Википедия
kywiki
https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
Медиа
Атайын
Талкуу
Колдонуучу
Колдонуучунун баарлашуулары
Википедия
Википедияны талкуулоо
Файл
Файлды талкуулоо
МедиаВики
МедиаВикини талкуулоо
Калып
Калыпты талкуулоо
Жардам
Жардамды талкуулоо
Категория
Категорияны талкуулоо
Макала долбоору
Макала долбоорун талкуулоо
TimedText
TimedText talk
Модуль
Модулду талкуулоо
Event
Event talk
Бокс
0
2426
651418
470915
2026-08-20T03:39:40Z
~2026-45480-73
48727
651418
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Olanda Anderson (Red) tries to land a punch against Rudolf Kraj, 2000.jpg|thumb|right|250px|Бокс Олимпия ойюнунда]]
'''Бокс''' — (от англ. ''box''- куту,ящик,ринг ) [[спорт|спорттун]] түрү, [[спортсмен|спортсмендердин]] жекеме-жеке чыгып, атайын эреже боюнча мушташуусу. Оюн тегереги аркан менен курчалган (6 х 6 м) аянтта (ринг) өткөрүлөт.
Боксёрлор атайын жасалган жумшак тери мээлей кийип мушташат. Белден ылдый согууга уруксат берилбейт. Бокс боюнча мелдештерди өткөрүү катышуучулардын салмагына, жашына жана спорттук даярдыгына карата бөлүштүрүлөт. Бокс ден соолукка зыян келтирбөө эрежелерин сактоо менен 3 [[раунд|раундда]] өткөрүлөт.
Бокс менен машыгуу кишини ар тараптан өөрчүтөт, ден соолугун чыңайт; [[нерв]], [[жүрөк]]-кан тамыр жана дем алуу [[система|системаларынын]] функцияларына жакшы таасир берет. Кишинин ыкчамдыгын, тең салмактуулугун, чечкиндүүлүгүн, чыдамкайлыгын арттырат. Бокс менен машыгууда бет, кол травмаларга учурашы ыктымал. Бокска мүнөздүү [[травма]] — [[нокаут]] (кыска убакытка акыл-эсин жоготуу). Нокаут болгондо мушташ токтотулат, спортсмен жабыр тартуу оордугуна карата ар кандай мөөнөткө мелдешке катышпайт.
Туура жүргүзүлгөн окуу-машыгуу [[процесс|процесстер]], коргонуу ыкмаларын туура колдонуу, мушташуу эрежелерин так аткаруу, ошондой эле спортсмендерге такай догдурдун көзөмөлү травмалардын алдын алууга жана азайышына түрткү берет. Травманын алдын алууда боксёрлордун кол чеңгелин таңуу, оозуна [[каучук]] кеп, башына атайын [[шлем]] кийүү талап кылынат. Өспүрүмдөр 14—15 жашынан баштап тажрыйбалуу тренерлердин жетекчилигинде бокс менен машыгууга болот. Ал эми 16—17 жаштан баштап мелдештерге катышууга уруксат берилет. Бокс менен машыгууну баштоодон мурун догдурдан текшерүүдөн өтүп, анда айрыкча нерв системасына, угуу жана көрүү [[орган|органдарына]] өзгөчө көңүл бурулат.
== Колдонулган адабияттар ==
'''Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия.''' - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
[[Категория:Ден соолук]]
[[Категория:Спорт]]
scihnkk10rpl6rr4ozgfpz3ozkaucdm
Акаев Аскар Акаевич
0
3030
651382
651340
2026-08-19T12:26:11Z
Artelow
2286
651382
wikitext
text/x-wiki
{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:57, 17 август 2026 (UTC)}}
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Акаев Аскар Акаевич
|сүрөтү =
|кызматы = [[Кыргыз Республикасынын президенти|Кыргыз Республикасынын тунгуч президенти]]
|желек = Flag of Kyrgyzstan.svg{{!}}border
|желек2 =
|иш баштоо убагы = [[27-октябрь]] [[1990-жыл]]ы
|иш аяктоо убагы = [[11-апрель]] [[2005-жыл]]ы
|андан мурунку инсан = Шайланган
|андан кийинки инсан = [[Курманбек Бакиев]]
| катар = 1
|туулган датасы = 10.11.1944-жыл
|туулган жери = [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак]] айылы, [[Чүй областы]], [[Кыргызстан]], [[СССР]]
|каза болгон жылы =
|каза болгон жери =
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы = Акай Токоев
|апасы = Асель-апа
|жубайы =
|балдары = '''уулдары:''' [[Акаев, Айдар Аскарович|Айдар]] жана Илим <br />'''кыздары:''' [[Акаева, Бермет Аскаровна|Бермет]] жана Саадат
|партиясы = [[Алга, Кыргызстан!]]
|билими = [[Санкт-Петербург Улуттук маалымат технологиялары, механика жана оптика изилдөө университети]]
|илимий даражасы = [[Кыргыз Республикасынын Илимдер Академиясы|Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын академиги]]
|кесиби = инженер-математик
|ишмердүүлүгү =
|дини = [[Атеист]]
|сыйлыктары =
|кол тамгасы =
|кызматы_2=[[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССРинин президенти]]|желек_2=Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg|желек2_2=Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg}}'''Акаев Аскар Акаевич''' (10-ноябрь 1944-жылы, Чуй облусунун Кемин районундагы [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак]] айылы) — кыргыз мамлекеттик жана саясат ишмери, илимпоз. 1990-жылдын 27-октябрынан 1991-жылдын 31-августуна чейин Кыргыз ССРинин президенти. 1991-жылдын 31-августунан 2005-жылдын 11-апрелине чейин Кыргыз Республикасынын президенти<ref name=":0">[https://centrasia.org/person2.php?st=1013870406#gsc.tab=0 Centrasia. АКАЕВ Аскар Акаевич]</ref>.
Нью-Йорк Илимий Академиянын мүчөсү (1992)<ref name=":0" />. Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин профессору, физика-математика илимдеринин доктору, ядролук физик. 1989-жылдан 1990-жылга чейин Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти. 2006-жылдын май айынан бери Орусия Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү. Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу (2025).
2005-жылдын 24-мартындагы [[:ru:Тюльпановая_революция|Жоогазын төңкөрүлүшүнөн]] кийин чет өлкөгө чыгып кеткен.
== Өмүр баяны ==
=== Балалык чагы жана илимий жолу ===
1944-жылы Жетинин айынын (ноябрдын) 10унда мурдагы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылында (азыркы Кыргызстандын Чүй облусуна караштуу Кемин районунун Кызыл-Байрак айылында) колхозчунун уй бүлөөсүндө туулган. Уруусу — [[сарыбагыш]]<ref>[https://www.stanradar.com/bio/full/15-akaev-askar-akaevich.html Stan Radar. Досье политиков и общественных деятелей, живущих в странах Центральной Азии, либо связанных с регионом. Аскар Акаевич Акаев]</ref>.
1961-жылы орто мектепти алтын медаль менен аяктаган. Мектептен кийин Фрунземаш автомобиль чогултуу заводунда механик болуп иштей баштаган жана Фрунзе политехникалык институтунун механика факультетине тапшырып, бир жылдан аз убакыт сырттан окуган<ref name=":1">[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F/%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B5%D0%B2,_%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80 Лентапедия. Акаев Аскар]</ref>.
[[Файл:Студенческий_билет_Аскара_Акаева.jpg|left|thumb|Аскар Акаевдин студенттик билети]]
1962-жылы Аскар Акаев Ленинград так механика жана оптика институтуна тапшырып, аны 1967-жылы ЭЭМ боюнча инженер-математик адистиги боюнчан артыкчылык диплому мененаяктаган. Ленинградга орус тили нбилбей келип, окуу аяктаганга чейин орус тилин эң сонун өздөштүргөнү тууралуу маалыматтар бар. 1967–1971-жылдары аспирантурада окуп, 1972-жылы кандидаттык диссертациясын жактаган. 1976-жылы докторантураны бүтүрүп, 1981-жылы Москва инженердик-физикалык институтунда голографиялык системалар боюнча доктордук диссертациясын коргогон.
1972–1988-жылдары Фрунзе политехникалык институтунда ассистенттен кафедра башчысына чейинки жолду өткөн.
1977-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын лауреаты болгон.
1978-жылы (айрым маалыматтарда 1982-жыл) анын демилгеси менен институтта эсептөө техникасы кафедрасы ачылган.
1984-жылы Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги болуп шайланып, 1987-жылы анын вице-президенти, ал эми 1989-жылы президенти болуп шайланган<ref name=":1" />.
=== Саясий эмгек жолунун башталышы ===
[[Файл:Visit_of_Askar_Akaiev,_President_of_Kyrgyzstan,_to_the_EC.jpg|thumb|225x225px|1994-жылы Кыргызстандын президенти Аскар Акаевдин Европа Бирлигине болгон сапары]]
1981–1991-жылдары Аскар Акаев СССРдин Коммунистик партиясынын катарында болгон.
1986-жылы Кыргызстан Коммунисттик партиясынын БК мүчөсү болуп шайланып, Илим жана билим берүү бөлүмүн жетектеген. Кийин Кыргыз ССРинин эл депутаты болуп шайланган.
1989-жылдын мартында Ош облусунун Ноокат округунан СССРдин эл депутаты болуп шайланып, Жогорку Советтин Улуттук кеңешинин жана Экономикалык реформа маселелери боюнча комитетинин мүчөсү болгон.
Акаев СССР Конституциясынын 6-беренесин жокко чыгарууну жактаганы жана жер жана жеке менчик жөнүндө мыйзамды кабыл алууну колдогону менен белгилүү. Экономикалык реформа комитетинде иштеп жүргөндө ал "Элдик депутат" журналын чыгарууга түздөн-түз катышкан. Бул мезгилде Акаев кесиптеш депутаттары Геннадий Бурбулис, Сергей Шахрай жана келечектеги Орусиянын президенти Борис Ельцин, ошондой эле экономисттер Олег Богомолов жана Павел Бунич менен тыгыз байланышта болгон. Ошондой эле академик Андрей Сахаровдун аймактар аралык тобунда иштеген. Акаев Сахаровдун "Европа жана Азия Республикаларынын Биримдиги үчүн Конституция" долбоорун колдогон бир нече депутаттардын бири болгон.
=== Кыргыз Республикасынын президенти (1990—2000) ===
1989–1990-жылдары Кыргызстан оор күндөрдү баштан өткөргөн. 1989-жылдын май айында кыргыздар Фрунзенин чет жакаларынан жер тилкелерин өз алдынча ээлеп, турак үй куруу үчүн жер талап кылышкан. 1990-жылдын январь-февраль айларында армян качкындары көчүрүлүп келет деген ушак-айыңдардан улам митингдер тутанган. Ошол эле жылдын жайында Ош облусунда кыргыздар менен өзбектердин ортосунда кагылышуулар болуп, ал армиянын жардамы менен токтотулган.
1990-жылдын октябрь айында Кыргыз ССРинин Президенти кызматы негизделген, бирок Республиканын Коммунистик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Абсамат Масалиев менен Кыргыз ССР Министирлер Советинин төрагасы Апас Жумагуловдун ортосундагы бийлик үчүн күрөш президентти шайлоону созуп жиберген. Партиялык съездде конфликтти тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча сунуштары менен чыгып сүйлөгөн Акаевди көбү компромисстүү саясий фигура катары кабыл ала башташкан. Бир катар ЖМКларда президенттикке жазуучу Чыңгыз Айтматов келиши мүмкүн деген маалыматтар жарыяланган, бирок ал президенттиктен баш тартып, ордуна Акаевдин талапкерлигин сунуштаган.
1990-жылдын 26-августунан 27-августуна караган түнү депутаттар Акаевди Москвадан чакыртышкан. 1990-жылдын 27-октябрында Кыргызстандын Жогорку Советинин кезексиз сессиясында жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгында 12 талапкердин ичинен эң көп добушту Акаев менен Ысык-Көл областтык аткаруу комитетинин төрагасы Насиридин Исанов алышкан. Экинчи турдун жыйынтыгы боюнча Акаев президент болуп шайланган. Анын талапкерлигине 179 депутат добуш берип, Исановго 62 депутат добуш берген.
ЖМКлар Акаевдин — аалым, профессор, академиктин — президенттик кызматка көрсөтүлүшү ошол учурда Азия үчүн адаттан тыш кадам болгонун жазышкан. [[Файл:Egemen_Archive_Nazarbayev_and_CIS_leaders.jpg|left|thumb|222x222px|Акаев, Нурсултан Назарбаев, Сапармурат Ниязов, Ислам Каримов жана Рахмон Набиев КМШнын жыйынында. 1991-жыл]]1991-жылдын август айында Акаев эмне гана болбосун республика эгемендүүлүк жолу менен кетерин билдирип, ГКЧПга (Өзгөчө кырдаалдар боюнча мамлекеттик комитет) каршы чыккан. Аны ички иштер министри Феликс Кулов колдогон. Ошол эле күнү Акаев республикалык МККнын төрагасы Жумабек Асанкуловду кызматынан бошоткон. Элге кайрылуу жасап, ГКЧПнын аракеттерин конституцияга каршы төңкөрүш катары баалаган. Бир катар ЖМКлар Акаев Борбордук Азия жетекчилеринин ичинен ГКЧПны колдобогон жалгыз жетекчи болгонун белгилешкен. Бир нече күндөн кийин Акаев Коммунистик партиянын ишмердүүлүгүн мыйзам түрүндө чектөө сунушу менен чыккан. Ал ошондой эле Советтерди «партия үчүн көшөгө» катары мүнөздөп, алардан баш тартуу зарылдыгын баса белгилеген.
1991-жылдын август айында Акаев Горбачев сунуштаган СССРдин вице-президенти кызматынан баш тарткан.
1991-жылдын 31-августунда СССР Жогорку Советинин чечими менен Кыргызстан Республикасынын көз карандысыздыгы салтанаттуу түрдө жарыяланган. 12-октябрда түз өткөрүлгөн президенттик шайлоодо Акаев жалгыз талапкер катары 95%дан ашык добуш алып, республиканын президенттигине кайра шайланган. 1991-жылдын 21-декабрында Алма-Атага барып, мурдагы союздук республикалардын башка президенттери менен бирге КМШны түзүүгө катышкан, кризистен чыгуу үчүн бир катар эл аралык келишимдерге жана макулдашууларга кол койгон. 1992-жылдын 2-мартында БУУнун башкы штабында Кыргызстанды БУУга мүчөлүккө кабыл алуу добуш берүүсүнө катышкан. БУУнун штаб-квартирасынын жанында Кыргызстандын желегинин көтөрүлүшүнө күбө болгон.
== Илимий эмгектери ==
* Когерентные оптические вычислительные машины (автордошуп, Ленинград, 1977),
* Оптические методы обработки информации (автордошуп, М., 1983);
* Голографиялык эс тутум (англисче, автордошуп), АКШ, 1997 (Holographic Memory. New York, NY: Allerton Press, 1997);
* Избранные лекции по оптическим компьютерам" (автордошуп), Бишкек, 1996;
* Рельефография (автордошуп), Бишкек, 1996.
* Переходная экономика глазами физика (математическая модель переходной экономики). Бишкек: Учкун, 2000;
* Думая о будущем с оптимизмом: Размышления о внешней политике и мироустройстве. М.: Международные отношения, 2004.
* Современный финансово-экономический кризис в свете теории инновационно-технологического развития экономики и управления [[инновационный процесс|инновационным процессом]] // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=215&Itemid=1 Системный мониторинг. Глобальное и региональное развитие]. М.: [[УРСС]], 2009. ISBN 978-5-397-00917-1. С. 141—162.
* О новой методологии долгосрочного циклического прогнозирования динамики развития мировой системы и России // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 Прогноз и моделирование кризисов и мировой динамики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120154933/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 |date=2012-11-20 }}. — М.: ЛИБРОКОМ, 2009. С. 5-69 (В.А. Садовничий менен автордошуп).
* [http://www.escholarship.org/uc/item/7qk9z9kz Log-Periodic Oscillation Analysis Forecasts the Burst of the “Gold Bubble” in April – June 2011 // Structure and Dynamics 4/3 (2010): 1-11] (А.А. Фомин, С.В. Цирель, А.В. Коротаев менен автордошуп).
* [["Кыргыз мамлекеттүүлүгү жана "Манас" элдик эпосу"]]
* [https://www.academia.edu/31700660/Technological_development_and_protest_waves_Arab_spring_as_a_trigger_of_the_global_phase_transition_Technological_Forecasting_and_Social_Change_116_2017_316_321 Technological development and protest waves: Arab spring as a trigger of the global phase transition // Technological Forecasting & Social Change 116 (2017): 316–321].
== Жеке жашоосу ==
Жетинин айынын (ноябрь) 10 1944-жылы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылындагы колхозниктин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Улуту боюнча кыргыз (атасы - кыргыз, апасы - Улуу Жузундан чыккан казак, Казакстандын президентинин, Нурсултан Абишевич Назарбаевдин кыйыр тууганы - бабасы боюнча эжеси). Беш биртуугандын ичинде Аскар эң кенжеси болгон. Акаевдин үй-бүлөсү сарыбагыш уруусунан чыгат.
Аскар Акаевдин аялы, Майрам, балалык жана энеликти колдогон, "Мээрим" аттуу, Эл аралык кайыр-садагага арналган фондтун, "SOS - Кыргызстандын бала айылдары" аттуу Эл аралык фондунун, Кыргызстандагы ЮНЕСКО мектеп жана клубтардын Ассоциациянын президенттин орун басары болуп иштеген.
Аскар Акаевдин улуу уулу, Айдар, Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаевдин кичүү кызына, Алияга, үйлөнгөн бирок кийин ажырашкан (1999-2001). АКШыдагы Мэпиленд Университетинде окуган. 2005-жылы Жалган куран айынында парламентке шайлоосунда биринчи турунан өттү.
Акаевдин улуу кызы, Бермет, бир канча жыл Швецарияда жашап жүргөн. Ал жакта БУУ (ООН) түзүлүшүндө, Европа үчүн Үнөм (Экономика) комиссиясында, иштеп жүргөн. Акыркы жылдарында апасынын кайрымдуулук акцияларында катышып жүргөн.
Акаевдин кичүү кызы, Саадат, АКШыда университетти бүтүргөн.
Акаевдин кичүү баласы, Илим, 2007-жылы АКШыдгы Жорж Вашингтон атындагы Университетин бүтүрүп, "Каржы" кесиби боюнча бакалавр наамына ээ болду. Окууну бүтүргөндөн кийин Мөскөө калаасына көчтү. Башында "ЕЭС России" Орусыя Акционердик Коомунда иштеп, кийинчерек Лукойл компаниясына өтүп кетти.
== Булактар ==
* У. А. Асанов, А. З. Жуманазарова, Т. Чоротегин. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био- библиографический свод / Ответственный редактор У. А. Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии. 2002. – 544 барак, ill., map. (ISBN 5-89750-142-4)
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_politics_askar_akaev_interview/27099393.html#hash=relatedInfoContainer
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/kyrgyzstan_first_president_askar_akaev_interview/24300966.html
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/askar_akaev_exclusive_interview_to_azattyk_on_24-april-2005_part_one/1237779.html <br>
{{Кыргызстандын президенттери}}
{{Кыргызстандын премьер-министрлери}}
[[Категория:Физиктер]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстандын президенттери]]
[[Категория:Туулгандар 1944-жылы]]
[[Категория:2005-жыл]]
[[Категория:1990-жыл]]
[[Категория:Кыргызстандын саясатчылары]]
[[Категория:Таажы-2012]]
[[Категория:Академиктер]]
[[Категория:Саясатчылар]]
[[Категория:Президенттер]]
[[Категория:Мамлекет башчылары]]
[[Категория:КПСС]]
qdg94hfu6x4bjlq9rtr5frss9v6xrpw
651383
651382
2026-08-19T12:34:16Z
Artelow
2286
651383
wikitext
text/x-wiki
{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:57, 17 август 2026 (UTC)}}
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Акаев Аскар Акаевич
|сүрөтү =
|кызматы = [[Кыргыз Республикасынын президенти|Кыргыз Республикасынын тунгуч президенти]]
|желек = Flag of Kyrgyzstan.svg{{!}}border
|желек2 =
|иш баштоо убагы = [[27-октябрь]] [[1990-жыл]]ы
|иш аяктоо убагы = [[11-апрель]] [[2005-жыл]]ы
|андан мурунку инсан = Шайланган
|андан кийинки инсан = [[Курманбек Бакиев]]
| катар = 1
|туулган датасы = 10.11.1944-жыл
|туулган жери = [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак]] айылы, [[Чүй областы]], [[Кыргызстан]], [[СССР]]
|каза болгон жылы =
|каза болгон жери =
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы = Акай Токоев
|апасы = Асель-апа
|жубайы =
|балдары = '''уулдары:''' [[Акаев, Айдар Аскарович|Айдар]] жана Илим <br />'''кыздары:''' [[Акаева, Бермет Аскаровна|Бермет]] жана Саадат
|партиясы = [[Алга, Кыргызстан!]]
|билими = [[Санкт-Петербург Улуттук маалымат технологиялары, механика жана оптика изилдөө университети]]
|илимий даражасы = [[Кыргыз Республикасынын Илимдер Академиясы|Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын академиги]]
|кесиби = инженер-математик
|ишмердүүлүгү =
|дини = [[Атеист]]
|сыйлыктары =
|кол тамгасы =
|кызматы_2=[[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССРинин президенти]]|желек_2=Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg|желек2_2=Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg}}'''Акаев Аскар Акаевич''' (10-ноябрь 1944-жылы, Чуй облусунун Кемин районундагы [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак]] айылы) — кыргыз мамлекеттик жана саясат ишмери, илимпоз. 1990-жылдын 27-октябрынан 1991-жылдын 31-августуна чейин Кыргыз ССРинин президенти. 1991-жылдын 31-августунан 2005-жылдын 11-апрелине чейин Кыргыз Республикасынын президенти<ref name=":0">[https://centrasia.org/person2.php?st=1013870406#gsc.tab=0 Centrasia. АКАЕВ Аскар Акаевич]</ref>.
