — ис газы жана көмүр кычкыл газы. Алардын курамын салыштырып көрсөк, көмүр кычкыл газындагы көмүртектин бир эле массасына ис газына караганда туура 2 эсе көп кычкылтек туура келерин көрөбүз. Азоттун оксиддери, бөлүнүп айтканда, азоттун кычкылтек менен кошулмалары учурда бешөө экени белгилүү (ал убакта үчөө болгон); алардагы азоттун бир эле массасына туура келген кычкылтектин массалары өз ара 1:2:3:4:5 катышында болот. «Баткак газы» метандагы жана «май берүүчү газ» этилендеги көмүртектин бир эле массасына туура келген суутектин массалары так эки эсе айырмаланат. Мындай мисалдар абдан көп. Бул жогоруда аталган кошулмалар ар кандай катышта алынган бир эле эң жөнөкөй бөлүкчөлөрдөн — суутек, азот, көмүртек, кычкылтек — «куралганын» билдирбейби? XIX кылымдын башына чейин болгон бир дагы теория эселик катыш мыйзамын түшүндүрүп бере алган эмес. 1803-жылдан баштап бир нече жылдын ичинде Дальтон өзүнүн жеке теориясын иштеп чыккан. Анын негизги жоболору төмөнкүлөр: Бардык заттар бөлүнбөй турган, жок кылынбай турган жана жаратылбай турган айрым бир абдан майда бөлүкчөлөрдөн — атомдордон турат. Бир эле элементтин атомдору бири-биринен айырмаланбайт, анын ичинде салмагы да бирдей болот; ал эми ар башка элементтердин атомдору бири-биринен айырмаланат жана алар өз ара бир түрлөн экинчи түргө айланбайт. Белгилүү бир катышта алынган ар башка атомдордон химиялык кошулмалар пайда болот. Химиялык реакциялардын жүрүшүндө атомдор биригет, ажырайт же кайрадан топторго бөлүнөт. Азыр биз баары андан да татаал экенин билебиз: атомдордун өздөрү да курала турган дагы майда бөлүкчөлөр бар; ядролук реакциялардын жүрүшүндө бир атомдор экинчисине айлана алат; бир эле элементтин ар кандай изотоптору — массасы ар башка болгон атомдору болушу мүмкүн... Биз Дальтондон таза химиялык каталарды да көрө алабыз: маселен, «эң жөнөкөй» деген түшүнүккө таянып, ал суунун формуласын H₂O эмес, OH деп, ал эми аммиакты NH₃ эмес, NH деп эсептеген. Бирок мунун баары майда-чүйдө нерселер жана оңдоолор гана. Ал эми ансыз эч жакка жыла албай турган негизги пайдубалды дал ушул Дальтон түптөгөн. Атомдордун эң маанилүү мүнөздөмөсү — бул алардын салмагы. Дальтон бир атомдун салмагын унция, гран же башка кадимки бирдиктер менен ченей алган эмес. Бирок ал ар бир кошулманын массалык курамына (курамдын туруктуулук мыйзамын эстеңизчи?) жана андагы бир элементтин канча атому экинчисинин бир атомуна туура келери жөнүндөгү божомолго таянып, ар башка атомдордун салмактарынын катыштары менен иштөөгө болорун түшүнгөн. Эң жеңил атомдун — суутектин — салмагын 1 деп кабыл алып, андан кийин башка атомдор андан канча эсе оор экенин жөн эле эсептеп чыгууга мүмкүн эле. Биз азыр Дальтондун эсептөөлөрүндө (2-сүрөт) ката үстүнө ката болгонун билебиз, бирок салыштырмалуу салмактар менен иштөө идеясынын өзү ушул күнгө чейин колдонулуп келет. Дальтондун теориясы химия үчүн анын өз тилин — белгилер тутумун түзүүгө мүмкүндүк берди. Анткени, эгерде бардык химиялык кошулмалар салыштырмалуу аз сандагы атомдордун айкалышынан куралса, заттарды ушул айкалыштар менен белгилөөгө болот: ар бир атом үчүн өзүнчө сүрөт тартылып, алардан конструкциялар куралат. Туура, кийинчерээк Йонс Якоб Берцелиустун (заманбап химиянын дагы бир негиздөөчүсү!) сунушу менен жана Дальтондун чоң нааразычылыгына карабай, азыркы тутум сиңип калды: элементтер үчүн бир жана эки тамгалуу белгилөөлөр жана алардын атомдорунун санын көрсөткөн цифралар. Бирок кириллица эчак эле актуалдуу болуп калса дагы, биз биринчи славян алфавитин — глаголицаны түзгөн Кирилл менен Мефодийдин элесин сыйлайбыз го... ---- ---- ---- ---- [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Жалпы химия]] cubgxh098s024eawims08w8zxg9wja9 646731 646730 2026-05-18T11:40:34Z Abdu Dayan 47659 646731 wikitext text/x-wiki [[Файл:Dalton John desk.jpg|thumb|200px]] '''Дальтон (Долтон) Жон''' (6.9.1766, [[Улуу Британия]], Иглсфилд – 27.7.1844, Манчестер) – {{Илимпоз|Ысымы=Жон Дальтон|Туулган жылы=-1766|Каза болгон жылы=-1844|Туулган жери=Иглсфилд,Великобритания|Каза болгон жери=Мачестер,Великобритания|Сыйлыктары=Падышалык медаль|Илимий даражасы=Физик ,химик ,мереолог,}}англиялык [[Химия|химик]] жана [[Физика|физик]], [[Лондон]] Король коомунун мүчөсү (1822). [[Париж]] ИAнын (1830), чет өлкөлүк ардактуу мүчөсү, Кендалда жана Манчестерде математикадан сабак берген. Манчестердеги адабий-философиялык коомдун мүчөсү (1794), секретары (1800) жана төрагасы (1817) болгон. Эселик катыш законун ачкан (1803); «атомдук салмак» түшүнүгүн киргизип, биринчи болуп бир нече элементтердин атомдук салмагын (массасын) аныктаган. Газ закондорун ачып (1801 жана 1803), кийин алар [[Дальтон закондору|Дальтондун]] атынан аталган. Көрүү кемтигин алгач баяндаган (1794; өзү ооруган), кийинчерээк ал [[Түс тааныбоо (дальтонизм)|дальтонизм]]<ref>деп аталат. Бул адамдын көзү айрым түстөрдү (негизинен кызыл, жашыл же көк) көрө албаган же толук ажырата албаган тубаса же оорудан улам пайда болгон абал. [ </ref> деп аталган. == Тус сокурдук == Сиздер бул адамдын фамилиясын озунуздор да бильбей угуп жургонсуз Жон Дальтонду жаш кезинде айланасындагы адамдардын тигил же бул нерселердин түсү жөнүндө айткан пикирлери бир нече жолу таң калтырган. Ал буга анча деле көңүл бурган эмес: адамдар ар кандай болот жана дүйнөнү ар башкача көрүшөт да деп ойлогон. Бирок отуз жашка жакындап калганда Дальтон [[ботаника]]га кызыгып калат. Ошондо ал бир эле [[герань]] (пеларгония) гүлү ар кандай жарыкта бирде асмандай көк, бирде кызыл болуп көрүнөрүн байкаган. Андан башка эч ким мындай өзгөчөлүктү байкаган эмес... анын бир тууган агасынан башка. Бул маселени тереңирээк изилдөөгө туура келген. Көрсө, Жон менен анын агасы дүйнөнү көпчүлүк адамдарга караганда чындыгында эле башкача көрүшөт экен! Көп өтпөй Дальтондун «Түстү кабыл алуунун адаттан тыш учурлары<ref>адамдын көзү кээ бир түстөрдү, көбүнчө кызыл жана жашыл түстөрдү, толук айырмалай албаган өзгөчөлүк</ref>» (1794-ж.) аттуу [[макала]]сы жарык көргөн. Анда автор өзүнүн түстөрдү көрүүдөгү өзгөчөлүктөрүн сүрөттөгөн. Окумуштуулар бул эмгекти окугандан кийин гана бул көйгөйгө алгачкы жолу көңүл бурушкан. Азыркы учурда биз түстөрдү кабыл алуунун бузулушу эркектердин бир нече пайызында кездешерин (аялдарда — өтө сейрек) жана бул генетикалык жактан шартталганын билебиз. Дальтондун көрүүсүндө так кандай өзгөчөлүк болгонун да жакшы билебиз: ал көздөрүн өлгөндөн кийин да изилдөөнү өзү керээз кылган, анын көзүнүн бөлүктөрү сакталып калып, XX кылымдын аягында [[ДНК]] анализи жүргүзүлгөн. Бул анализден Дальтон спектрдин ортоңку бөлүгүндөгү түстөрдү ажырата албаганы белгилүү болду: маселе (ал өзү да белгилегендей), кызгылт сары (оранжевый) жана жашыл түстөр ал үчүн жөн гана сары түстүн өңдөрү болгон. Түс сокурлугу жөнүндө мурдатан эле белгилүү болсо да, анын алгачкы деталдуу сүрөттөлүшүн Дальтон өзү берген, ошондуктан биз муну дальтонизм деп атайбыз. == Жаш курагы == Жон Дальтон Англиянын Камберленд графтыгында токуучунун үй-бүлөсүндө туулган, бой жеткен курагында [[Манчестер]]ге көчүп келип, өмүр бою ошол жерде илим менен алектенген. Ал он жашынан баштап иштөөгө аргасыз болгон, 15 жашынан тарта мектепти башкарууга жардам бере баштаган, ал эми университетке жагдайлардан улам таптакыр кирбей калган. Бирок анын жолунда билими менен кубануу менен бөлүшкөн адамдар дайыма жолуккан. Маселен, анын жашоосунда загыра ([[Сокурлук|сокур]]) окумуштуу Жон Гоф (Gough) чоң ролду ойногон — жаш Дальтон ага окууга, жазууга жана эсептөөлөргө жардам берсе, Гоф Дальтонго [[Латын тили|латын]] жана [[Грек тили|грек]] тилдерин үйрөтүп, ошону менен бирге бейрасмий шартта илим жөнүндө айтып берген. 1793-жылы Дальтон [[метеорология]] боюнча өзүнүн биринчи китебин басып чыгарган. Бир аз убакыттан кийин [[география]] менен алектенип, тагыраак айтканда, Англиядагы өзү туулуп-өскөн Көлдөр аймагындагы (Колдуу жер) тоолордун чокуларына барометр менен чыгып, алардын бийиктигин ченеген. Суу булактарынын пайда болушуна, шүүдүрүмдүн түшүшүнө, жарыктын чагылышына жана сынышына кызыккан. [[Газ]]дардын басымы, көлөмү жана температурасынын ортосундагы байланышты изилдеп, газдар менен көп иштеген. Бул учурда ал одоно жана так эмес приборлор менен иштесе дагы, ийгиликке жетишкен, себеби ошол кездеги улуу химик Гемфри Дэвинин айтымында, ал «өз колуна караганда акылына көбүрөөк ишенген». Ал өзүнүн ысымын алган газдар физикасынын мыйзамын ачкан: газдар аралашмасынын жалпы басымы анын курамындагы ар бир газдын парциалдык (бөлүкчө) басымдарынын суммасына барабар. Газдардын эригичтиги жөнүндө дагы бир мыйзамды иштеп чыккан. Англис тилинин грамматикасы боюнча китеп чыгарган. Сабак берген. Пристлинин<ref>Джозеф Пристли (1733–1804) Көрүнүктүү англиялык химик, физик жана философ </ref> тарыхын эстесеңиз — Дальтондун дагы кызыгуулары дал ошондой кенен болгон. Ал убакта окумуштуу үчүн мындай кеңири багыттарда иштөө дагы деле мүмкүн эле. == [[Атом|Атомдор]] == Азыр биз кичинекей кезибизден эле заттар атомдордон тургарын билебиз. Жадакалса башкача ойлонууга кантип болсун деп түшүнбөйбүз — атомдорсуз химиялык формулаларды жана кубулуштарды жазуу такыр акылга сыйбаган нерсе да! Бирок мындан эки жүз жылдан бир аз көбүрөөк убакыт мурун мунун баары такыр мынчалык айкын эмес болчу. Заттын эң кичинекей бөлүкчөлөрү дегени эмнеси? Биз аларды көрбөй жатпайбызбы! Ооба, алар жөнүндөгү абстракттуу түшүнүк Байыркы Греция заманына барып такалат: философ Левкипп ушунчалык кичинекей болгондуктан, аны андан ары майда бөлүктөргө бөлүү мүмкүн эмес болгон бөлүкчө жөнүндө идеяны айткан, ал эми [[Демокрит]] бул бөлүкчөлөрдү атомдор (грек тилинен «бөлүнбөс») деп атаган. Бирок андан кийин болжол менен XVII — XVIII кылымдарга чейин атомдор жөнүндө таптакыр унутуп коюшкан. Анын үстүнө, алхимия доорунда алардын эмнеге керек болушу мүмкүн экени да түшүнүксүз эле. Бирок XIX кылымга карата химия акырындап чыныгы илимге айлана баштаган. Улуу [[Лавуазье]] башка ачылыштары менен бирге массанын сакталуу мыйзамын төмөнкүчө иштеп чыккан: «Каалаган тажрыйбада заттын саны тажрыйбага чейин жана андан кийин бирдей болорун, ал эми баштапкы элементтердин сапаты менен саны өзгөрүүсүз каларын принцип катары кабыл алууга болот». Андан соң башка бир француз химиги [[Марсель Пруст|Пруст]] курамдын туруктуулук мыйзамын формулировкалаган: биз кандайдыр бир затты кандай жол менен албайлы, анын курамына кирген химиялык элементтердин массаларынын катышы дайыма туруктуу болот — маселен, калайдын кош кычкылынын ак порошогунда салмагы боюнча дайыма 79% калай жана 21% кычкылтек болот. Бирок бул фактылардын баарын түшүндүргөн бирдиктүү теория жок эле. Эмне үчүн масса сакталат? Эмне үчүн көпчүлүк заттардын курамы туруктуу? Химиялык реакция учурунда эмнелер дал өзү орун алмашып, кайрадан топторго бөлүнөт? == Дальтондун мыйзамы<ref>'''Дальтондун закондору''' – 1) химиялык аракетке келбеген идеалдык газдардын аралашмасынын басымы алардын парциалдык басымдарынын суммасына барабар; 2) турактуу температурада, суюктуктун үстүндө жайгашкан газдын аралашмасынын ар бир компонентинин, ошол суюктукта эриши, парциалдык басымга пропорциялаш болот.</ref> == Буга дал ушул Дальтон жооп берген. Ал эми анын заттардын атомдордон турары жөнүндөгү идеясынын башкы негизи катары эселик катыш мыйзамы кызмат кылган. Дальтонду бул мыйзамды иштеп чыгууга кайсы заттар түрткөнү белгисиз, ошондуктан аны өзүбүздүн мисалдар менен түшүндүрөбүз . Көмүртектин кычкылтек менен эки кошулмасы бар — ис газы жана көмүр кычкыл газы. Алардын курамын салыштырып көрсөк, көмүр кычкыл газындагы көмүртектин бир эле массасына ис газына караганда туура 2 эсе көп кычкылтек туура келерин көрөбүз. Азоттун оксиддери, бөлүнүп айтканда, азоттун кычкылтек менен кошулмалары учурда бешөө экени белгилүү (ал убакта үчөө болгон); алардагы азоттун бир эле массасына туура келген кычкылтектин массалары өз ара катышында болот. «Баткак газы» метандагы жана «май берүүчү газ» этилендеги көмүртектин бир эле массасына туура келген суутектин массалары так эки эсе айырмаланат. Мындай мисалдар абдан көп. Бул жогоруда аталган кошулмалар ар кандай катышта алынган бир эле эң жөнөкөй бөлүкчөлөрдөн — суутек, азот, көмүртек, кычкылтек — «куралганын» билдирбейби? XIX кылымдын башына чейин болгон бир дагы теория эселик катыш мыйзамын түшүндүрүп бере алган эмес. 1803-жылдан баштап бир нече жылдын ичинде Дальтон өзүнүн жеке теориясын иштеп чыккан. Анын негизги жоболору төмөнкүлөр: Бардык заттар бөлүнбөй турган, жок кылынбай турган жана жаратылбай турган айрым бир абдан майда бөлүкчөлөрдөн — атомдордон турат. Бир эле элементтин атомдору бири-биринен айырмаланбайт, анын ичинде салмагы да бирдей болот; ал эми ар башка элементтердин атомдору бири-биринен айырмаланат жана алар өз ара бир түрлөн экинчи түргө айланбайт. Белгилүү бир катышта алынган ар башка атомдордон химиялык кошулмалар пайда болот. Химиялык реакциялардын жүрүшүндө атомдор биригет, ажырайт же кайрадан топторго бөлүнөт. Азыр биз баары андан да татаал экенин билебиз: атомдордун өздөрү да курала турган дагы майда бөлүкчөлөр бар; ядролук реакциялардын жүрүшүндө бир атомдор экинчисине айлана алат; бир эле элементтин ар кандай изотоптору — массасы ар башка болгон атомдору болушу мүмкүн... Биз Дальтондон таза химиялык каталарды да көрө алабыз: маселен, «эң жөнөкөй» деген түшүнүккө таянып, ал суунун формуласын H₂O эмес, OH деп, ал эми аммиакты NH₃ эмес, NH деп эсептеген. Бирок мунун баары майда-чүйдө нерселер жана оңдоолор гана. Ал эми ансыз эч жакка жыла албай турган негизги пайдубалды дал ушул Дальтон түптөгөн. Атомдордун эң маанилүү мүнөздөмөсү — бул алардын салмагы. Дальтон бир атомдун салмагын унция, гран же башка кадимки бирдиктер менен ченей алган эмес. Бирок ал ар бир кошулманын массалык курамына (курамдын туруктуулук мыйзамын эстеңизчи?) жана андагы бир элементтин канча атому экинчисинин бир атомуна туура келери жөнүндөгү божомолго таянып, ар башка атомдордун салмактарынын катыштары менен иштөөгө болорун түшүнгөн. Эң жеңил атомдун — суутектин — салмагын 1 деп кабыл алып, андан кийин башка атомдор андан канча эсе оор экенин жөн эле эсептеп чыгууга мүмкүн эле. Биз азыр Дальтондун эсептөөлөрүндө (2-сүрөт) ката үстүнө ката болгонун билебиз, бирок салыштырмалуу салмактар менен иштөө идеясынын өзү ушул күнгө чейин колдонулуп келет. Дальтондун теориясы химия үчүн анын өз тилин — белгилер тутумун түзүүгө мүмкүндүк берди. Анткени, эгерде бардык химиялык кошулмалар салыштырмалуу аз сандагы атомдордун айкалышынан куралса, заттарды ушул айкалыштар менен белгилөөгө болот: ар бир атом үчүн өзүнчө сүрөт тартылып, алардан конструкциялар куралат. Туура, кийинчерээк Йонс Якоб Берцелиустун (заманбап химиянын дагы бир негиздөөчүсү!) сунушу менен жана Дальтондун чоң нааразычылыгына карабай, азыркы тутум сиңип калды: элементтер үчүн бир жана эки тамгалуу белгилөөлөр жана алардын атомдорунун санын көрсөткөн цифралар. Бирок кириллица эчак эле актуалдуу болуп калса дагы, биз биринчи славян алфавитин — глаголицаны түзгөн Кирилл менен Мефодийдин элесин сыйлайбыз го... ---- ---- ---- ---- [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Жалпы химия]] lbney77idw3e8e4q5qsf3xwmqa5m7ov 646733 646731 2026-05-18T11:56:49Z Abdu Dayan 47659 646733 wikitext text/x-wiki [[Файл:Dalton John desk.jpg|thumb|200px]] '''Дальтон (Долтон) Жон''' (6.9.1766, [[Улуу Британия]], Иглсфилд – 27.7.1844, Манчестер) – {{Илимпоз|Ысымы=Жон Дальтон|Туулган жылы=-1766|Каза болгон жылы=-1844|Туулган жери=Иглсфилд,Великобритания|Каза болгон жери=Мачестер,Великобритания|Сыйлыктары=Падышалык медаль|Илимий даражасы=Физик ,химик ,мереолог,}}англиялык [[Химия|химик]] жана [[Физика|физик]], [[Лондон]] Король коомунун мүчөсү (1822). [[Париж]] ИAнын (1830), чет өлкөлүк ардактуу мүчөсү, Кендалда жана Манчестерде математикадан сабак берген. Манчестердеги адабий-философиялык коомдун мүчөсү (1794), секретары (1800) жана төрагасы (1817) болгон. Эселик катыш законун ачкан (1803); «атомдук салмак» түшүнүгүн киргизип, биринчи болуп бир нече элементтердин атомдук салмагын (массасын) аныктаган. Газ закондорун ачып (1801 жана 1803), кийин алар [[Дальтон закондору|Дальтондун]] атынан аталган. Көрүү кемтигин алгач баяндаган (1794; өзү ооруган), кийинчерээк ал [[Түс тааныбоо (дальтонизм)|дальтонизм]]<ref>деп аталат. Бул адамдын көзү айрым түстөрдү (негизинен кызыл, жашыл же көк) көрө албаган же толук ажырата албаган тубаса же оорудан улам пайда болгон абал. [ </ref> деп аталган. == Тус сокурдук == Сиздер бул адамдын фамилиясын озунуздор да бильбей угуп жургонсуз Жон Дальтонду жаш кезинде айланасындагы адамдардын тигил же бул нерселердин түсү жөнүндө айткан пикирлери бир нече жолу таң калтырган. Ал буга анча деле көңүл бурган эмес: адамдар ар кандай болот жана дүйнөнү ар башкача көрүшөт да деп ойлогон. Бирок отуз жашка жакындап калганда Дальтон [[ботаника]]га кызыгып калат. Ошондо ал бир эле [[герань]] (пеларгония) гүлү ар кандай жарыкта бирде асмандай көк, бирде кызыл болуп көрүнөрүн байкаган. Андан башка эч ким мындай өзгөчөлүктү байкаган эмес... анын бир тууган агасынан башка. Бул маселени тереңирээк изилдөөгө туура келген. Көрсө, Жон менен анын агасы дүйнөнү көпчүлүк адамдарга караганда чындыгында эле башкача көрүшөт экен! Көп өтпөй Дальтондун «Түстү кабыл алуунун адаттан тыш учурлары<ref>адамдын көзү кээ бир түстөрдү, көбүнчө кызыл жана жашыл түстөрдү, толук айырмалай албаган өзгөчөлүк</ref>» (1794-ж.) аттуу [[макала]]сы жарык көргөн. Анда автор өзүнүн түстөрдү көрүүдөгү өзгөчөлүктөрүн сүрөттөгөн. Окумуштуулар бул эмгекти окугандан кийин гана бул көйгөйгө алгачкы жолу көңүл бурушкан. Азыркы учурда биз түстөрдү кабыл алуунун бузулушу эркектердин бир нече пайызында кездешерин (аялдарда — өтө сейрек) жана бул генетикалык жактан шартталганын билебиз. Дальтондун көрүүсүндө так кандай өзгөчөлүк болгонун да жакшы билебиз: ал көздөрүн өлгөндөн кийин да изилдөөнү өзү керээз кылган, анын көзүнүн бөлүктөрү сакталып калып, XX кылымдын аягында [[ДНК]] анализи жүргүзүлгөн. Бул анализден Дальтон спектрдин ортоңку бөлүгүндөгү түстөрдү ажырата албаганы белгилүү болду: маселе (ал өзү да белгилегендей), кызгылт сары (оранжевый) жана жашыл түстөр ал үчүн жөн гана сары түстүн өңдөрү болгон. Түс сокурлугу жөнүндө мурдатан эле белгилүү болсо да, анын алгачкы деталдуу сүрөттөлүшүн Дальтон өзү берген, ошондуктан биз муну дальтонизм деп атайбыз. == Жаш курагы == Жон Дальтон Англиянын Камберленд графтыгында токуучунун үй-бүлөсүндө туулган, бой жеткен курагында [[Манчестер]]ге көчүп келип, өмүр бою ошол жерде илим менен алектенген. Ал он жашынан баштап иштөөгө аргасыз болгон, 15 жашынан тарта мектепти башкарууга жардам бере баштаган, ал эми университетке жагдайлардан улам таптакыр кирбей калган. Бирок анын жолунда билими менен кубануу менен бөлүшкөн адамдар дайыма жолуккан. Маселен, анын жашоосунда загыра ([[Сокурлук|сокур]]) окумуштуу Жон Гоф (Gough) чоң ролду ойногон — жаш Дальтон ага окууга, жазууга жана эсептөөлөргө жардам берсе, Гоф Дальтонго [[Латын тили|латын]] жана [[Грек тили|грек]] тилдерин үйрөтүп, ошону менен бирге бейрасмий шартта илим жөнүндө айтып берген. 1793-жылы Дальтон [[метеорология]] боюнча өзүнүн биринчи китебин басып чыгарган. Бир аз убакыттан кийин [[география]] менен алектенип, тагыраак айтканда, Англиядагы өзү туулуп-өскөн Көлдөр аймагындагы (Колдуу жер) тоолордун чокуларына барометр менен чыгып, алардын бийиктигин ченеген. Суу булактарынын пайда болушуна, шүүдүрүмдүн түшүшүнө, жарыктын чагылышына жана сынышына кызыккан. [[Газ]]дардын басымы, көлөмү жана температурасынын ортосундагы байланышты изилдеп, газдар менен көп иштеген. Бул учурда ал одоно жана так эмес приборлор менен иштесе дагы, ийгиликке жетишкен, себеби ошол кездеги улуу химик Гемфри Дэвинин айтымында, ал «өз колуна караганда акылына көбүрөөк ишенген». Ал өзүнүн ысымын алган газдар физикасынын мыйзамын ачкан: газдар аралашмасынын жалпы басымы анын курамындагы ар бир газдын парциалдык (бөлүкчө) басымдарынын суммасына барабар. Газдардын эригичтиги жөнүндө дагы бир мыйзамды иштеп чыккан. Англис тилинин грамматикасы боюнча китеп чыгарган. Сабак берген. Пристлинин<ref>Джозеф Пристли (1733–1804) Көрүнүктүү англиялык химик, физик жана философ </ref> тарыхын эстесеңиз — Дальтондун дагы кызыгуулары дал ошондой кенен болгон. Ал убакта окумуштуу үчүн мындай кеңири багыттарда иштөө дагы деле мүмкүн эле. == [[Атом|Атомдор]] == Азыр биз кичинекей кезибизден эле заттар атомдордон тургарын билебиз. Жадакалса башкача ойлонууга кантип болсун деп түшүнбөйбүз — атомдорсуз химиялык формулаларды жана кубулуштарды жазуу такыр акылга сыйбаган нерсе да! Бирок мындан эки жүз жылдан бир аз көбүрөөк убакыт мурун мунун баары такыр мынчалык айкын эмес болчу. Заттын эң кичинекей бөлүкчөлөрү дегени эмнеси? Биз аларды көрбөй жатпайбызбы! Ооба, алар жөнүндөгү абстракттуу түшүнүк Байыркы Греция заманына барып такалат: философ Левкипп ушунчалык кичинекей болгондуктан, аны андан ары майда бөлүктөргө бөлүү мүмкүн эмес болгон бөлүкчө жөнүндө идеяны айткан, ал эми [[Демокрит]] бул бөлүкчөлөрдү атомдор (грек тилинен «бөлүнбөс») деп атаган. Бирок андан кийин болжол менен XVII — XVIII кылымдарга чейин атомдор жөнүндө таптакыр унутуп коюшкан. Анын үстүнө, алхимия доорунда алардын эмнеге керек болушу мүмкүн экени да түшүнүксүз эле. Бирок XIX кылымга карата химия акырындап чыныгы илимге айлана баштаган. Улуу [[Лавуазье]] башка ачылыштары менен бирге массанын сакталуу мыйзамын төмөнкүчө иштеп чыккан: «Каалаган тажрыйбада заттын саны тажрыйбага чейин жана андан кийин бирдей болорун, ал эми баштапкы элементтердин сапаты менен саны өзгөрүүсүз каларын принцип катары кабыл алууга болот». Андан соң башка бир француз химиги [[Марсель Пруст|Пруст]] курамдын туруктуулук мыйзамын формулировкалаган: биз кандайдыр бир затты кандай жол менен албайлы, анын курамына кирген химиялык элементтердин массаларынын катышы дайыма туруктуу болот — маселен, калайдын кош кычкылынын ак порошогунда салмагы боюнча дайыма 79% калай жана 21% кычкылтек болот. Бирок бул фактылардын баарын түшүндүргөн бирдиктүү теория жок эле. Эмне үчүн масса сакталат? Эмне үчүн көпчүлүк заттардын курамы туруктуу? Химиялык реакция учурунда эмнелер дал өзү орун алмашып, кайрадан топторго бөлүнөт? == Дальтондун мыйзамы<ref>'''Дальтондун закондору''' – 1) химиялык аракетке келбеген идеалдык газдардын аралашмасынын басымы алардын парциалдык басымдарынын суммасына барабар; 2) турактуу температурада, суюктуктун үстүндө жайгашкан газдын аралашмасынын ар бир компонентинин, ошол суюктукта эриши, парциалдык басымга пропорциялаш болот.