Википедия kywiki https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Медиа Атайын Талкуу Колдонуучу Колдонуучунун баарлашуулары Википедия Википедияны талкуулоо Файл Файлды талкуулоо МедиаВики МедиаВикини талкуулоо Калып Калыпты талкуулоо Жардам Жардамды талкуулоо Категория Категорияны талкуулоо Макала долбоору Макала долбоорун талкуулоо TimedText TimedText talk Модуль Модулду талкуулоо Event Event talk 0 3692 650961 650713 2026-08-09T19:49:21Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650961 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Нарын |расмий аталышы = |баш ийгени = |сүрөт =Naryn overlook.jpg |сүрөт ачыктамасы = |өлкө = Кыргызстан |герб = Naryn coa.svg |желек =Нарын шаарынын туусу.svg |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = 100 |желектин туурасы = |lat_dir = |lat_deg = 41|lat_min = 26|lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = 76|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city(59409)_region:KG |CoordScale = |өлкө картасынын өлчөмү = 300 |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Облус |облус = Нарын облусу |таблицадагы облус = |район түрү = Район |район = Нарын району |таблицадагы район = |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = Тутуев Канболот Мусаевич |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = 1927 |аймагы = 40,51 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 2020 |климаты = |расмий тили = |расмий тили2 = |калкы = 41,781 |элди каттоо жылы = 2021 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = [[кыргыздар]] — 98,5% <br /> [[өзбектер]] — 0,4% <br /> [[дунгандар]] — 0,4% <br /> [[уйгурлар]] — 0,3% <br /> |диний курамы = |этнохороним = Нарындык, Нарындыктар |убакыт аралыгы = +6 |DST = |телефон коду = +996, 3522 (мурдагысы 3145) |почта индекси = 722600 |почта индекстери = |автоунаа коду = 05, N |идентификатордун түрү = |цифралык идентификатор = |Commons түрмөгүндө = Naryn (town) |сайты = |сайтынын тили = }} '''Нарын''' — Кыргызстандын борбордук бөлүгүндө, деңиз деңгээлинен болжол менен 2000-2040 метр бийиктикте жайгашып, [[Нарын облусу|Нарын облусунун]] административдик борбору. Нарын шаары — өлкөнүн эң суук аймактарынын бири катары белгилүү. Шаар аркылуу [[Нарын дарыясы]] агып өтөт. Географиялык жактан шаар тоолор менен курчалган жана стратегиялык жактан [[Кытай|Кытайга]] чыккан жолдордун бири болуп саналат. 2026-жылга карата Нарын шаарынын калкынын саны  42 476 адамды түзөт<ref>[https://stat.gov.kg/kg/statistics/download/operational/769/ Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети. 2026-жылдын 1 январына карата Кыргыз Республикасынын калкынын саны]</ref><ref>[https://naryncity.gov.kg/shaardyn-taryhy/ Нарын шаардык мэриясы. НАРЫН ШААРЫ ЖӨНҮНДӨ]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Калктын басымдуу бөлүгүн [[кыргыздар]] түзөт (90%дан жогору). Мындан тышкары, аз санда [[орустар]], [[өзбектер]] жана башка улут өкүлдөрү да жашайт. Шаардын жалпы аянты — 40,5 км²<ref>[https://narynlib.kg/ru/blog/naryn-v-sootvetstvii-155-let-gorodu-narynu/ Нарын облустук С.Орозбаков атындагы маалыматтык китепканасы. Нарын в соответствии ( 155 лет городу Нарыну)]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Тарых == Нарын шаарынын аймагы - тээ байыркы таш доорунан бери эле адамзат жашаган жер. Мында Ала-Тоо археологиялык эстелик жайларында байыркы кишилердин калтырган таш куралдары табылган. 19-кылымда бул аймакта Kокондук чеп курулган. 1868-жылы орусиялык аскерлер Түндүк Кыргызстанды басып алганда, Нарында да атайын аскердик бекемделген жайды негиздешкен. Акырындап ал жай ири кыштакка жана шаарчага айлана берген. == География == Шаар Сыр-Дарыя дарыясына башат болгон Нарын дарыясынын жээгинде жайгашкан. [[Климат|Климаты]] - континенталдык. === Климаты === {{Шаардын аба ырайы | Туурасы = 100% | Абалы = collapsed | Жер_илик = Нарын шаарынын | Булак = Deutscher Wetterdienst<ref>[https://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_369740_kt.pdf Deutscher Wetterdienst. "Klimatafel von Naryn (Narynskoje) / Kirgisistan"]</ref> жана National Oceanic and Atmospheric Administration<ref>[https://web.archive.org/web/20220124235612/https://www.ncei.noaa.gov/pub/data/normals/WMO/1961-1990/TABLES/REG_II/KY/36974.TXT National Oceanic and Atmospheric Administration. "Naryn (MTN STN) Climate Normals 1961–1990"]</ref> | Үчт_ор = -15.8 | Үчт_ор_ж-ч = 3 | Бир_ор = -12.4 | Бир_ор_ж-ч = 3 | Жал_ор = -2.3 | Жал_ор_ж-ч = 12 | Чын_ор = 6.2 | Чын_ор_ж-ч = 26 | Буг_ор = 10.9 | Буг_ор_ж-ч = 57 | Кул_ор = 14.4 | Кул_ор_ж-ч = 43 | Тек_ор = 17.3 | Тек_ор_ж-ч = 33 | Баш_ор = 16.5 | Баш_ор_ж-ч = 16 | Аяк_ор = 11.6 | Аяк_ор_ж-ч = 14 | Тог_ор = 4.4 | Тог_ор_ж-ч = 15 | Жет_ор = -4.9 | Жет_ор_ж-ч = 10 | Беш_ор = -12.5 | Беш_ор_ж-ч = 8 | Жыл_ор = 2.8 | Жыл_ор_ж-ч = 240 | Үчт_ор_мин = -20.4 | Үчт_ор_макс = -9.7 | Бир_ор_мин = -17.8 | Бир_ор_макс = -6.1 | Жал_ор_мин = -8.1 | Жал_ор_макс = 3.1 | Чын_ор_мин = 0.5 | Чын_ор_макс = 12.3 | Буг_ор_мин = 5.0 | Буг_ор_макс = 17.1 | Кул_ор_мин = 8.1 | Кул_ор_макс = 21.2 | Тек_ор_мин = 10.5 | Тек_ор_макс = 24.5 | Баш_ор_мин = 9.4 | Баш_ор_макс = 24.1 | Аяк_ор_мин = 4.6 | Аяк_ор_макс = 19.3 | Тог_ор_мин = -1.6 | Тог_ор_макс = 11.8 | Жет_ор_мин = -9.8 | Жет_ор_макс = 1.0 | Беш_ор_мин = -17.2 | Беш_ор_макс = -6.7 | Жыл_ор_мин = -3.1 | Жыл_ор_макс = 9.2 | Үчт_а_мин = -38.1 | Үчт_а_макс = 2.8 | Бир_а_мин = -36.8 | Бир_а_макс = 7.0 | Жал_а_мин = -28.9 | Жал_а_макс = 20.0 | Чын_а_мин = -16.0 | Чын_а_макс = 27.8 | Буг_а_мин = -7.6 | Буг_а_макс = 29.2 | Кул_а_мин = -1.0 | Кул_а_макс = 32.3 | Тек_а_мин = 0.6 | Тек_а_макс = 38.0 | Баш_а_мин = 0.5 | Баш_а_макс = 34.3 | Аяк_а_мин = -10.0 | Аяк_а_макс = 30.0 | Тог_а_мин = -21.1 | Тог_а_макс = 23.3 | Жет_а_мин = -32.2 | Жет_а_макс = 16.0 | Беш_а_мин = -38.1 | Беш_а_макс = 7.2 | Жыл_а_мин = -38.1 | Жыл_а_макс = 38.0 }} == Социалдык-экономикалык абал == Шаарда айыл чарба өнүмдөрүн кайра иштеп чыгуу менен байланышкан бир катар чакан ишканалар (эт комбинаты, сүт комбинаты), электр тармагын тейлөө мекемелери бар. Нарын шаарындагы «Жамал» торт кондитердик ишканасы 2003-жылы ачылып, иш үч киши менен башталган. Учурда бул ишканада 15 адам иштеп жатат. Жабдыктар Корея жана Орусиядан алынып келинип, таттуу азыктардын 35 түрү европалык жана мурдагы кеңештик технология менен жасалат. == Транспорт == Нарын шаарынын негизги унаа каражаты - автомобиль транспорту. Шаарда автобус, троллейбус жана таксилер жүрүп турат. Шаардын чыгышында 5 чакырымдай алыстыкта Нарын аба майданы жайгашкан. == Нарын мамлекеттик университет == Шаарда [[Нарын мамлекеттик университети]], Кыргыз Мамлекеттик Юридикалык академиясынын колледжи, Борбордук Азия Университети жана башка да бир катар окуу жайлар, мектептер жайгашкан. [[Нарын облусу|Нарын областтык]] музыкалык драма театры өлкөдөгү даңазалуу театр чордондорунун бири. == Нарын шаарында таалим алган атактуу кишилер == Нарын шаарында мурдагы өлкө башчылары [[Аскар Акаев]], [[Роза Отунбаева]], эл акыны Эсенгул Ибраев, академик Үсөн Асанов, ж.б. таалим алышкан. Жумамүдүн Шералиев, Муратбек Рыскулбековдор Нарын шаарында жашап, эмгектенишкен == Боордош (шерик) шаарлар жана аймактар == == Булактарга шилтемелер == * http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_naryn_kasiet_mambetkul_kyzy/2270235.html * http://kyrgyzinfo.ru/tekst/geografiya/naryn.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210602214303/http://kyrgyzinfo.ru/tekst/geografiya/naryn.html |date=2021-06-02 }} <references/> [[Категория:Кыргызстан шаарлары‎]] [[Категория:Нарын облусу]] 2c4awf6kacor08nxcjz4uxk9nsj8clg 0 4094 650985 568908 2026-08-10T11:22:04Z Frhdkazan 1847 + {{Универсалдуу карточка}} == Сырткы шилтемелер == {{Сырткы шилтемелер}} 650985 wikitext text/x-wiki {{Универсалдуу карточка}} [[Файл:IGasprinskiy.jpg|thumb|Ысмайыл Гаспыралы.]] '''Ысмайыл Гаспыралы''' (Кырымтатарча: İsmail Gasprinskiy (Gaspıralı), орусча: Исмаи́л Гаспри́нский) (1851 ж. Жалган Куран айынын (Март) 21 — 1914 ж. Тогуздун айынын (Октябрь) 24) — Кырымдын зиялы азаматы, [[Саясатчы|саясатчысы]], [[Агартуу|агартучусу]], [[Калам|каламгер]], газет [[Редактор|редакторы]], баспахананың қуручу менен бастыгы, Түрк тилдеш калктарының бирлиги ойдун ([[пантүркизм]]) ээси болгон. Бакчысарай шаарындагы мусулман мектебинен башталгыч билим алып, 1865-66-ж. Москвадагы кадет корпусунда окуган. 1867-70-ж. Крымдагы «3 ан жерли» медресесинде иштеген. 1872-74-ж. Парижде жашап, орус жазуучусу И. Тургеневдин секретары болгон, ошондой эле учурда Париж университетинде окуган. Кийин Египет, Түркия, Түркстанда да болгон. 1876-83-ж. Бакчысарайда шаар башчысы кызматын аткарган. 1881-ж. Россия өкмөтүяүн билим берүү системасын сынга алып, Россия империясынын мусулмандарынын рухий өсүшүнө мүмкүндүк берүүнү талап кылган («Мусулмандын ойлору, сынбаамдары жана байкоолору»), («Мысли, заметки и наблюдения мусульманина») эмгегин жарыялаган. Мусулман мектептери менен медреселерде окутуунун мазмунун өзгөртүп, аларда дин менен катар математика, география, тарых, биология сыяктуу сабактарды араб жазмасынын негизинде өз тилинде окутуу зарылдыгын белгилеген. Араб тамгаларын түрк тилдеринин тыбыштык өзгөчөлүктөрүнө ылайыкташтыруу керектигин сунуштаган. 1888-ж. жадиддик ыкмага өткөн мектептер менен медреселерге арналган «Баланын окутуучусу» («Ховажа субьян») аттуу биринчи окуу куралы, 1894-ж. «Түрк хрестоматиясы» («Краед турки»), 1894-ж. жаңы методикадагы «Усули Жадид» мектебинин мугалимдери үчүн педагогикалык кеңештер берилген «Мугалимдерге колдонмо» («Рехбер мугалими») окуу китептери жарык көргөн. Гаспринский өз демилгеси мененкылымдар бою келе жаткан конфессиялык мусулман дин мектептеринин ордуна (5-6 жыл бою араб же перс тилиндеги куран, хаптияк, софи ал лаяр, чаар китеб сыяктуу ыйык китептерди окутуп, бирок көпчүлүк учурда чала сабат бүтүрүүчүлөр чыккан) жаңы методдогу мектептерди ачкан. Анда арифметика, эне тили, адабият, тарых, география жана башка сабактар окулган. Көпчүлүк мусулман элдеринин алгачкы улуттук интеллигенциясынын өкүлдөрү ушундай мектептин бүтүрүүчүлөрү болгон. 1883-жылдан Россиядагы алгачкы «Тержиман» («Котормочу») мусулман гезитин чыгарууну колго алып, 30 жылдан ашуун убакыт бул гезит илим-билим, маданиятты мусулман калкынын арасына жайылтууда зор роль ойногон жана Крым, Кавказ, Татарстан, Башкыртстанда эле эмес, Индия, Египет, Иран, Ирак, Чыгыш Кытай жана башка өлкөлөргө да тараган. Россиянын четжакасындагы түрдүү элдердин каада-салты, жашоосу, ошондой эле Индия, Египет, Түркия, Франция, Англия жана башка өлкөлөрдүн турмушу, экономикасы, мад-ты тууралуу маалыматтар үзгүлтүксүз жарыяланып турган. Гаспринский Крымда жана башка мусулман өлкөлөрүндө аялдарга билим берүү демилгесин көтөрүп чыккан жана аны ишке ашыруучу, негиздөөчүсү катары да саналат. Ал аялдар үчүн атайын «Аялдар» («Кадынлар») аттуу эмгегин, «Арстан-кыз» («Арслан кыз») повестин, «Тержиман» гезитине кошумча катары «Аялдар дүйнөсү» журналын чыгарган. Аялдар кыймылы тууралуу өз көзкарашын «Чыгыш жана Батыш аялдары» аттуу көлөмдүү макаласында чагылдырган. Аялдардын билим алуу боюнча маселелерин «Дер эль рахатские мусульмане» аттуу романында да ачып, чыгармада «сырдуу өлкөдөгү» аялдардын жашоосун мүнөздөгөн. Бул жылдары эл ичинде агартуу иштери боюнча улуу кыймыл башталып, аялдардын билим алуусу үчүн 3 млнго жакын акча топтолуп, жаңыча методдогу ондогон мектептер ачылган. 300дөй түрдүү окуу куралдары жана методикалык китептер жарык көргөн, Памирде, Ошто, Чыгыш Кытайда жана башка жерлерде сегиз «Жемиет Харилие», башкача айтканда кайрымдуулук коомдору уюшулган. Ал Түркстан аймагына эчен ирет келип, Самаркан, Ташкен, Бухара, Каракол шаарында жаңы методдогу мектептерин ачкан жана алгачкы сабактарды өзү өткөргөн. Андагы элдердин мадты, агартуусу тууралуу илимий эмгектерди, көркөм чыгармаларды жараткан. Анын таасири менен Кыргызстандын аймагында да төрт мектеп: Пишпекте «мадрасаи-иштидат», Токмоктогу «мадрасаиикбалия», Чоңкеминде «мадрасаи-шабдания» жана Караколдо Гаспринскийдин мектеби ачылган. Кыргыз элинин Тоголок Молдо, А. Чоробаев, Т. Талканбаев, Ы. Шайбеков сыяктуу биртоп көрүнүктүү өкүлдөрү ушундай мектептерден билим алып, өз доорунун алдыңкы билимдүү адамдарынан болушкан. 1906-ж. «Россия мусулмандар союзу» («Иттифак ул-муслимун») уюмунун борбордук комитетине мүчө болуп шайланган. мамлекеттик Думадагы мусулман фракциясы менен тыгыз байланыш түзүп, анын иштерине натыйжалуу көмөк көрсөткөн. Гаспринскийдин мусулман элдеринин дүйнөлүк конгрессин уюштуруу аракети жана анын жалпы мусулман калктарынын ичинде агартуучулук иштери эл-аралык кайрымдуулук актысы катары бааланып, француз илимий коомунун сунушу Англия жана Россиянын окумуштуулары тарабынан колдоого алынып, 1910-ж. Нобель сыйлыгына сунушталган. Чыгармалары: Мысли, заметки и наблюдения мусульманина. Бахчисарай, 1881; Русско-восточное соглашение, мысли, заметки и пожелания И. Гаспринского// Из наследия. Симферополь, 1881. Адабият: Губаидуллип A.К. вопросу об идеологии Гаспринского. Баку, 1929; Беннигсен A. Исмаилбек Гаспринский и русское мусульманство. Оксфорд, 1985; Машкевич A.A. Выдающийся просветитель Исмаил Гаспринский и развитие прогрессивной педагогической мысли народов Востока во второй половине XIX века. А., 2002. A. Кубатова. == Китeптep == * Русское мусульманство Симферополь (Aqmescit), 1881 * İsmail Gasprinskiy ile bağlı resimler bar.Salname-i Türki (Бакчасарай, 1882) * Mirat-ı Cedid (Бакчасарай, 1882) * Hoca-ı Subyan (Бакчасарай, 1884; 3.bas. 1892; 7. bas. 1898) * Avrоpa Medeniyetine Bir Nazar-ı Muvazene (Бакчасарай, 1885) * İslâmlara dair Nizamlar ve İmtiyazlar (Бакчасарай, 1885) * Rusiye Coğrafiyası (Бакчасарай, 1885) * Eki Bahadır (Бакчасарай, 1886) * Qıraat-ı Türki (Бакчасарай, 1886; 2. bas. 1894) * Maişet Muarebesi (Бакчасарай, 1886) * Kolera Vebası ve Onıñ Deva ve Darusı (Бакчасарай, 1887) * Bahtiyar Nazım (Бакчасарай, 1889) * Atlaslı Cianname (Бакчасарай, 1889) * Medeniyet-i İslâmiye (Бакчасарай, 1889) * Ğaraib-i Adat-ı Aqvam (Бакчасарай, 1890) * Arslan Qız (Бакчасарай, 1894) * Mektep ve Usul-ı Cedid Nedir? (Бакчасарай, 1894) * Risale-i Terkip (Бакчасарай, 1894) * Русско-восточное Соглашение (Бакчасарай, 1896) * Esap. Muhtasar İlm-i Esap ve Mesail-i Esabiye (Бакчасарай, 1897) * Er Kün Kerek Qanunlar (Бакчасарай, 1897) * Reber-i İslâmiye (Бакчасарай, 1898) * Şarait el-İslâm (Бакчасарай, 1897) * Reber-i Muallimin (Бакчасарай, 1898) * Türkistan Üleması (Бакчасарай, 1900) * Mevlüd-ı Cenab-ı Azret-i Ali (Бакчасарай, 1900) * Beden-i İnsan (Бакчасарай, 1901) * İran. Resimli Mecmua (Бакчасарай, 1901) * Mebadi-i Temeddün-i İslâmiyan-ı Rus * Meşur Paytahtlar (Бакчасарай, 1901) * Usul-ı Edep (Şarq ve Ğarb Qaideleri) (Бакчасарай, 1901) * Zoraki Tabip (Бакчасарай, 1901) * Malümat-ı Nafia (Бакчасарай, 1901) * Tashih-i Aqaidden (Бакчасарай, 1901) * Temsilât-ı Krılof (Бакчасарай, 1901) * Asiyada Qomşularımız (Бакчасарай, 1903) * Dar ür-Rahat Musulmanları (Бакчасарай, 1906) * Musulman Kongressi (Бакчасарай, 1909) == Сырткы шилтемелер == {{Сырткы шилтемелер}} * [http://www.ismailgaspirali.org/ismailgaspirali/ Ысмайыл Гаспыралы интернет сайты / Түрк тилинде] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009123431/http://www.ismailgaspirali.org/ismailgaspirali/ |date=2007-10-09 }} * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4 {{Commons категория|Ismail Gasprinski}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Украина]] [[Категория:Туулгандар 1851-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1914-жылы]] ojsr8cl7nzfxq80fbcbudjzq1aw9kcf 0 4126 650963 649190 2026-08-09T20:47:48Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650963 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Путин Владимир Владимирович |сүрөтү = Vladimir Putin (2017-01-17) (cropped).jpg |кызматы = [[Орусия Федерациясынын президенти]] |желек = Standard of the President of the Russian Federation.svg |желек2 = |иш баштоо убагы = [[7-май]] [[2012|2012-жылдан]] тарта |иш аяктоо убагы = |андан мурунку инсан = [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Медведев]] |андан кийинки инсан = | катар = 1 |премьер = | кызматы_2 = | желек_2 = | иш баштоо убагы_2 = [[7-май]] [[2000|2000-жыл]] | иш аяктоо убагы_2 = [[7-май]] [[2008|2008-жыл]] | андан мурунку инсан_2 = [[Ельцин, Борис Николаевич|Борис Николаевич Ельцин]] | андан кийинки инсан_2 = [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Медведев]] | кызматы_3 = Орусия Федерациясынын өкмөт башчысы | желек_3 = Flag of Russia.svg | катар_3 = | иш баштоо убагы_3 = [[8-май]] [[2008|2008-жыл]] | иш аяктоо убагы_3 = [[7-май]] [[2012|2012-жыл]] | андан мурунку инсан_3 = Виктор Алексеевич Зубков | андан кийинки инсан_3 = [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Медведев]] | кызматы_4 = | желек_4 = | катар_4 = | иш баштоо убагы_4 = [[16-август]] [[1999|1999-жыл]] | иш аяктоо убагы_4 = [[7-май]] [[2000|2000-жыл]] | андан мурунку инсан_4 = Сергей Вадимович Степашин | андан кийинки инсан_4 = Михаил Михайлович Касьянов | кызматы_5 = Орусия Федерациясынын коопсуздук Кеңешинин катчысы | желек_5 = Emblem Security Council of Russia.svg | катар_5 = | иш баштоо убагы_5 = [[29-март]] | иш аяктоо убагы_5 = [[9-август]] [[1999|1999-жыл]] | андан мурунку инсан_5 = Николай Николаевич Бордюжа | андан кийинки инсан_5 = Сергей Борисович Иванов | кызматы_6 = Орусия менен Беларустун Союздук Мамлекетинин министрлер Кеңешинин төрагасы | желек_6 = Flag of Russia.svg | желек2_6 = Flag of Belarus.svg | катар_6 = | иш баштоо убагы_6 = [[27-май]] [[2008|2008-жыл]] | иш аяктоо убагы_6 = [[18-июль]] [[2012|2012-жыл]] | андан мурунку инсан_6 = Виктор Алексеевич Зубков | андан кийинки инсан_6 = [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Медведев]] | кызматы_7 = Орусия федералдык коопсуздук кызматынын мүдүрү | желек_7 = Emblem Security Council of Russia.svg | катар_7 = | иш баштоо убагы_7 = [[25-июль]] [[1998|1998-жыл]] | иш аяктоо убагы_7 = [[9-август]] [[1999|1999-жыл]] | андан мурунку инсан_7 = Николай Дмитриевич Ковалёв | андан кийинки инсан_7 = Николай Платонович Патрушев | кызматы_8 = [[«Единая Россия» партиясы|«Единая Россия» партиясынын төрагасы]] | желек_8 = Emblem Security Council of Russia.svg | катар_8 = | иш баштоо убагы_8 = [[7-май]] [[2008|2008-жыл]] | иш аяктоо убагы_8 = [[26-май]] [[2012|2012-жыл]] | андан мурунку инсан_8 = Борис Вячеславович Грызлов | андан кийинки инсан_8 = [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Медведев]] |жарандыгы = {{СССР желеги|20px}} [[ССРС]]→ {{Орусия желеги|20px}} [[Орусия]] |туулган жылы = [[7-октябрь]] [[1952|1952-жыл]] |туулган жери = [[Санкт-Петербург|Ленинград]], [[Орусия Советтик Социалисттик Федеративдик Республикасы|ОССФР]], [[Советтик Социалисттик Республикалaр Союзу|ССРС]] |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Владимир Спиридонович Путин |өтөгөн жылы = 1952 |апасы = Мария Ивановна Путина |жубайы = Людмила Александровна Путина (Шкребнева) (1983-2013) |балдары = Катерина, Мария |партиясы = [[КПСС]] <small>(1991-жылга чейин)</small><br />Наш дом — Россия <small>(1995)</small><br />председатель [[«Единая Россия» партиясы|«Единая Россия» партиясынвн]] төрагасы, бирок мүчөсү эмес <small>(2008—2012)</small> |билими = [[Санкт-Петербург мамлекеттик университети|А. А. Жданов атындагы Ленинград мамлекеттик университети]] |илимий даражасы = экономика илимдеринин кандидаты |кесиби = саясатчы |ишмердүүлүгү = [[Орусия Федерациясынын президенти]] |дини = [[православие]] |сыйлыктары = |кол тамгасы =Putin signature.svg |сайты = https://kremlin.ru/ }} '''Путин Владимир Владимирович''' ({{lang-ru|Путин Владимир Владимирович}}) — орусиялык мамлекеттик жана саясий ишмер, [[1952-жыл|1952-жылдын]] [[7-октябрь|7-октябрында]] [[Кеңештер Бирлиги|СССРдин]] [[Ленинград]] шаарында туулган<ref name=":4">[http://putin.kremlin.ru/bio/page-0 Владимир Путин. Биография]</ref>. Орусия Федерациясынын учурдагы президенти, Орусия Федерациясынын Мамлекеттик кеңешинин жана Коопсуздук кеңешинин төрагасы, 2012-жылдын 7-майынан тартып Орусия Федерациясынын Куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы. 2000-жылдын 7-майынан 2008-жылдын 7-майына чейин президенттин кызматын ээлеген, ошондой эле 1999–2000 жана 2008–2012-жылдары Орусия Федерациясынын өкмөтүнүн төрагасы болуп иштеген. Ар кандай маалымат булактарына ылайык, 1999-жылдан<ref>[https://www.washingtonpost.com/world/vladimir-putin-says-hell-run-for-reelection-nobody-is-surprised/2017/12/06/4f44cb8a-da93-11e7-a241-0848315642d0_story.html The Washington Post. Vladimir Putin says he’ll run for reelection. Nobody is surprised.]</ref> же 2000-жылдан<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-15047823 BBC. Vladimir Putin: From Russia's KGB to a long presidency defined by war in Ukraine]</ref> бери Орусияны иш жүзүндө башкарып келет. Ленинград мамлекеттик университетинин (ЛМУ) юридикалык факультетин аяктаган. СССРдин Мамлекеттик коопсуздук комитетинин тышкы чалгындоо кызматынын офицери катары 16 жыл кызмат өтөгөн, анын ичинен 6 жылын [[Дрезден]] шаарында иштеген. Ленинградга кайтып келгенден кийин ЛМУнун ректорунун жардамчысы, андан соң Ленинград шаардык кеңешинин төрагасы Анатолий Собчактын кеңешчиси болуп иштеген. 1991-жылы Мамлекеттик коопсуздук комитетинен кеткенден кийин Санкт-Петербург шаарынын мэриясында иштеген. 1996-жылы Собчак губернатордук шайлоодо жеңилгенден кийин Москвага көчүп барып, Орусия Федерациясы Президентинин иш башкармалыгында жетекчинин орун басары болуп дайындалган. 1997-жылы экономика илимдеринин кандидаты илимий даражасын алган. Орусиянын Федералдык коопсуздук кызматынын жетекчиси жана Коопсуздук кеңешинин катчысы кызматтарында иштеген, 1999-жылдын августунда өкмөт башчысынын кызматына дайындалган. 1999-жылдын 31-декабрында Борис Ельцин отставкага кетип, Путинди өз мураскери деп атаган соң, ал президенттин милдетин аткаруучу болуп дайындалган. 2000-жылдын март айында биринчи жолу президент болуп шайланып, 2004-жылы жаңы мөөнөткө президент болуп кайрадан шайланган. 2012-жылы Путин Владимир Владимирович дагы бир жолу кийинки мөөнөткө президент болуп шайланган. 2012-жылы өткөн шайлоонун алдында президенттик кызматтын мөөнөтү 4 жылдан 6 жылга чейин узартылган. 2018-жылы дагы бир мөөнөткө кайрадан президент болуп шайланган. Орусия Федерациясынын Конституциясына өзгөртүүлөр киргизилгенден кийин, 2024-жылы дагы бир жолу кезектеги шайлоодон жеңип чыгып, кайрадан президент болуп шайланган. Владимир Путиндин биринчи президенттик мөөнөтү учурунда, реформалар жана мунай менен газга болгон баанын беш эсе жогорулашынын негизинде, Орусиянын экономикасы жылына орточо 7%га өскөн<ref>[[iarchive:fragileempirehow0000juda|Judah Ben - Fragile Empire: How Russia Fell in and Out of Love With Vladimir Putin]]</ref><ref>[https://dl.libcats.org/genesis/112000/f9fa3bc4b88c3d2b0356a52c9a3c2047/_as/&#x5B;Richard_Sakwa&#x5D;_Putin_Russia's_choice(libcats.org).pdf Richard Sakwa. Putin: Russia's Choice]</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2020/02/18/business/russia-economic-growth.html The New York Times. Pessimistic Outlook in Russia Slows Investment, and the Economy]</ref> жана Орусия Экинчи Чечен согушунда жеңишке жеткен. Дмитрий Медведев президент болуп турганда, Путин премьер-министр катары Грузия менен болгон согушту жана армия менен полиция реформаларын жетектеген. 2014-жылы Путиндин башкаруусунда Орусия Украинага каршы согуш баштап, Украинага таандык Крымды басып алып жана аннексиялаган<ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/rossiia-10-let-nazad-provela-referendum-v-krymu-i-anneksirovala-poluostrov Новая-Европа. Россия 10 лет назад провела «референдум» в Крыму и аннексировала полуостров]</ref><ref>[https://rus.azathabar.com/a/let-anneksii-kryma-istoriya-zahvata-i-soprotivleniya/33329926.html Азаттык. 11 лет аннексии Крыма: история захвата и сопротивления]</ref>, андан кийин Орусия жарандары жана аскерлери Донбасстагы согушка катышкан<ref>[https://inosmi.ru/20151218/234842613.html?ysclid=md3891o7y5264905150 ИноСМИ. Путин признал отправку россиян на войну в Донбассе, пожелал мира]</ref><ref>[https://meduza.io/news/2015/12/17/putin-rasskazal-ob-uchastii-rossiyan-v-voyne-na-ukraine Meduza. Путин рассказал об участии россиян в войне на Украине]</ref>. 2015-жылы Орусия Сириядагы аскердик куралдуу операцияны баштаган<ref>[https://www.interfax.ru/russia/531561 Интерфакс. Госдума ратифицировала соглашение о размещении в Сирии авиагруппировки РФ]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160119220048/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201601140019?index=0&rangeSize=1 Соглашение между Российской Федерацией и Сирийской Арабской Республикой о размещении авиационной группы Вооружённых Сил Российской Федерации на территории Сирийской Арабской Республики от 26 августа 2015 года]</ref>. 2022-жылдын 24-февралында Путин согуштун жүрүшүн күчөтүп, Орусиянын Украинага карай толук масштабдуу [[Орусиянын Украинага басып кирүүсү (2022)|басып кирүүсүн]] баштаган. Путиндин бул аракеттери эл аралык деңгээлде кескин айыптоолорго дуушар болгон. Бир катар мамлекеттер Орусияга жана жеке Путинге карата ар тараптуу санкцияларды киргизишкен. 2022-жылдын күзүндө Орусия мобилизацияны баштаган жана басып алынган Украина аймактарын аннексия кылган. 2023-жылдын 17-мартында Гаагадагы эл аралык кылмыш иштери боюнча соту Владимир Путинге Украинага кол салуу учурунда украин балдарын мыйзамсыз депортация кылган деген шек менен камакка алуу ордерин чыгарган<ref>[https://www.bbc.com/russian/news-64990654?ysclid=md47rpuf5c307708060 BBC. Международный суд в Гааге выдал ордер на арест Владимира Путина]</ref>. Путиндин башкаруусу борбордук жана президенттик бийликтин күчтөнүшү менен мүнөздөлөт. Анын жетекчилиги алдында Орусия демократиядан авторитаризмге жана диктатурага өттү. Эксперттер жана адам укуктарын коргоо уюмдары учурдагы орусиялык режимди коррупция, маалымат каражаттарынын үстүнөн мамлекеттик көзөмөлдүн күчөшү жана басма сөз эркиндигинин чектелиши, адам укуктарынын бузулушу, саясий каршылаштарды куугунтуктоо, камакка алуу жана өлтүрүү, ошондой эле эркин жана адилет шайлоолордун жоктугу үчүн сындап келишет<ref>Graeme Gill. [https://www.cambridge.org/us/universitypress/subjects/politics-international-relations/russian-and-east-european-government-politics-and-policy/building-authoritarian-polity-russia-post-soviet-times Building an Authoritarian Polity. Russia in Post-Soviet Times]. University of Sydney. ISBN: 9781107562424</ref><ref>[https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691212463/weak-strongman Timothy Frye. Weak Strongman: The Limits of Power in Putin's Russia] </ref><ref>[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100355760 Oxford Reference. Vladimir Putin]</ref>. == Балалык жана жаштык чагы == 1952-жылдын 7-октябрында Ленинград шаарындагы Маяковский көчөсүндөгү В.Ф. Снегирёв атындагы төрөт үйүндө төрөлгөн. Спасо-Преображенский чиркөөсүндө чокунтулган. Калк каттоодогу маалыттарга ылайык, улуту — [[Орустар|орус]]. Атасы — Владимир Спиридонович Путин 1911-жылдын 23-февралында Тверь губерниясынын Тверь уездинин Поминово айылында төрөлгөн<ref name=":0">[https://www.mk.ru/editions/daily/article/2002/12/07/129873-v-kornyah-u-prezidenta.html?ysclid=md4dgt2zyg211960863 Московский Комсомолец. В КОРНЯХ У ПРЕЗИДЕНТА]</ref>, 1999-жылдын 2-августунда каза болгон. 1933–1934-жылдары суу астында жүрүүчү кайыктар флотунда кызмат өтөгөн<ref>Геворкян Н. П., Тимакова Н. А., Колесников А. И. [https://web.archive.org/web/20090822082548/http://kremlin.ru/articles/bookintro1.shtml От первого лица. Разговоры с Владимиром Путиным]</ref>. Ленинград облусунун Петергоф райондук аскер комиссариаты тарабынан аскерге чакырылган жана Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу. 1941-жылдын июнунан тартып Кызыл Армиянын 86-аткычтар дивизиясынын 330-полкунун котрдагы жоокери болгон. «Невский пятачокту» коргоо салгылашуусунда, 1941-жылдын 17-ноябрында сол бутунун тизе жана таман бөлүктөрүнөн катуу жарадар болгон<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie26749885/ Память народа. Документ о награде Путин Владимир Спиридонович, Медаль «За боевые заслуги»]</ref>. «Аскердик эмгеги үчүн», «Ленинградды коргогону үчүн», «Германияны жеңгендиги үчүн» медалдары менен сыйланган. 1941-жылдан бери СССРдин коммунистик партиясынын мүчөсү болгон. Согуштан кийин Ленинграддагы И.Е. Егоров атындагы вагон куруу заводунда иштеген (бул ишкана 1990–2013-жылдары «Вагонмаш» ЖАК деп аталган). 1985-жылы I даражадагы «Ата Мекендик согуш» ордени менен сыйланган. Энеси — Путина Мария Ивановна (туулгандагы фамилиясы Шеломова) Тверь уездинин Заречье айылында 1911-жылдын 17-октябрында туулган, 1998-жылдын 6-июлунда каза болгон. Ушул эле айылдан Путин Владимир Спиридонович менен таанышкан<ref name=":0" />. Заводдо иштеген жана [[Ленинград блокадасы|Ленинград]] [[Ленинград блокадасы|блокадасын]] башынан өткөргөн. Балтика флотунун штабы тарабынан «Ленинградды коргогону үчүн» медалы менен сыйланган<ref>{{Cite web |title=Национальная Энциклопедическая Служба. Путина Мария Ивановна |url=https://politike.ru/termin/putina-marija-ivanovna.html |accessdate=2025-07-15 |archivedate=2022-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120032750/https://politike.ru/termin/putina-marija-ivanovna.html }}</ref>. <gallery> Vladimir Spiridonovich Putin.jpg|Атасы — Путин Владимир Спиридонович Maria Ivanovna Shelomova.jpg|Энеси — Путина Мария Ивановна (туулгандагы фамилиясы Шеломова) Vladimir Putin with his mother.jpg|Владимир Путин энеси менен. 1958-жылдын июль айы </gallery> Владимир үй-бүлөдөгү үчүнчү бала болгон. Анын эки агасы — Альберт (Улуу Ата Мекендик согушка чейин каза болуп калган) жана Виктор (1940–1942)<ref>Медведев Р. А. [[iarchive:vladimirputin0000medv|Владимир Путин]]. — <abbr>М.</abbr>: Молодая гвардия, 2007. — 685 с. — (Жизнь замечательных людей). — <nowiki>ISBN 978-5-235-03059-6</nowiki>.</ref>. 1960–1965-жылдары №193 сегиз жылдык мектепте окуган. Андан соң Технология институтунун алдында химия багытында атайын орто билим берген №281 мектепке таштырып, аны 1970-жылы аяктаган. Мектепти бүтүргөндөн кийин, 17 жаштагы Владимир СССРдин Мамлекеттик коопсуздук комитетинин Ленинград шаары жана Ленинград облусу боюнча башкармалыгына барып, кызматка кирүү ниетин билдирген. Бирок коопсуздук комитети ага гуманитардык багыттагы жогорку билим алып келүүнү сунуштаган. 1964-жылдан тартып «Труд» ыктыярдуу спорт коомунун «Турбостроитель» спорт клубунда дзюдо менен машыккан. Анын машыктыруучулары Анатолий Рахлин жана Леонид Усвяцов болушкан<ref>[https://www.chitalnya.ru/work/1165843/ Профессор Д. Момот о В.В. Путине и их тренере Усвяцове Л.И]</ref>. Ленинграддык башка спортчулар менен чогуу «Ленфильм» студиясынын фильмдеринде каскадёр катары катышкан. Анын катышуусу менен тартылган тасмалардын арасында «Ижорский батальон» аттуу аскердик драма жана «Блокада» эпопеясы<ref>[https://www.gazeta.ru/culture/2017/12/14/a_11460620.shtml?updated Газета.ru. Путин в кино: почему не сложилась карьера актера]</ref>. 1970–1975-жылдары Ленинград мамлекеттик университетинин юридикалык факультетинин эл аралык бөлүмүндө окуган. Университетте окуп жүргөн мезгилинде СССРдин Коммуничтик партисына мүчө болуп кирген. Студент учурунда биринчи жолу ошол кездеги ЛГУнун доценти Анатолий Собчак менен таанышкан. Дипломдук ишинин темасы — «Эң жайлуу улуттун принциби». Илимий жетекчиси — эл аралык укук кафедрасынын профессору Галенская Людмила Никифоровна болгон. == Мамлекеттик коопсуздук комитетинде кызмат өтөшү жана мамлекеттик кызматтагы эмгек жолу == === СССРдин Мамлекеттик коопсуздук комитетиндеги кызматы (1975—1991) === 1975-жылы Ленинград мамлекеттик университетинин юридикалык факультетин аяктагандан кийин, мамлекеттик бөлүштүрүү аркылуу Мамлекеттик коопсуздук комитетине жумушка жиберилген<ref name=":1">[https://tass.ru/info/6967925 ТАСС. Биография Владимира Путина]</ref>. Ошол эле жылы Охтадагы («401-мектеп») оперкурамды даярдоо курсунан өтүп, СССР Мамлекеттик коопсуздук комитетинин аймактык органдарынын тутумунда юстициянын улук лейтенанты даражасында, жаш офицер катары аттестациядан өткөн<ref name=":2">[https://rg.ru/2008/11/18/putin-biografiya.html Российская газета. Биография Владимира Путина]</ref>. 1976-жылы Путин Петропавловск чебиндеги Царёв бастионуна Олег Волков жана Юлий Рыбаков жазып кеткен «Силер эркиндикти таепселеп жатасыңар, бирок адамдын жан дүйнөсүн кишендөө мүмкүн эмес» ({{lang-ru|«Вы распинаете свободу, но душа человека не знает оков!»}}) деген жазуу боюнча козголгон кылмыш ишин териштирүүгө катышкан<ref>[https://meduza.io/feature/2022/11/28/v-1976-godu-na-petropavlovskoy-kreposti-ostavili-42-metrovuyu-nadpis-vy-raspinaete-svobodu-no-dusha-cheloveka-ne-znaet-okov Meduza. В 1976 году на Петропавловской крепости оставили 42-метровую надпись «Вы распинаете свободу, но душа человека не знает оков!» В расследовании дела участвовал лейтенант КГБ Путин]</ref>. 1977-жылдан кийин Ленинград жана Ленинград облусу боюнча СССР Мамлекеттик коопсуздук комитетинин башкармалыгынын тергөө бөлүмүндө каршы чалгындоо багыты боюнча иштеген. Коопсуздук комитетинин оперкурамы үчүн кайра даярдоо курстарын Ленинградда (1976) жана Москвадагы Ф. Э. Дзержинский атындагы СССР Мамлекеттик коопсуздук комитетинин Жогорку мектебинде (1979) бүтүргөн<ref name=":1" />. 1985–1990-жылдары Путин ГДРде (Германия Демократиялык Республикасы) Мамлекеттик коопсуздук комитетинин тышкы чалгындоо кызматында иштеген<ref name=":2" />. Анын жетекчиси — СССР Мамлекеттик коопсуздук комитетинин ГДРдеги мамлекеттик коопсуздук министрлигиндеги өкүлү, советтик чалгындоо тобунун башчысы, полковник Лазарь Матвеев болгон. Путин менен бирге Дрезденде иштеген кесиптештеринин арасында Сергей Чемезов жана Николай Токаревдер да болушкан<ref>[https://www.vedomosti.ru/library/articles/2013/02/11/revizor_iz_razvedochnoj_partii Ведомости. Николай Токарев: путь от КГБ до «Транснефти»]</ref>. Майор Путин ГДРдин мамлекеттик коопсуздук министрлигин Дрезден округдук башкармалыгынын башчысы генерал-майор Хорст Бём менен үзгүлтүксүз кызматтык байланышта болгон. 1987-жылдын 7-октябрында Бём Путиндин 35 жаш курагы менен куттуктап открытка жөнөткөн<ref>[https://www.welt.de/geschichte/article145001406/Stasi-Bruederliche-Kampfesgruesse-an-Wladimir-Putin.html Welt. Die Stasi sandte Putin „brüderliche Kampfesgrüße“]</ref>. Германиядагы иш сапары маалында кызмат өтөө мөөнөтүнө байланыштуу Путин полковник наамын алып, бөлүм башчысынын улук жардамчысы кызматына дайындалган. 1990-жылдын январында ГДРдеги иш сапары аяктап, Ленинградга кайтып келген. 1989-жылы ГДРдин Улуттук элдик армиясынын «Эмгеги үчүн» коло медалы менен сыйланган. 1991-жылдын 20-августунда Ленинграддын мэри Собчак Өзгөчө абал боюнча мамлекеттик комитетинин көрсөтмөлөрүн аткаруудан баш тарткан учурда, ошол мезгилде Собчак менен бир жылдан ашуун иштешип калган Путин Мамлекеттик коопсуздук комитетинен өз каалоосу менен кетүү тууралуу рапорт жазган, кызматтан кетүү боюча рапорту кабыл алынган<ref>[https://www.rbc.ru/politics/22/05/2018/5afd61619a79475ef7d65892?from=main Росбизнесконсалтинг. Путин и Золотов рассказали о своем участии в событиях августа 1991 года]</ref>. === Санкт-Петербургдагы ишмердүүлүгү (1990-1996) === 1990-жылдын жаз айларынан тартып Путиндин негизги расмий жумуш орду Ленинград мамлекеттик университети болуп калган. Ал жерде эл аралык маселелер боюнча ректор Станислав Меркурьевдин жардамчысы болгон. Кийинчерээк Меркурьев Путинди жоопкерчиликтүү кызматкер катары Собчакка сунуштаган<ref name=":2" />. 1990-жылдын май айында, Собчак Ленинград шаардык эл депутаттары кеңешинин төрагалыгына шайлангандан кийин, Путин анын кеңешчиси болгон. 1991-жылдын 28-июнунда Собчак мэр болуп шайлангандан кийин, Путин мэриянын Тышкы байланыштар комитетинин төрагасынын милдетин аткаруучу болуп дайындалган, ал эми 15-июлдан тартып бул комитеттин төрагасы болгон<ref name=":2" />. Тышкы байланыштар комитетинен тышкары, Путин мэриянын оперативдик маселелер боюнча комиссиясын да жетектеген<ref name=":2" />. 1992-жылы Ленсоветтин депутаты Марина Салье жана Юрий Гладков жетектеген депутаттык жумушчу топ (ошол кезде «Салье комиссиясы» деп аталган) Путинге карата Санкт-Петербургга азык-түлүк жеткирүү программасынын алкагында сырьё менен алмашуудагы мыйзам бузуулар боюнча айыптоолорду койгон<ref>[https://web.archive.org/web/20210126054119/https://www.newsru.com/russia/11mar2010/ivanize.html Журналист, расследовавший «доклад Салье»: документальные доказательства махинаций Путина существуют]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/1978453.html Радио Свобода. Как Собчак и Путин ходили на ковер]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/1972366.html Радио Свобода. Почему Марина Салье молчала о Путине 10 лет?]</ref>. Кийинчерээк, президенттик милдеттерди аткарып жаткан кезде, Путин азык-түлүк толук көлөмдө жеткирилбегенин мойнуна алган, бирок «кылмыш ишин козгоого негиз жок болчу» деп билдирген. Анын айтымында, Салье комиссиясы чыныгы иликтөө жүргүзгөн эмес<ref name=":3">[https://lib.ru/MEMUARY/PUTIN/razgowor.txt Н.Геворкян, Н.Тимакова, А.Колесников. От первого лица. Разговоры с Владимиром Путиным]</ref>. Путиндин пикиринде, бул чыр-чатактын жардамы менен Ленсоветтин айрым депутаттары Собчакка басым көрсөтүп, аны кызматтан кетирүүгө аракет кылышкан<ref name=":3" />. 1993-жылдан тартып, Собчак чет өлкөгө чыкканда, өзүнүн ордуна Путинди убактылуу калтырып турган<ref name=":2" />. 1994-жылдын мартында Путин Санкт-Петербург өкмөтүнүн төрагасынын биринчи орун басары болуп дайындалган жана тышкы байланыштар комитетинин төрагасы кызматын дагы сактап калган<ref name=":2" />. Бул кызматта Путин мэриянын күч түзүмдөрү жана укук коргоо органдары (ИИБ, Коргоо министрлиги, ФКК, прокуратура, соттор, бажы комитети), ошондой эле саясий жана коомдук уюмдар менен өз ара аракеттерин координациялаган. Анын карамагында каттоо палатасы, ошондой эле мэриянын адилет, коомчулук менен байланыш, администрациялык органдар жана мейманканалар башкармалыктары болгон. 1995-жылы Путин «Наш дом — Россия» партиясынын аймактык бөлүмүн жетектеген. 1992–1996-жылдары Путин «реформалык көз караштагы саясий активисттердин» бири катары АКШнын Эл аралык демократиялык улуттук институтунун ({{lang-en|National Democratic Institute for International Affairs, NDI}}) программасынын алкагында тренингден өткөн<ref>{{Cite web |title=Домрин Александр. Грустная история американской помощи Москве |url=http://usinfo.hvf.ru/rossija87.htm#%D0%93%D0%A0%D0%A3%D0%A1%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A0%D0%98%D0%AF%20%D0%90%D0%9C%D0%95%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%9E%D0%99%20%D0%9F%D0%9E%D0%9C%D0%9E%D0%A9%D0%98%20%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%95 |accessdate=2025-08-04 |archivedate=2025-08-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250812063344/http://usinfo.hvf.ru/rossija87.htm#%D0%93%D0%A0%D0%A3%D0%A1%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A0%D0%98%D0%AF%20%D0%90%D0%9C%D0%95%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%9E%D0%99%20%D0%9F%D0%9E%D0%9C%D0%9E%D0%A9%D0%98%20%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%95 }}</ref>. 1996-жылдын жай айларында Собчак шайлоодо жеңилип, мэрлик кызматтан кеткенден кийин, Путиндин мэриядагы ишмердүүлүгү да аяктаган. Кийинчерээк Путин менен Санкт-Петербург мэриясында чогуу иштеген көптөгөн адамдар (И. И. Сечин, Д. А. Медведев, В. А. Зубков, А. Л. Кудрин, А. Б. Миллер, Г. О. Греф, Д. Н. Козак, В. П. Иванов, С. Е. Нарышкин, В. Л. Мутко ж.б.) 2000-жылдары Орусия өкмөтүндө, президенттик администрацияда жана мамлекеттик компаниялардын жетекчилигиндеги жогорку кызматтарга Путин тарабынан дайындалган<ref>[https://inosmi.ru/20180310/241661929.html Le Monde. Путин и «питерские»]</ref><ref>[https://www.kommersant.ru/doc/290986 Коммерсантъ Власть. Тридцать три путинских богатыря]</ref>. === Москвадагы ишмердүүлүгү (1999-1999) === 1996-жылдын августунда Собчак шайлоодо утулгандан кийин, Путиндин өзүнүн эскерүүлөрүнө таянсак, ал 1991-жылдын августундагы окуялар кезинде эле такси айдап күн көрүүнү ойлогон. Петербургдун мурдагы вице-мэри контр-адмирал Вячеслав Щербаковдун айтымында, Путинди Владимир Яковлевдин жаңы администрациясына ишке чакырышкан, бирок Игорь Сечиндин билдирүүсүнө ылайык, Путин бул сунушту «саткынчылык» деп атап, баш тарткан<ref>[https://theins.ru/antifake/95266 The Insider. 