Нью-Йорк Илимий Академиянын мүчөсү (1992)<ref name=":0" />. Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин профессору, физика-математика илимдеринин доктору, ядролук физик. 1989-жылдан 1990-жылга чейин Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти. 2006-жылдын май айынан бери Орусия Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү. Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу (2025).
2005-жылдын 24-мартындагы [[:ru:Тюльпановая_революция|Жоогазын төңкөрүлүшүнөн]] кийин чет өлкөгө чыгып кеткен.
== Өмүр баяны ==
=== Балалык чагы жана илимий жолу ===
1944-жылы Жетинин айынын (ноябрдын) 10унда мурдагы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылында (азыркы Кыргызстандын Чүй облусуна караштуу Кемин районунун Кызыл-Байрак айылында) колхозчунун уй бүлөөсүндө туулган. Уруусу — [[сарыбагыш]]<ref>[https://www.stanradar.com/bio/full/15-akaev-askar-akaevich.html Stan Radar. Досье политиков и общественных деятелей, живущих в странах Центральной Азии, либо связанных с регионом. Аскар Акаевич Акаев]</ref>.
1961-жылы орто мектепти алтын медаль менен аяктаган. Мектептен кийин Фрунземаш автомобиль чогултуу заводунда механик болуп иштей баштаган жана Фрунзе политехникалык институтунун механика факультетине тапшырып, бир жылдан аз убакыт сырттан окуган<ref name=":1">[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F/%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B5%D0%B2,_%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80 Лентапедия. Акаев Аскар]</ref>.
[[Файл:Студенческий_билет_Аскара_Акаева.jpg|left|thumb|Аскар Акаевдин студенттик билети]]
1962-жылы Аскар Акаев Ленинград так механика жана оптика институтуна тапшырып, аны 1967-жылы ЭЭМ боюнча инженер-математик адистиги боюнчан артыкчылык диплому мененаяктаган. Ленинградга орус тили нбилбей келип, окуу аяктаганга чейин орус тилин эң сонун өздөштүргөнү тууралуу маалыматтар бар. 1967–1971-жылдары аспирантурада окуп, 1972-жылы кандидаттык диссертациясын жактаган. 1976-жылы докторантураны бүтүрүп, 1981-жылы Москва инженердик-физикалык институтунда голографиялык системалар боюнча доктордук диссертациясын коргогон.
1972–1988-жылдары Фрунзе политехникалык институтунда ассистенттен кафедра башчысына чейинки жолду өткөн.
1977-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын лауреаты болгон.
1978-жылы (айрым маалыматтарда 1982-жыл) анын демилгеси менен институтта эсептөө техникасы кафедрасы ачылган.
1984-жылы Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги болуп шайланып, 1987-жылы анын вице-президенти, ал эми 1989-жылы президенти болуп шайланган<ref name=":1" />.
=== Саясий эмгек жолунун башталышы ===
[[Файл:Visit_of_Askar_Akaiev,_President_of_Kyrgyzstan,_to_the_EC.jpg|thumb|225x225px|1994-жылы Кыргызстандын президенти Аскар Акаевдин Европа Бирлигине болгон сапары]]
1981–1991-жылдары Аскар Акаев СССРдин Коммунистик партиясынын катарында болгон.
1986-жылы Кыргызстан Коммунисттик партиясынын БК мүчөсү болуп шайланып, Илим жана билим берүү бөлүмүн жетектеген. Кийин Кыргыз ССРинин эл депутаты болуп шайланган.
1989-жылдын мартында Ош облусунун Ноокат округунан СССРдин эл депутаты болуп шайланып, Жогорку Советтин Улуттук кеңешинин жана Экономикалык реформа маселелери боюнча комитетинин мүчөсү болгон.
Акаев СССР Конституциясынын 6-беренесин жокко чыгарууну жактаганы жана жер жана жеке менчик жөнүндө мыйзамды кабыл алууну колдогону менен белгилүү. Экономикалык реформа комитетинде иштеп жүргөндө ал "Элдик депутат" журналын чыгарууга түздөн-түз катышкан. Бул мезгилде Акаев кесиптеш депутаттары Геннадий Бурбулис, Сергей Шахрай жана келечектеги Орусиянын президенти Борис Ельцин, ошондой эле экономисттер Олег Богомолов жана Павел Бунич менен тыгыз байланышта болгон. Ошондой эле академик Андрей Сахаровдун аймактар аралык тобунда иштеген. Акаев Сахаровдун "Европа жана Азия Республикаларынын Биримдиги үчүн Конституция" долбоорун колдогон бир нече депутаттардын бири болгон.
=== Кыргыз Республикасынын президенти (1990—2000) ===
1989–1990-жылдары Кыргызстан оор күндөрдү баштан өткөргөн. 1989-жылдын май айында кыргыздар Фрунзенин чет жакаларынан жер тилкелерин өз алдынча ээлеп, турак үй куруу үчүн жер талап кылышкан<ref>[https://mnenie.akipress.org/unews/un_post:17819/ Акипресс. Как в Кыргызстане начинались самозахваты земель]</ref><ref name=":2">[https://www.currenttime.tv/a/ussr-kyrgyzstan/32571358.html Настоящее время. Национальные движения в республиках накануне распада СССР. Кыргызстан]</ref>. 1990-жылдын январь-февраль айларында армян качкындары көчүрүлүп келет деген ушак-айыңдардан улам митингдер тутанган. Ошол эле жылдын жайында Ош облусунда кыргыздар менен өзбектердин ортосунда кагылышуулар болуп, ал армиянын жардамы менен токтотулган.
1990-жылдын октябрь айында Кыргыз ССРинин Президенти кызматы негизделген, бирок Республиканын Коммунистик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Абсамат Масалиев менен Кыргыз ССР Министирлер Советинин төрагасы Апас Жумагуловдун ортосундагы бийлик үчүн күрөш президентти шайлоону созуп жиберген. Партиялык съездде конфликтти тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча сунуштары менен чыгып сүйлөгөн Акаевди көбү компромисстүү саясий фигура катары кабыл ала башташкан. Бир катар ЖМКларда президенттикке жазуучу Чыңгыз Айтматов келиши мүмкүн деген маалыматтар жарыяланган, бирок ал президенттиктен баш тартып, ордуна Акаевдин талапкерлигин сунуштаган<ref name=":2" />.
1990-жылдын 26-августунан 27-августуна караган түнү депутаттар Акаевди Москвадан чакыртышкан. 1990-жылдын 27-октябрында Кыргызстандын Жогорку Советинин кезексиз сессиясында жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгында 12 талапкердин ичинен эң көп добушту Акаев менен Ысык-Көл областтык аткаруу комитетинин төрагасы Насиридин Исанов алышкан. Экинчи турдун жыйынтыгы боюнча Акаев президент болуп шайланган. Анын талапкерлигине 179 депутат добуш берип, Исановго 62 депутат добуш берген.
ЖМКлар Акаевдин — аалым, профессор, академиктин — президенттик кызматка көрсөтүлүшү ошол учурда Азия үчүн адаттан тыш кадам болгонун жазышкан. [[Файл:Egemen_Archive_Nazarbayev_and_CIS_leaders.jpg|left|thumb|222x222px|Акаев, Нурсултан Назарбаев, Сапармурат Ниязов, Ислам Каримов жана Рахмон Набиев КМШнын жыйынында. 1991-жыл]]1991-жылдын август айында Акаев эмне гана болбосун республика эгемендүүлүк жолу менен кетерин билдирип, ГКЧПга (Өзгөчө кырдаалдар боюнча мамлекеттик комитет) каршы чыккан. Аны ички иштер министри Феликс Кулов колдогон. Ошол эле күнү Акаев республикалык МККнын төрагасы Жумабек Асанкуловду кызматынан бошоткон. Элге кайрылуу жасап, ГКЧПнын аракеттерин конституцияга каршы төңкөрүш катары баалаган. Бир катар ЖМКлар Акаев Борбордук Азия жетекчилеринин ичинен ГКЧПны колдобогон жалгыз жетекчи болгонун белгилешкен. Бир нече күндөн кийин Акаев Коммунистик партиянын ишмердүүлүгүн мыйзам түрүндө чектөө сунушу менен чыккан. Ал ошондой эле Советтерди «партия үчүн көшөгө» катары мүнөздөп, алардан баш тартуу зарылдыгын баса белгилеген<ref>[https://mediazona.ca/article/2021/08/09/akaev Медиозона. Интеллигент из 90‑х. Как жилось в Кыргызстане при Аскаре Акаеве, и почему его время вспоминают с ностальгией]</ref>.
1991-жылдын август айында Акаев Горбачев сунуштаган СССРдин вице-президенти кызматынан баш тарткан.
1991-жылдын 31-августунда СССР Жогорку Советинин чечими менен Кыргызстан Республикасынын көз карандысыздыгы салтанаттуу түрдө жарыяланган. 12-октябрда түз өткөрүлгөн президенттик шайлоодо Акаев жалгыз талапкер катары 95%дан ашык добуш алып<ref>[https://24.kg/vlast/98654_tsifra_dnya_27nbsplet_nazad_vnbspkyirgyizstane_proshli_pervyie_prezidentskie_vyiboryi/ 24KG. Цифра дня. 27 лет назад в Кыргызстане прошли первые президентские выборы]</ref>, республиканын президенттигине кайра шайланган<ref>[https://ru.archive.kabar.kg/news/iatc-kabar-istoriia-vyborov-prezidenta-kr/ Кабар. История выборов Президента КР]</ref><ref>[https://kg.akipress.org/news:1672985 Акипресс. Все президенты Кыргызстана. Как их выбирали?]</ref>. 1991-жылдын 21-декабрында Алма-Атага барып, мурдагы союздук республикалардын башка президенттери менен бирге КМШны түзүүгө катышкан, кризистен чыгуу үчүн бир катар эл аралык келишимдерге жана макулдашууларга кол койгон. 1992-жылдын 2-мартында БУУнун башкы штабында Кыргызстанды БУУга мүчөлүккө кабыл алуу добуш берүүсүнө катышкан. БУУнун штаб-квартирасынын жанында Кыргызстандын желегинин көтөрүлүшүнө күбө болгон.
== Илимий эмгектери ==
* Когерентные оптические вычислительные машины (автордошуп, Ленинград, 1977),
* Оптические методы обработки информации (автордошуп, М., 1983);
* Голографиялык эс тутум (англисче, автордошуп), АКШ, 1997 (Holographic Memory. New York, NY: Allerton Press, 1997);
* Избранные лекции по оптическим компьютерам" (автордошуп), Бишкек, 1996;
* Рельефография (автордошуп), Бишкек, 1996.
* Переходная экономика глазами физика (математическая модель переходной экономики). Бишкек: Учкун, 2000;
* Думая о будущем с оптимизмом: Размышления о внешней политике и мироустройстве. М.: Международные отношения, 2004.
* Современный финансово-экономический кризис в свете теории инновационно-технологического развития экономики и управления [[инновационный процесс|инновационным процессом]] // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=215&Itemid=1 Системный мониторинг. Глобальное и региональное развитие]. М.: [[УРСС]], 2009. ISBN 978-5-397-00917-1. С. 141—162.
* О новой методологии долгосрочного циклического прогнозирования динамики развития мировой системы и России // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 Прогноз и моделирование кризисов и мировой динамики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120154933/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 |date=2012-11-20 }}. — М.: ЛИБРОКОМ, 2009. С. 5-69 (В.А. Садовничий менен автордошуп).
* [http://www.escholarship.org/uc/item/7qk9z9kz Log-Periodic Oscillation Analysis Forecasts the Burst of the “Gold Bubble” in April – June 2011 // Structure and Dynamics 4/3 (2010): 1-11] (А.А. Фомин, С.В. Цирель, А.В. Коротаев менен автордошуп).
* [["Кыргыз мамлекеттүүлүгү жана "Манас" элдик эпосу"]]
* [https://www.academia.edu/31700660/Technological_development_and_protest_waves_Arab_spring_as_a_trigger_of_the_global_phase_transition_Technological_Forecasting_and_Social_Change_116_2017_316_321 Technological development and protest waves: Arab spring as a trigger of the global phase transition // Technological Forecasting & Social Change 116 (2017): 316–321].
== Жеке жашоосу ==
Жетинин айынын (ноябрь) 10 1944-жылы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылындагы колхозниктин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Улуту боюнча кыргыз (атасы - кыргыз, апасы - Улуу Жузундан чыккан казак, Казакстандын президентинин, Нурсултан Абишевич Назарбаевдин кыйыр тууганы - бабасы боюнча эжеси). Беш биртуугандын ичинде Аскар эң кенжеси болгон. Акаевдин үй-бүлөсү сарыбагыш уруусунан чыгат.
Аскар Акаевдин аялы, Майрам, балалык жана энеликти колдогон, "Мээрим" аттуу, Эл аралык кайыр-садагага арналган фондтун, "SOS - Кыргызстандын бала айылдары" аттуу Эл аралык фондунун, Кыргызстандагы ЮНЕСКО мектеп жана клубтардын Ассоциациянын президенттин орун басары болуп иштеген.
Аскар Акаевдин улуу уулу, Айдар, Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаевдин кичүү кызына, Алияга, үйлөнгөн бирок кийин ажырашкан (1999-2001). АКШыдагы Мэпиленд Университетинде окуган. 2005-жылы Жалган куран айынында парламентке шайлоосунда биринчи турунан өттү.
Акаевдин улуу кызы, Бермет, бир канча жыл Швецарияда жашап жүргөн. Ал жакта БУУ (ООН) түзүлүшүндө, Европа үчүн Үнөм (Экономика) комиссиясында, иштеп жүргөн. Акыркы жылдарында апасынын кайрымдуулук акцияларында катышып жүргөн.
Акаевдин кичүү кызы, Саадат, АКШыда университетти бүтүргөн.
Акаевдин кичүү баласы, Илим, 2007-жылы АКШыдгы Жорж Вашингтон атындагы Университетин бүтүрүп, "Каржы" кесиби боюнча бакалавр наамына ээ болду. Окууну бүтүргөндөн кийин Мөскөө калаасына көчтү. Башында "ЕЭС России" Орусыя Акционердик Коомунда иштеп, кийинчерек Лукойл компаниясына өтүп кетти.
== Булактар ==
* У. А. Асанов, А. З. Жуманазарова, Т. Чоротегин. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био- библиографический свод / Ответственный редактор У. А. Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии. 2002. – 544 барак, ill., map. (ISBN 5-89750-142-4)
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_politics_askar_akaev_interview/27099393.html#hash=relatedInfoContainer
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/kyrgyzstan_first_president_askar_akaev_interview/24300966.html
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/askar_akaev_exclusive_interview_to_azattyk_on_24-april-2005_part_one/1237779.html <br>
{{Кыргызстандын президенттери}}
{{Кыргызстандын премьер-министрлери}}
[[Категория:Физиктер]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстандын президенттери]]
[[Категория:Туулгандар 1944-жылы]]
[[Категория:2005-жыл]]
[[Категория:1990-жыл]]
[[Категория:Кыргызстандын саясатчылары]]
[[Категория:Таажы-2012]]
[[Категория:Академиктер]]
[[Категория:Саясатчылар]]
[[Категория:Президенттер]]
[[Категория:Мамлекет башчылары]]
[[Категория:КПСС]]
apnquwod0jjzwmf4uqy47esjkbajl4d
651386
651383
2026-08-19T13:02:27Z
Artelow
2286
651386
wikitext
text/x-wiki
{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:57, 17 август 2026 (UTC)}}
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Акаев Аскар Акаевич
|расмий ысымы =
|сүрөтү = Askar Akaev MoscowRia 08-2016 (cropped 2).jpg
|туурасы = 280px
|өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
|желек = Flag of the President of Kyrgyzstan.svg
|желек2 =
|президент =
|кызматы = 1-чи Кыргыз Республикасынын Президенти
|иш баштоо убагы = 31-август 1991
|иш аяктоо убагы = 11-апрель 2005
|андан мурунку инсан = ''кызмат негизделген''
|андан кийинки инсан = [[Бакиев Курманбек Салиевич]]
|премьер = [[Исанов Насирдин Исанович]] <small>(1991)</small><br>[[Турсунбек Чынгышев]] <small>(1992—1993)</small><br>[[Жумагулов Апас Жумагулович]] <small>(1993—1998)</small><br>[[Кубанычбек Жумалиев|Жумалиев Кубанычбек Мырзабекович]] <small>(1998)</small><br>[[Жумабек Ибраимов]] <small>(1998—1999)</small><br>[[Амангелди Муралиев]] <small>(1999—2000)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2000—2002)</small><br>[[Николай Танаев|Танаев Николай Тимофеевич]] <small>(2002—2005)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2005)</small>
|вице-президент = [[Кузнецов Герман]]<br>(1991—1992)<br>[[Феликс Кулов|Кулов Феликс]]<br>(1992—1993)
|желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg
|желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
|президент_2 =
|кызматы_2 = Кыргыз ССРинин президенти
|иш баштоо убагы_2 = 27-октябрь 1990
|иш аяктоо убагы_2 = 31-август 1991
|андан мурунку инсан_2 = ''кызмат негизделген''
|андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''
|вице-президент_2 = [[Исанов Насирдин Исанович]]
|желек_3 =
|желек2_3 =
|кызматы_3 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти
|иш баштоо убагы_3 = 1989
|иш аяктоо убагы_3 = 1990
|президент_3 =
|премьер_3 =
|заголовок1_3 =
|текст1_3 =
|андан мурунку инсан_3 =
|андан кийинки инсан_3 =
|желек_4 =
|желек2_4 =
|кызматы_4 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын вице-президенти
|иш баштоо убагы_4 = 1987
|иш аяктоо убагы_4 = 1989
|президент_4 =
|андан мурунку инсан_4 =
|андан кийинки инсан_4 =
|туулган жылы =
|туулган жери =
|каза болгон жылы =
|каза болгон жери =
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы =
|апасы =
|жубайы =
|балдары =
|партиясы =
|билими =
|кесиби =
|илимий даражасы =
|илимий наамы =
|дини =
|кол тамгасы =
|сыйлыктары =
|ишмердүүлүгү =
|наамы =
|өтөгөн жылы =
|жарандыгы =
|кызмат өтөгөн жайы =
|башкаруусу =
}}
'''Акаев Аскар Акаевич''' (10-ноябрь 1944-жылы, Чуй облусунун Кемин районундагы [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак]] айылы) — кыргыз мамлекеттик жана саясат ишмери, илимпоз. 1990-жылдын 27-октябрынан 1991-жылдын 31-августуна чейин Кыргыз ССРинин президенти. 1991-жылдын 31-августунан 2005-жылдын 11-апрелине чейин Кыргыз Республикасынын президенти<ref name=":0">[https://centrasia.org/person2.php?st=1013870406#gsc.tab=0 Centrasia. АКАЕВ Аскар Акаевич]</ref>.
Нью-Йорк Илимий Академиянын мүчөсү (1992)<ref name=":0" />. Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин профессору, физика-математика илимдеринин доктору, ядролук физик. 1989-жылдан 1990-жылга чейин Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти. 2006-жылдын май айынан бери Орусия Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү. Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу (2025).
2005-жылдын 24-мартындагы [[:ru:Тюльпановая_революция|Жоогазын төңкөрүлүшүнөн]] кийин чет өлкөгө чыгып кеткен.
== Өмүр баяны ==
=== Балалык чагы жана илимий жолу ===
1944-жылы Жетинин айынын (ноябрдын) 10унда мурдагы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылында (азыркы Кыргызстандын Чүй облусуна караштуу Кемин районунун Кызыл-Байрак айылында) колхозчунун уй бүлөөсүндө туулган. Уруусу — [[сарыбагыш]]<ref>[https://www.stanradar.com/bio/full/15-akaev-askar-akaevich.html Stan Radar. Досье политиков и общественных деятелей, живущих в странах Центральной Азии, либо связанных с регионом. Аскар Акаевич Акаев]</ref>.
1961-жылы орто мектепти алтын медаль менен аяктаган. Мектептен кийин Фрунземаш автомобиль чогултуу заводунда механик болуп иштей баштаган жана Фрунзе политехникалык институтунун механика факультетине тапшырып, бир жылдан аз убакыт сырттан окуган<ref name=":1">[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F/%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B5%D0%B2,_%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80 Лентапедия. Акаев Аскар]</ref>.
[[Файл:Студенческий_билет_Аскара_Акаева.jpg|left|thumb|Аскар Акаевдин студенттик билети]]
1962-жылы Аскар Акаев Ленинград так механика жана оптика институтуна тапшырып, аны 1967-жылы ЭЭМ боюнча инженер-математик адистиги боюнчан артыкчылык диплому мененаяктаган. Ленинградга орус тили нбилбей келип, окуу аяктаганга чейин орус тилин эң сонун өздөштүргөнү тууралуу маалыматтар бар. 1967–1971-жылдары аспирантурада окуп, 1972-жылы кандидаттык диссертациясын жактаган. 1976-жылы докторантураны бүтүрүп, 1981-жылы Москва инженердик-физикалык институтунда голографиялык системалар боюнча доктордук диссертациясын коргогон.
1972–1988-жылдары Фрунзе политехникалык институтунда ассистенттен кафедра башчысына чейинки жолду өткөн.
1977-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын лауреаты болгон.
1978-жылы (айрым маалыматтарда 1982-жыл) анын демилгеси менен институтта эсептөө техникасы кафедрасы ачылган.
1984-жылы Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги болуп шайланып, 1987-жылы анын вице-президенти, ал эми 1989-жылы президенти болуп шайланган<ref name=":1" />.