</ref> == Буга дал ушул Дальтон жооп берген. Ал эми анын заттардын атомдордон турары жөнүндөгү идеясынын башкы негизи катары эселик катыш мыйзамы кызмат кылган. Дальтонду бул мыйзамды иштеп чыгууга кайсы заттар түрткөнү белгисиз, ошондуктан аны өзүбүздүн мисалдар менен түшүндүрөбүз . [[Көмүртек|Көмүртектин]] [[кычкылтек]] менен эки кошулмасы бар — иш газы жана көмүр кычкыл газы. Алардын курамын салыштырып көрсөк, көмүр кычкыл газындагы көмүртектин бир эле [[Масса|массасына]] ис газына караганда туура 2 эсе көп кычкылтек туура келерин көрөбүз. [[Азот]]тун [[Оксидоредуктазалар|оксиддери]], бөлүнүп айтканда, азоттун кычкылтек менен кошулмалары учурда бешөө экени белгилүү (ал убакта үчөө болгон); алардагы азоттун бир эле массасына туура келген кычкылтектин массалары өз ара катышында болот. «Баткак газы» метандагы жана «май берүүчү газ» этилендеги көмүртектин бир эле массасына туура келген суутектин массалары так эки эсе айырмаланат. Мындай мисалдар абдан көп. Бул жогоруда аталган кошулмалар ар кандай катышта алынган бир эле эң жөнөкөй бөлүкчөлөрдөн — суутек, азот, көмүртек, кычкылтек — «куралганын» билдирбейби? XIX кылымдын башына чейин болгон бир дагы [[теория]] эселик катыш мыйзамын түшүндүрүп бере алган эмес. 1803-жылдан баштап бир нече жылдын ичинде Дальтон өзүнүн жеке теориясын иштеп чыккан. Анын негизги жоболору төмөнкүлөр: Бардык заттар бөлүнбөй турган, жок кылынбай турган жана жаратылбай турган айрым бир абдан майда бөлүкчөлөрдөн — атомдордон турат. Бир эле [[Элементтер|элементтин]] атомдору бири-биринен айырмаланбайт, анын ичинде салмагы да бирдей болот; ал эми ар башка элементтердин атомдору бири-биринен айырмаланат жана алар өз ара бир түрлөн экинчи түргө айланбайт. Белгилүү бир катышта алынган ар башка атомдордон химиялык кошулмалар пайда болот. Химиялык реакциялардын жүрүшүндө атомдор биригет, ажырайт же кайрадан топторго бөлүнөт. Азыр биз баары андан да татаал экенин билебиз: атомдордун өздөрү да курала турган дагы майда бөлүкчөлөр бар; ядролук реакциялардын жүрүшүндө бир атомдор экинчисине айлана алат; бир эле элементтин ар кандай изотоптору — массасы ар башка болгон атомдору болушу мүмкүн... Биз Дальтондон таза химиялык каталарды да көрө алабыз: маселен, «эң жөнөкөй» деген түшүнүккө таянып, ал суунун формуласын H₂O эмес, OH деп, ал эми аммиакты NH₃ эмес, NH деп эсептеген. Бирок мунун баары майда-чүйдө нерселер жана оңдоолор гана. Ал эми ансыз эч жакка жыла албай турган негизги пайдубалды дал ушул Дальтон түптөгөн. Атомдордун эң маанилүү мүнөздөмөсү — бул алардын салмагы. Дальтон бир атомдун салмагын унция, гран же башка кадимки бирдиктер менен ченей алган эмес. Бирок ал ар бир кошулманын массалык курамына (курамдын туруктуулук мыйзамын эстеңизчи?) жана андагы бир элементтин канча атому экинчисинин бир атомуна туура келери жөнүндөгү божомолго таянып, ар башка атомдордун салмактарынын катыштары менен иштөөгө болорун түшүнгөн. Эң жеңил атомдун — суутектин — салмагын 1 деп кабыл алып, андан кийин башка атомдор андан канча эсе оор экенин жөн эле эсептеп чыгууга мүмкүн эле. Биз азыр Дальтондун эсептөөлөрүндө ката үстүнө ката болгонун билебиз, бирок салыштырмалуу салмактар менен иштөө идеясынын өзү ушул күнгө чейин колдонулуп келет. Дальтондун теориясы химия үчүн анын өз тилин — белгилер тутумун түзүүгө мүмкүндүк берди. Анткени, эгерде бардык химиялык кошулмалар салыштырмалуу аз сандагы атомдордун айкалышынан куралса, заттарды ушул айкалыштар менен белгилөөгө болот: ар бир атом үчүн өзүнчө сүрөт тартылып, алардан конструкциялар куралат. Туура, кийинчерээк Йонс Якоб Берцелиустун (заманбап химиянын дагы бир негиздөөчүсү!) сунушу менен жана Дальтондун чоң нааразычылыгына карабай, азыркы тутум сиңип калды: элементтер үчүн бир жана эки тамгалуу белгилөөлөр жана алардын атомдорунун санын көрсөткөн цифралар. Бирок кириллица эчак эле актуалдуу болуп калса дагы, биз биринчи славян алфавитин — глаголицаны түзгөн Кирилл менен Мефодийдин элесин сыйлайбыз го... ---- ---- ---- ---- [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Жалпы химия]] 1jv51lnckaoy7mpqd7o074vd5hhrkic 0 61273 646651 611213 2026-05-17T14:58:50Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 646651 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусу = муниципалитет |кыргызча аталышы = Оттензос |расмий аталышы = Ottensoos |сурөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Ottensoos COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=31 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=20 |lon_sec=59 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Бавария |таблицадагы облус = Бавария |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Району |район = Нюрнберг |таблицадагы район = Нюрнберг (район){{!}}Нюрнберг |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = 3 ички район |башчысынын түрү = |башчысы = Клаус Фальк |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 10,01 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 336 |климаты = |расмий тили = |калкы = 2062 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 09123 |почта индекси = 91242 |почта индекстери = |автоунаа коду = LAU |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 09 5 74 146 |Commons түрмөгүндө = Ottensoos |сайты = http://www.ottensoos.de |сайтынын тили = de }} '''Оттензос''' ({{lang-de|Ottensoos}}) — [[Германия|Германия Федеративтик Республикасынын]] [[Бавария]][[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Нюрнберг (район)|Нюрнберг]] районуна кирет. Калкы — 2062 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |title=Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende) |url=https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 |accessdate=2015-09-11 |archivedate=2021-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428054219/https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 }}</ref> Болжолдуу аянты — 10,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''09 5 74 146''. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Фальк. Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт. == Булактар == {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * [http://www.ottensoos.de Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070120163816/http://www.ottensoos.de/ |date=2007-01-20 }} {{Бавария райондору}} {{Германия:Нюрнберг Район:Шаарлар}} {{Bavaria-geo-stub}} [[Категория:Бавария шаарлары]] tcx0ccskakqd358nghb7ibk6apekasv 0 65124 646680 607687 2026-05-18T05:31:53Z Gliwi 15757 ([[c:GR|GR]]) [[File:Wappen St.Bernhard.png]] → [[File:DEU St. Bernhard (Thüringen) COA.svg]] PNG → SVG 646680 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = муниципалитет |кыргызча аталышы = Санкт-Бернхард (Тюрингия) |расмий аталышы = St Bernhard (Thüringen) |сурөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU St. Bernhard (Thüringen) COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=28 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=35 |lon_sec=59 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Тюрингия |таблицадагы облус = Тюрингия |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район |район = Хильдбургхаузен |таблицадагы район = Хильдбургхаузен (район){{!}}Хильдбургхаузен |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = Биргит Зайферт |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 7,36 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 480 |климаты = |расмий тили = |калкы = 480 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 036873 |почта индекси = 98660 |почта индекстери = |автоунаа коду = HBN |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 16 0 69 047 |Commons түрмөгүндө = St. Bernhard (Thüringen) |сайты = |сайтынын тили = de }} '''Санкт-Бернхард (Тюрингия)''' ({{lang-de|St Bernhard (Thüringen)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Тюрингия|Тюрингия жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хильдбургхаузен (район)|Хильдбургхаузен]] районуна кирет. Калкы — 480 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Болжолдуу аянты — 7,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''16 0 69 047''. Муниципалитеттин башчысы — Биргит Зайферт. ==Шилтемелер== {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * {{Тюрингия райондору}} {{Германия:Хильдбургхаузен Район:Шаарлар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Категория:Тюрингия шаарлары]] 7euzcbwza6egb36lm3xl9wsgdx2ke4m 0 66886 646697 575323 2026-05-18T07:44:06Z Artelow 2286 646697 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Бенито Муссолини |расмий ысымы = {{lang-it|Benito Mussolini}} |сүрөтү = Duce Benito Mussolini.jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = |желек2 = |президент = |кызматы = |иш баштоо убагы = |иш аяктоо убагы = |андан мурунку инсан = |андан кийинки инсан = |желек_2 = |желек2_2 = |президент_2 = |кызматы_2 = |иш баштоо убагы_2 = |иш аяктоо убагы_2 = |андан мурунку инсан_2 = |андан кийинки инсан_2 = |желек_3 = |желек2_3 = |кызматы_3 = |иш баштоо убагы_3 = |иш аяктоо убагы_3 = |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = |андан кийинки инсан_3 = |желек_4 = |желек2_4 = |кызматы_4 = |иш баштоо убагы_4 = |иш аяктоо убагы_4 = |президент_4 = |андан мурунку инсан_4 = |андан кийинки инсан_4 = |желек_5 = |желек2_5 = |кызматы_5 = |иш баштоо убагы_5 = |иш аяктоо убагы_5 = |президент_5 = |андан мурунку инсан_5 = |андан кийинки инсан_5 = |желек_6 = |желек2_6 = |кызматы_6 = |иш баштоо убагы_6 = |иш аяктоо убагы_6 = |президент_6 = |андан мурунку инсан_6 = |андан кийинки инсан_6 = |желек_7 = |желек2_7 = |кызматы_7 = |иш баштоо убагы_7 = |иш аяктоо убагы_7 = |президент_7 = |андан мурунку инсан_7 = |андан кийинки инсан_7 = |туулган жылы = |туулган жери = |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = |апасы = |жубайы = |балдары = |партиясы = |билими = |кесиби = |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = |кол тамгасы = Benito Mussolini Signature.svg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = |наамы = |өтөгөн жылы = |жарандыгы = |кызмат өтөгөн жайы = |башкаруусу = }} [[Файл:Mussolini e Petacci a Piazzale Loreto, 1945.jpg|thumb|Солдон оңго, сиз мурдагы коммунисттик саясатчы Никола Бомбаччи, Дюс Бенито Муссолини, анын ишенимдүү сүйүктүүсү Клара Петаччи, министр Алессандро Паволини жана белгилүү фашисттик саясатчы Ахилл Старастын жансыз денелери 2012-жылдын 1-майындагы Лорето аянтында көргөзмөгө коюлганын көрө аласыз. Милан шаары 1945-ж.]] '''Бенито Амилькаре Андреа Муссолини''' (29. 7.1883, Форли провинциясы, Довиа кыштагы – 28. 4. 1945, Донгого жакын жер) – 1922–43-жылы италиялык фашисттик диктатор. 20-кылымдын башталышында Швейцарияда жашап, жумушчу болуп иштеген. Социалисттик партиянын мүчөсү болгон. Мекенине кайтып келгенден кийин журналист, окутуучу жана оратор катары белгилүү болуп, «Аванти» Социалисттик гезитинин башкы редакторлугуна дайындалган (1912). 1-дүйнөлүк согуш башталганда Италия Антанта уюмуна кириш керек деген агитация жүргүзгөндүгү үчүн Социалисттик партиядан (ИСП) чыгарылган. Ошол эле жылы «Пополо д’Италия» гезитин негиздеген. 1919-жылы мартта «фашио ди компатименто» фашисттик уюмун түзгөн. 1922-жылы 2-октябрда Муссолини Италия парламентинен бийликти тартып алып, дүйнөдө биринчилерден болуп фашисттик бийликти орноткон. 1926-жылы Муссолининин өкмөтү өлкөдө фашисттик террор тартибин киргизип, агрессиячыл саясат жүргүзгөн. 1933-жылы Гитлер бийликке келгенден кийин, аны менен саясий жана согуштук союз түзгөн жана Эфиопияны (1936) басып алган. Муссолининин демилгеси менен 1937-жылы Үчтүктөр союзу (Италия, [[Германия]], [[Жапония|Япония]]) түзүлгөн. 1938-жылы сентябрдагы Мюнхен макулдашуусун (1938) уюштуруучулардын бири. Италия 2-дүйнөлүк согушта Германия тарапта катышкан. Согушта немистик-фашисттик жана италиялык аскерлердин жеңилишинен, ошондой эле Италияда [[Фашизм|фашизмге]] каршы кыймылдын күч алышынан улам мененин диктатурасы кыйраган (1943-жылы 25-июль). 1945-жылы италиялык партизандар колго түшүрүп, Түндүк Италиянын Улуттук-боштондук комитетинин аскер трибуналынын өкүмү боюнча өлүм жазасына тартылган. [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Инсандар]][[Категория:Инсандар:Италия]][[Категория:Италия]][[Категория:Мамлекет башчылары]][[Категория:Экинчи дүйнөлүк согуш]] == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 [[Категория:Инсандар:Италия]] fzialo9e72kwt9nsr2qil4vyziw7eny 646698 646697 2026-05-18T07:49:56Z Artelow 2286 646698 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Бенито Муссолини |расмий ысымы = {{lang-it|Benito Mussolini}} |сүрөтү = Duce Benito Mussolini.jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = Flag of the National Fascist Party (PNF).svg |желек2 = National Fascist Party logo.svg |президент = |кызматы = Өкмөт башчысы, фашизмдин дучеси жана империянын негиздөөчүсү |иш баштоо убагы = |иш аяктоо убагы = |андан мурунку инсан = |андан кийинки инсан = |желек_2 = Coat of Arms of the Italian Social Republic.svg |желек2_2 = War flag of the Italian Social Republic.svg |президент_2 = |кызматы_2 = Италия Социалисттик Республикасынын дучеси |иш баштоо убагы_2 = |иш аяктоо убагы_2 = |андан мурунку инсан_2 = |андан кийинки инсан_2 = |желек_3 = Coat of Arms of the Italian Social Republic.svg |желек2_3 = War flag of the Italian Social Republic.svg |кызматы_3 = Италия Социалисттик Республикасынын тышкы иштер министри |иш баштоо убагы_3 = |иш аяктоо убагы_3 = |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = |андан кийинки инсан_3 = |желек_4 = Flag of Mussolini as Capo del governo of Fascist Italy.svg |желек2_4 = Greater coat of arms of the Kingdom of Italy (1929-1944).svg |кызматы_4 = Италиянын Министрлер кеңешинин төрагасы |иш баштоо убагы_4 = |иш аяктоо убагы_4 = |президент_4 = |андан мурунку инсан_4 = |андан кийинки инсан_4 = |желек_5 = Flag of Minister of Italy (1927-1943).svg |желек2_5 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |кызматы_5 = Италиянын ички иштер министри |иш баштоо убагы_5 = |иш аяктоо убагы_5 = |президент_5 = |андан мурунку инсан_5 = |андан кийинки инсан_5 = |желек_6 = Flag of Minister of Italy (1927-1943).svg |желек2_6 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |кызматы_6 = Италиянын тышкы иштер министри |иш баштоо убагы_6 = |иш аяктоо убагы_6 = |президент_6 = |андан мурунку инсан_6 = |андан кийинки инсан_6 = |желек_7 = Logo della Camera dei deputati.svg |желек2_7 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |кызматы_7 = Италиянын Депутаттар палатасынын депутаты |иш баштоо убагы_7 = |иш аяктоо убагы_7 = |президент_7 = |андан мурунку инсан_7 = |андан кийинки инсан_7 = |туулган жылы = |туулган жери = |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = |апасы = |жубайы = |балдары = |партиясы = |билими = |кесиби = |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = |кол тамгасы = Benito Mussolini Signature.svg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = |наамы = |өтөгөн жылы = |жарандыгы = |кызмат өтөгөн жайы = |башкаруусу = }} [[Файл:Mussolini e Petacci a Piazzale Loreto, 1945.jpg|thumb|Солдон оңго, сиз мурдагы коммунисттик саясатчы Никола Бомбаччи, Дюс Бенито Муссолини, анын ишенимдүү сүйүктүүсү Клара Петаччи, министр Алессандро Паволини жана белгилүү фашисттик саясатчы Ахилл Старастын жансыз денелери 2012-жылдын 1-майындагы Лорето аянтында көргөзмөгө коюлганын көрө аласыз. Милан шаары 1945-ж.]] '''Бенито Амилькаре Андреа Муссолини''' (29. 7.1883, Форли провинциясы, Довиа кыштагы – 28. 4. 1945, Донгого жакын жер) – 1922–43-жылы италиялык фашисттик диктатор. 20-кылымдын башталышында Швейцарияда жашап, жумушчу болуп иштеген. Социалисттик партиянын мүчөсү болгон. Мекенине кайтып келгенден кийин журналист, окутуучу жана оратор катары белгилүү болуп, «Аванти» Социалисттик гезитинин башкы редакторлугуна дайындалган (1912). 1-дүйнөлүк согуш башталганда Италия Антанта уюмуна кириш керек деген агитация жүргүзгөндүгү үчүн Социалисттик партиядан (ИСП) чыгарылган. Ошол эле жылы «Пополо д’Италия» гезитин негиздеген. 1919-жылы мартта «фашио ди компатименто» фашисттик уюмун түзгөн. 1922-жылы 2-октябрда Муссолини Италия парламентинен бийликти тартып алып, дүйнөдө биринчилерден болуп фашисттик бийликти орноткон. 1926-жылы Муссолининин өкмөтү өлкөдө фашисттик террор тартибин киргизип, агрессиячыл саясат жүргүзгөн. 1933-жылы Гитлер бийликке келгенден кийин, аны менен саясий жана согуштук союз түзгөн жана Эфиопияны (1936) басып алган. Муссолининин демилгеси менен 1937-жылы Үчтүктөр союзу (Италия, [[Германия]], [[Жапония|Япония]]) түзүлгөн. 1938-жылы сентябрдагы Мюнхен макулдашуусун (1938) уюштуруучулардын бири. Италия 2-дүйнөлүк согушта Германия тарапта катышкан. Согушта немистик-фашисттик жана италиялык аскерлердин жеңилишинен, ошондой эле Италияда [[Фашизм|фашизмге]] каршы кыймылдын күч алышынан улам мененин диктатурасы кыйраган (1943-жылы 25-июль). 1945-жылы италиялык партизандар колго түшүрүп, Түндүк Италиянын Улуттук-боштондук комитетинин аскер трибуналынын өкүмү боюнча өлүм жазасына тартылган. [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Инсандар]][[Категория:Инсандар:Италия]][[Категория:Италия]][[Категория:Мамлекет башчылары]][[Категория:Экинчи дүйнөлүк согуш]] == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 [[Категория:Инсандар:Италия]] 322qjn0jo16yehxf3ts9l5lw2ybuejc 646699 646698 2026-05-18T07:54:15Z Artelow 2286 646699 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Бенито Муссолини |расмий ысымы = {{lang-it|Benito Mussolini}} |сүрөтү = Duce Benito Mussolini.jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = Flag of the National Fascist Party (PNF).svg |желек2 = National Fascist Party logo.svg |президент = |кызматы = Өкмөт башчысы, фашизмдин дучеси жана империянын негиздөөчүсү |иш баштоо убагы = 24-декабрь 1925 |иш аяктоо убагы = 25-апрель 1945 |андан мурунку инсан = |андан кийинки инсан = |желек_2 = Coat of Arms of the Italian Social Republic.svg |желек2_2 = War flag of the Italian Social Republic.svg |президент_2 = |кызматы_2 = Италия Социалисттик Республикасынын дучеси |иш баштоо убагы_2 = 23-сентябрь 1943 |иш аяктоо убагы_2 = 25-апрель 1945 |андан мурунку инсан_2 = |андан кийинки инсан_2 = |желек_3 = Coat of Arms of the Italian Social Republic.svg |желек2_3 = War flag of the Italian Social Republic.svg |кызматы_3 = Италия Социалисттик Республикасынын тышкы иштер министри |иш баштоо убагы_3 = 23-сентябрь 1943 |иш аяктоо убагы_3 = 25-апрель 1945 |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = |андан кийинки инсан_3 = |желек_4 = Flag of Mussolini as Capo del governo of Fascist Italy.svg |желек2_4 = Greater coat of arms of the Kingdom of Italy (1929-1944).svg |кызматы_4 = Италиянын Министрлер кеңешинин төрагасы |иш баштоо убагы_4 = 30-октябрь 1922 |иш аяктоо убагы_4 = 25-июль 1943 |президент_4 = |андан мурунку инсан_4 = |андан кийинки инсан_4 = |желек_5 = Flag of Minister of Italy (1927-1943).svg |желек2_5 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |кызматы_5 = Италиянын ички иштер министри |иш баштоо убагы_5 = 6-ноябрь 1926 |иш аяктоо убагы_5 = 25-июль 1943 |президент_5 = |андан мурунку инсан_5 = |андан кийинки инсан_5 = |желек_6 = Flag of Minister of Italy (1927-1943).svg |желек2_6 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |кызматы_6 = Италиянын тышкы иштер министри |иш баштоо убагы_6 = 5-февраль 1943 |иш аяктоо убагы_6 = 25-июль 1943 |президент_6 = |андан мурунку инсан_6 = |андан кийинки инсан_6 = |желек_7 = Logo della Camera dei deputati.svg |желек2_7 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |кызматы_7 = Италиянын Депутаттар палатасынын депутаты |иш баштоо убагы_7 = 11-июнь 1921 |иш аяктоо убагы_7 = 22-март 1939 |президент_7 = |андан мурунку инсан_7 = |андан кийинки инсан_7 = |туулган жылы = |туулган жери = |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = |апасы = |жубайы = |балдары = |партиясы = |билими = |кесиби = |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = |кол тамгасы = Benito Mussolini Signature.svg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = |наамы = |өтөгөн жылы = |жарандыгы = |кызмат өтөгөн жайы = |башкаруусу = }} [[Файл:Mussolini e Petacci a Piazzale Loreto, 1945.jpg|thumb|Солдон оңго, сиз мурдагы коммунисттик саясатчы Никола Бомбаччи, Дюс Бенито Муссолини, анын ишенимдүү сүйүктүүсү Клара Петаччи, министр Алессандро Паволини жана белгилүү фашисттик саясатчы Ахилл Старастын жансыз денелери 2012-жылдын 1-майындагы Лорето аянтында көргөзмөгө коюлганын көрө аласыз. Милан шаары 1945-ж.]] '''Бенито Амилькаре Андреа Муссолини''' (29. 7.1883, Форли провинциясы, Довиа кыштагы – 28. 4. 1945, Донгого жакын жер) – 1922–43-жылы италиялык фашисттик диктатор. 20-кылымдын башталышында Швейцарияда жашап, жумушчу болуп иштеген. Социалисттик партиянын мүчөсү болгон. Мекенине кайтып келгенден кийин журналист, окутуучу жана оратор катары белгилүү болуп, «Аванти» Социалисттик гезитинин башкы редакторлугуна дайындалган (1912). 1-дүйнөлүк согуш башталганда Италия Антанта уюмуна кириш керек деген агитация жүргүзгөндүгү үчүн Социалисттик партиядан (ИСП) чыгарылган. Ошол эле жылы «Пополо д’Италия» гезитин негиздеген. 1919-жылы мартта «фашио ди компатименто» фашисттик уюмун түзгөн. 1922-жылы 2-октябрда Муссолини Италия парламентинен бийликти тартып алып, дүйнөдө биринчилерден болуп фашисттик бийликти орноткон. 1926-жылы Муссолининин өкмөтү өлкөдө фашисттик террор тартибин киргизип, агрессиячыл саясат жүргүзгөн. 1933-жылы Гитлер бийликке келгенден кийин, аны менен саясий жана согуштук союз түзгөн жана Эфиопияны (1936) басып алган. Муссолининин демилгеси менен 1937-жылы Үчтүктөр союзу (Италия, [[Германия]], [[Жапония|Япония]]) түзүлгөн. 1938-жылы сентябрдагы Мюнхен макулдашуусун (1938) уюштуруучулардын бири. Италия 2-дүйнөлүк согушта Германия тарапта катышкан. Согушта немистик-фашисттик жана италиялык аскерлердин жеңилишинен, ошондой эле Италияда [[Фашизм|фашизмге]] каршы кыймылдын күч алышынан улам мененин диктатурасы кыйраган (1943-жылы 25-июль). 