5 фейков из второй части фильма Андрея Кондрашова «Путин»]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/24213072.html Радио Свобода. Как Владимир Путин стал тем, кем он стал после поражения Анатолия Собчака на губернаторских выборах 15 лет назад]</ref>. Көп өтпөй Путин Москвага чакырылып, президенттин иш башкармалыгынын жетекчиси Павел Бородиндин орун басары кызматын аркалай баштаган. Ал бул кызматта юридикалык башкармалыкты жана Орусиянын чет элдик мүлкүн башкаруу ишин көзөмөлдөгөн<ref name=":4" />. Жазуучу Рой Медведевдин пикири боюнча, Бородин Путиндин эл аралык байланыштардагы тажрыйбасын эске алып, аны кызматка тарткан<ref>[https://web.archive.org/web/20110505005415/http://www.businesspress.ru/newspaper/article_mId_33_aId_48408.html Унгвицкий В.Н. ПОЛИТИЧЕСКАЯ МЕМУАРИСТИКА 90-Х ГОДОВ ХХ ВЕКА]</ref>. 1997-жылдын 26-мартында Путин Орусия Федерациясы президентинин администрациясынын жетекчисинин орун басары — Орусия Федерациясы президентинин Башкы контролдоо башкармалыгынын башчысы болуп дайындалган, бул кызматта ал Алексей Кудриндин ордуна келген<ref name=":4" />. Бул кызматка аны ошол учурда администрацияны жетектеген Валентин Юмашев чакырган. Юмашевдин айтымында, Путинди администрацияга алууну ага Анатолий Чубайс «Петербургда иштешкен күчтүү кандидат» деп сунуш кылган<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/4170177 Коммерсантъ. Юмашев рассказал, как Путин получил работу в Кремле]</ref>. Путиндин айтымында, Башкы контролдоо башкармалыгы тарабынан коргонуу заказдарын аткаруу боюнча жүргүзүлгөн текшерүүнүн жыйынтыктары 1997-жылдын май айында Орусиянын коргоо министри Игорь Родионовдун кызматтан кетишине себеп болгон<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/178291 Коммерсантъ. ГКУ объявляет войну коррупции. Контрольное управление президента начинает чистки]</ref>. ==== '''Диссертацияны коргоо (1997)''' ==== 1997-жылы Путин экономика илимдердин кандидаты даражасын алуу үчүн «Базар мамилелеринин калыптаныш шарттарында аймактын минералдык-сырьё базасын калыбына келтирүүнүн стратегиялык пландаштырылышы (Санкт-Петербург жана Ленинград облусу мисалында)» деген темада диссертациясын коргогон<ref>[https://web.archive.org/web/20150924130158/http://www.gazeta.ru/images/diser.gif Титульник диссертации Путина]</ref><ref>{{Cite web |title=Каталог записей - Search RSL |url=https://search.rsl.ru/?f=1003&t=3&v0=%D0%9F%D1%83%D1%82%D0%B8%D0%BD,+%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80+%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=1003&t=1&v1=&f=4&t=2&v2=&f=21&t=3&v3=&f=1016&t=3&v4=&f=1016&t=3&v5=&cc=c3&s=2&ce=4#colf=04.07.2025 |accessdate=2025-08-04 |archivedate=2022-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220226162115/https://search.rsl.ru/?f=1003&t=3&v0=%D0%9F%D1%83%D1%82%D0%B8%D0%BD,+%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80+%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=1003&t=1&v1=&f=4&t=2&v2=&f=21&t=3&v3=&f=1016&t=3&v4=&f=1016&t=3&v5=&cc=c3&s=2&ce=4#colf=04.07.2025 }}</ref>. Диссертация Санкт-Петербург мамлекеттик тоо-кен институтунда корголгон<ref>[https://web.archive.org/web/20090426075446/http://www.gazeta.ru/2006/03/28/oa_193799.shtml Вартанов М. Путина не смогли завалить «чёрные рецензенты»]</ref>. Анын илимий жетекчиси — минералдык ресурстар экономикасы боюнча адис, экономика илимдеринин доктору, профессор Владимир Федосеев болгон. 2005-жылы Вашингтондогу Брукингс институтунун кызматкерлери Клиффорд Гэдди жана Игорь Данченко Путинди 1978-жылы жарык көргөн Уильям Кинг жана Дэвид Клиланддын «Стратегиялык пландаштыруу жана саясат» аттуу макаласынан үзүндүлөрдү көчүрүп алуу же жеңил өзгөртүп берүү менен плагиатка барган деп айыпташкан<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/662935 Коммерсантъ. Президент в кандидаты]</ref><ref>[https://gtmarket.ru/library/articles/52 Клиффорд Гэдди: Поиск плагиата: Кандидатская диссертация президента России Владимира Путина.] </ref>. 2018-жылы Санкт-Петербург мамлекеттик тоо-кен университетинин ректору Владимир Литвиненконун кызы Ольга Литвиненко Путиндин диссертациясын атасы жазып бергенин билдирген<ref>[https://www.svoboda.org/a/29082730.html Радио Свобода. "Пусть сам Путин скажет, что это не плагиат": Литвиненко отвечает Пескову]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/29076908.html Радио Свобода. Ксерокс на даче: тайна фальшивой диссертации Владимира Путина]</ref>. == Жеке жашоосу == === Үй-бүлөсү === [[Файл:Vladimir Putin wedding-2.jpg|thumb|250px|Владимир Путин менен Людмила Шкребневанын үйлөнүү тоюндагы сүрөт. 1983-жыл]] 1983-жылдын 28-июлунда Путин 25 жаштагы Шкребнева Людмила Александровнага үйлөнгөн<ref name=":4" />. 2013-жылдын 6-июнунда «Россия-24» телеканалына берген маегинде Владимир менен Людмила Путиндер өз ара макулдашуу менен ажырашарын билдиришкен<ref>[https://ria.ru/20130606/941943472.html РИА. Владимир Путин и Людмила Путина объявили, что их брак завершен]</ref>. Путиндин айтымында, алардын чиркөөдө никеси болгон эмес, ошондуктан диний жагынан ажырашуу маселеси коюлбай турганын белгилеген. Президенттин басма сөз катчысы Дмитрий Песковдун маалыматына ылайык, 2014-жылдын март айына карата ажырашуу расмий түрдө катталган<ref>[https://www.gazeta.ru/politics/news/2014/04/01/n_6054213.shtml Песков официально подтвердил развод Путина]</ref>. Кийин Людмила Путина Артур Очеретныйга турмушка чыккан<ref>[https://rb.ru/article/lyudmila-putina-vyshla-zamuj/?ysclid=mfawun3fw163390816 Людмила Путина вышла замуж]</ref>. ==== Балдары жана неберелери ==== ==== Туугандары ==== Путинге туугандык байланыштары бар деген адамдар тууралуу маалыматтар кээ бир басма сөз кызматтарында жарыяланган: * Чоң атасы — Путин Спиридон Иванович (1879—1965). * Тууганы — Путин Игорь Александрович (1953-жылдын 30-мартында Ленинградда туулган), кесиби боюнча инженер жана юрист, 24 жыл Куралдуу күчтөрдө кызмат өтөгөн, андан кийин мамлекеттик кызматта эмгектенген, 2013-жылы «Мастер-банк» компаниясынын вице-президенти жана башкармалыктын мүчөсү болгон<ref>[https://www.gazeta.ru/business/2013/11/20/5761425.shtml Газера.ру. У Мастер-банка поехала крыша]</ref><ref>[https://ria.ru/20100923/278500892.html РИА. Игорь Александрович Путин. Биографическая справка]</ref>. * Тууганы — Путин Евгений Михайлович (1933-жылдын 25-февралы — 2024-жылдын март, Суздаль), кесиби боюнча уролог<ref>[https://www.mkivanovo.ru/social/2024/03/12/v-suzdale-skonchalsya-evgeniy-putin-kogdato-rabotavshiy-vrachom-v-ivanove.html Московский комсомолец. В Суздале скончался Евгений Путин, когда-то работавший врачом в Иванове]</ref><ref>[https://www.ivanovonews.ru/news/1344696/ IvanovoNews. Умер Евгений Путин]</ref><ref>[https://lenta.ru/news/2024/03/12/umer-dvoyurodnyy-brat-putina/ Лента. Умер двоюродный брат Путина]</ref>. * Тууганы — Путин Роман Игоревич (1977-жылы туулган), «МРТ Групп Компани» ЖЧКнын директорлор кеңешинин төрагасы, «МРТ-АВИА» компаниясынын ээси<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/1690778 Коммерчантъ. Силовики нагуляют автожир]</ref>. 2020-жылдын июль айынан ноябрга чейин «Народ против коррупции» партиясынын төрагасы, декабрда «Россия без коррупции» партиясын негиздеп, анын лидери болгон. 2021-жылы Санкт-Петербургдагы 214-шайлоо округунда парламенттик шайлоого талапкер катары көрсөтүлгөн, бирок белгисиз бир кадыр-барктуу адамдын кеңеши менен талапкерлигин алып салган<ref>[https://www.rbc.ru/politics/10/08/2021/61127e0d9a794720425142a9 РБК. Племянник Путина снялся с выборов после встречи с «уважаемым человеком»]</ref><ref>[https://www.rbc.ru/politics/13/07/2021/60ede4309a794778f159bfe0 РБК. Племянник Путина решил пойти на выборы в Госдуму]</ref>. 2013-жылга чейин Сейшел аралдарында катталган Infinite Capital Corp оффшорунун ээси болгон<ref>[https://www.svoboda.org/a/31490787.html Радио Свобода. Опубликовано расследование об активах ближайшего окружения Путина]</ref>. * Тууганы — Михаил Шеломов. 2000-жылдан 2017-жылга чейин Петербургдагы «Совкомфлот» компаниясынын башкы адиси болгон. Туунду компаниялар аркылуу «Россия» банкынын 8,4%, «Согаз» компаниясынын 12,47% акцияларына ээ, «СОГАЗ-недвижимость» компаниясынын 100% ээси (2009-жылдан бери), «Игора драйв» компаниясынын 50% ээси. 2017-жылдын сентябрында жарыяланган OCCRP «Путин жана ортомчулар» иликтөөсүнө ылайык<ref>[https://www.bbc.com/russian/news-41658941 BBC. Друзья Путина с 24 млрд долларов: главное в расследовании OCCRP]</ref>, Михаил Шеломов президенттин 21 кишиден турган жакын чөйрөсүнө кирет жана акыркы жылдары 573 млн долларлык активдерди сатып алган, ал эми 2016-жылы таза кирешеси 2,04 млрд рублга жеткен (күнүнө 5,5 млн рублден ашык)<ref>[https://www.bbc.com/russian/features-41843615 BBC. У родственника Путина нашли миллионы. Что о нем известно?]</ref><ref>[https://novayagazeta.ru/articles/2017/06/19/72837-oberegi-u-kogo-ischut-zaschity-rotenbergi-i-kovalchuki Новая газета. Обереги. У кого ищут защиты Ротенберги и Ковальчуки?]</ref>. * Тууганы — Анна Евгеньевна Цивилёва («Агентство» журналынын иликтөөсү боюнча). Кемерово облусунун губернатору Сергей Цивилёвдун жубайы. 2012-жылдын мартынан Геннадий Тимченкодон символикалык баада «Колмар» көмүр компаниясын сатып алган<ref>[https://meduza.io/feature/2018/04/01/kapitan-tretiego-ranga-partner-druzey-putina Meduza. Капитан третьего ранга, партнер друзей Путина Губернатором Кузбасса стал Сергей Цивилев. Кто он такой?]</ref>. Андан бери компания мамлекеттик каржылык жардам катары 11 млрд рублдан ашык акча алган, компаниянын баасы 2,5 млрд долларга бааланат жана 2022-жылга коюлган пландын аткарылышы менен Орусиядагы эң ири 5 көмүр казып алуучу компаниянын катарына кириши мүмкүн. Күйөөсү тарабынан «Кузбасска кызмат үчүн» медалы менен сыйланган<ref name=":5">[https://www.svoboda.org/a/agentstvo-zhena-gubernatora-kuzbassa-plemyannitsa-putina/31661303.html Радио Свобода. Правительство потратило на поддержку компании племянницы Путина больше ₽11 млрд]</ref>. 2024-жылы Путин аны Орусиянын коргоо министринин орун басары — статс-секретарь кызматына чейин жогорулаткан<ref>[https://info.sibnet.ru/article/666147/ Sibnet. Путин назначил племянницу статс‑секретарем Минобороны]</ref>. * Тууганы — Михаил Путин. Кесиби боюнча дарыгер, 2018-жылы «Газпром» компаниясынын башчысынын орун басары болуп дайындалган. Дмитрий Песков бул адам Путинге «алыс тууган» экенин тактап, президент менен «жакын мамиледе эмес» деп белгилеген<ref name=":5" />. * Тууганы — Вера Подгузова (23 жашка чейин фамилиясы Соколова, 2007-жылдан кийин фамилиясы — Путина). Санкт-Петербургдагы «Единая Россия» партиясынын журналынын редактору, «Единая Россия» партиясынын кадрдык резервинин мүчөсү, Санкт-Петербургдагы Борбордук районунун муниципалдык депутаты. 2010-жылдын сентябрынан «Ганзакомбанктын» директорлор кеңешинин мүчөсү, 2015-жылдан тартып «Россия экспорт борбору» мамлекеттик мекемесинде тышкы байланыштар жана коммуникациялар боюнча башкаруучу директор, 2020-жылдан бери мамлекеттик «Промсвязьбанкта» башкы вице-президент. Жолдошу Дмитрий Подгузов — ОФ темир жол ооруканасында административдик-чарбалык иштер боюнча директордун орун басары<ref>{{Cite web |title=The Moscow Times. Племянница Путина оказалась топ-менеджером военного банка |url=https://www.moscowtimes.ru/2023/08/04/plemyannitsa-putina-okazalas-top-menedzherom-voennogo-banka-a51155 |accessdate=2025-09-10 |archivedate=2023-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230811041216/https://www.moscowtimes.ru/2023/08/04/plemyannitsa-putina-okazalas-top-menedzherom-voennogo-banka-a51155 }}</ref>. ==== Экинчи, расмий эмес үй-бүлөсү тууралуу маалыматтар ==== Айрым маалымат каражаттарында Владимир Путиндин жеке жашоосу тууралуу түрдүү маалыматтар жарыяланган. «Proekt Media» басылмасынын иликтөөсүнө ылайык, Путин студент Светлана Кривоногих менен жакын мамиледе болгон деген айыптоолор айтылып, алардын ортосунда 2003-жылы Елизавета Владимировна аттуу кызы төрөлгөнү тууралуу кабарланган. Басылма Кривоногих кийинчерээк бир катар ири компанияларда үлүшкө ээ болуп, «Россия» банкынын (Путиндин жакын досу Юрий Ковальчук жетекчилик кылат) 2,8 % акциясына ээ болгонун белгилеген. Путиндин басма сөз катчысы Дмитрий Песков бул айыптоолорду «ишенимсиз жана олуттуу эмес» деп атап, аларды комментарийсиз калтырган<ref>[https://meduza.io/news/2020/11/25/proekt-blizkaya-podruga-vladimira-putina-blagodarya-znakomstvu-s-nim-poluchila-dolyu-v-banke-rossiya Meduza. «Проект»: близкая подруга Владимира Путина благодаря знакомству с ним получила долю в банке «Россия»]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/30978184.html Радио Свобода. Президент и его Золушки]</ref>. 2023-жылдын февралында Улуу Британия Кривоногихке «Россия» банкынын жана Улуттук Медиа Группанын акционери катары санкция киргизген<ref>[https://theins.ru/news/259221 The Insider. Великобритания ввела санкции против Светланы Кривоногих — бывшей любовницы Путина и акционера банка «Россия»]</ref><ref>[https://www.gov.uk/government/news/new-sanctions-target-putins-war-machine-and-financial-networks-as-uk-accelerates-economic-pressure-on-russia Gov.uk. New sanctions target Putin’s war machine and financial networks as UK accelerates economic pressure on Russia]</ref>. Ошондой эле, швейцариялык Tages-Anzeiger гезити менен «Проект» басылмасынын иликтөөсүндө Алина Кабаева Путинден эки уулдуу болгону тууралуу маалыматтар жарыяланган: тун баласы 2015-жылы Швейцариядагы Sant'Anna клиникасында, экинчи баласы 2019-жылы Москвада төрөлгөнү айтылат. Путин менен Кабаеванын байланышы тууралуу алгачкы кабарлар 2008-жылы «Московский корреспондент» гезитинде чыккан, бирок көп өтпөй ал басылма жабылган<ref>[https://www.rsi.ch/info/mondo/I-lussi-di-Putin--1811831.html Mondo. I lussi di Putin]</ref><ref>[https://www.spiegel.de/ausland/wladimir-putin-sohn-wurde-laut-zeitung-im-tessin-geboren-a-b8ad9a96-b332-4911-a9ee-0a3c3dbeeb50 Spiegel. Putins Sohn wurde angeblich im Tessin geboren]</ref><ref>[https://www.tagesanzeiger.ch/putins-sohn-wurde-im-tessin-geboren-648161452864 Tamedia. Putins Sohn wurde im Tessin geboren]</ref><ref>[https://www.proekt.media/guide/alina-kabaeva-putin/ Проект. Железные маски. Царская жизнь Алины Кабаевой]</ref>. 2022-жылы август айында АКШ Кабаевага каршы санкция киргизип, аны Путин менен «жакын мамилеси бар» инсандардын бири катары атаган<ref>[https://www.bbc.com/russian/news-62400188 BBC. США вслед за Британией и ЕС ввели санкции против Кабаевой из-за ее отношений с Путиным]</ref>. === Кирешелери жөнүндө маалыматтар === 2008-жылдын февралында Путин өзүнүн материалдык абалы жана байлыгынын булагы тууралуу суроого жооп берип жатып, «Европада гана эмес, дүйнөдө эң бай адаммын» деп айткан, бирок анын байлыгы материалдык эмес экенин белгилеп: «Мен эмоцияларды топтогондуктан баймын», ошондой эле «Орусия эли мага ушундай улуу өлкөнү башкарууну эки жолу ишенип тапшырды» деген. Путин көп миллиарддык байлыгы тууралуу дооматтарды «талкуулоого арзыбаган куру сөз, баарын мурдунан чукуп алып, кагаздарына жаза коюшкан» деп атаган<ref>[https://www.gazeta.ru/news/lenta/2008/02/14/n_1176319.shtml?ysclid=mfkxwgm5y2402377144 Газета. Путин: я самый богатый человек в мире]</ref>. Путиндин 2018-жылы жарыяланган расмий кирешеси 8,6 миллион рублд түзгөн. Декларацияга ылайык, анын менчигинде 77м² батир жана 18м² гаражы, мындан тышкары 153,7м² батирди пайдалануу укугу бар экени белгиленген. Путин мурункудай эле эки ГАЗ М21 унаасына, «Нива» унаасына жана «Скиф» прицепине ээлик кылгары дагы жарыяланган<ref>[https://ria.ru/20190412/1552649799.html РИА. Путин и Медведев опубликовали декларации о своих доходах]</ref>. Президенттин 2019-жылдагы декларация боюнча расмий кирешеси 9,7 миллион рубль болуп, кыймылдуу жана кыймылсыз мүлк курамы 2018-жылдагыдан өзгөргөн эмес<ref>[https://declarator.org/person/582/ Декларатор. Путин Владимир Владимирович]</ref>. 2016-жылы АКШнын каржы министрлигинин терроризм менен күрөшүү жана каржылык чалгындоо боюнча орун басары Адам Шубин Путинди коррупцияга айыптап, анын жылдык 110 миң АКШ доллары өлчөмүндөгү расмий айлыгы Орусия президентинин чыныгы байлыгын чагылдырбай турганын белгилеген<ref>[https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2016/01/26/625497-ssha-putina Ведомости. Песков: США официально обвинили Путина в коррупции]</ref>. 25-январда BBC көрсөтүлгөн «Путиндин жашыруун байлыктары» даректүү тасмасында Шубин «Путин өзүнүн чыныгы бай абалын жашырууда чоң тажрыйбага ээ» деген пикирин билдирген<ref>[https://www.rbc.ru/politics/25/01/2016/56a65b919a79477507371809 РБК. Представитель Минфина США обвинил Путина в коррупции]</ref>. === Ден соолугунун абалы === [[Файл:Vladimir_Putin_at_Christmas_service_at_the_Church_of_Simeon_and_Anna_(St._Petersburg;_2018-01-07)_01.jpg|thumb|280x280px|Путин 2018-жылы Симеон жана Анна чиркөөсүндө өткөн Рождество майрамында]] [[Файл:Vladimir_Putin_visited_the_St_Nilus_Stolobensky_Monastery_(2018-01-19)_07.jpg|thumb|280x280px|Путин 2018-жылдын 19-январында Селигердеги сууга чөмүлүү аземинде]] Путин дени сак жашоо образын карманат, тамеки тартпайт жана айланасындагыларга да тамекини тарттырбайт<ref>[https://tass.ru/obschestvo/6937119 ТАСС. Песков рассказал, как Путин относится к курильщикам]</ref>, бирок дарыгери Сергей Мироновдун айтымында, дары-дармек колдонууга скептикалык көз карашта<ref>[https://www.newsru.com/russia/05aug2013/putin_2.html Врач Путина раскрыл тайну его моложавости - спорт, чай с медом, баня и массаж]</ref>. Керектүү учурларда дарылануусу Борбордук клиникалык ооруканадан өтөт<ref>[https://www.newsru.com/russia/07sep2015/reforma.html Путин отказался остановить реформу здравоохранения и поинтересовался, что нужно, "чтобы не тырили деньги"]</ref>. 2012-жылдын 27-ноябрында [[Беларусь|Беларустун]] президенти [[Александр Лукашенко|Лукашенко]] [[Александр Лукашенко|Александр]] Путиндин белинен жаракат алганын тастыктаган<ref>[https://www.rbc.ru/society/27/11/2012/570400369a7947fcbd442f80?ysclid=mfkwa0voll788635379 РБК. А.Лукашенко рассказал, что у В.Путина со спиной]</ref>. 2022-жылы «Проект» басылмасы иликтөө жарыялап, мамлекеттик сатып алуулар сайтындагы маалыматтарга таянып, Путин Сочиде жүргөн учурда аны ар дайым дарыгерлердин тобу коштоп жүргөн деген жыйынтык чыгарган. Дарыгерлердин тобун «Лаура» тоо лыжа курортундагы «Гранд Отель Поляна» жана «Поляна 1389 Отель и Спа» мейманканаларына же «Русь» резиденциясына жана «Сочи» санаторийине жакын жайгаштырылган. 2016–2017-жылдары Сочиде Путинди орто эсеп менен беш дарыгер коштосо, 2019-жылга карата алардын саны тогузга жеткен. Эң көп жолу жанында жүргөндөр — оториноларингологдор Алексей Щеглов жана Игорь Есаков, ошондой эле хирург Евгений Селиванов. Дарыгерлердин жайгашуу жана чыгуу даталары президенттин Сочидеги расмий сапарларына же анын коомчулукта түшүндүрмөсүз жоголуп кетүү учурларына туура келген<ref>[https://www.proekt.media/investigation/chem-boleet-putin/?ysclid=mfkwf2xgzm641502234 Проект. Расследование к 70-летию Владимира Путина]</ref>. Пандемия учурунда Путиндин ден соолугун коргоо үчүн кеңири система түзүлгөн. Ага жолугушууга кирүү үчүн көптөгөн анализдерден өтүү зарыл болгон. BBC менен сүйлөшкөн дарыгерлер бул чараларды ашыкча деп аташкан<ref>[https://www.bbc.com/russian/features-62015496?ysclid=mfkxmcffys739122509 BBC. Кремлевский карантин во время войны. Как охраняют здоровье Владимира Путина]</ref>. 2021-жылдын 13-сентябрында Путин айланасындагы адамдарын көптөрү коронавируска чалдыгып калганын айтып, өзүн изоляцияга алуу зарылдыгын билдирген. Андан кийин ал адамдар менен өтө чоң үстөлдө, бири-биринен абдан алыс аралыкта отуруп гана жолугушуларды өткөргөн<ref>[https://meduza.io/feature/2022/04/01/chto-proishodit-so-zdoroviem-putina Meduza. Что происходит со здоровьем Путина? Президент очень беспокоится о своем организме. Он принимает ванны из экстракта рогов оленей и ездит в Сочи в сопровождении бригады врачей]</ref>. АКШнын чылгын кызматынын үч өкүлүнүн маалыматына ылайык, Newsweek журналында жарыяланган кабарга таянсак, 2022-жылдын апрелинде Путин рак оорусунан дарылануу курсунан өткөн. Чалгын өкүлдөрү Путиндин чет өлкөлүк лидерлер менен жолугушпаганы анын ден соолугун баалоого мүмкүнчүлүк бербей жатканын жана изоляция анын саламаттыгына байланышкан божомолдорду күчөткөнүн белгилешкен<ref>[https://www.dw.com/ru/newsweek-putin-v-aprele-proshel-lechenie-ot-raka/a-62015753 DW. Newsweek: Путин в апреле прошел курс лечения от рака]</ref>. 2022-жылдын 20-июлунда БЧА директору Уильям Бёрнс Владимир Путиндин психикалык абалы туруксуз же ден соолугу начар деген маалымат жок экенин айткан. BBC болсо орус президентинин ден соолугуна байланыштуу маалыматтарды «далилденбеген ушак» деп мүнөздөгөн<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-62246914 BBC. Ukraine war: CIA chief says no intelligence that Putin is in bad health]</ref>. == Колдонулган адабияттар == * Путин В. В. [https://web.archive.org/web/20121207131734/http://rubin.do.am/load/nauka/putin_v_v_strategicheskoe_planirovanie_vosproizvodstva_mineralno_syrevoj_bazy_regiona_v_uslovijakh_formirovanija_rynochnykh_otnoshenij/6-1-0-301 Стратегическое планирование воспроизводства минерально-сырьевой базы региона в условиях формирования рыночных отношений] (Санкт-Петербург и Ленинградская область): диссертация канд. экон. наук. — Санкт-Петербург, 1997. — 218 с. * Путин В. В. Избранные речи и выступления. — <abbr>М.</abbr>: Книжный мир, 2008. — 471 с. * Путин В. В. Прямая речь. — <abbr>М.</abbr>: Звонница-МГ, Новый ключ, 2016. — Т. 1—3. — 1000 экз. * Путин В. В. [https://web.archive.org/web/20180225023946/http://www.ng.ru/politics/1999-12-30/4_millenium.html Россия на рубеже тысячелетий]. Независимая газета. — 1999. — 30 декабря. * Владимир Путин Почему трудно уволить человека. Русский пионер. — 2009. — 16 июня. * Путин В. В. [https://iz.ru/news/511884 Россия сосредотачивается — вызовы, на которые мы должны ответить]. Известия. — 2012. — 16 января. * Путин В. В. Россия: национальный вопрос. Независимая газета. — 2012. — 23 января. * Путин В. В. О наших экономических задачах. Ведомости. — 2012. — 30 января. — № 15(3029) * Путин В. В. Демократия и качество государства. Коммерсантъ. — 2012. — 6 февраля. — № 20/П (4805) * Путин В. В. Строительство справедливости. Социальная политика для России. Комсомольская правда. — 2012. — 13 февраля. * Путин В. В. Быть сильными: гарантии национальной безопасности для России. Российская газета. — 2012. — 20 февраля. — № 35(5708) * Putin V. A [https://www.nytimes.com/2013/09/12/opinion/putin-plea-for-caution-from-russia-on-syria.html Plea for Caution From Russia]. The New York Times. — 2013. — September 11. * Wladimir Putin Offen sein, trotz der Vergangenheit. ZEIT ONLINE. 22. Juni 2021 == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [http://putin.kremlin.ru/bio/page-0 Путин Владимир Владимировичтин расмий сайты] {{Орусия Федерациясынын президенттери}} {{КМШ өлкөлөрүнүн жетекчилери}} [[Категория:Саясат]] [[Категория:Орусия]] [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Туулгандар 1952-жылы]] 3uppqup32txh3581n5lyczo14sfzb8t 0 5122 650960 646765 2026-08-09T19:38:08Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650960 wikitext text/x-wiki {{Жазуучу |Ысымы = Мукай Элебаев |Нукура ысымы = Элебай уулу Мукай |Туурасы = 220px |Туулган датасы = 1902-ж 15-январь |Туулган жери = [[Чоң-Таш (айыл)|Чоң-Таш айылы]], [[Түп району]], [[Ысык-Көл облусу]] |Өлгөн датасы = 15.5.1944<ref name="инф">{{cite web|title=Информация о донесении: 30148 (донесения о безвозвратных потерях)|url=https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_donesenie3864403/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%9C%D1%83%D0%BA%D0%B0%D0%B9%26middle_name%3D%26date_birth%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%26page%3D1|publisher=Память народа|accessdate=2020-04-28|lang=ru|archivedate=2023-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231011071806/https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_donesenie3864403/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy&last_name=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2&first_name=%D0%9C%D1%83%D0%BA%D0%B0%D0%B9&middle_name=&date_birth=&group=all&types=pamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov&page=1}}</ref>. |Өлгөн жери = [[Псков облусу]] |Чыгармачылык жылдары = [[1924]]—[[1944]] |Чыгармаларынын тилдери = [[кыргыз тили|кыргыз]] |Ишмердүүлүгү = }} '''Элебай уулу Мукай''' (1906–1944) — кыргыз акыны, жазуучусу жана котормочусу. Мукайдын өмүрү жана чыгармачылыгы кыргыз адабиятында терең из калтырган. Мукай [[Ысык-Көл облусу]]нун [[Түп району]]ндагы [[Чоң-Таш (айыл)|Чоң-Таш айылы]]нда 1906-жылы төрөлгөн. Ал тогуз жашында жетим калды. 1916-жылы ал эл менен бирге [[Үркүн]] натыйжасында [[Кытай]]га көчүүгө аргасыз болгон, 1919-жылы кайрадан Ысык-Көлгө иниси Беккулу менен кайтып келген. 1921-жылы Мукай [[Каракол]]догу жетим балдарды тарбиялоочу жатак мектепке кабыл алынып, кийинчерээк Түптөгү айыл-чарба кесип мектебинде үч жыл окуган. Андан соң [[Фрунзе]]деги борбордук мугалимдик кесип мектебине өтүп, бул окуу жайды 1930-жылы аяктаган. Мукайдын чыгармачылык жолу 1925-жылы «[[Эркин-Тоо]]» гезитинде жарыяланган «Зарыгам» аттуу ыры менен башталган. Анын биринчи ырлар жыйнагы 1931-жылы жарык көргөн. 1934-жылы ал [[Кеңештер Бирлиги|КСРБ]] Жазуучулар бирикмесине мүчө болгон. Мукайдын чыгармалары советтик кыргыз адабиятында өзгөчө мааниге ээ, анын ичинде 1936-жылы жарык көргөн «[[Узак жол]]» аттуу өз өмүр баяны тууралуу романы кыргыз адабиятындагы алгачкы роман болуп эсептелет . Ал жазуучулук менен катар чебер котормочу катары да белгилүү болгон. Элебаев [[Гоголь Николай Васильевич|Гогольдун]] «Шинель» жана «Өлүк жандар», [[Толстой Лев Николаевич|Толстойдун]] «[[Хажы Мурат]]», [[Дмитрий Фурманов|Фурмановдун]] «Кызыл десант» жана «Козголоң», [[Александр Пушкин|Пушкиндин]] «Хандын өлгөн кызы менен жети баатырдын жомогу» сыяктуу чыгармаларын [[кыргыз тили]]не которгон. Мукай [[Экинчи дүйнөлүк согуш]]та [[Кызыл армия]]нын жоокери болуп, 267-аткычтар бөлүмүнүн атчысы катары кызмат өтөп жүрүп, согуш талаасында жаракат алып, 1944-жылдын 15-бугу айында [[Псков облусу]]нда каза болгон. Анын урматына [[Ысык-Көл облусу]]нун [[Түп району]]ндагы [[Талды-Суу (Түп району)|Талды-Суу айылы]]ндагы жана [[Ош облусу]]нун [[Базар-Коргон району]]ндагы мектептерге анын ысымы ыйгарылган. == Жарык көргөн китептери == *''Окуу китеби.'' – Ф.: Кыргызмамбас, 1930. – 125 б. (Жамгырчиев Ж. менен бирге.) *''Ырлар жыйнагы.'' (1-жыйнак). – Ф.: Кыргызмамбас, 1931. – 99 б. *''Майдан.'' 2-жыйнак. – Ф.: Кыргызмамбас, 1933. – 60 б. *''Ырлардын толук жыйнагы.'' – Ф.: Кыргызмамбас, 1936. – 80 б. *''Узак жол:'' Роман 1-китеп. – Ф: Кыргызмамбас, 1936. – 138 б. *''Ырлардын толук жыйнагы.'' – Ф.: Кыргызмамбас, 1938. – 103 б. *''Кыйын кезең:'' Аңгеме. – Ф.: Кыргызмамбас, 1938. – 52 б. *''Салам кат:'' Ырлар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1941. – 46 б. *''Улуу марш:'' Ырлар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1943. – 32 б. «''Узак жол''» романы [[Орус тили|орус]], [[Латыш тили|латыш]], [[Түрк тили|түрк]] тилдерине которулган. «''Кыйын кезең''» түрк тилине да которулган. === Котормолору === *''Данилич-Кочин А.'' Динамит: Аңгеме. – Ф.: Кыргызмамбас, 1934. – 31 б. *''Фурманов Д.А.'' Козголоң – Ф.: – Казан, Кыргызмамбас, 193 б. – 199 б. *''[[Маршак Самуил Яковлевич|Маршак С.Я.]]'' Акылсыз чычкандын баласы тууралуу. – Ф. – Казан: Кыргызмамбас, 1937. – 8 б. *''Толстой Л.Н.'' Хаджи Мурат. – Ф.: – Казан: Кыргызмамбас, 1938. – 139 б. *''Гоголь Н.В.'' Шинель: Повесть. – Ф.: – Казан: Кыргызмамбас, 1938. – 46 б. *''Пушкин А.С.'' Хандын өлгөн кызы менен жети баатыр жөнүндө. – Ф.: – Казан, Кыргызмамбас, 1938. – 28 б. == Сүрөт баян == <gallery> File:Mukaj foto 2.jpg| File:Mukaj foto 3.jpg </gallery> == Интернеттеги шилтемелер == * [http://bizdin.kg/%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0/%D0%BA%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BD-%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3/ "Кыйын кезең" чыгармасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170422215031/http://www.bizdin.kg/%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0/%D0%BA%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BD-%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3/ |date=2017-04-22 }} * [http://bizdin.kg/%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0/%D1%83%D0%B7%D0%B0%D0%BA-%D0%B6%D0%BE%D0%BB/ "Узак жол" чыгармасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170422210637/http://www.bizdin.kg/%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0/%D1%83%D0%B7%D0%B0%D0%BA-%D0%B6%D0%BE%D0%BB/ |date=2017-04-22 }} == Булактар == [[Категория:Адабият]] [[Категория:Кыргыз жазуучулары]] [[Категория:Акындар]] [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Котормочулар]] 3g8p8x2pjmu68lz105ltv34en1hcxp8 0 8050 650982 548617 2026-08-10T10:09:41Z Frhdkazan 1847 #redirect [[Вамбери Арминий Герман]] 650982 wikitext text/x-wiki #redirect [[Вамбери Арминий Герман]] esxf6eciralhtt7iv4cl3w24nvm93k6 0 10228 650968 648580 2026-08-09T23:46:50Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650968 wikitext text/x-wiki {{Уюм |аталышы = Шанхай кызматташтык уюму |альтернативдик = 上海合作组织 |background_color = |аталышынын_түсү = |логотип = SCO logo.svg |логотип_туурасы = 125 |колу = |карта1 = SCO MAP 10 July 2015 - Including two new permanent members Pakistan and India.png |карта1_туурасы = 250 |легенда1 = Аянты: 34,3 млн км² |карта2 = |карта2_туурасы = |легенда2 = |мүчөлүк = <span style="background:#346733; width:6px; height:8px; margin:2px;">&nbsp;&nbsp;</span>8 мүчө мамлекет<br><span style="background:#000080; width:6px; height:8px; margin:2px;">&nbsp;&nbsp;</span>4 байкоочу мамлекет<br><span style="background:#00a0aa; width:6px; height:8px; margin:2px;">&nbsp;&nbsp;</span>3 байкоочу мамлекетке кандидат<br><span style="background:#800080; width:6px; height:8px; margin:2px;">&nbsp;&nbsp;</span>6 «сүйлөшүү шериги» статусуна ээ мамлекет |борбор_түрү = Штаб-квартира |борбору = {{Желек|Кытай}} [[Пекин]] |түрү = [[эл аралык уюм]] |тилдер = [[Орус тили|орусча]], [[Кытай|кытайча]] |тил = |башкарма1_орду = '''Генералдык секретарь''' |башкарма1_ысымы = Рашид Алимов |башкарма2_орду = |башкарма2_ысымы = <!-- ... --> |башкарма10_орду= |башкарма10_ысымы = |негиздөөчү1 = |түзүлгөн_окуясы1 = |түзүлгөн_датасы1 = [[15-июнь]] [[2001-жыл]] |негиздөөчү2 = |түзүлгөн_окуясы2 = |түзүлгөн_датасы2 = <!-- ... --> |негидөөчү6 = |түзүлгөн_окуясы6 = |түзүлгөн_датасы6 = |жоюлган_окуясы = |жоюлган_датасы = |эскертме1 = |эскертме2 = <!-- ... --> |дарек = |сайт = http://www.sectsco.org/ |уикиказына = }} '''Шанхай кызматташтык уюму''' ({{lang-en|Shanghai Cooperation Organisation}}, {{lang-zh|上海合作组织}}, {{lang-ru|Шанхайская организация сотрудничества}}) же '''ШКУ''' — өкмөттөр аралык өз ара коопсуздук уюму, 2001-жылы [[Шанхай|Шанхайда]] [[Казакстан]], [[Кыргызстан]], [[Кытай Эл Республикасы|Кытай]], [[Орусия]], [[Өзбекстан|Өзбекстандын]], [[Тажикстан]] жана башчылары тарабынан негизделген. Шанхай ыңгайлаштык уюму өз ара мамилелердин жана кызматташуунун принциби катары "өз ара ишеним, өз ара пайда, тең укуктуулук, кеңешүү, ар түрдүү маданияттарды урматтоо жана биргелешип өнүгүүгө умтулуу" деген негизги мазмунду камтыган "Шанхай руху" нын принциптерин колдонот.[https://web.archive.org/web/20190419103136/http://www.china.com.cn/chinese/HIAW/zhuanti/gjyj2/1246068.htm] == Мүчөлүк == [[Файл:SCO 2017.svg|right|250px|thumb|{{legend|#0000FF|Мүчө өлкөлөр}}{{legend|#008080|Байкоочу мамлекеттер}}{{legend|#FFFF00|«Сүйлөшүү шериктери»}}{{legend|#00FFFF|Конок катышуучулар}}]] <div class="references-medium" style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2;"> '''ШКУ мүчө өлкөлөрү''' * {{flag|Индия}} [[Индия]] * {{flag|Казакстан}} [[Казакстан]] * {{flag|Кыргызстан}} [[Кыргызстан]] * {{flag|Кытай}} [[КЭР]] * {{flag|Пакистан}} [[Пакистан]] * {{flag|Орусия}} [[Орусия]] * {{flag|Тажикстан}} [[Тажикстан]] * {{flag|Өзбекстан}} [[Өзбекстан]] '''Байкоочу мамлекеттер''' * {{Flag|Ооганстан}} [[Ооганстан]] * {{flag|Беларусь}} [[Беларусь]] * {{flag|Иран}} [[Иран]] * {{flag|Монголия}} [[Монголия]] '''ШКУга байкоочу мамлекет катары кирүү демилгесин көрсөткөн өлкөлөр''' * {{Флаг|Бангладеш}} [[Бангладеш]] * {{Флаг|Сирия}} [[Сирия]] * {{Флаг|Египет}} [[Египет]] * {{Флаг|Израиль}} [[Израиль]] * {{Флаг|Мальдивдер}} [[Мальдивдер]] * {{Флаг|Украина}} [[Украина]] * {{Флаг|Ирак}} [[Ирак]] * {{Флаг|Вьетнам}} [[Вьетнам]] * {{Флаг|Бахрейн}} [[Бахрейн]] * {{Флаг|Катар}} [[Катар]] '''«Сүйлөшүү шериктери»''' * {{Флаг|Азербайжан}} [[Азербайжан]] * {{Флаг|Армения}} [[Армения]] * {{Флаг|Камбоджа}} [[Камбожа]] * {{Флаг|Непал}} [[Непал]] * {{flag|Түркия}} [[Түркия]] * {{flag|Шри-Ланка}} [[Шри-Ланка]] '''ШКУнун конок катышуучулары''' * {{Flag|Түркмөнстан}} [[Түркмөнстан]] * [[Файл:Flag of the CIS.svg|22px]] [[КМШ]] *{{Flag|БУУ}} [[БУУ]] * [[Файл:Flag_of_the_Eurasian_Economic_Union.svg|22px]] [[Евразиялык экономикалык биримдик|ЕАЭБ]] * {{Flag|АКШ}} [[АКШ]] *[[АСЕАН]] </div>Мындан тышкары, ШКУнун шериктештик жөнүндөгү келишимдери [[Бириккен Улуттар Уюму|БУУ]], [[Көз карандысыз мамлекеттердин шериктештиги|КМШ]], [[Жаматтык коопсуздук жөнүндө келишим уюму (ЖККУ)|ЖККУ]], [[Евразиялык экономикалык биримдик|ЕАЭБ]] жана [[АСЕАН]] менен түзүлгөн. == Башаты == Шанхай бешилтиги 1996-жылдын 26-апрелинде Шанхайда Казакстан, Кытай Эл Республикасы, Кыргызстан, Орусия жана Тажикстан башчылары "Чек ара аймактарда аскер ишенимин тереңдетүү боюнча макулдашууга" кол коюу менен түзүлгөн. 1997-жылынын 24-апрелинде кээ бир өлкөлөр Москвадагы жолугушууда “Чек ара аймактарда аскер күчтөрүн кыскартуу боюнча макулдашууга” кол коюшту. [[Файл:Shanghai Five Leaders 2.jpg|250px|thumb|right|Орусия президенти [[Владимир Путин]], Казакстан президенти [[Нурсултан Назарбаев]], Кытай төрагасы Цзян Цзэминь, Кыргызстан президенти [[Аскар Акаев]] жана Тажикстан президенти [[Эмомали Рахмонов]] — Шанхай бешилтигинин баштоочулары.]] Шан[ай бешилтигинин кийинки жылдык жогорку деңгээлдеги жолугушуулары 1998-жылы [[Алматы|Алматыда]], 1999-жылы [[Бишкек|Бишкекте]], 2000-жылы [[Душанбе|Дүйшөмбүдө]] өткөрүлдү. 2001-жылы саммит кайра Шанхай, [[Кытай]]да өттү. Беш мүчө-өлкө Шанхай Бешилтигинин аппаратына [[Өзбекстан|Өзбекстанды]] кабыл алышты (ошентип Шанхай алтыилтигине айланды). Андан соң алты өлкө башчылары 2001-жылдын 15-июнунда кызматташтыкты жогорку деңгээлге чыгаруу максатында “Шанхай Кызматташтык Уюмунун Декларациясына” кол коюшту. 2001-жылдын июлунда, Орусия жана Кытай Эл Республикасы, уюмдун эки баштоочу өлкөсу, “Ынак коңшулук жана дос кызматташтык боюнча макулдашууга” кол коюшту. 2002-жылдын июнунда, ШКУ мүчө-мамлекеттеринин башчылары [[Санкт-Петербург]], Орусияда жолугушту. Алар уюмдун максаттарын, принциптерин, түзүлүшүн жана аракет түрлөрүн аныктаган ШКУнун Хартиясына кол коюшту жана аны эл аралык мыйзамдын көз карашы менен расмий түрдө түздү. Анын алты толук мүчөсүнүн аянты Евразиянын 60% жана калкы дүйнөнүн төрттөн бир бөлүгүн түзөт. Байкоочу мамлекеттерди кошкондо адамзаттын жарымын камтыйт. 2005-жылдын июнунда анын Астанада (Казакстан) бешинчи жана чечүүчү саммитине Индия, Иран, Монголия жана Пакистандын өкүлдөрү ШКУнун жолугушуусуна биринчи жолу катышышты. Конокторду кабыл алган өлкөнүн президенти, Нурсултан Назарбаев, меймандарды “Сүйлөшүүлөр столдун тегерегинде отурган мамлекет башчылары - адамзаттын жарымынын өкүлдөрү”- деп мурун эч качан эч кандай контекстте колдонулбаган сөз менен тоскон экен.<ref>Kazinform, July 5, 2005</ref> 2007-жылы ШКУ жыйырмадан ашык чоң өлчөм чениндеги транспорт, энергетика, телекоммуникация тармактарындагы долбоорлорду сунуш кылды жана мүчө-өлкөлөрнүн коопсуздук, куралдуу күчтөр, коргоо, тышкы иштер, экономика, маданият, банк жана башка тармактардын жетекчилеринин туруктуу жолугушуулары өткөрүлдү. Азыр ШКУ Бириккен улуттар уюму менен мамиле түзүп, анын Башкы Ассамблеясы, Европа Биримдиги, АСЕАН (Түштүк-Чыгыш Азия өлкөлөрүнүн Ассоциациясынын), КМШ жана Ислам Кызматташтык Уюмунда байкоочу. == Түзүлүшү == {| class="wikitable" bgcolor="#F5F5F5" align="right" !colspan="4"|ШКУ мүчө мамлекеттеринин башчыларынын жолугушуусу |- !colspan="2"|Күнү !colspan="2"|Шаар |- |1 |[[26-апрель|26]]—[[27-апрель]] [[1996]] |{{желек|Кытай}} [[Шанхай]] |- |2 |[[24-апрель|24]]—[[25-апрель]] [[1997]] |{{желек|Орусия}} [[Москва]] |- |3 |[[3-июль|3]]—[[4-июль]] [[1998]] |{{желек|Казакстан}} [[Алма-Ата]] |- |4 |[[25-август|25]]—[[26-август]] [[1999]] |{{желек|Кыргызстан}} [[Бишкек]] |- |5 |[[4-июль|4]]—[[5-июль]] [[2000]] |{{желек|Тажикстан}} [[Дүйшөмбү (шаар)|Дүйшөмбү]] |- |6 |[[14-июнь|14]]—[[15-июнь]] [[2001]] |{{желек|Кытай}} [[Шанхай]] |- |7 |[[7-июнь]] [[2002]] |{{желек|Орусия}} [[Санкт-Петербург]] |- |8 |[[28-май|28]]—[[29-май]] [[2003]] |{{желек|Орусия}} [[Москва]] |- |9 |[[17-июнь]] [[2004]] |{{желек|Өзбекстан}} [[Ташкен]] |- |10 |[[5-июль]] [[2005]] |{{желек|Казакстан}} [[Астана]] |- |11 |[[14-июнь|14]]—[[15-июнь]] [[2006]] |{{желек|Кытай}} [[Шанхай]] |- |12 |[[16-август]] [[2007]] |{{желек|Кыргызстан}} [[Бишкек]] |- |13 |[[28-август]] [[2008]] |{{желек|Тажикстан}} [[Дүйшөмбү (шаар)|Дүйшөмбү]] |- |14 |[[15-июнь|15]]—[[16-июнь]] [[2009]] |{{желек|Орусия}} [[Екатеринбург]] |- |15 |[[10-июнь|10]]—[[11-июнь]] [[2010]] |{{желек|Өзбекстан}} [[Ташкен]] |- |16 |[[14-июнь|14]]—[[15-июнь]] [[2011]] |{{желек|Казакстан}} [[Астана]] |- |17 |[[6-июнь|6]]—[[7-июнь]] [[2012]] |{{желек|Кытай}} [[Бейжин]] |- |18 |[[13-сентябрь|13]]—[[14-сентябрь]] [[2013]] |{{желек|Кыргызстан}} [[Бишкек]] |- |19 |[[11-сентябрь|11]]—[[12-сентябрь]] [[2014]] |{{желек|Тажикстан}} [[Дүйшөмбү (шаар)|Дүйшөмбү]] |- |20 |[[9-июль|9]]—[[10-июль]] [[2015]] |{{желек|Орусия}} [[Уфа|Өфө]] |- |21 |[[23-июнь|23]]—[[24-июнь]] [[2016]] | {{желек|Өзбекстан}} [[Ташкен]] |- |22 |[[8-июнь|8]]—[[9-июнь]] [[2017]] | {{желек|Казакстан}} [[Астана]] |- |23 |[[9-июнь|9]]—[[10-июнь]] [[2018]] | {{желек|Кытай}} [[Циндао]] |- |24 |[[14-июнь|14]]—[[15-июнь]] [[2019]] |{{желек|Кыргызстан}} [[Бишкек]] |- |25 | [[2020]] | {{желек|Орусия}} [[Челябинск]] |} '''Өлкө башчыларынын кеңеши''' — бул ШКУнун жогорку чечим чыгаруучу борбору. Бул кеңеш ШКУнун мүчө-өлкөлөрүнүн баш калааларынын биринде жылдык саммиттеринде жолугат. Азыркы өлкө башчыларынын кеңешинин курамы: *[[Садыр Жапаров]] (Кыргызстан) *Си Цзиньпин (Кытай) *[[Мирзиёев Шавкат Миромонович|Шавкат Мирзиёев]] (Өзбекстан) * Касым-Жомарт Токаев (Казакстан) *Владимир Путин (Орусия) *[[Эмомали Рахмон]] (Тажикстан) *Ариф Алви (Пакистан) *Нарендра Моди (Индия) '''Өкмөт башчыларынын кеңеши''' — бул уюмдун экинчи эң жогорку кеңеши. Бул кеңеш жылдык саммиттерде көп тармактуу кызматташтыктын маселелерин талкулайт. Кеңеш ошондой эле уюмдун бюджетин бекитет. '''Тышкы иштер министрлер кеңеши''' да туруктуу жолугушууларды өткөрүп турат, ал жолугушууларда учурдагы эл аралык абалды жана ШКУнун башка эл аралык уюмдар менен эриш-аркактарын талкулайт<ref>[http://www.malaysia.mid.ru/press2007/e_22.html ШКУнун мүчө-өлкөлөрүнүң тышкы иштер министрлер кеңешинин сессиясы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120208154821/http://www.malaysia.mid.ru/press2007/e_22.html |date=2012-02-08 }} Embassy of the Russian Federation in Malaysia (Россия Федерациясынын Малазиадагы элчилиги)</ref>. '''Улуттук координаторлордун кеңеши''' ШКУнун Хартиясынын алкагында мучө-өлкөлөрүнүн көп тармактуу кызматташтыгын жетектейт. '''ШКУнун катчылыгы''' — уюмдун башкы аткаруучу борбору. Ал уюмдун чечимдердин жана токтомдорун ишке ашыруусун тейлейт, сунушталган документтердин (декларация жана күн тартиби сыяктуу) долбоорлорун даярдайт, уюмдун документтерин сактоочу жайы функциясын аткарыт, ШКУнун алкагында атайын ишмердүүлүктү жүргүзөт жана ШКУ тууралуу маалымат таратат жана жарыялайт. Кеңсеси Пекинде жайгашкан. Азыркы ШКУнун Башкы катчысы - Муратбек Иманалиев, Кыргызстандын мурунку тышкы иштер министри жана Борбор Азиядагы Америка университетинин профессору<ref>[http://www.sectsco.org/EN/secretary.asp ШКУнун Катчылыгы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310064956/http://www.sectsco.org/EN/secretary.asp |date=2012-03-10 }} SCO Website (ШКУнун сайты)</ref>. '''Региондук терроризмге каршы түзүмү''' (RATS) — ШКУнун туруктуу борбору. Ал мүчө-өлкөлөрүнүн терроризм, сепаратизм жана экстремизмге каршы кызматташтыгын илгерилетүүнү тейлейт. Кеңсеси [[Ташкен|Ташкенде]] (Өзбекстан) жайгашкан. Түзүмдүн башчысы үч жылга шайланат. Ар бир мүчө-өлкө түзүмгө туруктуу өкүлүн жиберет. <ref>[http://www.sectsco.org/fk-03.html ШКУнун Региондук терроризмге каршы түзүм тууралуу маалымат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211154326/http://www.sectsco.org/fk-03.html |date=2008-12-11 }} SCO Website (ШКУ сайты)</ref> == Ишмердүүлүгү == === Коопсуздук боюнча кызматташтык === ШКУнун көнүл чордонунда негизинен анын мүчө-өлкөлөрүнүн [[Борбордук Азия|Борбордук Азиядагы]] коопсуздук маселелери, көбүнчө башкы коркунучтар терроризм, сепаратизм жана экстремизмге байланыштуу. Бирок анын ишмердүүлүгү коомдук өнүгүү тармагында тезирээк өсүүдө. 