=== Саясий эмгек жолунун башталышы ===
[[Файл:Visit_of_Askar_Akaiev,_President_of_Kyrgyzstan,_to_the_EC.jpg|thumb|225x225px|1994-жылы Кыргызстандын президенти Аскар Акаевдин Европа Бирлигине болгон сапары]]
1981–1991-жылдары Аскар Акаев СССРдин Коммунистик партиясынын катарында болгон.
1986-жылы Кыргызстан Коммунисттик партиясынын БК мүчөсү болуп шайланып, Илим жана билим берүү бөлүмүн жетектеген. Кийин Кыргыз ССРинин эл депутаты болуп шайланган.
1989-жылдын мартында Ош облусунун Ноокат округунан СССРдин эл депутаты болуп шайланып, Жогорку Советтин Улуттук кеңешинин жана Экономикалык реформа маселелери боюнча комитетинин мүчөсү болгон.
Акаев СССР Конституциясынын 6-беренесин жокко чыгарууну жактаганы жана жер жана жеке менчик жөнүндө мыйзамды кабыл алууну колдогону менен белгилүү. Экономикалык реформа комитетинде иштеп жүргөндө ал "Элдик депутат" журналын чыгарууга түздөн-түз катышкан. Бул мезгилде Акаев кесиптеш депутаттары Геннадий Бурбулис, Сергей Шахрай жана келечектеги Орусиянын президенти Борис Ельцин, ошондой эле экономисттер Олег Богомолов жана Павел Бунич менен тыгыз байланышта болгон. Ошондой эле академик Андрей Сахаровдун аймактар аралык тобунда иштеген. Акаев Сахаровдун "Европа жана Азия Республикаларынын Биримдиги үчүн Конституция" долбоорун колдогон бир нече депутаттардын бири болгон.
=== Кыргыз Республикасынын президенти (1990—2000) ===
1989–1990-жылдары Кыргызстан оор күндөрдү баштан өткөргөн. 1989-жылдын май айында кыргыздар Фрунзенин чет жакаларынан жер тилкелерин өз алдынча ээлеп, турак үй куруу үчүн жер талап кылышкан<ref>[https://mnenie.akipress.org/unews/un_post:17819/ Акипресс. Как в Кыргызстане начинались самозахваты земель]</ref><ref name=":2">[https://www.currenttime.tv/a/ussr-kyrgyzstan/32571358.html Настоящее время. Национальные движения в республиках накануне распада СССР. Кыргызстан]</ref>. 1990-жылдын январь-февраль айларында армян качкындары көчүрүлүп келет деген ушак-айыңдардан улам митингдер тутанган. Ошол эле жылдын жайында Ош облусунда кыргыздар менен өзбектердин ортосунда кагылышуулар болуп, ал армиянын жардамы менен токтотулган.
1990-жылдын октябрь айында Кыргыз ССРинин Президенти кызматы негизделген, бирок Республиканын Коммунистик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Абсамат Масалиев менен Кыргыз ССР Министирлер Советинин төрагасы Апас Жумагуловдун ортосундагы бийлик үчүн күрөш президентти шайлоону созуп жиберген. Партиялык съездде конфликтти тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча сунуштары менен чыгып сүйлөгөн Акаевди көбү компромисстүү саясий фигура катары кабыл ала башташкан. Бир катар ЖМКларда президенттикке жазуучу Чыңгыз Айтматов келиши мүмкүн деген маалыматтар жарыяланган, бирок ал президенттиктен баш тартып, ордуна Акаевдин талапкерлигин сунуштаган<ref name=":2" />.
1990-жылдын 26-августунан 27-августуна караган түнү депутаттар Акаевди Москвадан чакыртышкан. 1990-жылдын 27-октябрында Кыргызстандын Жогорку Советинин кезексиз сессиясында жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгында 12 талапкердин ичинен эң көп добушту Акаев менен Ысык-Көл областтык аткаруу комитетинин төрагасы Насиридин Исанов алышкан. Экинчи турдун жыйынтыгы боюнча Акаев президент болуп шайланган. Анын талапкерлигине 179 депутат добуш берип, Исановго 62 депутат добуш берген.
ЖМКлар Акаевдин — аалым, профессор, академиктин — президенттик кызматка көрсөтүлүшү ошол учурда Азия үчүн адаттан тыш кадам болгонун жазышкан. [[Файл:Egemen_Archive_Nazarbayev_and_CIS_leaders.jpg|left|thumb|222x222px|Акаев, Нурсултан Назарбаев, Сапармурат Ниязов, Ислам Каримов жана Рахмон Набиев КМШнын жыйынында. 1991-жыл]]1991-жылдын август айында Акаев эмне гана болбосун республика эгемендүүлүк жолу менен кетерин билдирип, ГКЧПга (Өзгөчө кырдаалдар боюнча мамлекеттик комитет) каршы чыккан. Аны ички иштер министри Феликс Кулов колдогон. Ошол эле күнү Акаев республикалык МККнын төрагасы Жумабек Асанкуловду кызматынан бошоткон. Элге кайрылуу жасап, ГКЧПнын аракеттерин конституцияга каршы төңкөрүш катары баалаган. Бир катар ЖМКлар Акаев Борбордук Азия жетекчилеринин ичинен ГКЧПны колдобогон жалгыз жетекчи болгонун белгилешкен. Бир нече күндөн кийин Акаев Коммунистик партиянын ишмердүүлүгүн мыйзам түрүндө чектөө сунушу менен чыккан. Ал ошондой эле Советтерди «партия үчүн көшөгө» катары мүнөздөп, алардан баш тартуу зарылдыгын баса белгилеген<ref>[https://mediazona.ca/article/2021/08/09/akaev Медиозона. Интеллигент из 90‑х. Как жилось в Кыргызстане при Аскаре Акаеве, и почему его время вспоминают с ностальгией]</ref>.
1991-жылдын август айында Акаев Горбачев сунуштаган СССРдин вице-президенти кызматынан баш тарткан.
1991-жылдын 31-августунда СССР Жогорку Советинин чечими менен Кыргызстан Республикасынын көз карандысыздыгы салтанаттуу түрдө жарыяланган. 12-октябрда түз өткөрүлгөн президенттик шайлоодо Акаев жалгыз талапкер катары 95%дан ашык добуш алып<ref>[https://24.kg/vlast/98654_tsifra_dnya_27nbsplet_nazad_vnbspkyirgyizstane_proshli_pervyie_prezidentskie_vyiboryi/ 24KG. Цифра дня. 27 лет назад в Кыргызстане прошли первые президентские выборы]</ref>, республиканын президенттигине кайра шайланган<ref>[https://ru.archive.kabar.kg/news/iatc-kabar-istoriia-vyborov-prezidenta-kr/ Кабар. История выборов Президента КР]</ref><ref>[https://kg.akipress.org/news:1672985 Акипресс. Все президенты Кыргызстана. Как их выбирали?]</ref>. 1991-жылдын 21-декабрында Алма-Атага барып, мурдагы союздук республикалардын башка президенттери менен бирге КМШны түзүүгө катышкан, кризистен чыгуу үчүн бир катар эл аралык келишимдерге жана макулдашууларга кол койгон. 1992-жылдын 2-мартында БУУнун башкы штабында Кыргызстанды БУУга мүчөлүккө кабыл алуу добуш берүүсүнө катышкан. БУУнун штаб-квартирасынын жанында Кыргызстандын желегинин көтөрүлүшүнө күбө болгон.
== Илимий эмгектери ==
* Когерентные оптические вычислительные машины (автордошуп, Ленинград, 1977),
* Оптические методы обработки информации (автордошуп, М., 1983);
* Голографиялык эс тутум (англисче, автордошуп), АКШ, 1997 (Holographic Memory. New York, NY: Allerton Press, 1997);
* Избранные лекции по оптическим компьютерам" (автордошуп), Бишкек, 1996;
* Рельефография (автордошуп), Бишкек, 1996.
* Переходная экономика глазами физика (математическая модель переходной экономики). Бишкек: Учкун, 2000;
* Думая о будущем с оптимизмом: Размышления о внешней политике и мироустройстве. М.: Международные отношения, 2004.
* Современный финансово-экономический кризис в свете теории инновационно-технологического развития экономики и управления [[инновационный процесс|инновационным процессом]] // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=215&Itemid=1 Системный мониторинг. Глобальное и региональное развитие]. М.: [[УРСС]], 2009. ISBN 978-5-397-00917-1. С. 141—162.
* О новой методологии долгосрочного циклического прогнозирования динамики развития мировой системы и России // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 Прогноз и моделирование кризисов и мировой динамики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120154933/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 |date=2012-11-20 }}. — М.: ЛИБРОКОМ, 2009. С. 5-69 (В.А. Садовничий менен автордошуп).
* [http://www.escholarship.org/uc/item/7qk9z9kz Log-Periodic Oscillation Analysis Forecasts the Burst of the “Gold Bubble” in April – June 2011 // Structure and Dynamics 4/3 (2010): 1-11] (А.А. Фомин, С.В. Цирель, А.В. Коротаев менен автордошуп).
* [["Кыргыз мамлекеттүүлүгү жана "Манас" элдик эпосу"]]
* [https://www.academia.edu/31700660/Technological_development_and_protest_waves_Arab_spring_as_a_trigger_of_the_global_phase_transition_Technological_Forecasting_and_Social_Change_116_2017_316_321 Technological development and protest waves: Arab spring as a trigger of the global phase transition // Technological Forecasting & Social Change 116 (2017): 316–321].
== Жеке жашоосу ==
Жетинин айынын (ноябрь) 10 1944-жылы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылындагы колхозниктин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Улуту боюнча кыргыз (атасы - кыргыз, апасы - Улуу Жузундан чыккан казак, Казакстандын президентинин, Нурсултан Абишевич Назарбаевдин кыйыр тууганы - бабасы боюнча эжеси). Беш биртуугандын ичинде Аскар эң кенжеси болгон. Акаевдин үй-бүлөсү сарыбагыш уруусунан чыгат.
Аскар Акаевдин аялы, Майрам, балалык жана энеликти колдогон, "Мээрим" аттуу, Эл аралык кайыр-садагага арналган фондтун, "SOS - Кыргызстандын бала айылдары" аттуу Эл аралык фондунун, Кыргызстандагы ЮНЕСКО мектеп жана клубтардын Ассоциациянын президенттин орун басары болуп иштеген.
Аскар Акаевдин улуу уулу, Айдар, Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаевдин кичүү кызына, Алияга, үйлөнгөн бирок кийин ажырашкан (1999-2001). АКШыдагы Мэпиленд Университетинде окуган. 2005-жылы Жалган куран айынында парламентке шайлоосунда биринчи турунан өттү.
Акаевдин улуу кызы, Бермет, бир канча жыл Швецарияда жашап жүргөн. Ал жакта БУУ (ООН) түзүлүшүндө, Европа үчүн Үнөм (Экономика) комиссиясында, иштеп жүргөн. Акыркы жылдарында апасынын кайрымдуулук акцияларында катышып жүргөн.
Акаевдин кичүү кызы, Саадат, АКШыда университетти бүтүргөн.
Акаевдин кичүү баласы, Илим, 2007-жылы АКШыдгы Жорж Вашингтон атындагы Университетин бүтүрүп, "Каржы" кесиби боюнча бакалавр наамына ээ болду. Окууну бүтүргөндөн кийин Мөскөө калаасына көчтү. Башында "ЕЭС России" Орусыя Акционердик Коомунда иштеп, кийинчерек Лукойл компаниясына өтүп кетти.
== Булактар ==
* У. А. Асанов, А. З. Жуманазарова, Т. Чоротегин. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био- библиографический свод / Ответственный редактор У. А. Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии. 2002. – 544 барак, ill., map. (ISBN 5-89750-142-4)
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_politics_askar_akaev_interview/27099393.html#hash=relatedInfoContainer
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/kyrgyzstan_first_president_askar_akaev_interview/24300966.html
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/askar_akaev_exclusive_interview_to_azattyk_on_24-april-2005_part_one/1237779.html <br>
{{Кыргызстандын президенттери}}
{{Кыргызстандын премьер-министрлери}}
[[Категория:Физиктер]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстандын президенттери]]
[[Категория:Туулгандар 1944-жылы]]
[[Категория:2005-жыл]]
[[Категория:1990-жыл]]
[[Категория:Кыргызстандын саясатчылары]]
[[Категория:Таажы-2012]]
[[Категория:Академиктер]]
[[Категория:Саясатчылар]]
[[Категория:Президенттер]]
[[Категория:Мамлекет башчылары]]
[[Категория:КПСС]]
bz6fa3s7ndfbuiaef9tutfy0dsikg73
651388
651386
2026-08-19T13:14:43Z
Artelow
2286
651388
wikitext
text/x-wiki
{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:57, 17 август 2026 (UTC)}}
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Акаев Аскар Акаевич
|расмий ысымы =
|сүрөтү = Askar Akaev MoscowRia 08-2016 (cropped 2).jpg
|туурасы = 280px
|өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
|желек = Flag of the President of Kyrgyzstan.svg
|желек2 =
|президент =
|кызматы = 1-чи Кыргыз Республикасынын Президенти
|иш баштоо убагы = 31-август 1991
|иш аяктоо убагы = 11-апрель 2005
|андан мурунку инсан = ''кызмат негизделген''
|андан кийинки инсан = [[Бакиев Курманбек Салиевич]]
|премьер = [[Исанов Насирдин Исанович]] <small>(1991)</small><br>[[Турсунбек Чынгышев]] <small>(1992—1993)</small><br>[[Жумагулов Апас Жумагулович]] <small>(1993—1998)</small><br>[[Кубанычбек Жумалиев|Жумалиев Кубанычбек Мырзабекович]] <small>(1998)</small><br>[[Жумабек Ибраимов]] <small>(1998—1999)</small><br>[[Амангелди Муралиев]] <small>(1999—2000)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2000—2002)</small><br>[[Николай Танаев|Танаев Николай Тимофеевич]] <small>(2002—2005)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2005)</small>
|вице-президент = [[Кузнецов Герман]]<br>(1991—1992)<br>[[Феликс Кулов|Кулов Феликс]]<br>(1992—1993)
|желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg
|желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
|президент_2 =
|кызматы_2 = Кыргыз ССРинин президенти
|иш баштоо убагы_2 = 27-октябрь 1990
|иш аяктоо убагы_2 = 31-август 1991
|андан мурунку инсан_2 = ''кызмат негизделген''
|андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''
|вице-президент_2 = [[Исанов Насирдин Исанович]]
|желек_3 =
|желек2_3 =
|кызматы_3 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти
|иш баштоо убагы_3 = 1989
|иш аяктоо убагы_3 = 1990
|президент_3 =
|премьер_3 =
|заголовок1_3 =
|текст1_3 =
|андан мурунку инсан_3 =
|андан кийинки инсан_3 =
|желек_4 =
|желек2_4 =
|кызматы_4 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын вице-президенти
|иш баштоо убагы_4 = 1987
|иш аяктоо убагы_4 = 1989
|президент_4 =
|андан мурунку инсан_4 =
|андан кийинки инсан_4 =
|туулган жылы = 10.11.1944
|туулган жери = [[Кеңештер Бирлиги|СССР]], [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССР]], [[Чүй облусу|Фрунзе облусу]], [[Кемин району]], [[Кызыл-Байрак (Кемин району)|Кызыл-Байрак]] айылы
|каза болгон жылы =
|каза болгон жери =
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы = Токоев Акай
|апасы = Токоева Асел
|уруусу = [[сарыбагыш]]
|жубайы = Акаева Майрам Дүйшөновна
|балдары = '''уулдары:''' Айдар, Илим<br>'''кыздары:'''Бермет, Саадат
|партиясы = СССР КП<br>[[Алга, Кыргызстан!]]
|билими = Ленинград так механика жана оптика институту
|кесиби = инженер-математик
|илимий даражасы = физика-математика илимдеринин доктору
|илимий наамы = академик
|дини = [[атеизм]]
|кол тамгасы = Askar Akayev Signature.png
|сыйлыктары =
|ишмердүүлүгү =
|иштеген жайы =
|наамы =
|өтөгөн жылы =
|жарандыгы =
|кызмат өтөгөн жайы =
|башкаруусу =
}}
'''Акаев Аскар Акаевич''' (10-ноябрь 1944-жылы, Чуй облусунун Кемин районундагы [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак]] айылы) — кыргыз мамлекеттик жана саясат ишмери, илимпоз. 1990-жылдын 27-октябрынан 1991-жылдын 31-августуна чейин Кыргыз ССРинин президенти. 1991-жылдын 31-августунан 2005-жылдын 11-апрелине чейин Кыргыз Республикасынын президенти<ref name=":0">[https://centrasia.org/person2.php?st=1013870406#gsc.tab=0 Centrasia. АКАЕВ Аскар Акаевич]</ref>.
Нью-Йорк Илимий Академиянын мүчөсү (1992)<ref name=":0" />. Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин профессору, физика-математика илимдеринин доктору, ядролук физик. 1989-жылдан 1990-жылга чейин Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти. 2006-жылдын май айынан бери Орусия Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү. Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу (2025).
2005-жылдын 24-мартындагы [[:ru:Тюльпановая_революция|Жоогазын төңкөрүлүшүнөн]] кийин чет өлкөгө чыгып кеткен.
== Өмүр баяны ==
=== Балалык чагы жана илимий жолу ===
1944-жылы Жетинин айынын (ноябрдын) 10унда мурдагы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылында (азыркы Кыргызстандын Чүй облусуна караштуу Кемин районунун Кызыл-Байрак айылында) колхозчунун уй бүлөөсүндө туулган. Уруусу — [[сарыбагыш]]<ref>[https://www.stanradar.com/bio/full/15-akaev-askar-akaevich.html Stan Radar. Досье политиков и общественных деятелей, живущих в странах Центральной Азии, либо связанных с регионом. Аскар Акаевич Акаев]</ref>.
1961-жылы орто мектепти алтын медаль менен аяктаган. Мектептен кийин Фрунземаш автомобиль чогултуу заводунда механик болуп иштей баштаган жана Фрунзе политехникалык институтунун механика факультетине тапшырып, бир жылдан аз убакыт сырттан окуган<ref name=":1">[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F/%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B5%D0%B2,_%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80 Лентапедия. Акаев Аскар]</ref>.
[[Файл:Студенческий_билет_Аскара_Акаева.jpg|left|thumb|Аскар Акаевдин студенттик билети]]
1962-жылы Аскар Акаев Ленинград так механика жана оптика институтуна тапшырып, аны 1967-жылы ЭЭМ боюнча инженер-математик адистиги боюнчан артыкчылык диплому мененаяктаган. Ленинградга орус тили нбилбей келип, окуу аяктаганга чейин орус тилин эң сонун өздөштүргөнү тууралуу маалыматтар бар. 1967–1971-жылдары аспирантурада окуп, 1972-жылы кандидаттык диссертациясын жактаган. 1976-жылы докторантураны бүтүрүп, 1981-жылы Москва инженердик-физикалык институтунда голографиялык системалар боюнча доктордук диссертациясын коргогон.
1972–1988-жылдары Фрунзе политехникалык институтунда ассистенттен кафедра башчысына чейинки жолду өткөн.
1977-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын лауреаты болгон.
1978-жылы (айрым маалыматтарда 1982-жыл) анын демилгеси менен институтта эсептөө техникасы кафедрасы ачылган.
1984-жылы Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги болуп шайланып, 1987-жылы анын вице-президенти, ал эми 1989-жылы президенти болуп шайланган<ref name=":1" />.
=== Саясий эмгек жолунун башталышы ===
[[Файл:Visit_of_Askar_Akaiev,_President_of_Kyrgyzstan,_to_the_EC.jpg|thumb|225x225px|1994-жылы Кыргызстандын президенти Аскар Акаевдин Европа Бирлигине болгон сапары]]
1981–1991-жылдары Аскар Акаев СССРдин Коммунистик партиясынын катарында болгон.
1986-жылы Кыргызстан Коммунисттик партиясынын БК мүчөсү болуп шайланып, Илим жана билим берүү бөлүмүн жетектеген. Кийин Кыргыз ССРинин эл депутаты болуп шайланган.
1989-жылдын мартында Ош облусунун Ноокат округунан СССРдин эл депутаты болуп шайланып, Жогорку Советтин Улуттук кеңешинин жана Экономикалык реформа маселелери боюнча комитетинин мүчөсү болгон.
Акаев СССР Конституциясынын 6-беренесин жокко чыгарууну жактаганы жана жер жана жеке менчик жөнүндө мыйзамды кабыл алууну колдогону менен белгилүү. Экономикалык реформа комитетинде иштеп жүргөндө ал "Элдик депутат" журналын чыгарууга түздөн-түз катышкан. Бул мезгилде Акаев кесиптеш депутаттары Геннадий Бурбулис, Сергей Шахрай жана келечектеги Орусиянын президенти Борис Ельцин, ошондой эле экономисттер Олег Богомолов жана Павел Бунич менен тыгыз байланышта болгон. Ошондой эле академик Андрей Сахаровдун аймактар аралык тобунда иштеген. Акаев Сахаровдун "Европа жана Азия Республикаларынын Биримдиги үчүн Конституция" долбоорун колдогон бир нече депутаттардын бири болгон.
=== Кыргыз Республикасынын президенти (1990—2000) ===
1989–1990-жылдары Кыргызстан оор күндөрдү баштан өткөргөн. 1989-жылдын май айында кыргыздар Фрунзенин чет жакаларынан жер тилкелерин өз алдынча ээлеп, турак үй куруу үчүн жер талап кылышкан<ref>[https://mnenie.akipress.org/unews/un_post:17819/ Акипресс. Как в Кыргызстане начинались самозахваты земель]</ref><ref name=":2">[https://www.currenttime.tv/a/ussr-kyrgyzstan/32571358.html Настоящее время. Национальные движения в республиках накануне распада СССР. Кыргызстан]</ref>. 1990-жылдын январь-февраль айларында армян качкындары көчүрүлүп келет деген ушак-айыңдардан улам митингдер тутанган. Ошол эле жылдын жайында Ош облусунда кыргыздар менен өзбектердин ортосунда кагылышуулар болуп, ал армиянын жардамы менен токтотулган.