1945-жылы италиялык партизандар колго түшүрүп, Түндүк Италиянын Улуттук-боштондук комитетинин аскер трибуналынын өкүмү боюнча өлүм жазасына тартылган. [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Инсандар]][[Категория:Инсандар:Италия]][[Категория:Италия]][[Категория:Мамлекет башчылары]][[Категория:Экинчи дүйнөлүк согуш]] == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 [[Категория:Инсандар:Италия]] lgnbrq77g69kclxxkl09pfqlth46gea 646703 646699 2026-05-18T08:20:35Z Artelow 2286 646703 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Бенито Муссолини |расмий ысымы = {{lang-it|Benito Mussolini}} |сүрөтү = Duce Benito Mussolini.jpg |туурасы = 280px |өлкө = |желек = Flag of the National Fascist Party (PNF).svg |желек2 = National Fascist Party logo.svg |президент = |кызматы = Өкмөт башчысы, фашизмдин дучеси жана империянын негиздөөчүсү |иш баштоо убагы = 24-декабрь 1925 |иш аяктоо убагы = 25-апрель 1945 |андан мурунку инсан = титул негизделген |андан кийинки инсан = титул жоюлган |желек_2 = Coat of Arms of the Italian Social Republic.svg |желек2_2 = War flag of the Italian Social Republic.svg |президент_2 = |кызматы_2 = Италия Социалисттик Республикасынын дучеси |иш баштоо убагы_2 = 23-сентябрь 1943 |иш аяктоо убагы_2 = 25-апрель 1945 |андан мурунку инсан_2 = кызмат негизделген |андан кийинки инсан_2 = кызмат жоюлган |желек_3 = Coat of Arms of the Italian Social Republic.svg |желек2_3 = War flag of the Italian Social Republic.svg |кызматы_3 = Италия Социалисттик Республикасынын тышкы иштер министри |иш баштоо убагы_3 = 23-сентябрь 1943 |иш аяктоо убагы_3 = 25-апрель 1945 |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = кызмат негизделген |андан кийинки инсан_3 = кызмат жоюлган |желек_4 = Flag of Mussolini as Capo del governo of Fascist Italy.svg |желек2_4 = Greater coat of arms of the Kingdom of Italy (1929-1944).svg |кызматы_4 = Италиянын Министрлер кеңешинин төрагасы |иш баштоо убагы_4 = 30-октябрь 1922 |иш аяктоо убагы_4 = 25-июль 1943 |президент_4 = |монарх_4 = Виктор Эммануил III |андан мурунку инсан_4 = Луижи Факта |андан кийинки инсан_4 = Пьетро Бадольо |желек_5 = Flag of Minister of Italy (1927-1943).svg |желек2_5 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |кызматы_5 = Италиянын ички иштер министри |иш баштоо убагы_5 = 6-ноябрь 1926 |иш аяктоо убагы_5 = 25-июль 1943 |президент_5 = |регент1иш баштоо убагы_5 = |регент2иш баштоо убагы_5 = |андан мурунку инсан_5 = Луиджи Федерцони <br> Паолино Таддеи |андан кийинки инсан_5 = Бруно Форначиари <br> Луиджи Федерцони |желек_6 = Flag of Minister of Italy (1927-1943).svg |желек2_6 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |кызматы_6 = Италиянын тышкы иштер министри |иш баштоо убагы_6 = 5-февраль 1943 |иш аяктоо убагы_6 = 25-июль 1943 |президент_6 = |андан мурунку инсан_6 = Галеаццо Чиано <br> Дино Гранди <br> Карло Шанцер |андан кийинки инсан_6 = Раффаэле Гуарилья <br> Галеаццо Чиано <br> Дино Гранди |желек_7 = Logo della Camera dei deputati.svg |желек2_7 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |кызматы_7 = Италиянын Депутаттар палатасынын депутаты |иш баштоо убагы_7 = 11-июнь 1921 |иш аяктоо убагы_7 = 22-март 1939 |президент_7 = |андан мурунку инсан_7 = |андан кийинки инсан_7 = |туулган жылы = 29.06.1883 |туулган жери = Италия падышалыгы, Романья, Предаппио |каза болгон жылы = 28.04.1945 |каза болгон жери = Италия падышалыгы, Ломбардия, Медзегра, Жулино-ди-Медзегра |мүрзөсүнүн орду = Предаппио, Муссолинилердин үй-бүлөлүк склеби |атасы = Алессандро Муссолини |апасы = Роза Мальтони |жубайы = Ида Дальзер (1914) <br> Ракеле Муссолини (Гвиди) (1915-жылдан тартып) |балдары = ''Ида Дальзерден'' <br> '''уулу:''' Бенито Альбино Муссолини <br> ''Ракеледене'' <br> '''уулдары:''' Витторио Муссолини, Бруно Муссолини жана Романо Муссолини<br>'''кыздары:''' Эдда Муссолини жана Анна-Мария Муссолини |партиясы = Италиянын Социалисттик партиясы (1901–1914)<br>Революциялык аракеттердин бирлиги (1914–1915)<br>Италиянын күрөш бирлиги (1919–1921)<br>Улуттук фашисттик партия (1921–1943)<br>Республикалык фашисттик партия (1943–1945) |билими = Лозанна университети |кесиби = мугалим |илимий даражасы = |илимий наамы = профессор |дини = [[атеизм]], кийин — [[католицизм]] |кол тамгасы = Benito Mussolini Signature.svg |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = саясатчы, журналист, публицист |наамы = Капрал (1916)<br>Империянын биринчи маршалы (1938) |өтөгөн жылы = 1915—1917 |жарандыгы = [[File:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|20px]] Италия падышалыгы |кызмат өтөгөн жайы = Avanti! |башкаруусу = |катышкан согушу = [[Биринчи дүйнөлүк согуш]]<br>• [[Биринчи дүйнөлүк согуштун Италия фронту]] }} [[Файл:Mussolini e Petacci a Piazzale Loreto, 1945.jpg|thumb|Солдон оңго, сиз мурдагы коммунисттик саясатчы Никола Бомбаччи, Дюс Бенито Муссолини, анын ишенимдүү сүйүктүүсү Клара Петаччи, министр Алессандро Паволини жана белгилүү фашисттик саясатчы Ахилл Старастын жансыз денелери 2012-жылдын 1-майындагы Лорето аянтында көргөзмөгө коюлганын көрө аласыз. Милан шаары 1945-ж.]] '''Бенито Амилькаре Андреа Муссолини''' (29. 7.1883, Форли провинциясы, Довиа кыштагы – 28. 4. 1945, Донгого жакын жер) – 1922–43-жылы италиялык фашисттик диктатор. 20-кылымдын башталышында Швейцарияда жашап, жумушчу болуп иштеген. Социалисттик партиянын мүчөсү болгон. Мекенине кайтып келгенден кийин журналист, окутуучу жана оратор катары белгилүү болуп, «Аванти» Социалисттик гезитинин башкы редакторлугуна дайындалган (1912). 1-дүйнөлүк согуш башталганда Италия Антанта уюмуна кириш керек деген агитация жүргүзгөндүгү үчүн Социалисттик партиядан (ИСП) чыгарылган. Ошол эле жылы «Пополо д’Италия» гезитин негиздеген. 1919-жылы мартта «фашио ди компатименто» фашисттик уюмун түзгөн. 1922-жылы 2-октябрда Муссолини Италия парламентинен бийликти тартып алып, дүйнөдө биринчилерден болуп фашисттик бийликти орноткон. 1926-жылы Муссолининин өкмөтү өлкөдө фашисттик террор тартибин киргизип, агрессиячыл саясат жүргүзгөн. 1933-жылы Гитлер бийликке келгенден кийин, аны менен саясий жана согуштук союз түзгөн жана Эфиопияны (1936) басып алган. Муссолининин демилгеси менен 1937-жылы Үчтүктөр союзу (Италия, [[Германия]], [[Жапония|Япония]]) түзүлгөн. 1938-жылы сентябрдагы Мюнхен макулдашуусун (1938) уюштуруучулардын бири. Италия 2-дүйнөлүк согушта Германия тарапта катышкан. Согушта немистик-фашисттик жана италиялык аскерлердин жеңилишинен, ошондой эле Италияда [[Фашизм|фашизмге]] каршы кыймылдын күч алышынан улам мененин диктатурасы кыйраган (1943-жылы 25-июль). 1945-жылы италиялык партизандар колго түшүрүп, Түндүк Италиянын Улуттук-боштондук комитетинин аскер трибуналынын өкүмү боюнча өлүм жазасына тартылган. [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Инсандар]][[Категория:Инсандар:Италия]][[Категория:Италия]][[Категория:Мамлекет башчылары]][[Категория:Экинчи дүйнөлүк согуш]] == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 [[Категория:Инсандар:Италия]] 37fy8msasbu05sgtec74fsg0xb35igp 0 88105 646700 642048 2026-05-18T08:09:20Z Римми 47655 646700 wikitext text/x-wiki {{Илимпоз|Ысымы=Чынгышпаев Шамиль Мукашевич|Туулган жылы=1948-жыл, 18-август|Расмий ысымы=Чынгышпаев Шамиль Мукашевич|Туулган жери=Ысык-Көл облусу, Жети-Өгүз району, Жети-Өгүз айылы|Жарандыгы=Кыргызстан|Илимий чөйрөсү=Медицина|Иштеген жери=Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби|Илимий даражасы=Медицина илимдеринин доктору|Илимий наамы=Профессор|Белгилүү окуучулары=1 доктордук жана 5 кандидаттык диссертация ийгиликтүү корголгон|Белгилүү болгондугу=Кыргызстанда биринчилерден болуп түздөлгөн жеке менчик медициналык жогорку окуу жайдын негиздөөчүлөрунүн бири.|Сыйлыктары=“Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо тармагынын отличниги” (1995-ж.) “Билим берүүнүн отличниги” (2000-ж.) “И.К. Ахунбаев атындагы академиялык сыйлыктын ээси”|Альма-матер=Кыргыз мамлекеттик медициналык институт|Туурасы=Кыргыз Респупликасынын илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыктын лауреаты.И.К.Ахунбаев атындагы хирургия боюнча академиялык сыйлыктын лауреаты.Жалпы хирургия, хирург. эндокринология, ириңдөө хирургиясы боюнча адис. 120дан ашык илимий эмгеги жана 4 монографиясы бар.}} '''Чынгышбаев Шамиль Мукашевич''' (1948-жылы, [[Ысык-Көл облусу]]., Жети-Өгүз [https://www.vb.kg/doc/429164_sh._m._chyngyshpaev:_y_vypysknikov_mvshm_za_rybejom_vysokie_pokazateli.html району], Жети-Өгүз айылы) - медицина илимдеринин доктору (2001).<ref>[https://who.ca-news.org/people:35354 Медицина илимдеринин доктору наамын алгандыгы боюнча тастыктама]</ref> [[Kыргыз мамлекеттик медициналык академиясы|КММИ]]ни ([[1972|1966-1972]]), [[Республикалык Клиникалык оорукана]] (РКО) интернатураны (1972-1973) аяктаган, РКОдо ординатор (1973-1975), ассистент, бөлүм башчы (1975-1986), КММАда доцент, декандын орун басары, контракт менен окутуу Борборунун директору (1986-[[2000]]). [[2000]]-жылдан КРСУда кафедра башчы болуп иштейт. КММАнын Медицина институтунун директору (2002-2003). КММАнын профессору (2002-2003) Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин ректору (2003-2018) Жалпы хирургия, хирургиялык эндокринология, ириңдүү хирургия боюнча адис. 120дан ашык илимий эмгеги, жана 4 монографиясы бар. ==Колдонулган адабияттар== *«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4 [[Категория:Инсандар]] jaf54klf5wclvgh6uy9n2j5y3ll93rc 0 113522 646673 642614 2026-05-17T23:51:26Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 646673 wikitext text/x-wiki {{Персона |ысымы = Семетей Амиралиев |нукура ысымы = |сүрөт = |туурасы = 230px |сүрөткө баяндама = |төрөлгөндөгү аты = |ишмердүүлүк тармагы = лингвист-тилчи, [[жазуучу]] |туулган датасы = 03.03.1987 |туулган жери = [[Кан, Баткен району|Кан]], [[Баткен району]], [[Баткен облусу|Баткен (Ош) облусу]], [[СССР]], ([[Кыргызстан]]) |жарандыгы = {{СССР желеги}} [[СССР]] →<br> {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |өлгөн датасы = |өлгөн жери = |атасы = Манас Амиралиев |апасы =Зуура Амиралиева |жубайы = Сайрамкан Айдарбек кызы |балдары = |сыйлыктары = |сайт = |уикиказына = }} '''Семетей Манасович Амиралиев''' ([[1987]]-жыл, [[3-март]], [[Баткен району]], Кан айылы) — лингвист-тилчи, филология илимдеринин доктору, [[Ош]]МУнун профессору, «[[Билерман ордо]]» интеллектуалдык клубунун магистри (2019), мыкты оюнчусу жана команданын капитаны. Интеллектуалдык багыттагы бир нече китептердин автору. [[Кыргызстан]]дагы баш катырмаларды изилдөөчүлөрдүн бири. == Үй-бүлөсү жана кыскача өмүр таржымалы == Атасы Амиралиев Манас (1951-жыл, 26-декабрь, Баткен району, Кан айылы) — физик, 30 жылдык эмгек тажрыйбасы бар педагог. Апасы Амиралиева Зуура (1956-жыл, 3-сентябрь, Баткен району, Кан айылы) — үй кожейкеси, баатыр эне. Келинчеги Айдарбек кызы Сайрамкан (1990-жыл, 17-декабрь, Баткен району, Кан айылы). - кыргыз тили жана адабияты мугалими. Үй-бүлөсү менен 3 уул, 1 кызды тарбиялап-өстүрүүдө. <br> 2010-жылы Ош мамлекеттик университетин артыкчылык диплому менен аяктап, "Лингвист, маданият аралык коммуникациялар боюнча адис" кесибине ээ болгон. 2010-жылы эмгек жолун ОшМУнун чет тилдер жана маданият аралык коммуникациялар кафедрасында лаборант болуп иштөөдөн баштаган. Ушул эле жылы аталган университеттеги аспирантуранын сырттан окуу бөлүмүнө тапшырып, аны 2014-жылы ийгиликтүү аяктаган. <br> 2012-жылы Индиянын Хайдарабад шаарында англис тилин мыктылап үйрөнүү боюнча 3 айлык курстан өткөн. 2013-жылы белгилүү окумуштуу, филология илимдеринин доктору, профессор К.З. Зулпукаровдун жетекчилиги астында "Тилдин менталдык семантикасындагы кинологиялык концепттер" аттуу темада кандидаттык диссертациясын жазып бүтүргөн. <br> 2015-жылдын 30-январында Кыргыз Республикасынын Б.Н. Ельцин атындагы Кыргыз-Россия Славян (720000, Бишкек ш., Киев көч. - 256, 2-ауд.) жана Ош мамлекеттик университеттеринин (723500, Ош ш., Ленин көч. - 331 а) алдындагы докторлук (кандидаттык) диссертацияларды коргоо боюнча Д 10.14.500 диссертациялык кеңештин жыйынында 10.02.19 - тилдин теориясы адистиги боюнча кандидаттык диссертациясын коргогон. <br> Анын диссертациясы менен Ош мамлекеттик университетинин борбордук китепканасынан (723500, Ош ш., Ленин көч. - 331 а) жана https://bilim.akipress.org, http://arch.kyrlibnet.kg {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220406070723/http://www.arch.kyrlibnet.kg/ |date=2022-04-06 }} сайттарынан таанышууга болот. <br> 2015-жылы Ош шаарында өткөн "Жыл тандоосу" конкурсунда эң жаш илимпоз болуп таанылган. <br> 2017-жылы ОшМУнун доценти наамына ээ болгон. 2025-жылы филология илимдеринин доктору окумуштуулук наамын алган. 2026-жылы ОшМУнун профессору кызмат ордун ээлеген. == Илимий эмгектери жана публикациялары == '''1.''' 222 баш катырма. – Ош: «Дипполиграфия», 2009. – 80 б. '''2.''' 1111 баш катырма. – Бишкек: «Бийиктик-плюс», 2014. – 164 б. '''3.''' Билерман ордо. – Бишкек: «Бийиктик-плюс», 2014. – 300 б. '''4.''' Англисче-кыргызча-орусча сүйлөшмө. – Бишкек: «Бийиктик-плюс», 2014. – 154 б. '''5.''' Кызыктар дүйнөсүнө саякат. – Бишкек: «Бийиктик-плюс», 2014. – 204 б. '''6.''' Брейн-ринг (акыл таймаш китеби+DVD компакт диск). – Бишкек: «Бийиктик-плюс», 2015. – 190 б. '''7.''' Ар сабактан бир суроо (1000 суроо-жооп). – Бишкек: «Бийиктик-плюс», 2016. – 180 б. '''8.''' Эң, эң, эң ... (Нуристан Марат уулу менен авторлошуп). – Бишкек: «Бийиктик-плюс», 2017. – 360 б. '''9.''' «Эмгекчил илимпоз (филология илимдеринин доктору, профессор К.З. Зулпукаров 70 жашта)». – Бишкек: «Бийиктик-плюс», 2017. – 136 б. '''10.''' «Ош декларациясы (үч жылдын үзүрү)». – Ош: «Билим», 2018. – 60 б. '''11.''' «Эл аралык байланыштар бөлүмү». – Ош: «Билим», 2018. – 368 б. '''12.''' «Буклет жасоо боюнча нускама». – Ош: «Билим», 2019. – 10 б. '''13.''' «ОшМУда кыялдарым орундалды». – Ош: «Билим», 2019. – 68 б. '''14.''' «Когнитивдик лингвистикада концепттин изилдениши (усулдук колдонмо)». – Ош: «Билим», 2019. – 94 б. '''15.''' «Кинологиялык лексиканын түзүмү жана менталдык мазмуну (усулдук колдонмо)». – Ош: «Билим», 2019. – 80 б. '''16.''' «“Ит” концепти кыргыз ойтуюмунда (усулдук колдонмо)». – Ош: «Билим», 2019. – 108 б. '''17.''' «Лингвистикалык антропоцентризм: маселелер, изденүүлөр жана чечимдер (монография, авторлоштор - К.З. Зулпукаров, Е.Н. Мурадымова, Р.К. Ормокеева, Г.Ж. Болотакунова)». – Бишкек: «Бийиктик-плюс», 2019. – 743 б. '''18.''' «Эл аралык байланыштар бөлүмү». – Ош: «Билим», 2019. – 242 б. '''19.''' «Билип ал». – Бишкек: «Глобал Принт», 2020. – 192 б. '''20.''' «Синтез тилди сыпаттоонун ыкмасы катарында (казусологиянын, синологиянын, алтаистиканын жана ностратиканын маселелери)». Профессор К.З. Зулпукаров менен авторлошуп жазылган монография. – Бишкек, 2021. – 748 б. == Илимий макалалары == '''1.''' Семантика кинологической лексики в паремиях / С.М. Амиралиев // Сборник научных трудов, выпуск 2 факультета русской филологии. К 60-летию университета и факультета. Ош. - 2010. – С. 65-69. https://yadi.sk/i/Le7sCy5E8MW05Q{{Жеткиликсиз шилтеме|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''2.''' Итке байланыштуу сөздөрдүн Ч. Айтматовдун «Деңиз бойлой жорткон Ала-Дөбөт» аттуу повестиндеги жана илимий популярдуу эмгектеги саны / С.М. Амиралиев // Сборник научных трудов, выпуск 2 факультета русской филологии. К 60-летию университета и факультета. Ош. - 2010. – 123-129-бб. '''3.''' Пословица – фрейм и сценарий / С.М.Амиралиев (в соавтор. с А.А. Калмурзаевой) // Сборник научных трудов, выпуск 3 факультета русской филологии. К 60-летию университета и факультета. Ош - 2011. – С. 50-55. '''4.''' Концепт как термин современной лингвистики / С.М. Амиралиев (в соавтор. с А.А. Калмурзаевой) // Сборник научных трудов, выпуск 3 факультета русской филологии. К 60-летию университета и факультета. Ош - 2011. – С. 55-64. '''5.''' Интерпретация понятий «менталитет» и «ментальность» / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Л.Н. Дрофа) // Ош мамлекеттик университетинин жарчысы (проф. К. Матикеевдин 70 жылдыгына арналган эл аралык, илимий-практикалык конференциянын материалдары). Ош – 2012, - С. 24-27. '''6.''' «Ит» концепти социумдун аксиологиялык парадигмасында / С.М. Амиралиев // ОшМУнун жарчысы.2013. - №3. – 20-22-бб. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=29061706{{Жеткиликсиз шилтеме|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''7.''' «Ит» фрейминин концептуалдык мазмуну: денотаттын касиеттери, түрлөрү (породалары) жана функциялары / С.М.Амиралиев // ОшМУнун жарчысы. 2013. - №3. – 17-20-бб. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=29061707{{Жеткиликсиз шилтеме|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''8.''' «Ит» концепти кандай ассоциацияларды пайда кылат? / С.М. Амиралиев (К. Зулпукаров менен авторлошуп) // КГУ Бишкек жарчысы, 2013. - №3. 1-чыг. – 244-247-бб. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=26110312{{Жеткиликсиз шилтеме|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''9.''' Кинологиялык сөздөрдөгү денотативдик жана коннотативдик маанилер / С.М. Амиралиев // Научный мир Казахстана – международный научный журнал, №3-6 саны. Казахстан. – 2014. – 11-15-бб. == Кандидаттык диссертациясын коргогондон кийин == '''10.''' Дүйнөнүн тилдик сүрөтүнүн жаралыш жолдору жана түрлөрү / С.М. Амиралиев (К. Зулпукаров менен авторлошуп) // Сборник научных трудов, выпуск 4 факультета русской филологии ОшГУ. К 75-летию университета и факультета. Ош, “РИО ОшТУ” – 2014. – 91-97-бб. '''11.''' Улуттук символдор – лингвоэтномаданиятыбыздын көөнөргүс фрагменти / С.М. Амиралиев // Сборник научных трудов, выпуск 4 факультета русской филологии ОшГУ. К 75-летию университета и факультета. Ош, “РИО ОшТУ” – 2014. – 97-101-бб. '''12.''' Концептуалдык изилдөөлөрдүн методдору жана ыкмалары / С.М. Амиралиев // “Юнусалиев окуулары - 2015”: Эл аралык илимий-практ. конф. материалдары. – Бишкек: “Улуу Тоолор”, 2015. – 88-93-бб. https://www.oshsu.kg/univer/temp/url/ilim/2015-4-3-1.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200110203622/http://www.oshsu.kg/univer/temp/url/ilim/2015-4-3-1.pdf |date=2020-01-10 }} '''13.''' Когнитивдик илимге кыскача сереп / С.М. Амиралиев // Академик Б.Ө. Орузбаева жана филология маселелери: Конор. Материалдары. – Б.: Алтын тамга, 2016. – 144-149-бб. '''14.''' Кыргыз тилиндеги негизги кинологиялык түшүнүктөр / С.М. Амиралиев // ОшМУнун жарчысы, №3 саны. II чыгарылыш. Ош, “Билим” редакциялык-басма бөлүмү – 2016. – 259-261-бб. https://elibrary.ru/item.asp?id=30547511 '''15.''' Протеза в киргизско-китайских лексических соответствиях / С.М. Амиралиев // Материалы между-народной научно-практической конференции «Современные проблемы тюркологии: язык – литература – культура», 17-18 ноября 2016 года, г. Москва. - М.: Издательство РУДН, 2016. – С. 307-312. '''16.''' Кыргыз тилинин макал-лакаптарындагы “Ит” концептинин борбору жана жакабели / С.М. Амиралиев (Э. Карабекова менен авторлошуп) // Ош МУнун жарчысы, №3 саны. Атайын чыгарылыш. Ош, “Билим” редакциялык-басма бөлүмү – 2016. – 17-23-бб. '''17.''' Судьба пракорня *''kes/sek'' в ностратических языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Вестник Дагестанского государственного университета. Серия 2. Гуманитарные науки. 2016. Том. 31. Вып. 3. – С. 54-59. '''18.''' Личные местоимения дагестанских языков в сравнении с ностратическими / С.М. Амиралиев, (в соавтор. с К. Зулпукаровым, и А.К. Зулпукаровой) // Вестник Дагестанского государственного университета. Серия 2. Гуманитарные науки. 2016. Том. 31. Вып. 4. – С. 43-49. '''19.''' Диереза в китайско-киргизских лексических соответствий / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // ЖАМУнун жарчысы, №2 (35) саны. Жалал-Абад, “ЖАМУнун басмаканасы”. – 2017. – С. 26-36. '''20.''' О мотивированности семантики лексико-грамматических единиц в языке / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Ўзбекистонда хорижий тиллар илмий методик электрон журнал, www.journal.fledu.uz, №2/(16) 2017. – С. 74-92. https://journal.fledu.uz/ru/author/kapar-zulpukarov-semetej-amiraliev/ '''21.''' О некоторых словарных общностях тюркских и китайского языков / С.М. Амиралиев // ОшМУнун жарчысы (проф. К. Зулпукаровдун 70 жылдык юбилейине карата). №5 саны. Атайын чыгарылыш. Ош, “Билим” редакциялык-басма бөлүмү – 2017. – С. 34-38. '''22.''' Истоки семантического строения некоторых слов, словосочетаний и предложений киргизского языка / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // ОшМУнун жарчысы (проф. К. Зулпукаровдун 70 жылдык юбилейине карата). №5 саны. Атайын чыгарылыш. Ош, “Билим” редакциялык-басма бөлүмү – 2017. – С. 95-105. '''23.''' Метатеза как один из путей возникновения звуковых расхождений в китайском и киргизском языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Материалы между-народной научно-практической конференции «Языки в лингвоэтнокультурном пространстве Кыргызстана», посвященной 70-летию проф. К. Зулпукарова 29 сентября 2017 года, г. Ош. Ошбасмакана, 2017. – С. 108-108. '''24.''' Смысловое строение киргизских словосочетаний с точки зрения китайского языка / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Языки в диалоге культур: к 70-летию профессора М.Дж. Тагаева 10 октября 2017 года, г. Бишкек, изд-во КРСУ, 2017 . – С. 329-333. '''25.''' К вопросу о тюрко-китайских словах с идентичным происхождением / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Д. Акматовой, С. Сейитбековой) // Материалы ХХIV международной научно-практической конференции «Современные тенденции развития науки и технологий» (г. Белгород, 31 марта 2017 г.) №3, часть 5. 2017. – С. 15-21. https://elibrary.ru/item.asp?id=29002810 '''26.''' О китайско-русских лексических соответствиях / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, С. Сейитбековой) // Материалы ХХIV международной научно-практической конференции «Современные тенденции развития науки и технологий» (г. Белгород, 31 марта 2017 г.) №3, часть 5. 2017. – С. 78-91. '''27.''' Animal nominations in Kyrgyz proverbs: Values of Human Rights in Literature / S. Amiraliev // Human Rights: National & Global Agenda. Prateeksha publications Jaipur (India). First published: 2017. Editor Dr. Badruddin. 2017. – P. 286-296. https://yadi.sk/i/0oT5UcjDLu50sQ '''28.''' Семантическая структура некоторых слов киргизского языка, мотивированная китайскими слогами / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Актуальные проблемы татарской филологии: Материалы Всероссийской заочной научно-практической конференции с международным участием. 15 декабря 2017 г. / Отв. ред. И.Ф. Зарипова. – Уфа: РИЦ БашГУ, 2017. – С. 255-261. '''29.''' О некоторых общетюркских словах, соотносительных с китайскими / С.М. Амиралиев // Актуальные проблемы татарской филологии: Материалы Всероссийской заочной научно-практической конференции с международным участием. 15 декабря 2017 г. / Отв. ред. И.Ф. Зарипова. – Уфа: РИЦ БашГУ, 2017. – С. 185-191. '''30.''' Выпадение конечного -р в китайских слогах с точки зрения фонетической структуры киргизского слова / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Филология (Матер. науч.