2004-жылдын 16-17 июнунда ШКУнун саммити [[Ташкент|Ташкент шаарында]] өткөрүлүп, Региондук терроризмге каршы түзүмү (RATS) түзүлдү. 2006-жылдын 21-апрелинде ШКУ терроризмге каршы бөлүмдүн астында эл аралык баңгизат кылмыштуулук менен күрөшүү планын жарыялады<ref>[http://news.xinhuanet.com/english/2006-04/22/content_4459199.htm ШКУ эл аралык баңгизат кылмыштуулук менен күрөшүүнү күчөтүүдө] Xinhua.net (Синхуа)</ref>. Григорий Логинов 2006-жылдын апрелинде ШКУ аскер сапсалгы болууну пландабаганын жарыялады, бирок “терроризм, сепаратизм жана экстремизмдин” күчөп бараткан коркунучтары куралдуу күчтөрдүн толук өлчөм ченинде катышуусун муктаж кылганын ырастады<ref>[http://www.studentpa.info/spip.php?article248 ШКУ бирдиктүү аскер машыгууларга даярданып жатат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211163908/http://www.studentpa.info/spip.php?article248 |date=2008-12-11 }} World Student Press Agency (Дүйнөлүк Студенттик басма сөз агенттиги)</ref>. 2007-жылдын октябрында Душанбе, Тажикстандын баш калаасында, ШКУ [[Жаматтык коопсуздук жөнүндө келишим уюму|Жамааттык коопсуздук жөнүндө келишим уюму]] менен коопсуздук, кылмыштуулук, баңгизат ташуу сыяктуу маселелер боюнча кызматтыштыкты кеңейтүү үчүн макулдашууга кол койду<ref>[https://web.archive.org/web/20130911070120/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2007%5C10%5C06%5Cstory_6-10-2007_pg4_3 Security alliances led by Russia, China link up (Орусия, Кытай башчылык кылган коопсуздук кошуундар биргелешүүдө)] Daily Times</ref>. Эки уюм арасында бириккен аракет планына кол коюу Пекинде 2008-жылдын башына пландаштырылган<ref>[http://jamestown.org/edm/article.php?article_id=2372661Kazakhstan Notes Afghanistan's Emerging Security Agenda (Казакстан Афганистандын жаңы коопсуздугун күн тартипте белгилеп жатат]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Eurasia Daily Monitor</ref>. Уюм тарабынан ошондой эле киберсогушка жаңы аныктама берилип, "башка өлкөлөрдүн рухий, адеп-ахлак жана маданий чөйрөлөрүнө зыян келтирүүчү" маалыматты таркатуу коопсуздукка коркунуч катары каралыш керек деп айтылган. 2009-жылы кабыл алынган “мааалымат согуш” аныктамасына ылайык бул, айрыкча, кайсы бир өлкөнүн кимдир бирөөнүн “саясый, экономикалык жана коомдук системасын” бузуу аракети<ref>http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=130052701 Seeing The Internet As An 'Information Weapon' (Интернетти “маалымат курал” катары эсептөө)</ref>. === Аскер ишмердүүлүгү === Акыркы беш жылда уюмдун ишмердүулүгү кеңейди жана аскер кызматташтыкты, биргелишкен чалгындоо жана терроризмге каршылык көрсөтүүнү камтыйт<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.cfr.org/publication/10883/ |access-date=2012-01-17 |archive-date=2010-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100511042105/http://www.cfr.org/publication/10883/ |dead-url=yes |accessdate=2012-01-17 |archivedate=2010-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100511042105/http://www.cfr.org/publication/10883/ }}</ref>. ШКУнун бир нече биргелишкен аскер машыгуулары өттү. Биринчиси 2003-жылы өткөрүлдү, анын биринчи фазасы Казакстанда, экинчи фазасы - Кытайда өттү. Ошондон кийин 2005, 2007, 2009-жылдары Кытай менен Орусия ШКУнун карамагында чоң өлчөм ченинде согуш оюндарында биригишти. Биргелишкен аскер машыгууларда (Тынчтык миссиясы, 2007) 2007-жылы Урал тоолоруна жана Борбордук Азияга жакын Челябинскте (Орусия) өткөрүлгөн, 2006-жылынын апрелинде ШКУ Коргоо министрлеринин жолугушуусунда макулдашылгандай 4 миңден ашык кытай жоокерлери катышкан. Аба күчтөрү жана так буталаган куралдар да колдонулган деп болжолдонууда. Орусия Коргоо министри Сергей Иванов бул машыгуулар басма сөз жана коомчулук үчүн айкын жана ачык болот деп айтты. Согуш оюндарынын ийгиликтүү аяктоосунан кийин орус мамлекеттик кызматкерлери келечекте Индиянын катышуусу жана ШКУнун аскер ролу тууралуу сөз кыла башташты. Казакстандын Матбулак машыгуу аянтында 2010-жылдын 9-25 сентябрында (Тынчтык миссиясы-2010), 5 миңден ашык Казакстан, Кыргызстан, Кытай, Орусия жана Тажикстан кызматкерлери биргелишкен пландоо жана пайдалануу ыкмаларын көрүштү<ref>Boland, Julie. [http://www.brookings.edu/opinions/2010/1029_asia_war_games_boland.aspx "Learning From The Shanghai Cooperation Organization's 'Peace Mission-2010' Exercise"( Шанхай Кызматташтык Уюмунун Тынчтык миссиясынын 2010-жылындагы машыгуулардан үйрөнүү)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628085252/http://www.brookings.edu/opinions/2010/1029_asia_war_games_boland.aspx |date=2011-06-28 }}, [http://www.brookings.edu/ The Brookings Institution], 29 October 2010</ref>. === Экономикалык кызматташтык === Кытайдан башка ШКУ мүчөлөрү ошондой эле Евразия Экономикалык Коомчулугун мүчөлөрү. Экономикалык кызматташтыкты күчөтүү максатында ШКУ мүчөлөрү 2003-жылынын 23-сентябрында Түзүлүштүк келишимге кол коюшту. Ошол эле жолугушууда Кытай Эл Руспубликасынын премьер-министри Вен Цзибао, башка тикеден-тике чаралар кабыл алынгыча, региондо товарлардын агымын түзөө үчүн узак-мөөнөттүк максатта ШКУда эркин соода аймагын түзүүнү сунуштады<ref>{{Cite web |title=Central Asianpowers agree to pursue free-trade zone(Борбордук Азия бийликтери эркин соода аймагын түзүүгө макул) |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0WDP/is_2003_Sept_29/ai_108316611 |access-date=2012-07-11 |archive-date=2012-07-11 |archive-url=https://archive.is/20120711045726/findarticles.com/p/articles/mi_m0WDP/is_2003_Sept_29/ai_108316611 |dead-url=no |accessdate=2012-01-17 |archivedate=2006-05-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060523061136/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0WDP/is_2003_Sept_29/ai_108316611 }}</ref><ref>http://www.ictsd.org/weekly/03-10-01/story3.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024121832/http://www.ictsd.org/weekly/03-10-01/story3.htm |date=2007-10-24 }} China Intensifies Regional Trade Talks (Кытай региондук соода тууралуу сүйлөшүүлөрдү илгерлетип жатат). International Centre for Trade and Sustainable Development (Эл аралык Соода жана туруктуу өнүгүү боюнча борбор)</ref>. Пландын ашырылышы үчүн бир жылдан кийин 2004-жылдын 23-сентябрында 100 ашык аракеттерге кол коюлду<ref>[http://www.shaps.hawaii.edu/fp/russia/2004/20040923_sco_jc.html Joint Communique of the Council of the Governmental Heads (Prime Ministers) of Shanghai Cooperation Organisation Member States (ШКУ мүчө-өлкөлөрүнун Өкмөт башчыларынын Кеңешинин биргелишкен расмий билдирүүсү)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090330053454/http://www.shaps.hawaii.edu/fp/russia/2004/20040923_sco_jc.html |date=2009-03-30 }} University of Hawaii (Гавайи университети)</ref><ref>[http://www.jamestown.org/edm/article.php?article_id=2370411 Shanghai Cooperation Organisation Eyes Economic, Security Cooperation] The Jamestown Foundation</ref><ref>[http://eng.nbu.com/news/read.php?id=421 SCO Ministers of Foreign Economic Activity and Trade to meet in Tashkent] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110815171922/http://eng.nbu.com/news/read.php?id=421 |date=2011-08-15 }} National Bank of Uzbekistan</ref><ref>[http://eng.gazeta.kz/art.asp?aid=84086 Russia's Foreign Ministry develops concept of SCO energy club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071007075148/http://eng.gazeta.kz/art.asp?aid=84086 |date=2007-10-07 }} Gazeta.kz</ref><ref>[http://www.eurasianet.org/departments/insight/articles/eav110707a.shtml Russia Urges Formation of Central Asian Energy Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304063714/http://www.eurasianet.org/departments/insight/articles/eav110707a.shtml |date=2016-03-04 }} Eurasianet</ref><ref>{{Cite web |title=Chronicle of Main Events of "Shanghai Five" and Shanghai Cooperation Organisation |url=http://www.sectsco.org/html/00030.html |access-date=2012-01-17 |archive-date=2008-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081014132514/http://www.sectsco.org/html/00030.html |dead-url=yes |accessdate=2012-01-17 |archivedate=2008-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081014132514/http://www.sectsco.org/html/00030.html }}</ref><ref>[http://news.xinhuanet.com/english/2009-06/16/content_11552439.htm (Xinhua)]</ref><ref>http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5ghofWsw6596hiWFv-WS4u6L84TGAD98RLUG80{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://news.xinhuanet.com/english/2009-06/18/content_11558133.htm</ref><ref>Mehr News Agency, October 31, 2008</ref><ref>Russia Today, October 30, 2008</ref>. === Маданий кызматташтык === ШКУнун алкагында маданий кызматташтык да жүзөгө ашырылууда. ШКУнун маданият министрлери алгачкы ирет 2002-жылдын 12-апрелинде Пекинде жолугуп кызматташууну улантуу үчүн биргелешкен арызга кол коюшту. Маданият министрлеринин жолугушуусу Ташкен, Өзбекастанда 2006-жылдын 27-28 апрелинде өттү<ref>[http://english.people.com.cn/200204/13/eng20020413_93954.shtml Culture Ministers of SCO Member States Meet in Beijing (ШКУ мүчө-мамлекеттеринин маданият министрлери Пекинде жолугушту] People's Daily</ref><ref>[http://eng.gazeta.kz/art.asp?aid=74059 SCO Culture Ministers to Meet in Tashkent (ШКУ маданият министрлери Ташкенде жолугушту)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090418125956/http://eng.gazeta.kz/art.asp?aid=74059 |date=2009-04-18 }} Gazeta.kz</ref>. ШКУ Өнөр фестивалы жана көргөзмөсү алгачкы ирет 2005-жылы Астанада өткөрүлүп жаткан саммит учурунда ачылды. Ошондой эле Казакстан ШКУнун элдик бий боюнча фестивалын 2008-жылы Казакстанда өткөрүүнү сунуштады<ref>[http://www.inform.kz/eng/article/2141605 Kazakhstan Backs Promotion of SCO Cultural Ties (Казакстан ШКУнун маданий байланыштарын илгерилетүүнү колдойт)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303195124/http://www.inform.kz/eng/article/2141605 |date=2016-03-03 }} www.kazinform.kz</ref>. == Галерея == {|class="wikitable sortable"| |- | [[Файл:SCO Observers.jpg|250px|thumb|Путин Иран жана Монголиянын өкүлдөрү менен Өкмөт башчыларынын Кеңешинин жолугушуусунда, 2005-ж.]] || [[Файл:Putin and Hu JintaoPeace Mission 2007.jpg|250px|thumb|Тынчтык миссиясы учурунда, 2007-ж. Ху Цзиньтао, В.Путин, Н.Назарбаев жана И.Каримов]] |- || [[Файл:Shanghai Cooperation Organisation Summit Bishkek 2007.jpg|250px|thumb|[[Бишкек]], [[Кыргызстан]]дагы саммит, 2007-ж.]] || [[Файл:SCO Summit Ekaterinburg 2009.jpg|250px|thumb|Екатеринбург, Орусиядагы саммит, 2009-ж.]] |} == Булактар == {{булактар}} == Адабият == * Kalra, Prajakti and Saxena, Siddharth [http://www.turkishpolicy.com/images/stories/2007-02-centraleurasia/TPQ2007-2-kalra+saxena.pdf “Shanghai Cooperation Organisation and Prospects of Development in Eurasia Region”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150716174240/http://www.turkishpolicy.com/images/stories/2007-02-centraleurasia/TPQ2007-2-kalra+saxena.pdf |date=2015-07-16 }} Turkish Policy Quarterly, Vol 6. No.2, 2007 * Sznajder, Ariel Pablo, [http://irps.ucsd.edu/assets/004/5367.pdf “China's Shanghai Cooperation Organisation Strategy”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150615224847/http://irps.ucsd.edu/assets/004/5367.pdf |date=2015-06-15 }}, University of California Press, May 2006 * Oresman, Matthew, [http://www.ndu.edu/ctnsp/tamerlane/Tamerlane-Chapter19.pdf “Beyond the Battle of Talas: China’s Re-emergence in Central Asia”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326123906/http://www.ndu.edu/ctnsp/tamerlane/Tamerlane-Chapter19.pdf |date=2010-03-26 }}|4.74&nbsp;MiB, National Defence University Press, August 2004 * Gill, Bates and Oresman, [http://www.csis.org/component/option,com_csis_pubs/task,view/id,15/ Matthew, China’s New Journey to the West: Report on China’s Emergence in Central Asia and Implications for U.S. Interests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061129202941/http://www.csis.org/component/option,com_csis_pubs/task,view/id,15/ |date=2006-11-29 }}, CSIS Press, August 2003 * Fels, Enrico (2009), ''Assessing Eurasia's Powerhouse. An Inquiry into the Nature of the Shanghai Cooperation Organisation'', Winkler Verlag: Bochum. ISBN 978-3-89911-107-1 * Yom, Sean L. (2002). [http://www.asiaquarterly.com/content/view/129/5/ "Power Politics in Central Asia: The Future of the Shanghai Cooperation Organisation"]. ''Harvard Asia Quarterly'' '''6''' (4) 48–54. * Stakelbeck, Frederick W., Jr. (August 8, 2005). [http://www.frontpagemag.com/Articles/Printable.asp?ID=19041 "The Shanghai Cooperation Organisation"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070707232458/http://www.frontpagemag.com/Articles/Printable.asp?ID=19041 |date=2007-07-07 }}. ''FrontPageMagazine.com''. * Navrozov, Lev. (February 17, 2006). [http://www.newsmax.com/scripts/printer_friendly.pl?s=pf&page=http://www.newsmax.com/archives/articles/2006/2/16/170626.shtml "The Sino-Russian 'Shanghai Cooperation Organisation'"]. ''NewsMax.com''. * Daly, John. (July 19, 2001). [http://www.janes.com/security/international_security/news/jtsm/jtsm010719_1_n.shtml "'Shanghai Five' expands to combat Islamic radicals"]. ''Jane's Information Group|Jane's Terrorism & Security Monitor''. * Colson, Charles. (August 5, 2003). [http://www.rferl.org/features/2003/08/05082003154708.asp "Central Asia: Shanghai Cooperation Organisation Makes Military Debut"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060325114552/http://www.rferl.org/features/2003/08/05082003154708.asp |date=2006-03-25 }}. Radio Free Europe/Radio Liberty. * Cohen, Dr. Ariel. (July 18, 2001). [http://www.heritage.org/Research/RussiaandEurasia/BG1459.cfm "The Russia-China Friendship and Cooperation Treaty: A Strategic Shift in Eurasia?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100307024438/http://www.heritage.org/research/russiaandeurasia/bg1459.cfm |date=2010-03-07 }}. The Heritage Foundation. * Cohen, Dr. Ariel. (October 24, 2005). [http://www.heritage.org/Research/RussiaandEurasia/hl901.cfm "Competition over Eurasia: Are the U.S. and Russia on a Collision Course?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100302231849/http://www.heritage.org/Research/RussiaandEurasia/hl901.cfm |date=2010-03-02 }}. ''The Heritage Foundation''. * John Keefer Douglas, Matthew B. Nelson, and Kevin Schwartz; [http://www.uscc.gov/researchpapers/2006/China_ME_FINAL.pdf “Fueling the Dragon’s Flame: How China’s Energy Demands Affect its Relationships in the Middle East.” ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121212004708/http://www.uscc.gov/researchpapers/2006/China_ME_FINAL.pdf |date=2012-12-12 }}|162&nbsp;KiB, United States-China Economic and Security Review Commission, October 2006. * Baris Adibelli. [http://www.barisadibelli.com/ "The Eurasia Strategy of China,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080912224741/http://www.barisadibelli.com/ |date=2008-09-12 }} IQ Publishing House, İstanbul, 2007. * Baris ADIBELLI, " The Great Game in Eurasian Geopolitics," IQ Publishing House, İstanbul, 2008. * Baris Adibelli, "Turkey-China Relations since the Ottoman Period,"IQ Publishing House, İstanbul,2007. * Baris Adibelli, The Shanghai Cooperation Organisation Dream of Turkey, Cumhuriyet Strateji,İstanbul, 2007. * Baris ADIBELLI, "Greater Eurasia Project", IQ Publishing House, İstanbul,2006. == Интернет шилтемелери == * http://www.sectsco.org/EN/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111230055718/http://www.sectsco.org/EN/ |date=2011-12-30 }} g3tsrqqk3d6nhz86zvls1uq78xlz2jx 0 14915 650983 556045 2026-08-10T10:11:01Z Frhdkazan 1847 + {{Универсалдуу карточка}} 650983 wikitext text/x-wiki {{Универсалдуу карточка}} '''Вамбери Арминий, Герман''' (1832–1913) – мажарстандык (венгриялык) көрүнүктүү [[түрколог]], [[саякатчы]], [[этнограф]], полиглот, Түркияны ([[Осмон империясы]]), Иранды ([[Кажарлар династиясы|Кажарлар династиясы]]) Орто Азияны изилдеген, анда жашаган калктардын маданияты, үрп-адаты, тилдери, динин иликтеген. Бул өлкөлөрдү кыдырып, жергиликтүү калктардын тилдерин үйрөнгөн. Арминий Вамбери 1832-ж. азыркы Венгриянын Нидемаркт деген жеринде жарык дүйнөгө келген, 1913-ж 15-сентябрда дүйнөдөн кайткан. Окумуштуу мажарлардын байыркы этникалык теги, этногенези түрк дүйнөсү менен бир экендигин колдогон илим адамдарынын бири болгон. Ушул пикирди тактоо максатында Орто Азияга өз өмүрүн тобокелге салган саякатка чыккан. Вамбери теги жагынан кедейленген еврей үй бүлөсүнөн чыккан. Анын атасы билим алууну, изденүүну колдогон, сыйлаган адам болгон. Тилекке каршы, ал балдары жаш мезгилинде эле дүйнөдөн кайткан экен. Үй бүлөдөгү оор түйшүктүн баары тең анын энесинин мойнуна жүктөлөт. Уулунун илим менен билимге, өзгөчө башка элдердин тилдеринүйрөнүүгө жөндөмдүү экендигин баамдаган энеси кечилдер (монахтар) ачкан мектепке киргизет. 1851-ж. Вамбери 7 тилди үйрөнүп, мугалим кесибине ээ болуп чыгат. Ал билимди Кечкемет, Будапешт, Братислава, Вена шаарларынан алган. Илимди көксөгөн Вамберини бул жетишкен бийиктик канааттандырган эмес, ошондуктан ошол учурдагы Австро-Венгрия империясынын борбору болгон Вена шаарына окуусун улантканы барган. Ал жерден европалык классикалык чыгармалар менен таанышат. Чыгыштаануучу Пургистал Арминий Вамбериин чыгыш тилдерин үйрөнүүгө кызыгуусун жараткан экен. Анткени, ошол учурдагы венгрлердин коомунда мадярлардын (венгрлердин) келип чыгышы, маданияты жана тили жөнүндөгү илимий талаш-тартыштар, талкуулар күчөй баштаган эле. Себеби, бул дискуссияга катышкандар венгрлердин тили кошуна жашаган элдерден салыштырмалуу кескин айрымаланып турушарын эске алышкан. Ошол учурда мажар илим чөйрөсүндө венгрлердин этностук тарыхый ата мекени Борбордук же Орто Азия деген пикир калыптана баштаган. Венгр тилчиси, барон Этвиш Арминий Вамберинин сырткы өтө жакыр көрүнүшүнө кайдыгер карабай жолго каражат бөлүп берет. Арийне, бул каражат Стамбулга чейин араң жетип, калган эң акыркы форинтти кайыкчыга берүүгө аргасыз болгон эле. Аны ачарчылыктан 1948-ж. Венгриядагы көтөрүлүштөн качкан жердештери сактап калышат. Ушундай кырдаалда Вамбери Стамбулда дагы алты жыл жашап калууга аргасыз болот. Ушул алты жылдын ичинде Вамбери түрк тилдерин, алардын каада-салттарын үйрөнгөн, дервиштердин жардамы менен ислам дининин негиздерин окуп-үйрөнгөн экен. Йожеф фон Этвёшем менен биргеликте Стамбулда Европа элдеринин тилдеринен сабак беришип, жандарын багышат. Стамбулда Хуссейн Даим паша менен таанышып, Мехмед Фуад-пашага катчы болуп кызматка орношот. Котормочулук менен алектенип, түрк-немис сөздүгүн түзгөн. 1858-ж. Венгрия Илимдер академиясынын мүчө-корроспонденти болуп шайланат. 1861-ж. Будапештке кайтып келип, каражат тапкандан соң, Решид Эфенди деген атты кабыл алып, дервиш катары Орто Азияга саякат жасаган. Ал Трабзон аркылуу Тегеранга жолго чыгат. Зыярат жасап келе жаткандарга кошулуп, Борбордук Иран аркылуу Тебриз, Зенджан жана Казвинге барат. Андан ары Исфаган жана Шираз аркылуу 1863-ж. Хива хандыгына, Бухара хандыгынын чегине жетет. Бухара эмиринин кабылдоосунда болуп, Герат, Тегеран аркылуу каравандын курамында кайрадан 1864-ж. март айында Стамбулга жетет. А.Вамбери өзүнүн жана айрым европалык илимпоздордун гипотезасын бекемдөө үчүн, венгр тили түрк тилдери менен тамырлаш деген пикирин тактоо максатында Орто Азияга келген алгачкы илимпоз-чыгыш таануучу. 1864-ж. өзүнүн көргөн-билгендерин, өз башынан өткөн окуяларды чагылдырган китеби жарык көрөт. 1865-1905 жж. Будапешт университетинде чыгыш тилдеринен дарс окуган. Ал эмгектерин венгр, немис, англис тилдеринде жазган. 1865-1905 жж. Будапешт университетинде чыгыш тилдери боюнча дарс окуган. Анын эмгеги европалык тилдерде, орусча жана фарси тилинде жарык көрүп тараган. Вамбери Орто Азияда Британ империясынын чалгын иштерин аткарган. Саясий, финансалык ж.б. максаттарды чечүү максатында бир динден экинчи динге өткөндүгү жазылат. == Колдонулган адабияттар == * [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович|О. Каратаев]]​ Орто Азия чөлкөмүн жана түрк дүйнөсүн изилдеген окумуштуулар. –Бишкек, 2015 * "Кыргыз Тарыхы". Энциклопедия. Бишкек 2003. [[Категория:Этнографтар]] [[Категория:Чыгыш таануучулар]] [[Категория:Саякатчы]] azji5j8a25fuwacgqz9piogoh1j99mx 0 56329 650954 649686 2026-08-09T15:29:54Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650954 wikitext text/x-wiki {{Template:Телеканал |Логотип = [[Файл:Ош өзбек театры.jpg|thumb|300px|Дареги: Ош шаары, Ленин көчөсү, 326 үй]] |Аталышы = Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры ({{lang-uz|Бобур номли Ўш Давлат академик ўзбек мусиқали драма театри}}) |Өлкө = [[Файл:Kyrgyzstanch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кыргызстан]] |Чөлкөмү = [[Файл:Kyrgyzstanch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кыргызстан]]<br /> [[Файл:Rotating earth (large).gif|{{{1|22px}}}|]] [[Жер]] |тилдери = [[Өзбек тили|Өзбек]] |Негизделген = 1914 |Каттоо тууралуу күбөлүгү = |Түптөгөндөр = [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] [[1914]] жылы, [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] |Кожоюн = [[Кыргыз Республикасы]] [[маданият]], маалымат жана туризм [[Министрлик|министрлиги]] |Президенти = Набижон Мамажонов |Мурдагы аталыштары = Киров атындагы Ош өзбек музыкалуу драма театры |Урааны = Ар дайым биринчи! |Дареги = [[Файл:Kyrgyzstanch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кыргызстан]], [[Ош шаары]], [[Ленин]] көчөсү, 326 +9963222 5-57-85, 2-12-41, 4-94-36 |Ырасмый сайты = '''[http://teatrbabur.kg/index.php/ru// Театрдын ырасмий сайты]''' |lat_dir =N |lat_deg =40.5331 |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg =72.7967 |lon_min = |lon_sec = |region = KG |CoordScale =2000 }} '''Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры''' ({{lang-ru|Ошский Государственный академический узбекский музыкально-драматический театр имени Бабура}}) [[Кыргызстан]]да эң байыркы, [[Борбордук Азия]]да экинчи байыркы профессионал театры болуп эсептелет жана [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] тарабынан [[1914]] жылы негизделген. == Тарыхы == [[1914]] жылы '''[[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]]''' жетекчилигинде [[Ош шаары]]нын [[Орус-тузем мектептери|орус-тузем мектеби]] мугалими [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] менен бирге [[театр]]алдык кружок негизделген<ref>{{Cite web |title=Спектакль "Барсбек" будет представлять Кыргызстан на международном фестивале в Турции |url=http://ru.sputnik.kg/culture/20160117/1021630041.html |accessdate=2016-03-19 |archivedate=2016-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160310012811/http://ru.sputnik.kg/culture/20160117/1021630041.html }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ош старейший театр республики отметил своё 95-летие |url=http://www.knews.kg/culture/39275_osh_stareyshiy_teatr_respubliki_otmetil_svoe_95-letie/ |accessdate=2015-10-01 |archivedate=2015-10-01 |archiveurl=https://archive.today/20151001122051/http://www.knews.kg/culture/39275_osh_stareyshiy_teatr_respubliki_otmetil_svoe_95-letie/ }}</ref>. [[1918]] жылы [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] жетекчилигинде [[Ош уезди]]нын башка агартуу ишмерлери жана мугалимдери Бекназар Назаров, Иброхим Мусабоев, Журахон Зайнобиддинов, Назирхан Камолов, Абдурашид Эшонхонов, А. Саидовдор менен бирге [[Түркстан]] фронти Реввоенсоветине караштуу [[концерт]] бригадасынын базасында [[Кыргызстан]]да биринчи жолу жергиликтүү мусулман элдерден түзүлгөн өз демилгеси менен иштөөчү театралдык кружок негизделген. Театр труппасынын биринчи директору, көркөм жетекчиси жана башкы режиссёру [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] [[Борбордук Азия]]нын жана [[Кыргызстан]]дын театралдык кыймылдын биринчи негиздөөчүсү жана уюштуруучусу болгон<ref>{{Cite web |title=<small>Они стояли у истоков</small> |url=http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm |accessdate=2015-02-03 |archivedate=2015-02-03 |archiveurl=https://archive.is/20150203020116/http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm }}</ref>. [[1919]] жылы кружок драма труппасы болуп калыптанды, ал труппага кийин Абдукодир Исхоков, Исроилжон Исмоилов, Жалил Собитовдор кошулду. Бул труппа [[Кыргызстан]] түштүгүндө театралдык көркөм өнөрун өнүктүрүүго гана эмес жана кесиптик музыкалык көркөм өнөрун өнүктүрүүго дагы кызмат кылды. Анткени труппанын репертуарында спектакль коюудан тышкары, көптөгөн [[концерт]]тик программалар коюлду. Ошондой эле спектаклдерди коштоогон элдик обондор үчүн музыкалык иштеп чыгуу жүргүзүлгөндүктан музыкант-профессионалдардын калыптанышы жолундо өзгөчө этабы болду. Андан ары бул труппа Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театрынын түзүү үчүн негиз болуп калды<ref>[https://www.centrasia.org/person2.php?st=1386103932 <small>Центразия Персоны</small>]</ref>. Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры [[Борбордук Азия]]да [[Ташкент]] шаарындагы Хамза атындагы өзбек улуттук академиялык драма театрынан ([[1913]]-[[27 февраль]] [[1914]] жылдары негизделген) кийинки экинчи байыркы профессионал театры болуп эсептелет<ref>[http://www.ozodlik.org/content/article/26717554.html <small>Ош театры өзунун 95 жылын майрамдады</small>]</ref>. Театр [[Ош уезди]]нын бардык райондорунда болуп, ал жерде спектаклдер коюп, көркөм өнөр жана [[маданият]] куралы менен Кыргызстандын түштүгүндө Совет бийлигин орнотуу үчүн күрөштү. Театр артисттери [[Ош шаары]]нын [[милиция]]сынын негиздөөчүсү жана биринчи башчысы жана Кыргызстан Улуттук коопсуздук комитетинин негиздөөчүсү жана [[Ош уезди]]нын ЧКнын биринчи башчысы [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] менен бирге Кыргызстандын түштүгүндө Совет бийлигин орнотуу үчүн активдүү катышкан. Театр труппасында [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] тарабынан коюлган Маннон Уйгурдын "[[Түркстан]]дык [[табып]]" пьесасы өз убагында реакционерлердин кескин нааразылыгын келтирди. Ошол кезде труппа курамында аял актрисалар жок эле, анда аялдардын ролун Журахон Зайнобиддинов мыкты аткарган. 20-жылдар аягында сахнада биринчи жолу актриса аялдар көрүндү. Реакционерлер тарабынан таланттуу актрисалар Н. Юлдашева жана Р. Парпиевалар ырайымсыз өлтүрүлгөн<ref>[http://www.open.kg/about-kyrgyzstan/art/theater/115-teatr-kyrgyzstana-v-20-80-godah.html <small>Театр Кыргызстана в 20-80 годах</small>]</ref>. [[Жарандык согуш]]тун убагында [[Ош шаары|Ошко]] чектеш болгон райондор согуш майданына айланды. [[Ош шаары]]нын [[милиция]]сынын башчысы жана [[Ош уезди]]нын ЧКнын биринчи башчысы [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султановдун]] сунушу менен театралдык труппа бул фронттун катышуучусу жана [[РКП(б)|большевиктер партиясынын]] үгүтчүүсү болуп калды. Театралдык труппа [[Ош уезди]]нин бардык айылдарында, [[базар]]ларда, аянттарда жана эл көп чогулган башка жерлерде спектаклдер жана [[концерт]]терди коюп, Кыргызстандын көркөм өнөрун жана [[Маданият|маданиятын]] өнүктүрүүго зор салым кошкон. Көрүнүктүү [[революция]] ишмерлери [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] жана [[Касымбеков Мырза Фазылбек|Фазылбек Касымбековдор]] театралдык труппанын жаш жамаатына бутга турууга жардам берди<ref>[http://newspaperarchive.com/uz/uzbekistan/toshkent/toshkent-sovet-uzbekistoni/1990/10-03/page-4 Teatr kutlug 60 yillik tuyini nishonladi]</ref>. [[Султанов, Балтакожо|Б. Султановдун]] кудасы Ош өзбек театрынын биринчи негиздөөчүсү, директору жана көркөм жетекчиси [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] мындай айтып жүргөн: [[Корбашы]] [[Мадаминбек]] [[Анжыян (шаар)|Андижан]]га жакын жерлерде талоончулук кылып, тургундарга куралдуу кол салып жүрдү. [[Ош шаары]]нын [[милиция]]сынын башчысы жана [[Ош уезди]]нын ЧКнын башчысы [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] жана Ош [[гарнизон]]у [[Анжыян (шаар)|Андижан]] аскердик [[гарнизон]]ун [[курал-жарак]] менен камсыз кылуу үчүн жардам берүүнү каалады. Бирок, ал жакка куралды кандай жеткирүүгө болот? Бул көйгөйдү театр артисттери чечти. Арабаны жасалгалашты, анга [[курал-жарак]]ты жайып коюшту, үстүнөн төшөктөр коюшту. Артист [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] грим сыйпоолоп жана чоң "ишан"-диний үгүттөөчү болду. Дагы эки актёр анын "муридтери"-шакирттери болуп калды. Өзүнө жакын мусулмандардын ыйык [[Куран]] китебин коюшту, аны окуп жолго түштү. Араба Ходжаабадга жакындап барганда ок атылганы угулду. Арабаны ондогон [[басмачы]]лар курчооду. Ошондо арабакеч [[басмачы]]ларга бармагы менен "жымжырт" деп белгисин көрсөттү жана парданы тартып койду. [[Басмачы]]лар "ишан" жана анын "шакиртерин" көрүүштү жана жүгүнүүштү. Андан кийин аларды [[Анжыян (шаар)|Андижан]]га чейин урмат менен жеткиришти. [[Курал-жарак]] менен камсыз кылуу үчүн труппанын мындай "постановкалары" бир нече жолу кайталанды. [[Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Совети (ЭКС)|Кыргыз АССР эл комиссарлары Кеңешинин]] [[1929]] жылдагы [[Акты (документ)|токтомуна]] ылайык театр өз ишин кесипкөй негизде баштаган. Ошол убакыттан баштап театр сахнасында көйгөйлүү маселелерди чагылдырган чоң пьесалар жана чыгармалар коюлган. Сахнада [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] тарабынан коюлган Камил Яшин жана Музаффар Мухамедовдун "Гулсара" музыкалуу драмасы чоң окуялардын бири болуп калды. [[1929]]-[[1931]]-жылдары театрда [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] тарабынан К. Яшиндын "Лолахон", "Ажи-ажи" пьесалары коюлду. Бул чыгармалар идеялык душмандардын кара ойлорун ачып берди. "Лолахон" спектакли [[Араван]], [[Өзгөн району|Өзгөн]], [[Кара-Суу району|Кара-Суу]], Ходжаабад эмгекчилерин арасында көп жолу коюлуп жатты. Театр кызматкерлерине карата реакциялык элементтер бир катар кол салууларды уюштуруштуу. Театр артисттери [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимовду]], [[Моминова, Разияхан|Розияхон Муминованы]], Тожихон Хасанованы, [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмоновду]] кармап алуу жана көздөрүн чукуу үчүн жалдангычтар даярдалган эле. [[Артист]]тердин коопсуздугун камсыз кылуу үчүн аларга куралдуу сакчылар коюлган эле. [[Файл:Султанов Балтыходжа.jpg|thumb|left|200px|<small>[[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]]</small>]] [[Файл:Журахон Зайнобиддинов.jpg|thumb|right|350px|<small>[[:ru:Зайнобиддинов, Журахон|Журахон Зайнобиддинов]], элге билим берүү бөлүмүнүн башчысы кесиптик уюмдар кызматкерлерин биринчи съезд катышуучуларын арасында. Сүрөт 1920 ж.</small>]] Уюштуруу кыйынчылыктарга карабастан, Театр өзүнүн репертуарын жаңы идеялык жана чоң көркөм чыгармалардын эсебинен кеңейтти. Театрга бул учун [[СССР]]дин эл артисти Рахим Пирмухамедов, [[Өзбекстан]]дын эл артисттери Хикмат Латипов жана Кудрат Ходжаевдер чоң практикалык жардам көрсөтүштү. Ош театрынын сахнасында [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] тарабынан "Эки коммунист", "Достор", "[[Алишер Навои]]" жана башка чыгармалар коюлду. [[1934]] жылы театр жамааты [[Ленинград]], [[Москва]], [[Ташкент]] шаарларында биринчи гастролдорундо катышты. [[1934]] жылдын августунда театралдык жамааттын курамында 70 адам [[Ленинград]] шаарына гастролдорго барды. Театр репертуары "Фархад менен Ширин", "Лейла менен Маджнун" жана башка өзбек пьесалары тузду. [[Ленинград]]дын искусство сүйүүчүлөрү театр чыгыштарын жакшы кабыл алышты. Ошондуктан узак эмеске пландаштырылган бул гастролдор дээрлик бир айга созулду. Театрдын жамааты чыгармачыл жолугушууларды ишканаларда, окуу жайларында, укмуштуу [[«Аврора» (крейсер)|"Аврора" крейсерда]] жүргүздү. Бардыгы болуп 22 [[концерт]] коюшту. Гастроль аягында артисттерди [[Ленинград]] партия обкомунун биринчи катчысы Сергей Миронович Киров кабыл алды. Ал белгилегендей, коюлган спектаклдер жана концерттер ленинграддыктарга чоң таасир кылды жана алардын эсинде калат. Жолугушууга [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]], А. Насриддинов, Кадыржан Хамидов, З. Умаров, Гуламжан Исраилов, Б. Махмудов, Тожихон Хасанова, [[Маидова, Лайлихан|Лайлихон Моидова]], Р. Ахмедов, Б. Ортиков, И. Худайбердиев, Зиямиддин Шакиров, Лутфулло Ходжаев, Р. Мухаммаджанов, Ж. Юсупжанов, Ж. Мухаммаджанова, Д. Каюмов, П. Салиев жана башкалар катышкан. Жолугушуунун аягында алар С.М. Киров менен сүрөткө түшүүштү. С.М. Киров өлгөндөн кийин [[1937]] жылы драма театрге С.М. Кировдун аты коюлду. [[1934]] жылы [[Ташкент]]те пахтакер алдыңкылардын чогулушу өткөрүлгөн. [[Өзбек ССР]] [[Борбордук аткаруу комитети]] президиумдун төрагасы [[Ахунбабаев Юлдаш|Юлдаш Ахунбабаевдун]] чакыруусу боюнча театрдын жамааты слёт катышуучуларына [[концерт]] коюу үчүн [[Ташкент]]ке барды. Слёт катышуучулары обончу [[Тарак, Абдулла Файзулла|Абдулла тарок Файзуллаевдун]], артисттер [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]]дун, [[Моминова, Разияхан|Р. Муминованын]], Т. Хасанованын, [[Маидова, Лайлихан|Л. Моидованын]], К. Хамидовдун, Ж. Исраиловдун чыгыштарын кулак тундурган кол чабуулар менен кабыл алды. [[1934]] жылы театр [[Москва]] гастролдорунда эле катышкан. 26 май-4 июнь [[1939]] жылы [[Москва]]да кыргыз искусствосунун I декадасында катышкан жана чыгармачылык топ катышуучулары [[Калинин, Михаил Иванович|М.И. Калинин]] менен жолукту<ref>[http://portalus.ru/modules/biographies/rus_readme.php?subaction=showfull&id=1422800665&archive=&start_from=&ucat=1& Биографии знаменитостей]</ref>. [[1939]] жана [[1940]] жылдары [[Бишкек (шаар)|Фрунзе шаарында]] гастролдордо катышкан. [[1939]] жылы театрдын жетекчи артисттери [[Моминова, Разияхан|Розияхан Муминова]] жана [[Тарак, Абдулла Файзулла|Абдулла тарок Файзуллаев]] [[Кыргызстан]]да биринчи болуп Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти наамын алышкан<ref>{{Cite web |title=Кыргыздын Гиннес китеби 94 бет |url=http://studydoc.ru/doc/247002/tekst-tolugu-menen-word-formatynda-k%D3%A9ch%D2%AFr%D2%AFls%D2%AFn |accessdate=2016-09-11 |archivedate=2018-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181014203441/http://studydoc.ru/doc/247002/tekst-tolugu-menen-word-formatynda-k%D3%A9ch%D2%AFr%D2%AFls%D2%AFn }}</ref>. [[Улуу Ата-Мекендик согуш]]тун башынан бери театрдын көптөгөн артисттери өз ыктыяры менен согушке барды. Согушта [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] оор жараат алгандан кийин, [[Ош шаары]]на жиберилди. [[1942]] жылы ал театрдын көркөм жетекчиси болуп дайындалды жана театрды [[1949]] жылга чейин жетектеген. [[Улуу Ата Мекендик согуш]] мезгилинде Ош театрынын [[артист]]тери фронттордо болуп жана жоокерлерге мекенчилдик спектаклдер койду. [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]], Б. Хасанова, Э. Бутаева, М. Атабаев жоокерлерди эрдикке чакырды. Бул жылдары сахнада [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] тарабынан Камил Яшиндын "Бороон", "Оккупанттерге өлүм!", Сабир Абдулланын "Курбан Умаров", Уйгундын "Жашоо ыры", Билль-Белоцерковскийдын "Чек арачылар" , [[Корнейчук Александр Евдокимович|Корнейчуктун]] "Фронт" чыгармалары коюлду. Театралдык жамаат эмгекчилердин массасын аскердик-патриоттуулук духунда тарбиялоого чоң салымын кошкон. Театралдык жамааттын чыгармачылык потенциалын ачып берүү үчүн сахнага [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] тарабынан коюлган Хамзанын "Бай жана батрак", "Майсаранын жоруктары", К. Тренёвдун "Любовь Яровая" [[Шиллер Иоган Кристоф Фридрих|Шиллердын]] "Алдоо жана сүйүү", С. Абдулланын "Тахир менен Зухра", М. Ордубадинын "5 сомдук келин", Хуршиддын "Фархад менен Ширин", К. Яшиндын "Гулсара", Уйгундын "Жаз", "Алтынкуль" чыгармалары чоң ролду ойноду<ref>[https://www.centrasia.org/person2.php?st=1386185035 Центразия Персоны]</ref>. Театралдык жамааттын жана театрдын жетектөөчү актёру [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмоновдун]] чыгармачылык көтөрүүда Ош театрынын сахнасында коюлган [[Чыңгыз Айтматов|Ч. Айтматовдун]] "[[Саманчынын жолу (роман)|Саманчынын жолу]]", К. Яшин жана М. Мухамедовдун "Дилором", [[Шекспир]]дын "Отелло" чыгармалары чоң ролду ойноду. Кийинки жылдары Журахон Рахмонов [[Рашидов Шараф Рашидович|Шараф Рашидовдун]] "Кубаттуу толкун" , К. Тренёвдун "Любовь Яровая", "Кизил галстук", [[Шиллер Иоган Кристоф Фридрих|Шиллер]]дын "Алдоо жана сүйүү", [[Гольдони Карло|К. Гольдони]]нын "Эки мырзага малай", [[Островский, Александр Николаевич|Александр Островскийдын]] "Добул", [[Байтемиров, Насирдин|Насриддин Байтемировдун]] «[[Салиева Уркуя|Уркуя]]», "Той алдында дүрбөлөн", "Сүйүү, жаз жана шайтан" чыгармаларында роль ойногон. 14-25 октябрь [[1958]] жылы Ош өзбек драма театрынын жамааты [[Москва]]да кыргыз искусствосу жана адабиятынын экинчи декадасында катышкан. [[1961]] жылы 20 февралында [[Кыргызстан театр ишмерлер союзу|Кыргызстан театралдык коомунун]] I съездинде катышкан. [[1967]] жылы Ош өзбек драма театры [[Тажик ССР]]да гастрольда болчу. Гастролдор чоң ийгилик менен өтүү, жамаат [[Тажик ССР]] [[маданият]] [[Министрлик|министрлигинин]] [[Грамота (сыйбарак)|ардак грамотасы]] менен сыйланды жана театрдын жетектөөчү артисти [[Дилдорбек Рахмонов]]дун ойногон ролдору жогору бааланды. 11-17 июль [[1967]] жылы [[Москва]]да [[Кыргызстан]]дын [[маданият]] жана [[искусство]] күндөрүндө катышкан. 4-14 сентябрь [[1969]] жылы [[Өзбек ССР]]да кыргыз адабияты жана искусство декадасында катышкан. 2-10 апрель [[1970]] жылы В.И. [[Ленин]] 100 жылдыгына арналган [[СССР]] элдеринин [[искусство]] майрамында катышкан<ref>{{Cite web |title=<small>Cоветские актеры кино и театра мужчины</small> |url=http://www.onteatr.ru/aktery/rakhmonov-zhurakhon-rakhmonberdievich |accessdate=2015-12-27 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304095856/http://www.onteatr.ru/aktery/rakhmonov-zhurakhon-rakhmonberdievich }}</ref>. Театрдын жетектөөчү актёру [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]] [[кыргыз тили]]н мыкты билгени учун, ал [[Султан Ибраимов|С. Ибраимов]] атындагы [[Ош кыргыз академиялык драма театры]] (24 ноябрь [[1972]] жылы уюшулган, [[1974]] жылы курулган) ачылганга чейин кыргыз улуттук жазуучулардын классикалык жана заманбап чыгармаларын пропагандалады жана театр сахнасында коюуда активдүү катышкан. Ал кыргыз авторлорунун чыгармаларын аткарууда ролдорду нукура [[кыргыз тили]]нде ойноду. [[1957]] жылы ал [[Кыргыз ССР]]ынын [[маданият]] [[Министрлик|министрлигинин]] [[Грамота (сыйбарак)|ардак грамотасы]] менен, ал эми [[1976]] жылы IX [[Беш жылдык пландар|беш жылдык]] ударниги медалы менен сыйланган. [[Ташкент]]те гастролдор бүткөндөн кийин [[маданият]] жана [[искусство]] пропагандалоо жана өнүктүрүү учун кошкон зор салымы үчүн [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]] [[Өзбек ССР]] Жогорку Совети [[Президиум]]унун 5 июль [[1974]] жылдагы №164 [[Жарлык|Жарлыгы]] менен [[Өзбекстан]] эмгек сиңирген [[артист]]и ([[медаль]] № 877) ардак наам менен сыйланды<ref>{{Cite web |title=<small>Актёрская династия</small> |url=http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm |accessdate=2015-02-03 |archivedate=2015-02-03 |archiveurl=https://archive.today/20150203020052/http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm }}</ref>. [[Кыргызстан]] [[тарых]]ында эки [[артист]] гана бул ардактуу наам менен сыйланышкан. С.М. Киров атындагы Ош театры [[1992]] жылы Бабур атындагы өзбек музыкалуу-драма театры болуп атын өзгөрттү. [[2004]] жылы Бабур атындагы Ош өзбек музыкалуу-драма театрына «[[Академиялык тeaтp|Академиялык]]» деген статус берилди<ref>[http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/39812?cl=ky-kg <small>Кыргызстан Президентинин Жарлыгы №354 от 14.10.2004 жыл</small>]</ref>. [[2006]] жылы [[Кыргыз Республикасы]]нын [[маданият]] жана маалымат [[Министрлик|министрлигинин]] чечими менен театрга "Мамлекеттик театр" макамы берилди. 