1990-жылдын октябрь айында Кыргыз ССРинин Президенти кызматы негизделген, бирок Республиканын Коммунистик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Абсамат Масалиев менен Кыргыз ССР Министирлер Советинин төрагасы Апас Жумагуловдун ортосундагы бийлик үчүн күрөш президентти шайлоону созуп жиберген. Партиялык съездде конфликтти тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча сунуштары менен чыгып сүйлөгөн Акаевди көбү компромисстүү саясий фигура катары кабыл ала башташкан. Бир катар ЖМКларда президенттикке жазуучу Чыңгыз Айтматов келиши мүмкүн деген маалыматтар жарыяланган, бирок ал президенттиктен баш тартып, ордуна Акаевдин талапкерлигин сунуштаган<ref name=":2" />.
1990-жылдын 26-августунан 27-августуна караган түнү депутаттар Акаевди Москвадан чакыртышкан. 1990-жылдын 27-октябрында Кыргызстандын Жогорку Советинин кезексиз сессиясында жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгында 12 талапкердин ичинен эң көп добушту Акаев менен Ысык-Көл областтык аткаруу комитетинин төрагасы Насиридин Исанов алышкан. Экинчи турдун жыйынтыгы боюнча Акаев президент болуп шайланган. Анын талапкерлигине 179 депутат добуш берип, Исановго 62 депутат добуш берген.
ЖМКлар Акаевдин — аалым, профессор, академиктин — президенттик кызматка көрсөтүлүшү ошол учурда Азия үчүн адаттан тыш кадам болгонун жазышкан. [[Файл:Egemen_Archive_Nazarbayev_and_CIS_leaders.jpg|left|thumb|222x222px|Акаев, Нурсултан Назарбаев, Сапармурат Ниязов, Ислам Каримов жана Рахмон Набиев КМШнын жыйынында. 1991-жыл]]1991-жылдын август айында Акаев эмне гана болбосун республика эгемендүүлүк жолу менен кетерин билдирип, ГКЧПга (Өзгөчө кырдаалдар боюнча мамлекеттик комитет) каршы чыккан. Аны ички иштер министри Феликс Кулов колдогон. Ошол эле күнү Акаев республикалык МККнын төрагасы Жумабек Асанкуловду кызматынан бошоткон. Элге кайрылуу жасап, ГКЧПнын аракеттерин конституцияга каршы төңкөрүш катары баалаган. Бир катар ЖМКлар Акаев Борбордук Азия жетекчилеринин ичинен ГКЧПны колдобогон жалгыз жетекчи болгонун белгилешкен. Бир нече күндөн кийин Акаев Коммунистик партиянын ишмердүүлүгүн мыйзам түрүндө чектөө сунушу менен чыккан. Ал ошондой эле Советтерди «партия үчүн көшөгө» катары мүнөздөп, алардан баш тартуу зарылдыгын баса белгилеген<ref>[https://mediazona.ca/article/2021/08/09/akaev Медиозона. Интеллигент из 90‑х. Как жилось в Кыргызстане при Аскаре Акаеве, и почему его время вспоминают с ностальгией]</ref>.
1991-жылдын август айында Акаев Горбачев сунуштаган СССРдин вице-президенти кызматынан баш тарткан.
1991-жылдын 31-августунда СССР Жогорку Советинин чечими менен Кыргызстан Республикасынын көз карандысыздыгы салтанаттуу түрдө жарыяланган. 12-октябрда түз өткөрүлгөн президенттик шайлоодо Акаев жалгыз талапкер катары 95%дан ашык добуш алып<ref>[https://24.kg/vlast/98654_tsifra_dnya_27nbsplet_nazad_vnbspkyirgyizstane_proshli_pervyie_prezidentskie_vyiboryi/ 24KG. Цифра дня. 27 лет назад в Кыргызстане прошли первые президентские выборы]</ref>, республиканын президенттигине кайра шайланган<ref>[https://ru.archive.kabar.kg/news/iatc-kabar-istoriia-vyborov-prezidenta-kr/ Кабар. История выборов Президента КР]</ref><ref>[https://kg.akipress.org/news:1672985 Акипресс. Все президенты Кыргызстана. Как их выбирали?]</ref>. 1991-жылдын 21-декабрында Алма-Атага барып, мурдагы союздук республикалардын башка президенттери менен бирге КМШны түзүүгө катышкан, кризистен чыгуу үчүн бир катар эл аралык келишимдерге жана макулдашууларга кол койгон. 1992-жылдын 2-мартында БУУнун башкы штабында Кыргызстанды БУУга мүчөлүккө кабыл алуу добуш берүүсүнө катышкан. БУУнун штаб-квартирасынын жанында Кыргызстандын желегинин көтөрүлүшүнө күбө болгон.
== Илимий эмгектери ==
* Когерентные оптические вычислительные машины (автордошуп, Ленинград, 1977),
* Оптические методы обработки информации (автордошуп, М., 1983);
* Голографиялык эс тутум (англисче, автордошуп), АКШ, 1997 (Holographic Memory. New York, NY: Allerton Press, 1997);
* Избранные лекции по оптическим компьютерам" (автордошуп), Бишкек, 1996;
* Рельефография (автордошуп), Бишкек, 1996.
* Переходная экономика глазами физика (математическая модель переходной экономики). Бишкек: Учкун, 2000;
* Думая о будущем с оптимизмом: Размышления о внешней политике и мироустройстве. М.: Международные отношения, 2004.
* Современный финансово-экономический кризис в свете теории инновационно-технологического развития экономики и управления [[инновационный процесс|инновационным процессом]] // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=215&Itemid=1 Системный мониторинг. Глобальное и региональное развитие]. М.: [[УРСС]], 2009. ISBN 978-5-397-00917-1. С. 141—162.
* О новой методологии долгосрочного циклического прогнозирования динамики развития мировой системы и России // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 Прогноз и моделирование кризисов и мировой динамики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120154933/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 |date=2012-11-20 }}. — М.: ЛИБРОКОМ, 2009. С. 5-69 (В.А. Садовничий менен автордошуп).
* [http://www.escholarship.org/uc/item/7qk9z9kz Log-Periodic Oscillation Analysis Forecasts the Burst of the “Gold Bubble” in April – June 2011 // Structure and Dynamics 4/3 (2010): 1-11] (А.А. Фомин, С.В. Цирель, А.В. Коротаев менен автордошуп).
* [["Кыргыз мамлекеттүүлүгү жана "Манас" элдик эпосу"]]
* [https://www.academia.edu/31700660/Technological_development_and_protest_waves_Arab_spring_as_a_trigger_of_the_global_phase_transition_Technological_Forecasting_and_Social_Change_116_2017_316_321 Technological development and protest waves: Arab spring as a trigger of the global phase transition // Technological Forecasting & Social Change 116 (2017): 316–321].
== Жеке жашоосу ==
Жетинин айынын (ноябрь) 10 1944-жылы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылындагы колхозниктин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Улуту боюнча кыргыз (атасы - кыргыз, апасы - Улуу Жузундан чыккан казак, Казакстандын президентинин, Нурсултан Абишевич Назарбаевдин кыйыр тууганы - бабасы боюнча эжеси). Беш биртуугандын ичинде Аскар эң кенжеси болгон. Акаевдин үй-бүлөсү сарыбагыш уруусунан чыгат.
Аскар Акаевдин аялы, Майрам, балалык жана энеликти колдогон, "Мээрим" аттуу, Эл аралык кайыр-садагага арналган фондтун, "SOS - Кыргызстандын бала айылдары" аттуу Эл аралык фондунун, Кыргызстандагы ЮНЕСКО мектеп жана клубтардын Ассоциациянын президенттин орун басары болуп иштеген.
Аскар Акаевдин улуу уулу, Айдар, Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаевдин кичүү кызына, Алияга, үйлөнгөн бирок кийин ажырашкан (1999-2001). АКШыдагы Мэпиленд Университетинде окуган. 2005-жылы Жалган куран айынында парламентке шайлоосунда биринчи турунан өттү.
Акаевдин улуу кызы, Бермет, бир канча жыл Швецарияда жашап жүргөн. Ал жакта БУУ (ООН) түзүлүшүндө, Европа үчүн Үнөм (Экономика) комиссиясында, иштеп жүргөн. Акыркы жылдарында апасынын кайрымдуулук акцияларында катышып жүргөн.
Акаевдин кичүү кызы, Саадат, АКШыда университетти бүтүргөн.
Акаевдин кичүү баласы, Илим, 2007-жылы АКШыдгы Жорж Вашингтон атындагы Университетин бүтүрүп, "Каржы" кесиби боюнча бакалавр наамына ээ болду. Окууну бүтүргөндөн кийин Мөскөө калаасына көчтү. Башында "ЕЭС России" Орусыя Акционердик Коомунда иштеп, кийинчерек Лукойл компаниясына өтүп кетти.
== Булактар ==
* У. А. Асанов, А. З. Жуманазарова, Т. Чоротегин. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био- библиографический свод / Ответственный редактор У. А. Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии. 2002. – 544 барак, ill., map. (ISBN 5-89750-142-4)
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_politics_askar_akaev_interview/27099393.html#hash=relatedInfoContainer
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/kyrgyzstan_first_president_askar_akaev_interview/24300966.html
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/askar_akaev_exclusive_interview_to_azattyk_on_24-april-2005_part_one/1237779.html <br>
{{Кыргызстандын президенттери}}
{{Кыргызстандын премьер-министрлери}}
[[Категория:Физиктер]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстандын президенттери]]
[[Категория:Туулгандар 1944-жылы]]
[[Категория:2005-жыл]]
[[Категория:1990-жыл]]
[[Категория:Кыргызстандын саясатчылары]]
[[Категория:Таажы-2012]]
[[Категория:Академиктер]]
[[Категория:Саясатчылар]]
[[Категория:Президенттер]]
[[Категория:Мамлекет башчылары]]
[[Категория:КПСС]]
otdt2bw84p6m79g8vg7pmbxhy0aws57
651389
651388
2026-08-19T13:16:05Z
Artelow
2286
651389
wikitext
text/x-wiki
{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:57, 17 август 2026 (UTC)}}
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Акаев Аскар Акаевич
|расмий ысымы =
|сүрөтү = Askar Akaev MoscowRia 08-2016 (cropped 2).jpg
|туурасы = 280px
|өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
|желек = Flag of the President of Kyrgyzstan.svg
|желек2 =
|президент =
|кызматы = 1-чи Кыргыз Республикасынын Президенти
|иш баштоо убагы = 31-август 1991
|иш аяктоо убагы = 11-апрель 2005
|андан мурунку инсан = ''кызмат негизделген''
|андан кийинки инсан = [[Бакиев Курманбек Салиевич]]
|премьер = [[Исанов Насирдин Исанович]] <small>(1991)</small><br>[[Турсунбек Чынгышев]] <small>(1992—1993)</small><br>[[Жумагулов Апас Жумагулович]] <small>(1993—1998)</small><br>[[Кубанычбек Жумалиев|Жумалиев Кубанычбек Мырзабекович]] <small>(1998)</small><br>[[Жумабек Ибраимов]] <small>(1998—1999)</small><br>[[Амангелди Муралиев]] <small>(1999—2000)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2000—2002)</small><br>[[Николай Танаев|Танаев Николай Тимофеевич]] <small>(2002—2005)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2005)</small>
|вице-президент = [[Кузнецов Герман]]<br>(1991—1992)<br>[[Феликс Кулов|Кулов Феликс]]<br>(1992—1993)
|желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg
|желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
|президент_2 =
|кызматы_2 = Кыргыз ССРинин президенти
|иш баштоо убагы_2 = 27-октябрь 1990
|иш аяктоо убагы_2 = 31-август 1991
|андан мурунку инсан_2 = ''кызмат негизделген''
|андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''
|вице-президент_2 = [[Исанов Насирдин Исанович]]
|желек_3 =
|желек2_3 =
|кызматы_3 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти
|иш баштоо убагы_3 = 1989
|иш аяктоо убагы_3 = 1990
|президент_3 =
|премьер_3 =
|заголовок1_3 =
|текст1_3 =
|андан мурунку инсан_3 =
|андан кийинки инсан_3 =
|желек_4 =
|желек2_4 =
|кызматы_4 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын вице-президенти
|иш баштоо убагы_4 = 1987
|иш аяктоо убагы_4 = 1989
|президент_4 =
|андан мурунку инсан_4 =
|андан кийинки инсан_4 =
|туулган жылы = 10.11.1944
|туулган жери = [[Кеңештер Бирлиги|СССР]], [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССР]], [[Чүй облусу|Фрунзе облусу]], [[Кемин району]], [[Кызыл-Байрак (Кемин району)|Кызыл-Байрак]] айылы
|каза болгон жылы =
|каза болгон жери =
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы = Токоев Акай
|апасы = Токоева Асел
|уруусу = [[сарыбагыш]]
|жубайы = Акаева Майрам Дүйшөновна
|балдары = '''уулдары:''' Айдар, Илим<br>'''кыздары:'''Бермет, Саадат
|партиясы = СССР КП<br>[[Алга, Кыргызстан!]]
|билими = Ленинград так механика жана оптика институту
|кесиби = инженер-математик
|илимий даражасы = физика-математика илимдеринин доктору
|илимий наамы = академик
|дини = [[атеизм]]
|кол тамгасы = Askar Akayev Signature.png
|сыйлыктары =
|ишмердүүлүгү =
|иштеген жайы = СССР ИА<br>[[Москва мамлекеттик университети|ММУ]]
|наамы =
|өтөгөн жылы =
|жарандыгы =
|кызмат өтөгөн жайы =
|башкаруусу =
}}
'''Акаев Аскар Акаевич''' (10-ноябрь 1944-жылы, Чуй облусунун Кемин районундагы [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак]] айылы) — кыргыз мамлекеттик жана саясат ишмери, илимпоз. 1990-жылдын 27-октябрынан 1991-жылдын 31-августуна чейин Кыргыз ССРинин президенти. 1991-жылдын 31-августунан 2005-жылдын 11-апрелине чейин Кыргыз Республикасынын президенти<ref name=":0">[https://centrasia.org/person2.php?st=1013870406#gsc.tab=0 Centrasia. АКАЕВ Аскар Акаевич]</ref>.
Нью-Йорк Илимий Академиянын мүчөсү (1992)<ref name=":0" />. Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин профессору, физика-математика илимдеринин доктору, ядролук физик. 1989-жылдан 1990-жылга чейин Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти. 2006-жылдын май айынан бери Орусия Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү. Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу (2025).
2005-жылдын 24-мартындагы [[:ru:Тюльпановая_революция|Жоогазын төңкөрүлүшүнөн]] кийин чет өлкөгө чыгып кеткен.
== Өмүр баяны ==
=== Балалык чагы жана илимий жолу ===
1944-жылы Жетинин айынын (ноябрдын) 10унда мурдагы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылында (азыркы Кыргызстандын Чүй облусуна караштуу Кемин районунун Кызыл-Байрак айылында) колхозчунун уй бүлөөсүндө туулган. Уруусу — [[сарыбагыш]]<ref>[https://www.stanradar.com/bio/full/15-akaev-askar-akaevich.html Stan Radar. Досье политиков и общественных деятелей, живущих в странах Центральной Азии, либо связанных с регионом. Аскар Акаевич Акаев]</ref>.
1961-жылы орто мектепти алтын медаль менен аяктаган. Мектептен кийин Фрунземаш автомобиль чогултуу заводунда механик болуп иштей баштаган жана Фрунзе политехникалык институтунун механика факультетине тапшырып, бир жылдан аз убакыт сырттан окуган<ref name=":1">[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F/%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B5%D0%B2,_%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80 Лентапедия. Акаев Аскар]</ref>.
[[Файл:Студенческий_билет_Аскара_Акаева.jpg|left|thumb|Аскар Акаевдин студенттик билети]]
1962-жылы Аскар Акаев Ленинград так механика жана оптика институтуна тапшырып, аны 1967-жылы ЭЭМ боюнча инженер-математик адистиги боюнчан артыкчылык диплому мененаяктаган. Ленинградга орус тили нбилбей келип, окуу аяктаганга чейин орус тилин эң сонун өздөштүргөнү тууралуу маалыматтар бар. 1967–1971-жылдары аспирантурада окуп, 1972-жылы кандидаттык диссертациясын жактаган. 1976-жылы докторантураны бүтүрүп, 1981-жылы Москва инженердик-физикалык институтунда голографиялык системалар боюнча доктордук диссертациясын коргогон.
1972–1988-жылдары Фрунзе политехникалык институтунда ассистенттен кафедра башчысына чейинки жолду өткөн.
1977-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын лауреаты болгон.
1978-жылы (айрым маалыматтарда 1982-жыл) анын демилгеси менен институтта эсептөө техникасы кафедрасы ачылган.
1984-жылы Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги болуп шайланып, 1987-жылы анын вице-президенти, ал эми 1989-жылы президенти болуп шайланган<ref name=":1" />.
=== Саясий эмгек жолунун башталышы ===
[[Файл:Visit_of_Askar_Akaiev,_President_of_Kyrgyzstan,_to_the_EC.jpg|thumb|225x225px|1994-жылы Кыргызстандын президенти Аскар Акаевдин Европа Бирлигине болгон сапары]]
1981–1991-жылдары Аскар Акаев СССРдин Коммунистик партиясынын катарында болгон.
1986-жылы Кыргызстан Коммунисттик партиясынын БК мүчөсү болуп шайланып, Илим жана билим берүү бөлүмүн жетектеген. Кийин Кыргыз ССРинин эл депутаты болуп шайланган.
1989-жылдын мартында Ош облусунун Ноокат округунан СССРдин эл депутаты болуп шайланып, Жогорку Советтин Улуттук кеңешинин жана Экономикалык реформа маселелери боюнча комитетинин мүчөсү болгон.
Акаев СССР Конституциясынын 6-беренесин жокко чыгарууну жактаганы жана жер жана жеке менчик жөнүндө мыйзамды кабыл алууну колдогону менен белгилүү. Экономикалык реформа комитетинде иштеп жүргөндө ал "Элдик депутат" журналын чыгарууга түздөн-түз катышкан. Бул мезгилде Акаев кесиптеш депутаттары Геннадий Бурбулис, Сергей Шахрай жана келечектеги Орусиянын президенти Борис Ельцин, ошондой эле экономисттер Олег Богомолов жана Павел Бунич менен тыгыз байланышта болгон. Ошондой эле академик Андрей Сахаровдун аймактар аралык тобунда иштеген. Акаев Сахаровдун "Европа жана Азия Республикаларынын Биримдиги үчүн Конституция" долбоорун колдогон бир нече депутаттардын бири болгон.
=== Кыргыз Республикасынын президенти (1990—2000) ===
1989–1990-жылдары Кыргызстан оор күндөрдү баштан өткөргөн. 1989-жылдын май айында кыргыздар Фрунзенин чет жакаларынан жер тилкелерин өз алдынча ээлеп, турак үй куруу үчүн жер талап кылышкан<ref>[https://mnenie.akipress.org/unews/un_post:17819/ Акипресс. Как в Кыргызстане начинались самозахваты земель]</ref><ref name=":2">[https://www.currenttime.tv/a/ussr-kyrgyzstan/32571358.html Настоящее время. Национальные движения в республиках накануне распада СССР. Кыргызстан]</ref>. 1990-жылдын январь-февраль айларында армян качкындары көчүрүлүп келет деген ушак-айыңдардан улам митингдер тутанган. Ошол эле жылдын жайында Ош облусунда кыргыздар менен өзбектердин ортосунда кагылышуулар болуп, ал армиянын жардамы менен токтотулган.
1990-жылдын октябрь айында Кыргыз ССРинин Президенти кызматы негизделген, бирок Республиканын Коммунистик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Абсамат Масалиев менен Кыргыз ССР Министирлер Советинин төрагасы Апас Жумагуловдун ортосундагы бийлик үчүн күрөш президентти шайлоону созуп жиберген. Партиялык съездде конфликтти тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча сунуштары менен чыгып сүйлөгөн Акаевди көбү компромисстүү саясий фигура катары кабыл ала башташкан. Бир катар ЖМКларда президенттикке жазуучу Чыңгыз Айтматов келиши мүмкүн деген маалыматтар жарыяланган, бирок ал президенттиктен баш тартып, ордуна Акаевдин талапкерлигин сунуштаган<ref name=":2" />.
1990-жылдын 26-августунан 27-августуна караган түнү депутаттар Акаевди Москвадан чакыртышкан. 1990-жылдын 27-октябрында Кыргызстандын Жогорку Советинин кезексиз сессиясында жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгында 12 талапкердин ичинен эң көп добушту Акаев менен Ысык-Көл областтык аткаруу комитетинин төрагасы Насиридин Исанов алышкан. Экинчи турдун жыйынтыгы боюнча Акаев президент болуп шайланган. Анын талапкерлигине 179 депутат добуш берип, Исановго 62 депутат добуш берген.
ЖМКлар Акаевдин — аалым, профессор, академиктин — президенттик кызматка көрсөтүлүшү ошол учурда Азия үчүн адаттан тыш кадам болгонун жазышкан. [[Файл:Egemen_Archive_Nazarbayev_and_CIS_leaders.jpg|left|thumb|222x222px|Акаев, Нурсултан Назарбаев, Сапармурат Ниязов, Ислам Каримов жана Рахмон Набиев КМШнын жыйынында. 1991-жыл]]1991-жылдын август айында Акаев эмне гана болбосун республика эгемендүүлүк жолу менен кетерин билдирип, ГКЧПга (Өзгөчө кырдаалдар боюнча мамлекеттик комитет) каршы чыккан. Аны ички иштер министри Феликс Кулов колдогон. Ошол эле күнү Акаев республикалык МККнын төрагасы Жумабек Асанкуловду кызматынан бошоткон. Элге кайрылуу жасап, ГКЧПнын аракеттерин конституцияга каршы төңкөрүш катары баалаган. Бир катар ЖМКлар Акаев Борбордук Азия жетекчилеринин ичинен ГКЧПны колдобогон жалгыз жетекчи болгонун белгилешкен. Бир нече күндөн кийин Акаев Коммунистик партиянын ишмердүүлүгүн мыйзам түрүндө чектөө сунушу менен чыккан. Ал ошондой эле Советтерди «партия үчүн көшөгө» катары мүнөздөп, алардан баш тартуу зарылдыгын баса белгилеген<ref>[https://mediazona.ca/article/2021/08/09/akaev Медиозона. Интеллигент из 90‑х. Как жилось в Кыргызстане при Аскаре Акаеве, и почему его время вспоминают с ностальгией]</ref>.