-прак. конф., посвящ. 70-летию проф. И. Абдувалиева). Состав. Ж. Султангазиева. – Б.: изд-во “Улуу Тоолор”, 2017. – С. 98-106. Филология (профессор И. Абдувалиевдин 70 жылдыгына арналган илимий-практикалык конференциянын материалдары). / Түз.: Ж. Султангазиева. – Б.: Улуу Тоолор, 2017. – 98-106-бб. https://yadi.sk/i/APCs6S0OJIsgcQ '''31.''' Алишер Навои и вопросы сопоставительного языкознания / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, Н. Караевой) // Творческое наследие Алишера Навои и современность сборник докладов Международной научно-практической конференции. Москва, Издательство: ООО “4 Принт”. - 2018. - С. 52-56. '''32.''' Константы и переменные в киргизско-китайских общих морфемах / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Новая парадигма социально-гуманитарного знания. Сборник научных трудов по материалам Международной научно-практической конференции 29 декабря 2017 г.: в 6 ч. / Под общей редакцией Е.П. Ткачевой. – Белгород: "Агентство перспективных научных исследований", 2018. – Часть I. – С. 44-50. https://elibrary.ru/item.asp?id=32283052 '''33.''' Корреляция морфем и их алломорфов в родственных языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Новая парадигма социально-гуманитарного знания. Сборник научных трудов по материалам Международной научно-практической конференции 29 декабря 2017 г.: в 6 ч. / Под общей редакцией Е.П. Ткачевой. – Белгород: "Агентство перспективных научных исследований", 2018. – Часть I. – С. 50-57. https://elibrary.ru/item.asp?id=32283053 '''34.''' Китайско-киргизское zhèr/жер и его семантико-звуковое варьирование / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Инновационные процессы в национальной экономике и социально-гуманитарной сфере:сборник научных трудов по материалам Международной научно-практической конференции 31 января 2018 г.: в 3 ч. / Под общей редакцией Е.П. Ткачевой. – Белгород: "Агентство перспективных научных исследований", 2018. – Часть I. – С. 48-53. https://elibrary.ru/item.asp?id=32471971 '''35.''' Проблема экономии артикуляционных усилий говорящего и судьба конечного -р в этимологически идентичных словах китайского и киргизского языков / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Инновационные процессы в национальной экономике и социально-гуманитарной сфере: сборник научных трудов по материалам Международной научно-практической конференции 31 января 2018 г.: в 3 ч. / Под общей редакцией Е.П. Ткачевой. – Белгород: "Агентство перспективных научных исследований", 2018. – Часть I. – С. 54-63. '''36.''' Первый труд по контрастивному исследованию персидского и древнетюркского языков / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Н. Караевой) // Актуальные направления гуманитарных и социально-экономических исследований: сборник научных трудов по материалам Международной научно-практической конференции 30 марта 2018 г.: в 3-х ч. / Под общей редакцией Е.П. Ткачевой. – Белгород: ООО Агентство перспективных научных исследований (АПНИ), 2018. – Часть I. – С. 11-14. https://elibrary.ru/item.asp?id=32746765 '''37.''' Роль опопоки в сокращении объема языкового знака в отдаленно-родственных языках (на примере киргизского и китайского языков) / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Евразийский союз ученых (ЕСУ) Ежемесячный научный журнал № 3 (48) / 2018 5 часть. Москва, 2018. – С. 69-73. https://euroasia-science.ru/wp-content/uploads/2018/04/Euroasia_C-20.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''38.''' О происхождении ключевого номинанта концепта «вода» в тюркских языках / С.М. Амиралиев (в соавтр. с Н. Караевой) // Актуальные проблемы филологии и контрастивной лингвистики. Материалы научно-практической конференции, посвященной 70-летию со дня рождения канд.филол.наук, доц. К. Юсупова. – Фаргона, 2018. – С. 43-46. '''39.''' Лингвокультурологический анализ обращения “тергөө” в кыргызском языке / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Каныбек к. А.) // Языки в лингвоэтнокультурном пространстве Кыргызстана. Материалы научно-практической конференции, посвященной 70-летию со дня рождения док.филол.наук, проф. Т. Аширбаева. АО “Ошоблтипография”. – Ош, 2018. – С. 81-84. '''40.''' О происхождении некоторых сино-тибетских слов, оформленных по фонетической модели “САСЫ” / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Вестник Ошского государственного университета (Матер. междунар. конф. “Устойчивое развитие образования в вузе”). №1, специальный выпуск. – Ош, изд-во “Билим”, 2018. – С. 247-251. '''41.''' Фонетическая трансформация китайских слогов под модель СЫСА кыргызского языка / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Наука, новые технологии и инновации. 2018. №.2 (Февраль). C. 257-259. https://elibrary.ru/item.asp?id=35203563 '''42.''' Слово обычай и его употребление в сказке / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Э. Абдувалиевой) // Известия ВУЗов Кыргызстана. 2018. №.2 (февраль). C. 92-94. https://elibrary.ru/item.asp?id=35269031 '''43.''' Параллелизм в паремиях и его роль в создании фрейма и сценария / С.М. Амиралиев (в соавтор. с С. Тургунбаевой, А. Зулпукаровой) // Известия ВУЗов Кыргызстана. 2018. №.3. C. 185-187. http://science-journal.kg/media/Papers/ivk/2018/3/%D0%98%D0%92%D0%9A_N3-2018-185-187.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''44.''' Роль сингармонизма в увеличении фонетических расхождений этимологически тождественных слов (на материале китайского и киргизского языков) / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Г. Кожоевой) // Филологические науки. Вопросы теории и практики. Издательство ГРАМОТА, 2018. №8 (86). Ч. 2. – С. 292-297. https://cyberleninka.ru/article/n/17675623 '''45.''' Сравнительная характеристика названий руки в дагестанских и алтайских языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, А. Зулпукаровой) // Вестник Дагестанского государственного университета. Серия 2. Гуманитарные науки. 2018. Том 33. Вып. 2. – С. 50-56. https://elibrary.ru/contents.asp?id=35617591 '''46.''' О происхождении гидронимов в ностратических языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, У. Камардиновой) // Вестник Дагестанского государственного университета. Серия 2. Гуманитарные науки. 2018. Том 33. Вып. 3. – С. 52-60. https://elibrary.ru/item.asp?id=36919436 '''47.''' Место паремийных пропозиций в когнитивно-языковой картине мира / С.М. Амиралиев (в соавтор. с С. Тургунбаевой) // Наука, новые технологии и инновации Кыргызстана, №5, 2018. – С. 210-212. http://science-journal.kg/media/Papers/nntiik/2018/5/210-212.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220805112833/http://science-journal.kg/media/Papers/nntiik/2018/5/210-212.pdf |date=2022-08-05 }} '''48.''' Паремийные пропозиции в когнитивно-языковой картине мира / С.М. Амиралиев (в соавтор. с А. Козубаевой) // Наука, образование и техника. Международный научный журнал. Издательство: Ошский кыргызско-узбекский университет, №2 (62) , 2018. С. - 76-82. https://elibrary.ru/item.asp?id=37155349 '''49.''' Фреймово-сценарное строение паремийных изречений / С.М. Амиралиев (в соавтор. с А. Козубаевой) // Наука, образование и техника. Международный научный журнал. Издательство: Ошский кыргызско-узбекский университет, №2 (62) , 2018. С. - 82-88. https://elibrary.ru/item.asp?id=37155350 '''50.''' О происхождении ключевого номинанта концепта «вода» в тюркских языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с У. Камардиновой, Н. Караевой) // Евразийский союз ученых (ЕСУ) Ежемесячный научный журнал № 3 (60) / 2019. 9 часть. – С. 18-20. '''51.''' Об интеграции единиц описания для целей обучения и иерархии целеустановок практического курса русского языка как неродного / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Современное языковое образование: инновации, проблемы, решения : материалы X Международной научно-практической конференции, г. Москва, 15 марта 2019 г. Часть 1 / под общ. ред. А. А. Богатырева. – Москва: МПГУ, 2019. – С. 137-150. '''52.''' Пракорень *kes/sek и его рефлексы в ностратических языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Материалы Первого Международного алтаистического форума «Тюрко-монгольский мир большого Алтая: историко-культурное наследие и современность». Барнаул – Горно-Алтайск, 12-14 сентября 2019 г. – Барнаул: Изд-во Алт. ун-та, 2019. – С. 20-24. '''53.''' Об этимологии названий хижины и золота в тюркских и китайском языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, Н. Караевой) // Современные гуманитарные исследования. Москва, Издательство: «Спутник +», №6 (91), 2019. – С. 29-31. https://elibrary.ru/item.asp?id=41748140 '''54.''' Об этимологии названия автомойки в киргизском языке / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Н. Караевой, У. Камардиновой) // Филология: научные исследования. – 2019. – №6. – С. 251-256. '''55.''' Некоторые точки зрения к описанию концепта / С.М. Амиралиев (в соавтор. с М. Абыловой) // «Актуальные проблемы филологии» материалы международной научной-практической интернет конференции. – Научное издание. – Фергана: ФГУ, 2020. – С. 23-27 '''56.''' Изучение понятия концепта в когнитивной лингвистике / С.М. Амиралиев (в соавтор. с М. Абыловой) // «Актуальные проблемы филологии» материалы международной научной-практической интернет конференции. – Научное издание. – Фергана: ФГУ, 2020. – С. 27-30 '''57.''' О киргизских словах «иранского» происхождения / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Н. Караевой, А. Сапарбаевой) // Международный научный журнал «МИР НАУКИ, КУЛЬТУРЫ, ОБРАЗОВАНИЯ». № 1 (80), Горно-Алтайск, 2020. – С. 377-380. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=42507588{{Жеткиликсиз шилтеме|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''58.''' Рефлексы пракорня *deng «равный» в языках Евразии / С.М. Амиралиев (в соавтор. с А. Сапарбаевой, Ф. Кайымовой) // Международный научный журнал «МИР НАУКИ, КУЛЬТУРЫ, ОБРАЗОВАНИЯ». № 1 (80), Горно-Алтайск, 2020. – С. 380-383. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=42507589{{Жеткиликсиз шилтеме|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} '''59.''' О характере перестановки звуков в этимологически идентичных словах китайского и киргизского языков / С.М. Амиралиев // Вестник ОшГУ. 4 Серия: педагогика, психология и филологические науки. Часть 1. – Ош: Редакционно-издательский отдел “Билим” – 2020. – С. 52-61. '''60.''' Этимология киргизско-китайских лексем модели “САС” / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Актуальные вопросы преподавания государственного языка: проблемы и пути их решения. Материалы научной конференции. – Фаргона, 2020. – С. 132-138. '''61.''' Роль выпадения звуков в экономии артикуляционных усилий производителя речи / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // Актуальные вопросы преподавания государственного языка: проблемы и пути их решения. Материалы научной конференции. – Фаргона, 2020. – С. 141-147. '''62.''' Reflexes of the Most Ancient Root *er “male” in Eurasian Languages / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Kapar Zulpukarov/Aida Zulpukarova/Ainisa Akmatova/Aigul Zhoroeva/Zhypargul Abdullaeva) // Open Journal of Modern Linguistics, > Vol.11 No.1, February, 2021. – pp. 104-119. https://www.scirp.org/pdf/ojml_2021022514424282.pdf ISSN Print: 2164-2818 https://www.scirp.org/journal/paperinformation.aspx?paperid=107444 '''63.''' О соотношении морфем и их алломорфов в родственных языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым) // 9th INTERNATIONAL CONFERENCE ON CULTURE AND CIVILIZATION // Tashkent Chemical-Technological Institute. - March 15-16, 2021. – P. 462-472. <nowiki>https://0f511472-47e9-4e70-8ddb-737e46a9a2b8.filesusr.com/ugd/614b1f_efbcfa906a154fb9ab6c1a8fd916bb25.pdf</nowiki> https://www.europenjournal.com/ '''64.''' О межъязыковых вариантах фонологической модели САСЫС / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, А. Зулпукаровой, Сюй Чже) // Вестник ОшГУ. Материалы научно-практической конференции «Актуальные проблемы педагогики, методики, кыргызского языка и литературы». – Ош: Редакционно-издательский отдел “Билим”, 2021. – 52-61-бб. '''65.''' Трансформы киргизской фонетической модели САСАС в контексте тюркологии и синологии / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, А. Зулпукаровой, Чжоу Сяньцы) // Вестник ОшГУ. Материалы научно-практической конференции «Актуальные проблемы педагогики, методики, кыргызского языка и литературы». – Ош: Редакционно-издательский отдел “Билим”, 2021. – 52-61-бб. '''66.''' Корреляция -ң/-н китайского и киргизского языков в составе сложных слов / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Барчынбек, М.А. Зулпукаровой) // «SCIENCE AND EDUCATION IN THE MODERN WORLD: CHALLENGES OF THE XXI CENTURY» материалы VIII Международной науч-прак. конф. (Филологические науки) / сост.: Е. Ешім, Е. Абиев. – Нур-Султан, 2021 – С. 57-60. '''67.''' Родственные слова с конечным -н в китайском и киргизском языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с М.А. Зулпукаровой, Барчынбек) // «SCIENCE AND EDUCATION IN THE MODERN WORLD: CHALLENGES OF THE XXI CENTURY» материалы VIII Международной науч-прак. конф. (Филологические науки) / сост.: Е. Ешім, Е. Абиев. – Нур-Султан, 2021 – С. 61-65. '''68.''' Пракорень *kar «черный» и его рефлексы в языках Евразии / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, А.К. Зулпукаровой, Ч.Р. Шариповой) // «Евразийское Научное Объединение». Материалы 74-ой международ. науч. конф. “Актуальные вопросы развития науки в мире”. № 4 (74), Апрель, 2021. – С. 310-313. '''69.''' Некоторые трансформы пракорня *kar «черный» в киргизском языке с точки зрения ностратики / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, А.К. Зулпукаровой, Ч.Р. Шариповой) // «Евразийское Научное Объединение». Материалы 74-ой международ. науч. конф. “Актуальные вопросы развития науки в мире”. № 4 (74), Апрель, 2021. – С. 314-317. '''70.''' О соотношении морфем и их алломорфов в родственных языках / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, Г.Н. Тавалдиевой) // Сборник тезисов международной научно-технической конференции “Актуальные проблемы инновационных технологий в развитии химической, нефте-газовой и пищевой промышленности”, посвящ. 30-летию Ташкент. хим.-технол. ин-та. – Ташкент: “Fan ziyosi”, 2021. – С. 491-492. '''71.''' Корреляция констант и переменных в структуре киргизско-китайских общих морфем / С.М. Амиралиев (в соавтор. с К. Зулпукаровым, Г.Н. Тавалдиевой) // Сборник тезисов международной научно-технической конференции “Актуальные проблемы инновационных технологий в развитии химической, нефте-газовой и пищевой промышленности”, посвящ. 30-летию Ташкент. хим.-технол. ин-та. – Ташкент: “Fan ziyosi”, 2021. – С. 493-494. '''72.''' Опыт Ошского государственного университета в организации академической мобильности / С.М. Амиралиев // Вестник ОшГУ. Выпуск: педагогика, психология, филологические науки. – Ош: Редакционно-издательский отдел “Билим” – 2021. – Т.1, №4. - С. 415-426. https://elibrary.ru/item.asp?id=46499978 '''73.''' Академическая мобильность: проблемы и пути их решения (на опыте Ошского государственного университета) / С.М. Амиралиев (в соавтор. с А.О. Абдувалиевым) // Функциональная грамматика: теория и практика: сб. Научных статей по итогам Всероссийск. с международ. участием научно-прак. конф. / отв. ред. А. Д. Ахвандерова, О. А. Димитриева, З. Н. Якушкина. – Чебоксары: Чуваш. гос. пед. ун-т, 2021. – С. 432-437. '''74.''' About Transformation Formulas of the Most Ancient Roots in Eurasian Languages / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Zulpukarov K., Aipova G., Zulpukarova A., Toichuev T., Joldosheva A., Apaeva S., Ryskulova B., Saparbaeva A., Abdykulov M., Abdullaeva Z.) // Open Journal of Modern Linguistics, > Vol.11 No.6, December, 2021. – pp. 907-918. Open Journal of Modern Linguistics ISSN Print: 2164-2818 ISSN Online: 2164-2834 www.scirp.org/journal/ojml/ https://scirp.org/journal/paperinformation.aspx?paperid=113667 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211207105825/https://www.scirp.org/journal/paperinformation.aspx?paperid=113667 |date=2021-12-07 }} '''75.''' Reflexes of the Most Ancient Root *Deng «Equal» in Eurasian Languages and Interpersonal Relationship Cognitions of Paremias in the Kyrgyz Language / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Kapar Zulpukarov, Aigul Abdraeva, Aida Zulpukarova, Sabyrkul Kalygulova, Gulzat Aipova, Mansur Mamutov, Bermet Ryskulova, Sofia Apaeva, Toichubek Kabylov, Zhannat Kadenova, Nazira Karaeva, Khulkharai Abdurakhmanova) // Journal of Positive School Psychology. – Gorakhpur (India), Society of Psychology and Education, 2022, Vol.6, No.4. – P. 3857-3866. http://journalppw.com (Journal is indexed/ abstracted in Scopus) '''76.''' Философский аспект категорий добра и зла / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Ж.У. Насирдиновой) // Сборник материалов республиканской научно-практической конференции “Роль личности педагога в формировании и развитии нравственных ценностей в обществе”. – Ош: 2022. – С. 65-69. '''77.''' Некоторые точки зрения к описанию концепта / С.М. Амиралиев (в соавтор. с Ж.У. Насирдиновой) // Сборник материалов республиканской научно-практической конференции “Роль личности педагога в формировании и развитии нравственных ценностей в обществе”. – Ош: 2022. – С. 69-72. '''78.''' Об этимологии киргизских названий жилища и семьи с точки зрения алтаистики и ностратики / С.М. Амиралиев (в соавтор. К. Зулпукаровым) // Вестник ОшГУ. Специальный выпуск. Материалы Международной научно-практической конференции, посвященной 75-летию со дня рождения профессора Зулпукарова К. – Ош: Редакционно-издательский отдел “Билим”, 2022. – С. 163-175. http://cyclowiki.org/wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%B9_%D0%90%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180621102719/http://cyclowiki.org/wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%B9_%D0%90%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 |date=2018-06-21 }} [[Категория:1987-жыл]] q0aspvykix4k56dbtsjgnfyia0vxl59 0 123492 646674 392558 2026-05-18T00:10:18Z Xqbot 913 исправление двойного перенаправления на [[Борбордук]] 646674 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Борбордук]] ryglhfr42gwt2ltvjo8jxqd36hm1nov 0 131799 646714 517467 2026-05-18T09:34:17Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 646714 wikitext text/x-wiki {{Жазуучу |Ысымы = Халиде Ысрайыл |Нукура ысымы = خالىدە ئىسرائىل |Сүрөт = |Туурасы = |Туулган датасы = 1952 |Туулган жери = [[Кашкар]], [[Шинжаң-Уйгур автоном району|Шинжаң]] |Өлгөн датасы = |Өлгөн жери = |Ишмердүүлүгү = }} '''Халиде Ысрайыл''' — ({{тил|ug|خالىدە ئىسرائىل}}) [[Уйгурлар|уйгур]] жазуучусу<ref>{{Cite journal|author1=پاتىگۈل ئەخمەت|author2=پەرىدە مالىك|date=2001|title=يازغۇچى خالىدە ئىسرائىل بىلەن سۆھبەت|journal=تارىم|number=11|page=151-155|url=http://www.maqale.uyghurkitap.com/makale-6831f6985613d4c57afc}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 1952-жылы октябрда [[Кашкар]]да туулган<ref>{{Cite journal|url=https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/499627|first=Abdulvahit|last=Hasancan|date=2018|number=11|title=Günümüz Uygur Yazarı Halide Israil Ve Eserleri|journal=Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi}}</ref>. 1972-1975-жылдары Халиде [[Пекин|Бээжиң]]деги Улуттар университетинде окуган. Окууну бүтүргөндөн кийин Шинжаң гезитинде адабият жана маданият бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген. ==Жарык көргөн китептери== *'''Алтун Кеш''' (роман), (''Алтын бут кийим'') Кашкар уйгур басмасы, 2016 ISBN 978-7-5373-4386-2 *'''Ана Деря Издеп''', 2012, ISBN 978-7-80744-522-7 *'''Кечмиш'''<ref>{{Cite thesis|last=Maitituersun|first=Tuerdi|year=2020|title=Uygur Türkçesinde Geçmiş Zaman Halide İsrail’in “Keçmiş” Romani örneğiyle|degree=Phd|publisher=Bursa Uludağ Üniversitesi|url=http://acikerisim.uludag.edu.tr/jspui/bitstream/11452/14844/1/Maitituersun%20Tuerdi.pdf|location=Bursa|access-date=2023-10-07|archive-date=2021-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210815083839/http://acikerisim.uludag.edu.tr/jspui/bitstream/11452/14844/1/Maitituersun%20Tuerdi.pdf|dead-url=yes}}</ref> (''Өткөн'') (роман), Кашгар уйгур басмасы, 2011, ISBN 978-7-5373-1992-8 *'''Кумлукниң Чүши''' (повест жыйнагы). Шинжаң эл басмасы, 1992. ==Булактар== [[Категория:Уйгур адабияты]] [[Категория:Арип боюнча жазуучулар]] [[Категория:Уйгур жазуучулары]] [[Категория:Кытай жазуучулары]] ljzritquum4dtoblzg5omy6dmjmdqgm 0 132947 646652 571759 2026-05-17T15:36:22Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 646652 wikitext text/x-wiki [[Газа|Газа секторунда]] палестиналык калкына каршы [[Израиль|Израилдин]] аскердик акциясы 2023-жылдын 7-октябрдан бери өткөрүлүп келе жатат. == Адам жоготуулары жана келтирилген зыян == Газа секторунда Израилдин согуш аракеттеринин (аба соккулары жана артиллериялык аткылоо) натыйжасында 70 миңден ашуун адам курман болду жана 170 миң адам жаракат алган. Өлгөндөрдүн көбү аялдар жана балдар.<br>Газа секторунун имараттарынын жана курулуштарынын бир бөлүгү урандыга айланды. Ооруканалар талкаланган.<br> Израиль аскерлери Газа секторун блокадада (анын ичинде деңизден) кармап турушат. == Көйгөйлөр == Жарадарларды кабыл алуу үчүн медициналык мекемелер жана дарыгерлер жетишсиз. Ошондой эле качкындарды жайгаштыруу үчүн жылуу жайлар да жетишсиз. Көп жерлерде электр энергиясы жок. Санитардык нормалар бузулган. Азыктардын, ичүүчү суунун жана дары-дармектердин жетишсиздиги байкалууда. Мунун баары жугуштуу оорулардын (КРВИ, [[пневмония]], [[диарея]], [[Суу Чечек|суу чечек]], [[гепатит А]], [[котур|котур]], [[холера]]) жайылышына алып келди. == Гуманитардык жардам == Израилдин тоскоолдуктарынан улам Газадан жабыркагандарга эл аралык гуманитардык жардам чектөө жана кечигүүлөр менен келип жатат. == Башпаанек берүүдөн баш тартуу == Израилдин премьер-министри Нетаньяху качкындарды кабыл алуу үчүн Батыш өлкөлөрүнөн [[Египет]] менен [[Иордания|Иорданияга]] кысым көрсөтүүнү суранды. [[АКШ]]нын кысымына карабастан Египет менен Иордания Газа секторунан качкындарды кабыл алуудан баш тартууда. Себеби Израиль ушундай жол менен араб калкынан толук кутулууну каалайт жана кылмыштарынын изин жашыргысы келет. Ал эми палестиналык качкындар үчүн өз мекенине кайтып келгенге мүмкүнчүлүк жок болот. == Эл аралык реакциясы == Эл аралык коомчулук Израилдин Газа секторундагы согуш аракеттерин тынч палестина элине каршы кылмыш катары баалоодо.