29 ноябрь [[2014]] жылы [[Борбордук Азия]]ны байыркы театрынын 95 жылдык юбилейине арналган театрализациялашкан [[концерт]] коюлду. Каржы маселеси чечилбегендигине байланыштуу [[2018]] жылы театр өзүнүн кылымдык юбилейин белгилөө тоюн өткөрө алган эмес<ref>{{Cite web |title=<small>Театру Бабура скоро 100 лет</small> |url=http://www.nlkg.kg/ru/projects/little-kirghizstan/teatru-babura-skoro-100-let |accessdate=2016-01-08 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.ph/20180303110207/http://www.nlkg.kg/ru/projects/little-kirghizstan/teatru-babura-skoro-100-let }}</ref>. [[Өзбекстан|Өзбекстандын]] [[Өкмөт|өкмөтү]] театрдын имаратын реконструкциялоого 7 миллион доллар бөлгөн.<ref>[https://24.kg/vlast/252793_remont_oshskogo_teatra_soglashenie_suzbekistanom_ratifitsiruyut_sopozdaniem/ Ремонт Ошского театра, соглашение с Узбекистаном ратифицируют с опозданием]</ref> 2023 жылы театрдын 105 жылдыгын жаңы имаратта өткөрүү пландалууда. == [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]дан көчурмө == '''Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры''' алгач ([[1919]]-жылдан) өз демилгелүү драма ийрими болуп, [[1932]]-ж. профессионал музыкалуу драма театры катары Ош шаарында уюшулган. Театр [[1934]]–[[1992]]-ж. С.М. Кировдун ысмын алып жүргөн, [[1992]]-жылдан [[Бабур Захиреддин Мухаммад|Бабур]]дун атында. Театр концерт программасы менен бирге драма жана музыкалуу драма спектаклдерин коёт. [[1934]]-ж. концерттик программа менен [[Москва]], [[Ленинград]] шаарында гастролдо болгон. Койгон белгилүү спектаклдери: К. Яшен, «Эки коммунист» ([[1933]]); Г. Зафари, «Халима» ([[1933]]); К. Гоцци, «Турандот каныша», Н. Гоголь «Текшерүүчү» ([[1934]]); Ж. Турусбеков, «Ажал ордуна» ([[1936]]); Хамза, «Бай жана батрак» ([[1939]]), «Майсаранын жоруктары» ([[1941]]); И. Акрамов, «Адолат» ([[1950]], [[1975]]); Г. Гулам, «Ташбалта ашык» ([[1960]], [[1974]]); К. Маликов, «Бийик жерде» ([[1960]]); К. Жантөшев, «Тоо бүркүтү» ([[1965]]), Ч. Айтматов, «Саманчынын жолу» ([[1966]]); А. Рахмат, «Абдулла Набиев» ([[1967]]); [[Рашидов Шараф Рашидович|Ш. Рашидов]], «Кубаттуу толкун» ([[1969]]); А. Абдугафуров, «Ач көздүк» ([[1972]]); Т. Абдумомунов, «Ашырбай» ([[1974]]); Н. Байтемиров, «Уркуя» ([[1977]]) ж. б. Алгачкы артисттери: [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]], Бекназар Назаров, [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]], [[Тарак, Абдулла Файзулла|Абдулла тарок Файзуллаев]], [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]], [[Моминова, Разияхан|Разия Муминова]], [[Маидова, Лайлихан|Лайлихан Маидова]] ж. б. Режиссёрлору: Ф.А. Литвинская, С. Юлдашев, Э. Мурадов, С. Умаров, сүрөтчүсү Т. Сафаров, дирижёру Т. Арифхожаев. Театрда Кыргыз ССР эл артисти [[Салиева, Турсунхан|Турсунхон Солиева]], Кыргыз ССР эмгек сиңирген артисттери [[Рахмонов Журахон|Ж. Рахмонов]], Х. Хасанов, Т. Урунова ж. б. иштеген. [[2004]] жылы Бабур атындагы Ош областтык өзбек музыкалуу-драма театрына «академиялык» деген статус берилди<ref>[http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/39812?cl=ky-kg <small>Кыргызстан Президентинин Жарлыгы №354 от 14.10.2004 жыл</small>]</ref>. == Театр артисттерин эскерүү == [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары]]нын чечимдери менен [[Ош облусу]]нун көчөлөрүнүн театрдын артисттерин ысымдарын ыйгаруу аркылуу бекемделген. * Театр негиздөөчүсү [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] урматына [[Ош облусу]], [[Кара-Суу району]]нун, [[Кызыл-Кыштак, Кара-Суу району|Кызыл-Кыштак айылынын]] Беш-Капа участкасы жаңы конуштарын үч көчөсү анын ысмы менен аталган.<ref>[https://ru.wikinews.org/wiki/Увековечена_память_выдающегося_деятеля_культуры_Кыргызстана_Уринбоя_Рахмонова Увековечена память выдающегося деятеля культуры Кыргызстана Уринбоя Рахмонова]</ref> * Театр негиздөөчүлөрүнөн бири Журахон Зайнобиддинов урматына [[Ош шаары]]нын борбордук көчөлөрүнүн бири анын ысмы менен аталып, бирок 2013-жылы ал көчөгө башка адамдын аты коюлган.<ref>{{Cite web |title=Улица Зайнабидинова переименована |url=https://paruskg.info/glavnaya/77085-77085.html |access-date=2019-12-27 |archive-date=2019-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227180208/https://paruskg.info/glavnaya/77085-77085.html |dead-url=yes |accessdate=2019-12-27 |archivedate=2019-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227180208/https://paruskg.info/glavnaya/77085-77085.html }}</ref> * [[Кыргыз Республикасынын эл артисти|Кыргызстан эл артисттери]] [[Моминова, Разияхан|Розияхон Муминова]], [[Нематов, Нематжан|Нематжон Нематов]] жана [[Маидова, Лайлихан|Лайлихон Моидова]] урматына [[Ош шаары]]нда көчөлөрү алардын аттары коюлган. * 1977 жылы Ош шаардык аткаруу комитетинин төрагасы жана Ош облустук маданият башкармалагы Республиканын эмгек сиңирген артисти [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]] өлгөндөн кийин анын урматына [[Ош шаары]]нын Алебастрова көчөсүнө атын берүү демилгеси менен чыгышкан. == Театрдын негиздөөчүлөрү == # [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] ([[1914]] жылдан) # [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] # Бекназар Назаров # Иброхим Мусабоев # [[:ru:Зайнобиддинов, Журахон|Журахон Зайнобиддинов]] # [[:ru:Камолов, Назирхон|Назирхон Камолов]]<ref>[https://mytashkent.uz/2016/10/26/istoriya-diktorov-televideniya/ Назирхон Камолов]</ref><ref>{{Cite web |title=<small>Ўзбекистон радиосининг биринчи диктори Назирхон Камолов</small> |url=http://fikr.uz/blog/Milliy_goya_va_mafkura_ilmiy-amaliy_markazi/radioning-udratli-ovozi.html |accessdate=2018-09-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180303105655/http://fikr.uz/blog/Milliy_goya_va_mafkura_ilmiy-amaliy_markazi/radioning-udratli-ovozi.html }}</ref><ref>{{Cite web |title=Дастлабки эшиттиришлар |url=https://uzhurriyat.uz/2017/02/15/ovoz-qudrati/ |accessdate=2019-12-27 |archivedate=2019-12-27 |archiveurl=https://archive.today/20191227172655/https://uzhurriyat.uz/2017/02/15/ovoz-qudrati/ }}</ref><ref>{{Cite web |title=<small>Радиодаги ўзбек бўлимининг дастлабки мудири ва сухандони Назирхон Камолов</small> |url=http://birsafda.uz/index.php/ilm-izlanish-tad-i-od/332-ezhzhzhzhzhzhzhzhzhzhzhzh |accessdate=2018-03-02 |archivedate=2018-03-02 |archiveurl=https://archive.today/20180302164334/http://birsafda.uz/index.php/ilm-izlanish-tad-i-od/332-ezhzhzhzhzhzhzhzhzhzhzhzh }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ўзбек журналистикаси тарихидан |url=http://qashqadaryogz.uz/read/zbek-zhurnalistikasi-tarikhidan |accessdate=2019-12-27 |archivedate=2019-12-27 |archiveurl=https://archive.today/20191227173332/http://qashqadaryogz.uz/read/zbek-zhurnalistikasi-tarikhidan }}</ref><ref>{{Cite web |title=История дикторов телевидения |url=https://mytashkent.uz/2016/10/26/istoriya-diktorov-televideniya/ |accessdate=2019-12-27 |archivedate=2019-12-27 |archiveurl=https://archive.today/20191227173202/https://mytashkent.uz/2016/10/26/istoriya-diktorov-televideniya/ }}</ref> # Абдурашид Эшонхонов<ref>{{Cite web |title=<small>Рашид Эшанханов</small> |url=http://www.foto.kg/istoricheskaya-spravka/3659-istoriya-rossiyskogo-obrazovaniya-v-oshe.html |accessdate=2018-03-02 |archivedate=2018-03-02 |archiveurl=https://archive.today/20180302155352/http://www.foto.kg/istoricheskaya-spravka/3659-istoriya-rossiyskogo-obrazovaniya-v-oshe.html }}</ref> # А. Саидов # [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] ([[1927]] жылдан) # [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]] == [[Театр]] [[артист]]тери == === [[Кыргыз Республикасынын эл артисти|Кыргызстан эл артисттери]] === # [[Тарак, Абдулла Файзулла|Абдулла тарок Файзуллаев]] ([[1940]] жыл)<ref>[https://24.kg/obschestvo/72841_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ <small>Сегодня в Бишкеке. Информационная карта</small>]</ref><ref>{{Cite web |title=<small>"Ўзбекистонда ижтимоий фанлар" 59 бет, Абдулла тароқ Файзуллаев</small> |url=http://n.ziyouz.com/books/jurnallar/uzbekistonda_ijtimoiy_fanlar/O%27zbekistonda%20ijtimoiy%20fanlar_1984-01.pdf |accessdate=2018-09-03 |archivedate=2021-01-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210122235534/https://n.ziyouz.com/books/jurnallar/uzbekistonda_ijtimoiy_fanlar/O%27zbekistonda%20ijtimoiy%20fanlar_1984-01.pdf }}</ref> # [[Моминова, Разияхан|Розияхон Муминова]] ([[1940]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>Розияхон Муминова</small> |url=http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/w/sov/370323/bio/?noflex=1 |accessdate=2018-03-02 |archivedate=2018-03-02 |archiveurl=https://archive.today/20180302175249/http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/w/sov/370323/bio/?noflex=1 }}</ref><ref>[http://www.foto.kg/galereya/3092-istoricheskie-lichnosti-roziyahon-muminova.html <small>Розияхон Муминова</small>]</ref><ref>[http://istoriya-teatra.ru/theatre/item/f00/s06/e0006847/index.shtml <small>Муминова Розияхон</small>]</ref> # Тожихон Хасанова ([[1940]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>Тожихон Хасанова</small> |url=http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/370322/bio/?noflex=1 |accessdate=2018-03-02 |archivedate=2018-03-02 |archiveurl=https://archive.today/20180302175054/http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/370322/bio/?noflex=1 }}</ref><ref>{{Cite web |title=<small>Театральная Энциклопедия стр.309</small> |url=http://lib.co.ua/encyclopedia/unknown/teatralnajaenciklopedija.p309.jsp |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303062111/http://lib.co.ua/encyclopedia/unknown/teatralnajaenciklopedija.p309.jsp }}</ref><ref>[https://newspaperarchive.com/toshkent-qizil-uzbekistoni-feb-24-1960-p-4/ <small>Газета "Кизил Узбекистон" №46 24.02.1960 г.</small>]</ref> # [[Маидова, Лайлихан|Лайлихон Моидова]] ([[1953]] жыл)<ref>[https://newspaperarchive.com/frunze-sovetnik-kyrgyzstan-dec-05-1966-p-4/ <small>Газета "Советтик Киргизстан" №279 5.12.1966 г.</small>]</ref><ref>{{Cite web |title=<small>Лайлихон Моидова</small> |url=http://tyup.net/page/maidova-lajlihan |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303074205/http://tyup.net/page/maidova-lajlihan }}</ref> # [[Салиева, Турсунхан|Турсунхон Солиева]] ([[1974]] жыл)<ref>[https://newspaperarchive.com/frunze-sovetnik-kyrgyzstan-may-07-1982-p-4/ <small>Газета "Советтик Киргизстан" №108 7.05.1982 г. стр.4</small>]</ref><ref>{{Cite web |title=<small>Коллектив театра имени Бабура предлагает назвать три улицы Оша именами своих артистов</small> |url=http://www.turmush.kg/ru/news:18199 |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303075809/http://www.turmush.kg/ru/news:18199 }}</ref> # [[Нематов, Нематжан|Нематжон Нематов]] ([[1979]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>Нематжон Нематов</small> |url=http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/m/sov/283806/bio/?noflex=1 |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303081918/http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/m/sov/283806/bio/?noflex=1 }}</ref> # [[Бадинов Толибжон|Толибжон Бадинов]] ([[1988]] жыл)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=s_kaMf8XkUA <small>Толибжон Бадинов</small>]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=NuL0EaNGses <small>Толибжон Бадинов</small>]</ref> # [[Шабданова, Айтажи|Ойтожихон Шобдонова]] ([[1988]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>В Ошском узбекском драмтеатре состоится спектакль "Слёзы Алайской царицы" с участием Народной артистки КР А. Шабдановой</small> |url=http://www.turmush.kg/ru/news:30277 |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303083805/http://www.turmush.kg/ru/news:30277 }}</ref> # Шавкат Дадажонов ([[1999]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>Ўзбек саҳнасида "Манаснинг ўғли Семетей"</small> |url=https://www.ozodlik.org/a/25408003.html |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303084344/https://www.ozodlik.org/a/25408003.html }}</ref> # Абдурасулжон (Расул) Ураимжонов (31 октябрь [[2011]]) жыл<ref>{{Cite web |title=<small>Кыргыз Республикасынын Указы №273 31 октябрь 2011 жыл</small> |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/61146?ckwds |accessdate=2015-12-11 |archivedate=2015-12-11 |archiveurl=https://archive.today/20151211170007/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/61146?ckwds }}</ref> === [[Өзбекстан]] эл [[артист]]тери === # Абдулла тарок Файзуллаев ([[1943]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>Национальная Энциклопедия Узбекистана, (буква А, стр.23) Абдулла ҳофиз Файзуллаев</small> |url=http://buxorolib.uz/wp-content/uploads/2017/03/Ozbekiston-Milliy-Ensiklopediyasi-A-harfi.pdf |access-date=2018-08-28 |archive-date=2018-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920202753/http://buxorolib.uz/wp-content/uploads/2017/03/Ozbekiston-Milliy-Ensiklopediyasi-A-harfi.pdf |dead-url=yes |accessdate=2018-08-28 |archivedate=2018-09-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180920202753/http://buxorolib.uz/wp-content/uploads/2017/03/Ozbekiston-Milliy-Ensiklopediyasi-A-harfi.pdf }}</ref> # [[:uz:Kifoyat Muslimova|Кифоят Муслимова]]<ref>[http://istoriya-teatra.ru/theatre/item/f00/s06/e0006876/index.shtml Кифоят Муслимова]</ref><ref>{{Cite web |title=Кифоят Муслимова |url=http://www.samteatr.uz/ru/actors/view/%D0%9A%D0%B8%D1%84%D0%BE%D1%8F%D1%82+%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0 |access-date=2021-08-11 |archive-date=2021-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117223636/http://www.samteatr.uz/ru/actors/view/%D0%9A%D0%B8%D1%84%D0%BE%D1%8F%D1%82+%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0 |dead-url=yes |accessdate=2021-08-11 |archivedate=2021-01-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210117223636/http://www.samteatr.uz/ru/actors/view/%D0%9A%D0%B8%D1%84%D0%BE%D1%8F%D1%82+%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Кифоят Муслимова |url=https://qomus.info/encyclopedia/cat-m/muslimova-uz/ |accessdate=2019-12-26 |archivedate=2019-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191226150328/https://qomus.info/encyclopedia/cat-m/muslimova-uz/ }}</ref> # [https://web.archive.org/web/20180508090032/http://www.fdculture.com/erkinoy_hatamova Ёркиной Хотамова] === [[Өзбекстан]] эмгек сиңирген [[артист]]тери === # [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]] (5 июль [[1974]] жыл) # Шавкат Дадажонов (5 июль [[1974]] жыл) === [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти|Кыргызстан эмгек сиңирген артисттери]] === # Саримсок Каримов # Тупахон Нурбоева # Шаробиддин Тухтасинов # Хошимжон Хасанов # Кодиржон Хамидов # Ганижон Бутаев # Бозорбой Юлдашев # Мавлонжон Курбонов # Ёркиной Хотамова ([[1967]] жыл) # Минура Расулжонова # Мастурахон Усмонова # Жамила Бутабоева ([[1988]] жыл)<ref>{{Cite web |title=Жамила Бўтабоева |url=http://old.yntymak.kg/index.php/tv/munavvar-kun/item/19480-umrini-90-foizini-san-atga-ba-ishlagan-ajol |access-date=2018-09-03 |archive-date=2018-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830174117/http://old.yntymak.kg/index.php/tv/munavvar-kun/item/19480-umrini-90-foizini-san-atga-ba-ishlagan-ajol |dead-url=yes |accessdate=2018-09-03 |archivedate=2018-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180830174117/http://old.yntymak.kg/index.php/tv/munavvar-kun/item/19480-umrini-90-foizini-san-atga-ba-ishlagan-ajol }}</ref> # Рисолатхон Урунова # Нигорой Расулжонова ([[1990]] жыл) # Умаржон Мамиров ([[1990]] жыл) # Режаббой Тожибоев ([[1990]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>В конце сентября в Ошском театре имени Бабура пройдет премьера нового спектакля"</small> |url=https://www.turmush.kg/ru/news:76614 |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303103523/https://www.turmush.kg/ru/news:76614 }}</ref> # Махмуджон Рахматов ([[1990]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>«Ричард III» — жажда власти не будет безнаказанной"</small> |url=http://vlast.kg/art/richard-iii-zhazhda-vlasti-ne-budet-beznakazannoj/ |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303102946/http://vlast.kg/art/richard-iii-zhazhda-vlasti-ne-budet-beznakazannoj/ }}</ref> # Матлюба Мавлонова ([[1995]] жыл) # Зиёйдин Жалолов ([[1999]] жыл) # Мавлюда Абдужабборова ([[2001]] жыл) # Хамидулло Матхоликов ([[2003]] жыл)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=e8q1pV48w64 <small>Песни Х. Матхоликова</small>]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=cR2GYzHwn6Y <small>Песни Х. Матхоликова</small>]</ref> # Дилором Соипова ([[2004]] жыл)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=c9cj1SHXb1o <small>Песни Д. Соиповой</small>]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=2vx2LY3mCNk <small>Песни Д. Соиповой</small>]</ref> # Алла Аскарова<ref>{{Cite web |title=<small>В Оше пройдет премьера спектакля «Бунт невест»</small> |url=http://www.turmush.kg/ru/news:43072 |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303104717/http://www.turmush.kg/ru/news:43072 }}</ref> # Самида Холматова ([[2008]] жыл)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=816MU9YKMpw <small>Мунаввар кун Самида Холматова </small>]</ref> # Хаётхон Мадрахимова (29.08.[[2019]] yil)<ref>[http://agro.kg/ru/news/22191/ <small>Фамилии. Кого наградил президент Жээнбеков?</small>]</ref> === [[Кыргыз ССРнин маданиятка эмгек сиңирген кызматкери|Кыргызстан маданиятка эмгек сиңирген ишмерлери]] === # Таврис Мутыкович Сафаров # Фаина Анатольевна Литвинская<ref>{{Cite web |title=<small>Ф.А. Литвинская - Записки режиссёра: Театры и актёры</small> |url=https://search.rsl.ru/ru/record/01001379227 |accessdate=2018-09-03 |archivedate=2018-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180830142339/https://search.rsl.ru/ru/record/01001379227 }}</ref> # Салохиддин Умаров ([[1990]]) # Зокиржон Шокиров ([[1990]])<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=A8ofzBNoqKw <small>Зокиржон Шокиров</small>]</ref> # [https://uz.wikipedia.org/wiki/Mugʻanniy_(Gʻanijon_Xolmatov) Ганижон Холматов]<ref>{{Cite web |title=Муғанний |url=http://ziyouz.uz/ozbek-sheriyati/ozbek-zamonaviy-sheriyati/muganniy/ |accessdate=2018-03-06 |archivedate=2018-03-06 |archiveurl=https://archive.today/20180306103306/http://ziyouz.uz/ozbek-sheriyati/ozbek-zamonaviy-sheriyati/muganniy/ }}</ref> # Набижон Мамажонов (5.06.[[2017]])<ref>{{Cite web |title=<small>Указ Президента КР О награждении Мамаджанова Набижана званием заслуженного деятеля культуры Кыргызстана</small> |url=http://www.president.kg/files/docs/award/kyirgyiz_respublikasyinyin_mamlekettik_syiylyiktaryi_menen_syiyloo_jnnd_jarlyik.pdf |accessdate=2018-08-28 |archivedate=2017-07-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170716163721/http://www.president.kg/files/docs/award/kyirgyiz_respublikasyinyin_mamlekettik_syiylyiktaryi_menen_syiyloo_jnnd_jarlyik.pdf }}</ref> === [[Кыргызстан]] маданиятын мыктылери === # Нуржахон Гапирова<ref>{{Cite web |title=Раққосалар мураббийси |url=http://old.yntymak.kg/index.php/zhanylyktar/uzbekche/item/17116-ra-osalar-murabbijsi |access-date=2018-09-03 |archive-date=2018-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830142309/http://old.yntymak.kg/index.php/zhanylyktar/uzbekche/item/17116-ra-osalar-murabbijsi |dead-url=yes |accessdate=2018-09-03 |archivedate=2018-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180830142309/http://old.yntymak.kg/index.php/zhanylyktar/uzbekche/item/17116-ra-osalar-murabbijsi }}</ref> # Олимжон Комилов # Зиёйдин Камолов # Дилшод Курчиев # Ойбек Юлдашев # Бахтиёр Хурбоев<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=fNwjIDQUau4 <small>Бахтиёр Хурбоев ижодидан: "Хандон писта"</small>]</ref> # Дилшод Азимов<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=vH5l3eJAYak <small>Дилшод Азимов 2015 сарҳисоби</small>]</ref> # Хаётхон Мадрахимова # Одина Аббосова (2014)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=girGq6KYz6Y Одина Аббосова концерт]</ref> # Маъмура Аскарова (2014) # Бахтиёрхон Хайитмухамадова (2017)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=tTcDucTr-BA <small>Мунаввар кун Бахтиёрхон Хайитмухаммедова</small>]</ref> # Илхом Ахмад (Маматохунов)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=3Af8WCOFiBg Илхом Ахмад концерт]</ref> # Ёкутой Шаропова<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=buw5NH3jHxc <small>Титаник Ёкутой Шарапова</small>]</ref> == Театрдын репертуары<ref>[https://ru.wikipedia.org/wiki/Репертуар_театра_имени_Бабура_(города_Ош,_Киргизия)<small>Репертуар театра имени Бабура</small>]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Театр түзүүлгон күндөн тартып сахнасында 600 ашык чыгармалар коюлду. {| class="wikitable sortable" |- ! Год ! Название ! Оригинальное название {{lang-uz}} ! Автор |- | 1919 || Отцеубийца || Падаркуш || [[Бехбудий Махмудкожо|М. Бехбудий]] |- | 1919 || Лекарь из Туркестана || Туркистонлик табиб || [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]] |- | 1920 || Отравленная жизнь || Заҳарли ҳаёт || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] |- | 1921 || Сирота || Етим || [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий] |- | 1922 || Наказание клеветников || Туҳматчилар жазоси || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] |- | 1923 || Лолахон || Лолахон || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] |- | 1924 || Рапорт с юга || Жанубдан рапорт || Махмуд Рахмон |- | 1925 || Гулсара || Гулсара || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] жана [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ М. Мухамедов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826214822/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ |date=2018-08-26 }} |- | 1926 || Два коммуниста || Икки коммунист || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1927 || Друзья || Ўртоқлар || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1928 || Внутри || Ичкарида || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1929 || Халима || Ҳалима || [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий] |- | 1929 || Ажи-ажи || Ажи-ажи || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1930 || Истории на хлопковом поле || Пахта шумғиялари || Умаржон Исмоилов |- | 1931 || [[:ru:Женитьба (пьеса)|Женитьба]] || Уйланиш || [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] |- | 1932 || Переводчик || Тилмоч || [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]] |- | 1933 || [[:ru:Аршин мал алан]] || Аршин мол олон || [[Узеир Гажибеков]] |- | 1934 || [[:ru:Ревизор (комедия)|Ревизор]] || Ревизор || [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] |- | 1935 || История заговорила || Тарих тилга кирди || [[:ru:Сафаров, Назир Сафарович|Назир Сафаров]], Зиё Саид |- | 1935 || Сожжём || Ёндирамиз || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1936 || Вместо смерти || Ўлим ўрнига || [[:ky:Жусуп Турусбеков|Ж. Турусбеков]] |- | 1936 || [[:ru:Любовь Яровая (спектакль, 1951)|Любовь Яровая]] || Любов Яровая || [[:ru:Тренёв, Константин Андреевич|К. Тренёв]] |- | 1936 || Комсомольский взвод || Комсомол взводи || Тожизода |- | 1937 || Обман и любовь || Макр ва муҳаббат || [[Фридрих Шиллер]] |- | 1937 || Фархад и Ширин || [[«Фархад менен Ширин»]] || Ш. Хуршид |- | 1938 || Слуга двух господ || Икки хўжайинга бир қул || [[Гольдони Карло|К.Гольдони]] |- | 1938 || Сабля Узбекистана || Ўзбекистон қиличи || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] |- | 1939 || Пограничники || Чегарачилар || [[:ru:Билль-Белоцерковский, Владимир Наумович|Билль-Белоцерковский]] |- | 1939 || Бай и батрак || Бой ила хизматчи || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] |- | 1939 || [[:ru:Тахир и Зухра|Тахир и Зухра]] || Тоҳир ва Зуҳра || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] |- | 1940 || Холисхон || Холисхон || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] |- | 1940 || Буран || Бўрон || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1941 || Гулсара || Гулсара || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] жана [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ М.Мухамедов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826214822/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ |date=2018-08-26 }} |- | 1941 || [[:ru:Лейли и Маджнун|Лейла и Маджнун]] || Лайли ва Мажнун || Хуршид |- | 1941 || Курбан Умаров || Қурбон Умаров || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] |- | 1942 || Смерть захватчикам! || Ўлим босқинчиларга! || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1942 || Проделки Майсары || Майсаранинг иши || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] |- | 1942 || [[:ru:Фронт (пьеса)|Фронт]] || Фронт || [[:ru:Корнейчук, Александр Евдокимович|Корнейчук]] |- | 1943 || Даврон ата || Даврон ота || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] |- | 1943 || Зафар || Зафар || Умаржон Исмоилов |- | 1944 || Нурхон || Нурхон || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1944 || Невеста за 5 сом || Беш сўмлик келин || [[:ru:Ордубади, Мамед Саид|М. Ордубади]] |- | 1945 || Песня жизни || Ҳаёт қўшиғи || [[:ru:Уйгун]] |- | 1946 || Честь женщины || Аёл номуси || Мухтаров |- | 1947 || Весна || Навбаҳор || [[:ru:Уйгун]] |- | 1947 ||Фархад и Ширин || [[«Фархад менен Ширин»]] || Хуршид |- | 1948 || Красный галстук || Қизил галстук || [[:ru:Тренёв, Константин Андреевич|К. Тренёв]] |- | 1948 || Песня жизни || Ҳаёт қўшиғи || [[:ru:Уйгун]] |- | 1948 || Алтынкуль || Олтинкўл || [[:ru:Уйгун]] |- | 1949 || Лепестки || Ғунчалар || Зиннат Фатхуллин |- | 1949 || [[Зымырык куш|Семург]] || [[Зымырык куш|Семурғ]] || Хамид Алимджан |- | 1950 || Адолат || Адолат || Исмоил Акрам |- | 1950 || [[«Алпамыш» эпосу|Алпамыш]] || [[«Алпамыш» эпосу|Алпомиш]] || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] |- | 1951 || [[Токтогул Сатылганов|Токтогул]] || [[Токтогул Сатылганов|Тўқтағул]] || [[Бөкөнбаев, Жоомарт|Ж. Бөкөнбаев]] |- | 1951 || Лейли и Меджнун || Лайли ва Мажнун || Хуршид |- | 1952 || Ёрилтош || Ёрилтош || [https://archive.today/20180306123216/http://ijod.uz/?p=5306 Шукур Саъдулла] |- | 1952 || Радость || Шодлик || Махмуд Рахмон |- | 1952 || Шёлковое сюзане || Шоҳи сўзана || Абдулла Каххар |- | 1953 || [[Алишер Навои]] || Алишер Навоий || [[Иззат Султанов|Иззат Султан]] |- | 1953 || Наталка Полтавка || Наталка Полтавка || [[Лысенко, Николай Витальевич|Н. Лысенко]] |- | 1953 || Нурхон || Нурхон || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] |- | 1954 || Праздник на поле || Далада байрам || [https://archive.today/20180306123216/http://ijod.uz/?p=5306 Шукур Саъдулла] |- | 1954 || Сердечные секреты || Юрак сирлари || Бахром Рахмонов |- | 1955 || Офтобхон || Офтобхон || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] |- | 1955 || Девушка реки Ганг || Ганг дарёсининг қизи || [[Рабиндранат Тагор]] |- | 1956 || Равшан и Зулхумор || Равшан ва Зулҳумор || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] |- | 1956 || Любовь к Родине || Ватан ишқи || Зиннат Фатхуллин |- | 1956 || Сундук секретов || Сирли сандиқ || И. Ахмедов |- | 1957 || [[«Алпамыш» эпосу|Алпамыш]] || [[«Алпамыш» эпосу|Алпомиш]] || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] |- | 1957 || Юлдуз || Юлдуз || [[Самед Вургун]] |- | 1958 || Ойгул и Бахтияр || Ойгул ва Бахтиёр || Хамид Алимджан |- | 1958 || Именем революции || Революция номи билан || М. Шатров |- | 1959 || Орзигул || Орзигул || Турсун Собиров |- | 1959 || Ашик Гариб и Шахсанам||Ошиқ Ғариб ва Шоҳсанам|| Ахмад Бобожон |- | 1959 || Тайфун || Тайфун || Ахмад Бобожон |- | 1959 || Секреты паранджи || Паранжи сирлари || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] |- | 1960 || На высокой земле || Баланд ерда || [[Кубанычбек Маликов]] |- | 1960 || Ташбалта влюблён ||Тошболта ошиқ || Хамид Гулям |- | 1960 || Принцесса Турандот ||Малика Турандот || Карло Гоцци |- | 1961 || Если твоя голова кривая || Башаранг қийшиқ бўлса || Рихси Орифжонов |- | 1961 || Дилором|| Дилором || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] |- | 1962 || Два браслета || Икки билакузук || [https://archive.li/gDgg2 Шукур Саъдулла] |- | 1962 || [[Б.Жакиевдин "Атанын тагдыры" драмасы|Судьба отца]] || [[Б.Жакиевдин "Атанын тагдыры" драмасы|Отанинг тақдири]] || [[Жакиев Бексултан|Бексултан Жакиев]] |- | 1963 || Дитя || Фарзанд || Мухаммаджон Хайруллаев |- | 1963 || Голос из гроба || Тобутдан товуш || Абдулла Каххар |- | 1963 || Мели хоббон, Наби товон || Мели ҳаббону Наби товон || Яхёхон Маматхонов |- | 1964 || Трагедия поэмы || Ғазал фожиаси || Ахмад Бобожон |- | 1964 || Дорогие девушки || Жон қизлар || Байсеитов, Шангитбоев |- | 1964 || Отелло || Отелло || [[Уильям Шекспир]] |- | 1964 || Чертова девушка || Шайтон қиз || [[Касымалы Жантөшев]] |- | 1964 || Нимми ||Нимми || [[Премчанд]] |- | 1965 || Гули сиёх || Гули сиёҳ || Сахиб Жамал |- | 1965 || Любовь в молодости || Ёшликда берган кўнгил || Зиннат Фатхуллин |- | 1965 || Горный беркут || Тоғ бургути || [[Касымалы Жантөшев]] |- | 1965 || Полёт беркута || Бургутнинг парвози || [[Иззат Султанов|Иззат Султан]] |- | 1966 || Неизвестный человек || Номаълум киши || [[Иззат Султанов|Иззат Султан]] |- | 1966 || Гул и Навруз ||Гул ва Наврўз || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] |- | 1966 || Материнское поле ||Момо ер|| [[Чыңгыз Айтматов]] |- | 1966 || Парвона || Парвона|| Уйгун |- | 1967 || Дилором || Дилором || [[Алишер Навои]] |- | 1967 || Абдулла Набиев || Абдулла Набиев|| [https://www.centrasia.org/person2.php?st=1095202218 Адхам Рахмат] |- | 1967 || Сваты ||Қудалар || [https://web.archive.org/web/20190221064815/http://taqvim.uz/uzc/event/view/2167 Уткир Рашид] |- | 1967 || Девушка с усами || Мўйловли қиз || [[Касымалы Жантөшев]] |- | 1968 || Скорпион из алтаря || Меҳробдан чаён|| [[Абдулла Кадыри]] |- | 1968 || Стряпуха замужем || Пазанда куёвга чиқди || Анатолий Софронов |- | 1968 || Новая невеста || Янги келин|| [[Тойбаев, Мырзабек Раевич|Мырзабек Тойбаев]] |- | 1968 || Меж двух огней || Икки ўт орасида|| Бекниёзов, Исмаилов |- | 1968 || Сожаление || Пушаймон|| [[Абдугани Абдугафуров]] |- | 1969 || Женитьба || Уйланиш|| [[Гоголь, Николай Васильевич|Н. В. Гоголь]] |- | 1969 || Странные вещи || Ажаб савдолар|| Хамид Гулям |- | 1969 || Могучая волна || Қудратли тўлқин|| [[Рашидов Шараф Рашидович|Шараф Рашидов]] |- | 1969 || Когда заря взойдёт над Ферганой || Фарғонада тонг отгунча|| Мирзакалон Исмоилий |- | 1970 || Кто смеётся последним || Йиқилган тойганга кулар|| [[Абдумомунов, Токтоболот|Т. Абдумомунов]] |- | 1970 || Невеста за 5 сом || Беш сўмлик келин|| Мамед Саид Ордубади |- | 1970 || Дешёвый жених || Арзон куёв|| [https://web.archive.org/web/20180317092810/http://e-adabiyot.uz/kitoblar/malumot/515-antologiya.html Шухрат] |- | 1970 || Требуется лжец || Ёлғончи даркор|| Димитрис Псафас |- | 1971 || Приключения Чанду || Чандунинг саргузаштлари|| А.Д. Иловайский |- | 1971 || Обман по шариату || Ҳийлаи шаръий|| [[Решат Нури Гүнтекин]] |- | 1971 || Рустам || Рустам|| Умаржон Исмаилов |- | 1971 || Перед рассветом || Тонг олдидан|| [[:ru:Сивцев, Дмитрий Кононович|Суорун Омоллоон]] |- | 1972 || Чертовое поколение || Шайтон авлод|| Мухтаров |- | 1972 || Девушка Атабека || Отабекнинг қизи|| [[Абдумомунов, Токтоболот|Токтоболот Абдумомунов]] |- | 1972 || Зло от аппетита || Балойи нафс || [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 1973 || Начало жизни || Ҳаётнинг бошланиши|| Абдукаххор Маннонов |- | 1973 || Гроза || Момақалдироқ|| [[Островский, Александр Николаевич|Александр Островский]] |- | 1973 || Ташбалта влюблён || Тошболта ошиқ|| Хамид Гулям |- | 1973 || Горная красавица || Тоғ гўзали|| Саидмуродов |- | 1974 || Куйдирмаган кундош || Куйдирмаган кундош|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 1974 || Красавица || Соҳибжамол|| Жура Махмудов |- | 1974 || Аширбой || Аширбой|| [[Токомбаев, Аалы|Аалы Токомбаев]] |- | 1974 || Преступление без наказания || Жазосиз жиноят|| Рихси Орифжонов |- | 1974 || Бунт невесток || Келинлар қўзғолони|| Саид Ахмад |- | 1975 || Орзигул || Орзигул|| Турсун Собиров |- | 1975 || Ревизор || Ревизор|| [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] |- | 1975 || Человек издалека || Узоқдаги одам|| Умарахунов |- | 1975 || Старики с молодыми душами || Кўнгли ёш қариялар|| Хутаев |- | 1975 || Адолат || Адолат|| Исмаил Акрам |- | 1976 || Рука друга || Дўстим қўли|| Мехрибон Назаров |- | 1976 || Никому не говори || Ҳеч кимга айтма|| [[Абдумомунов, Токтоболот|Т. Абдумомунов]] |- | 1976 || Шутник Али || Масхарабоз Али|| Бабаханов |- | 1976 || Сундук секретов || Сирли сандиқ|| Ахмедов |- | 1977 || Переполох перед свадьбой || Тўй олдидан тўполон|| Папаян |- | 1977 || Уркуя || Урқуя|| [[Байтемиров, Насирдин|Насридин Байтемиров]] |- | 1977 || Наследство отцов || Оталар мероси|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 1977 || Жалость к животному || Армонли жонивор|| [[Токомбаев, Аалы|Аалы Токомбаев]] |- | 1978 || Легендарная личность || Афсонавий шахс|| Сахиб Джамал |- | 1978 || Разбойник и гончар || Қароқчи билан кулол|| [http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1013880940 Мехмон Бахти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180307151019/http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1013880940 |date=2018-03-07 }} |- | 1978 || [[:ru:Симург|Семург]] || Семурғ|| [[:ru:Зульфия (поэтесса)|Зульфия]] |- | 1978 || Святой город || Муқаддас шаҳар|| [[:ru:Арбузов, Алексей Николаевич|А.Н. Арбузов]] |- | 1978 || Любовь к Родине || Ватан ишқи|| [[:ru:Фатхуллин, Зиннат Равилович|З. Фатхуллин]] |- | 1979 || Старый холостяк || Қари бўйдоқ|| [[Тойбаев, Мырзабек Раевич|Мирзабек Тойбаев]] |- | 1979 || Гул и Навруз || Гул ва Наврўз|| [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] |- | 1979 || [:ru:[Васса Железнова]] || Васса Железнова|| [[Максим Горький]] |- | 1979 || Весна || Баҳор|| [[:ru:Тахмасиб, Мамедгусейн Абасгули оглы|М. Тахмасиб]] |- | 1979 || [[:ru:Бунт невесток (фильм)|Бунт невесток]] || Келинлар қўзғолони|| [[:ru:Хусанходжаев, Саид Ахмад|Саид Ахмад]] |- | 1980 || Два браслета || Икки билакузук|| [https://archive.today/20180306123216/http://ijod.uz/?p=5306 Шукур Саъдулла] |- | 1980 || Гипноз-2 || Гипноз-2|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 1980 || Неркес || Неркес|| [[:ru:Кербабаев, Берды Мурадович|Берди Кербабаев]] |- | 1980 || [[:ru:Мещанин во дворянстве]] || Сохта оқсуяк|| [[Мольер]] |- | 1981 || Белый жеребец || Оқ тулпор|| [[Садыбакасов, Шатман|Шатман Садыбакасов]] |- | 1981 || Посмертный долг || Қиёмат қарз|| [[:ru:Умарбеков, Ульмас Рахимбекович|Улмас Умарбеков]] |- | 1981 || Дорога в Чаткал || Чотқолга йўл|| Максим Каримов |- | 1981 || Дешёвый зять || Арзон куёв|| [https://web.archive.org/web/20180317092810/http://e-adabiyot.uz/kitoblar/malumot/515-antologiya.html Шухрат] |- | 1982 || Приглашаем на свадьбу || Тўйлар муборак|| [[Хашимов, Уткир|Уткир Хашимов]] |- | 1982 || [[:ru:Медея]] || Медея|| [[:ru:Эврипид]] |- | 1982 || [[Омар Хайям]] || Умар Хайём|| [[Решат Нури Гүнтекин|Гүнтекин]] |- | 1982 || Не зная наступил колючку || Билмайин босдим тиконни|| [[Иззат Султанов|Иззат Султан]] |- | 1983 || Изобретательный Талмас || Топқир Толмас|| [[:ky:Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 1983 || Кровавый мираж || Қонли сароб|| [[:ru:Азимов, Сарвар Алимджанович|Сарвар Азимов]] |- | 1983 || [[:ru:Тахир и Зухра]] || Тоҳир ва Зуҳра|| [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] |- | 1983 || [[:ru:Первый учитель]] || Биринчи ўқитувчи|| [[:ru:Айтматов, Чингиз Торекулович|Чингиз Айтматов]] |- | 1983 || [[:ru:В ночь лунного затмения (пьеса)|В ночь лунного затмения]] || Ой тутилган кунда|| [[Мустай Карим]] |- | 1984 || Конец традиций || Одат ҳалокати|| Мехрибон Назаров |- | 1984 || Дорогие девушки || Жон қизлар|| Байсеитов, Шангитбаев |- | 1985 || [[:ru:Похождения Насреддина]] || Хўжа Насриддин|| [[:ru:Виткович, Виктор Станиславович|В. Виткович]] |- | 1985 || Путешествие в мир тайн || Сирлар дунёсига саёҳат|| Умаржон Алимжанов |- | 1985 || Зебунисо || Зебунисо|| [[:ru:Уйгун]] |- | 1985 || [[:ru:Мещанин во дворянстве]] || Сохта оқсуяк|| [[Мольер]] |- | 1985 || Наследство || Мерос|| [[:ky:Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 1986 || Если не я, то кто? || Мен бўлмасам ким?|| [[:ky:Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 1986 || Полёт || Парвоз|| [[:ru:Уйгун]] |- | 1986 || Проделки Майсары || Майсаранинг иши|| [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] |- | 1987 || Кровавый мираж || Қонли сароб|| [[:ru:Азимов, Сарвар Алимджанович|Сарвар Азимов]] |- | 1987 || Конфета дружбы || Дўстлик конфети|| Умаржон Алимжанов |- | 1987 || Семетей сын [[Манас]]а || Манаснинг ўғли Семетей|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]] |- | 1987 || Весна двадцать первого || 21-йил баҳори|| [[:ru:Штейн, Александр Петрович|Штейн]] |- | 1988 || Врата судьбы || Тақдир эшиги|| [[:uz:Sharof Boshbekov|Шараф Башбеков]] |- | 1989 || Прекрасная принцесса Ташкента || Тошкентнинг нозанин маликаси|| Хайдар Мухаммад |- | 1989 || Зять || Куёв|| [[:ru:Хусанходжаев, Саид Ахмад|Саид Ахмад]] |- | 1989 || Ёрилтош || Ёрилтош|| [https://archive.today/20180306123216/http://ijod.uz/?p=5306 Шукур Саъдулла] |- | 1989 || Адолат || Адолат|| Исмаил Акрам |- | 1990 || Враг народа || Халқ душмани|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 1990 || Согдиана || Суғдиёна|| Умаржон Алимжанов |- | 1990 || Равшан и Зулхумор || Равшан ва Зулхумор|| [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1991 || Упрямый зять || Қайсар куёв|| [http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1013880940 Мехмон Бахти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180307151019/http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1013880940 |date=2018-03-07 }} |- | 1991 || [[Курманжан Датка]] || Қурмонжон Додхо|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 1992 || 5 жён [[:ru:Ходжа Насреддин|Афанди]] || Афандининг беш хотини|| Иброхим Содиков |- | 1992 || Соляная степь || Шўр макон|| [[Гапаров Мурза|Мурза Гапаров]] |- | 1992 || Нодира || Нодира|| Хошимжон Раззоков |- | 1993 || Путь в рай || Жаннатга йўл|| [[:ru:Арипов, Абдулла|Абдулла Орипов]] |- | 1993 || Кто смеётся последним || Йиқилган тойга кулар|| [[Абдумомунов, Токтоболот|Токтоболот Абдумомунов]] |- | 1993 || Таинственный колос || Сирли бошоқ|| Равшан Ёриев |- | 1993 || Когда земля горит || Ер ёнганда|| [[:ru:Умарбеков, Ульмас Рахимбекович|Улмас Умарбеков]] |- | 1994 || Современные зятья || Замонавий куёвлар|| Камилжан Нишанов |- | 1994 || Хасан-Хусан разборщики || Ҳасан-Ҳусан разборчилар|| Умаржон Алимжанов |- | 1995 || Ташбалта влюблён || Тошболта ошиқ|| [[:ru:Хамид Гулям]] |- | 1995 || Семетей сын [[Манас]]а || Манаснинг ўғли Семетей|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]] |- | 1995 || Могучая волна || Қудратли тўлқин|| [[:ru:Рашидов, Шараф Рашидович|Шараф Рашидов]] |- | 1996 || Сохибкирон (Венценосец) || Соҳибқирон|| [[:ru:Арипов, Абдулла|Абдулла Орипов]] |- | 1996 || Хочу умереть, нужен спонсор || Ўлмоқчиман, ҳомий керак|| [[:ky:Гапаров Мурза|Мурза Гапаров]] |- | 1996 || [[:ru:Симург|Семург]] || Семурғ|| [[:ru:Зульфия (поэтесса)|Зульфия]] |- | 1997 || [[:ru:Чулпан, Абдулхамид Сулейман угли|Чулпан]] || Чўлпон|| [https://web.archive.org/web/20141106221003/http://ijod.uz/?p=1933 Тулан Низам] |- | 1998 || Когда выйдет получше || Зўрдан зўр чиқса|| [[:uz:Sharof Boshbekov|Шараф Башбеков]] |- | 1998 || Камчибек || Қамчибек|| [[:ky:Жетимишов, Суранчы|Суранчи Жетимишев]] |- | 1998 || Золотой кувшин || Олтин кўза|| [https://web.archive.org/web/20180115032801/http://www.nlkg.kg/ru/projects/little-kirghizstan/vsya-nasha-zhizn-%E2%80%93-teatr Эркин Байназаров] |- | 1999 || Процентщик Ланкабай || Процентчи Ланкабой|| [[:ky:Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 1999 || [[:ru:Макбет (пьеса)|Макбет]] || Макбет|| У.