1991-жылдын август айында Акаев Горбачев сунуштаган СССРдин вице-президенти кызматынан баш тарткан.
1991-жылдын 31-августунда СССР Жогорку Советинин чечими менен Кыргызстан Республикасынын көз карандысыздыгы салтанаттуу түрдө жарыяланган. 12-октябрда түз өткөрүлгөн президенттик шайлоодо Акаев жалгыз талапкер катары 95%дан ашык добуш алып<ref>[https://24.kg/vlast/98654_tsifra_dnya_27nbsplet_nazad_vnbspkyirgyizstane_proshli_pervyie_prezidentskie_vyiboryi/ 24KG. Цифра дня. 27 лет назад в Кыргызстане прошли первые президентские выборы]</ref>, республиканын президенттигине кайра шайланган<ref>[https://ru.archive.kabar.kg/news/iatc-kabar-istoriia-vyborov-prezidenta-kr/ Кабар. История выборов Президента КР]</ref><ref>[https://kg.akipress.org/news:1672985 Акипресс. Все президенты Кыргызстана. Как их выбирали?]</ref>. 1991-жылдын 21-декабрында Алма-Атага барып, мурдагы союздук республикалардын башка президенттери менен бирге КМШны түзүүгө катышкан, кризистен чыгуу үчүн бир катар эл аралык келишимдерге жана макулдашууларга кол койгон. 1992-жылдын 2-мартында БУУнун башкы штабында Кыргызстанды БУУга мүчөлүккө кабыл алуу добуш берүүсүнө катышкан. БУУнун штаб-квартирасынын жанында Кыргызстандын желегинин көтөрүлүшүнө күбө болгон.
== Илимий эмгектери ==
* Когерентные оптические вычислительные машины (автордошуп, Ленинград, 1977),
* Оптические методы обработки информации (автордошуп, М., 1983);
* Голографиялык эс тутум (англисче, автордошуп), АКШ, 1997 (Holographic Memory. New York, NY: Allerton Press, 1997);
* Избранные лекции по оптическим компьютерам" (автордошуп), Бишкек, 1996;
* Рельефография (автордошуп), Бишкек, 1996.
* Переходная экономика глазами физика (математическая модель переходной экономики). Бишкек: Учкун, 2000;
* Думая о будущем с оптимизмом: Размышления о внешней политике и мироустройстве. М.: Международные отношения, 2004.
* Современный финансово-экономический кризис в свете теории инновационно-технологического развития экономики и управления [[инновационный процесс|инновационным процессом]] // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=215&Itemid=1 Системный мониторинг. Глобальное и региональное развитие]. М.: [[УРСС]], 2009. ISBN 978-5-397-00917-1. С. 141—162.
* О новой методологии долгосрочного циклического прогнозирования динамики развития мировой системы и России // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 Прогноз и моделирование кризисов и мировой динамики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120154933/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 |date=2012-11-20 }}. — М.: ЛИБРОКОМ, 2009. С. 5-69 (В.А. Садовничий менен автордошуп).
* [http://www.escholarship.org/uc/item/7qk9z9kz Log-Periodic Oscillation Analysis Forecasts the Burst of the “Gold Bubble” in April – June 2011 // Structure and Dynamics 4/3 (2010): 1-11] (А.А. Фомин, С.В. Цирель, А.В. Коротаев менен автордошуп).
* [["Кыргыз мамлекеттүүлүгү жана "Манас" элдик эпосу"]]
* [https://www.academia.edu/31700660/Technological_development_and_protest_waves_Arab_spring_as_a_trigger_of_the_global_phase_transition_Technological_Forecasting_and_Social_Change_116_2017_316_321 Technological development and protest waves: Arab spring as a trigger of the global phase transition // Technological Forecasting & Social Change 116 (2017): 316–321].
== Жеке жашоосу ==
Жетинин айынын (ноябрь) 10 1944-жылы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылындагы колхозниктин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Улуту боюнча кыргыз (атасы - кыргыз, апасы - Улуу Жузундан чыккан казак, Казакстандын президентинин, Нурсултан Абишевич Назарбаевдин кыйыр тууганы - бабасы боюнча эжеси). Беш биртуугандын ичинде Аскар эң кенжеси болгон. Акаевдин үй-бүлөсү сарыбагыш уруусунан чыгат.
Аскар Акаевдин аялы, Майрам, балалык жана энеликти колдогон, "Мээрим" аттуу, Эл аралык кайыр-садагага арналган фондтун, "SOS - Кыргызстандын бала айылдары" аттуу Эл аралык фондунун, Кыргызстандагы ЮНЕСКО мектеп жана клубтардын Ассоциациянын президенттин орун басары болуп иштеген.
Аскар Акаевдин улуу уулу, Айдар, Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаевдин кичүү кызына, Алияга, үйлөнгөн бирок кийин ажырашкан (1999-2001). АКШыдагы Мэпиленд Университетинде окуган. 2005-жылы Жалган куран айынында парламентке шайлоосунда биринчи турунан өттү.
Акаевдин улуу кызы, Бермет, бир канча жыл Швецарияда жашап жүргөн. Ал жакта БУУ (ООН) түзүлүшүндө, Европа үчүн Үнөм (Экономика) комиссиясында, иштеп жүргөн. Акыркы жылдарында апасынын кайрымдуулук акцияларында катышып жүргөн.
Акаевдин кичүү кызы, Саадат, АКШыда университетти бүтүргөн.
Акаевдин кичүү баласы, Илим, 2007-жылы АКШыдгы Жорж Вашингтон атындагы Университетин бүтүрүп, "Каржы" кесиби боюнча бакалавр наамына ээ болду. Окууну бүтүргөндөн кийин Мөскөө калаасына көчтү. Башында "ЕЭС России" Орусыя Акционердик Коомунда иштеп, кийинчерек Лукойл компаниясына өтүп кетти.
== Булактар ==
* У. А. Асанов, А. З. Жуманазарова, Т. Чоротегин. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био- библиографический свод / Ответственный редактор У. А. Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии. 2002. – 544 барак, ill., map. (ISBN 5-89750-142-4)
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_politics_askar_akaev_interview/27099393.html#hash=relatedInfoContainer
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/kyrgyzstan_first_president_askar_akaev_interview/24300966.html
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/askar_akaev_exclusive_interview_to_azattyk_on_24-april-2005_part_one/1237779.html <br>
{{Кыргызстандын президенттери}}
{{Кыргызстандын премьер-министрлери}}
[[Категория:Физиктер]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстандын президенттери]]
[[Категория:Туулгандар 1944-жылы]]
[[Категория:2005-жыл]]
[[Категория:1990-жыл]]
[[Категория:Кыргызстандын саясатчылары]]
[[Категория:Таажы-2012]]
[[Категория:Академиктер]]
[[Категория:Саясатчылар]]
[[Категория:Президенттер]]
[[Категория:Мамлекет башчылары]]
[[Категория:КПСС]]
ruegvbyvvflzz796ktpwd97gms5rue5
651408
651389
2026-08-19T13:56:38Z
Artelow
2286
651408
wikitext
text/x-wiki
{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:57, 17 август 2026 (UTC)}}
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Акаев Аскар Акаевич
|расмий ысымы =
|сүрөтү = Askar Akaev MoscowRia 08-2016 (cropped 2).jpg
|туурасы = 280px
|өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
|желек = Flag of the President of Kyrgyzstan.svg
|желек2 =
|президент =
|кызматы = 1-чи Кыргыз Республикасынын Президенти
|иш баштоо убагы = 31-август 1991
|иш аяктоо убагы = 11-апрель 2005
|андан мурунку инсан = ''кызмат негизделген''
|андан кийинки инсан = [[Бакиев Курманбек Салиевич]]
|премьер = [[Исанов Насирдин Исанович]] <small>(1991)</small><br>[[Турсунбек Чынгышев]] <small>(1992—1993)</small><br>[[Жумагулов Апас Жумагулович]] <small>(1993—1998)</small><br>[[Кубанычбек Жумалиев|Жумалиев Кубанычбек Мырзабекович]] <small>(1998)</small><br>[[Жумабек Ибраимов]] <small>(1998—1999)</small><br>[[Амангелди Муралиев]] <small>(1999—2000)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2000—2002)</small><br>[[Николай Танаев|Танаев Николай Тимофеевич]] <small>(2002—2005)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2005)</small>
|вице-президент = [[Кузнецов Герман]]<br>(1991—1992)<br>[[Феликс Кулов|Кулов Феликс]]<br>(1992—1993)
|желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg
|желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
|президент_2 =
|кызматы_2 = Кыргыз ССРинин президенти
|иш баштоо убагы_2 = 27-октябрь 1990
|иш аяктоо убагы_2 = 31-август 1991
|андан мурунку инсан_2 = ''кызмат негизделген''
|андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''
|вице-президент_2 = [[Исанов Насирдин Исанович]]
|желек_3 =
|желек2_3 =
|кызматы_3 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти
|иш баштоо убагы_3 = 1989
|иш аяктоо убагы_3 = 1990
|президент_3 =
|премьер_3 =
|заголовок1_3 =
|текст1_3 =
|андан мурунку инсан_3 =
|андан кийинки инсан_3 =
|желек_4 =
|желек2_4 =
|кызматы_4 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын вице-президенти
|иш баштоо убагы_4 = 1987
|иш аяктоо убагы_4 = 1989
|президент_4 =
|андан мурунку инсан_4 =
|андан кийинки инсан_4 =
|туулган жылы = 10.11.1944
|туулган жери = [[Кеңештер Бирлиги|СССР]], [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССР]], [[Чүй облусу|Фрунзе облусу]], [[Кемин району]], [[Кызыл-Байрак (Кемин району)|Кызыл-Байрак]] айылы
|каза болгон жылы =
|каза болгон жери =
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы = Токоев Акай
|апасы = Токоева Асел
|уруусу = [[сарыбагыш]]
|жубайы = Акаева Майрам Дүйшөновна
|балдары = '''уулдары:''' Айдар, Илим<br>'''кыздары:'''Бермет, Саадат
|партиясы = СССР КП<br>[[Алга, Кыргызстан!]]
|билими = Ленинград так механика жана оптика институту
|кесиби = инженер-математик
|илимий даражасы = физика-математика илимдеринин доктору
|илимий наамы = академик
|дини = [[атеизм]]
|кол тамгасы = Askar Akayev Signature.png
|сыйлыктары = {{Ардак Белгиси ордени}}<br>{{Пушкин медалы}}<br>{{I даражадагы Кош Ак Крест ордени}}<br>{{I даражадагы Достык ордени}}<br>{{Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу}}
|ишмердүүлүгү =
|иштеген жайы = СССР ИА<br>[[Москва мамлекеттик университети|ММУ]]
|наамы =
|өтөгөн жылы =
|жарандыгы =
|кызмат өтөгөн жайы =
|башкаруусу =
}}
'''Акаев Аскар Акаевич''' (10-ноябрь 1944-жылы, Чуй облусунун Кемин районундагы [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак]] айылы) — кыргыз мамлекеттик жана саясат ишмери, илимпоз. 1990-жылдын 27-октябрынан 1991-жылдын 31-августуна чейин Кыргыз ССРинин президенти. 1991-жылдын 31-августунан 2005-жылдын 11-апрелине чейин Кыргыз Республикасынын президенти<ref name=":0">[https://centrasia.org/person2.php?st=1013870406#gsc.tab=0 Centrasia. АКАЕВ Аскар Акаевич]</ref>.
Нью-Йорк Илимий Академиянын мүчөсү (1992)<ref name=":0" />. Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин профессору, физика-математика илимдеринин доктору, ядролук физик. 1989-жылдан 1990-жылга чейин Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти. 2006-жылдын май айынан бери Орусия Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү. Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу (2025).
2005-жылдын 24-мартындагы [[:ru:Тюльпановая_революция|Жоогазын төңкөрүлүшүнөн]] кийин чет өлкөгө чыгып кеткен.
== Өмүр баяны ==
=== Балалык чагы жана илимий жолу ===
1944-жылы Жетинин айынын (ноябрдын) 10унда мурдагы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылында (азыркы Кыргызстандын Чүй облусуна караштуу Кемин районунун Кызыл-Байрак айылында) колхозчунун уй бүлөөсүндө туулган. Уруусу — [[сарыбагыш]]<ref>[https://www.stanradar.com/bio/full/15-akaev-askar-akaevich.html Stan Radar. Досье политиков и общественных деятелей, живущих в странах Центральной Азии, либо связанных с регионом. Аскар Акаевич Акаев]</ref>.
1961-жылы орто мектепти алтын медаль менен аяктаган. Мектептен кийин Фрунземаш автомобиль чогултуу заводунда механик болуп иштей баштаган жана Фрунзе политехникалык институтунун механика факультетине тапшырып, бир жылдан аз убакыт сырттан окуган<ref name=":1">[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F/%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B5%D0%B2,_%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80 Лентапедия. Акаев Аскар]</ref>.
[[Файл:Студенческий_билет_Аскара_Акаева.jpg|left|thumb|Аскар Акаевдин студенттик билети]]
1962-жылы Аскар Акаев Ленинград так механика жана оптика институтуна тапшырып, аны 1967-жылы ЭЭМ боюнча инженер-математик адистиги боюнчан артыкчылык диплому мененаяктаган. Ленинградга орус тили нбилбей келип, окуу аяктаганга чейин орус тилин эң сонун өздөштүргөнү тууралуу маалыматтар бар. 1967–1971-жылдары аспирантурада окуп, 1972-жылы кандидаттык диссертациясын жактаган. 1976-жылы докторантураны бүтүрүп, 1981-жылы Москва инженердик-физикалык институтунда голографиялык системалар боюнча доктордук диссертациясын коргогон.
1972–1988-жылдары Фрунзе политехникалык институтунда ассистенттен кафедра башчысына чейинки жолду өткөн.
1977-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын лауреаты болгон.
1978-жылы (айрым маалыматтарда 1982-жыл) анын демилгеси менен институтта эсептөө техникасы кафедрасы ачылган.
1984-жылы Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги болуп шайланып, 1987-жылы анын вице-президенти, ал эми 1989-жылы президенти болуп шайланган<ref name=":1" />.
=== Саясий эмгек жолунун башталышы ===
[[Файл:Visit_of_Askar_Akaiev,_President_of_Kyrgyzstan,_to_the_EC.jpg|thumb|225x225px|1994-жылы Кыргызстандын президенти Аскар Акаевдин Европа Бирлигине болгон сапары]]
1981–1991-жылдары Аскар Акаев СССРдин Коммунистик партиясынын катарында болгон.
1986-жылы Кыргызстан Коммунисттик партиясынын БК мүчөсү болуп шайланып, Илим жана билим берүү бөлүмүн жетектеген. Кийин Кыргыз ССРинин эл депутаты болуп шайланган.
1989-жылдын мартында Ош облусунун Ноокат округунан СССРдин эл депутаты болуп шайланып, Жогорку Советтин Улуттук кеңешинин жана Экономикалык реформа маселелери боюнча комитетинин мүчөсү болгон.
Акаев СССР Конституциясынын 6-беренесин жокко чыгарууну жактаганы жана жер жана жеке менчик жөнүндө мыйзамды кабыл алууну колдогону менен белгилүү. Экономикалык реформа комитетинде иштеп жүргөндө ал "Элдик депутат" журналын чыгарууга түздөн-түз катышкан. Бул мезгилде Акаев кесиптеш депутаттары Геннадий Бурбулис, Сергей Шахрай жана келечектеги Орусиянын президенти Борис Ельцин, ошондой эле экономисттер Олег Богомолов жана Павел Бунич менен тыгыз байланышта болгон. Ошондой эле академик Андрей Сахаровдун аймактар аралык тобунда иштеген. Акаев Сахаровдун "Европа жана Азия Республикаларынын Биримдиги үчүн Конституция" долбоорун колдогон бир нече депутаттардын бири болгон.
=== Кыргыз Республикасынын президенти (1990—2000) ===
1989–1990-жылдары Кыргызстан оор күндөрдү баштан өткөргөн. 1989-жылдын май айында кыргыздар Фрунзенин чет жакаларынан жер тилкелерин өз алдынча ээлеп, турак үй куруу үчүн жер талап кылышкан<ref>[https://mnenie.akipress.org/unews/un_post:17819/ Акипресс. Как в Кыргызстане начинались самозахваты земель]</ref><ref name=":2">[https://www.currenttime.tv/a/ussr-kyrgyzstan/32571358.html Настоящее время. Национальные движения в республиках накануне распада СССР. Кыргызстан]</ref>. 1990-жылдын январь-февраль айларында армян качкындары көчүрүлүп келет деген ушак-айыңдардан улам митингдер тутанган. Ошол эле жылдын жайында Ош облусунда кыргыздар менен өзбектердин ортосунда кагылышуулар болуп, ал армиянын жардамы менен токтотулган.
1990-жылдын октябрь айында Кыргыз ССРинин Президенти кызматы негизделген, бирок Республиканын Коммунистик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Абсамат Масалиев менен Кыргыз ССР Министирлер Советинин төрагасы Апас Жумагуловдун ортосундагы бийлик үчүн күрөш президентти шайлоону созуп жиберген. Партиялык съездде конфликтти тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча сунуштары менен чыгып сүйлөгөн Акаевди көбү компромисстүү саясий фигура катары кабыл ала башташкан. Бир катар ЖМКларда президенттикке жазуучу Чыңгыз Айтматов келиши мүмкүн деген маалыматтар жарыяланган, бирок ал президенттиктен баш тартып, ордуна Акаевдин талапкерлигин сунуштаган<ref name=":2" />.
1990-жылдын 26-августунан 27-августуна караган түнү депутаттар Акаевди Москвадан чакыртышкан. 1990-жылдын 27-октябрында Кыргызстандын Жогорку Советинин кезексиз сессиясында жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгында 12 талапкердин ичинен эң көп добушту Акаев менен Ысык-Көл областтык аткаруу комитетинин төрагасы Насиридин Исанов алышкан. Экинчи турдун жыйынтыгы боюнча Акаев президент болуп шайланган. Анын талапкерлигине 179 депутат добуш берип, Исановго 62 депутат добуш берген.
ЖМКлар Акаевдин — аалым, профессор, академиктин — президенттик кызматка көрсөтүлүшү ошол учурда Азия үчүн адаттан тыш кадам болгонун жазышкан. [[Файл:Egemen_Archive_Nazarbayev_and_CIS_leaders.jpg|left|thumb|222x222px|Акаев, Нурсултан Назарбаев, Сапармурат Ниязов, Ислам Каримов жана Рахмон Набиев КМШнын жыйынында. 1991-жыл]]1991-жылдын август айында Акаев эмне гана болбосун республика эгемендүүлүк жолу менен кетерин билдирип, ГКЧПга (Өзгөчө кырдаалдар боюнча мамлекеттик комитет) каршы чыккан. Аны ички иштер министри Феликс Кулов колдогон. Ошол эле күнү Акаев республикалык МККнын төрагасы Жумабек Асанкуловду кызматынан бошоткон. Элге кайрылуу жасап, ГКЧПнын аракеттерин конституцияга каршы төңкөрүш катары баалаган. Бир катар ЖМКлар Акаев Борбордук Азия жетекчилеринин ичинен ГКЧПны колдобогон жалгыз жетекчи болгонун белгилешкен. Бир нече күндөн кийин Акаев Коммунистик партиянын ишмердүүлүгүн мыйзам түрүндө чектөө сунушу менен чыккан. Ал ошондой эле Советтерди «партия үчүн көшөгө» катары мүнөздөп, алардан баш тартуу зарылдыгын баса белгилеген<ref>[https://mediazona.ca/article/2021/08/09/akaev Медиозона. Интеллигент из 90‑х. Как жилось в Кыргызстане при Аскаре Акаеве, и почему его время вспоминают с ностальгией]</ref>.
1991-жылдын август айында Акаев Горбачев сунуштаган СССРдин вице-президенти кызматынан баш тарткан.
1991-жылдын 31-августунда СССР Жогорку Советинин чечими менен Кыргызстан Республикасынын көз карандысыздыгы салтанаттуу түрдө жарыяланган. 12-октябрда түз өткөрүлгөн президенттик шайлоодо Акаев жалгыз талапкер катары 95%дан ашык добуш алып<ref>[https://24.kg/vlast/98654_tsifra_dnya_27nbsplet_nazad_vnbspkyirgyizstane_proshli_pervyie_prezidentskie_vyiboryi/ 24KG. Цифра дня. 27 лет назад в Кыргызстане прошли первые президентские выборы]</ref>, республиканын президенттигине кайра шайланган<ref>[https://ru.archive.kabar.kg/news/iatc-kabar-istoriia-vyborov-prezidenta-kr/ Кабар. История выборов Президента КР]</ref><ref>[https://kg.akipress.org/news:1672985 Акипресс. Все президенты Кыргызстана. Как их выбирали?]</ref>. 1991-жылдын 21-декабрында Алма-Атага барып, мурдагы союздук республикалардын башка президенттери менен бирге КМШны түзүүгө катышкан, кризистен чыгуу үчүн бир катар эл аралык келишимдерге жана макулдашууларга кол койгон. 1992-жылдын 2-мартында БУУнун башкы штабында Кыргызстанды БУУга мүчөлүккө кабыл алуу добуш берүүсүнө катышкан. БУУнун штаб-квартирасынын жанында Кыргызстандын желегинин көтөрүлүшүнө күбө болгон.