<br> [[БУУ]]нун Гаагадагы эл аралык соту Израилди геноцид кылмыштарын алдын алуу жана жазалоо боюнча Конвенцияны бузган аракеттерди токтотууга чакырды. Сот палестиналыктар Израилдин геноцид актыларынан коргонууга укуктуу деп токтом чыгарды жана Израилди геноцид кылмыштарынын алдын алуу жана согуштан кыйраган анклавга маанилүү гуманитардык жардамдын келишине жол берүү үчүн "ага көз каранды болгон бардык чараларды көрүүгө" чакырды. Ошентип, этияттык жана айрым эскертүүлөр менен БУУ, палестиналыктардын үстүнөн '''геноцидди''' тааныган. == Камакка алуу ордери == 2024 жылдын 21 ноябрьда Эл аралык кылмыш соту Израильдин премьер-министри Беньямин Нетаньяхуну, Израильдин коргоо министри Йоав Галантты жана ХАМАС командирлерин (Яхьи Синвар, Мухаммад Дейф, Исмаил Хания) кармоого ордер чыгарды. == Шилтемелер == *https://ria.ru/20240405/gaza-1938015354.html *https://sputnik.kg/Gaza-tilkesi/ *https://news.un.org/ru/story/2021/05/1403232 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240201190554/https://news.un.org/ru/story/2021/05/1403232 |date=2024-02-01 }} *https://www.trt.net.tr/kyrgyz/duino/2024/01/19/buu-2023-zhyl-batysh-shieriada-paliestinalyktar-en-kop-olumgho-duushar-bolghon-zhyl-2090965 *https://www.trt.net.tr/kyrgyz/duino/2024/11/21/el-aralyk-kylmysh-sotu-nietan-iakhu-mienien-galantty-kamakka-aluugha-ordier-bierdi-2212422 [[Категория:Согуштар]] 4zwrl9gco7c6bjh5hy8ntamalgvmrgs 0 133096 646677 645920 2026-05-18T03:22:26Z Абдырашит Сатылганов 8269 /* Тасмаграфиясы */ 646677 wikitext text/x-wiki {{Кинематографчы |ысымы = Аскат Сулайманов |нукура ысымы = |сүрөт =Аскат Сулайманов.jpg |туурасы = |сүрөттүн баяндамасы = |төрөлгөндөгү ысымы = |туулган датасы = 27.05.1978 |өлгөн датасы = |туулган жери = [[Балыкчы (шаар)|Балыкчы]], [[Кыргыз ССРи]], [[СССР]] |өлгөн жери = |кесиби = {{Актёр|Кыргызстандын}} |жарандыгы = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |активдүү жылдары = |багыты = комедия, драма |киностудия = |сыйлыктары = |imdb_id = |сайт = }} '''Аскат Сулайманов''' — [[Кыргызстан|Кыргызстандык]] актёр. == Өмүр баяны == === Балалыгы === Аскат Сулайманов 1978-жылы 27-майда [[Балыкчы (шаар)|Балыкчы]] шаарында жарык дүйнөгө келген.Түбү [[Кемин]]ден болгону менен Балыкчыда өскөн. Үй бүлөдө 4 бир тууган: эки эжеси, бир карындашы бар.Ата-энеси кичине кезинде эле ажырашып,апасы жалгыз өзү тарбиялап ,өстүргөн . Актер өзүнүн балалыгы тууралуу sputnik.kgге берген маалыматында мынтип эскерет: <nowiki>''</nowiki>— Бала кезимде жайлоодо үч ай жүрөм деп биттеп кеткем. Келгенде апам кийимдеримди өрттөп, чачымы да алып салган . 6-класста окуп жүргөндө эки эжесин бир күндө эки жакка ала качып кетишет. Апасы иштегендиктен үй тиричилигине тиешелүү түйшүктүн баары кичинекей Аскаттын мойнуна түшкөн. Мектепте тентектик жагынан эч кимди алдыга салчу эмес. Ал бул тууралуу "7-класстагы кез. Марс, Сникерс деген шоколаддар жаңы чыга баштаган. Балдар менен шоколадга мелдеше кетип, Мунара деген классташ кызымдын кол чатырын көтөрүп алып үчүнчү кабаттан секирип кетип ,өлүмдөн араң калгам. Кийин 11-класс болуп чоңоюп эле калганда Гүлзат деген классташ кызым мени дайыма эле "Сулайманов суслик" дей берди. Бир айтып бир койбойт. Анан "Чипп менен Дейл" мультфильминдеги чымындын атынан аны "Вжик" деп койдум. Класстын баары эле кыраан каткырык болуп жатып калышты. Ошондо катуу намыстанып "сени сабатам" дегенинен кыйын болуп "чакырчы жигит-мигитиңди" деп койгом. Бир күнү дүкөндө нанга кезекте турсам 5-6 бала келип "экинчи Гүлзатты "Вжик" дебе" дешти. Мен "айтам эле, ал деле мени "суслик" деп жатпайбы" дедим. Ошол жерден жабыла сабап киришти. Кечке маал көзүмдү ачсам дүкөндүн артында жатам. Кийин көл жээктен кармап алып алардан өчүмдү алгам" деп жылмаят. == Чыгармачылык жолу == 1995-жылы Ленин атындагы 4-гимназия мектебин бүтүрүп, Алматы шаарындагы Темирбек Жургенов атындагы Театр жана кино институтуна тапшырган. Мектепти бүтүп жатканда Таласта Манастын миң жылдыгына карата маданият үйүнүн кызматкерлеринин ортосунда чоң конкурс болуп, "[[Карагул ботом дастаны|Карагул ботом]]" спектаклинде Карагулду ойноп барат. Жыйынтыгында жаштар арасында мыкты роль наамын алып, диплом менен хрусталь ваза беришкен. Ал сыйлыктар актер үчүн Оскар сыйлыгына тете эле. Ошол сезим өспүрүмгө түрткү берип, актер болуусуна шарт түзгөн. === Тартылган кинолору=== Эн биринчи казактардын <nowiki>''Камерадан репортаж''</nowiki> деген тасмада тартылган . Кийин "Айыл өкмөтү", "24 саат ","Уурунун махабаты ","[[Апамдын махабаты]] ","Свет аке" кинолорунда роль жараткан. 2007-жылы" Кууш жолдо" драма- сериалына ,2008-жылы "Теңири" филмине тартылат . Актёрго чоң ийгиликти дагы бир жолу 2012-жылы чыккан "Президент жана бомж "филми алып келет.Көпчүлүккө милициянын ролу менен таанылган актер 8 фильмде ушул образды жаратат. Акыркы жылдары актёрду комедия жанрындагы фильмдерде көп кездештиребиз:"Такебай" (2018) "Күйөө жолдош "(2022),"Байкуш"(2022), "Курьер "(2022),"Буюрса "(2023),"Кошуналар"(телесериал) ," Кошбой"(2023)," Особняк"(2023), "Полчан"(2023)ж.б. Ошондой эле 2022-жылы улуу манасчы Сагымбай Орозбаков тууралуу "Сагымбай манасчы "тарыхый-биографиялык филминде башкы ролду аткарды. == Тасмаграфиясы == {{Тасмада (үстүндө)}} {{Тасмада||Камерадан репортаж|-|}} {{Тасмада||24 саат|-|}} {{Тасмада|2004|Айыл өкмөтү|Айыл өкмөтү|}} {{Сериалда|2004|2005|Апамдын махабаты|-|}} {{Сериалда|2007|2007|Кууш жолдо|-|}} {{Тасмада|2007|Биринчи кадр|Биринчи кадр||}} {{Тасмада|2008|Теңири|-|Аскар}} {{Тасмада|2009|Уурунун махабаты|Влюблённый вор||}} {{Тасмада|2010|Свет аке| Light Thief, The|Бекзат, ишкер}} {{Сериалда|2010|2010|Гаишниктер № 11|Гаишники:Иссык-кульский бешбармак № 11|Тоту}} {{Тасмада|2012|Президент жана бомж|-|}} {{Тасмада|2013|[[Аят 3 (тасма)|Аят 3]]|Аят 3||}} {{Тасмада|2013|Карт бойдок|Карт бойдок|}} {{Тасмада|2013| — | Участковый |}} {{Тасмада|2016|Кокуй кошуна|Кокуй кошуна|}} {{Тасмада|2016|[[Мегатой]]|Мегатой|}} {{Тасмада|2018|[[Мегатой 2: Калың]]|Мегатой 2. Калың|}} {{Тасмада|2018|Текебай|-|}} {{Тасмада|2018|Капкан|Капкан|}} {{Тасмада|2019|Жөө күлүк|-|}} {{Тасмада|2019|Мурас|-|}} {{Сериалда|2019|2022|Кошунаны тандабайт|-|}} {{Тасмада|2021|Чоң атамдын жоруктары|Чоң атамдын жорктары|}} {{Тасмада|2021|Текебай 2|Текебай 2. Депутат|}} {{Тасмада|2021|Шумдук шерине|Шумдук шерине|}} {{Тасмада|2021| — |Балконский баоакай|}} {{Тасмада|2021|Кошуналар кинодо|-|}} {{Тасмада|2022|Күйөө жолдош|-|}} {{Тасмада|2022|Байкуш|-|}} {{Тасмада|2022|Курьер|-|}} {{Тасмада|2022|Сагынбай манасчы|-|}} {{Тасмада|2023|Кошбой|-|}} {{Тасмада|2023|Особняк|Особняк |}} {{Тасмада|2023|Полчан|Полчан |«Патриоттор» партиясынын өкүлү, Асан Сапаров}} {{Тасмада|2023|Жаңы жылдык особняк|Жаңы жылдык особняк}} {{Тасмада|2023|Аяш 3|Аяш 3|Эпизод|Сапар кабыл алган 2-төрөттөгү аялдын күйөөсү}} {{Тасмада|2023|Малыш|Малыш|Бакыт}} {{Тасмада|2023|Таксыр|Таксыр|Нурбек Саматович, ишкер}} {{Тасмада|2023|Байкуш 2|Байкуш 2. Операция пантера|}} {{Тасмада|2024|Полчан 2|Полчан 2|жоокер, Асан Сапаров}} {{Тасмада|2024|Эркече-Аялча|Эркечем& Аялча |}} {{Тасмада|2024|Байкуш 3|Байкуш 3|}} {{Тасмада|2024|Полчан 3|Полчан 3|Асан Сапаров}} {{Тасмада|2025|Эки дос<ref>{{Cite web|url=https://www.kinopoisk.ru/film/7576319/|title=Два друга|publisher=Кинопоиск|lang=ru|accessdate=2025-07-18}}</ref>|Эки дос|Депутат|}} {{Тасмада|2025|Кыргызбай|Кыргызбай|Аскар}} {{Тасмада|2025|Жубайым|~|Данияр}} {{Тасмада|2025|Кара жаным|Кара жаным|}} {{Тасмада|2025|Көз ирмем|Көз ирмем|}} {{Тасмада|2025|Дөөпараз|~|Эпизод|Комео}} {{Тасмада|2025|Чемпион|~|Медет|Актилек командасынын машыктыруучусу}} {{Тасмада|2025| ~|Бабник жана Подкаблучник|Айбек}} {{Тасмада|2025|Аппакай күйөө бала|Аппакай күйөө бала|}} {{Тасмада|2025|Интеллигент|Интеллигент|}} {{Тасмада|2025|Байкуш 4|Байкуш 4|}} {{Тасмада|2025|Атакебай|Атакебай|}} {{Тасмада|2025|Акыркы дем|Акыркы дем|Бакыт}} {{Тасмада|2025|Напарниктер 3|Напарниктер 3|}} {{Тасмада|2026|Татынакайым|Татынакайым|}} {{Тасмада|2026|Махабатым<ref>{{cite web|url=https://cinematica.kg/movies/3000|title=Махабатым|publisher=Cinematica.kg|lang=ru|accessdate=2026-05-10}}</ref>|Махабатым||Болот}} {{Тасмада|2026|Африкалык келин<ref>{{Cite web|url=https://cinematica.kg/movies/3028|title=Африкалык келин|publisher=Cinematica.kg|lang=ru|accessdate=2026-05-10}}</ref>|Африкалык келин||Максат}} {{Тасмада|2026|Апакай 2. Кудалар<ref>{{Cite web|url=https://cinematica.kg/movies/3078|title=Апакай 2. Кудалар|publisher=Cinematica.kg|lang=ru|accessdate=2026-05-10}}</ref>|Апакай 2. Кудалар||}} {{Тасмада|2026|Миллионер<ref>{{Cite web|url=https://cinematica.kg/movies/3085|title=Миллионер|publisher=Cinematica.kg|lang=ru|accessdate=2026-05-10}}</ref>|Миллионер||}} {{Тасмада|2026|Кызым<ref>{{Cite web|url=https://cinematica.kg/movies/3105|title=Кызым|publisher=Cinematica.kg|lang=ru|accessdate=2026-05-10}}</ref>|Кызым||}} {{Тасмада (түбүндө)}} == Үй-бүлөсү == — 19 жашында Элмира аттуу курсташ кызына баш кошуп Арген, Арсен, Арлен аттуу уулдуу жана Айназик, Аделина деген кыздуу болгон. Бир жыл мурун никесин жаңырткан. == Колдонулган булактар == https://sputnik.kg/20170527/askat-sulajmanov-tuuraluu-fakty-1033560132.html https://www.super.kg/article/show/14691 o4l9ilgd75qhozu8j3l57a50nbvatum 4 136776 646644 646580 2026-05-17T12:01:59Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 646644 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25685}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 2 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 3 || [[User:Chorobek|Chorobek]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13445}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 4 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:13009}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12799}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11024}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7963}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 8 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5844}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 10 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 11 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4950}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 14 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 15 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4471}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 16 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 17 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 18 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 19 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 20 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 21 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 22 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 23 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 24 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 25 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 26 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2263}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1433}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 31 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 32 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 33 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 34 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 35 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 36 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 37 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 38 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 39 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 40 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 41 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 42 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 43 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 44 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 45 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:788}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 46 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 47 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 48 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 49 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 50 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 51 || [[User:Incall|<span style="color:gray">Incall</span>]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:609}}]] || {{Permissions|Incall}} |- | 52 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 53 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 55 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 56 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 57 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 58 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 59 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 60 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 61 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 62 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:525}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 65 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 66 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 67 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 68 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 69 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 70 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 71 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 72 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 73 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 74 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:415}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 75 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 76 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 77 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 78 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 79 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 80 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 81 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 82 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 83 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 84 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 85 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 86 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 87 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 88 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:303}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 89 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 90 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 91 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 92 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 93 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 94 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 95 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 96 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:281}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 97 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 98 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 99 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 100 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 101 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} |- | 102 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}} |- | 103 || [[User:Машъал|<span style="color:gray">Машъал</span>]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}} |- | 104 || [[User:Fatim|<span style="color:gray">Fatim</span>]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}} |- | 105 || [[User:Баха Исаев|<span style="color:gray">Баха Исаев</span>]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}} |- | 106 || [[User:Noloun|<span style="color:gray">Noloun</span>]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}} |- | 107 || [[User:Чоко Бой|<span style="color:gray">Чоко Бой</span>]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}} |- | 108 || [[User:Tynchtykbek|<span style="color:gray">Tynchtykbek</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}} |- | 109 || [[User:Dutcman|<span style="color:gray">Dutcman</span>]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}} |- | 110 || [[User:Ulan A|<span style="color:gray">Ulan A</span>]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Ulan A}} |- | 111 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}} |- | 112 || [[User:Таалай Берен|<span style="color:gray">Таалай Берен</span>]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}} |- | 113 || [[User:Adilet15|<span style="color:gray">Adilet15</span>]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}} |- | 114 || [[User:Dostojewskij|<span style="color:gray">Dostojewskij</span>]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:219}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}} |- | 115 || [[User:MauritsBot|<span style="color:gray">MauritsBot</span>]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}} |- | 116 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}} |- | 117 || [[User:Adamboluu|<span style="color:gray">Adamboluu</span>]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}} |- | 118 || [[User:Dr.atakulov|<span style="color:gray">Dr.atakulov</span>]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}} |- | 119 || [[User:Dinamik-bot|<span style="color:gray">Dinamik-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}} |- | 120 || [[User:Kyrgyzchala|<span style="color:gray">Kyrgyzchala</span>]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}} |- | 121 || [[User:Anara|<span style="color:gray">Anara</span>]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}} |- | 122 || [[User:UlutSoft2|<span style="color:gray">UlutSoft2</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}} |- | 123 || [[User:YFdyh-bot|<span style="color:gray">YFdyh-bot</span>]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}} |- | 124 || [[User:A.djan|<span style="color:gray">A.djan</span>]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:206}}]] || {{Permissions|A.djan}} |- | 125 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}} |- | 126 || [[User:Chingis|<span style="color:gray">Chingis</span>]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}} |- | 127 || [[User:Foggy kub|<span style="color:gray">Foggy kub</span>]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}} |- | 128 || [[User:Чръный человек|<span style="color:gray">Чръный человек</span>]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}} |- | 129 || [[User:Мыктыбек|<span style="color:gray">Мыктыбек</span>]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}} |- | 130 || [[User:Adamantine|<span style="color:gray">Adamantine</span>]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}} |- | 131 || [[User:BakytTalas|<span style="color:gray">BakytTalas</span>]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}} |- | 132 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}} |- | 133 || [[User:Мастер теней|<span style="color:gray">Мастер теней</span>]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}} |- | 134 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}} |- | 135 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}} |- | 136 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}} |- | 137 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}} |- | 138 || [[User:Nasihat.kg|<span style="color:gray">Nasihat.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}} |- | 139 || [[User:Temir21|<span style="color:gray">Temir21</span>]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}} |- | 140 || [[User:Vasit|<span style="color:gray">Vasit</span>]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}} |- | 141 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}} |- | 142 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}} |- | 143 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}} |- | 144 || [[User:NKOzi|<span style="color:gray">NKOzi</span>]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}} |- | 145 || [[User:Кичинекей Поллианна|<span style="color:gray">Кичинекей Поллианна</span>]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}} |- | 146 || [[User:Sampo.Kuusi|<span style="color:gray">Sampo.Kuusi</span>]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}} |- | 147 || [[User:Samatq|<span style="color:gray">Samatq</span>]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}} |- | 148 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:156}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}} |- | 149 || [[User:Azamat Omar|<span style="color:gray">Azamat Omar</span>]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}} |- | 150 || [[User:Kaiyr|<span style="color:gray">Kaiyr</span>]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} {{/end}} 3nd52ww5jla5r7uyluwb9sf4d5tnmea 0 137315 646676 640555 2026-05-18T00:12:24Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 646676 wikitext text/x-wiki [[Файл:Somalia map states regions districts.svg|thumb|right|2017-жылдын июль айына карата Сомалинин аймактары:{{легенда|#61cdff|Борбордук өкмөт}}{{легенда|#93b296|Исламчылар}}{{легенда|#7eb7de|Пунтленд}}{{легенда|#ffdf89|Сомалиленд}}|328x328px]] [[Сомали]] — беш федералдык аймактан жана өз алдынча мамлекет деп өзүн жарыялаган Сомалилендден турган федеративдүү республика<ref>[https://mop.gov.so/federal-member-states/ Ministry of Planning, Investment and Economic Development. Federal Member States (FMS)]</ref>. Де-факто, Сомалинин түндүк бөлүгү автономдуу мамлекет катары өзүн эсептеген Пунтленд автономдуу аймагы менен Сомалиленддин ортосунда бөлүнгөн<ref name=":0">{{Cite web |title=The World Factbook. Somalia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/somalia/ |accessdate=2025-07-04 |archivedate=2025-08-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250822103819/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/somalia/ }}</ref>. Борбордук Сомалиде, Пунтленддин түштүгүндө жайгашкан Галмудуг дагы өз алдынча аймактык бирдик болуп эсептелет. == Тарыхы == Сомали Федералдык Республикасындагы автономдуу аймактарынын так саны менен чек араларын аныктоо милдети Федералдык Парламентке жүктөлгөн<ref>[https://constitution.org/1-Constitution/cons/somalia/120708_ENG_constitution.pdf The Federal Republic of Somalia. Draft Constitution Technical Review Committee. Somali Federal Republic, Mogadishu, 12th June 2012]</ref>. Бул максатта 2014-жылдын декабрында парламент чек ара жана федералдаштыруу боюнча комиссияны түзүү жөнүндө мыйзам кабыл алган. Бул комиссия өлкөнүн курамындагы аймактардын, провинциялардын чек араларын аныктоо жана аймактар ортосундагы талаштарды чечүү милдетин аткарып келет. Пунтленд — Сомалинин түндүк-чыгышында жайгашкан автономдук аймак. Галмудуг — Сомалинин борбордук бөлүгүндөгү автономдук аймак. Жубаленд — Сомалинин түштүк бөлүгүндө жайгашкан автономдук аймак. 