[[Шекспир]] |- | 2000 || Песня о [[Бабур]]е || Бобур ҳақида қўшиқ|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]] |- | 2001 || Ёрилтош || Ёрилтош|| [https://archive.today/20180306123216/http://ijod.uz/?p=5306 Шукур Саъдулла] |- | 2001 || Одолжи супруга || Эрингни бериб тур|| Сайлавбай Джумагулов |- | 2002 || Тайна, унесённая [[:ru:Чингизхан]]ом || Чингизхон олиб кетган сир|| [[Мухтар Шаханов]] |- | 2002 || Жизнь || Оби ҳаёт|| Джамал Акматалиев |- | 2003 || Когда выйдет получше || Зўрдан зўр чиқса|| [[:uz:Sharof Boshbekov|Шараф Башбеков]] |- | 2003 || [[:ru:Чулпан, Абдулхамид Сулейман угли|Чулпан]] || Чўлпон|| [https://web.archive.org/web/20141106221003/http://ijod.uz/?p=1933 Тулан Низам] |- | 2004 || Соляная степь || Шўр макон|| [[Гапаров Мурза|Мурза Гапаров]] |- | 2004 || [[Улугбек|“Любовь Улугбека”]] || Улуғбек муҳаббати||[[:ru:Шейхзаде, Максуд|Максуд Шайхзада]] |- | 2005 || Песня о [[Бабур]]е || Бобур ҳақида қўшиқ|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]] |- | 2005 || Золотая девушка || Олтин қиз|| [https://web.archive.org/web/20190824063626/https://saviya.uz/hayot/tarjimai-hol/hayitmat-rasul-1937/ Хайитмат Расул] |- | 2006 || Слёзы царицы || Маликанинг кўз ёши|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2006 || Эгривой и Тўгривой || Эгривой ва Тўғривой|| Айбек Юлдашев |- | 2007 || Лес чудес || Ғаройиботлар ўрмони|| Иномжон Турсунов |- | 2007 || Исповедь || Муножот|| [[:ru:Зульфикаров, Тимур Касимович|Тимур Зулфикаров]] |- | 2008 || [[:ru:Лейла и Меджнун]] || Лайли ва Мажнун|| Хуршид |- | 2008 || Друзья петушатники || Хўрозбоз жўралар|| [https://web.archive.org/web/20180115032801/http://www.nlkg.kg/ru/projects/little-kirghizstan/vsya-nasha-zhizn-%E2%80%93-teatr Эркин Байназаров] |- | 2008 || Вечные судороги || Мангу талваса|| У. [[Шекспир]], А.С. [[Пушкин]] |- | 2009 || Далёкий путь в Мекку || Макка сари олис йўл|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2009 || Старики озорники || Бу чоллар ёмон чоллар|| [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/hakimov_oxunjon Охунжон Хакимов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180821160549/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/hakimov_oxunjon |date=2018-08-21 }} |- | 2009 || Неблагодарные || Ношукурлар|| Насрулла Кабул |- | 2009 || Волшебный мешок || Сеҳрли қоп|| [[:uz:Olimjon Salimov|Олимжон Салимов]] |- | 2010 || [[:ru:Плаха (роман)|Плаха]] || Қиёмат|| [[:ru:Айтматов, Чингиз Торекулович|Чингиз Айтматов]] |- | 2010 || Слёзы царицы || Маликанинг кўз ёши|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2010 || Ловушка || Фитна|| Насрулла Кабул |- | 2010 || Жаркынай || Ёрқинойим|| [[:ky:Иманалиев, Кайрат|Кайрат Иманалиев]] |- | 2011 || Далёкий путь в Мекку || Макка сари олис йўл|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2011 || Слёзы царицы || Маликанинг кўз ёши|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2011 || [[:ru:Лейла и Меджнун]] || Лайли ва Мажнун|| Хуршид |- | 2011 || Старики озорники || Бу чоллар ёмон чоллар|| [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/hakimov_oxunjon Охунжон Хакимов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180821160549/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/hakimov_oxunjon |date=2018-08-21 }} |- | 2012 || Царица змей || Илонлар маликаси|| Ином Турсунов |- | 2012 || Боль болью не лечат || Қалбга озор етмасин|| [[Жакиев Бексултан|Б. Жакиев]] |- | 2012 || Разум и Алчность || Ақл ва Очкўзлик|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 2012 || Путешествие в империю Лжи || Ёлғон империясига саёҳат|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] |- | 2013 || Слёзы царицы || Маликанинг кўз ёши|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2013 || Далёкий путь в Мекку || Макка сари олис йўл|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2013 || [[:ru:Лейла и Меджнун]] || Лайли ва Мажнун|| Хуршид |- | 2013 || Боль болью не лечат || Қалбга озор етмасин|| [[Жакиев Бексултан|Б. Жакиев]] |- | 2013 || Исповедь || Муножот|| [[:ru:Зульфикаров, Тимур Касимович|Тимур Зулфикаров]] |- | 2014 || Семетей сын [[Манас]]а || Манаснинг ўғли Семетей|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]] |- | 2014 || [[:ru:Слуга двух господ]] || Икки хўжайинга бир қул|| [[:ru:Гольдони, Карло|К.Гольдони]] |- | 2014 || [[:ru:Плаха (роман)|Плаха]] (Плач волчицы) || Қиёмат|| [[:ru:Айтматов, Чингиз Торекулович|Чингиз Айтматов]] |- | 2014 || Часы времени || Вақт соати|| |- | 2014 || Прости меня || Кечир мени|| Гуласал Алиева |- | 2015 || Барсбек [[:ru:каган]] || Барсбек хоқон|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2015 || 5 жён [[:ru:Ходжа Насреддин|Афанди]] || Афандининг беш хотини|| Иброхим Содиков |- | 2015 || Боль болью не лечат || Қалбга озор етмасин|| [[Жакиев Бексултан|Б. Жакиев]] |- | 2015 || Шесть жён на одного вдовца || Бир бевага олти хотин|| |- | 2015 || [[:ru:Маугли (персонаж)|Маугли]] || Маугли|| [[:ru:Киплинг, Редьярд|Д.Р.Киплинг]] |- | 2016 || Барсбек || Барсбек || [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2016 || Сердце матери || Она юраги || М. Камилжанов |- | 2016 || Шесть жён на одного вдовца || Бир бевага олти хотин|| |- | 2016 || [[:ru:Манас]] Великодушный || Саҳоватли Манас|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]] |- | 2017 || Душевные смятения Бабура || Бобур туғёни|| [[:ru:Кадыров, Пиримкул|П. Кодиров]] |- | 2017 || Тайны зеркала || Кўзгу сири|| [[:kk:Рахымжан Отарбаев|Р. Отарбаев]] |- | 2017 || [[:ru:Ричард III (пьеса)|Ричард III]] || Ричард III || [[Уильям Шекспир]] |- | 2017 || Зумрад и Киммат || Зумрад ва Қиммат|| Узбекская народная сказка |- | 2018 || Звезда надежды ([[:ru:Пегий пёс, бегущий краем моря (повесть)|Пегий пёс, бегущий краем моря]]) || Умид юлдузи|| [[:ru:Айтматов, Чингиз Торекулович|Чингиз Айтматов]] |- | 2018 || Небеса полны милосердия || Осмоннинг бағри кенг || Сирожиддин Салохиддинов |- | 2018 || Дураки || Жиннилар || Иранская народная сказка |- | 2019 || [[:ru:Король Лир]] || Қирол Лир || [[Уильям Шекспир]] |- | 2020 || Корона || Тож || [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2020 || К старухе пришла прачка || Кир ювувчи кампирнинг олдига келди || Мукаддас Мамадалиева |- | 2020 || Крик аистов || Лайлакларнинг йиғиси || [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]] |- | 2021 || Коркут || Қўрқут || [[Кайрат Иманалиев]] |- | 2021 || Надежда || Умид || [[Кайрат Иманалиев]] |- | 2021 || Тоска по Бабуру || Бобур соғинчи || [[:ru:Хуршид Даврон]] |- | 2021 || Последняя жертва войны || Урушнинг сўнгги қурбони || [[:ru:Хашимов, Уткир|Уткир Хашимов]] |- | 2022 || Самар Бону || Самар Бону || Сохибахон Хошимова |- | 2022 || Немая невеста || Соқов келин || Рихсивой Муҳаммаджонов |- | 2022 || Буратино и Джек Воробей || Буратино ва Жек Воробей || Эркин Бойназаров |- | 2023 || [[:ru:Аттила (опера)|Аттила]] || Аттила || Юнус Огуз |- | 2023 || Поменяю своё сердце || Юрагимни алмаштираман || Халима Ахмедова |- | 2023 || Напрасная клятва || Беҳуда қасам || Эркин Бойназаров |- | 2023 || Катастрофа и разум || Офат ва ақл || |- | 2023 || [[:ru:Приключения Чиполлино|Чипполино]] || Чипполино || [[:ru:Родари, Джанни|Джанни Родари]] |- |} * [[1919]] жыл - [[Бехбудий Махмудкожо|М.Бехбудий]] «Падаркуш», [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]] "[[Түркстан]]дык [[табып]]". * [[1920]] жыл - [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Уулануулган өмүр». * [[1921]] жыл - [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий] «Жетим». * [[1922]] жыл - [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Ушакчылардын жазасы». * [[1923]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Лолахон». * [[1924]] жыл - Махмуд Рахмон «Түштүктөн рапорт». * [[1925]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] жана [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ М. Мухамедов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826214822/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ |date=2018-08-26 }} «Гулсара». * [[1926]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Эки коммунист». * [[1927]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Достор». * [[1928]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Ичиндеги». * [[1929]] жыл - [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий] «Халима», К. Яшин «Ажи-ажи». * [[1930]] жыл - Умаржон Исмоилов «[[Пахтачылык|Пахта]] талаасындеги тарыхтар». * [[1931]] жыл - [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] «Үйлөнүү». * [[1932]] жыл - [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]] «Котормочу». * [[1933]] жыл - [[Узеир Гажибеков]] "Аршин мал алан". * [[1934]] жыл - [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] "Текшеруучу". * [[1935]] жыл - Назир Сафаров, Зиё Саид «Тарых сүйлөөйт», [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Өрттөөйбуз». * [[1936]] жыл - [[Турусбеков Жусуп|Ж. Турусбеков]] [[Ажал ордуна (драма)|«Ажал ордуна»]], [[:ru:Тренёв, Константин Андреевич|К. Тренёв]] [[:ru:Любовь Яровая (спектакль, 1951)|"Любовь Яровая"]], Тожизода «Комсомолдук взвод». * [[1937]] жыл - [[Шиллер Иоган Кристоф Фридрих|Шиллер]] «Алдоо жана сүйүү», Ш. Хуршид [[«Фархад менен Ширин»]]. * [[1938]] жыл - [[Гольдони Карло|К.Гольдони]] «Эки мырзанын малайы», [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] «[[Өзбекстан]] кылычы». * [[1939]] жыл - [[:ru:Билль-Белоцерковский, Владимир Наумович|Билль-Белоцерковский]] «Чек арачылар», [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Бай жана батрак», [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] [[:ru:Тахир и Зухра|"Тахир менен Зухра"]]. * [[1940]] жыл - [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Холисхон», [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Бороон». * [[1941]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] жана М.Мухамедов «Гулсара», Хуршид [[:ru:Лейли и Маджнун|"Лейли менен Меджнун"]], [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] «Курбан Умаров». * [[1942]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Оккупанттарга өлум!», [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Майсаранын жоруктары», [[Корнейчук Александр Евдокимович|Корнейчук]] "Фронт". * [[1943]] жыл - [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] «Даврон ата», Умаржон Исмоилов «Зафар». * [[1944]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Нурхон», Мамед Саид Ордубади «5 сомдук келин». * [[1945]] жыл - Уйгун «Жашоо ыры». * [[1946]] жыл - Мухтаров «Аялдын абийири». * [[1947]] жыл - Уйгун «Жаз», Хуршид [[«Фархад менен Ширин»]]. * [[1948]] жыл - [[:ru:Тренёв, Константин Андреевич|К. Тренёв]] «Кызыл галстук», Уйгун «Жашоо ыры», Уйгун «Алтынкуль». * [[1949]] жыл - З. Фатхуллин «Желекчелер», Хамид Алимджан [[Зымырык|«Семург»]]. * [[1950]] жыл - Исмоил Акрам «Адилеттүүлүк», [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] [[«Алпамыш» эпосу|"Алпамыш"]]. * [[1951]] жыл - [[Бөкөнбаев, Жоомарт|Ж. Бөкөнбаев]] «[[Токтогул Сатылганов|Токтогул]]», Хуршид «Лейли менен Меджнун». * [[1952]] жыл - Шукур Саъдулла «Ёрилтош», Махмуд Рахмон «Кубаныч», Абдулла Каххар «Жибек сузана». * [[1953]] жыл - [[Иззат Султанов|Иззат Султан]] «[[Алишер Навои]]», [[Лысенко, Николай Витальевич|Н. Лысенко]] «Наталка Полтавка», [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Нурхон». * [[1954]] жыл - Шукур Саъдулла «Талаада майрам», Бахром Рахмонов «Жүрөк сыры». * [[1955]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Офтобхон», [[Тагор Рабиндранат|Рабиндранат Тагор]] «Ганг дарыясынын кызы». * [[1956]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Равшан жана Зулхумор», З .Фатхуллин «Ата-Мекенди сүйүү», И. Ахмедов «Сырлар сандыгы». * [[1957]] жыл - Сабир Абдулла [[«Алпамыш» эпосу|"Алпамыш"]], [[Вургун Самед|Самад Вургун]] «Юлдуз». * [[1958]] жыл - Хамид Алимджан «Ойгул жана Бахтиёр», М. Шатров «Революция аты менен». * [[1959]] жыл - Турсун Собиров «Орзигул», Ахмад Бобожон «Ашик Гариб менен Шахсанам», А. Бобожон «Тайфун», [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «[[Паранжы]] сырлары». * [[1960]] жыл - [[Кубанычбек Маликов]] «Бийик жерде», Хамид Гулям «Ташбалта ашык», Карло Гоцци «Каныша Турандот». * [[1961]] жыл - Рихси Орифжонов «Эгерде башы кыйшык болсо», [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Дилором». * [[1962]] жыл - Шукур Саъдулла «Эки билерик», [[Бексултан Жакиев]] [[Б.Жакиевдин "Атанын тагдыры" драмасы|«Атанын тагдыры»]]. * [[1963]] жыл - Мухаммаджон Хайруллаев «Бала», Абдулла Каххар «Табыттан добуш», Яхёхон Маматхонов «Мели хоббон, Наби товон». * [[1964]] жыл - Ахмад Бобожон «Поэма трагедиясы», Байсеитов, Шаңгытбаев «Бали, бали, кыздар ай», [[Шекспир]] «Отелло», [[Жантөшев, Касымалы|Касымали Жантөшев]] «Шайтан кыз», [[Премчанд]] «Нимми». * [[1965]] жыл - Сахиб Жамал «Гули сиёх», З. Фатхуллин «Жаштыктагы сүйүү», [[Жантөшев, Касымалы|Касымали Жантөшев]] «Тоо бүркүтү», [[Иззат Султанов|Иззат Султан]] «Бүркүт учушу». * [[1966]] жыл - [[Иззат Султанов|Иззат Султан]] «Белгисиз киши», [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] «Гул менен [[Нооруз]]», [[Чыңгыз Айтматов]] «[[Саманчынын жолу (роман)|Саманчынын жолу]]», Уйгун «Парвона». * [[1967]] жыл - [[Алишер Навои]] «Дилором», Адхам Рахмат «Абдулла Набиев», Уткир Рашид «Жуучу», [[Жантөшев, Касымалы|Касымали Жантөшев]] «Кыз муруту менен». * [[1968]] жыл - [[Абдулла Кадыри]] «Төркүнөн чаян», Анатолий Софронов «Ашпозчу аял эрге тийди», [[Тойбаев, Мырзабек Раевич|Мирзабек Тойбаев]] «Жаңы келин», [[Бекниязов Жайлообек|Ж. Бекниязов]], Исмаилов «Эки от ортосунда», [[Абдугани Абдугафуров]] «Өкүнүч». * [[1969]] жыл - [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] "Үйлөнүү", Хамид Гулям «Укмуштуу нерсе», [[Рашидов Шараф Рашидович|Шараф Рашидов]] «Кубаттуу толкун», Мирзакалон Исмоилий «Ферганада таң чыкты". * [[1970]] жыл - [[Абдумомунов, Токтоболот|Токтоболот Абдумомунов]] «Жыгылган оогонго күлөт», Мамед Саид Ордубади «5 сомдук келин», Шухрат «Арзан куйөө», Димитрас Псафас «Жалганчы керек». * [[1971]] жыл - А.Д. Иловайский «Чандунун укмуштуу окуясы», [[Решат Нури Гүнтекин|Гүнтекин]] «Шариат менен алдоо», Умаржон Исмаилов «Рустам», [[:ru:Сивцев, Дмитрий Кононович|Суорун Омоллоон]] «Таң алдында». * [[1972]] жыл - Мухтаров «Шайтан муун», [[Абдумомунов, Токтоболот|Токтоболот Абдумомунов]] «Атабектын кызы», [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Балойи нафс». * [[1973]] жыл - Абдукаххор Маннонов «Жашоонун башталышы», [[Островский, Александр Николаевич|Александр Островский]] "Добул", Хамид Гулям «Ташбалта ашык», Саидмуродов «Тоо сулуусу». * [[1974]] жыл - [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Куйдирмаган кундош», Жура Махмудов «Сулуу», [[Токомбаев, Аалы|Аалы Токомбаев]] «Ашырбай», Рихси Орифжонов «Жазасы жок кылмыш», Саид Ахмад «Келиндер козголоңу». * [[1975]] жыл - Турсун Сабиров «Орзигул», [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] "Текшерүчү", Умарахунов «Алыстагы адам», Хутаев «Карыялар жаш жаны менен», Исмаил Акрам «Адилеттүүлүк». * [[1976]] жыл - Мехрибон Назаров "Достун колу", [[Абдумомунов, Токтоболот|Т. Абдумомунов]] «Эч кимге айтпа», Бабаханов «Тамашакөй Али», Ахмедов «Сырлар сандыгы». * [[1977]] жыл - Папаян «Той алдында дүрбөлөн", [[Байтемиров, Насирдин|Насриддин Байтемиров]] «[[Салиева Уркуя|Уркуя]]», [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Аталардын мурасы», [[Токомбаев, Аалы|Аалы Токомбаев]] «Жаныбарга боор ооруу». Мындан тышкары, театр сахнасында көптөгөн [[концерт]]тик программалар коюлган. == Башкы [[режиссёр]]лор == # [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] ([[1914]]-[[1932]] жылдары) # Болта Махмудов ([[1941]] жылга чейин) # [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] ([[1942]]-[[1949]] жылдары) # Гуломжон Исроилов # Фаина Анатольевна Литвинская ([[1957]]-[[1967]] жылдары) # Собиржон Юлдашев # Эркин Муродов # Журабой Махмудов ([[1971]]-[[1975]] жылдары) # Салохиддин Умаров # Махмуджон Гуломов # [[Ибраев, Бообек|Бообек Ибраев]] # Абдурашид Бойтемиров # [https://uz.wikipedia.org/wiki/Mugʻanniy_(Gʻanijon_Xolmatov) Ганижон Холматов]<ref>{{Cite web |title=<small>Ўшда Муғанний хотираси ёдга олинмоқда</small> |url=https://www.ozodlik.org/a/26833044.html |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303112330/https://www.ozodlik.org/a/26833044.html }}</ref> ([[2007]] жылга чейин) # Каримжон Юлдашев # Набижон Мамажонов == Театрдын көркөм жетекчилери == # [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] ( [[1914]]-[[1932]] жылдары) # Болта Махмудов ([[1941]] жылга чейин) # С. Григорьян ([[1941]]-[[1942]] жылдары) # [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] ([[1942]]-[[1949]] жылдары) # Зиёйдин Камолов ([[2016]]-[[2018]] жылдары) # Равшан Турсунов [[2018]] жылдан. == Театрдын [[директор]]лору == # [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] ( [[1914]]-[[1932]] жылдары) # Солихон Ахмаджонов # Бобохон Ортиков # Абдугани Нурбоев # Салимжон Ёдгоров # Фаттох Мансуров # Лутфулла Исаков # Махмуджон Умаров # Алихон Жураев # Нурмамат Солиев # Солижон Розиков # Мухаммадусмон Азизов # Комилжон Восилов # Хошимжон Юлдашев # Набижон Мамажонов (4 май [[2015]]-1 июль [[2019]]) #Азам Абдуразаков (2019 жылдан) == Колдонулган [[адабият]]тар == # [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5 том, 763 бет. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: [[Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору]], [[2014]]. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 # Энциклопедия Ошской области, Академия Наук Киргизской ССР. Раздел Театральная жизнь, [[1987]] жыл. # Национальная Энциклопедия Узбекистана, Академия Наук Республики Узбекистан, г. [[Ташкент]], [[2000]]-[[2006]] годы (буква Ў, стр.219), Государственное научное издательство ««Узбекская национальная энциклопедия», [[Ташкент]]<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O%27%20harfi.pdf |accessdate=2015-12-11 |archivedate=2021-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210830225628/https://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O%27%20harfi.pdf }}</ref>. # [[Кадыров Ысмайыл (М.Жаныбек)|Ысмайыл Кадыров]] [[«Кыргыздын гиннесс китеби»]], [[Бишкек]], "Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору", [[2008]] жыл. 216 б., 94 бет — ISBN 978-9967-14-059-2. (кирг.)<ref>{{Cite web |title=<small>«Кыргыздын Гиннес китеби» 94 бет</small> |url=http://studydoc.ru/doc/247002/tekst-tolugu-menen-word-formatynda-k%D3%A9ch%D2%AFr%D2%AFls%D2%AFn |accessdate=2016-09-11 |archivedate=2018-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181014203441/http://studydoc.ru/doc/247002/tekst-tolugu-menen-word-formatynda-k%D3%A9ch%D2%AFr%D2%AFls%D2%AFn }}</ref>. # [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] "Ошский узбекский музыкальный театр", Фрунзе шаары: Кыргызстан, [[1980]] жыл. - 59 с. 21 см, ББК 85.4. (узб.), (рус.) и (кирг.)<ref>[http://search.rsl.ru/ru/record/01001001622 Ошский узбекский музыкальный театр]</ref>. # [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Видные сыновья Оша», [[Ош шаары]]: Ошская областная типография, [[2000]] жыл — 176 с. (узб.) и (рус.) # [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Ошский академический театр», [[Ош шаары]], "Азия Принт", [[2010]] жыл, — 52 с. (узб.) # [["Кыргызстандын гүлдөп-өсүшү үчүн" энциклопедиясы]] ("Во имя процветания Кыргызстана" Энциклопедическое издание о выдающихся узбеках Кыргызстана) Под рук. Жураева Б.Ж. ([[:ky:Абдугани Абдугафуров|Абдугафуров А.]], Рахманов Д.Д. и др.), Ош, "Ризван", 2017, страницы 27-32, 287-309, страниц 336| ISBN= 978-9967-18-344-5 УДК 351/354. ББК 66,3(2Ки). # Театральная энциклопедия, Том IV / Глав. ред. С.С. Мокульский, П.А. Марков. — Москва: Гос. науч. изд-во "Сов. энциклопедия", 1965. — С. 241. — 1152 с. # Киргизская Советская Социалистическая Республика: энциклопедия / глав. ред. Орузбаева Б.О. Институт истории АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Глав. ред. Киргизской сов. энциклопедии, 1982. — С. 432, 443. — 488 с. # Энциклопедия Ошской области, Раздел "Театральная жизнь" / гл. ред. Орузбаева Б.О. Академия Наук Киргизской ССР. — Фрунзе (Бишкек): Глав. ред. Киргизской сов. энциклопедии, 1987. — С. 109-111. — 445 с. ББК 92я2 (рус.). # Национальная энциклопедия Узбекистана / Государственное научное издательство "Ўзбекистон миллий энциклопедияси" Академии наук Республики Узбекистан. — Ташкент: Государственное научное издательство "Ўзбекистон миллий энциклопедияси", 2000-2006. — С. 219, буква "Ў". (узб.) # Национальная энциклопедия «Кыргызстан», 5 том / гл. ред. Асанов Ү.А. Центр Государственного языка и энциклопедии Национальной академии наук Киргизской Республики. — Бишкек: Центр Государственного языка и энциклопедии, 2014. — С. 763. — ISBN 978-9967-14-111-7. (кирг.) # Кыргызстан: энциклопедия / глав. ред. О. Ибраимов Центр Гос. языка и энциклопедии АН КР. — Фрунзе: Центр Гос. языка и энциклопедии, 2001. — С. 485, 520. — 546 с. # Искусство советской Киргизии. — Москва; Ленинград: Государственное издательство "Искусство", 1939. — С. 41, 42, 44. — 173 с. Мат-лы к декаде кирг. искусства в Москве. 1939 г. # Киргизский театр: очерк истории / Львов Н.И. — Москва: Искусство, 1953. — С. 129. — 227 с. # Культурное строительство в Киргизии: ч. 1. 1930-1941 гг.: Народное образование / Каниметов А.К. Институт истории АН Кирг.ССР. — Фрунзе: Киргизское государственное издательство, 1957. — С. 18, 47. # Искусство Киргизской ССР / Новиченко Е.И, Сальникова О.И.. — Фрунзе, 1958. — С. 40, 70. — 142 с. # "Розияхон Муминова "Декада киргизского искусства и литературы в Москве" / Ф.А. Литвинская. — Фрунзе: Киргизгосиздат, 1958. -16 с.: ил.; 20 см. # Таджихон Хасанова: Нар. артистка Киргиз. ССР / Ф.А. Литвинская. — Фрунзе: Киргизгосиздат, 1958. -20 с.: ил.; 20 см. # Вопросы коммунистического воспитания / Глав. ред. Алтмышбаев А.А. Институт философия и права АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Изд-во Академии наук Киргизской ССР, 1963. — С. 86, 98. — 99 с. # Нация и национальные отношения / Глав. ред. Алтмышбаев А.А. Институт философия и права АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Илим, 1966. — С. 91, 92. — 142 с. # Киргизская ССР в ... году: указатель литературы / Государственная республиканская библиотека Киргизской ССР им. Н.Г. Чернышевского. — Фрунзе: Библиотека, 1966. — С. 467, 468. # История Киргизской ССР / Глав. ред. Джамгерчинов Б.Д. Институт истории АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Кыргызстан, 1968. — С. 64. — 708 с. УДК 9(С54) # Библиография Киргизии (Том 4,Выпуск 6) / Ж.Л. Амитин-Шапиро. — Фрунзе: Киргизстан, 1970. — С. 177. # История советского драматического театра, Том 6 / Москов Институт истории искусств. — Москва: Наука, 1971. — С. 324, 326. # История киргизского искусства / Салиев А.А. Институт философии и права АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Илим, 1971. — С. 76, 108. — 407 с. # История советского крестьянства Киргизстана / Шерстобитов В.П. Институт истории АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Илим, 1972. — С. 156, 522. — 610 с. # Вопросы истории Коммунистической партии Киргизии, том 11 / Институт истории партии при ЦК КП Киргизии. — Фрунзе: Кыргызстан, 1975. — С. 251. # Путешествие по Южной Киргизии / Картавов М.М. Исаев. А.. — Фрунзе: Кыргызстан, 1978. — С. 21. — 45 с. # Второй Всесоюзный фестиваль драматургии и театрального искусства народов СССР: сборник справочных и библиографических материалов / Государственная центральная театральная библиотека, Управление театров (Руссия). — Москва: Гос. центр. театральная библиотека, 1979. — С. 10. — 80 с. # Культурное строительство в Киргизской ССР в годы довоенных пятилеток / Данияров С.С. Институт истории АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Изд-во Илим, 1980. — С. 243. — 281 с. # "Годы и роли: Творч. портр. нар. артистки Кирг. ССР Т. Салиевой" / Ф.А. Литвинская. — Фрунзе: Кыргызстан, 1981. — 76 с. 4 л. ил.; 16 см. # "Народное движение в ирригационном строительстве Киргизии, 1939-1941 гг." / Будянский Д.М.. — Бишкек: Илим, 1991. — С. 130. — 164 с. # "Эпос "Манас" и эпическое наследие народов мира" / Аскаров Т.А., Койчуев Т.К.. — Бишкек: Кыргызстан, 1995. — С. 192. — 207 с. # История милиции Кыргызстана, том 1 / Асаналиев Т.А. Бишкекская высшая школа милиции МВД КР. — Бишкек, 1996. — С. 100-101. (рус.) # "Социальные тенденции Кыргызской Республики 1999-2003: 2001-2005" / Абдыкалыков О.. — Бишкек: Национальный статкомитет, 2007. — С. 136. # "Проблематика поэтического слова в кыргызском зарубежье" / Сабирова В.К., Сарыбаева Г., Эрназарова Г.Б.. — Ош: ОшГУ, 2018. — С. 3. (рус.) # [["Кыргызстандын гүлдөп-өсүшү үчүн" энциклопедиясы]] ("Во имя процветания Кыргызстана" Энциклопедическое издание о выдающихся узбеках Кыргызстана) Под рук. Жураева Б.Ж. ([[:ky:Абдугани Абдугафуров|Абдугафуров А.]], Рахманов Д.Д. и др.), Ош, "Ризван", 2017, страницы 27-32, 287-309, страниц 336| ISBN= 978-9967-18-344-5 УДК 351/354. ББК 66,3(2Ки). # Одилжон Дадажонов "Тарыхка кайрылып" (узб. "Мозийға қайтиб"), [[Ош шаары]], "Ризван" [[2021]] жыл, - 398 с. ISBN=978-9967-9258-6-1 УДК 821,51. ББК 84.УЗ7-4. Д14. (узб.)<ref>[https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/pfbid025nNihddoY4Pzje6RaHwiNdD5pTXkUBPt78ScpgzJNaoxbuvS8SW6kfBkqMhJD6Fql]</ref> == Ошондой эле кароо == * [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] * [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] * [[Журахон Рахмонов]] == Тиркемелер == {{Reflist|colwidth=30em}} == Интернеттеги шилтемелер == * [https://web.archive.org/web/20160310012811/http://ru.sputnik.kg/culture/20160117/1021630041.html Спектакль "Барсбек" будет представлять Кыргызстан на международном фестивале в Турции] * [https://web.archive.org/web/20150202215028/http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm <small>Актёрская династия</small>] * [https://web.archive.org/web/20150202205819/http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm <small>Они стояли у истоков</small>] * [http://www.alliance-press.kg/ru/news/view/717 <small>27 марта – Всемирный день театра</small>] * [http://rus.kg/news_rus/interesno_rus/50898-k-100-letiyu-stareyshego-teatra-kyrgyzstana.html <small>К 100 летию старейшего театра Кыргызстана</small>]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180606231549/http://rus.kg/news_rus/interesno_rus/50898-k-100-letiyu-stareyshego-teatra-kyrgyzstana.html |date=2018-06-06 }} * [http://slovo.kg/?p=96889 <small>Старейшему театру Кыргызстана — 100 лет</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180426064100/http://slovo.kg/?p=96889 |date=2018-04-26 }} * [https://daryo.uz/k/2018/03/30/markaziy-osiyodagi-eng-keksa-professional-teatr-100-yoshga-toldi/ <small>Марказий Осиёдаги энг кекса профессионал театр 100 ёшга тўлди</small>] * [https://24.kg/obschestvo/60162_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ Люди, которые меняли мир] * [https://24.kg/obschestvo/77551_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ <small>Люди, которые меняли мир</small>] * [https://web.archive.org/web/20190403110620/https://www.peoplelife.ru/174413 Биографии известных людей] * [https://web.archive.org/web/20151222091305/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/39812?cl=ru-ru <small>Указ Президента Кыргызстана №354 от 14.10.2004 года</small>] * [https://web.archive.org/web/20151001122051/http://www.knews.kg/culture/39275_osh_stareyshiy_teatr_respubliki_otmetil_svoe_95-letie/ <small>Ош старейший театр республики отметил своё 95-летие</small>] * [http://www.24kg.org/kultura/2757/ <small>В Кыргызстане Ошскому узбекскому театру музыкальной драмы 95 лет</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160425211706/http://www.24kg.org/kultura/2757/ |date=2016-04-25 }} * [http://www.osh.turmush.kg/ru/news:93883 <small>Ошский академический узбекский музыкально-драматический театр имени Бабура 29 ноября отметит своё 95-летие</small>] * [http://www.for.kg/news-298789-ru.html <small>В Ошском театре имени Бабура за 95-летний период работы поставлено около 600 спектаклей</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826150333/http://www.for.kg/news-298789-ru.html |date=2018-08-26 }} * [http://www.ozodlik.org/content/article/26717554.html <small>Ўш ўзбек академик театри 95-йиллигини нишонлади</small>] * [http://moodle.pharmi.uz/library/books/ensiklopediya/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O'%20harfi.pdf <small>Национальная энциклопедия Узбекистана</small>]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180712190834/http://moodle.pharmi.uz/library/books/ensiklopediya/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O%27%20harfi.pdf |date=2018-07-12 }} * [https://web.archive.org/web/20170705040903/https://www.open.kg/about-kyrgyzstan/art/theater/115-teatr-kyrgyzstana-v-20-80-godah.html <small>Театр Кыргызстана в 20-80 годах</small>] * [https://ru.sputnik.kg/culture/20170120/1031370028/vice-premer-uzbekistana-poobeshchal-50-tys-starejshemu-teatru-kr.html <small>Директор ошского театра: вице-премьер Узбекистана пообещал нам $50 тыс.</small>] * [http://slovo.kg/?p=52879 "Барсбек" покажут на международном фестивале] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402181655/http://slovo.kg/?p=52879 |date=2019-04-02 }} * [http://www.ehoosha.com/?module=articles&action=view&id=1131 Из истории старейшего театра страны] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180810205404/http://www.ehoosha.com/?module=articles&action=view&id=1131 |date=2018-08-10 }} * [http://uza.uz/ru/culture/demonstratsiya-druzhby-i-sotrudnichestva-16-02-2017 <small>Демонстрация дружбы и сотрудничества</small>] * [http://uza.uz/ru/culture/kollektiv-oshskogo-teatra-v-andizhane-14-02-2017<small>Коллектив Ошского театра - в Андижане</small>]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20151117023421/http://teatrbabur.kg/index.php/ru/istoriya-2 <small>Официальный сайт театра</small>] * [http://www.alliance-press.kg/uz/news/view/35 <small>Открылся 97-сезон театра</small>] * [http://www.nlkg.kg/ru/society/grimasy-i-kaprizy-obezyany <small>Гримасы и капризы Обезьяны</small>] * [http://tyup.net/page/babur-atyndagy-osh-mamlekettik-akademik-oacutecopyzbek-muzykaluu-drama-teatry Бабур атындагы Ош Мамлекеттик Академиялык өзбек музыкалуу драма театры] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180810210123/http://tyup.net/page/babur-atyndagy-osh-mamlekettik-akademik-oacutecopyzbek-muzykaluu-drama-teatry |date=2018-08-10 }} * [https://24.kg/obschestvo/60162_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ Люди, которые меняли мир] * [http://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-40191001 "Жайдари келин" чегара оша томоша кўрсатди] * [https://centre1.com/kyrgyzstan/v-oshe-postavili-dushevnye-smyateniya-babura-s-pomoshhyu-uzbekistana/ <small>В Оше поставили «Душевные смятения Бабура» с помощью Узбекистана</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180828203242/https://centre1.com/kyrgyzstan/v-oshe-postavili-dushevnye-smyateniya-babura-s-pomoshhyu-uzbekistana/ |date=2018-08-28 }} * [https://web.archive.org/web/20180210202307/http://www.alliance-press.kg/ru/news/view/614 <small>Пред юбилейный сезон театра имени Бабура</small>] * [https://web.archive.org/web/20171028185017/http://vlast.kg/art/teatr-imeni-babura-100-let-na-sluzhbe-u-mul-tikul-turalizma-i-polie-tnichnosti/ <small>Театр имени Бабура: 100 лет на службе у мультикультурализма и полиэтничности</small>] * [https://newspaperarchive.com/frunze-sovetnik-kyrgyzstan-aug-29-1972-p-4/ <small>Газета "Советтик Киргизстан" №203 29.08.1972 г. стр.4</small>] * [https://www.youtube.com/watch?v=264L-aepbFQ <small>Документальный фильм студия "Кыргызтелефильм" "Ошский государственный узбекский музыкально-драматический театр имени Бабура"</small>] * [https://yug.kg/item/teatr-imeni-babura-g-osh/ Театр имени Бабура] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190616115840/https://yug.kg/item/teatr-imeni-babura-g-osh/ |date=2019-06-16 }} * [http://oshshamy.kg/index.php/kg/component/k2/item/2989-kylym-karytkan-babur-teatry Кылым карыткан Бабур театры] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200803182343/http://oshshamy.kg/index.php/kg/component/k2/item/2989-kylym-karytkan-babur-teatry |date=2020-08-03 }} * [https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/2375693446001652 "Мозийға қараб иш кўрмоғлиқ хайрлиқдир"] * [https://www.youtube.com/watch?v=FM0JXUMCmDM <small>Рахмонберди Мадазимов ҳақида /"Мозийга қараб иш кўрмоқлик хайрлидир!" 1- қисм</small>] * [https://web.archive.org/web/20171107023829/http://procella.ru/index.php?do=person&view=9730 Мадазимов Рахмонберди Мадазимович] * [https://archive.today/20191213144347/http://teatrjurnali.uz/yangiliklar/296-zbek-millij-akademik-drama-teatri-ir-iziston-respublikasiga-tashrif-buyuradi <small>Ўзбек Миллий академик драма театри Қирғизистон Республикасига ташриф буюради</small>] * [https://www.youtube.com/watch?v=iDEHczRIbHo Известные узбеки из Кыргызстана] * [https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/2331239363780394 "Мозийға қараб иш кўрмоғлиқ хайрлидир"] * [http://www.zamonaviy.uz/yangiliklar/markaziy_osiyodagi_eng_keksa_professional_teatr_100_yoshga_to_ldi/2018-03-30-1949 Markaziy Osiyodagi eng keksa professional teatr 100 yoshga to‘ldi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219150233/http://www.zamonaviy.uz/yangiliklar/markaziy_osiyodagi_eng_keksa_professional_teatr_100_yoshga_to_ldi/2018-03-30-1949 |date=2019-12-19 }} * [https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/2381326545438342 "Мозийға қараб иш кўрмоғлиқ хайрлидир"] * [https://www.youtube.com/watch?v=w2m4NYRxYyI <small>Болтихожи Султонов ҳақида /"Мозийга қараб иш кўрмоқлик хайрлидир!" 2- қисм</small>] * [https://zen.yandex.ru/media/id/5e8af4a47dce0e10edfc9675/osh-akademik-zbek-muzykaluu-drama-teatry-kyrgyzstanda-e-baiyrky-borborduk-aziiada-ekinchi-baiyrky-teatry-5eb550d4d86ce72cb4b1908a <small>Ош академик өзбек музыкалуу драма театры - Кыргызстанда эң байыркы, Борбордук Азияда экинчи байыркы театры</small>] [[Категория:Кыргыз маданияты]] [[Категория: Ош шаары]] [[Категория: Кыргыз театры]] [[Категория:Ош шаарынын Бабур театры| ]] [[Категория: Кыргыз драматургиясы]] [[Категория: СССР]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:1914-жыл]] cl40s2nb6kqrq326ng9trup3ogcgbvu 0 57324 650967 612071 2026-08-09T23:24:32Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650967 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = муниципалитет |кыргызча аталышы = Хардхайм |расмий аталышы = Hardheim |сурөтү = [[Сүрөт:Hardheim schloss.jpg|330px]] |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Hardheim COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=36 |lat_sec=38 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=28 |lon_sec=26 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Баден-Вюртемберг |таблицадагы облус = Баден-Вюртемберг |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район |район = Неккар-Оденвальд |таблицадагы район = Неккар-Оденвальд (район){{!}}Неккар-Оденвальд |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = 8 ички район |башчысынын түрү = |башчысы = Хериберт Фоуквет |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 87,03 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 250 |климаты = |расмий тили = |калкы = 7223 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 06283 |почта индекси = 74736 |почта индекстери = |автоунаа коду = MOS |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 08 2 25 032 |Commons түрмөгүндө = Hardheim |сайты = http://www.hardheim.de |сайтынын тили = de }} '''Хардхайм''' ({{lang-de|Hardheim}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Баден-Вюртемберг]] [[Германия жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Карлсруэ (округ)|Карлсруэ]] [[Административдик округ (Германия)|административдик округуна]] карайт. [[Неккар-Оденвальд (район)|Неккар-Оденвальд]] районуна кирет. Калкы — 7223 киши(2013-ж.). .<ref>{{Cite web |title=Bevölkerungsentwicklung in den Gemeinden Baden-Württembergs 2010 |url=http://www.statistik-bw.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_10001.pdf |access-date=2015-09-03 |archive-date=2013-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501053941/http://www.statistik-bw.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_10001.pdf |dead-url=yes |accessdate=2015-09-03 |archivedate=2013-05-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130501053941/http://www.statistik-bw.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_10001.pdf }}</ref> Аянты — 87,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''08 2 25 032''. Мэр — Хериберт Фоуквет. Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 Шаардык районго бөлүнөт. == Булактар == {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * [http://www.hardheim.de Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030426082722/http://www.hardheim.de/ |date=2003-04-26 }} {{Баден-Вюртемберг Жерине караган райондор}} {{Германия:Неккар-Оденвальд Район:Шаарлар}} {{BadenWürttemberg-geo-stub}} [[Категория:Баден-Вюртемберг шаарлары]] ix4b7wu8c2w1hfopacybazixc5shsuw 0 59366 650962 581877 2026-08-09T20:02:58Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650962 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = муниципалитет |кыргызча аталышы = Нойербург |расмий аталышы = Neuerburg |сүрөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Stadt Neuerburg COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=0 |lat_sec=38 |lon_dir=E |lon_deg=6 |lon_min=17 |lon_sec=45 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Рейнланд-Пфальц |таблицадагы облус = Рейнланд-Пфальц |район түрү = Германия району{{!}}Району |район = Айфель-Битбург-Прүм |таблицадагы район = Айфель-Битбург-Прүм (район){{!}}Айфель-Битбург-Прүм |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = Вилли Хермес |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 10,23 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 330 |климаты = |расмий тили = |калкы = 1530 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 06564 |почта индекси = 54673 |почта индекстери = |автоунаа коду = BIT |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 07 2 32 088 |Commons түрмөгүндө = Neuerburg |сайты = http://www.neuerburg-eifel.de |сайтынын тили = de }} '''Нойербург''' ({{lang-de|Neuerburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Айфель-Битбург-Прүм (район)|Айфель-Битбург-Прүм]] районуна кирет. Калкы — 1530 киши (2013-жыл). .<ref>{{Cite web |title=Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende) |url=https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 |accessdate=2015-09-07 |archivedate=2021-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428054219/https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 }}</ref> Аянты — 10,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''07 2 32 088''. Муниципалитеттин башчысы — Вилли Хермес. ==Булактар== {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * [http://www.neuerburg-eifel.de Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170926041824/http://www.neuerburg-eifel.de/ |date=2017-09-26 }} {{Рейнланд-Пфальц райондору}} {{Германия:Айфель-Битбург-Прүм району:Шаарлар}} {{RhinelandPalatinate-geo-stub}} [[Категория:Рейнланд-Пфальц шаарлары]] j8dx8ehhmvbby8tl0bb29j5af7lqjpf 0 60504 650953 572927 2026-08-09T15:02:32Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650953 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |макамы = муниципалитет |кыргызча аталышы = Айзельфинг |расмий аталышы = Eiselfing |сурөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Eiselfing COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=3 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=14 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Бавария |таблицадагы облус = Бавария |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Району |район = Розенхайм |таблицадагы район = Розенхайм (район){{!