== Илимий эмгектери ==
* Когерентные оптические вычислительные машины (автордошуп, Ленинград, 1977),
* Оптические методы обработки информации (автордошуп, М., 1983);
* Голографиялык эс тутум (англисче, автордошуп), АКШ, 1997 (Holographic Memory. New York, NY: Allerton Press, 1997);
* Избранные лекции по оптическим компьютерам" (автордошуп), Бишкек, 1996;
* Рельефография (автордошуп), Бишкек, 1996.
* Переходная экономика глазами физика (математическая модель переходной экономики). Бишкек: Учкун, 2000;
* Думая о будущем с оптимизмом: Размышления о внешней политике и мироустройстве. М.: Международные отношения, 2004.
* Современный финансово-экономический кризис в свете теории инновационно-технологического развития экономики и управления [[инновационный процесс|инновационным процессом]] // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=215&Itemid=1 Системный мониторинг. Глобальное и региональное развитие]. М.: [[УРСС]], 2009. ISBN 978-5-397-00917-1. С. 141—162.
* О новой методологии долгосрочного циклического прогнозирования динамики развития мировой системы и России // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 Прогноз и моделирование кризисов и мировой динамики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120154933/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 |date=2012-11-20 }}. — М.: ЛИБРОКОМ, 2009. С. 5-69 (В.А. Садовничий менен автордошуп).
* [http://www.escholarship.org/uc/item/7qk9z9kz Log-Periodic Oscillation Analysis Forecasts the Burst of the “Gold Bubble” in April – June 2011 // Structure and Dynamics 4/3 (2010): 1-11] (А.А. Фомин, С.В. Цирель, А.В. Коротаев менен автордошуп).
* [["Кыргыз мамлекеттүүлүгү жана "Манас" элдик эпосу"]]
* [https://www.academia.edu/31700660/Technological_development_and_protest_waves_Arab_spring_as_a_trigger_of_the_global_phase_transition_Technological_Forecasting_and_Social_Change_116_2017_316_321 Technological development and protest waves: Arab spring as a trigger of the global phase transition // Technological Forecasting & Social Change 116 (2017): 316–321].
== Жеке жашоосу ==
Жетинин айынын (ноябрь) 10 1944-жылы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылындагы колхозниктин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Улуту боюнча кыргыз (атасы - кыргыз, апасы - Улуу Жузундан чыккан казак, Казакстандын президентинин, Нурсултан Абишевич Назарбаевдин кыйыр тууганы - бабасы боюнча эжеси). Беш биртуугандын ичинде Аскар эң кенжеси болгон. Акаевдин үй-бүлөсү сарыбагыш уруусунан чыгат.
Аскар Акаевдин аялы, Майрам, балалык жана энеликти колдогон, "Мээрим" аттуу, Эл аралык кайыр-садагага арналган фондтун, "SOS - Кыргызстандын бала айылдары" аттуу Эл аралык фондунун, Кыргызстандагы ЮНЕСКО мектеп жана клубтардын Ассоциациянын президенттин орун басары болуп иштеген.
Аскар Акаевдин улуу уулу, Айдар, Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаевдин кичүү кызына, Алияга, үйлөнгөн бирок кийин ажырашкан (1999-2001). АКШыдагы Мэпиленд Университетинде окуган. 2005-жылы Жалган куран айынында парламентке шайлоосунда биринчи турунан өттү.
Акаевдин улуу кызы, Бермет, бир канча жыл Швецарияда жашап жүргөн. Ал жакта БУУ (ООН) түзүлүшүндө, Европа үчүн Үнөм (Экономика) комиссиясында, иштеп жүргөн. Акыркы жылдарында апасынын кайрымдуулук акцияларында катышып жүргөн.
Акаевдин кичүү кызы, Саадат, АКШыда университетти бүтүргөн.
Акаевдин кичүү баласы, Илим, 2007-жылы АКШыдгы Жорж Вашингтон атындагы Университетин бүтүрүп, "Каржы" кесиби боюнча бакалавр наамына ээ болду. Окууну бүтүргөндөн кийин Мөскөө калаасына көчтү. Башында "ЕЭС России" Орусыя Акционердик Коомунда иштеп, кийинчерек Лукойл компаниясына өтүп кетти.
== Булактар ==
* У. А. Асанов, А. З. Жуманазарова, Т. Чоротегин. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био- библиографический свод / Ответственный редактор У. А. Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии. 2002. – 544 барак, ill., map. (ISBN 5-89750-142-4)
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_politics_askar_akaev_interview/27099393.html#hash=relatedInfoContainer
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/kyrgyzstan_first_president_askar_akaev_interview/24300966.html
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/askar_akaev_exclusive_interview_to_azattyk_on_24-april-2005_part_one/1237779.html <br>
{{Кыргызстандын президенттери}}
{{Кыргызстандын премьер-министрлери}}
[[Категория:Физиктер]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстандын президенттери]]
[[Категория:Туулгандар 1944-жылы]]
[[Категория:2005-жыл]]
[[Категория:1990-жыл]]
[[Категория:Кыргызстандын саясатчылары]]
[[Категория:Таажы-2012]]
[[Категория:Академиктер]]
[[Категория:Саясатчылар]]
[[Категория:Президенттер]]
[[Категория:Мамлекет башчылары]]
[[Категория:КПСС]]
rbhr192a7dwvgql7cu6mkchwplwjrbc
651411
651408
2026-08-19T14:01:00Z
Artelow
2286
651411
wikitext
text/x-wiki
{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:57, 17 август 2026 (UTC)}}
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Акаев Аскар Акаевич
|расмий ысымы =
|сүрөтү = Askar Akaev MoscowRia 08-2016 (cropped 2).jpg
|туурасы = 280px
|өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
|желек = Flag of the President of Kyrgyzstan.svg
|желек2 =
|президент =
|кызматы = 1-чи Кыргыз Республикасынын Президенти
|иш баштоо убагы = 31-август 1991
|иш аяктоо убагы = 11-апрель 2005
|андан мурунку инсан = ''кызмат негизделген''
|андан кийинки инсан = [[Бакиев Курманбек Салиевич]]
|премьер = [[Исанов Насирдин Исанович]] <small>(1991)</small><br>[[Турсунбек Чынгышев]] <small>(1992—1993)</small><br>[[Жумагулов Апас Жумагулович]] <small>(1993—1998)</small><br>[[Кубанычбек Жумалиев|Жумалиев Кубанычбек Мырзабекович]] <small>(1998)</small><br>[[Жумабек Ибраимов]] <small>(1998—1999)</small><br>[[Амангелди Муралиев]] <small>(1999—2000)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2000—2002)</small><br>[[Николай Танаев|Танаев Николай Тимофеевич]] <small>(2002—2005)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2005)</small>
|вице-президент = [[Кузнецов Герман]]<br>(1991—1992)<br>[[Феликс Кулов|Кулов Феликс]]<br>(1992—1993)
|желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg
|желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg
|президент_2 =
|кызматы_2 = Кыргыз ССРинин президенти
|иш баштоо убагы_2 = 27-октябрь 1990
|иш аяктоо убагы_2 = 31-август 1991
|андан мурунку инсан_2 = ''кызмат негизделген''
|андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган''
|вице-президент_2 = [[Исанов Насирдин Исанович]]
|желек_3 =
|желек2_3 =
|кызматы_3 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти
|иш баштоо убагы_3 = 1989
|иш аяктоо убагы_3 = 1990
|президент_3 =
|премьер_3 =
|заголовок1_3 =
|текст1_3 =
|андан мурунку инсан_3 =
|андан кийинки инсан_3 =
|желек_4 =
|желек2_4 =
|кызматы_4 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын вице-президенти
|иш баштоо убагы_4 = 1987
|иш аяктоо убагы_4 = 1989
|президент_4 =
|андан мурунку инсан_4 =
|андан кийинки инсан_4 =
|туулган жылы = 10.11.1944
|туулган жери = [[Кеңештер Бирлиги|СССР]], [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССР]], [[Чүй облусу|Фрунзе облусу]], [[Кемин району]], [[Кызыл-Байрак (Кемин району)|Кызыл-Байрак]] айылы
|каза болгон жылы =
|каза болгон жери =
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы = Токоев Акай
|апасы = Токоева Асел
|уруусу = [[сарыбагыш]]
|жубайы = Акаева Майрам Дүйшөновна
|балдары = '''уулдары:''' Айдар, Илим<br>'''кыздары:'''Бермет, Саадат
|партиясы = СССР КП<br>[[Алга, Кыргызстан!]]
|билими = Ленинград так механика жана оптика институту
|кесиби = инженер-математик
|илимий даражасы = физика-математика илимдеринин доктору
|илимий наамы = академик
|дини = [[атеизм]]
|кол тамгасы = Askar Akayev Signature.png
|сыйлыктары = {{Ардак Белгиси ордени}} {{Пушкин медалы}} {{I даражадагы Кош Ак Крест ордени}} {{I даражадагы Достык ордени}} {{Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу}}
|ишмердүүлүгү =
|иштеген жайы = СССР ИА<br>[[Москва мамлекеттик университети|ММУ]]
|наамы =
|өтөгөн жылы =
|жарандыгы =
|кызмат өтөгөн жайы =
|башкаруусу =
}}
'''Акаев Аскар Акаевич''' (10-ноябрь 1944-жылы, Чуй облусунун Кемин районундагы [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак]] айылы) — кыргыз мамлекеттик жана саясат ишмери, илимпоз. 1990-жылдын 27-октябрынан 1991-жылдын 31-августуна чейин Кыргыз ССРинин президенти. 1991-жылдын 31-августунан 2005-жылдын 11-апрелине чейин Кыргыз Республикасынын президенти<ref name=":0">[https://centrasia.org/person2.php?st=1013870406#gsc.tab=0 Centrasia. АКАЕВ Аскар Акаевич]</ref>.
Нью-Йорк Илимий Академиянын мүчөсү (1992)<ref name=":0" />. Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин профессору, физика-математика илимдеринин доктору, ядролук физик. 1989-жылдан 1990-жылга чейин Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти. 2006-жылдын май айынан бери Орусия Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү. Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу (2025).
2005-жылдын 24-мартындагы [[:ru:Тюльпановая_революция|Жоогазын төңкөрүлүшүнөн]] кийин чет өлкөгө чыгып кеткен.
== Өмүр баяны ==
=== Балалык чагы жана илимий жолу ===
1944-жылы Жетинин айынын (ноябрдын) 10унда мурдагы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылында (азыркы Кыргызстандын Чүй облусуна караштуу Кемин районунун Кызыл-Байрак айылында) колхозчунун уй бүлөөсүндө туулган. Уруусу — [[сарыбагыш]]<ref>[https://www.stanradar.com/bio/full/15-akaev-askar-akaevich.html Stan Radar. Досье политиков и общественных деятелей, живущих в странах Центральной Азии, либо связанных с регионом. Аскар Акаевич Акаев]</ref>.
1961-жылы орто мектепти алтын медаль менен аяктаган. Мектептен кийин Фрунземаш автомобиль чогултуу заводунда механик болуп иштей баштаган жана Фрунзе политехникалык институтунун механика факультетине тапшырып, бир жылдан аз убакыт сырттан окуган<ref name=":1">[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F/%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B5%D0%B2,_%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80 Лентапедия. Акаев Аскар]</ref>.
[[Файл:Студенческий_билет_Аскара_Акаева.jpg|left|thumb|Аскар Акаевдин студенттик билети]]
1962-жылы Аскар Акаев Ленинград так механика жана оптика институтуна тапшырып, аны 1967-жылы ЭЭМ боюнча инженер-математик адистиги боюнчан артыкчылык диплому мененаяктаган. Ленинградга орус тили нбилбей келип, окуу аяктаганга чейин орус тилин эң сонун өздөштүргөнү тууралуу маалыматтар бар. 1967–1971-жылдары аспирантурада окуп, 1972-жылы кандидаттык диссертациясын жактаган. 1976-жылы докторантураны бүтүрүп, 1981-жылы Москва инженердик-физикалык институтунда голографиялык системалар боюнча доктордук диссертациясын коргогон.
1972–1988-жылдары Фрунзе политехникалык институтунда ассистенттен кафедра башчысына чейинки жолду өткөн.
1977-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын лауреаты болгон.
1978-жылы (айрым маалыматтарда 1982-жыл) анын демилгеси менен институтта эсептөө техникасы кафедрасы ачылган.
1984-жылы Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги болуп шайланып, 1987-жылы анын вице-президенти, ал эми 1989-жылы президенти болуп шайланган<ref name=":1" />.
=== Саясий эмгек жолунун башталышы ===
[[Файл:Visit_of_Askar_Akaiev,_President_of_Kyrgyzstan,_to_the_EC.jpg|thumb|225x225px|1994-жылы Кыргызстандын президенти Аскар Акаевдин Европа Бирлигине болгон сапары]]
1981–1991-жылдары Аскар Акаев СССРдин Коммунистик партиясынын катарында болгон.
1986-жылы Кыргызстан Коммунисттик партиясынын БК мүчөсү болуп шайланып, Илим жана билим берүү бөлүмүн жетектеген. Кийин Кыргыз ССРинин эл депутаты болуп шайланган.
1989-жылдын мартында Ош облусунун Ноокат округунан СССРдин эл депутаты болуп шайланып, Жогорку Советтин Улуттук кеңешинин жана Экономикалык реформа маселелери боюнча комитетинин мүчөсү болгон.
Акаев СССР Конституциясынын 6-беренесин жокко чыгарууну жактаганы жана жер жана жеке менчик жөнүндө мыйзамды кабыл алууну колдогону менен белгилүү. Экономикалык реформа комитетинде иштеп жүргөндө ал "Элдик депутат" журналын чыгарууга түздөн-түз катышкан. Бул мезгилде Акаев кесиптеш депутаттары Геннадий Бурбулис, Сергей Шахрай жана келечектеги Орусиянын президенти Борис Ельцин, ошондой эле экономисттер Олег Богомолов жана Павел Бунич менен тыгыз байланышта болгон. Ошондой эле академик Андрей Сахаровдун аймактар аралык тобунда иштеген. Акаев Сахаровдун "Европа жана Азия Республикаларынын Биримдиги үчүн Конституция" долбоорун колдогон бир нече депутаттардын бири болгон.
=== Кыргыз Республикасынын президенти (1990—2000) ===
1989–1990-жылдары Кыргызстан оор күндөрдү баштан өткөргөн. 1989-жылдын май айында кыргыздар Фрунзенин чет жакаларынан жер тилкелерин өз алдынча ээлеп, турак үй куруу үчүн жер талап кылышкан<ref>[https://mnenie.akipress.org/unews/un_post:17819/ Акипресс. Как в Кыргызстане начинались самозахваты земель]</ref><ref name=":2">[https://www.currenttime.tv/a/ussr-kyrgyzstan/32571358.html Настоящее время. Национальные движения в республиках накануне распада СССР. Кыргызстан]</ref>. 1990-жылдын январь-февраль айларында армян качкындары көчүрүлүп келет деген ушак-айыңдардан улам митингдер тутанган. Ошол эле жылдын жайында Ош облусунда кыргыздар менен өзбектердин ортосунда кагылышуулар болуп, ал армиянын жардамы менен токтотулган.
1990-жылдын октябрь айында Кыргыз ССРинин Президенти кызматы негизделген, бирок Республиканын Коммунистик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Абсамат Масалиев менен Кыргыз ССР Министирлер Советинин төрагасы Апас Жумагуловдун ортосундагы бийлик үчүн күрөш президентти шайлоону созуп жиберген. Партиялык съездде конфликтти тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча сунуштары менен чыгып сүйлөгөн Акаевди көбү компромисстүү саясий фигура катары кабыл ала башташкан. Бир катар ЖМКларда президенттикке жазуучу [[Айтматов Чыңгыз Төрөкулович|Чыңгыз Айтматов]] келиши мүмкүн деген маалыматтар жарыяланган, бирок ал президенттиктен баш тартып, ордуна Акаевдин талапкерлигин сунуштаган<ref name=":2" />.
1990-жылдын 26-августунан 27-августуна караган түнү депутаттар Акаевди Москвадан чакыртышкан. 1990-жылдын 27-октябрында Кыргызстандын Жогорку Советинин кезексиз сессиясында жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгында 12 талапкердин ичинен эң көп добушту Акаев менен Ысык-Көл областтык аткаруу комитетинин төрагасы Насиридин Исанов алышкан. Экинчи турдун жыйынтыгы боюнча Акаев президент болуп шайланган. Анын талапкерлигине 179 депутат добуш берип, Исановго 62 депутат добуш берген.
ЖМКлар Акаевдин — аалым, профессор, академиктин — президенттик кызматка көрсөтүлүшү ошол учурда Азия үчүн адаттан тыш кадам болгонун жазышкан. [[Файл:Egemen_Archive_Nazarbayev_and_CIS_leaders.jpg|left|thumb|222x222px|Акаев, Нурсултан Назарбаев, Сапармурат Ниязов, Ислам Каримов жана Рахмон Набиев КМШнын жыйынында. 1991-жыл]]1991-жылдын август айында Акаев эмне гана болбосун республика эгемендүүлүк жолу менен кетерин билдирип, ГКЧПга (Өзгөчө кырдаалдар боюнча мамлекеттик комитет) каршы чыккан. Аны ички иштер министри Феликс Кулов колдогон. Ошол эле күнү Акаев республикалык МККнын төрагасы [[Жумабек Асанкулов|Жумабек Асанкуловду]] кызматынан бошоткон. Элге кайрылуу жасап, ГКЧПнын аракеттерин конституцияга каршы төңкөрүш катары баалаган. Бир катар ЖМКлар Акаев Борбордук Азия жетекчилеринин ичинен ГКЧПны колдобогон жалгыз жетекчи болгонун белгилешкен. Бир нече күндөн кийин Акаев Коммунистик партиянын ишмердүүлүгүн мыйзам түрүндө чектөө сунушу менен чыккан. Ал ошондой эле Советтерди «партия үчүн көшөгө» катары мүнөздөп, алардан баш тартуу зарылдыгын баса белгилеген<ref>[https://mediazona.ca/article/2021/08/09/akaev Медиозона. Интеллигент из 90‑х. Как жилось в Кыргызстане при Аскаре Акаеве, и почему его время вспоминают с ностальгией]</ref>.
1991-жылдын август айында Акаев [[Михаил Горбачёв|Горбачев]] сунуштаган СССРдин вице-президенти кызматынан баш тарткан.
1991-жылдын 31-августунда СССР Жогорку Советинин чечими менен Кыргызстан Республикасынын көз карандысыздыгы салтанаттуу түрдө жарыяланган. 12-октябрда түз өткөрүлгөн президенттик шайлоодо Акаев жалгыз талапкер катары 95%дан ашык добуш алып<ref>[https://24.kg/vlast/98654_tsifra_dnya_27nbsplet_nazad_vnbspkyirgyizstane_proshli_pervyie_prezidentskie_vyiboryi/ 24KG. Цифра дня. 27 лет назад в Кыргызстане прошли первые президентские выборы]</ref>, республиканын президенттигине кайра шайланган<ref>[https://ru.archive.kabar.kg/news/iatc-kabar-istoriia-vyborov-prezidenta-kr/ Кабар. История выборов Президента КР]</ref><ref>[https://kg.akipress.org/news:1672985 Акипресс. Все президенты Кыргызстана. Как их выбирали?]</ref>. 1991-жылдын 21-декабрында [[Алматы|Алма-Атага]] барып, мурдагы союздук республикалардын башка президенттери менен бирге КМШны түзүүгө катышкан, кризистен чыгуу үчүн бир катар эл аралык келишимдерге жана макулдашууларга кол койгон. 1992-жылдын 2-мартында БУУнун башкы штабында Кыргызстанды БУУга мүчөлүккө кабыл алуу добуш берүүсүнө катышкан. БУУнун штаб-квартирасынын жанында Кыргызстандын желегинин көтөрүлүшүнө күбө болгон.
== Илимий эмгектери ==
* Когерентные оптические вычислительные машины (автордошуп, Ленинград, 1977),
* Оптические методы обработки информации (автордошуп, М., 1983);
* Голографиялык эс тутум (англисче, автордошуп), АКШ, 1997 (Holographic Memory. New York, NY: Allerton Press, 1997);
* Избранные лекции по оптическим компьютерам" (автордошуп), Бишкек, 1996;
* Рельефография (автордошуп), Бишкек, 1996.
* Переходная экономика глазами физика (математическая модель переходной экономики). Бишкек: Учкун, 2000;
* Думая о будущем с оптимизмом: Размышления о внешней политике и мироустройстве. М.: Международные отношения, 2004.
* Современный финансово-экономический кризис в свете теории инновационно-технологического развития экономики и управления [[инновационный процесс|инновационным процессом]] // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=215&Itemid=1 Системный мониторинг. Глобальное и региональное развитие]. М.: [[УРСС]], 2009. ISBN 978-5-397-00917-1. С. 141—162.
* О новой методологии долгосрочного циклического прогнозирования динамики развития мировой системы и России // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 Прогноз и моделирование кризисов и мировой динамики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120154933/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 |date=2012-11-20 }}. — М.: ЛИБРОКОМ, 2009. С. 5-69 (В.А. Садовничий менен автордошуп).
* [http://www.escholarship.org/uc/item/7qk9z9kz Log-Periodic Oscillation Analysis Forecasts the Burst of the “Gold Bubble” in April – June 2011 // Structure and Dynamics 4/3 (2010): 1-11] (А.А. Фомин, С.В. Цирель, А.В. Коротаев менен автордошуп).
* [["Кыргыз мамлекеттүүлүгү жана "Манас" элдик эпосу"]]
* [https://www.academia.edu/31700660/Technological_development_and_protest_waves_Arab_spring_as_a_trigger_of_the_global_phase_transition_Technological_Forecasting_and_Social_Change_116_2017_316_321 Technological development and protest waves: Arab spring as a trigger of the global phase transition // Technological Forecasting & Social Change 116 (2017): 316–321].