2014-жылдын ноябрында Сомалинин Түштүк-Батыш автономдук түзүлүшү түзүлгөн. Хиршабелле аймагы 2016-жылдын октябрында уюшулган. Түндүк-Борбордук аймакта жайгашкан Хатумо аймагы [[2023|2023-жылы]] федералдык бийлик тарабына расмий таанылган. == Сомалинин аймагындагы мамлекеттик түзүлүштөрдүн тизмеси == * [[Файл:Flag of Somaliland.svg|22px]] Сомалиленд — Сомалинин түндүк-батышында жайгашкан, де-факто көз карандысыз, жарым-жартылай таанылган мамлекет. 1991-жылдын май айында түндүктөгү уруулар Сомалинин 18 административдик аймагынын 5 камтыган көз карандысыз Сомалиленд Республикасынын түзүлгөнүн жарыялашкан<ref name=":0" />. Сомалиленд бир да өлкө менен толук кандуу дипломатиялык мамилелерди түзгөн эмес. Сомалинин маалыматына ылайык, Сомалиленд анын түндүк-батыш бөлүгүн ээлеп, өлкөнүн жалпы аймагынын болжол менен 27,6% түзөт. Дүйнөнүн көпчүлүк өлкөлөрү Сомалилендди Сомалиден бөлүнүп чыккан же автономдуу аймак катары гана тааныйт. Иш жүзүндө, Сомали өз көз карандысыздыгын бекемдөөнү көздөгөн Сомалилендди башкарбайт. === Федералдык мамлекеттин административдик бирдиктери же союздаштары === * [[Файл:Flag_of_Galmudug_State_of_Somalia_(2015).svg|22px]] Галмудуг. 2014-жылдын 14-октябрында кол коюлган макулдашуунун негизинде, де-факто 2015-жылдан тарта Химан жана Хеб аттуу автономдуу түзүлүштөрү менен биригип, натыйжасында Сомалинин Борбордук аймактарынын мамлекети түзүлгөн<ref>[https://horseedmedia.net/news-analysis-somali-pm-faces-huge-task-to-form-a-cabinet-accepted-by-parliament/178617/ News Analysis: Somali PM faces huge task to form a cabinet accepted by parliament]</ref>. * [[Файл:Flag of Jubaland (Somalia).svg|22px]] Жубаленд (1998—1999, 2010—2011, 2013-жылдан тартып). 2014-жылга карата Сомалинин Федералдык өкмөтү менен союздаш, «Харакат аш-Шабаб» тобуна каршы турган көз карандысыз түзүлүш болуп саналган. 2014-жылдын ноябрында Жубаленддин аскердик күчтөрү Сомалинин Федералдык өкмөтүнүн армиясына интеграцияланган<ref>[https://somalilandsun.com/somalia-jubaland-soldiers-defect-to-federal-army/ Somaliland Sun. Somalia: Jubaland Soldiers Defect to Federal Army]</ref><ref>[https://www.garoweonline.com/en/news/somalia/somalia-jubaland-forces-officially-integrated-into-natl-army Garowe Online. Somalia: Jubaland forces officially integrated into Nat’l Army]</ref>. Ал Төмөнкү Жубба, Орто Жубба жана Гедо провинцияларын көзөмөлдөйт. * [[Файл:Flag of Puntland.svg|22px]] Пунтленд (1998-жылдан тартып). Федеративтик Сомали мамлекетинин курамына кирүүнү пландап жатат, ал эми 2010-жылга чейин радикалдуу исламисттерге каршы күрөшүүдө федералдык өкмөттүн негизги тарапташы болгон. Бул аймакта 2014-жылдын январь айында кезектеги президенттик шайлоо өткөн<ref>{{Cite web |title=Бириккен Улуттар Уюмунун Сомалидеги жардам берүү миссиясы. UN Envoy to Somalia congratulates Puntland |url=https://unsom.unmissions.org/un-envoy-somalia-congratulates-puntland |accessdate=2025-07-08 |archivedate=2025-04-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250427155218/https://unsom.unmissions.org/un-envoy-somalia-congratulates-puntland }}</ref>. * [[Файл:Flag of Somalia.svg|22px]] Сомалинин Федералдык Өкмөтү. Сомалинин расмий борбордук бийлиги болуп саналат. Ал 2012-жылы [[20-август|20-августа]] Улуттук убактылуу өкмөттүн ордуна түзүлүп, өлкөнүн федералдык түзүлүшүнө ылайык башкарууну жүргүзөт. Федералдык өкмөт өлкөнүн аймактык штаттары менен кызматташып, улуттук коопсуздукту камсыз кылуу, мыйзамдуулукту орнотуу жана мамлекетти калыбына келтирүү иштерин жүргүзөт. Сомалинин эл аралык деңгээлде таанылган борбордук бийлиги болуп саналат<ref>[https://allafrica.com/stories/201208220474.html Forum on China-Africa Cooperation. Somalia: UN Envoy Says Inauguration of New Parliament in Somalia 'Historic Moment']</ref>. * [[Файл:Hirshabeelle.png|22px]] Хиршабелле (2016-жылдан тартып). [[2016|2016-жылдын]] [[9-октябрь|9-октябрында]] федералдаштыруу процессинин алкагында Хиран жана Орто Шабелле аймактары биригип, жаңы Хиршабелле убактылуу администрациясын негиздешкен. Бул администрациясынын жаңы борбору болуп Жоухар шаары жарыяланган. * [[Файл:Flag of Southwestern Somalia.svg|22px|border]] Түштүк-Батыш Сомали ([[2002]]—[[2006]], [[2014|2014-жылдан]] тартып). 2014-жылдын март айында жаңыдан түзүлгөн Түштүк-Батыш Сомали Сомалинин Федералдык өкмөтүнө баш ийген автономдуу мамлекет макамына ээ болгон. Ноябрь айында бул мамлекеттин конституциясы бекитилген<ref>[https://web.archive.org/web/20141109181558/http://www.raxanreeb.com/2014/11/somalia-south-west-state-endorses-a-new-constitution/ SOMALIA: South-west state endorses a new constitution]</ref>. Төмөнкү Шабелле, Бай жана Баколь провинцияларын көзөмөлдөйт. * Сомалинин Борбордук аймактарынын мамлекети (2015-жылдан тартып). Сомалинин Федералдык өкмөтү тарабынан борбордук аймактарында түзүлгөн. == Исламий администрациялар == * [[Файл:ShababAdmin.svg|22px|border|Флаг Аш-Шабааб]] Жамаат Аш-Шабааб (2006-жылдан тартып) ** [[Файл:ShababFlag.svg|border|22px]] Сомалинин Ислам Эмирлиги (2006-жылдан тартып) == Сомалидеги мамлекеттик түзүлүштөрдүн аймактык курамы == [[Файл:Somalia States and Regions.svg|thumb|280px|Сомалинин аймактары]] Кээ бир аймактар талаштуу аймактар болуп эсептелет жана бир нече мамлекеттик түзүлүштөр аларды өз административдик курамына киргизип карашат. * '''Сомалиленд''' ** Аудаль (Борама) ** Вокои Галбеед (Харгейса) ** Габили (Габили) ** Тогдер (Буръо) ** Сахил (Бербера) ** Санаг (Эригабо) ** Соль (Ласъанод) ** Салал (Сайла) ** Сарар (Айнабо) ** Одуэйне (Одуэйне) ** Хауд (Балегубадле) ** Айн (Буходле) * '''Пунтленд''' ** Бари (Босасо) ** Каркар (Кардо) ** Мудуг (Галькайо) ** Нугаль (Гароуэ) ** Санаг (Эригабо) ** Соль (Ласъанод) ** Бадхан (Бадхан) ** Бохаро (Дахар) ** Айн (Буходле) * '''Түштүк-Батыш Сомали''' ** Бей (Байдабо) ** Баколь (Худдур) ** Төмөнкү Шабелле (Марка) * '''Галмудуг''' ** Мудуг (Галькайо) ** Хобьо (Хобьо) * '''Жубаленд''' ** Гедо (Гарбахаррей) ** Ортоңку Жубба (Буале) ** Төмөнкү Жубба (Кисмайо) == Сомалинин аймагындагы мурунку мамлекеттик түзүлүштөр == [[Файл:Карта регионов Сомали (2011).png|thumb|280px|2011-жылдагы Самолинин административдик-аймактык картасы]] * [[Файл:Flag_of_Awdalland.svg|22px]] Авдаленд * [[Файл:Flag of Azania.svg|22px]] Азания (2011—2013) * [[Файл:Flag_of_Maakhir_2008.svg|22px]] Маахир (2007—2009) * [[Файл:Flag_of_Somalia.svg|22px]] Нортленд (2008—2009 * [[Файл:Flag of SSC.svg|22px]] Сул-Санааг-Айн * [[Файл:Flag_of_Khaatumo_State_of_Somalia.svg|22px]] Хатумо (2012—2018) * [[Файл:Flag of Himan and Heeb.svg|22px]] Химан жана Хеб === Мурунку исламий администрациялар === * [[Файл:Flag_of_Jihad.svg|border|22x22px]] Хизбул-Ислам (2009—2010; 2012—2014) — «Харакат аш-Шабаб» менен атаандаш болгон куралдуу топ. Бирок кийинчерээк жеңилүүгө учурап, «Харакат аш-Шабаб» менен бириккен. * [[Файл:Flag_of_Jihad.svg|border|22x22px]] Исламий соттордун бирлиги (1993—2006) — көтөрүлүшчүлөр кыймылы, бул кыймыл жеңилгенден кийин «Харакат аш-Шабаб» түзүлгөн. * [[Файл:Flag_of_Ahlu_Sunnah_Waljamaca.svg|22x22px]] Ахлю ас-Сунна ва-ль-Жамаа (ASWJ; 1991—2018) — куралдуу уюм, кийинчерээк Галмудуг менен бириккен. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://www.refworld.org/reference/countryrep/easo/2017/en/119608 EASO Country of Origin Information Report. Somalia Security situation] * [https://www.statoids.com/uso.html Statoids. Сомалинин аймактары] {{Африка өлкөлөрү}} {{Сомалинин аймагындагы мамлекеттик түзүлүштөр}} a1xhucv9n7mc10rlmf01iy5ek4b1s42 4 137589 646646 646582 2026-05-17T12:02:02Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 646646 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:114172}}]] |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35278}}]] |- | 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8497}}]] |- | 5 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7206}}]] |- | 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] |- | 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] |- | 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] |- | 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] |- | 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] |- | 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3093}}]] |- | 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] |- | 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] |- | 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] |- | 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] |- | 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] |- | 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] |- | 18 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] |- | 19 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1117}}]] |- | 20 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] |- | 21 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:943}}]] |- | 22 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] |- | 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] |- | 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] |- | 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] |- | 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] |- | 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] |- | 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] |- | 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] |- | 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] |- | 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] |- | 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] |- | 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] |- | 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] |- | 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] |- | 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] |- | 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] |- | 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] |- | 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] |- | 40 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] |- | 41 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] |- | 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] |- | 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] |- | 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] |- | 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] |- | 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] |- | 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] |- | 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] |- | 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]] |- | 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]] |- | 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]] |- | 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]] |- | 53 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]] |- | 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]] {{/end}} 3udj1275kqkwk9u63ktl9ubc2u5bef0 4 137601 646645 646581 2026-05-17T12:02:01Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 646645 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:114172}}]] || {{Permissions|JigildikBot}} |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}} |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35278}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}} |- | 4 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25685}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 5 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 6 || [[User:Chorobek|Chorobek]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13445}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 7 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:13009}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12799}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11024}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8497}}]] || {{Permissions|EmausBot}} |- | 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7963}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 12 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7206}}]] || {{Permissions|Xqbot}} |- | 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}} |- | 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5844}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}} |- | 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4950}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 21 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 22 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4471}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}} |- | 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}} |- | 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}} |- | 33 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 34 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3093}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}} |- | 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}} |- | 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}} |- | 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2263}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}} |- | 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}} |- | 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}} |- | 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}} |- | 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1433}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 48 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 49 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}} |- | 50 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 51 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 52 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 53 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1117}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}} |- | 54 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 55 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}} |- | 56 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 57 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 58 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 59 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:943}}]] || {{Permissions|Jembot}} |- | 60 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}} |- | 61 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}} |- | 62 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 63 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 64 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 65 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 66 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}} |- | 67 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 68 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 69 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:788}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 70 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}} |- | 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}} |- | 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}} |- | 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 78 || [[User:Incall|<span style="color:gray">Incall</span>]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:609}}]] || {{Permissions|Incall}} |- | 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}} |- | 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}} |- | 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 91 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:525}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}} |- | 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}} |- | 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}} |- | 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}} |- | 102 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 103 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}} |- | 104 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 105 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 106 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 107 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}} |- | 108 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 109 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:415}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}} |- | 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 113 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}} |- | 114 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 115 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 116 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}} |- | 117 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 118 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 119 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 120 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 121 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}} |- | 122 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 123 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 124 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 125 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}} |- | 126 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}} |- | 127 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 128 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 129 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}} |- | 130 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:303}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 131 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 132 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 133 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 134 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}} |- | 135 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 136 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}} |- | 137 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 138 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 139 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 140 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}} |- | 141 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}} |- | 142 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:281}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 143 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}} |- | 144 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}} |- | 145 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 146 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 147 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 148 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 149 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} |- | 150 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}} {{/end}} p0nm9amufb7d3u1owt0fqrtudjgqtac 0 137697 646701 519834 2026-05-18T08:11:16Z Римми 47655 646701 wikitext text/x-wiki {{Университет карточкасы |аталышы = Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби |кыскартуу = ЭАЖММ |сүрөт = |сүрөт2 = |расмий = Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби |эл аралык = International Higher School of Medicine |урааны = |негизделген = 2003-жыл |түрү = Менчик |ректору = Ахунбаев Стальбек Медерович |студенттери = 3,5 миңдей |жайгашкан жери = {{Шаар желеги|Бишкек}}, {{өлкө желеги|Кыргызстан}} |дареги = Интергельпо к., 1 F, Бишкек, Кыргызстан |сайты = https://ru.ism.edu.kg/ }} '''Эл аралык жогорку медициналык мектеби''' ('''ЭАЖММ''') — [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] медициналык билим берүү борбору<ref>https://ru.ism.edu.kg/</ref><ref>https://www.facebook.com/ism.official.kg/about</ref> болуп эсептелет. Учурда окуу жайында 3500дѳй чет өлкөдөн келген студенттер билим алып жатышат. Окутуу [[Англис тили|англис]] тилдеринде жүргүзүлөт. == Тарыхы == Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби (ЭАЖММ) 2003-жылы <ref>Архив көчүрмөсү Текшерилген күнү 29 -сентябрь (аяк оона) 2025.</ref> негизделген. ЭАЖММ биринчи [[Ректор|ректору]] болуп м.и.д., профессор [[Чынгышпаев Шамиль Мукашевич]] эмгектенген. 20 жыл ичинде ЭAЖММ алдыңкы ЖОЖдордун мартабасын алган. == Кафедралар == Эл аралык Жогорку Медицина Мектебинде түрдүү кафедралар бар жана алардын ар бири келечектеги адистерди даярдоодо чечүүчү мааниге ээ. * Гуманитардык сабактар кафедрасы * Коомдук саламаттыкты сактоо кафедрасы * Негизги сабактар кафедрасы * Табигый илимдердин сабактары кафедрасы * Педиатрия кафедрасы * Патология кафедрасы * Хирургиялык оорулар кафедрасы * Жугуштуу оорулар кафедрасы * Пропедтерапия жана үй-бүлѳлүк медицина кафедрасы * Терапия кафедрасы * Анатомия кафедрасы * Атайын клиникалык сабактар кафедрасы * Кардиохирургия жана Радиология кафедрасы * Атайын хирургиялык сабактар кафедрасы * Акушердик жана гинекология кафедрасы == Бүтүрүүчүлѳр == Университет миңдеген жогорку дасыккан дарыгерлерди даярдап чыгарды. Азыркы убакка чейин 4000дѳн ашык студент окууну ийгиликтүү аяктаган. * Алар Индиянын, Пакистандын жана алыскы чет ѳлкѳлѳрдүн саламаттыкты сактоо тутумунда жетектѳѳчү башкаруу кызматтарында иштешет; * Алар Индияда, Пакистанда жана дүйнѳ жүзүнүн булуң-бурчтарындагы белгилүү ооруканаларында эмгектенишет. * Алар скринингалык тестерди MCI, PMDC жана BMDC биринчи сынакта эле ийгиликтүү тапшырып келишет; * Алар ѳз ѳлкѳлѳрүндѳ гана окууну жана эмгектенүү улантпастан, дүйнѳ жүзүндѳ: АКШда, Улуу Британияда, Нидерландияда, Австралияда, Швейцарияда, Германияда, Данияда, Бириккен Араб Эмиратында жана башка мамлекеттерде улантышууда. == Булактар == {{булактар}}<ref> [https://kg.ism.edu.kg/our-history Архив көчүрмөсү] <small>Текшерилген күнү 29 -сентябрь (аяк оона) 2025.