}}Розенхайм |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = Руперт Оберхубер |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 34,87 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 470 |климаты = |расмий тили = |калкы = 2901 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 08071 |почта индекси = 83549 |почта индекстери = |автоунаа коду = RO |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 09 1 87 126 |Commons түрмөгүндө = Eiselfing |сайты = http://www.eiselfing.eu/ |сайтынын тили = de }} '''Айзельфинг''' ({{lang-de|Eiselfing}}) — [[Германия|Германиянын]] [[Бавария|Бавария жериндеги]] [[муниципалитет]]. Жогорку Бавария [[Административдик округ (Германия)|административдик округуна]] карайт. Розенхайм районуна кирет. Калкы — 2901 киши (2010-жыл)<ref>{{Cite web |title=Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende) |url=https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 |accessdate=2015-09-11 |archivedate=2021-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428054219/https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 }}</ref>. Болжолдуу аянты — 34,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''09 1 87 126''. == Булактар == {{Булактар}} == Тышкы шилтемелер == * [http://www.eiselfing.eu/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151014030210/http://eiselfing.eu/ |date=2015-10-14 }} [[Категория:Бавария шаарлары]] 2hyxt3l89cgrewhwc9vovpifunwpvlm 0 64420 650966 614138 2026-08-09T23:04:38Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650966 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = шаар |кыргызча аталышы = Ферль |расмий аталышы = Verl |сурөтү = [[Сүрөт:Verl Heimathaus 20060723 034.jpg|330px]] |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Verl COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=52 |lat_sec=59 |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=31 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Түндүк Рейн-Вестфалия |таблицадагы облус = Түндүк Рейн-Вестфалия |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район |район = Гютерсло |таблицадагы район = Гютерсло (район){{!}}Гютерсло |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = 5 ички район |башчысынын түрү = |башчысы = Пауль Хермрек |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 71,36 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 92 |климаты = |расмий тили = |калкы = 24984 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 05246 |почта индекси = 33415 |почта индекстери = |автоунаа коду = GT |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 05 7 54 044 |Commons түрмөгүндө = Verl |сайты = http://www.verl.de/ |сайтынын тили = de }} '''Ферль''' ({{lang-de|Verl}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Түндүк Рейн-Вестфалия|Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Детмольд (округ)|Детмольд]] [[Административдик окрус (Германия)|административдик округуна]] карайт. [[Гютерсло (район)|Гютерсло]] районуна кирет. Калкы — 24984 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты — 71,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''05 7 54 044''. Мэр — Пауль Хермрек. Шаар административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт. == Булактар == {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * [http://www.verl.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201125030909/https://www.verl.de/ |date=2020-11-25 }} {{Түндүк Рейн-Вестфалия райондору}} {{Германия:Гютерсло Район:Шаарлар}} {{NorthRhineWestphalia-geo-stub}} [[Категория:Түндүк Рейн-Вестфалия шаарлары]] 4ighmbby83m1egs0qvnh3paiaanuocd 0 72658 650959 648485 2026-08-09T19:02:06Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650959 wikitext text/x-wiki {{Кинематографчы |ысымы = Рахмонберди Мадазимов |нукура ысымы = {{lang-uz|Раҳмонбери Мадазимов}} |сүрөт =|thumb|200px|<small>Рахмонберди Мадазимов-[[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|театрдын]] биринчи негиздөөчүсү, директору, көркөм жетекчиси жана башкы режиссёру</small> |туурасы = 200px |сүрөттүн баяндамасы = Рахмонберди Мадазимов |төрөлгөндөгү ысымы = Мирза Рахмонберди Мухаммадазим аълам уулу |туулган датасы = 1875 |өлгөн датасы = 1933 |туулган жери = [[Ош шаары]], [[Ош уезди]], [[Түркстан]] |өлгөн жери = [[Өзгөн шаары]], [[Ош облусу]], [[Кыргыз ССР]] |кесиби = [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры]]н биринчи негиздөөчүсү, директору, көркөм жетекчиси, башкы режиссёру жана [[артист]]и, [[жазуучу]], музыкант |жарандыгы = [[Түркстан]]<br />{{Өлкө желеги|Кыргыз ССР}} |активдүү жылдары = [[1914]] - [[1932]] жылдары |багыты = театр артисти, көркөм жетекчиси жана башкы режиссёру |киностудия = |сыйлыктары = |imdb_id = |сайт = }} '''Рахмонберди Мухаммадазимович Мадазимов''' ({{lang-uz|Раҳмонбери Мадазимов}}; ([[1875]], [[Ош шаары]], [[Ош уезди]], [[Түркстан]] - [[1933]]), [[Өзгөн шаары]], [[Ош облусу]], [[Кыргыз ССР]] - [[Кыргызстан]]да театралдык кыймылдын негиздөөчүсү жана уюштуруучусу, [[Борбордук Азия]]да экинчи байыркы профессионал театры болуп эсептелген [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры]]н негиздөөчүсү, биринчи директору, көркөм жетекчиси жана башкы режиссёру, [[Кыргызстан|кыргызстандык]] [[артист]], [[жазуучу]] жана музыкант. Кыргызстандын түштүгүндөгү [[жадидизм|жадидизмдин]] лидери жана [[Идеология|идеологу]]. Ал [[Кыргызстан]]дын маданиятын, көркөм өнөрүн жана элге билим берүү системасын өнүктүрүүгө зор салым кошкон. [[Ош облусу|Ош областтык]], [[Ош|Ош шаардык]] жана [[Кара-Суу району|Кара-Суу райондук]] Кеңештеринин [[Депутат|депутаты]] болуп шайланган. Кыргызстанда жаңы мамлекеттүүлүктүн түптөлүшүнүн башында Рахмонберди Мадазимов [[Кара кыргыз автономиялуу областы|Кара-Кыргыз автономиялуу областын]] түзүүдө активдүү роль ойногон. == Өмүр баяны == Мирзо '''Рахмонберди [[ажы]] Мухаммадазим аълам уулу''' (Мадазимов) [[1875]] жылы [[Ош шаары]]нда туулган. Ал эми, ал жана анын атасы Мухаммадазим [[Мекке]]ге [[ажылык]]ка барган кадырлуу окумуштуу молдолор болчу, ал дуба окуп үмүтсүз оор ооругандарды дарылаган. Мирзо Рахмонберди [[ажы]] чоң кадыр-баркка ээ болгон. [[1914]] жылы '''Рахмонберди Мадазимов''' жетекчилигинде [[Ош шаары]]нын [[Орус-тузем мектептери|орус-тузем мектеби]] мугалими [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] менен бирге [[театр]]алдык кружок негиздеген.<ref>{{Cite web |title=Ош старейший театр республики отметил своё 95-летие |url=http://www.knews.kg/culture/39275_osh_stareyshiy_teatr_respubliki_otmetil_svoe_95-letie/ |accessdate=2015-10-01 |archivedate=2015-10-01 |archiveurl=https://archive.today/20151001122051/http://www.knews.kg/culture/39275_osh_stareyshiy_teatr_respubliki_otmetil_svoe_95-letie/ }}</ref> [[1918]] жылы Рахмонберди Мадазимов жетекчилигинде [[Ош уезди]]нын башка агартуу ишмерлери жана мугалимдери Бекназар Назаров, Иброхим Мусабоев, [[:ru:Зайнобиддинов, Журахон|Журахон Зайнобиддинов]], [[:ru:Камолов, Назирхон|Назирхон Камолов]], Абдурашид Эшонхонов, А. Саидовдор менен бирге [[Түркстан]] фронти Реввоенсоветине караштуу концерт бригадасын базасында [[Кыргызстан]]да биринчи жолу жергиликтүү мусулман элдерден түзүлгөн өз демилгеси менен иштөөчү театралдык кружок негизделген. Кийин ал труппага Абдукодир Исхоков, Исроилжон Исмоилов, Жалил Собитовдор кошулган. Театр труппасынын биринчи директору, көркөм жетекчиси жана башкы режиссёру Рахмонберди Мадазимов [[Кыргызстан]]дын театралдык кыймылдын биринчи негиздөөчүсү жана уюштуруучусу болгон<ref>{{Cite web |title=<small>Они стояли у истоков</small> |url=http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm |accessdate=2015-02-03 |archivedate=2015-02-03 |archiveurl=https://archive.is/20150203020116/http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm }}</ref>. [[1919]] жылы кружок драма труппасы болуп калыптанды. Бул труппа [[Кыргызстан]] түштүгүндө театралдык көркөм өнөрун өнүктүрүүго гана эмес жана кесиптик музыкалык көркөм өнөрун өнүктүрүүго дагы кызмат кылды. Анткени труппанын репертуарында спектакль коюудан тышкары, көптөгөн [[концерт]]тик программалар коюлду, ошондой эле спектаклдерди коштоогон элдик обондор үчүн музыкалык иштеп чыгуу жүргүзүлгөндүктан музыкант-профессионалдардын калыптанышы жолундо өзгөчө этабы болду. Андан ары бул труппа [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры]]н түзүү үчүн негиз болуп калды.<ref>[https://www.centrasia.org/person2.php?st=1386103932 <small>Центразия Персоны</small>]</ref> [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|Ош шаарындагы өзбек драма театры]] [[Борбордук Азия]]да [[Ташкент]] шаарындагы Хамза атындагы өзбек улуттук академиялык драма театрынан ([[1913]]-[[27 февраль]] [[1914]] жылдары негизделген) кийинки экинчи байыркы профессионал театры болуп эсептелет. Рахмонберди Мадазимов [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|театр]] курамында [[Ош уезди]]нын бардык райондорунда болуп, ал жерде спектаклдер коюп, Кыргызстандын маданиятын жана көркөм өнөрүн өнүктүрүүгө зор салым кошкон. Драма труппасында Рахмонберди Мадазимов тарабынан коюлган Маннон Уйгурдын "[[Түркстан]]дык табып" пьесасы өз убагында реакционерлердин кескин нааразылыгын келтирди. Ошол кезде труппа курамында аял актрисалар жок эле, анда аялдардын ролун Журахон Зайнобиддинов мыкты аткарган. [[Жарандык согуш]]тун убагында Ошко чектеш болгон райондор согуш майданына айланды. [[Ош шаары]]нын [[милиция]]сын башчысы [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султановдун]] сунушу боюнча [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|труппа]] бул фронттун катышуучусу жана [[РКП(б)|большевиктер партиясынын]] үгүтчүүсү болуп калды. [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|Театралдык труппа]] [[Ош уезди]]нин айылдарында, [[базар]]ларда, аянттарда жана эл көп чогулган башка жерлерде спектаклдер жана [[концерт]]терди коюп, Кыргызстанда Совет бийлигин орнотууга зор салым кошкон. Көрүнүктүү [[революция]] ишмерлери [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] жана [[Касымбеков Мырза Фазылбек|Фазылбек Касымбековтор]] [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|театралдык труппанын]] жаш жамаатына бутга турууга жардам берди. [[Султанов, Балтакожо|Б. Султановдун]] кудасы [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|Ош өзбек театрын]] биринчи негиздөөчүсү, директору жана көркөм жетекчиси Рахмонберди Мадазимов мындай айтып жүргөн: [[Корбашы]] [[Мадаминбек]] [[Андижан облусу|Андижан]]га жакын жерлерде талоончулук кылып, тургундарга куралдуу кол салып журду. [[Ош шаары]]нын [[милиция]]сын башчысы [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] жана Ош [[гарнизон]]у [[Андижан облусу|Андижан]] аскердик [[гарнизон]]ун [[курал-жарак]] менен камсыз кылуу учун жардам берууну каалады. Бирок ал жакка куралды кандай жеткирүүгө болот? Бул көйгөйдү [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|театр]] артисттери чечти. Арабаны жасалгалашты, анга [[курал-жарак]]ты жайып коюшту, үстүнөн төшөктөр коюшту. Артист Рахмонберди Мадазимов грим сыйпоолоп жана чоң "ишан"-диний үгүттөөчү болду. Дагы эки актёр анын "муридтери"-шакирттери болуп калды. Өзүнө жакын мусулмандардын ыйык [[Куран]] китебин коюшту, аны окуп жолго тушту. Араба Ходжаабадга жакындап барганда ок атылганы угулду. Арабаны ондогон атчандар курчооду. Ошондо арабакеч атчандарга бармагы менен "жымжырт" деп белгисин көрсөттү жана парданы тартып койду. Атчандар "ишан" жана анын "шакиртерин" көрүүшту жана жүгүнүүшту. Андан кийин аларды [[Андижан облусу|Андижан]]га чейин урмат менен жеткиришти. [[Курал-жарак]] менен камсыз кылуу үчүн [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|труппанын]] мындай "постановкалары" бир нече жолу кайталанды. [[Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Совети (ЭКС)|Кыргыз АССР эл комиссарлары Кеңешинин]] [[1929]] жылдагы [[Акты (документ)|токтомуна]] ылайык [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|театр]] өз ишин кесипкөй негизде баштаган. Ошол убакыттан баштап [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|театр]] сахнасында көйгөйлүү маселелерди чагылдырган чоң пьесалар жана чыгармалар коюлгон. Сахнада Рахмонберди Мадазимов тарабынан коюлган Камил Яшин жана Музаффар Мухамедовдун "Гулсара" музыкалуу драмасы чоң окуялардын бири болуп калды. [[1929]]-[[1931]] жылдары театрда Рахмонберди Мадазимов тарабынан К. Яшиндин "Лолахон", "Ажи-ажи" пьесалары коюлду. Бул чыгармалар идеялык душмандардын кара ойлорун ачып берди. "Лолахон" спектакли [[Араван]], [[Өзгөн району|Өзгөн]], [[Кара-Суу району|Кара-Суу]], Ходжаабад эмгекчилерин арасында көп жолу коюлуп жатты. [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|Театр]] кызматкерлерине карата реакциялык элементтер бир катар кол салууларды уюштуруштуу. [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|Театр]] артисттери Рахмонберди Мадазимовду, [[Моминова, Разияхан|Розияхон Муминованы]], Тожихон Хасанованы, [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмоновду]] кармап алуу жана көздорүн чукуу учун жалдангычтар даярдалган эле. [[Артист]]тердин коопсуздугун камсыз кылуу үчүн аларга куралдуу сакчылар коюлган эле. Уюштуруу кыйынчылыктарга карабастан, [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|театр]] өзүнүн репертуарын жаңы идеялык жана чоң көркөм чыгармалардын эсебинен кеңейтти. [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|Театрга]] бул учун [[СССР]]дин эл артисти Рахим Пирмухамедов, [[Өзбекстан]]дын эл артисттери Хикмат Латипов жана Кудрат Ходжаевтер чоң практикалык жардам көрсөттүшту. [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|Ош театрынын]] сахнасында Рахмонберди Мадазимов тарабынан "Эки коммунист", "Достор", "[[Алишер Навои]]" жана башка чыгармалар коюлду. [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|Ош өзбек драма театрын]] биринчи негиздөөчүсү, директору, көркөм жетекчиси жана режиссёру Рахмонберди [[ажы]] Мадазимов [[Өзгөн шаары]]на көчүп кеткенине байланыштуу [[1932]] жылы [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|театрдан]] жумуштан кетти жана [[1933]] жылы май айынын аягында [[Өзгөн шаары]]нда каза болду. Рахмонберди Мадазимов [[жазуучу]] эле, анын "Оштун мүнөздөмөсү" жана "Аттардын сөздүгү" китептери [[1914]]-[[1915]] жылдары [[Ташкент]] шаарындагы [[Түркстан генерал-губернаторлугу|Түркстан өлкөсү генерал-губернаторунун]] [[кеңсе]]сине караштуу [[басмакана]]сында басылып чыккан.<ref>[http://portalus.ru/modules/biographies/rus_readme.php/rss.php?subaction=showfull&id=1422803501&archive=&start_from=&ucat=1&category=1 <small>Порталус Биографии знаменитостей</small>]</ref> Рахмонберди Мадазимовтун эки уулу өзүнүн атасынын ишин татыктуу улантышты [[искусство]] жана [[маданият]]ке кызмат кылышты, [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|Ош драма театрын]] сахнасында көп жыл иштешти. [[Рахмонов Уринбой|Уринбой]] жана [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]]дор [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры]]нын негиздөөчүлөрүнөн бири болушкон жана [[Кыргызстан]]дын [[искусство]] жана [[маданият]]ын өнүгүшүнө чоң салым кошушкон, көп жаш актёрлорго тарбия беришти. Алардын чоң салымы жана эмгеги [[Кыргыз ССР]]инин жетекчилиги тарабынан жогору бааланган жана алар [[орден]]дер, көп сандаган медалдар, [[Грамота (сыйбарак)|ардак грамоталар]] менен сыйланышты.<ref>{{Cite web |title=<small>Актёрская династия</small> |url=http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm |accessdate=2015-02-03 |archivedate=2015-02-03 |archiveurl=https://archive.today/20150203020052/http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm }}</ref> == [[Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры|Театрдагы]] чыгармачылыгы == {| class="wikitable sortable" |- ! Год ! Название ! Оригинальное название {{lang-uz}} ! Автор |- | 1919 || Отцеубийца || Падаркуш || [[Бехбудий Махмудкожо|М. Бехбудий]] |- | 1919 || Лекарь из Туркестана || Туркистонлик табиб || [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]] |- | 1920 || Отравленная жизнь || Заҳарли ҳаёт || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] |- | 1921 || Сирота || Етим || [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий] |- | 1922 || Наказание клеветников || Туҳматчилар жазоси || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] |- | 1923 || Лолахон || Лолахон || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] |- | 1924 || Рапорт с юга || Жанубдан рапорт || Махмуд Рахмон |- | 1925 || Гулсара || Гулсара || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] жана [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ М. Мухамедов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826214822/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ |date=2018-08-26 }} |- | 1926 || Два коммуниста || Икки коммунист || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1927 || Друзья || Ўртоқлар || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1928 || Внутри || Ичкарида || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1929 || Халима || Ҳалима || [https://archive.today/20180306135655/http://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий] |- | 1929 || Ажи-ажи || Ажи-ажи || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] |- | 1930 || Истории на хлопковом поле || Пахта шумғиялари || Умаржон Исмоилов |- | 1931 || [[:ru:Женитьба (пьеса)|Женитьба]] || Уйланиш || [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] |- | 1932 || Переводчик || Тилмоч || [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]] |- |} * [[1919]] жыл - [[Бехбудий Махмудкожо|М.Бехбудий]] «Падаркуш», [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]] "[[Түркстан]]дык [[табып]]". * [[1920]] жыл - [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Уулануулган өмүр». * [[1921]] жыл - [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий] «Жетим». * [[1922]] жыл - [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Ушакчылардын жазасы». * [[1923]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Лолахон». * [[1924]] жыл - Махмуд Рахмон «Түштүктөн рапорт». * [[1925]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] жана [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ М. Мухамедов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826214822/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ |date=2018-08-26 }} «Гулсара». * [[1926]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] «Эки коммунист». * [[1927]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] «Достор». * [[1928]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] «Ичиндеги». * [[1929]] жыл - [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий] «Халима», К.Яшин «Ажи-ажи». * [[1930]] жыл - Умаржон Исмоилов «[[Пахтачылык|Пахта]] талаасындеги тарыхтар». * [[1931]] жыл - [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] «Үйлөнүү». * [[1932]] жыл - [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]] «Котормочу». Мындан тышкары, ал көп сандагы [[концерт]]тик программаларда катышкан. == Кыргызстандын түштүгүндөгү элге билим берүү системасына кошкон салымы == 20-кылымдын башында [[Ош шаары|Ош шаарында]] [[Жадид мектептери|жадид мектеби]] ачылып, анда Рахмонберди Мадазимов жана анын кудасы [[Султанов Балтакожо|Балтыхожа Султанов]] жана саякатчы, революционер [[Фазылбек Касымбеков]] иштешкен. Кыргызстандын түштүгүндөгү [[жадидизм|жадидизмдин]] лидерлери жана [[Идеология|идеологдору]] молдо Рахмонберди Мадазимов, [[Султанов Балтакожо|Балтыхожа Султанов]] жана саякатчы, революционер [[Фазылбек Касымбеков]] болушкон. Ал кезде катты билгендер аз болчу, катты негизинен ак сөөктөрдүн, колунда бар үй-бүлөлөрдүн балдары алышчу. Ошондуктан эл агартууга, Кыргызстандын түштүгүндө мектептердин тармагын өнүктүрүүгө молдо Рахмонберди Мадазимов зор көңүл бурган. Ал [[Ош облусу|Ош облусунун]] [[Эл агартуу|эл агартуу тармагын]] өнүктүрүүгө зор салым кошкон. [[Ош шаары|Ош шаарында]] Рахмонберди Мадазимов, [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] жана [[Фазылбек Касымбеков]] тарабынан мектеп ачылып, 60 тан ашуун бала, [[Кара-Суу (шаар)|Кара-Суудагы]] мектепте 20 дай бала окуган. 1918-жылдын 20-майында Ошто эл агартуу кеңешин түзүүгө активдүү катышкан. Рахмонберди Мадазимов, Балтыходжи Султанов жана Журахон Зайнобиддиновдун түздөн-түз катышуусу менен 1918-жылы август айында 95 орундуу биринчи бала бакча, 1918-жылы [[Ош уезди|Ош уездинде]] 13 мектеп ачылып, анда 939 бала жана өспүрүмдөр билим алышкан. Р. Мадазимовдун сунушу менен ачка калган жана жетим балдарга ысык тамак бекер таркатылган. Кыргызстанда жаңы мамлекеттүүлүктүн түптөлүшүнүн башында Рахмонберди Мадазимов, [[Султанов Балтакожо|Балтыхожа Султанов]], Насрулло Султанов, Журахон Зайнобиддинов, [[Санжар Касымбеков]], Иномжон Саидий, Журахон Шамсуддиновдор [[Кара кыргыз автономиялуу областы|Кара-Кыргыз автономиялуу областын]] түзүүдө активдүү роль ойношкон. Рахмонберди Мадазимов [[Ош облусу|Ош областтык]], [[Ош|Ош шаардык]] жана [[Кара-Суу району|Кара-Суу райондук]] Кеңештеринин [[Депутат|депутаты]] болуп шайланган. == Жеке жашоосу == * Атасы - Ибни Мухаммадаъзим аълам ([[1876]] жылы каза болгон), диний ишмер, уламо, [[Имам|мечит имамы]], [[Ош шаары|Ош шаарынын]] [[Казы|казысы]]. * Энеси - Биби Солиха ([[1850]]-[[1922]]) Уратепа шаарында төрөлгөн. * Жубайы - Бибихон ([[1884]]-[[1922]]) Уратепа шаарында төрөлгөн. * Балдары - Назокатхон ([[1902]]-[[1934]]), Хожинисо ([[1907]]-[[1932]]), [[Рахмонов Уринбой|Уринбой]] ([[1910]]-[[1980]]), Назирхон ([[1912]]-[[1917]]), [[Рахмонов Журахон|Журахон]] ([[1917]]-[[1977]]). * Экинчи аялы Шарофатхон ([[Өзгөн]] шаарынын тургуну) [[Султанов Мухтар Насруллаевич|Мухтар Султанов]]дун энеси болгон. * Небереси: [[:uz:Azizullo Izzatullayev|Азизулло Иззатуллаев]] * Туугандары: [[:ru:Ходжаназар Хувайдо|Хужаназар Хувайдо]], [[Абдуллаев, Хабиб Мухамедович|Хабиб Абдуллаев]] * Жээндери: [[:ru:Касымов, Анвар Махмудович|Анвар Косимов]], ырчы Мухаммадкарим Соипов. * Кудалары тарабынан туугандары: [https://24.kg/obschestvo/73205_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ Султан жана Кудрат Таирбаевдер]<ref>{{Cite web |title=Памирские письма капитана Зайцова |url=http://www.boris-belogolovy.ru/zaycev/zaycev27.html |access-date=2019-12-25 |archive-date=2020-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026061427/http://www.boris-belogolovy.ru/zaycev/zaycev27.html |dead-url=yes |accessdate=2019-12-25 |archivedate=2020-10-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201026061427/http://www.boris-belogolovy.ru/zaycev/zaycev27.html }}</ref><ref>[https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/2351438128427184 Тоирбоев Султон мингбоши]</ref>, [[Балтакожо Султанов]], [[Иззат Султанов|Иззат Султан]], [[Султанов Мухтар Насруллаевич|Мухтар Султанов]], [[Мамадали Курбанов]], [[:ru:Косимов, Махмуд Тожикулович|Махмуд Косимов]], [[:ru:Отабоев, Алишер Абдужалилович|Алишер Отабоев]], [https://web.archive.org/web/20181115013301/https://upl.uz/policy/6897-news.html Кодир Рахматович Парпиев], [http://www.sayasat.kg/society-mobile/57115-known-and-unknown-wife-of-the-president-of-uzbekistan-ziroathon-hoshimova.html Зироатхон (Ойхон) Хошимова], [[:uz:Erkin Komilov|Эркин Комилов]], Мурод Зайнобиддинович Салохиддинов - "Узвторцветмет" ААК мурдагы төрагасы, Ахмаджон Давидов - [[Ош шаары]]нын аткаруу комитетинин төрагасы. == Жазган китептери == * "Оштун мүнөздөмөсү" ({{lang-uz|«Ўшнинг тавсифи»}}, ({{lang-ru|"Характеристика Оша"}}), [[Түркстан генерал-губернаторлугу|Түркстан өлкөсү генерал-губернаторунун]] [[кеңсе]]сине караштуу [[басмакана]]сы, [[Ташкент]] шаары, [[1914]] жыл. * "Аттардын сөздүгү" ({{lang-uz|«Исмлар имлоси»}}, ({{lang-ru|"Словарь имён"}}), [[Түркстан генерал-губернаторлугу|Түркстан өлкөсү генерал-губернаторунун]] [[кеңсе]]сине караштуу [[басмакана]]сы, [[Ташкент]] шаары, [[1915]] жыл<ref>[https://uz.wikipedia.org/wiki/Ismlar_imlosi <small>"Аттардын сөздүгү" китебинен бир бөлүгү өзбек тилинде</small>]</ref>. == Колдонулган адабияттар == # [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том, 763 бет. Башкы редактору Асанов Ү.А. К 97. Б.: [[Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору]], [[2014]]. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 (кирг.) # Энциклопедия Ошской области, Раздел "Театральная жизнь" / гл. ред. Орузбаева Б.О. Академия Наук Киргизской ССР. — Фрунзе (Бишкек): Глав. ред. Киргизской сов. энциклопедии, 1987. — С. 110. — 445 с. ББК 92я2 (рус.) # Национальная энциклопедия Узбекистана / Государственное научное издательство "Ўзбекистон миллий энциклопедияси" Академии наук Республики Узбекистан. — Ташкент: Государственное научное издательство "Ўзбекистон миллий энциклопедияси", 2000-2006. — С. 219, буква (буква Ў, стр.219). (узб.)<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O%27%20harfi.pdf |accessdate=2015-12-22 |archivedate=2021-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210830225628/https://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O%27%20harfi.pdf }}</ref>. # [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] "Ошский узбекский музыкальный театр", Фрунзе шаары: Кыргызстан, [[1980]] жыл. - 59 с. 21 см, ББК 85.4. (узб.), (рус.) и (кирг.)<ref>[http://search.rsl.ru/ru/record/01001001622 Ошский узбекский музыкальный театр]</ref>. # [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Видные сыновья Оша», [[Ош шаары]]: Ошская областная типография, [[2000]] жыл — 176 с. (узб.) и (рус.) # [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Ошский академический театр», [[Ош шаары]], "Азия Принт", [[2010]] жыл, — 52 с. (узб.) # [["Кыргызстандын гүлдөп-өсүшү үчүн" энциклопедиясы]] ("Во имя процветания Кыргызстана" Энциклопедическое издание о выдающихся узбеках Кыргызстана) Под рук. Жураева Б.Ж. ([[:ky:Абдугани Абдугафуров|Абдугафуров А.]], Рахманов Д.Д. и др.), Ош, "Ризван", 2017, страницы 27-32, 287-309, страниц 336| ISBN= 978-9967-18-344-5 УДК 351/354. ББК 66,3(2Ки). # Одилжон Дадажонов "Тарыхка кайрылып" (узб. "Мозийға қайтиб"), [[Ош шаары]], "Ризван" [[2021]] жыл, - 398 с. ISBN=978-9967-9258-6-1 УДК 821,51. ББК 84.УЗ7-4. Д14. (узб.)<ref>[https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/pfbid025nNihddoY4Pzje6RaHwiNdD5pTXkUBPt78ScpgzJNaoxbuvS8SW6kfBkqMhJD6Fql]</ref> == Тиркемелер == {{Reflist|colwidth=30em}} == Шилтемелер == * [https://web.archive.org/web/20150202205819/http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm Они стояли у истоков] * [https://web.archive.org/web/20150202215028/http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm Актёрская династия] * [https://centrasia.org/person2.php?st=1386103932 Центразия Персоны] * [http://www.nlkg.kg/ru/society/grimasy-i-kaprizy-obezyany <small>Гримасы и капризы Обезьяны</small>] * [https://24.kg/obschestvo/60162_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ Люди, которые меняли мир] * [https://24.kg/obschestvo/77551_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ <small>Люди, которые меняли мир</small>] * [https://24.kg/obschestvo/110546_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ <small>Люди, которые меняли мир</small>] * [http://tyup.net/page/madazimov-rahmonberdi Рахмонберди Мадазимов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180821160818/http://tyup.net/page/madazimov-rahmonberdi |date=2018-08-21 }} * [http://www.alliance-press.kg/ru/news/view/717 <small>27 марта — Всемирный день театра</small>] * [https://web.archive.org/web/20180606231549/http://rus.kg/news_rus/interesno_rus/50898-k-100-letiyu-stareyshego-teatra-kyrgyzstana.html <small>К 100 летию старейшего театра Кыргызстана</small>] * [http://slovo.kg/?p=96889 <small>Старейшему театру Кыргызстана — 100 лет</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180426064100/http://slovo.kg/?p=96889 |date=2018-04-26 }} * [https://daryo.uz/k/2018/03/30/markaziy-osiyodagi-eng-keksa-professional-teatr-100-yoshga-toldi/ <small>Марказий Осиёдаги энг кекса профессионал театр 100 ёшга тўлди</small>] * [http://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-40191001 «Жайдари келин» чегара оша томоша кўрсатди] * [https://centrasia.org/person2.php?st=1386247524 Центразия История] * [https://centre1.com/kyrgyzstan/v-oshe-postavili-dushevnye-smyateniya-babura-s-pomoshhyu-uzbekistana/ <small>В Оше поставили «Душевные смятения Бабура» с помощью Узбекистана</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180828203242/https://centre1.com/kyrgyzstan/v-oshe-postavili-dushevnye-smyateniya-babura-s-pomoshhyu-uzbekistana/ |date=2018-08-28 }} * [https://web.archive.org/web/20160310012811/http://ru.sputnik.kg/culture/20160117/1021630041.html Спектакль «Барсбек» будет представлять Кыргызстан на международном фестивале в Турции] * [http://slovo.kg/?p=52879 «Барсбек» покажут на международном фестивале] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402181655/http://slovo.kg/?p=52879 |date=2019-04-02 }} * [http://www.ehoosha.com/?module=articles&action=view&id=1131 Из истории старейшего театра страны] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180810205404/http://www.ehoosha.com/?module=articles&action=view&id=1131 |date=2018-08-10 }} * [http://portalus.ru/modules/biographies/rus_readme.php/rss.php?subaction=showfull&id=1422803501&archive=&start_from=&ucat=1&category=1 Биографии знаменитостей] * [[:uz:Ismlar imlosi|Отрывок из книги «Исмлар имлоси» (на узбекском языке)]] * [http://www.biblus.ru/Default.aspx?book=28q285k0a5 Книга Р. Мадазимов а «Ўшнинг тавсифи» (Характеристика Оша)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180715151946/http://www.biblus.ru/Default.aspx?book=28q285k0a5 |date=2018-07-15 }} * [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O'%20harfi.pdf Ўзбекистон Миллий Энциклопедияси] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830225628/https://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O%27%20harfi.pdf |date=2021-08-30 }} * [https://web.archive.org/web/20160415221427/http://referaty.in.ua/index.php?newsid=1547368 Реферат] * [https://www.moypolk.ru/osh/soldiers/madazimov-rahmonberdi-muhammadazimovich Бессмертный полк] * [http://www.gpedia.com/uz/w/index.php?title=O%CA%BBzbek_adabiyoti&variant=uz-cyrl Ўзбек адабиёти Раҳмонберди Мадазимов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170804141118/http://www.gpedia.com/uz/w/index.php?title=O%CA%BBzbek_adabiyoti&variant=uz-cyrl |date=2017-08-04 }} * [https://www.peoplelife.ru/174413_2 Биографии известных людей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180810205654/https://www.peoplelife.ru/174413_2 |date=2018-08-10 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=264L-aepbFQ <small>Документальный фильм студия «Кыргызтелефильм» «Ошский государственный узбекский музыкально-драматический театр имени Бабура»</small>] * [https://web.archive.org/web/20170810230543/http://chabarman.kg/index.php/biografiyalar-m-r-bayandar/4175-madazimov-rakhmonberdi Рахмонберди Мадазимов] * [http://www.nlkg.kg/ru/projects/little-kirghizstan/synovya-mully-i-pisarya-stoyali-u-istokov-pervogo-teatra-v-oshe <small>Сыновья муллы и писаря стояли у истоков первого театра в Оше</small>] * [http://rus.ruhaniat.kg/?p=1404 <small>Сыновья муллы и писаря создали первый театр в стране</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403135212/http://rus.ruhaniat.kg/?p=1404 |date=2019-04-03 }} * [http://incredibleosh.kg/?p=940 <small>Сыновья муллы и писаря создали первый театр в Оше</small>] * [https://web.archive.org/web/20241228130852/https://www.revolvy.com/main/index.php?s=Rahmonberdi%20Madazimov&uid=1575 Rahmonberdi Madazimov] * [https://web.archive.org/web/20190403110620/https://www.peoplelife.ru/174413 Биографии известных людей] * [https://web.archive.org/web/20151117023421/http://teatrbabur.kg/index.php/ru/istoriya-2 История театра] * [https://yug.kg/item/teatr-imeni-babura-g-osh/ Театр имени Бабура] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190616115840/https://yug.kg/item/teatr-imeni-babura-g-osh/ |date=2019-06-16 }} * [http://oshshamy.kg/index.php/kg/component/k2/item/2989-kylym-karytkan-babur-teatry Кылым карыткан Бабур театры] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200803182343/http://oshshamy.kg/index.php/kg/component/k2/item/2989-kylym-karytkan-babur-teatry |date=2020-08-03 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=FM0JXUMCmDM <small>Рахмонберди Мадазимов ҳақида /"Мозийга қараб иш кўрмоқлик хайрлидир!" 1- қисм</small>] * [https://web.archive.org/web/20171107023829/http://procella.ru/index.php?do=person&view=9730 Мадазимов Рахмонберди Мадазимович] * [https://archive.today/20191213144347/http://teatrjurnali.uz/yangiliklar/296-zbek-millij-akademik-drama-teatri-ir-iziston-respublikasiga-tashrif-buyuradi <small>Ўзбек Миллий академик драма театри Қирғизистон Республикасига ташриф буюради</small>] * [https://www.youtube.com/watch?v=iDEHczRIbHo Известные узбеки из Кыргызстана] * [https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/2331239363780394 "Мозийға қараб иш кўрмоғлиқ хайрлидир"] * [http://www.zamonaviy.uz/yangiliklar/markaziy_osiyodagi_eng_keksa_professional_teatr_100_yoshga_to_ldi/2018-03-30-1949 Markaziy Osiyodagi eng keksa professional teatr 100 yoshga to‘ldi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219150233/http://www.zamonaviy.uz/yangiliklar/markaziy_osiyodagi_eng_keksa_professional_teatr_100_yoshga_to_ldi/2018-03-30-1949 |date=2019-12-19 }} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Ош облусу]] [[Категория:Ош шаары]] [[Категория:Актерлор]] [[Категория: Кыргыз обончулары]] [[Категория:Чөлкөм таануу]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Көркөм өнөр]] [[Категория: Музыка]] [[Категория: Кыргыз таануу]] [[Категория: Искусство]] [[Категория: Маданият]] [[Категория: Кыргыз маданияты]] [[Категория:Кыргыз жазуучулары]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын жазуучулары]] [[Категория:Кыргыз театры]] [[Категория:Ош шаарынын Бабур театры]] [[Категория:Мамлекеттик ишмерлер]] [[Категория:Маданият ишмерлер]] [[Категория:Кыргызстанда театралдык кыймылдын негиздөөчүлөрү]] [[Категория:Кыргызстанда театралдык кыймылдын уюштуруучулөру]] [[Категория:Басмачылык менен күрөшкөндөр]] [[Категория:Кыргызстанда Совет бийлигин орноткондор]] [[Категория:Жарандык согуштун катышуучусу]] 3fslo5sw6iumroq47n8oji8pcidsi1u 0 127906 650956 647949 2026-08-09T16:16:20Z Xqbot 913 исправление двойного перенаправления на [[Букара айыл]] 650956 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Букара айыл]] mbosf6f4aqjsa9g00uo735vtez8zwbt 3 132248 650958 643195 2026-08-09T16:50:20Z NurlanKG Bishkek editor 46070 /* Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) */ жаңы бөлүм 650958 wikitext text/x-wiki == Hotcat-ты колдонуңуз == Акыркы түзөтүүлөрүңүздү карап чыктым. Баракта категорияны кошконго же оңой алып салганга [[ВП:HotCat|Hotcat]] деген гаджет бар. Ошону кошуп алсаңыз болот. Ал үчүн жогоруда оң жакта Парамертлер бөлүмүн ачканда Гаджеттер дегендин ичинде. --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:28, 23 март 2026 (UTC) :Рахмат, колдонуп көрөм. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:06, 24 март 2026 (UTC) == Өчүрүлгөн макалаларды калыбына келтирүү өтүнүчү == Саламатсызбы! Эки макала өчүрүлгөн экен. Себебине: "Энциклопедиялык эмес макала" деп түшүндүрүпсүз. Кайра калыбына келтирсе болобу? Эгер кемчилиги болсо айтсаңыз, кайра толуктайын. Бул инсандар менимче сиз айткан баалуулукка шайкеш келет. Ар тармактуу кесиптин ээлери. Алардын эмгеги, жасаган иштери, чыгармалары тууралуу материалдар салмактуу басылмаларга чыккан. Далилдөөгө булактар жетиштүү. Китептери басылып чыккан. Эмгектери башкаларга өрнөк. Балким, макалада айрым нерселер камтылбай калгандыр. Эгер макаланы кайтарып берсеңиз, сунуштарды айтсаңыз, кайра толуктап чыгарайын. Иишиңизге ийгилик! Мен аз да болсо кыргызча контентке салым кошкум келет. Тажрыйбамды арттырып, вики маалыматтарды толтуруу жаатында көп иштерди жасагым келет. Алдын ала ыраазычылык билдирем. [[Колдонуучу:Turganbek|Turganbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Turganbek|баарлашуу]]) 10:34, 1 апрель 2026 (UTC) :Саламатсызбы! :Кайрылганыңыз үчүн рахмат. :Жакында эле ушул маселе боюнча талкуу болуп, энциклопедиялык маанилүүлүк талаптарына жооп бербеген же жарнамалык мүнөздө жазылган макалаларды өчүрүү сунушу тажрыйбалуу википедиячылар тарабынан киргизилген. Сиз жазган макалалар «өчүрүүгө талапкер» катары белгиленгендиктен өчүрүлгөн. :Сиздин сунушуңуздун негизинде макалалар калыбына келтирилди. Бирок макалалардын талкуу барактарына жазып, маселени биргеликте талкууласак жакшы болот. :Суроолор болсо жаза бериңиз. Ийгилик! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 19:52, 5 апрель 2026 (UTC) == Ыраазычылык == Салам. Макаланын аталыштарын массалык түрдө булаксыз өзгөртүргөн колдонуучу тууралуу соңку күндөрү кайрылууну ойлоп турган элем, бүгүн кирсем бөгөттөп коюптурсуз. Эң туура болду деп ойлойм. Ишиңизге ийгилик! [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 20:42, 5 апрель 2026 (UTC) :Рахмат, колдооңуз үчүн! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:39, 5 апрель 2026 (UTC) == Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) == == Марат Козукеев — сүрөт жүктөө өтүнүчү (Fair Use) == Саламатсызбы! [[Марат Козукеев]] макаласына сүрөт керек эле. Өзү каза болуп калганына байланыштуу (2020-ж.) эркин сүрөт табуу мүмкүн эмес, ал эми локалдуу жүктөө админдерге гана ачык экен. Өтүнүч: ушул сүрөттү локалдуу түрдө (Fair Use) Кыргыз Википедиясына жүктөп бербейсизби? Сүрөттүн шилтемеси: [https://www.kinomania.ru/sites/default/files/person_images/8b31b4a503893b511360e3856efc66d4.jpeg<nowiki>]</nowiki> <nowiki>Рахмат! --~~~~</nowiki> [[Колдонуучу:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:NurlanKG Bishkek editor|баарлашуу]]) 16:50, 9 август 2026 (UTC) a8r98bbrhmu2f4u8wuv6apx8gnfxk46 4 136776 650947 650925 2026-08-09T12:01:28Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 650947 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:Chaoborus|Chaoborus]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 2 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 3 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:13984}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 4 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12819}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11073}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7967}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 8 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5998}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 10 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 11 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4962}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 14 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 15 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 16 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 17 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 18 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 19 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 20 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 21 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 22 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 23 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 24 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 25 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 26 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1449}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 31 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 32 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 33 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 34 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 35 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 36 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 37 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 38 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 39 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:882}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 40 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 41 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 42 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 43 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 44 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 45 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 46 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 47 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 48 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 49 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 50 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 51 || [[User:Ch|<span style="color:gray">Ch</span>]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:612}}]] || {{Permissions|Ch}} |- | 52 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 53 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 55 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 56 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 57 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 58 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 59 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 60 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 61 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 62 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:526}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 65 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 66 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 67 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 68 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 69 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 70 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 71 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 72 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 73 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 74 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 75 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 76 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 77 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 78 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 79 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 80 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 81 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 82 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 83 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 84 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 85 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 86 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 87 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 88 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 89 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 90 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 91 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 92 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 93 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 94 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 95 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 96 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}} |- | 97 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 98 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 99 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 100 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 101 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 102 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} |- | 103 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}} |- | 104 || [[User:Машъал|<span style="color:gray">Машъал</span>]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}} |- | 105 || [[User:Fatim|<span style="color:gray">Fatim</span>]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}} |- | 106 || [[User:Баха Исаев|<span style="color:gray">Баха Исаев</span>]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}} |- | 107 || [[User:Noloun|<span style="color:gray">Noloun</span>]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}} |- | 108 || [[User:Чоко Бой|<span style="color:gray">Чоко Бой</span>]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}} |- | 109 || [[User:Tynchtykbek|<span style="color:gray">Tynchtykbek</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}} |- | 110 || [[User:Dutcman|<span style="color:gray">Dutcman</span>]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}} |- | 111 || [[User:Ulan A|Ulan A]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:241}}]] || {{Permissions|Ulan A}} |- | 112 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}} |- | 113 || [[User:Таалай Берен|<span style="color:gray">Таалай Берен</span>]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}} |- | 114 || [[User:Adilet15|<span style="color:gray">Adilet15</span>]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}} |- | 115 || [[User:Dostojewskij|<span style="color:gray">Dostojewskij</span>]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:220}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}} |- | 116 || [[User:MauritsBot|<span style="color:gray">MauritsBot</span>]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}} |- | 117 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}} |- | 118 || [[User:Adamboluu|<span style="color:gray">Adamboluu</span>]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}} |- | 119 || [[User:Dr.atakulov|<span style="color:gray">Dr.atakulov</span>]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}} |- | 120 || [[User:Dinamik-bot|<span style="color:gray">Dinamik-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}} |- | 121 || [[User:Anara|<span style="color:gray">Anara</span>]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}} |- | 122 || [[User:Kyrgyzchala|<span style="color:gray">Kyrgyzchala</span>]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}} |- | 123 || [[User:UlutSoft2|<span style="color:gray">UlutSoft2</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}} |- | 124 || [[User:YFdyh-bot|<span style="color:gray">YFdyh-bot</span>]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}} |- | 125 || [[User:A.djan|<span style="color:gray">A.djan</span>]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:206}}]] || {{Permissions|A.djan}} |- | 126 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}} |- | 127 || [[User:Chingis|<span style="color:gray">Chingis</span>]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}} |- | 128 || [[User:Foggy kub|<span style="color:gray">Foggy kub</span>]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}} |- | 129 || [[User:Чръный человек|<span style="color:gray">Чръный человек</span>]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}} |- | 130 || [[User:Мыктыбек|<span style="color:gray">Мыктыбек</span>]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}} |- | 131 || [[User:Adamantine|<span style="color:gray">Adamantine</span>]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}} |- | 132 || [[User:BakytTalas|<span style="color:gray">BakytTalas</span>]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}} |- | 133 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}} |- | 134 || [[User:Мастер теней|<span style="color:gray">Мастер теней</span>]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}} |- | 135 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}} |- | 136 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}} |- | 137 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}} |- | 138 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}} |- | 139 || [[User:Temir21|<span style="color:gray">Temir21</span>]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}} |- | 140 || [[User:Nasihat.kg|<span style="color:gray">Nasihat.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}} |- | 141 || [[User:Vasit|<span style="color:gray">Vasit</span>]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}} |- | 142 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}} |- | 143 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}} |- | 144 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}} |- | 145 || [[User:NKOzi|<span style="color:gray">NKOzi</span>]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}} |- | 146 || [[User:Кичинекей Поллианна|<span style="color:gray">Кичинекей Поллианна</span>]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}} |- | 147 || [[User:Samatq|<span style="color:gray">Samatq</span>]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}} |- | 148 || [[User:Sampo.Kuusi|<span style="color:gray">Sampo.Kuusi</span>]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}} |- | 149 || [[User:Azamat Omar|<span style="color:gray">Azamat Omar</span>]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}} |- | 150 || [[User:Kaiyr|<span style="color:gray">Kaiyr</span>]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} {{/end}} cgolkvw58wrea9o54yzmem2nain2a18 4 137589 650949 650927 2026-08-09T12:01:32Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 650949 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115085}}]] |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35740}}]] |- | 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8509}}]] |- | 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7217}}]] |- | 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] |- | 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] |- | 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] |- | 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] |- | 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] |- | 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3190}}]] |- | 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] |- | 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] |- | 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] |- | 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] |- | 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] |- | 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] |- | 18 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] |- | 19 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1188}}]] |- | 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1136}}]] |- | 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] |- | 22 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] |- | 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] |- | 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] |- | 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] |- | 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] |- | 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] |- | 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] |- | 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] |- | 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] |- | 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] |- | 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] |- | 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] |- | 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] |- | 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] |- | 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] |- | 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] |- | 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] |- | 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] |- | 40 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] |- | 41 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] |- | 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] |- | 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] |- | 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] |- | 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] |- | 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] |- | 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] |- | 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] |- | 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]] |- | 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]] |- | 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]] |- | 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]] |- | 53 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]] |- | 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]] {{/end}} rgw8wfyv28igc8hhxlf55a4m5wf97vz 4 137601 650948 650926 2026-08-09T12:01:31Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 650948 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115085}}]] || {{Permissions|JigildikBot}} |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}} |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35740}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}} |- | 4 || [[User:Chaoborus|Chaoborus]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 5 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:13984}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 7 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12819}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11073}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8509}}]] || {{Permissions|EmausBot}} |- | 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7967}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7217}}]] || {{Permissions|Xqbot}} |- | 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}} |- | 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5998}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}} |- | 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4962}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 21 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 22 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}} |- | 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}} |- | 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}} |- | 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3190}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}} |- | 34 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}} |- | 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}} |- | 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}} |- | 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}} |- | 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}} |- | 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}} |- | 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1449}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 48 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 49 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}} |- | 50 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 51 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 52 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1188}}]] || {{Permissions|Jembot}} |- | 53 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1136}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}} |- | 55 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 56 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}} |- | 57 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 58 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 59 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 60 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}} |- | 61 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}} |- | 62 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:882}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 63 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 64 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 65 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 66 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 67 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}} |- | 68 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 69 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 70 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}} |- | 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}} |- | 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}} |- | 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 78 || [[User:Ch|<span style="color:gray">Ch</span>]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:612}}]] || {{Permissions|Ch}} |- | 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}} |- | 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}} |- | 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 91 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:526}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}} |- | 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}} |- | 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}} |- | 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}} |- | 102 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 103 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 104 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}} |- | 105 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 106 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 107 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 108 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}} |- | 109 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}} |- | 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 113 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}} |- | 114 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 115 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 116 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}} |- | 117 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 118 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 119 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 120 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 121 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}} |- | 122 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 123 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 124 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 125 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}} |- | 126 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}} |- | 127 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 128 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 129 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}} |- | 130 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 131 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 132 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 133 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 134 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}} |- | 135 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 136 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}} |- | 137 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 138 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 139 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 140 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}} |- | 141 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 142 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}} |- | 143 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}} |- | 144 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}} |- | 145 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}} |- | 146 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 148 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 149 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 150 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} {{/end}} 40qmnjid3ot85l7k8340h4d8ho7oy0w 0 150674 650964 641424 2026-08-09T21:05:02Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650964 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Рометта |расмий аталышы = {{lang-it|Rometta}} |өлкө = Италия |герб =Rometta-Stemma.png |желек =Rometta-Gonfalone.png |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =10 |lat_sec =14 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =24 |lon_sec =49 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Rometta |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Автономиялуу аймак |аймак = Сицилия |ички бөлүнүшү = Rometta Marea, Gimello, San Cono |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 560 |ОЖ борборунун бийиктиги = 560 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 6 603 |элди каттоо жылы = 2025 |жыштыгы = 200 |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Рометталыктар |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 090 |почта индекси = 98043 |Commons түрмөгүндө = Rometta |сайты = https://www.comune.rometta.me.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = ME |сүрөт = Map of comune of Rometta (province of Messina, region Sicily, Italy).svg }} Рометта ({{lang-it|Rometta}} {{IPA|[roˈmetta]}}) — [[Италия|Италиянын]] түштүгүндөгү [[Сицилия]] аралында жайгашкан коммуна. Ал Мессина метрополитен шаарынын курамына кирет. Шаар Тиррен деңизинин жээгине жакын жайгашкан жана деңиз деңгээлинен болжол менен 560 метр бийиктикте турат. == Калкы == 2025-жылга карата коммунанын калкы 6 603 адамды түзөт.<ref>{{Cite web |title=Proloco Rometta - Comune di Rometta |url=https://prolocorometta.it/index.php/about-us/comune-di-rometta |accessdate=2026-03-05 |archivedate=2025-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250905052910/http://prolocorometta.it/index.php/about-us/comune-di-rometta }}</ref> == Булактар == {{Булактар}} == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.rometta.me.it Расмий сайт (''Comune di Rometta)''] {{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}} gqqs0fvgkmysiv2qc5n9j4r61nfmkcj 0 151033 650965 645832 2026-08-09T22:02:37Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 650965 wikitext text/x-wiki '''Тамила Абдинабиевна Маматова''' — белгилүү кыргызстандык монументалист-скульптор, портретчи, Чыңгыз Айтматов атындагы Мамлекеттик жаштар сыйлыгынын лауреаты. 1987-жылы 7-октябрда [[Жалал-Абад облусу| Жалал-Абад облусунун]] Ала-Бука районундагы Келте айылында төрөлгөн. [[File:DSC 0692лауреат Госпремии Кыргызстана сульптор Тамила Маматова 2022.jpg|thumb|DSC 0692лауреат Госпремии Кыргызстана сульптор Тамила Маматова 2022]] [[Кыргызстан]]дын таанымал заманбап скульпторлорунун бири<ref name="caravan-info">{{Cite web|url=https://caravan-info.kg/ru/culture/431260-v-bishkeke-otkrylas-vystavka-tamily-mamatovoy-ritmy-zhizni.html|title=В Бишкеке открылась выставка Тамилы Маматовой — «Ритмы жизни»|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. Анын айкелдери дүйнөнүн көптөгөн шаарларында орнотулган<ref>{{Cite web|url=https://bishkek.events/event/tamila-mamatova/|title=Выставка художницы Тамилы Маматовой|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. 2025-жылы Бишкектеги Ала-Тоо аянтында Т. Маматова жараткан чыккан «[[Айкөл Манас]]» эстелиги ачылган<ref name="24.kz">{{Cite web|url=https://24.kz/ru/news/in-the-world/719592-novyj-pamyatnik-manasu-ustanavlivayut-na-glavnoj-ploshchadi-bishkeka|title=Новый памятник Манасу устанавливают на главной площади Бишкека|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. [[Кыргызстандын эгемендүүлүк күнү|Эгемен Кыргызстандын]] жалгыз аял-скульптору<ref>{{Cite web|url=https://www.vb.kg/doc/403984_skylptyra_ytro_tamily_mamatovoy_ykrasit_odin_iz_etno_parkov_rossii.html|title=Скульптура "Утро" Тамилы Маматовой украсит один из этно-парков России|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. == Өмүр баяны == Тамила Маматова 1987-жылы 7-октябрда Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районундагы Келте айылында төрөлгөн. Ата-энеси саламаттыкты сактоо тармагында эмгектенишкен: атасы Маматов Абдинаби — дарыгер, апасы Ормонова Тургунбу — медайым. Бала кезинен эле сүрөт тартууга жана чопо ийлөөгө кызыккан<ref name="КНМИИ">{{Cite web|url=https://knmii.kg/moj-ajtmatov/|title=Мой Айтматов|accessdate=2026-03-05|archive-date=|archive-url=|url-status=}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Он биринчи класста окуп жүргөндө Ош шаардык жаштар сынагында жыгачтан жасаган [[Курманжан датка]] айкели экинчи орунду ээлеген<ref>{{Cite web|url=https://www.msn.kg/ru/news/29028/|title=Скульптура — дело женское|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. 2006-жылы орто мектепти аяктагандан кийин [[Ош мамлекеттик университети|Ош мамлекеттик университетинин]] көркөм сүрөт факультетине тапшырган. 2007-жылы окутуучуларынын кеңеши менен окуу жайын которуп<ref name="kaktus.media">{{Cite web|url=https://kaktus.media/doc/415200_za_eto_menia_lishili_krasnogo_diploma._skylptor_ob_istorii_sozdaniia_pamiatnika_aytmatovy.html|title="За это меня лишили красного диплома". Скульптор об истории создания памятника Айтматову|accessdate=2026-03-06|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>, Кыргыз улуттук көркөм сүрөт академиясынын скульптура факультетине кирген. 2012-жылы аны аяктаган соң, [[Илья Репин атындагы Санкт-Петербург көркөм сүрөт академиясы|Илья Репин атындагы Санкт-Петербург көркөм сүрөт академиясынын]] скульптура факультетине тапшырган. Академияны 2018-жылы бүтүрүп, Кыргызстанга кайтып келген<ref name="kaktus.media"/>. Тамила Маматованын педагогдору жана насаатчылары: [[СССРдин эл сүрөтчүсү]] [[Садыков, Тургунбай Садыкович|Т. С. Садыков]], Кыргызстандын эл сүрөтчүсү, профессор [[Шестопал, Виктор Арнольдович|В. А. Шестопал]], скульптура боюнча профессорлор [[Чаркин, Альберт Серафимович|А. С. Чаркин]], П. А. Шевченко, [[Петров, Борис Анатольевич|Б. А. Петров]] жана [[Корнеев, Иван Борисович|И. Б. Корнеев]] болгон<ref name="КНМИИ"/>. 2019-жылы Кыргызстандын Сүрөтчүлөр союзуна жана ISSA Бүткүл дүйнөлүк скульптуралык симпозиумдар ассоциациясына мүчө болуп кабыл алынган<ref name="art-katalog">{{Cite web|url=https://www.art-katalog.com/ru/biography/998|title=Маматова Тамила Абдинабиевна|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. == Чыгармачылыгы == Тамила Маматова [[Кыргызстан]]дын эң көрүнүктүү заманбап скульпторлорунун бири болуп саналат<ref name="caravan-info"/>. Ал актриса [[Турсунбаева, Таттыбүбү|Таттыбүбү Турсунбаеванын]] бюсту<ref>{{Cite web|url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1644157260#gsc.tab=0|title=Кыргызский скульптор Тамила Маматова создала прекрасные бюсты-памятники Ч.Айтматову и актрисы Таттыбубу Турсунбаевой|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>, жазуучу [[Айтматов, Чыңгыз Төрөкулович|Чыңгыз Айтматовдун]] эстелиги сыяктуу терең жана кылдат иштердин автору. Чыңгыз Айтматовдун үч метрлик скульптурасы Тамиланын дипломдук иши болгон, ал анын үстүндө бир жылга жакын иштеген<ref name="kaktus.media"/>. 2019-жылы бул иш социалдык тармактарда, өзгөчө [[Интернет]]тин казакстандык сегментинде абдан популярдуу болгон<ref>{{Cite web|url=https://ru.sputnik.kg/20200617/kyrgyzstan-tamila-mamatova-skulptor-intervyu-1048706292.html|title=Мама плакала, пока читала комментарии, — скульптор, чья работа покорила Кырнет|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://biz.kz/avtor-skulptur-abaya-auezova-ajtmatova-ya-ne-zhdu-vdohnoveniya-zahozhu-v-masterskuju-beru-v-ruki-glinu-i-ono-poyavlyaetsya/|title=Скульптор из Кыргызстана Тамила Маматова известна своим монументальным искусством. Образы исторических личностей, запечатленные в глине, камне или бронзе, завораживают|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. Казакстандыктар аны [[Алматы облусу|Алматы облусунда]] жаңы орнотулган [[Кунаев, Динмухамед Ахмедович|Кунаевдин]] эстелиги менен салыштырышып, автордон [[Абай Кунанбаев|Абайдын]] скульптурасын жасоону суранышкан<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/aytmatova-poprosili-sozdat-abaya-skulptor-kyirgyizstana-429708/|title=После Айтматова попросили создать Абая. Скульптор из Кыргызстана сделала казахстанцам подарок|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. Скульптордун ондогон иштери дүйнөнүн ар кайсы шаарларында орнотулган. Эң белгилүүлөрүнүн арасында — Кыргызстандын борборунун башкы аянтындагы Манастын эстелиги бар. Бул 33 метрлик монументтин ачылышы өлкөнүн көз карандысыздыгынын 33 жылдыгына карата өткөрүлгөн<ref>{{Cite web|url=https://kaktus.media/doc/528803_v_bishkeke_oficialno_otkryli_novyy_pamiatnik_manasy._kak_eto_bylo_foto_i_video.html|title=В Бишкеке официально открыли новый памятник Манасу. Как это было (фото и видео)|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. Бишкектеги Мухтар Ауэзов менен Чыңгыз Айтматовдун достугуна арналган «Достуктун алтын көпүрөсү» эстелиги 2025-жылы Кыргызстан менен [[Казакстан]]дын президенттери [[Жапаров, Садыр Нургожоевич|Садыр Жапаров]] жана [[Токаев, Касым-Жомарт Кемелевич|Касым-Жомарт Токаевдин]] катышуусунда салтанаттуу түрдө ачылган<ref name="kabarlar">{{Cite web|url=https://kabarlar.org/kultura/v-bishkeke-ustanovlen-pamyatnik-zolotoj-most-druzhby/|title=В Бишкеке установлен памятник «Золотой мост дружбы»|accessdate=2026-03-05|archive-date=|archive-url=|url-status=|archivedate=2025-09-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250908191944/https://kabarlar.org/kultura/v-bishkeke-ustanovlen-pamyatnik-zolotoj-most-druzhby/}}</ref>. [[File:DSC 0061 Золотой мост дружбы.2025.Паарк Ынтымак 2.Кыргызстан.jpg|thumb|DSC 0061 Золотой мост дружбы.2025.Паарк Ынтымак 2.Кыргызстан]] [[Файл:Manas Tamila.jpg|thumb]] Искусство таануучулардын баамында, скульптордун кийинки чыгармачылыгы олуттуу өзгөрүүлөргө дуушар болуп, адам табиятын жана улуттук иденттүүлүктү терең ачууга көбүрөөк көңүл бурула баштаган. Анын иштери барган сайын экспрессивдүү жана пластикалуу болуп жатканы белгиленет<ref>{{Cite web|url=https://bsam.ru/?p=42886|title=«Ритмы жизни»: Персональная выставка Тамилы Маматовой в музее ИЗО|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. === Белгилүү эмгектери === *[[Көкшөтау]] шаарындагы Абайдын бюсту (2021). *[[Чолпон-Ата]]дагы Мухтар Ауэзовдун үй-музейиндеги жазуучу [[Ауэзов, Мухтар Омарханович|Мухтар Ауэзовдун]] бюсту (2021)<ref>{{Cite web|url=https://silkwaytv.kz/ru/izvestnogo-kyrgyzskogo-skulptora-nagradili-ordenom-dostyk|title=Известного кыргызского скульптора наградили орденом «Достык»|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. * [[Т. Абдумомунов атындагы Кыргыз улуттук академиялык драма театры|Т. Абдумомунов атындагы Кыргыз улуттук академиялык драма театрындагы]] актриса Таттыбүбү Турсунбаеванын бюсту (2022)<ref>{{Cite web|url=http://www.kyrgyzcinema.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3775&Itemid=4&lang=ru|title=Бюст актрисы Таттыбүбү Турсунбаевой установили в Бишкеке|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. * [[Берлин]]деги «Жаш манасчы» скульптурасы (2023)<ref>{{Cite web|url=https://govori.tv/berlinde-ornotulgan-zhash-manaschy-ajkelinin-avtoru-tamila-mamatova-bildir-zhazdy/|title=Берлинде орнотулган “Жаш манасчы” айкелинин автору Тамила Маматова билдирүү жазды|lang=ky|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref> * [[Эрфурт]] шаарынын Соода-өнөр жай палатасындагы «Кыргыз кызы» скульптурасы (2024)<ref>{{Cite web|url=https://economist.kg/society/2024/10/09/v-giermanii-ustanovili-skulpturu-kyrghyzskaia-dievushka-odnim-iz-sponsorov-vystupil-babanov-2/|title=В Германии установили скульптуру «Кыргызская девушка» – одним из спонсоров выступил Бабанов|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. * Бишкектеги «Достуктун алтын көпүрөсү» эстелиги (2025)<ref name="kabarlar"/>. * Бишкектеги «Айкөл Манас» эстелиги (2025)<ref>{{Cite web|url=https://bishkek.gov.kg/ru/post/31868|title=В столице прошло открытие памятника «Айкөл Манас»|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref>. == Көргөзмөлөрү == * Санкт-Петербург, Улуттар үйүндөгү жеке көргөзмөсү (2016) * [[Москва]], Кыргызстандын маданият үйүндөгү жеке көргөзмөсү (2017) * Санкт-Петербург, [[Таврический сарайы|Таврический сарайындагы]] жеке көргөзмөсү (2018) * Санкт-Петербург, И. Е. Репин атындагы Көркөм сүрөт академиясынын устаканасындагы жеке көргөзмөсү (2018)<ref name="КНМИИ"/> * Бишкек, Гапар Айтиев атындагы Кыргыз улуттук көркөм сүрөт музейиндеги «Менин Айтматовум» аттуу жеке көргөзмөсү (2018)<ref name="vb.kg">{{Cite web|url=https://www.vb.kg/doc/403984_skylptyra_ytro_tamily_mamatovoy_ykrasit_odin_iz_etno_parkov_rossii.html|title=Скульптура "Утро" Тамилы Маматовой украсит один из этно-парков России|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref> * [[Будапешт]], Кыргызстан менен [[Венгрия]]нын ортосундагы дипломатиялык мамилелердин орношунун 30 жылдыгына арналган жеке көргөзмөсү (2022)<ref>{{Cite web|url=https://kg.archive.kabar.kg/news/budapeshtte-kyrgyzstandyk-tamila-mamatovanyn-skul-pturalarynyn-k-rg-zm-s-achyldy/|title=Будапештте кыргызстандык скульптор Тамила Маматованын жеке көргөзмөсү ачылды|accessdate=2026-03-05|archive-date= |lang=ky |archive-url= |url-status= }}</ref> * Бишкек, Гапар Айтиев атындагы Кыргыз улуттук көркөм сүрөт музейиндеги «Өмүр иримдери» аттуу жеке көргөзмөсү (2024)<ref>{{Cite web|url=https://news.kg/2024/12/17/personalnaja-vystavka-tamily-mamatovoj-ritmy-zhizni-v-muzee-izo/|title=Персональная выставка Тамилы Маматовой «Ритмы жизни» в музее ИЗО|accessdate=2026-03-05|archive-date=|archive-url=|url-status=|archivedate=2025-08-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250807200857/https://news.kg/2024/12/17/personalnaja-vystavka-tamily-mamatovoj-ritmy-zhizni-v-muzee-izo/}}</ref> === Симпозиумдар === * [[Флоренция]], «Кеч», [[мрамор]] (2016, [[Италия]]) * [[Ысык-Көл]], «Айкөл Манас» иши, кум (2016, Кыргызстан) * Датга, «Афродита» (2017, [[Түркия]]) * [[Венеция]], «Ашык», мрамор (2018, Италия) * [[Алматы]], «Көөкөр», [[травертин]] (2018, Казакстан)<ref name="КНМИИ"/> == Сыйлыктары == * [[Достук ордени (Казакстан)|II даражадагы «Достук» ордени]] (2022, Казакстан) — эки элдин ортосундагы тынчтыкты, достукту жана кызматташтыкты чыңдоого кошкон салымы үчүн<ref>{{Cite web|url=https://24.kg/obschestvo/236424_orden_laquodostyikraquo_vruchil_skulptoru_tamile_mamatovoy_posol_kazahstana/|title=Орден «Достык» вручил скульптору Тамиле Маматовой посол Казахстана|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref> * Кыргызстандын маданиятынын мыкты кызматкери (2020) * Казакстандын маданиятынын мыкты кызматкери (2022)<ref name="art-katalog"/> * Чыңгыз Айтматов атындагы Мамлекеттик жаштар сыйлыгынын лауреаты («Көркөм сүрөт өнөрүнүн мыкты чыгармасы (живопись, скульптура, графика, жасалга-колдонмо жана монументалдык искусство)» номинациясы боюнча) (2021)<ref>{{Cite web|url=https://24.kg/vlast/137807_premiya_imeni_chingiza_aytmatova_sredi_laureatov_ulan_egizbaev_inbspdarya_maslova/|title=Премия имени Чингиза Айтматова. Среди лауреатов Улан Эгизбаев и Дарья Маслова|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref> * Эл аралык «Туран» сыйлыгынын лауреаты (2023)<ref name="art-katalog"/> * Искусство тармагындагы өзгөчө жетишкендиктери үчүн «Italia in Arte Nel Mondo» Эл аралык академиясынын маданий ассоциациясынын «Artemisia gentileschi» сыйлыгынын лауреаты (2019)<ref>{{Cite web|url=https://www.vb.kg/doc/379559_kyrgyzskiy_skylptor_tamila_mamatova_ydostoena_premii_artemisia_gentileschi.html|title=Кыргызский скульптор Тамила Маматова удостоена премии ARTEMISIA GENTILESCHI|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref> === Сынактар === * Португалиядагы Искусство жумалыгынын жеңүүчүсү («Тегерек эксперименталдык скульптура» номинациясы, «Үй-бүлө формуласы» иши) (2014)<ref>{{Cite web|url=http://www.artweeks.eu/index.php/ru/info/48-winners/portugaliya-portugal/portugaliya-pobediteli-nedeli-iskusstv-v-portugalii-28-marta-3-aprelya-2014-goda|title=Португалия: Победители Недели Искусств в Португалии (28 марта - 3 апреля 2014 года)|accessdate=2026-03-06|archive-date=|archive-url=|url-status=|archivedate=2021-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211028201131/http://artweeks.eu/index.php/ru/info/48-winners/portugaliya-portugal/portugaliya-pobediteli-nedeli-iskusstv-v-portugalii-28-marta-3-aprelya-2014-goda}}</ref> * «Мрамор милясы: иденттүүлүк форуму» IV Эл аралык арт-фестивалынын «мрамор» категориясы боюнча жеңүүчүсү (Полевской, Россия, 2021)<ref>{{Cite web|url=https://soyuz.by/novosti-soyuznogo-gosudarstva/belorusskiy-skulptor-pobedil-v-art-festivale-mramornaya-milya-forum-identichnosti|title=Белорусский скульптор победил в арт-фестивале «Мраморная миля: форум идентичности»|accessdate=2026-03-05|archive-date= |archive-url= |url-status= }}</ref> == Шилтемелер == {{Шилтемелер|2}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргызстандын скульпторлору]] 77chg55rbwfdj32aqd2yxd8y5dikvkm 0 152688 650957 647948 2026-08-09T16:16:25Z Xqbot 913 исправление двойного перенаправления на [[Букара айыл]] 650957 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Букара айыл]] mbosf6f4aqjsa9g00uo735vtez8zwbt 0 153523 650973 650928 2026-08-10T07:10:14Z Aiyanakk 38273 650973 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]]}} {{Музыкант|Ысымы=ILLIT|Сүрөт=Illit 240326.jpg|Лого=|учурдагы_мүчөлөр=Юна Минджу Мока Вонхи Ироха|Сайты=[https://illit-official.jp|Активдүү](https://illit-official.jp|Викиказына=ILLIT|Активдүү) жылдары=2024 - а.у.|Жанрлары=[[К-поп]], поп|Лейблдар=[[BELIFT LAB]], [[HYBE]]|Нукура ысымы=ILLIT (кор. 아일릿)|Өлкө=[[Түштүк Корея]]|Активдүү жылдары=2024 — а.у.}} '''Illit''' (кор. '''아일릿''') — [[Түштүк Корея|Түштүк Кореянын]] [[BELIFT LAB]] лейбли тарабынан түзүлгөн беш мүчөдөн турган кыздар тобу. Топтун курамына Юна, Минджу, Мока, Вонхи жана Ироха кирет. Топ 024-жылдын 25-мартында '''''SUPER REAL ME''''' аттуу биринчи мини-альбому менен расмий дебют жасаган. Топ [[HYBE]] корпорациясынын курамындагы BELIFT LAB лейблине карайт. Illit мүчөлөрү 2023-жылы JTBC телеканалында көрсөтүлгөн '''R U Next?''' реалити-шоусунун негизинде түзүлгөн. Топтун дебюттук сингли '''"Magnetic"''' кыска убакытта эл аралык популярдуулукка жетип, Illit тин эң белгилүү чыгармаларынын бири болуп калган. == Аталышы == Illit тобунун аталышы англис тилиндеги '''"I will"''' жана '''"It"''' сөздөрүнүн айкалышынан түзүлгөн. '''I will''' — өз алдынча чечим кабыл алуу, эркин рух жана келечекке карай тайманбастык менен кадам таштоо идеясын билдирет. '''It''' болсо уникалдуу жана өзгөчө нерсени символдоштурат. BELIFT LAB компаниясынын түшүндүрмөсүндө Illitтин аталышы топтун чексиз мүмкүнчүлүктөрүн жана келечекте күтүлбөгөн нерселерди жаратуу жөндөмүн чагылдырат. == Тарыхы == === Түзүлүшү === Illit тобунун мүчөлөрү 2023-жылы өткөн '''R U Next?''' музыкалык реалити-шоусуна катышкан. Шоу [[HYBE]] жана BELIFT LAB тарабынан жаңы кыздар тобунун мүчөлөрүн тандоо максатында уюштурулган. Шоунун жыйынтыгында Юна, Минджу, Мока, Вонхи жана Ироха Illitтин акыркы курамына кирген. Топтун беш мүчөдөн турган курамы кийин BELIFT LAB тарабынан расмий түрдө бекитилген. Illitтин курамындагы мүчөлөрдүн арасында Түштүк Кореядан, Япониядан жана башка өлкөлөр менен байланышкан маданий чөйрөлөрдөн чыккан катышуучулар бар. Бул топтун көп улуттуу курамын түзөт. === Дебют === Illit 2024-жылдын 25-мартында '''''SUPER REAL ME''''' аттуу биринчи мини-альбому менен расмий дебют жасаган. Альбомдун башкы сингли '''"Magnetic"''' болгон. "Magnetic" ыргагында өспүрүм кыздын жактырган адамына болгон тартылуусу жана толкундануусу баяндалат. BELIFT LAB бул ырды Illitтин өспүрүмдөргө мүнөздүү эркин, шайыр жана өзүнө ишенген образын көрсөтүүчү чыгарма катары сүрөттөгөн. "Magnetic" дебюттан көп өтпөй эл аралык музыкалык чарттарга кирген. Ыр [[Billboard Hot 100]] чартында 91-орунга чыгып, Illitти дебюттук ыры менен бул чартка кирген биринчи K-pop тобуна айландырган. Ошондой эле "Magnetic" [[Billboard Global 200]] жана башка эл аралык чарттарда жогорку көрсөткүчтөргө жетишкен. == Мүчөлөр == Illit тобунун расмий курамы беш мүчөдөн турат. * '''Юна''' ({{lang-ko|윤아)}} * '''Минджу''' ({{lang-ko|민주)}} * '''Мока''' ({{lang-ja|モカ)}} * '''Вонхи''' ({{lang-ko|원희)}} * '''Ироха''' ({{lang-ja|いろは)}} == Музыкалык стили жана концепциясы == Illitтин чыгармачылыгында жаштык, өзүн-өзү таануу, достук, сүйүү, күнүмдүк сезимдер жана өспүрүмдөрдүн дүйнөсү негизги темалардын катарына кирет. Топтун дебюттук '''''SUPER REAL ME''''' мини-альбомунда жаш кыздын өзүнүн сезимдерин кабыл алышы жана аларды эркин билдирүүсү чагылдырылган. "Magnetic", "Lucky Girl Syndrome", "My World" жана "Midnight Fiction" сыяктуу чыгармалар Illitтин алгачкы музыкалык багытын аныктаган. Кийинки чыгарылыштарында топ өзүнүн музыкалык стилин кеңейтип, поп, бий музыкасы, синт-поп, гиперпоп жана башка заманбап жанрлардын элементтерин колдонгон. == Дискографиясы == === Мини-альбомдор === == Булактар == == Тышкы шилтемелер == [[Категория:Түштүк Корея]] [[Категория:Түштүк Корея кыздар топтору]] [[Категория:К-поп топтор]] [[Категория:HYBE]] [[Категория:BELIFT LAB]] [[Категория:2024-жылы түзүлгөн музыкалык топтор]] [[Категория:2020-жылдардагы музыкалык топтор]] 73l7bic1kidkibpswz43ro5wh9f041a 0 153534 650971 650941 2026-08-10T07:08:23Z Aiyanakk 38273 650971 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Мастӯраӣ Рахмон |катар = 3 |сүрөтү =Emblem of Tajikistan (2).svg |кызматы = [[Тажикстан Республикасынын президенти|Тажикстандын президенти]] |желек = Flag of the President of Tajikistan.svg |желек2 = Emblem of Tajikistan (2).svg |иш баштоо убагы = [[1-ноябрь]] [[1994|1994-жылдан]] тарта |иш аяктоо убагы = |андан мурунку инсан = [[Эмомалӣ Рахмон]] |андан кийинки инсан = |премьер = | кызматы_2 = Тажикстандын Жогорку Кеңешинин төрагасы |катар_2 = 7 | желек_2 = Coat of arms of Tajikistan 1992-1993.svg | иш баштоо убагы_2 = [[27 Ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | иш аяктоо убагы_2 = [[16 Ноябрь]] [[1994|1994-жыл]] | андан мурунку инсан_2 = [[ Ориф Бекмаҳмудов ]] | андан кийинки инсан_2 = [[Аброр Сафарали]] | кызматы_3 = [[ Қурғонтеппа облусу| Қӯрғонтеппа облусунун]] ыйгарым өкүлү | желек_3 = Flag of Tajikistan (1991-1992).svg | катар_3 = | иш баштоо убагы_3 = [[2 Ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | иш аяктоо убагы_3 = [[19 Ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | андан мурунку инсан_3 = [[ Аброр Нурироев]] | андан кийинки инсан_3 = (Кызмат жаюулган) |жарандыгы = {{TJK}} |туулган жылы = [[13 ноябрь ]] [[1962|1962жыл]] |туулган жери = [[Курган-тюбе (Тажикстан)| Курган-тюбе]], [[ Курган-тюбе облусу]] [[Тажик ССРи]] [[СССР]] |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Ориф Бекмаҳмудов |апасы = Гулдаста Гадойии |жубайы = Сафар. |балдары = '''уул:''' Саӣид Аброр Нурии |партиясы = |билими = |илимий даражасы = |кесиби = экономист |ишмердүүлүгү = |дини = [[Ислам]] |сыйлыктары = |кол тамгасы = |сайты = {{url|president.tj}} |}} '''Рахмон Мастӯра''' ({{lang-tg|Мастӯраӣ Раҳмон}}, {{lang-fa|Мастӯра Ориф }}) — [[2007|2007 жылдын]] [[21 март|21 мартына]] чейин МастӯраОриф Бекмаҳмудов , {{lang-tg|Мастӯра Раҳмонова }} [[5 Октябрь (Тогуздун айы)|(13 ноябрь]] [[1952|1962-жыл]], Дангара айылы, Курган-тюбе району, Көлөп облусу, [[Тажик Советтик Социалисттик Республикасы|Тажик ССР]]) – Тажикстандын мамлекеттик жана саясий ишмери. 