== Жеке жашоосу ==
Жетинин айынын (ноябрь) 10 1944-жылы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылындагы колхозниктин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Улуту боюнча кыргыз (атасы - кыргыз, апасы - Улуу Жузундан чыккан казак, Казакстандын президентинин, Нурсултан Абишевич Назарбаевдин кыйыр тууганы - бабасы боюнча эжеси). Беш биртуугандын ичинде Аскар эң кенжеси болгон. Акаевдин үй-бүлөсү сарыбагыш уруусунан чыгат.
Аскар Акаевдин аялы, Майрам, балалык жана энеликти колдогон, "Мээрим" аттуу, Эл аралык кайыр-садагага арналган фондтун, "SOS - Кыргызстандын бала айылдары" аттуу Эл аралык фондунун, Кыргызстандагы ЮНЕСКО мектеп жана клубтардын Ассоциациянын президенттин орун басары болуп иштеген.
Аскар Акаевдин улуу уулу, Айдар, Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаевдин кичүү кызына, Алияга, үйлөнгөн бирок кийин ажырашкан (1999-2001). АКШыдагы Мэпиленд Университетинде окуган. 2005-жылы Жалган куран айынында парламентке шайлоосунда биринчи турунан өттү.
Акаевдин улуу кызы, Бермет, бир канча жыл Швецарияда жашап жүргөн. Ал жакта БУУ (ООН) түзүлүшүндө, Европа үчүн Үнөм (Экономика) комиссиясында, иштеп жүргөн. Акыркы жылдарында апасынын кайрымдуулук акцияларында катышып жүргөн.
Акаевдин кичүү кызы, Саадат, АКШыда университетти бүтүргөн.
Акаевдин кичүү баласы, Илим, 2007-жылы АКШыдгы Жорж Вашингтон атындагы Университетин бүтүрүп, "Каржы" кесиби боюнча бакалавр наамына ээ болду. Окууну бүтүргөндөн кийин Мөскөө калаасына көчтү. Башында "ЕЭС России" Орусыя Акционердик Коомунда иштеп, кийинчерек Лукойл компаниясына өтүп кетти.
== Булактар ==
* У. А. Асанов, А. З. Жуманазарова, Т. Чоротегин. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био- библиографический свод / Ответственный редактор У. А. Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии. 2002. – 544 барак, ill., map. (ISBN 5-89750-142-4)
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_politics_askar_akaev_interview/27099393.html#hash=relatedInfoContainer
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/kyrgyzstan_first_president_askar_akaev_interview/24300966.html
* "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/askar_akaev_exclusive_interview_to_azattyk_on_24-april-2005_part_one/1237779.html <br>
{{Кыргызстандын президенттери}}
{{Кыргызстандын премьер-министрлери}}
[[Категория:Физиктер]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстандын президенттери]]
[[Категория:Туулгандар 1944-жылы]]
[[Категория:2005-жыл]]
[[Категория:1990-жыл]]
[[Категория:Кыргызстандын саясатчылары]]
[[Категория:Таажы-2012]]
[[Категория:Академиктер]]
[[Категория:Саясатчылар]]
[[Категория:Президенттер]]
[[Категория:Мамлекет башчылары]]
[[Категория:КПСС]]
i7ul6me3lfg1u15ex7xdhocusz4z64y
Калып:Мамлекеттик ишмер
10
39984
651387
646888
2026-08-19T13:14:31Z
Artelow
2286
651387
wikitext
text/x-wiki
{| align="right" class="infobox" style="border-spacing: 1px; padding: 0px 0px; width: 312px; font-size:85%; line-height:130%;" cellspacing="1px"
<!----------Ысымы---------->
| style="padding: 0.5em; background: #eaeaea; font-size: 120%; text-align: center; line-height:130%;" colspan="2" | <span style="font-size:1.25em; font-weight:bold">{{{ысымы|}}}</span>{{#if:{{{расмий ысымы|}}}|<br />'''{{{расмий ысымы|}}}'''}}<!--
--><!----------Портрет----------><!--
-->{{#if:{{wikidata|p18|{{{сүрөтү|}}}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align: center; border-top: solid darkgray 1px;">[[Файл:{{wikidata|p18|{{{сүрөтү|}}}}}|{{#if:{{{туурасы|}}}|{{{туурасы|}}}|280}}px|{{{ысымы|{{{расмий ысымы|}}}}}}]]</td></tr>}}
{{#if:{{{сүрөттүн аталышы|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align: center;">{{{сүрөттүн аталышы|}}}</td></tr>}}<!--
--><!----------Герб----------><!--
-->{{#if:{{{герби|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align: center; border-top: solid darkgray 1px;">[[Файл:{{{герби}}}|{{#if:{{{гербдин туурасы|}}}|{{{гербдин туурасы|}}}|120}}px|{{{ысымы|{{{расмий ысымы|}}}}}}]]</td></tr>}}{{#if:{{{гербдин аталышы|}}}|<tr><td colspan="2" style="text-align: center;">{{{гербдин аталышы}}}</td></tr>}}
{{!-}}|
<!----------Кызматы 1---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы|{{#if:{{{кызматы|}}}|{{{кызматы|}}} {{{өлкө|}}}|}}}}}
|титул={{{титул|{{#if:{{{титул|}}}|{{{титул|}}} {{{өлкө|}}}|}}}}}
|желек={{{желек|}}}
|желек2={{{желек2|}}}
|катары={{{катары|}}}
|катары-айым={{{катары-айым|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы|{{{иш баштоо убагы|}}}}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы|{{{иш аяктоо убагы|}}}}}}
|ысым менен={{{ысым менен|}}}
|урааны={{{урааны|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы|}}}
|регент1={{{регент1|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы|}}}
|регент2={{{регент2|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы|}}}
|регент3={{{регент3|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы|}}}
|регент4={{{регент4|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы|}}}
|мураскору={{{мураскору|}}}
|премьер={{{премьер|}}}
|вице-президент={{{вице-президент|}}}
|президент={{{президент|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы|}}}
|монарх={{{монарх|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор|}}}
|губернатор={{{губернатор|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу|}}}
|билдирүү={{{билдирүү|}}}
|башжазуу1={{{башжазуу1|}}}
|текст1={{{текст1|}}}
|башжазуу2={{{башжазуу2|}}}
|текст2={{{текст2|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3|}}}
|текст3={{{текст3|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4|}}}
|текст4={{{текст4|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5|}}}
|текст5={{{текст5|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6|}}}
|текст6={{{текст6|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7|}}}
|текст7={{{текст7|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8|}}}
|текст8={{{текст8|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9|}}}
|текст9={{{текст9|}}}
}}
<!----------Кызматы 2---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_2|}}}
|титул={{{титул_2|}}}
|желек={{{желек_2|}}}
|желек2={{{желек2_2|}}}
|катары={{{порядок_2|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_2|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_2|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_2|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_2|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_2|}}}
|урааны={{{урааны_2|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_2|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_2|}}}
|регент1={{{регент1_2|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_2|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_2|}}}
|регент2={{{регент2_2|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_2|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_2|}}}
|регент3={{{регент3_2|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_2|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_2|}}}
|регент4={{{регент4_2|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_2|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_2|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_2|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_2|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_2|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_2|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_2|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_2|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_2|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_2|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_2|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_2|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_2|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_2|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_2|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_2|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_2|}}}
|мураскору={{{мураскору_2|}}}
|премьер={{{премьер_2|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_2|}}}
|президент={{{президент_2|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_2|}}}
|монарх={{{монарх_2|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_2|}}}
|губернатор={{{губернатор_2|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_2|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_2|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_2|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_2|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_2|}}}
|текст1={{{текст1_2|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_2|}}}
|текст2={{{текст2_2|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_2|}}}
|текст3={{{текст3_2|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_2|}}}
|текст4={{{текст4_2|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_2|}}}
|текст5={{{текст5_2|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_2|}}}
|текст6={{{текст6_2|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_2|}}}
|текст7={{{текст7_2|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_2|}}}
|текст8={{{текст8_2|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_2|}}}
|текст9={{{текст9_2|}}}
}}
<!----------Кызматы 3---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_3|}}}
|титул={{{титул_3|}}}
|желек={{{желек_3|}}}
|желек2={{{желек2_3|}}}
|катары={{{порядок_3|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_3|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_3|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_3|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_3|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_3|}}}
|урааны={{{урааны_3|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_3|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_3|}}}
|регент1={{{регент1_3|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_3|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_3|}}}
|регент2={{{регент2_3|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_3|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_3|}}}
|регент3={{{регент3_3|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_3|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_3|}}}
|регент4={{{регент4_3|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_3|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_3|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_3|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_3|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_3|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_3|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_3|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_3|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_3|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_3|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_3|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_3|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_3|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_3|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_3|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_3|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_3|}}}
|мураскору={{{мураскору_3|}}}
|премьер={{{премьер_3|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_3|}}}
|президент={{{президент_3|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_3|}}}
|монарх={{{монарх_3|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_3|}}}
|губернатор={{{губернатор_3|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_3|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_3|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_3|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_3|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_3|}}}
|текст1={{{текст1_3|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_3|}}}
|текст2={{{текст2_3|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_3|}}}
|текст3={{{текст3_3|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_3|}}}
|текст4={{{текст4_3|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_3|}}}
|текст5={{{текст5_3|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_3|}}}
|текст6={{{текст6_3|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_3|}}}
|текст7={{{текст7_3|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_3|}}}
|текст8={{{текст8_3|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_3|}}}
|текст9={{{текст9_3|}}}
}}
<!----------Кызматы 4---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_4|}}}
|титул={{{титул_4|}}}
|желек={{{желек_4|}}}
|желек2={{{желек2_4|}}}
|катары={{{порядок_4|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_4|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_4|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_4|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_4|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_4|}}}
|урааны={{{урааны_4|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_4|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_4|}}}
|регент1={{{регент1_4|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_4|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_4|}}}
|регент2={{{регент2_4|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_4|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_4|}}}
|регент3={{{регент3_4|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_4|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_4|}}}
|регент4={{{регент4_4|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_4|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_4|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_4|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_4|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_4|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_4|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_4|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_4|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_4|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_4|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_4|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_4|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_4|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_4|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_4|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_4|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_4|}}}
|мураскору={{{мураскору_4|}}}
|премьер={{{премьер_4|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_4|}}}
|президент={{{президент_4|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_4|}}}
|монарх={{{монарх_4|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_4|}}}
|губернатор={{{губернатор_4|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_4|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_4|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_4|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_4|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_4|}}}
|текст1={{{текст1_4|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_4|}}}
|текст2={{{текст2_4|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_4|}}}
|текст3={{{текст3_4|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_4|}}}
|текст4={{{текст4_4|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_4|}}}
|текст5={{{текст5_4|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_4|}}}
|текст6={{{текст6_4|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_4|}}}
|текст7={{{текст7_4|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_4|}}}
|текст8={{{текст8_4|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_4|}}}
|текст9={{{текст9_4|}}}
}}
<!----------Кызматы 5---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_5|}}}
|титул={{{титул_5|}}}
|желек={{{желек_5|}}}
|желек2={{{желек2_5|}}}
|катары={{{порядок_5|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_5|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_5|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_5|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_5|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_5|}}}
|урааны={{{урааны_5|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_5|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_5|}}}
|регент1={{{регент1_5|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_5|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_5|}}}
|регент2={{{регент2_5|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_5|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_5|}}}
|регент3={{{регент3_5|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_5|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_5|}}}
|регент4={{{регент4_5|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_5|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_5|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_5|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_5|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_5|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_5|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_5|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_5|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_5|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_5|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_5|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_5|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_5|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_5|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_5|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_5|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_5|}}}
|мураскору={{{мураскору_5|}}}
|премьер={{{премьер_5|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_5|}}}
|президент={{{президент_5|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_5|}}}
|монарх={{{монарх_5|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_5|}}}
|губернатор={{{губернатор_5|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_5|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_5|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_5|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_5|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_5|}}}
|текст1={{{текст1_5|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_5|}}}
|текст2={{{текст2_5|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_5|}}}
|текст3={{{текст3_5|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_5|}}}
|текст4={{{текст4_5|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_5|}}}
|текст5={{{текст5_5|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_5|}}}
|текст6={{{текст6_5|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_5|}}}
|текст7={{{текст7_5|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_5|}}}
|текст8={{{текст8_5|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_5|}}}
|текст9={{{текст9_5|}}}
}}
<!----------Кызматы 6---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_6|}}}
|титул={{{титул_6|}}}
|желек={{{желек_6|}}}
|желек2={{{желек2_6|}}}
|катары={{{порядок_6|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_6|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_6|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_6|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_6|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_6|}}}
|урааны={{{урааны_6|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_6|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_6|}}}
|регент1={{{регент1_6|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_6|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_6|}}}
|регент2={{{регент2_6|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_6|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_6|}}}
|регент3={{{регент3_6|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_6|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_6|}}}
|регент4={{{регент4_6|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_6|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_6|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_6|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_6|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_6|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_6|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_6|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_6|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_6|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_6|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_6|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_6|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_6|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_6|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_6|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_6|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_6|}}}
|мураскору={{{мураскору_6|}}}
|премьер={{{премьер_6|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_6|}}}
|президент={{{президент_6|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_6|}}}
|монарх={{{монарх_6|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_6|}}}
|губернатор={{{губернатор_6|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_6|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_6|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_6|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_6|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_6|}}}
|текст1={{{текст1_6|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_6|}}}
|текст2={{{текст2_6|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_6|}}}
|текст3={{{текст3_6|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_6|}}}
|текст4={{{текст4_6|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_6|}}}
|текст5={{{текст5_6|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_6|}}}
|текст6={{{текст6_6|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_6|}}}
|текст7={{{текст7_6|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_6|}}}
|текст8={{{текст8_6|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_6|}}}
|текст9={{{текст9_6|}}}
}}
<!----------Кызматы 7---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_7|}}}
|титул={{{титул_7|}}}
|желек={{{желек_7|}}}
|желек2={{{желек2_7|}}}
|катары={{{порядок_7|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_7|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_7|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_7|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_7|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_7|}}}
|урааны={{{урааны_7|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_7|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_7|}}}
|регент1={{{регент1_7|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_7|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_7|}}}
|регент2={{{регент2_7|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_7|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_7|}}}
|регент3={{{регент3_7|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_7|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_7|}}}
|регент4={{{регент4_7|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_7|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_7|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_7|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_7|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_7|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_7|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_7|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_7|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_7|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_7|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_7|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_7|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_7|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_7|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_7|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_7|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_7|}}}
|мураскору={{{мураскору_7|}}}
|премьер={{{премьер_7|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_7|}}}
|президент={{{президент_7|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_7|}}}
|монарх={{{монарх_7|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_7|}}}
|губернатор={{{губернатор_7|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_7|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_7|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_7|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_7|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_7|}}}
|текст1={{{текст1_7|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_7|}}}
|текст2={{{текст2_7|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_7|}}}
|текст3={{{текст3_7|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_7|}}}
|текст4={{{текст4_7|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_7|}}}
|текст5={{{текст5_7|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_7|}}}
|текст6={{{текст6_7|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_7|}}}
|текст7={{{текст7_7|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_7|}}}
|текст8={{{текст8_7|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_7|}}}
|текст9={{{текст9_7|}}}
}}
<!----------Кызматы 8---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_8|}}}
|титул={{{титул_8|}}}
|желек={{{желек_8|}}}
|желек2={{{желек2_8|}}}
|катары={{{порядок_8|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_8|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_8|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_8|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_8|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_8|}}}
|урааны={{{урааны_8|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_8|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_8|}}}
|регент1={{{регент1_8|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_8|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_8|}}}
|регент2={{{регент2_8|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_8|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_8|}}}
|регент3={{{регент3_8|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_8|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_8|}}}
|регент4={{{регент4_8|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_8|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_8|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_8|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_8|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_8|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_8|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_8|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_8|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_8|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_8|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_8|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_8|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_8|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_8|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_8|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_8|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_8|}}}
|мураскору={{{мураскору_8|}}}
|премьер={{{премьер_8|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_8|}}}
|президент={{{президент_8|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_8|}}}
|монарх={{{монарх_8|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_8|}}}
|губернатор={{{губернатор_8|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_8|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_8|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_8|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_8|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_8|}}}
|текст1={{{текст1_8|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_8|}}}
|текст2={{{текст2_8|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_8|}}}
|текст3={{{текст3_8|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_8|}}}
|текст4={{{текст4_8|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_8|}}}
|текст5={{{текст5_8|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_8|}}}
|текст6={{{текст6_8|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_8|}}}
|текст7={{{текст7_8|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_8|}}}
|текст8={{{текст8_8|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_8|}}}
|текст9={{{текст9_8|}}}
}}
<!----------Кызматы 9---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_9|}}}
|титул={{{титул_9|}}}
|желек={{{желек_9|}}}
|желек2={{{желек2_9|}}}
|катары={{{порядок_9|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_9|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_9|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_9|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_9|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_9|}}}
|урааны={{{урааны_9|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_9|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_9|}}}
|регент1={{{регент1_9|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_9|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_9|}}}
|регент2={{{регент2_9|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_9|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_9|}}}
|регент3={{{регент3_9|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_9|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_9|}}}
|регент4={{{регент4_9|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_9|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_9|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_9|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_9|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_9|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_9|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_9|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_9|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_9|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_9|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_9|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_9|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_9|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_9|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_9|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_9|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_9|}}}
|мураскору={{{мураскору_9|}}}
|премьер={{{премьер_9|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_9|}}}
|президент={{{президент_9|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_9|}}}
|монарх={{{монарх_9|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_9|}}}
|губернатор={{{губернатор_9|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_9|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_9|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_9|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_9|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_9|}}}
|текст1={{{текст1_9|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_9|}}}
|текст2={{{текст2_9|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_9|}}}
|текст3={{{текст3_9|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_9|}}}