</small> <small>Түп булактан архивделген күнү 29 -сентябрь (аяк оона) 2025.</small> </ref> == Тышкы шилтемелер == * https://who.ca-news.org/people:35354 bkfutmjwuc1xtdrbd6dpnhlg0xegkdv 0 151166 646702 644430 2026-05-18T08:17:57Z Римми 47655 646702 wikitext text/x-wiki {{Университет карточкасы|аталышы=Гуманитардык сабактар кафедрасы|кыскартуу=ГСК|негизделген=2004-жылы 27-сентябрдын № 3 буйруктун негизинде гуманитардык бөлүмгө кирген дисциплиналар (Кыргызстандын тарыхы, медицина тарыхы, орус тили же кыргыз тили (тандоо курсу) катары ж.о.э. чет тили, латын тили, философия, социология, культурология) Кыргызстан Эл аралык университетинин тиешелүү кафедраларына бекитилген. 2014 - жылдан баштап кыргыз тили сабагы окуу планына киргизилип, милдетүү түрдө окутулуп келе жатат.|өзгөрүлгөн=ЭАЖММдин уставына ылайык жана окуу процессин уюштуруу максатында 2006-жылы 11-сентябрдын № 15 буйруктун негизинде 2006–2007-окуу жылында "Гуманитардык дисциплиналар кафедрасы" ачылган.|ректору=Ахунбаев Стальбек Медерович|мүдүрү=Кафедра башчысы Алымкулова Нурия Насипкуловна|кампусу=Клиникалык симуляциялык борбор|дареги=Лев Толстой көчөсү 17А/3.|сайты=Humanities Department. hd_ihsm_kg}} '''[[Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби|Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин]]'''<ref name=":0">[[Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин илимий китепканасы|Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби]]</ref> ''' == ''Гуманитардык сабактар кафедрасы''''' == Чет элдик студенттерге кыргыз тили жана адабият дисциплинасын окутуу — Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларында чет өлкөлүк студенттер үчүн сунушталган билим берүү программасы. Бул дисциплина студенттердин кыргыз тилин оозеки жана жазуу түрүндө өздөштүрүүсүнө, жергиликтүү калк менен байланыш түзүүсүнө, социалдык жана маданий чөйрөгө адаптацияланышына, ошондой эле кесиптик ишмердүүлүктө тилдик көндүмдөрдү колдонушуна багытталган. Айрыкча медициналык багыттагы жогорку окуу жайларда бул дисциплина студенттердин бейтаптар, окутуучулар жана медициналык кызматкерлер менен натыйжалуу баарлашуусуна көмөк көрсөтөт. '''Максаты:''' ''Программанын негизги максаты'' — студенттерди кыргыз тилинин фонетикалык, грамматикалык жана лексикалык негиздери менен тааныштыруу, ошондой эле алардын коммуникациялык компетенцияларын өнүктүрүү. '''Кафедранын окутуучу-профессорлор курамы:''' Гуманитардык сабактар кафедрасынын түптөлүшүнө кафедранын төмөндөгү окутуучу-профессор курамы өз салымын кошушкан. Кафедра башчысы '''''Алымкулова Н.Н., жана улук окутуучу Каримова С.А., улук окутуучу Кочкорбаева Ч.И., ф.и.к., доцент Бутешова А.Р., улук окутуучу Джаманкулов Д.К.''''' ''2024-2025 окуу жылындагы окутуучу-профессор курамы:''<ref>[[Эл аралык медицианлык мектеп|Эл аралык Жогорку медициналык мектеп]]</ref> Кафедра башчы '''Алымкулова Н.Н.,''' кафедранын завучу улук окутуучу '''Каримова С.А.''',улук окутуучу '''Незнаева Р.А.,''' улук окутуучу '''Кочкорбаева Ч.И.''', улук окутуучу '''Джаманкулов Д.К.,''' ф.и.к., доцент '''Ли Юрий Василевич.,''' ф.и.к., доцент '''Бутешова А.Р.,''' улук окутуучу '''Ажибекова А.А.,''' улук октуучу '''Кибраева М.,''' улук окутуучу '''Мамытов А,Ж.,''' ф.и.к. улук окутуучу '''Туратбек кызы Ж.,''' окутуучу '''Токонова А.А.,''' окутуучу '''Турусбеков М.А.,''' окутуучу '''Трофименко Л.О.,''' ф.и.к., окутуучу '''Камчыбек кызы А.,''' улук лаборант '''Ырысбек кызы Ш.,''' улук лаборант '''Ручкин Д.В.''' '''Кафедранын окутуучу-профессорлор курамынын жетишкендиктери:'''<ref name=":0" /> [https://mamtil.gov.kg/ Кыргыз Республикасынын Президентинин 2021-жылдын 28- июлундагы №319 Жарлыгына]  ылайык, Мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө жана тил саясатын өркүндөтүүгө кошкон зор салымы үчүн Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин гуманитардык сабактар кафедрасынын башчысы Н.Н.Алымкулова “Кыргыз тили” төш белгиси менен сыйланган. <ref>https://mamtil.gov.kg/</ref> Ушул  жарлыкка ылайык Мукаш уулу Таласбек, Жумабекова Бурул Алымбковна   - [https://ru.ism.edu.kg/ Эл аралык Жогорку  Мектебинин] Гуманитардык сабактар кафедрасынын кыргыз тили сабагынын  улук окутуучулары  “Ардак грамоталары“ менен сыйланышкан. 2024-жылдын 23-сентябрында өткөрүлгөн “Кыргыз тилин өнүктүрүү жолдору” аттуу кереге кеңеште кафедранын окутуучулары М. А. Кибраева жана А. А. Ажибекова мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн “Ыйык тил” төш белгиси менен сыйланышкан. "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тилди өнүктүрүү жана тил саясатын өркүндөтүүнүн Улуттук программасын" ишке ашыруу максатына караштуу кафедра да мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө өз салымдарын кошуп, кафедранын окутуучу-профессор курамы кыргызтесттин [https://kyrgyztest.gov.kg/language/ru/ С1 жана Б2 денгээлинин тастыктамаларына] ээ болушкан. '''Колдонуу чөйрөсү:''' * Бул дисциплина чет элдик студенттерге төмөнкү багыттар боюнча билим жана көндүмдөрдү берет: * күнүмдүк турмушта кыргыз тилин колдонуу; * кесиптик чөйрөдө пикир алышуу; * Кыргызстандын тарыхы, маданияты жана салттары менен таанышуу; * социалдык-маданий чөйрөгө адаптациялануу; * медициналык мекемелерде бейтаптар жана кызматкерлер менен байланыш түзүү. * Программа студенттердин тилдик, социалдык жана кесиптик чөйрөдө өз ара аракеттенүү жөндөмдөрүн өнүктүрүүгө багытталган. '''Кыргыз тили жана адабият программанын өнүгүүсү:''' Программа мезгил-мезгили менен жаңыланып жана өркүндөтүлүп келген. 2019-жылдан баштап кыргыз тил сабагы  гуманитардык сабактар кафедрасынын окуу жүктөмүнө кирип өтүлө баштаган. Программанын жаңылоо жана толуктоодо кафедра башчысы '''Алымкулова Н.Н.''' жана кыргыз тили мугалимдери улук окутуучу '''Кибраева М.А., улук окутуучу Мамытов А.Ж., ф.и.к. улук окутуучу Туратбек кызы Ж., окутуучу Токонова А.А.,окутуучу Камчыбек кызы А.''' өз салымдарын кошуп келет. * - 2014-жыл — баштапкы нускасы ( вариант) иштелип чыккан; * - 2017-жыл — жаңыланган нускасы ( вариант) кабыл алынган; * - 2023-жыл — 4 кредит көлөмүндөгү программа катары ишке киргизилген; * - 2025-жылдын 20-февралы — [https://ru.ism.edu.kg/ '''Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин'''] Гуманитардык сабактар кафедрасында «Жогорку окуу жайларында кыргыз тилин чет тили катары окутуунун маселелери» аттуу кереге кеңеш өткөрүлгөн. Кереге кеңештин жыйынтыгында окутуу процессиндеги көйгөйлөр талданып, тажрыйба алмашуу жүргүзүлгөн жана методикалык сунуштар иштелип чыккан. Анын негизинде программаны кеңейтүү жана окуу жүктөмүн 8 кредитке чейин көбөйтүү боюнча чечим кабыл алынган. '''Кошумча иш-чаралар:''' Дисциплина алкагында тилдик жана маданий багыттагы иш-чаралар үзгүлтүксүз өткөрүлүп турат. Студенттер конкурстарга, олимпиадаларга жана жогорку окуу жайлар аралык иш-чараларга катышышат. Ошондой эле кафедранын социалдык тармактардагы расмий баракчаларында окуу процессине байланыштуу маалыматтар жарыяланып турат. 2024–2025-окуу жылынан баштап кафедранын ага окутуучусу '''А.А. Ажибекованын''' демилгеси менен '''''[https://www.instagram.com/hd_ihsm_kg/ «Кыргызча сүйлөйбүз»]''''' аттуу рубрика ишке киргизилген. Рубриканын алкагында кыргыз тили сабактарынан үзүндүлөр, студенттер тарабынан даярдалган видеоматериалдар жана кыска видеороликтер (рилстер) жарыяланып турат. 6xuj1bq3smn1fu0pgyv5mgvh410se6v 0 151954 646648 645941 2026-05-17T14:21:06Z ~2026-29617-00 47642 Сылканы туурарагына алмаштырдым. 646648 wikitext text/x-wiki [[Файл:Thomas Young by Briggs.jpg|thumb|256x256px|'''Томас Юнг'''(1773-1829) '''Туулган күнү'''—1773-жылы '''Туулган жери'''—Милвертон,Сомерсет графтыгы,Англия '''Каза болгон күнү''' —1829 10-майы(55жашында) '''Каза болгон жери''' — Лондон '''Өлкөсү''' — Улуу Британия '''''Томас Юнгтун колу:'''''[[Файл:Thomas Young signature.png|thumb]]]] '''Томас Юнг''' ([[Англис тили|англ]].''Thomas Young,айтылышы: [ˈtɒməs jʌŋ]);'' 1773-жыл 13-июнунда туулган, Милвертон, [[Сомерсет (Кентукки)|Сомерсет]], [[Англия]] — 1829-жылдын 10-майында каза болгон, [[Лондон]]) —англиялык дарыгер жана физик. Ал жарыктын '''[[интерференция]]''' принцибин негиздеп, муну менен бир кылымдык тарыхы бар жарыктын толкундук теориясын кайра жандандырган. Ошондой эле, ал [[Розетта ташы|Розетта ташындагы]] жазууларды чечмелөөгө салым кошкон '''[[Египтология|египтолог]]''' катары да белгилүү. 1799-жылы Юнг Лондондо '''[[медицина]]'''лык практикасын баштаган. Анын негизги кызыгуусу сезүү аркылуу кабылдоого багытталган. Ал дагы эле медицина факультетинин студенти кезинде эле, көздүн хрусталиги ар кандай аралыктагы объекттерге фокустоо үчүн өзүнүн формасын кантип өзгөртөрүн,башкача айтканда [[аккомодация|аккомодацияны]] ачкан. Ал 1801-жылы биринчилерден болуп '''[[Астигматизм|астигматизмди]]''' мүнөздөп жазган жана ошол эле жылы [[Жарык|жарыкты]] изилдөөгө өткөн. Жарыкты бири-бирине жакын жайгашкан эки кичинекей тешик аркылуу экранга багыттоо менен, Юнг жарык нурларынын жайылып, бири-биринин үстүнө кабатталарын байкаган. Ал кабатташуу болгон жерде ачык түстөгү тилкелер менен караңгы тилкелердин кезектешип турганын көргөн. Жарыктын интерференциясын мындай демонстрациялоо менен Юнг жарыктын толкундук табиятын ишенимдүү түрдө далилдеген. Ал өзүнүн жаңы толкундук теориясын жука катмарлардын (мисалы, самын көбүктөрүнүн) түстөрүн түшүндүрүү үчүн колдонгон. Түстөрдү толкун узундугуна байланыштырып, [[Исаак Ньютон|Ньютон]] аныктаган жети түстүн болжолдуу толкун узундуктарын эсептеп чыккан. 1817-жылы ал жарык толкундары мурда айтылып келгендей узунунан кеткен (жайылуу багыты боюнча термелген) эмес, '''[[Туурасынан кеткен толкун|туурасынан кеткен]]''' (жайылуу багытына тик бурчта термелген) толкундар деген сунушту киргизген.Муну менен ал '''[[Поляризация тегиздиги|поляризация]]''' кубулушун — жарык толкундарынын бир тегиздикте термелүү үчүн багытталышын түшүндүрүп берген. Юнгдын эмгектерине англиялык окумуштуулардын көбү калыс эмес мамиле кылышкан: Ньютондун теориясына кандайдыр бир каршы чыгууну элестетүү мүмкүн эмес эле. Француз физиктери Огюстен Ж. Френель жана Франсуа Арагонун эмгектеринен кийин гана Юнгдын толкундук теориясы акыры [[Европа|Европада]] таанылган. [[Файл:Rosetta Stone - front face - corrected image.jpg|thumb|219x219px|Розетта ташы]] Юнг ошондой эле түстөрдү кабыл алуу маселесин изилдеп, көздө ар бир түс үчүн өзүнчө [[Механизм|механизмдин]] болушуна муктаждык жок, үчөө эле — ар бири көк, жашыл жана кызыл түстөр үчүн — жетиштүү болот деген сунушту киргизген. Кийинчерээк немис физиги [[Герман фон Гельмгольц|Герман]] [[Герман фон Гельмгольц|фон Гельмгольц]] тарабынан өркүндөтүлгөн бул теория Юнг–Гельмгольцтун үч түстүү теориясы катары белгилүү. [[Египтология|Египтологияга]] кызыгып калган Юнг 1814-жылы [[Розетта ташы|Розетта ташыны]]н тексттерин изилдей баштаган. Башка булактардан кошумча [[Иероглиф|иероглифтик жазууларды]] алгандан кийин, бир нече жылдын ичинде дээрлик так котормону камсыз кылууга жетишкен жана ошону менен байыркы египет тилин чечмелөөгө чоң салым кошкон. Юнг ошондой эле [[Молекула|молекулалардын]] өлчөмүн ченеп, [[Суюктук|суюктуктардын]] беттик чыңалуусу жана ийкемдүүлүгү боюнча иш алып барган. Ал биринчилерден болуп «[[энергия]]» деген сөзгө илимий маани берген жана ийкемдүүлүктү сүрөттөгөн математикалык теңдемедеги туруктуу чоңдук — Юнгдун модулу —анын урматына аталган. == Булактар: == https://www.britannica.com/biography/Thomas-Young qad6eyu3mj21jjviylt3j98do1ta2tq 0 152069 646709 645778 2026-05-18T08:52:17Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 646709 wikitext text/x-wiki {{Футбол турнири |аталышы = Футбол боюнча Түркмөнстандын Президентинин кубогу |расмий аталышы = {{lang-tk|Türkmenistanyň Prezidentiniň kubogy}} |сүрөтү = |туурасы = |түптөлгөн = |өзгөртүлгөн = |таратылган = |аймак = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}} |командалар саны = |квалификациялар = |байланышкан турнирлер = |учурдагы чемпион = Түркмөнстандын жаштар футбол командасы |акыркы чемпион = |көп титулдуу = Ниса |TV = Түркмөнстан-спорт |сайты = |учурдагы мезгил = }} '''Футбол боюнча Түркмөнстандын Президентинин кубогу''' ({{lang-tk|Türkmenistanyň Prezidentiniň kubogy}}) — 1994-жылы негизделген, Түркмөнстандын Мамлекеттик туу күнүнө арналган эл аралык жолдоштук футбол турнири. Мелдештин сыйлык фонду 35 000 АКШ долларын түзөт. Жеңүүчү Президенттин кубогу менен бирге 20 000 доллар, күмүш байге ээси 10 000 доллар, ал эми коло байге ээси 5 000 доллар алат<ref>{{Cite web|url=http://www.Түркияkmenistan.ru/ru/articles/35710.html|title=В Түркмөнстане разыгран Кубок президента|access-date=2011-07-30|archive-date=2016-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160424170036/http://www.Түркияkmenistan.ru/ru/articles/35710.html|url-status=live}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.Түркияkmenistan.ru/ru/articles/35529.html|title=Призовой фонд Международного турнира по футболу на Кубок президента Түркмөнстана составит 35 тыс. долл. США|access-date=2011-07-30|archive-date=2016-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160424165916/http://www.Түркияkmenistan.ru/ru/articles/35529.html|url-status=live}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2012-жылдан тарта турнирди өткөрүү мөөнөтү февраль айынан сентябрга жылдырылган<ref>{{Cite web|url=http://Түркияkmenistan.gov.tm/?id=1192|title=Глава государства также отметил целесообразность перенести проведение традиционного международного турнира по футболу на Кубок Президента Түркмөнстана с февраля на сентябрь|access-date=2012-04-13|archive-date=2016-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419040919/http://Түркияkmenistan.gov.tm/?id=1192|url-status=live}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Ашхабадда өтүүчү бул эл аралык турнир аймакта абдан популярдуу жана анын тарыхында [[Армения]], [[Беларусь]], [[Грузия]], [[Казакстан]], [[Кыргызстан]], [[Латвия]], [[Литва]], [[Молдова]], [[Орусия]], [[Украина]], [[Өзбекстан]], [[Тажикстан]], [[Эстония]], [[Иран]], [[Түркия]], [[Түштүк Корея]], [[Кытай]] жана [[Тайланд|Таиланддын]] командалары катышкан. 2009-жылы Бахрейндин командасы биринчи жолуп келип, катышуучу өлкөлөрдүн санын 20 жеткен. 15 жыл ичинде Президенттин Кубогу өлкөдөн үч жолу гана чыккан — 1998-жылы [[Иран|Ирандын]] «Эстеглал», 2002-жылы [[Грузия|Грузиянын]] «Торпедо» Кутаиси жана 2006-жылы [[Молдова|Молдованын]] «Дачия» клубдары утуп алышкан. Ашхабаддын «Ниса» командасы турнирде төрт жолу (1999, 2003, 2004, 2005), ал эми «Көпетдаг» (1995, 1996, 2001) жана МТТУ (2007, 2008, 2009) үч жолудан жеңишке жетишкен. Ошондой эле Түркмөнстандын футбол клубдарынын курамасы (1997), Ашхабад шаарынын курамасы (2000), Түркмөнстандын U17 (2012) жана U15 (2013) курама командалары Президенттин Кубогун бир жолудан утушкан. == Кубоктун жеңүүчүлөрү == {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:95%;" ! rowspan="2" width="5%" |Жыл ! colspan="3" |Финал ! colspan="3" |Үчүнчү орун ! rowspan="2" width="15%" |Стадион |- ! width="15%" |Жеңүүчү ! width="10%" |Эсеп ! width="15%" |Финалист ! width="15%" |Үчүнчү орун ! width="10%" |Эсеп ! width="15%" |Төртүнчү орун |- |1995 | align="right" |'''Көпетдаг''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>2 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан}} Түркмөнстан | align="right" |'''Металлург (Никополь)''' {{Желек|Украина}} |'''<big>2 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Орусия}} Спартак-жаш. (Москва) |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |1996 | align="right" |'''Көпетдаг''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>1 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Латвия}} Сконто | align="right" |'''Заря-МАЛС''' {{Желек|Украина}} |'''<big>4 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Эстония}} Нарва-Транс |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |1997 | align="right" |'''Түркмөнстан''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>2 : 1</big>''' | align="left" |{{Желек|Украина}} Ворскла | align="right" |'''Елимай''' {{Желек|Казакстан}} |'''<big>2 : 1</big>''' | align="left" |{{Желек|Армения}} Ереван |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |1998 | align="right" |'''Эстеглал''' {{Желек|Иран}} |'''<big>0 : 0</big>''' (<big>7 : 6</big> [[пенальти]]) | align="left" |{{Желек|Орусия}} Зенит (Санкт-Петербург) | align="right" |'''Ниса''' {{Желек|Түркмөнстан|1997}} |'''<big>1 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Түштүк Корея}} Ульсан Хёндэ |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |1999 | align="right" |'''Ниса''' {{Желек|Түркмөнстан|1997}} |'''<big>3 : 1</big>''' | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан|1997}} Түркмөнстан (23 жашка чейин) | align="right" |'''Көпетдаг''' {{Желек|Түркмөнстан|1997}} |<ref name="ReferenceA">3-орун үчүн беттеш расмий эмес болгон</ref> | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан|1997}} Небитчи |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |2000 | align="right" |'''Ашхабад''' {{Желек|Түркмөнстан|1997}} |'''<big>1 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан|1997}} Ахал вилаяты | align="right" |'''Балкан вилаяты''' {{Желек|Түркмөнстан|1997}} |'''<big>3 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|UZB}} Гулистон |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |2001 | align="right" |'''Көпетдаг''' {{Желек|Түркмөнстан|1997}} |'''<big>2 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Украина}} Днепр (Днепропетровск) | align="right" |'''ЦСКА-2 (Москва)''' {{Желек|Орусия}} |<ref name="ReferenceA" /> | align="left" |{{Желек|Таиланд}} Таиланд (23 жашка чейин) Олимпиада стадиону, [[Ашхабад]] |Көпетдаг стадиону. [[Ашхабад]] |- |2002 | align="right" |'''Торпедо (Кутаиси)''' {{Желек|Грузия|1990}} |'''<big>1 : 1</big>''' (<big>4 : 2</big> [[пенальти]]) | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан}} Түркмөнстан | align="right" |'''Флора''' {{Желек|Эстония}} |'''<big>1 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Түркия}} Түркия (21 жашка чейин) |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |2003 | align="right" |'''Ниса''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>1 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан}} Түркмөнстан U-23 | align="right" |'''Атлантас''' {{Желек|Литва|1989}} |'''<big>1 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Беларусь|1995}} Неман (гродно) |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |2004 | align="right" |'''Ниса''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>3 : 2</big>''' | align="left" |{{Желек|Грузия}} Торпедо (Кутаиси) | align="right" |'''Ворскла''' {{Желек|Украина}} |'''<big>1 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Тажикстан}} Авиатор |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |2005 | align="right" |'''Ниса''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>2 : 1</big>''' | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан}} Небитчи | align="right" |'''Парвоз''' {{Желек|Тажикстан}} |'''<big>3 : 2</big>''' | align="left" |{{Желек|Армения}} Мика |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |2006 | align="right" |'''Дачия''' {{Желек|Молдова}} |'''<big>4 : 3</big>''' | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан}} МТТУ | align="right" |'''Ворскла''' {{Желек|Украина}} |'''<big>1 : 1</big>''' (<big>4 : 3</big> [[пенальти]]) | align="left" |{{Желек|UZB}} Трактор |Көпетдаг стадиону, [[Ашхабад]] |- |2007 | align="right" |'''МТТУ''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>3 : 2</big>''' | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан}} Ашхабад | align="right" |'''Ворскла''' {{Желек|Украина}} |'''<big>0 : 0</big>''' (10:9 [[пенальти]]) | align="left" |{{Желек|Казакстан}} Ордабасы Олимпиада стадиону, [[Ашхабад]] |Көпетдаг стадиону. [[Ашхабад]] |- |2008 | align="right" |'''МТТУ''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>2 : 1</big>''' | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан}} Ашхабад | align="right" |'''Иран (23 жашка чейин)''' {{Желек|Иран}} |'''<big>1 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Армения}} Мика Олимпиада стадиону, [[Ашхабад]] |Көпетдаг стадиону. [[Ашхабад]] |- |2009 | align="right" |'''МТТУ''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>1 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Латвия}} Сконто | align="right" |'''Ашхабад''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>1 : 1</big>''' | align="left" |{{Желек|Армения}} Гандзасар Олимпиада стадиону, [[Ашхабад]] |Көпетдаг стадиону. [[Ашхабад]] |- |2010 | align="right" |'''Алтын Асыр''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>1 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан}} Балкан | align="right" |'''Түркия (21 жашка чейин)''' {{Желек|Түркия}} |'''<big>3 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Казакстан}} Окжетпес Олимпиада стадиону, [[Ашхабад]] |Көпетдаг стадиону. [[Ашхабад]] |- |2011 | align="right" |'''Алтын Асыр''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>2 : 1</big>''' | align="left" |{{Желек|Армения}} Гандзасар | align="right" |'''Небитчи''' {{Желек|Түркмөнстан}} | | align="left" |{{Желек|Түркмөнстан}} Мерв Олимпиада стадиону, [[Ашхабад]] |Көпетдаг стадиону. [[Ашхабад]] |- |2012 | align="right" |'''Түркмөнстан (17 жашка чейин)''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>4 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Украина}} Украина (17 жашка чейин) | align="right" |'''Орусия (17 жашка чейин)''' {{Желек|Орусия}} |'''<big>3 : 0</big>''' | align="left" |{{Желек|Тажикстан}} Таджикистан (17 жашка чейин) |Көпетдаг стадиону. [[Ашхабад]] |- |2013 | align="right" |'''Түркмөнстан (15 жашка чейин)''' {{Желек|Түркмөнстан}} |'''<big>2 : 1</big>'''<ref>{{Cite web|url=http://www.Түркияkmenistan.gov.tm/?id=4928|title=Кубок Президента Түркмөнстана вновь у туркменских футболистов!|access-date=2013-09-20|archive-date=2016-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419094749/http://www.