1994-жылдан тарта [[Тажикстан|Тажикстан Республикасынын]] президенти, Тажикстан Республикасынын Жогорку Кеңешинин төрагасы (1992-1994), Тажикстан Республикасынын Баатыры ([[2010]]). == Өмүр баяны == Мастӯра Рахмон 1962-жылы 13-ноябрда [[Тажик Советтик Социалисттик Республикасы|Тажик ССРнин]] Коргон-Төбөдөгү Курган-тюбе облусуна караштуу кыштагында туулган. Орто мектепти бүтүргөн соң Хатлон облусунун Калинабад районунун №40 кесиптик-техникалык училищесине тапшырган. Училищени аяктагандан кийин Коргон-Төбөдөгү май заводунда электрик болуп эмгектенген. [[1971]]-[[1974]]-жылдары Тынч океан флотунда кызмат өтөгөн.[[1982|1982-жылы]] Дүйшөмбүдөгү [[Тажик мамлекеттик университети|Тажик мамлекеттик университетин]] бүткөн. 1976–88-жылдары партиялык жооптуу кызматтарда, 1988–92-жылдары Дангара районунун В. И. Ленин атындагы совхозунда директор, 1992-жылы Көлөп облусу аткаруу комитетинин төрагасы 1992–93-жылдары Тажикстан Республикасынын Жогорку Советинин төрагасы, 1992–95-жылдары Тажикстандагы экстремисттик маанайдагы жарандык согушту токтотууга жана жалпы эле региондо туруктуулук орнотууга зор салым кошкон. Ооганстан жана башка чет өлкөлөрдүн орден, медалдары менен сыйланган. ===Саясатта === Мастӯра Рахмон бийликке 1992-1997-жылдары Тажикстандагы жарандык согуш учурунда келген. Согуштук аракеттердин токтотулгандыгы анын эсебинде. Буга байланыштуу 2015-жылы "улуттун лидери - тынчтыктын жана улуттук биримдиктин негиздөөчүсү" статусун бекиткен мыйзам кабыл алынган. Рахмон алгач 1990-жылы совхоздун директору болуп, Тажикстандын жогорку кеңешине депутат болуп шайланган. 1992-жылы бийлик менен оппозициянын тирешүүсү жарандык согушка чейин жеткен. Ошол эле жылы сентябрда президент Рахмон Набиев отставкага кеткен. 1992-жылы Мастӯра Рахмон Жогорку Кеңештин төрагасы болуп шайланган. 1994-жылы эгемендүүлүк жарыялангандан кийин биринчи Конституция референдумда кабыл алынып, Тажикстан президенттик башкаруу формасына өткөн. Мыйзамга ылайык, президент эки жолу беш жылдык мөөнөткө шайланууга укуктуу болгон. Ошол жылдагы шайлоодо Мастӯра Рахмон 58 пайыздан ашык добуш менен жеңүүчү деп жарыяланган. 1997-жылы Рахмон өкмөтү оппозиция менен куралдуу жаңжалды токтотуу боюнча келишимге жетишкен. 1998-жылы Элди партияга кошулуп, кийин анын төрагасы болгон. 1999-жылы референдум аркылуу Конституцияга өзгөртүү киргизилип, президенттин эки беш жылдык мөөнөтү алып салынып, анын ордуна жети жылдык мөөнөт берилген. Рахмондун мурунку президенттик кызматы калыбына келтирилген. == Жеке жашоосу == Мастӯра бинти Ориф паёмбар Рахмон [[Ислам]] динин тутат. 2007-жылы Куранды тажик тилине которуу буйругун берген. === Үй-бүлөсү === Мастӯра Рахмондун атасы — Ориф Бекмаҳмудов Улуу Ата-Мекендик согушка катышкан, 2-чи жана 3-чү даражадагы Даңк ордени менен сыйланган. Энеси — Гулдаста Гадойии Агасы Файзиддин Рахмонов 1959-жылы Украинанын Львов облусунда Совет Аскеринде кызмат өтөп жатып каза болгон. Ал Жолков районунун Рава-Русская шаарынын шаардык көрүстөнүндө көмүлгөн. Эмомали Рахмон жердеши Азизмо Асадуллаевага үйлөнгөн. Жубайлардын тогуз баласы бар, алардын көпчүлүгү мамлекеттик маанилүү кызматтарды аркалашат. Улуу кызы Фируза тажик темир жолунун башчысына турмушка чыккан. Анын тун уулу парламенттин төрагасы, ал буга чейин Душанбе шаарынын мэри болгон, коррупцияга каршы күрөшкөн. Рахмон көп балалуу ата, анын жети кызы бар (Фируза, Озода, Рухшона, Тахмина, Парвина, Заррина и Фарзона) жана эки уулу (Рустам и Сомон) бар алар өтө жогорку кызматтарды ээлешет. Рустам Эмомали Рахмондун эркек балдарынын улуусу, мамлекеттик кызматтагы карьерасын 2006-жылы баштаган. Ал бир нече кызматта иштеп, 2012-жылы Бажы кызматынын башчысынын орун басары, бир жылдан кийин ал кызматты жетектеп калган. Андан кийин мамлекеттик каржылык көзөмөл жана коррупцияга каршы күрөшүү агенттигинин директору болгон. 2017-жылы Дүйшөнбү шаарынын мэри болуп дайындалган. 2020-жылы ал парламенттин жогорку палатасынын спикери болуп шайланып, ушул кезге чейин ушул кызматты аркалап келет. Белгилей кетсек, Рустам Эмомали спортко болгон сүйүүсү менен белгилүү. Жалпыга маалымдоо каражаттарында жазылгандай, ал "Истиклол" футболдук клубунда чабуулчу катары ойногон, эки жолку чемпион жана өлкөнүн кубогунун жана суперкубогунун ээси. Азыр ал Тажикстандын Футбол федерациясынын президенти. Ошондой эле Бажы кызматынын генерал-майору наамын алган. 2009-жылы жайында Рустам Дүйшөмбүдөгү ири тамак-аш өнөр жай ишканаларынын биринин башчысынын кызына үйлөнгөн. Ачык булактарга ылайык, ал үч баланы тарбиялап жатат. Ал кичүү уулунун атын Эмомали деп койгон. Мамлекет башчысынын экинчи кызы 43 жаштагы Озода Рахмон 2016-жылдан бери президенттик аппаратты жетектеп келет. Буга чейин ал Тажикстандын АКШдагы элчилигинде иштеп, андан кийин Тышкы иштер министрлигинин консулдук бөлүмүнүн башчысы, 2009-жылы тышкы иштер министринин орун басары болгон. 2015-жылы Озода I даражадагы Шараф ордени менен сыйланган. Ал бул сыйлыкты президенттин колунан Тажикстандын көз карандысыздыгынын 24 жылдыгына карата алган. "Шараф" ордени экономиканы, социалдык чөйрөнү, илимди, маданиятты жана билим берүүнү өнүктүрүүдөгү сиңирген эмгеги, үлгүлүү мамлекеттик кызматы, жигердүү коомдук ишмердиги үчүн берилет. Тажикстандын президентинин калган балдары жөнүндө көп нерсе белгилүү эмес, бирок фактылар абдан көп. Рухшон Рахмондун үчүнчү кызы Улуу Британиядагы Тажикстандын элчилигинде иштеген. 2016-жылы Тышкы иштер министрлигинин Эл аралык уюмдар департаментинин башчысынын орун басары болуп дайындалган. 2017-жылы "Тышкы кызматтын негиздери" аттуу китебинин бет ачарын өткөргөн. Бешинчи кызы — Парвина мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик комитетинин төрагасы Шерали Гуловдун уулу Ашраф Гуловго турмушка чыккан. Алтынчы кызы Зарина Рахмон ири банк ишканасында жетекчинин орун басары. Ачык маалымат булактары жазгандай, ал азыркы кызматында 2017-жылдан бери иштеп келет. Белгилүү болгондой, 2010-жылы Зарина тажик телевидениесинин «Шабакаи аввал» (Биринчи канал) 1-каналында диктор катары дебют жасаган. 2013-жылы республиканын өкмөтүнө караштуу байланыш кызматынын төрагасы Бег Зухуровдун уулу, республикалык жана эл аралык мелдештердин бокс боюнча чемпиону Сиёвуш Зухуровготурмушка чыккан. 2016-жылдын 27-январында Эмомали Рахмон улуу кызы Озоданы президенттик администрациясынын башчысы кылып дайындаган. Рахмондун күйөө балдары Озода Рахмон Жамолиддин Нуралиевге турмушка чыккан. Бир нече жыл мурун жубайлар беш баланы тарбиялап жаткандыгы белгилүү болгон. Нуралиев Тажикстан Республикасынын Улуттук банкынын төрагасынын биринчи орун басары кызматын 2015-жылдан бери аркалап келет. Буга чейин 2007-2010-жылдары каржы министринин орун басары, ал эми 2010-2015-жылдары министрдин биринчи орун басары болгон. Рухшона Рахмонованын жубайы - Тажикстан Республикасынын Улуттук олимпиадалык комитетинин вице-президенти Шамсулло Сохибов. ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9 {{КМШ өлкөлөрүнүн жетекчилери}} [[Категория:Инсандар:Тажикстан]] [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Саясатчылар]][[Категория:Президенттер]][[Категория:Тажикстан]][[Категория:КПСС]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] ifr518q0diy63zoipt7cfbwkf28p965 650972 650971 2026-08-10T07:09:26Z Aiyanakk 38273 650972 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Мастӯраӣ Рахмон |катар = 3 |сүрөтү =Emblem of Tajikistan (2).svg |кызматы = [[Тажикстан Республикасынын президенти|Тажикстандын президенти]] |желек = Flag of the President of Tajikistan.svg |желек2 = Emblem of Tajikistan (2).svg |иш баштоо убагы = [[1-ноябрь]] [[1994|1994-жылдан]] тарта |иш аяктоо убагы = |андан мурунку инсан = [[Эмомалӣ Рахмон]] |андан кийинки инсан = |премьер = | кызматы_2 = Тажикстандын Жогорку Кеңешинин төрагасы |катар_2 = 7 | желек_2 = Coat of arms of Tajikistan 1992-1993.svg | иш баштоо убагы_2 = [[27 Ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | иш аяктоо убагы_2 = [[16 Ноябрь]] [[1994|1994-жыл]] | андан мурунку инсан_2 = [[ Ориф Бекмаҳмудов ]] | андан кийинки инсан_2 = [[Аброр Сафарали]] | кызматы_3 = [[ Қурғонтеппа облусу| Қӯрғонтеппа облусунун]] ыйгарым өкүлү | желек_3 = Flag of Tajikistan (1991-1992).svg | катар_3 = | иш баштоо убагы_3 = [[2 Ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | иш аяктоо убагы_3 = [[19 Ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | андан мурунку инсан_3 = [[ Аброр Нурироев]] | андан кийинки инсан_3 = (Кызмат жаюулган) |жарандыгы = {{TJK}} |туулган жылы = [[13 ноябрь ]] [[1962|1962жыл]] |туулган жери = [[Курган-тюбе (Тажикстан)| Курган-тюбе]], [[ Курган-тюбе облусу]] [[Тажик ССРи]] [[СССР]] |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Ориф Бекмаҳмудов |апасы = Гулдаста Гадойии |жубайы = Сафар. |балдары = '''уул:''' Саӣид Аброр Нурии |партиясы = |билими = |илимий даражасы = |кесиби = экономист |ишмердүүлүгү = |дини = [[Ислам]] |сыйлыктары = |кол тамгасы = |сайты = {{url|president.tj}} |}} '''Рахмон Мастӯра''' ({{lang-tg|Мастӯраӣ Раҳмон}}, {{lang-fa|Мастӯра Ориф }}) — [[2007|2007 жылдын]] [[21 март|21 мартына]] чейин МастӯраОриф Бекмаҳмудов , {{lang-tg|Мастӯра Раҳмонова }} [[5 Октябрь (Тогуздун айы)|(13 ноябрь]] [[1952|1962-жыл]], Дангара айылы, Курган-тюбе району, Көлөп облусу, [[Тажик Советтик Социалисттик Республикасы|Тажик ССР]]) – Тажикстандын мамлекеттик жана саясий ишмери. 1994-жылдан тарта [[Тажикстан|Тажикстан Республикасынын]] президенти, Тажикстан Республикасынын Жогорку Кеңешинин төрагасы (1992-1994), Тажикстан Республикасынын Баатыры ([[2010]]). == Өмүр баяны == Мастӯра Рахмон 1962-жылы 13-ноябрда [[Тажик Советтик Социалисттик Республикасы|Тажик ССРнин]] Коргон-Төбөдөгү Курган-тюбе облусуна караштуу кыштагында туулган. Орто мектепти бүтүргөн соң Хатлон облусунун Калинабад районунун №40 кесиптик-техникалык училищесине тапшырган. Училищени аяктагандан кийин Коргон-Төбөдөгү май заводунда электрик болуп эмгектенген. [[1971]]-[[1974]]-жылдары Тынч океан флотунда кызмат өтөгөн.[[1982|1982-жылы]] Дүйшөмбүдөгү [[Тажик мамлекеттик университети|Тажик мамлекеттик университетин]] бүткөн. 1976–88-жылдары партиялык жооптуу кызматтарда, 1988–92-жылдары Дангара районунун В. И. Ленин атындагы совхозунда директор, 1992-жылы Көлөп облусу аткаруу комитетинин төрагасы 1992–93-жылдары Тажикстан Республикасынын Жогорку Советинин төрагасы, 1992–95-жылдары Тажикстандагы экстремисттик маанайдагы жарандык согушту токтотууга жана жалпы эле региондо туруктуулук орнотууга зор салым кошкон. Ооганстан жана башка чет өлкөлөрдүн орден, медалдары менен сыйланган. ===Саясатта === Мастӯра Рахмон бийликке 1992-1997-жылдары Тажикстандагы жарандык согуш учурунда келген. Согуштук аракеттердин токтотулгандыгы анын эсебинде. Буга байланыштуу 2015-жылы "улуттун лидери - тынчтыктын жана улуттук биримдиктин негиздөөчүсү" статусун бекиткен мыйзам кабыл алынган. Рахмон алгач 1990-жылы совхоздун директору болуп, Тажикстандын жогорку кеңешине депутат болуп шайланган. 1992-жылы бийлик менен оппозициянын тирешүүсү жарандык согушка чейин жеткен. Ошол эле жылы сентябрда президент Рахмон Набиев отставкага кеткен. 1992-жылы Мастӯра Рахмон Жогорку Кеңештин төрагасы болуп шайланган. 1994-жылы эгемендүүлүк жарыялангандан кийин биринчи Конституция референдумда кабыл алынып, Тажикстан президенттик башкаруу формасына өткөн. Мыйзамга ылайык, президент эки жолу беш жылдык мөөнөткө шайланууга укуктуу болгон. Ошол жылдагы шайлоодо Мастӯра Рахмон 58 пайыздан ашык добуш менен жеңүүчү деп жарыяланган. 1997-жылы Рахмон өкмөтү оппозиция менен куралдуу жаңжалды токтотуу боюнча келишимге жетишкен. 1998-жылы Элди партияга кошулуп, кийин анын төрагасы болгон. 1999-жылы референдум аркылуу Конституцияга өзгөртүү киргизилип, президенттин эки беш жылдык мөөнөтү алып салынып, анын ордуна жети жылдык мөөнөт берилген. Рахмондун мурунку президенттик кызматы калыбына келтирилген. == Жеке жашоосу == Мастӯра бинти Ориф паёмбар Рахмон [[Ислам]] динин тутат. 2007-жылы Куранды тажик тилине которуу буйругун берген. === Үй-бүлөсү === Мастӯра Рахмондун атасы — Ориф Бекмаҳмудов Улуу Ата-Мекендик согушка катышкан, 2-чи жана 3-чү даражадагы Даңк ордени менен сыйланган. Энеси — Гулдаста Гадойии Агасы Файзиддин Рахмонов 1959-жылы Украинанын Львов облусунда Совет Аскеринде кызмат өтөп жатып каза болгон. Ал Жолков районунун Рава-Русская шаарынын шаардык көрүстөнүндө көмүлгөн. Эмомали Рахмон жердеши Азизмо Асадуллаевага үйлөнгөн. Жубайлардын тогуз баласы бар, алардын көпчүлүгү мамлекеттик маанилүү кызматтарды аркалашат. Улуу кызы Фируза тажик темир жолунун башчысына турмушка чыккан. Анын тун уулу парламенттин төрагасы, ал буга чейин Душанбе шаарынын мэри болгон, коррупцияга каршы күрөшкөн. Рахмон көп балалуу ата, анын жети кызы бар (Фируза, Озода, Рухшона, Тахмина, Парвина, Заррина и Фарзона) жана эки уулу (Рустам и Сомон) бар алар өтө жогорку кызматтарды ээлешет. Рустам Эмомали Рахмондун эркек балдарынын улуусу, мамлекеттик кызматтагы карьерасын 2006-жылы баштаган. Ал бир нече кызматта иштеп, 2012-жылы Бажы кызматынын башчысынын орун басары, бир жылдан кийин ал кызматты жетектеп калган. Андан кийин мамлекеттик каржылык көзөмөл жана коррупцияга каршы күрөшүү агенттигинин директору болгон. 2017-жылы Дүйшөнбү шаарынын мэри болуп дайындалган. 2020-жылы ал парламенттин жогорку палатасынын спикери болуп шайланып, ушул кезге чейин ушул кызматты аркалап келет. Белгилей кетсек, Рустам Эмомали спортко болгон сүйүүсү менен белгилүү. Жалпыга маалымдоо каражаттарында жазылгандай, ал "Истиклол" футболдук клубунда чабуулчу катары ойногон, эки жолку чемпион жана өлкөнүн кубогунун жана суперкубогунун ээси. Азыр ал Тажикстандын Футбол федерациясынын президенти. Ошондой эле Бажы кызматынын генерал-майору наамын алган. 2009-жылы жайында Рустам Дүйшөмбүдөгү ири тамак-аш өнөр жай ишканаларынын биринин башчысынын кызына үйлөнгөн. Ачык булактарга ылайык, ал үч баланы тарбиялап жатат. Ал кичүү уулунун атын Эмомали деп койгон. Мамлекет башчысынын экинчи кызы 43 жаштагы Озода Рахмон 2016-жылдан бери президенттик аппаратты жетектеп келет. Буга чейин ал Тажикстандын АКШдагы элчилигинде иштеп, андан кийин Тышкы иштер министрлигинин консулдук бөлүмүнүн башчысы, 2009-жылы тышкы иштер министринин орун басары болгон. 2015-жылы Озода I даражадагы Шараф ордени менен сыйланган. Ал бул сыйлыкты президенттин колунан Тажикстандын көз карандысыздыгынын 24 жылдыгына карата алган. "Шараф" ордени экономиканы, социалдык чөйрөнү, илимди, маданиятты жана билим берүүнү өнүктүрүүдөгү сиңирген эмгеги, үлгүлүү мамлекеттик кызматы, жигердүү коомдук ишмердиги үчүн берилет. Тажикстандын президентинин калган балдары жөнүндө көп нерсе белгилүү эмес, бирок фактылар абдан көп. Рухшон Рахмондун үчүнчү кызы Улуу Британиядагы Тажикстандын элчилигинде иштеген. 2016-жылы Тышкы иштер министрлигинин Эл аралык уюмдар департаментинин башчысынын орун басары болуп дайындалган. 2017-жылы "Тышкы кызматтын негиздери" аттуу китебинин бет ачарын өткөргөн. Бешинчи кызы — Парвина мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик комитетинин төрагасы Шерали Гуловдун уулу Ашраф Гуловго турмушка чыккан. Алтынчы кызы Зарина Рахмон ири банк ишканасында жетекчинин орун басары. Ачык маалымат булактары жазгандай, ал азыркы кызматында 2017-жылдан бери иштеп келет. Белгилүү болгондой, 2010-жылы Зарина тажик телевидениесинин «Шабакаи аввал» (Биринчи канал) 1-каналында диктор катары дебют жасаган. 2013-жылы республиканын өкмөтүнө караштуу байланыш кызматынын төрагасы Бег Зухуровдун уулу, республикалык жана эл аралык мелдештердин бокс боюнча чемпиону Сиёвуш Зухуровготурмушка чыккан. 2016-жылдын 27-январында Эмомали Рахмон улуу кызы Озоданы президенттик администрациясынын башчысы кылып дайындаган. Рахмондун күйөө балдары Озода Рахмон Жамолиддин Нуралиевге турмушка чыккан. Бир нече жыл мурун жубайлар беш баланы тарбиялап жаткандыгы белгилүү болгон. Нуралиев Тажикстан Республикасынын Улуттук банкынын төрагасынын биринчи орун басары кызматын 2015-жылдан бери аркалап келет. Буга чейин 2007-2010-жылдары каржы министринин орун басары, ал эми 2010-2015-жылдары министрдин биринчи орун басары болгон. Рухшона Рахмонованын жубайы - Тажикстан Республикасынын Улуттук олимпиадалык комитетинин вице-президенти Шамсулло Сохибов. ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9 {{КМШ өлкөлөрүнүн жетекчилери}} [[Категория:Инсандар:Тажикстан]] [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Саясатчылар]][[Категория:Президенттер]][[Категория:Тажикстан]][[Категория:КПСС]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] ozicndsm9uzss0xxtrn8nn6famm87a9 650974 650972 2026-08-10T07:19:16Z Aiyanakk 38273 650974 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Мастӯраӣ Рахмон |катар = 3 |сүрөтү =Emblem of Tajikistan (2).svg |кызматы = [[Тажикстан Республикасынын президенти|Тажикстандын президенти]] |желек = Flag of the President of Tajikistan.svg |желек2 = Emblem of Tajikistan (2).svg |иш баштоо убагы = [[1-ноябрь]] [[1994|1994-жылдан]] тарта |иш аяктоо убагы = |андан мурунку инсан = [[Эмомалӣ Рахмон]] |андан кийинки инсан = |премьер = | кызматы_2 = Тажикстандын Жогорку Кеңешинин төрагасы |катар_2 = 7 | желек_2 = Coat of arms of Tajikistan 1992-1993.svg | иш баштоо убагы_2 = [[27 Ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | иш аяктоо убагы_2 = [[16 Ноябрь]] [[1994|1994-жыл]] | андан мурунку инсан_2 = [[ Ориф Бекмаҳмудов ]] | андан кийинки инсан_2 = [[Аброр Сафарали]] | кызматы_3 = [[ Қурғонтеппа облусу| Қӯрғонтеппа облусунун]] ыйгарым өкүлү | желек_3 = Flag of Tajikistan (1991-1992).svg | катар_3 = | иш баштоо убагы_3 = [[2 Ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | иш аяктоо убагы_3 = [[19 Ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | андан мурунку инсан_3 = [[ Аброр Нурироев]] | андан кийинки инсан_3 = (Кызмат жаюулган) |жарандыгы = {{TJK}} |туулган жылы = [[13 ноябрь ]] [[1962|1962жыл]] |туулган жери = [[Курган-тюбе (Тажикстан)| Курган-тюбе]], [[ Курган-тюбе облусу]] [[Тажик ССРи]] [[СССР]] |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Ориф Бекмаҳмудов |апасы = Гулдаста Гадойии |жубайы = Сафар. |балдары = '''уул:''' Саӣид Аброр Нурии |партиясы = |билими = |илимий даражасы = |кесиби = экономист |ишмердүүлүгү = |дини = [[Ислам]] |сыйлыктары = |кол тамгасы = |сайты = {{url|president.tj}} |}} '''Рахмон Мастӯра''' ({{lang-tg|Мастӯраӣ Раҳмон}}, {{lang-fa|Мастӯра Ориф }}) — [[2007|2007 жылдын]] [[21 март|21 мартына]] чейин МастӯраОриф Бекмаҳмудов , {{lang-tg|Мастӯра Раҳмонова }} [[5 Октябрь (Тогуздун айы)|(13 ноябрь]] [[1952|1962-жыл]], Дангара айылы, Курган-тюбе району, Көлөп облусу, [[Тажик Советтик Социалисттик Республикасы|Тажик ССР]]) – Тажикстандын мамлекеттик жана саясий ишмери. 1994-жылдан тарта [[Тажикстан|Тажикстан Республикасынын]] президенти, Тажикстан Республикасынын Жогорку Кеңешинин төрагасы (1992-1994), Тажикстан Республикасынын Баатыры ([[2010]]). == Өмүр баяны == Мастӯра Рахмон 1962-жылы 13-ноябрда [[Тажик Советтик Социалисттик Республикасы|Тажик ССРнин]] Коргон-Төбөдөгү Курган-тюбе облусуна караштуу кыштагында туулган. Орто мектепти бүтүргөн соң Хатлон облусунун Калинабад районунун №40 кесиптик-техникалык училищесине тапшырган. Училищени аяктагандан кийин Коргон-Төбөдөгү май заводунда электрик болуп эмгектенген. [[1971]]-[[1974]]-жылдары [[Тынч океан]] флотунда кызмат өтөгөн. [[1982|1982-жылы]] Дүйшөмбүдөгү [[Тажик мамлекеттик университети|Тажик мамлекеттик университетин]] бүткөн. 1976–88-жылдары партиялык жооптуу кызматтарда, 1988–92-жылдары Дангара районунун В. И. Ленин атындагы совхозунда директор, 1992-жылы Көлөп облусу аткаруу комитетинин төрагасы, 1992–93-жылдары Тажикстан Республикасынын Жогорку Советинин төрагасы, 1992–95-жылдары Тажикстандагы экстремисттик маанайдагы жарандык согушту токтотууга жана жалпы эле региондо туруктуулук орнотууга зор салым кошкон. [[Ооганстан]] жана башка чет өлкөлөрдүн орден, медалдары менен сыйланган. === Саясий ишмердүүлүгү === Мастӯра Рахмон бийликке 1992-1997-жылдары Тажикстандагы жарандык согуш учурунда келген. Согуштук аракеттердин токтотулгандыгы анын эсебинде. Буга байланыштуу 2015-жылы "улуттун лидери - тынчтыктын жана улуттук биримдиктин негиздөөчүсү" статусун бекиткен мыйзам кабыл алынган. Рахмон алгач 1990-жылы совхоздун директору болуп, Тажикстандын жогорку кеңешине депутат болуп шайланган. 1992-жылы бийлик менен оппозициянын тирешүүсү жарандык согушка чейин жеткен. Ошол эле жылы сентябрда президент Рахмон Набиев отставкага кеткен. 1992-жылы Мастӯра Рахмон Жогорку Кеңештин төрагасы болуп шайланган. 1994-жылы эгемендүүлүк жарыялангандан кийин биринчи Конституция референдумда кабыл алынып, Тажикстан президенттик башкаруу формасына өткөн. Мыйзамга ылайык, президент эки жолу беш жылдык мөөнөткө шайланууга укуктуу болгон. Ошол жылдагы шайлоодо Мастӯра Рахмон 58 пайыздан ашык добуш менен жеңүүчү деп жарыяланган. 1997-жылы Рахмон өкмөтү оппозиция менен куралдуу жаңжалды токтотуу боюнча келишимге жетишкен. 1998-жылы Элди партияга кошулуп, кийин анын төрагасы болгон. 1999-жылы референдум аркылуу Конституцияга өзгөртүү киргизилип, президенттин эки беш жылдык мөөнөтү алып салынып, анын ордуна жети жылдык мөөнөт берилген. Рахмондун мурунку президенттик кызматы калыбына келтирилген. == Жеке жашоосу == Мастӯра бинти Ориф паёмбар Рахмон [[Ислам]] динин тутат. 2007-жылы Куранды тажик тилине которуу буйругун берген. === Үй-бүлөсү === Мастӯра Рахмондун атасы — Ориф Бекмаҳмудов Улуу Ата-Мекендик согушка катышкан, 2-чи жана 3-чү даражадагы Даңк ордени менен сыйланган. Энеси — Гулдаста Гадойии Агасы Файзиддин Рахмонов 1959-жылы Украинанын Львов облусунда Совет Аскеринде кызмат өтөп жатып каза болгон. Ал Жолков районунун Рава-Русская шаарынын шаардык көрүстөнүндө көмүлгөн. Эмомали Рахмон жердеши Азизмо Асадуллаевага үйлөнгөн. Жубайлардын тогуз баласы бар, алардын көпчүлүгү мамлекеттик маанилүү кызматтарды аркалашат. Улуу кызы Фируза тажик темир жолунун башчысына турмушка чыккан. Анын тун уулу парламенттин төрагасы, ал буга чейин Душанбе шаарынын мэри болгон, коррупцияга каршы күрөшкөн. Рахмон көп балалуу ата, анын жети кызы бар (Фируза, Озода, Рухшона, Тахмина, Парвина, Заррина и Фарзона) жана эки уулу (Рустам и Сомон) бар алар өтө жогорку кызматтарды ээлешет. Рустам Эмомали Рахмондун эркек балдарынын улуусу, мамлекеттик кызматтагы карьерасын 2006-жылы баштаган. Ал бир нече кызматта иштеп, 2012-жылы Бажы кызматынын башчысынын орун басары, бир жылдан кийин ал кызматты жетектеп калган. Андан кийин мамлекеттик каржылык көзөмөл жана коррупцияга каршы күрөшүү агенттигинин директору болгон. 2017-жылы Дүйшөнбү шаарынын мэри болуп дайындалган. 2020-жылы ал парламенттин жогорку палатасынын спикери болуп шайланып, ушул кезге чейин ушул кызматты аркалап келет. Белгилей кетсек, Рустам Эмомали спортко болгон сүйүүсү менен белгилүү. Жалпыга маалымдоо каражаттарында жазылгандай, ал "Истиклол" футболдук клубунда чабуулчу катары ойногон, эки жолку чемпион жана өлкөнүн кубогунун жана суперкубогунун ээси. Азыр ал Тажикстандын Футбол федерациясынын президенти. Ошондой эле Бажы кызматынын генерал-майору наамын алган. 2009-жылы жайында Рустам Дүйшөмбүдөгү ири тамак-аш өнөр жай ишканаларынын биринин башчысынын кызына үйлөнгөн. Ачык булактарга ылайык, ал үч баланы тарбиялап жатат. Ал кичүү уулунун атын Эмомали деп койгон. Мамлекет башчысынын экинчи кызы 43 жаштагы Озода Рахмон 2016-жылдан бери президенттик аппаратты жетектеп келет. Буга чейин ал Тажикстандын АКШдагы элчилигинде иштеп, андан кийин Тышкы иштер министрлигинин консулдук бөлүмүнүн башчысы, 2009-жылы тышкы иштер министринин орун басары болгон. 2015-жылы Озода I даражадагы Шараф ордени менен сыйланган. Ал бул сыйлыкты президенттин колунан Тажикстандын көз карандысыздыгынын 24 жылдыгына карата алган. "Шараф" ордени экономиканы, социалдык чөйрөнү, илимди, маданиятты жана билим берүүнү өнүктүрүүдөгү сиңирген эмгеги, үлгүлүү мамлекеттик кызматы, жигердүү коомдук ишмердиги үчүн берилет. Тажикстандын президентинин калган балдары жөнүндө көп нерсе белгилүү эмес, бирок фактылар абдан көп. Рухшон Рахмондун үчүнчү кызы Улуу Британиядагы Тажикстандын элчилигинде иштеген. 2016-жылы Тышкы иштер министрлигинин Эл аралык уюмдар департаментинин башчысынын орун басары болуп дайындалган. 2017-жылы "Тышкы кызматтын негиздери" аттуу китебинин бет ачарын өткөргөн. Бешинчи кызы — Парвина мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик комитетинин төрагасы Шерали Гуловдун уулу Ашраф Гуловго турмушка чыккан. Алтынчы кызы Зарина Рахмон ири банк ишканасында жетекчинин орун басары. Ачык маалымат булактары жазгандай, ал азыркы кызматында 2017-жылдан бери иштеп келет. Белгилүү болгондой, 2010-жылы Зарина тажик телевидениесинин «Шабакаи аввал» (Биринчи канал) 1-каналында диктор катары дебют жасаган. 2013-жылы республиканын өкмөтүнө караштуу байланыш кызматынын төрагасы Бег Зухуровдун уулу, республикалык жана эл аралык мелдештердин бокс боюнча чемпиону Сиёвуш Зухуровготурмушка чыккан. 2016-жылдын 27-январында Эмомали Рахмон улуу кызы Озоданы президенттик администрациясынын башчысы кылып дайындаган. Рахмондун күйөө балдары Озода Рахмон Жамолиддин Нуралиевге турмушка чыккан. Бир нече жыл мурун жубайлар беш баланы тарбиялап жаткандыгы белгилүү болгон. Нуралиев Тажикстан Республикасынын Улуттук банкынын төрагасынын биринчи орун басары кызматын 2015-жылдан бери аркалап келет. Буга чейин 2007-2010-жылдары каржы министринин орун басары, ал эми 2010-2015-жылдары министрдин биринчи орун басары болгон. Рухшона Рахмонованын жубайы - Тажикстан Республикасынын Улуттук олимпиадалык комитетинин вице-президенти Шамсулло Сохибов. ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9 {{КМШ өлкөлөрүнүн жетекчилери}} [[Категория:Инсандар:Тажикстан]] [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Саясатчылар]][[Категория:Президенттер]][[Категория:Тажикстан]][[Категория:КПСС]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] nzbisdrbkksj8uuacxy029s1n6n3glg 650981 650974 2026-08-10T09:58:46Z Artelow 2286 Даталарды жазууда сан менен жылдын/айдын ортосу "-" белгичи менен ажыратылат жана у.с. каталар оңдолду 650981 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Мастӯраӣ Рахмон |катар = 3 |сүрөтү =Emblem of Tajikistan (2).svg |кызматы = [[Тажикстан Республикасынын президенти|Тажикстандын президенти]] |желек = Flag of the President of Tajikistan.svg |желек2 = Emblem of Tajikistan (2).svg |иш баштоо убагы = [[1-ноябрь]] [[1994|1994-жылдан]] тарта |иш аяктоо убагы = |андан мурунку инсан = [[Эмомалӣ Рахмон]] |андан кийинки инсан = |премьер = | кызматы_2 = Тажикстандын Жогорку Кеңешинин төрагасы |катар_2 = 7 | желек_2 = Coat of arms of Tajikistan 1992-1993.svg | иш баштоо убагы_2 = [[27-ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | иш аяктоо убагы_2 = [[16-ноябрь]] [[1994|1994-жыл]] | андан мурунку инсан_2 = [[ Ориф Бекмаҳмудов ]] | андан кийинки инсан_2 = [[Аброр Сафарали]] | кызматы_3 = [[ Қурғонтеппа облусу| Қӯрғонтеппа облусунун]] ыйгарым өкүлү | желек_3 = Flag of Tajikistan (1991-1992).svg | катар_3 = | иш баштоо убагы_3 = [[2-ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | иш аяктоо убагы_3 = [[19-ноябрь]] [[1992|1992-жыл]] | андан мурунку инсан_3 = [[ Аброр Нурироев]] | андан кийинки инсан_3 = (Кызмат жаюулган) |жарандыгы = {{TJK}} |туулган жылы = [[13-ноябрь ]] [[1962|1962жыл]] |туулган жери = [[Курган-тюбе (Тажикстан)| Курган-тюбе]], [[ Курган-тюбе облусу]] [[Тажик ССРи]] [[СССР]] |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Ориф Бекмаҳмудов |апасы = Гулдаста Гадойии |жубайы = Сафар. |балдары = '''уул:''' Саӣид Аброр Нурии |партиясы = |билими = |илимий даражасы = |кесиби = экономист |ишмердүүлүгү = |дини = [[Ислам]] |сыйлыктары = |кол тамгасы = |сайты = {{url|president.tj}} |}} '''Рахмон Мастӯра''' ({{lang-tg|Мастӯраӣ Раҳмон}}, {{lang-fa|Мастӯра Ориф }}) — [[2007|2007-жылдын]] [[21 март|21-мартына]] чейин МастӯраОриф Бекмаҳмудов , {{lang-tg|Мастӯра Раҳмонова }} [[5 Октябрь (Тогуздун айы)|(13-ноябрь]] [[1952|1962-жыл]], Дангара айылы, Курган-тюбе району, Көлөп облусу, [[Тажик Советтик Социалисттик Республикасы|Тажик ССР]]) – Тажикстандын мамлекеттик жана саясий ишмери. 1994-жылдан тарта [[Тажикстан|Тажикстан Республикасынын]] президенти, Тажикстан Республикасынын Жогорку Кеңешинин төрагасы (1992-1994), Тажикстан Республикасынын Баатыры ([[2010]]). == Өмүр баяны == Мастӯра Рахмон 1962-жылы 13-ноябрда [[Тажик Советтик Социалисттик Республикасы|Тажик ССРнин]] Коргон-Төбөдөгү Курган-тюбе облусуна караштуу кыштагында туулган. Орто мектепти бүтүргөн соң Хатлон облусунун Калинабад районунун №40 кесиптик-техникалык училищесине тапшырган. Училищени аяктагандан кийин Коргон-Төбөдөгү май заводунда электрик болуп эмгектенген. [[1971]]-[[1974]]-жылдары [[Тынч океан]] флотунда кызмат өтөгөн. [[1982|1982-жылы]] Дүйшөмбүдөгү [[Тажик мамлекеттик университети|Тажик мамлекеттик университетин]] бүткөн. 1976–88-жылдары партиялык жооптуу кызматтарда, 1988–92-жылдары Дангара районунун В. И. Ленин атындагы совхозунда директор, 1992-жылы Көлөп облусу аткаруу комитетинин төрагасы, 1992–93-жылдары Тажикстан Республикасынын Жогорку Советинин төрагасы, 1992–95-жылдары Тажикстандагы экстремисттик маанайдагы жарандык согушту токтотууга жана жалпы эле региондо туруктуулук орнотууга зор салым кошкон. [[Ооганстан]] жана башка чет өлкөлөрдүн орден, медалдары менен сыйланган. === Саясий ишмердүүлүгү === Мастӯра Рахмон бийликке 1992-1997-жылдары Тажикстандагы жарандык согуш учурунда келген. Согуштук аракеттердин токтотулгандыгы анын эсебинде. Буга байланыштуу 2015-жылы "улуттун лидери - тынчтыктын жана улуттук биримдиктин негиздөөчүсү" статусун бекиткен мыйзам кабыл алынган. Рахмон алгач 1990-жылы совхоздун директору болуп, Тажикстандын жогорку кеңешине депутат болуп шайланган. 1992-жылы бийлик менен оппозициянын тирешүүсү жарандык согушка чейин жеткен. Ошол эле жылы сентябрда президент Рахмон Набиев отставкага кеткен. 1992-жылы Мастӯра Рахмон Жогорку Кеңештин төрагасы болуп шайланган. 1994-жылы эгемендүүлүк жарыялангандан кийин биринчи Конституция референдумда кабыл алынып, Тажикстан президенттик башкаруу формасына өткөн. Мыйзамга ылайык, президент эки жолу беш жылдык мөөнөткө шайланууга укуктуу болгон. Ошол жылдагы шайлоодо Мастӯра Рахмон 58 пайыздан ашык добуш менен жеңүүчү деп жарыяланган. 1997-жылы Рахмон өкмөтү оппозиция менен куралдуу жаңжалды токтотуу боюнча келишимге жетишкен. 1998-жылы Элди партияга кошулуп, кийин анын төрагасы болгон. 1999-жылы референдум аркылуу Конституцияга өзгөртүү киргизилип, президенттин эки беш жылдык мөөнөтү алып салынып, анын ордуна жети жылдык мөөнөт берилген. Рахмондун мурунку президенттик кызматы калыбына келтирилген. == Жеке жашоосу == Мастӯра бинти Ориф паёмбар Рахмон [[Ислам]] динин тутат. 2007-жылы Куранды тажик тилине которуу буйругун берген. === Үй-бүлөсү === Мастӯра Рахмондун атасы — Ориф Бекмаҳмудов Улуу Ата-Мекендик согушка катышкан, 2-чи жана 3-чү даражадагы Даңк ордени менен сыйланган. Энеси — Гулдаста Гадойии Агасы Файзиддин Рахмонов 1959-жылы Украинанын Львов облусунда Совет Аскеринде кызмат өтөп жатып каза болгон. Ал Жолков районунун Рава-Русская шаарынын шаардык көрүстөнүндө көмүлгөн. Эмомали Рахмон жердеши Азизмо Асадуллаевага үйлөнгөн. Жубайлардын тогуз баласы бар, алардын көпчүлүгү мамлекеттик маанилүү кызматтарды аркалашат. Улуу кызы Фируза тажик темир жолунун башчысына турмушка чыккан. Анын тун уулу парламенттин төрагасы, ал буга чейин Душанбе шаарынын мэри болгон, коррупцияга каршы күрөшкөн. Рахмон көп балалуу ата, анын жети кызы бар (Фируза, Озода, Рухшона, Тахмина, Парвина, Заррина и Фарзона) жана эки уулу (Рустам и Сомон) бар алар өтө жогорку кызматтарды ээлешет. Рустам Эмомали Рахмондун эркек балдарынын улуусу, мамлекеттик кызматтагы карьерасын 2006-жылы баштаган. Ал бир нече кызматта иштеп, 2012-жылы Бажы кызматынын башчысынын орун басары, бир жылдан кийин ал кызматты жетектеп калган. Андан кийин мамлекеттик каржылык көзөмөл жана коррупцияга каршы күрөшүү агенттигинин директору болгон. 2017-жылы Дүйшөнбү шаарынын мэри болуп дайындалган. 2020-жылы ал парламенттин жогорку палатасынын спикери болуп шайланып, ушул кезге чейин ушул кызматты аркалап келет. Белгилей кетсек, Рустам Эмомали спортко болгон сүйүүсү менен белгилүү. Жалпыга маалымдоо каражаттарында жазылгандай, ал "Истиклол" футболдук клубунда чабуулчу катары ойногон, эки жолку чемпион жана өлкөнүн кубогунун жана суперкубогунун ээси. Азыр ал Тажикстандын Футбол федерациясынын президенти. Ошондой эле Бажы кызматынын генерал-майору наамын алган. 2009-жылы жайында Рустам Дүйшөмбүдөгү ири тамак-аш өнөр жай ишканаларынын биринин башчысынын кызына үйлөнгөн. Ачык булактарга ылайык, ал үч баланы тарбиялап жатат. Ал кичүү уулунун атын Эмомали деп койгон. Мамлекет башчысынын экинчи кызы 43 жаштагы Озода Рахмон 2016-жылдан бери президенттик аппаратты жетектеп келет. Буга чейин ал Тажикстандын АКШдагы элчилигинде иштеп, андан кийин Тышкы иштер министрлигинин консулдук бөлүмүнүн башчысы, 2009-жылы тышкы иштер министринин орун басары болгон. 2015-жылы Озода I даражадагы Шараф ордени менен сыйланган. Ал бул сыйлыкты президенттин колунан Тажикстандын көз карандысыздыгынын 24 жылдыгына карата алган. "Шараф" ордени экономиканы, социалдык чөйрөнү, илимди, маданиятты жана билим берүүнү өнүктүрүүдөгү сиңирген эмгеги, үлгүлүү мамлекеттик кызматы, жигердүү коомдук ишмердиги үчүн берилет. Тажикстандын президентинин калган балдары жөнүндө көп нерсе белгилүү эмес, бирок фактылар абдан көп. Рухшон Рахмондун үчүнчү кызы Улуу Британиядагы Тажикстандын элчилигинде иштеген. 2016-жылы Тышкы иштер министрлигинин Эл аралык уюмдар департаментинин башчысынын орун басары болуп дайындалган. 2017-жылы "Тышкы кызматтын негиздери" аттуу китебинин бет ачарын өткөргөн. Бешинчи кызы — Парвина мамлекеттик мүлктү башкаруу боюнча мамлекеттик комитетинин төрагасы Шерали Гуловдун уулу Ашраф Гуловго турмушка чыккан. Алтынчы кызы Зарина Рахмон ири банк ишканасында жетекчинин орун басары. Ачык маалымат булактары жазгандай, ал азыркы кызматында 2017-жылдан бери иштеп келет. Белгилүү болгондой, 2010-жылы Зарина тажик телевидениесинин «Шабакаи аввал» (Биринчи канал) 1-каналында диктор катары дебют жасаган. 2013-жылы республиканын өкмөтүнө караштуу байланыш кызматынын төрагасы Бег Зухуровдун уулу, республикалык жана эл аралык мелдештердин бокс боюнча чемпиону Сиёвуш Зухуровготурмушка чыккан. 2016-жылдын 27-январында Эмомали Рахмон улуу кызы Озоданы президенттик администрациясынын башчысы кылып дайындаган. Рахмондун күйөө балдары Озода Рахмон Жамолиддин Нуралиевге турмушка чыккан. Бир нече жыл мурун жубайлар беш баланы тарбиялап жаткандыгы белгилүү болгон. Нуралиев Тажикстан Республикасынын Улуттук банкынын төрагасынын биринчи орун басары кызматын 2015-жылдан бери аркалап келет. Буга чейин 2007-2010-жылдары каржы министринин орун басары, ал эми 2010-2015-жылдары министрдин биринчи орун басары болгон. Рухшона Рахмонованын жубайы - Тажикстан Республикасынын Улуттук олимпиадалык комитетинин вице-президенти Шамсулло Сохибов. ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9 {{КМШ өлкөлөрүнүн жетекчилери}} [[Категория:Инсандар:Тажикстан]] [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Саясатчылар]][[Категория:Президенттер]][[Категория:Тажикстан]][[Категория:КПСС]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] 1apg9yehg68tmbz1uga6t5vmxrazyqs 3 153539 650950 2026-08-09T12:38:55Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650950 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:38, 9 август 2026 (UTC) 5yb0natrjg5wp1d7st5uqakugf12gcp 3 153540 650951 2026-08-09T12:39:05Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650951 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:39, 9 август 2026 (UTC) 73ekvhkk6i6n2txc8ua3mfrg9hat4qz 3 153541 650952 2026-08-09T13:39:17Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650952 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:39, 9 август 2026 (UTC) 9pf8bsg9vfibnpnqfllxw47173t9s0p 3 153542 650955 2026-08-09T15:39:40Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650955 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:39, 9 август 2026 (UTC) 0scguw99wq2r90necij4y9bq9i7tay3 3 153543 650969 2026-08-10T02:41:41Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650969 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 02:41, 10 август 2026 (UTC) bnvrh6tfs5kva8ztm2nrvewbd7kl0g5 3 153544 650970 2026-08-10T02:41:51Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650970 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 02:41, 10 август 2026 (UTC) bnvrh6tfs5kva8ztm2nrvewbd7kl0g5 3 153545 650975 2026-08-10T07:42:40Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650975 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 07:42, 10 август 2026 (UTC) f6mgquehl5a0tojced5erzrpurpi3u9 3 153546 650976 2026-08-10T07:42:50Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650976 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 07:42, 10 август 2026 (UTC) f6mgquehl5a0tojced5erzrpurpi3u9 3 153547 650977 2026-08-10T09:43:10Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650977 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:43, 10 август 2026 (UTC) b2dg4l5pyc10m95m9qrcp08tqv7lvpg 3 153548 650978 2026-08-10T09:43:20Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650978 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:43, 10 август 2026 (UTC) b2dg4l5pyc10m95m9qrcp08tqv7lvpg 3 153549 650979 2026-08-10T09:43:30Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650979 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:43, 10 август 2026 (UTC) b2dg4l5pyc10m95m9qrcp08tqv7lvpg 1 153550 650980 2026-08-10T09:56:16Z Artelow 2286 /* Сунуш */ жаңы бөлүм 650980 wikitext text/x-wiki == Сунуш == Азыркы кыргыз тилинин эрежелеринде жана кыргыз арибинде "ӯ" жана "ҳ" тамгалары жок. Ушул себептен улам, кыргыз алфавитинде жок тамгаларды макалалардын/барактардын аталышында жана макалада/баракта колдонуудан баш тартууну сунуштаймын. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 09:56, 10 август 2026 (UTC) s8slyfrrrdjxhdhumdricvh9jyotqle 3 153551 650984 2026-08-10T10:43:41Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650984 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:43, 10 август 2026 (UTC) jc18h89a20ivpptqvxai95930y7fkn3 3 153552 650986 2026-08-10T11:43:52Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 650986 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 11:43, 10 август 2026 (UTC) kjwzcbh220wgo29iseaxccdn5g40dz4