Түркияkmenistan.gov.tm/?id=4928|url-status=live}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | align="left" |{{Желек|Орусия}} Орусия (15 жашка чейин) | align="right" | | | align="left" | |Көпетдаг стадиону. [[Ашхабад]] |} == Булактар == {{Булактар|2}} [[Категория:Футбол]] s9m8lca79hx5ekbz3061rcmqpro1zb1 0 152230 646722 646384 2026-05-18T10:17:49Z Abdu Dayan 47659 Replaced content with " {{Илимпоз}}" 646722 wikitext text/x-wiki {{Илимпоз}} gtvx9psz71jh2js2a26jjvoq6piywfj 0 152271 646696 646410 2026-05-18T07:08:15Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 646696 wikitext text/x-wiki {{Жазуучу |Ысымы = Ушаклыгил Халид Зия |Нукура ысымы = {{lang-tr|Halid Ziya Uşaklıgil}} |Сүрөт = Halid ziya cropped.jpg |Туурасы = |Сүрөттүн аталышы = |Туулгандагы ысымы = |Кайман аты = |Туулган датасы = 12.02.1865 |Туулган жери = [[Осмон империясы]], [[Стамбул]] |Өлгөн датасы = 27.03.1945 |Каза болгон жери = [[Түркия]], [[Стамбул]] |Жарандыгы = {{Өлкө желеги|Түркия}} |Ишмердүүлүгү = прозаик, акын жана драматург |Чыгармачылык жылдары = 1889 — 1945 |Багыты = |Жанр = |Чыгарманын тилдери = |Дебют = |Премиялары = |Сыйлыктары = |Кол тамгасы = |Сайты = |Викитека = |Викицитата = |Викиказына = Halid Ziya Uşaklıgil }} '''Ушаклыгил Халид Зия''' ({{lang-tr|Halid Ziya Uşaklıgil}},{{IPA|haːˈlit ziˈjaː uˌʃaklɯˈɟil}}<ref>{{Cite web|url=http://www.forvo.com/word/halit_ziya_u%C5%9Fakl%C4%B1gil/#tr|title=Forvo — Halid Ziya Uşaklıgil|access-date=2012-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140107163107/http://www.forvo.com/word/halit_ziya_u%C5%9Fakl%C4%B1gil/#tr|archive-date=2014-01-07|url-status=dead|accessdate=2026-05-14|archivedate=2014-01-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140107163107/http://www.forvo.com/word/halit_ziya_u%C5%9Fakl%C4%B1gil/#tr}}</ref> 1866 — 27-март 1945) — [[Түркия|түрк]] прозаиги, акын жана драматург. Осмон империясынын акыркы мезгилинде пайда болгон Edebiyat-ı Cedide («Жаңы адабият») адабий агымына таандык. Көптөгөн адабий кыймылдардын жана мекемелердин негиздөөчүсү жана активдүү катышуучусу болуп, Servet-i Fünun («Илим байлыгы») журналында да чыгармаларын жарыялап турган. Султан Абдул-Хамид IIни туруктуу сынга алып келгендиктен, анын чыгармалары цензурага кабылган. Жазуучунун көптөгөн романдары, пьесалары, аңгемелери жана эсселери белгилүү. Алардын ичинде 1899-жылы жазылган «Aşk-ı Memnu» («Тыюу салынган сүйүү») сүйүү романы өзгөчө атакка ээ болуп, 1975-жылы мини-сериал, ал эми 2008-жылы эл аралык телесериал катары экрандаштырылган<ref name="yasar">[https://web.archive.org/web/20151231053922/http://www.5harfliler.com/zeynep-uysalla-halit-ziya-edebiyati-uzerine-2-nasil-yazdi-nasil-okudu-nasil-unutuldu/ Zeynep Uysal'la Halit Ziya Edebiyatı Üzerine 2, Besharfliler.com sitesi, 28.10.2015]</ref>. == Өмүр баяны == Халид Зия Ушаклыгил 1866-жылы [[Стамбул]] шаарында төрөлгөн. Башталгыч мектепти аяктагандан кийин Стамбулдагы Fatih Rüştiyesi орто мектебине кирген, бирок 1879-жылы үй-бүлөсү [[Измир]] шаарына көчүп кеткендиктен, орто билимин ошол жактан бүтүргөн. Кийинчерээк христиан мектебинде окуп, [[Француз тили|француз тилин]] үйрөнгөн. Дал ошол жерде анын алгачкы котормо чыгармалары жарык көргөн. 1886-жылы Ушаклыгил Hizmet аттуу гезитти негиздеген. 1896-жылдан тартып европалык адабий стилди жайылткан Servet-i Fünun түрк адабий журналында чыгармаларын жарыялай баштаган. 1901-жылы анын «Kırık Hayatlar» («Сынган өмүрлөр») романы Абдул-Хамид IIнин режими тарабынан цензурага алынган. Ошондон кийин жазуучу романдарын жарыялоону токтоткон. Бул чыгарма заманбап Түркия түзүлгөндөн кийин гана, 1923-жылы кайрадан басылып чыккан<ref name="sevda">Sevda Altunbaş, '''[https://web.archive.org/web/20160305010452/http://www.edebiyatekibi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=776&Itemid=51 Halit Ziya Uşaklıgil’in Romanlarında Kadın ve Kadın Eğitimi]''', ''Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Programı Yüksek Lisans Tezi, İzmir 2007''</ref>. Ушаклыгилдин алгачкы чыгармачылык стили француз романтизминин таасиринде жазылган. Романдарынын көбүндө ишке ашпай калган сүйүү темасы сүрөттөлөт. Анын чыгармалары ошол мезгилдеги түрк адабиятынан так формасы жана араб-фарс сөздөрүнө бай көркөм тили менен айырмаланган<ref name="ekibi">[https://web.archive.org/web/20180522044350/http://dergipark.ulakbim.gov.tr/tubar/article/view/5000073192/5000067415 Hüseyin Yaşar, Nesl-i Âhir'de Bir Meşrutiyet Aydını: Süleyman Nüzhet, Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, Sayı 33]</ref>. Өмүрүнүн акыркы жылдарында Ушаклыгил Стамбулга жакын жайгашкан Ешилкөй айылында (азыркы Стамбулдун райондорунун бири) жашаган. == Чыгарамалары == === Романдары === * ''Nemide'' (1889) * ''Bir Ölünün Defteri'' (1889) * ''Ferdi ve Şürekâsı'' (1894) * ''Mai ve Siyah'' (1897) * ''Aşk-ı Memnu'' (1900) * ''Kırık Hayatlar'' (1923) === Аңгемелери === * ''Bir Muhtıranın Son Yaprakları'' (1888) * ''Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası'' (1888) * ''Heyhat'' (1894) * ''Solgun Demet'' (1901) * ''Sepette Bulunmuş'' (1920) * ''Bir Hikâye-i Sevda'' (1922) * ''Hepsinden Acı'' (1934) * ''Onu Beklerken'' (1935) * ''Aşka Dair'' (1936) * ''İhtiyar Dost'' (1939) * ''Kadın Pençesinde'' (1939) * ''İzmir Hikâyeleri'' (1950) (posthumous) === Драмалары === * ''Kabus'' (1918) === Мемуарлары === * ''Anı: Kırk Yıl'' (1936) * ''Saray ve Ötesi'' (1942) * ''Bir Acı Hikâye'' (1942) === Поэзиялыр === * ''Mensur Şiirler'' (1889) === Эсселери === * ''Sanata Dair'' (1938—1955) (3 томдон турат) == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [http://www.kultur.gov.tr/TR/Genel/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFF8FE9074FF19B00050046571F068D009C Kültür Bakanlığından Uşaklıgil Bilgisi]{{ref-tr}} * [http://www.5harfliler.com/zeynep-uysal-halit-ziya-edebiyati-uzerine-bihter/ Zeynep Uysal’la Halit Ziya Edebiyatı Üzerine 1: Bihter’den Ahmet Cemil’e Arzu ve Felaket]{{ref-tr}} pzf2b3tcrmqnysz7gon612gs6qwsmqf 0 152272 646695 646420 2026-05-18T07:07:50Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 646695 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Ушаклыгил Латифе |расмий ысымы = {{lang-tr|Latife Uşaklıgil}} |сүрөтү = Latife Hanım.png |туурасы = 280px |өлкө = {{Өлкө желеги|Түркия}} |желек = Flag of Turkey.svg |желек2 = |президент = |кызматы = Түркиянын биринчи айымы |иш баштоо убагы = 29-октябрь 1923 |иш аяктоо убагы = 5-август 1925 |андан мурунку инсан = |андан кийинки инсан = Мевхибе Инөнү |туулган жылы = 17.06.1898 |туулган жери = [[Осмон империясы]], [[Измир]] |каза болгон жылы = 12.06.1975 |каза болгон жери = [[Түркия]], [[Стамбул]] |мүрзөсүнүн орду = Эдирнекапы көрүстөнү |атасы = |апасы = |жубайы = [[Мустафа Кемел Ататүрк]] |балдары = |партиясы = |билими = Париж университети |кесиби = |илимий даражасы = |илимий наамы = |дини = [[ислам]] |кол тамгасы = |сыйлыктары = |ишмердүүлүгү = |наамы = |өтөгөн жылы = |жарандыгы = |кызмат өтөгөн жайы = |башкаруусу = |викисклад = Latife Hanım }} '''Ушаклыгил Латифе''' ({{lang-tr|Latife Uşaklıgil}}; 17-июнь 1898 — 12-июль 1975) — [[Түркия|түрк]] мамлекеттик ишмери, 1923-1925-жылдары [[Түркиянын Президенти|Түркиянын]] биринчи президенти [[Мустафа Кемел Ататүрк|Мустафа Кемал Ататүрктүн]] жубайы<ref>Balkaya, İhsan Sabri (28 Mart 2014). "[https://dergipark.org.tr/tr/pub/ankuayd/article/508232 ATATÜRK'ÜN EŞİ LATİFE HANIM'DAN ALİ FETHİ OKYAR'IN EŞİ GALİBE HANIM'A MEKTUPLAR]". Atatürk Yolu Dergisi. 14 (55): 0-0. doi:10.1501/Tite_0000000413. ISSN 1303-5290. 8 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Ekim 2022.</ref>. == Өмүр баяны == [[Файл:Latife_Hanım_(1923).jpg|left|thumb|300x300px|Түркиянын биринчи айымы Латифе Ушаклыгил (1923)]] Латифе 1898-жылы Измир шаарында туулган<ref>[https://books.google.kg/books?id=mepwDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA104&dq=latife+han%C4%B1m+halit+ziya+u%C5%9Fakl%C4%B1gil&hl=en&redir_esc=y#v=onepage&q=latife%20han%C4%B1m%20halit%20ziya%20u%C5%9Fakl%C4%B1gil&f=false Kolektif (1 Aralık 2011). Notos Öykü 31 - Latin Amerika Edebiyatı: Aralık 2011-Ocak 2012. Notos Kitap Yayıncılık Eğitim Danışmanlık ve Sanal Hizmetler Tic. Ltd. Şti.]</ref>. Анын туулгандагы аты-жөнү — Латифе Ушакизаде ({{lang-tr|''Latife Uşakizâde''}}). Ушак шаары менен туугандык байланышы бар белгилүү соодагердин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Ошондуктан алардын уруусу расмий эмес түрдө «Ушакизаде» деп аталган. Атасы тарабынан ал белгилүү түрк жазуучусу Халит Зия Ушаклыгил менен тууган болгон. Латифе Измирдеги орто мектепти бүтүрүп, 1919-жылы [[Париж]] жана [[Лондон]] шаарларында юридикалык билим ала баштаган. [[Түркия|Түркияга]] кайтып келген учурда Түркиянын көз карандысыздык согушу аяктап калган эле. 1922-жылдын 11-сентябрында [[Мустафа Кемел Ататүрк|Мустафа Кемаль Ататүрк]] Измирде экенин уккан Латифе анын штабына барып, коопсуздукту сактоо максатында үй-бүлөсүнү тийиштүү үйдө жашап турууну сунуштаган. Мустафа Кемаль бул сунушту ыраазычылык менен кабыл алган жана ошондон кийин алардын мамилеси башталган. [[Файл:Mustafa_Kemal_Atatürk_and_Latife_Uşşaki_(1923).jpg|left|thumb|Мустафа Кемал менен Латифе иш сапар учурунда (1923)]] Латифе менен Мустафа Кемаль 1923-жылдын 29-январында баш кошушкан. Бул учур Мустафа Кемальдын апасы Зүбайде-ханым каза болгондон кийин анын Измирге кайтып келген мезгилине туура келген. [[Файл:Grave_of_Latife_Hanım.jpg|thumb|Латифенин мүрзөсү.]] Эки жарым жылга созулган нике учурунда Латифе Түркиянын биринчи айымы катары аялдардын эркиндикке чыгышынын жана Мустафа Кемаль Ататүрк жүргүзгөн реформаларынын символдорунун бири болуп калган<ref>{{cite web|url=http://news.independent.co.uk/europe/article1152032.ece|title=Turkey in the 21st century: The Legacy Of Mrs Ataturk|access-date=2007-09-29|date=2006-07-01|work=Pelin Turgut|publisher=The Independent|archive-date=2007-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070827205426/http://news.independent.co.uk/europe/article1152032.ece|url-status=dead|accessdate=2026-05-14|archivedate=2006-07-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060718072149/http://news.independent.co.uk/europe/article1152032.ece}}</ref>. Мустафа Кемаль менен Латифе 1925-жылдын 5-августунда ажырашышкан. Андан кийин Латифе 1975-жылы каза болгонго чейин Измир жана Стамбул шаарларында жашап, коомчулуктан обочороок өмүр сүргөн. Мустафа Кемаль менен ажырашкандан кийин кайра турмушка чыккан эмес жана өмүрүнүн аягына чейин алардын мамилеси тууралуу эч маалымат айткан эмес. 2005-жылы Латифенин үй-бүлөсү анын күндөлүгүн жана Мустафа Кемаль Ататүрк менен жазышкан каттарын жарыялоодон баш тарткан<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4235691.stm|title=Ataturk diaries to remain secret|access-date=2007-09-29|date=2005-02-04|work=|publisher=[[BBC]]|archive-date=2007-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20071213160716/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4235691.stm|url-status=live}}</ref>. Латифе тууралуу «Жумхуриет» гезитинин журналисти Ипек Чалышлар жазган кеңири өмүр баяны 2006-жылы жарыяланып, Түркияда чоң талкуу жараткан<ref name="ipek">{{cite web|url=http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=52361 Article:|title=Atatürk, his wife and her biographer|access-date=2007-09-29|date=2006-08-25|work=Emrah Güler|publisher=Turkish Daily News|archive-url=https://web.archive.org/web/20060829133313/http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=52361|archive-date=2006-08-29}}</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [http://www.usakizadekosku.com Ушакизаде сарайынын расмий веб-сайты] ffjerezktfctkps7jtvbnhmwtv5zpkb 3 152334 646649 2026-05-17T14:40:21Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646649 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:40, 17 май 2026 (UTC) bsq16l78agyi5iprwo9y7h1o9egj1bz 3 152335 646650 2026-05-17T14:40:31Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646650 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:40, 17 май 2026 (UTC) bsq16l78agyi5iprwo9y7h1o9egj1bz 3 152336 646653 2026-05-17T15:40:42Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646653 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:40, 17 май 2026 (UTC) 28hkx1rk0n9ebp5f970t7o3e4f0ooyu 3 152337 646654 2026-05-17T15:40:52Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646654 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:40, 17 май 2026 (UTC) 28hkx1rk0n9ebp5f970t7o3e4f0ooyu 3 152338 646655 2026-05-17T16:41:02Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646655 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:41, 17 май 2026 (UTC) du60itf6w6en6i2z2dyhef1ym57z9yo 3 152339 646656 2026-05-17T16:41:12Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646656 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:41, 17 май 2026 (UTC) du60itf6w6en6i2z2dyhef1ym57z9yo 14 152340 646658 2026-05-17T16:55:19Z Абдырашит Сатылганов 8269 Жаңы барак: "‎[[Категория:Кыргызстандагы спорт]] [[Категория:Өлкөлөр боюнча спорттук мелдештер|Кыргызстан]] [[Категория:Азия өлкөлөрү боюнча спорттук мелдештер|Кыргызстан]]" 646658 wikitext text/x-wiki [[Категория:Кыргызстандагы спорт]] [[Категория:Өлкөлөр боюнча спорттук мелдештер|Кыргызстан]] [[Категория:Азия өлкөлөрү боюнча спорттук мелдештер|Кыргызстан]] 3mlmeddw49uwvjlako7pr7vc80nbd7e 14 152341 646659 2026-05-17T17:12:11Z Абдырашит Сатылганов 8269 Жаңы барак: "‎[[Категория:Кыргызстандын шаарлары боюнча спорттук мелдештер|Бишкек]] [[Категория:Бишкектеги спорт|Мелдештер]] [[Категория:Бишкектеги окуялар]]" 646659 wikitext text/x-wiki [[Категория:Кыргызстандын шаарлары боюнча спорттук мелдештер|Бишкек]] [[Категория:Бишкектеги спорт|Мелдештер]] [[Категория:Бишкектеги окуялар]] qfwaqo0kaqe4g0wjdn5thgnn2k1rwyw 14 152342 646660 2026-05-17T17:39:10Z Абдырашит Сатылганов 8269 Жаңы барак: "‎[[Категория:Кыргызстандагы спорттук мелдештер]] [[Категория:Кыргызстандын шаарлары боюнча спорт]] [[Категория :Шаарлар боюнча спорттук мелдештер]]" 646660 wikitext text/x-wiki [[Категория:Кыргызстандагы спорттук мелдештер]] [[Категория:Кыргызстандын шаарлары боюнча спорт]] [[Категория :Шаарлар боюнча спорттук мелдештер]] bbisozblf00df0gawvisuljlcz9l2hd 3 152343 646661 2026-05-17T17:41:23Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646661 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:41, 17 май 2026 (UTC) 29csnoxgeeaop76u712f9z0efnwzppw 3 152344 646662 2026-05-17T17:41:33Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646662 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:41, 17 май 2026 (UTC) 29csnoxgeeaop76u712f9z0efnwzppw 14 152345 646663 2026-05-17T17:58:02Z Абдырашит Сатылганов 8269 Жаңы барак: "‎[[Категория:Кыргызстандагы спорт]] [[Категория:Шаарлар боюнча спорт]] [[Категория:Азиянын шаарлары боюнча спорт]]" 646663 wikitext text/x-wiki [[Категория:Кыргызстандагы спорт]] [[Категория:Шаарлар боюнча спорт]] [[Категория:Азиянын шаарлары боюнча спорт]] 65him8y117p7dfj0a1xc9q3i786hcmx 646664 646663 2026-05-17T18:02:55Z Абдырашит Сатылганов 8269 646664 wikitext text/x-wiki [[Категория:Кыргызстандагы спорт]] [[Категория:Кыргызстандын шаарлары боюнча коом]] [[Категория:Шаарлар боюнча спорт]] [[Категория:Азиянын шаарлары боюнча спорт]] 53pls16okysl2ps9e0gz97c2ra1h4pa 14 152346 646665 2026-05-17T18:04:02Z Абдырашит Сатылганов 8269 Жаңы барак: "‎[[Категория:Жайгашкан жери боюнча спорт| ]] [[Категория:Шаарлар боюнча коом|*]]" 646665 wikitext text/x-wiki [[Категория:Жайгашкан жери боюнча спорт| ]] [[Категория:Шаарлар боюнча коом|*]] c9wths767qxyiiuyzk755mr3w095ujv 646692 646665 2026-05-18T06:06:30Z Абдырашит Сатылганов 8269 646692 wikitext text/x-wiki [[Категория:Географиялык орду боюнча спорт| ]] [[Категория:Шаарлар боюнча коом|*]] thmr36hoehtpuqpdvqj9ae3igt3u5g7 3 152347 646667 2026-05-17T19:41:53Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646667 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 19:41, 17 май 2026 (UTC) 91er6sibf3xvmwpjd733ocheo2wf84g 3 152348 646668 2026-05-17T20:42:03Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646668 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 20:42, 17 май 2026 (UTC) lml1gpyxp6hirlshk0opdgu1999p48f 3 152349 646670 2026-05-17T21:42:14Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646670 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 21:42, 17 май 2026 (UTC) pk3tfupxjccd0ux8fjndtyq9yu474b8 3 152350 646671 2026-05-17T21:42:24Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646671 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 21:42, 17 май 2026 (UTC) pk3tfupxjccd0ux8fjndtyq9yu474b8 3 152351 646672 2026-05-17T22:42:35Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646672 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 22:42, 17 май 2026 (UTC) ko5ulmmmshu68cc9pb8t2rgossk7fp9 3 152352 646679 2026-05-18T04:43:34Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646679 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 04:43, 18 май 2026 (UTC) 4vfpkxvbiwmnau4kyi44009x2tr0w7l 14 152353 646681 2026-05-18T05:54:21Z Абдырашит Сатылганов 8269 Жаңы барак: "‎{{Метакатегория}} [[Категория:Спорт|*]] [[Категория:Жайгашкан жери боюнча коом|*]]" 646681 wikitext text/x-wiki {{Метакатегория}} [[Категория:Спорт|*]] [[Категория:Жайгашкан жери боюнча коом|*]] 7zktnsgj8se52hj7ffsi7u9gi1wxtu8 646688 646681 2026-05-18T06:05:13Z Абдырашит Сатылганов 8269 646688 wikitext text/x-wiki {{Метакатегория}} [[Категория:Спорт|*]] [[Категория:Географиялык орду боюнча коом|*]] oupe1ulgdttrduap3lhfwsuesk8wxrt 646689 646688 2026-05-18T06:05:44Z Абдырашит Сатылганов 8269 Абдырашит Сатылганов "[[Категория:Жайгашкан жери боюнча спорт]]" барагын "[[Категория:Географиялык орду боюнча спорт]]" деп кайра атады: Аталыштагы катачылык 646688 wikitext text/x-wiki {{Метакатегория}} [[Категория:Спорт|*]] [[Категория:Географиялык орду боюнча коом|*]] oupe1ulgdttrduap3lhfwsuesk8wxrt 14 152354 646682 2026-05-18T06:00:39Z Абдырашит Сатылганов 8269 Жаңы барак: "‎[[Категория:Коом|*География]] [[Категория:Географиялык жайгашканы боюнча категориялар]]" 646682 wikitext text/x-wiki [[Категория:Коом|*География]] [[Категория:Географиялык жайгашканы боюнча категориялар]] 8bceg34qq9igoecq7indh41plpi829e 646684 646682 2026-05-18T06:03:02Z Абдырашит Сатылганов 8269 646684 wikitext text/x-wiki [[Категория:Коом|*География]] [[Категория:Географиялык орду боюнча категориялар]] 3ad5f5rur1q7ys0bdxzg9hhfrrxeat0 646685 646684 2026-05-18T06:04:01Z Абдырашит Сатылганов 8269 Абдырашит Сатылганов "[[Категория:Жайгашкан жери боюнча коом]]" барагын "[[Категория:Географиялык орду боюнча коом]]" деп кайра атады: Аталыштагы катачылык 646684 wikitext text/x-wiki [[Категория:Коом|*География]] [[Категория:Географиялык орду боюнча категориялар]] 3ad5f5rur1q7ys0bdxzg9hhfrrxeat0 14 152355 646686 2026-05-18T06:04:01Z Абдырашит Сатылганов 8269 Абдырашит Сатылганов "[[Категория:Жайгашкан жери боюнча коом]]" барагын "[[Категория:Географиялык орду боюнча коом]]" деп кайра атады: Аталыштагы катачылык 646686 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[:Категория:Географиялык орду боюнча коом]] gfdrtkt4jda8nzza9261tyyahxi5tcf 646687 646686 2026-05-18T06:04:40Z Абдырашит Сатылганов 8269 Removed redirect to [[Категория:Географиялык орду боюнча коом]] 646687 wikitext text/x-wiki {{Delete}} #REDIRECT [[:Категория:Географиялык орду боюнча коом]] s4eeqe47b6kveeuyk0vb0bf5v6zjltd 14 152356 646690 2026-05-18T06:05:44Z Абдырашит Сатылганов 8269 Абдырашит Сатылганов "[[Категория:Жайгашкан жери боюнча спорт]]" барагын "[[Категория:Географиялык орду боюнча спорт]]" деп кайра атады: Аталыштагы катачылык 646690 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[:Категория:Географиялык орду боюнча спорт]] 1obf1zvd0sls6s8yy727neyyn2jlje9 646691 646690 2026-05-18T06:06:10Z Абдырашит Сатылганов 8269 Removed redirect to [[Категория:Географиялык орду боюнча спорт]] 646691 wikitext text/x-wiki {{Delete}} #REDIRECT [[:Категория:Географиялык орду боюнча спорт]] 1riiawx7zu8b5yih5waoavvo200b4av 14 152357 646693 2026-05-18T06:09:40Z Абдырашит Сатылганов 8269 Жаңы барак: "‎{{Багыт}} [[Категория:Бишкек]] [[Категория:Кыргызстандын шаарлары боюнча спорт|Бишкек]]" 646693 wikitext text/x-wiki {{Багыт}} [[Категория:Бишкек]] [[Категория:Кыргызстандын шаарлары боюнча спорт|Бишкек]] d5xo403jt94v1qel4mtht9icy6ucm25 14 152358 646694 2026-05-18T06:12:33Z Абдырашит Сатылганов 8269 Жаңы барак: "‎[[Категория:Бишкектин тарыхы]] [[Категория:Кыргызстандын шаарлары боюнча окуялар|Бишкек]]" 646694 wikitext text/x-wiki [[Категория:Бишкектин тарыхы]] [[Категория:Кыргызстандын шаарлары боюнча окуялар|Бишкек]] glwkp7vmcds05v20vboaylvb0kzoc5v 3 152359 646706 2026-05-18T08:44:12Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646706 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:44, 18 май 2026 (UTC) nnqhsdkrmohodmhn7rzwkcv1f1lidxa 3 152360 646707 2026-05-18T08:44:22Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646707 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:44, 18 май 2026 (UTC) nnqhsdkrmohodmhn7rzwkcv1f1lidxa 646713 646707 2026-05-18T09:23:50Z ~2026-29908-23 47657 /* Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! */ Жооп 646713 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:44, 18 май 2026 (UTC) :Саламатсызбы урматтуу википедия жамааты. Арыбаңыздар. Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин атынан кирип жатам. Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби жөнүндө кыргызча макалалардын санын жана сапатын жакшыртуу биздин максат. Бизге колдоо көрсөтөсүздөр деп ишенем. Урматтоо менен, Мамлекеттик тил жана тил саясаты бөлүмүнүн башчысы Рима Жеңишовна Зайыркулова [[Атайын:Contributions/&#126;2026-29908-23|&#126;2026-29908-23]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:&#126;2026-29908-23|talk]]) 09:23, 18 май 2026 (UTC) gqi7v03nipzu0w7l4t96karr8lr67n7 3 152361 646715 2026-05-18T09:44:32Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646715 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:44, 18 май 2026 (UTC) icg5clvyz6musqwmuvaijctahcxl4hq 10 152362 646716 2026-05-18T09:45:47Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎<includeonly>{{#invoke:Listen|main}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude>" 646716 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Listen|main}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> hrgupcux3r81j1cr9hj6di8wz9bpl12 3 152363 646724 2026-05-18T10:44:42Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646724 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:44, 18 май 2026 (UTC) 83rce1sov5bjm1halw464k2dvbcbx1x 3 152364 646725 2026-05-18T10:44:52Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 646725 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:44, 18 май 2026 (UTC) 83rce1sov5bjm1halw464k2dvbcbx1x