|текст4={{{текст4_9|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_9|}}}
|текст5={{{текст5_9|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_9|}}}
|текст6={{{текст6_9|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_9|}}}
|текст7={{{текст7_9|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_9|}}}
|текст8={{{текст8_9|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_9|}}}
|текст9={{{текст9_9|}}}
}}
<!----------Кызматы 10---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_10|}}}
|титул={{{титул_10|}}}
|желек={{{желек_10|}}}
|желек2={{{желек2_10|}}}
|катары={{{порядок_10|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_10|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_10|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_10|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_10|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_10|}}}
|урааны={{{урааны_10|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_10|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_10|}}}
|регент1={{{регент1_10|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_10|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_10|}}}
|регент2={{{регент2_10|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_10|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_10|}}}
|регент3={{{регент3_10|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_10|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_10|}}}
|регент4={{{регент4_10|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_10|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_10|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_10|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_10|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_10|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_10|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_10|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_10|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_10|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_10|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_10|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_10|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_10|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_10|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_10|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_10|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_10|}}}
|мураскору={{{мураскору_10|}}}
|премьер={{{премьер_10|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_10|}}}
|президент={{{президент_10|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_10|}}}
|монарх={{{монарх_10|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_10|}}}
|губернатор={{{губернатор_10|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_10|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_10|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_10|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_10|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_10|}}}
|текст1={{{текст1_10|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_10|}}}
|текст2={{{текст2_10|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_10|}}}
|текст3={{{текст3_10|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_10|}}}
|текст4={{{текст4_10|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_10|}}}
|текст5={{{текст5_10|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_10|}}}
|текст6={{{текст6_10|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_10|}}}
|текст7={{{текст7_10|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_10|}}}
|текст8={{{текст8_10|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_10|}}}
|текст9={{{текст9_10|}}}
}}
<!----------Кызматы 11---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_11|}}}
|титул={{{титул_11|}}}
|желек={{{желек_11|}}}
|желек2={{{желек2_11|}}}
|катары={{{порядок_11|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_11|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_11|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_11|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_11|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_11|}}}
|урааны={{{урааны_11|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_11|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_11|}}}
|регент1={{{регент1_11|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_11|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_11|}}}
|регент2={{{регент2_11|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_11|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_11|}}}
|регент3={{{регент3_11|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_11|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_11|}}}
|регент4={{{регент4_11|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_11|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_11|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_11|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_11|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_11|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_11|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_11|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_11|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_11|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_11|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_11|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_11|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_11|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_11|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_11|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_11|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_11|}}}
|мураскору={{{мураскору_11|}}}
|премьер={{{премьер_11|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_11|}}}
|президент={{{президент_11|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_11|}}}
|монарх={{{монарх_11|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_11|}}}
|губернатор={{{губернатор_11|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_11|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_11|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_11|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_11|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_11|}}}
|текст1={{{текст1_11|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_11|}}}
|текст2={{{текст2_11|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_11|}}}
|текст3={{{текст3_11|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_11|}}}
|текст4={{{текст4_11|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_11|}}}
|текст5={{{текст5_11|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_11|}}}
|текст6={{{текст6_11|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_11|}}}
|текст7={{{текст7_11|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_11|}}}
|текст8={{{текст8_11|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_11|}}}
|текст9={{{текст9_11|}}}
}}
<!----------Кызматы 12---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_12|}}}
|титул={{{титул_12|}}}
|желек={{{желек_12|}}}
|желек2={{{желек2_12|}}}
|катары={{{порядок_12|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_12|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_12|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_12|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_12|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_12|}}}
|урааны={{{урааны_12|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_12|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_12|}}}
|регент1={{{регент1_12|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_12|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_12|}}}
|регент2={{{регент2_12|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_12|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_12|}}}
|регент3={{{регент3_12|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_12|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_12|}}}
|регент4={{{регент4_12|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_12|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_12|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_12|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_12|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_12|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_12|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_12|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_12|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_12|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_12|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_12|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_12|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_12|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_12|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_12|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_12|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_12|}}}
|мураскору={{{мураскору_12|}}}
|премьер={{{премьер_12|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_12|}}}
|президент={{{президент_12|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_12|}}}
|монарх={{{монарх_12|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_12|}}}
|губернатор={{{губернатор_12|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_12|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_12|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_12|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_12|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_12|}}}
|текст1={{{текст1_12|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_12|}}}
|текст2={{{текст2_12|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_12|}}}
|текст3={{{текст3_12|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_12|}}}
|текст4={{{текст4_12|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_12|}}}
|текст5={{{текст5_12|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_12|}}}
|текст6={{{текст6_12|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_12|}}}
|текст7={{{текст7_12|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_12|}}}
|текст8={{{текст8_12|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_12|}}}
|текст9={{{текст9_12|}}}
}}
<!----------Кызматы 13---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_13|}}}
|титул={{{титул_13|}}}
|желек={{{желек_13|}}}
|желек2={{{желек2_13|}}}
|катары={{{порядок_13|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_13|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_13|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_13|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_13|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_13|}}}
|урааны={{{урааны_13|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_13|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_13|}}}
|регент1={{{регент1_13|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_13|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_13|}}}
|регент2={{{регент2_13|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_13|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_13|}}}
|регент3={{{регент3_13|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_13|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_13|}}}
|регент4={{{регент4_13|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_13|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_13|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_13|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_13|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_13|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_13|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_13|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_13|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_13|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_13|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_13|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_13|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_13|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_13|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_13|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_13|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_13|}}}
|мураскору={{{мураскору_13|}}}
|премьер={{{премьер_13|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_13|}}}
|президент={{{президент_13|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_13|}}}
|монарх={{{монарх_13|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_13|}}}
|губернатор={{{губернатор_13|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_13|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_13|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_13|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_13|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_13|}}}
|текст1={{{текст1_13|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_13|}}}
|текст2={{{текст2_13|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_13|}}}
|текст3={{{текст3_13|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_13|}}}
|текст4={{{текст4_13|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_13|}}}
|текст5={{{текст5_13|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_13|}}}
|текст6={{{текст6_13|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_13|}}}
|текст7={{{текст7_13|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_13|}}}
|текст8={{{текст8_13|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_13|}}}
|текст9={{{текст9_13|}}}
}}
<!----------Кызматы 14---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_14|}}}
|титул={{{титул_14|}}}
|желек={{{желек_14|}}}
|желек2={{{желек2_14|}}}
|катары={{{порядок_14|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_14|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_14|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_14|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_14|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_14|}}}
|урааны={{{урааны_14|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_14|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_14|}}}
|регент1={{{регент1_14|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_14|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_14|}}}
|регент2={{{регент2_14|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_14|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_14|}}}
|регент3={{{регент3_14|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_14|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_14|}}}
|регент4={{{регент4_14|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_14|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_14|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_14|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_14|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_14|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_14|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_14|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_14|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_14|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_14|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_14|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_14|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_14|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_14|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_14|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_14|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_14|}}}
|мураскору={{{мураскору_14|}}}
|премьер={{{премьер_14|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_14|}}}
|президент={{{президент_14|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_14|}}}
|монарх={{{монарх_14|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_14|}}}
|губернатор={{{губернатор_14|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_14|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_14|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_14|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_14|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_14|}}}
|текст1={{{текст1_14|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_14|}}}
|текст2={{{текст2_14|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_14|}}}
|текст3={{{текст3_14|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_14|}}}
|текст4={{{текст4_14|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_14|}}}
|текст5={{{текст5_14|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_14|}}}
|текст6={{{текст6_14|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_14|}}}
|текст7={{{текст7_14|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_14|}}}
|текст8={{{текст8_14|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_14|}}}
|текст9={{{текст9_14|}}}
}}
<!----------Кызматы 15---------->
{{МИ Кызматы
|кызматы={{{кызматы_15|}}}
|титул={{{титул_15|}}}
|желек={{{желек_15|}}}
|желек2={{{желек2_15|}}}
|катары={{{порядок_15|}}}
|катары-айым={{{катары-айым_15|}}}
|башкаруу убагы={{{башкаруу убагы_15|}}}
|иш баштоо убагы={{{иш баштоо убагы_15|}}}
|иш аяктоо убагы={{{иш аяктоо убагы_15|}}}
|ысымы менен={{{ысымы менен_15|}}}
|урааны={{{урааны_15|}}}
|тактагы ысымы={{{тактагы ысымы_15|}}}
|таажыланышы={{{таажыланышы_15|}}}
|регент1={{{регент1_15|}}}
|регент1иш баштоо убагы={{{регент1иш баштоо убагы_15|}}}
|регент1иш аяктоо убагы={{{регент1иш аяктоо убагы_15|}}}
|регент2={{{регент2_15|}}}
|регент2иш баштоо убагы={{{регент2иш баштоо убагы_15|}}}
|регент2иш аяктоо убагы={{{регент2иш аяктоо убагы_15|}}}
|регент3={{{регент3_15|}}}
|регент3иш баштоо убагы={{{регент3иш баштоо убагы_15|}}}
|регент3иш аяктоо убагы={{{регент3иш аяктоо убагы_15|}}}
|регент4={{{регент4_15|}}}
|регент4иш баштоо убагы={{{регент4иш баштоо убагы_15|}}}
|регент4иш аяктоо убагы={{{регент4иш аяктоо убагы_15|}}}
|тектеш башкаруучу1={{{тектеш башкаруучу1_15|}}}
|тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш баштоо убагы_15|}}}
|тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу1иш аяктоо убагы_15|}}}
|тектеш башкаруучу2={{{тектеш башкаруучу2_15|}}}
|тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш баштоо убагы_15|}}}
|тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу2иш аяктоо убагы_15|}}}
|тектеш башкаруучу3={{{тектеш башкаруучу3_15|}}}
|тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш баштоо убагы_15|}}}
|тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу3иш аяктоо убагы_15|}}}
|тектеш башкаруучу4={{{тектеш башкаруучу4_15|}}}
|тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш баштоо убагы_15|}}}
|тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу4иш аяктоо убагы_15|}}}
|тектеш башкаруучу5={{{тектеш башкаруучу5_15|}}}
|тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш баштоо убагы_15|}}}
|тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы={{{тектеш башкаруучу5иш аяктоо убагы_15|}}}
|мураскору={{{мураскору_15|}}}
|премьер={{{премьер_15|}}}
|вице-президент={{{вице-президент_15|}}}
|президент={{{президент_15|}}}
|мамлекет башчысы={{{мамлекет башчысы_15|}}}
|монарх={{{монарх_15|}}}
|вице-губернатор={{{вице-губернатор_15|}}}
|губернатор={{{губернатор_15|}}}
|андан мурунку инсан={{{андан мурунку инсан_15|}}}
|андан кийинки инсан={{{андан кийинки инсан_15|}}}
|баш тартуусу={{{баш тартуусу_15|}}}
|билдирүү={{{билдирүү_15|}}}
|заголовок1={{{баш жазуу1_15|}}}
|текст1={{{текст1_15|}}}
|заголовок2={{{баш жазуу2_15|}}}
|текст2={{{текст2_15|}}}
|заголовок3={{{баш жазуу3_15|}}}
|текст3={{{текст3_15|}}}
|заголовок4={{{баш жазуу4_15|}}}
|текст4={{{текст4_15|}}}
|заголовок5={{{баш жазуу5_15|}}}
|текст5={{{текст5_15|}}}
|заголовок6={{{баш жазуу6_15|}}}
|текст6={{{текст6_15|}}}
|заголовок7={{{баш жазуу7_15|}}}
|текст7={{{текст7_15|}}}
|заголовок8={{{баш жазуу8_15|}}}
|текст8={{{текст8_15|}}}
|заголовок9={{{баш жазуу9_15|}}}
|текст9={{{текст9_15|}}}
}}
<!----------Жеке маалыматтар---------->
|colspan="2" style="border-top: solid darkgray 1px; line-height:0px"|
|-
{{Мамлекеттик ишмер/Жеке маалыматтар
|жарандыгы={{{жарандыгы|}}}
|туулган жылы={{Персона/Дата|Туулганы|{{{туулган жылы|}}}|{{{каза болгон жылы|}}}}}
|туулган жери={{{туулган жери|}}}
|каза болгон жылы={{Персона/Дата|Өлгөнү|{{{каза болгон жылы|}}}|{{{туулган жылы|}}}}}
|каза болгон жери={{{каза болгон жери|}}}
|мүрзөсүнүн орду={{{мүрзөсүнүн орду|}}}
|тукуму={{{тукуму|}}}
|уруусу={{{уруусу|}}}
|дини={{{дини|{{{дини|}}}}}}
|туулганда берилген ысымы={{{туулганда берилген ысымы|}}}
|атасы={{{атасы|}}}
|апасы={{{апасы|}}}
|жубайы={{{жубайы|}}}
|жубайы2={{{жубайы|{{{никелүү|}}}}}}
|балдары={{{балдары|}}}
}}
{{#if:{{{партиясы|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Партиясы:
{{!}} {{{партиясы}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{билими|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Билими:
{{!}} {{{билими}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{илимий даражасы|{{{илимий даражасы|}}}}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Илимий даражасы:
{{!}} {{{илимий даражасы|{{{илимий даражасы|}}}}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{илимий наамы|{{{илимий наамы|}}}}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Илимий наамы:
{{!}} {{{илимий наамы|{{{илимий наамы|}}}}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{кесиби|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Кесиби:
{{!}} {{{кесиби}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{ишмердүүлүгү|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Ишмердүүлүгү:
{{!}} {{{ишмердүүлүгү}}}
{{!-}}
}}
<!----------Сайты---------->
{{#if:{{{сайты|}}}|<!--then:-->
{{!}}colspan="2" style="border-top: solid darkgray 1px; line-height:0px"{{!}}
{{!-}}
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%; vertical-align: middle;"{{!}}Сайты:
{{!}} style="border-top: 0px solid #aaa;" {{!}} {{{сайты|}}}
{{!-}}
}}
<!----------Аскердик кызматы---------->
{{#if:{{{наамы|}}}|<!--then:-->
{{!}}colspan="2" style="border-top: solid darkgray 1px; line-height:0px"{{!}}
{{!-}}
{{!}}colspan="2" style="text-align:center; font-size:120 %; background:lightsteelblue; vertical-align: middle;" height="18px"{{!}}'''Аскердик кызматы'''
{{!-}}
{{#if:{{{өтөгөн жылы|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Өтөгөн жылы:
{{!}} {{{өтөгөн жылы}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{жарандыгы|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Жарандыгы:
{{!}} {{{жарандыгы}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{кызмат өтөгөн жайы|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Кызмат өтөгөн жайы:
{{!}} {{{кызмат өтөгөн жайы}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{наамы|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Наамы:
{{!}} {{{наамы}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{башкаруусу|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Башкаруусу:
{{!}} {{{башкаруусу}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{катышкан согушу|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Катышкан согушу:
{{!}} {{{катышкан согушу}}}
{{!-}}
}}
}}
<!----------Илимий ишмердүүлүгү---------->
{{#if:{{{илимий ишмердүүлүгү|}}}|<!--then:-->
{{!}}colspan="2" style="border-top: solid darkgray 1px; line-height:0px"{{!}}
{{!-}}
{{!}}colspan="2" style="text-align:center; font-size:120 %; background:lightsteelblue; vertical-align: middle;" height="18px"{{!}}'''Илимий ишмердүүлүгү'''
{{!-}}
{{#if:{{{илимий ишмердүүлүгү|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Илимий ишмердүүлүгү:
{{!}} {{{илимий ишмердүүлүгү}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{иштеген жайы|{{{иштеген жайы|}}}}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Иштеген жайы:
{{!}} {{{иштеген жайы|{{{иштеген жайы|}}}}}}
{{!-}}
}}
{{#if:{{{белгилүү болгону|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%;"{{!}}Белгилүү болгону:
{{!}} {{{белгилүү болгону}}}
{{!-}}
}}
}}
<!----------Кол тамгасы жана монограммасы---------->
{{#if:{{{кол тамгасы|}}}|<!--then:-->
{{!}}colspan="2" style="border-top: solid darkgray 1px; line-height:0px"{{!}}
{{!-}}
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%; vertical-align: middle;"{{!}}Автограф:
{{!}} [[Файл:{{{кол тамгасы}}}|{{#if:{{{кол тамгасынын туурасы|}}}|{{{кол тамгасынын туурасы|}}}|128}}px|Кол тамгасы]]
{{!-}}
{{#if:{{{монограммасы|}}}|<!--then:-->
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%; vertical-align: middle;"{{!}}{{{монограммасынын аталышы|[[Монограммасы]]}}}:
{{!}} [[Файл:{{{монограммасы}}}|{{#if:{{{монограмманын туурасы|}}}|{{{монограмманын туурасы|}}}|180}}px|Монограммасы]]
{{!-}}
}}
|<!--else:-->
{{#if:{{{монограммасы|}}}|<!--then:-->
{{!}}colspan="2" style="border-top: solid darkgray 1px; line-height:0px"{{!}}
{{!-}}
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%; vertical-align: middle;"{{!}}{{{монограммасынын аталышы|[[Монограммасы]]}}}:
{{!}} [[Файл:{{{монограммасы}}}|{{{монограмманын туурасы|180px}}}|{{{монограмманын туурасы|Монограммасы}}}]]
{{!-}}
}}
}}
<!----------сыйлыктары---------->
{{#if:{{{awards|{{{сыйлыктары|}}}}}}|<!--then:-->
{{!}}colspan="2" style="border-top: solid darkgray 1px; line-height:0px"{{!}}
{{!-}}
!style="text-align: right; background:#eee; width:40%; vertical-align: top;"{{!}}Сыйлыктары:
{{!}} style="border-top: 0px solid #aaa;" {{!}}
{{{awards|{{{сыйлыктары|}}}}}}
{{!-}}
}}
<!----------Commons ---------->
{{#if:{{Wikidata|P373|{{{викисклад|}}}}}|<!--then:-->
!colspan="2" class="metadata" style="text-align:center;"{{!}}<div style="border: solid #ddd; border-width: 1px 0px 0px 0px;width:100%;background:#eaeaea">'''[[commons:Category:{{Wikidata|P373|{{{викисклад|}}}}}|{{{ысымы|{{Wikidata|P373|{{{викисклад|}}}}}}}}]]''' [[Уикиказына]]да</div>
{{!-}}
}}
<!----------Түрмөктөр---------->
|} {{{nocat|}}}
<includeonly>{{макалалар үчүн гана түрмөк|Арип боюнча инсандар}}{{#if: {{{сүрөт|}}}|{{#ifeq:{{{сүрөт|}}}|Replace this image male.svg|{{макалалар үчүн гана түрмөк|Сүрөттөрү жок мамлекеттик кызматкерлер}}|{{#ifeq:{{{изображение|}}}|Replace this image female.svg|{{макалалар үчүн гана түрмөк|Сүрөттөрү жок мамлекеттик кызматкерлер}}|}}}}|{{макалалар үчүн гана түрмөк|Сүрөттөрү жок мамлекеттик кызматкерлер}}}}{{#if: {{{уикиказына|}}}|{{макалалар үчүн гана түрмөк|Уикиказынада сүрөтү бар мамлекеттик кызматкерлер}}}{{#if: {{Wikidata|P373|{{{уикиказына|}}}}}||{{макалалар үчүн гана түрмөк|Уикиказынада сүрөтү жок мамлекеттик кызматкерлер}}}}</includeonly>
}}<noinclude>
{{clear}}
{{Документация}}
</noinclude>
bm6gav9y8wiaqyrubfolx5we7hizi9l
Калып:ССРС жана Орусия сыйлыктары жөнүндөгү макалалар
10
43741
651398
177921
2026-08-19T13:30:50Z
Artelow
2286
651398
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = ССРС жана Орусия сыйлыктары жөнүндөгү макалалар
|state = collapsed
|title = [[Орусия сыйлыктары|ССРС жана Орусия сыйлыктары жөнүндөгү макалалар]]
|image =
|listclass = hlist
|bodyclass = hlist
|listclass = hlist
|group1 = Орусия Империясынын сыйлыктары
|list1 =
* ''[[Орусия Империясынын ордендери]]''
* ''[[Орусия Империясынын медальдары]]''
|group2 = Жарандык согуш учуру
|list2 =
* ''[[Ак Кыймылдын сыйлыктары]]''
* ''[[Советтик Республикалардын Эмгек ордендери]]''
* ''[[Улуу Октябрь социалисттик Революциясынын 3-чү жылдыгы медалы ]]''
|group3 = ССРС сыйлыктары
|list3 =
'''[[ССРС Мамлекеттик сыйлыктары]]:''' [[ССРС жогорку даражадагы көрүнүктүүлүк белгилери]]{{·}} [[ССРС ордендери]]{{·}} [[ССРС медальдары]]{{·}}[[ССРС ардак наамдары]]{{·}}[[ССРС премиялары]]<br />
'''[[ОССФР Мамлекеттик сыйлыктары]]:''' [[ОССФР ардак наамдары]]{{·}} [[ОССФР Жогорку Кеңешинин Президиумунун Ардак Грамотасы]]
|group4 =[[Орусия Федерациясынын сыйлыктары]]
|list4 =
'''[[Орусия Федерациясынын мамлекеттик сыйлыктары]]:'''
[[Орусия Федерациясынын жогорку даражадагы наамдары]]{{·}}
[[Орусия Федерациясынын ордендери]]{{·}}
[[Орусия Федерациясынын медальдары]]{{·}}
[[Орусия Федерациясынын көрүнүктүүлүк белгилери]]{{·}}
[[Орусия Федерациясынын ардак наамдары]]<br />
[[Правовое регулирование сферы государственных наград России|Правовое регулирование сферы государственных наград в Российской Федерации]]
(''[[Орусия Федерацияснын президентинин алдындагы мамлекеттик сыйлыктар боюнча комиссия|Президент алдындагы комиссия]]''{{·}}''[[Орусия Федерациясында мамлекеттик сыйлыктарды тагып жүрүү тартиби|Тагып жүрүү тариби]]''{{·}}
''[[Орусия Федерациясынын мамлекеттик сыйлыктарынан баш тарткан адамдардын тизмеси|Сыйлыктардан баш тартуу]]'')<br />
'''[[Орусия Федерациясынын өкмөттүк сыйлыктары]]'''<br />'''[[Орусия Федерациясынын ведомстволук сыйлыктары]]'''<br />'''[[Орусия Федерациясынын аймактык сыйлыктары]]'''
|group5 = [[Орусия сыйлыктары|Башка сыйлыктар]]
|list5 = <div>
'''[[Орусия илимий уюмдарынын сыйлыктары]]:''' [[Золотые медали и премии имени выдающихся учёных, присуждаемые Российской академией наук|ОИА медальдары жана премиялары]]{{·}}[[Орус географиялык коомунун сыйлыктары]]<br />
'''[[Орусиянын диний уюмдарынын сыйлыктары]]:''' [[Орус правславие чиркөөсүнүн сыйлыктары]]{{·}}[[Орусиянын муфтийлер кеңешинин сыйлыктары]]
</div>
|group6 = [[Награды России|Награды России по формам]]
|list6 = <div>
'''[[Ардак белги|Ардак белгилер]]:''' [[Орусия ордендери]]{{·}}[[Орусия медальдары]]<br />
'''[[Ардак наам|Ардак наамдар]]:''' [[Орусия ардак наамдары]]
</div>
|стиль_внизу =
|внизу =
}}<noinclude>
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:ССРС| ]]
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Орусия Федерациясы| ]]
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Орусия империясы| ]]
[[Категория:Навигациялык калыптар:Орусия|{{PAGENAME}}]]
[[Категория:Навигациялык калыптар:Маданият|{{PAGENAME}}]]</noinclude>
f88aobahuwrhgtll9n7qqhzaynr8yyn
Калып:Достук Ордени
10
45857
651397
570346
2026-08-19T13:30:36Z
Artelow
2286
651397
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>[[Файл:Orden of Friendship.png|border|40px|link=Достук ордени (Орусия)|Достук ордени {{#if: {{{1|}}}| — {{{1}}}}}]]{{Макалалардагы гана категория үчүн|Достук орденинин (Орусия) кавалерлери|{{PAGENAME}}|nocat={{{nocat|}}}}}</includeonly><noinclude>
{{Документация}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Орусия Федерациясы|Достук]]
</noinclude>
m5dbbj7r0pwoj5mhl2q862ril42g8vo
Калып:Ардак белгиси Ордени
10
45888
651392
570377
2026-08-19T13:25:32Z
Artelow
2286
«[[Калып:Ардак Белгиси ордени]]» барагына багытталды
651392
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Калып:Ардак Белгиси ордени]]
<!--<includeonly>{{#switch: {{{тип|}}}
| аскерий бөлүк = [[Файл:OrdenZP.jpg|32px|link=«Ардак Белгиси» ордени|«Ардак Белгиси» ордени {{#if: {{{1|}}}| — {{{1}}}}}]]{{Макалалардагы гана категория үчүн|«Ардак Белгиси» ордени менен сыйланган аскерий бөлүктөр|{{PAGENAME}}|nocat={{{nocat|}}}}}
| шаар = [[Файл:OrdenZP.jpg|32px|link=«Ардак Белгиси» ордени|«Ардак Белгиси» ордени {{#if: {{{1|}}}| — {{{1}}}}}]]{{Макалалардагы гана категория үчүн|«Ардак Белгиси» ордени менен сыйланган шаарлар|{{PAGENAME}}|nocat={{{nocat|}}}}}
| аймак = [[Файл:OrdenZP.jpg|32px|link=«Ардак Белгиси» ордени|«Ардак Белгиси» ордени {{#if: {{{1|}}}| — {{{1}}}}}]]{{Макалалардагы гана категория үчүн|«Ардак Белгиси» ордени менен сыйланган аймактар|{{PAGENAME}}|nocat={{{nocat|}}}}}
| мекеме = [[Файл:OrdenZP.jpg|32px|link=«Ардак Белгиси» ордени|«Ардак Белгиси» ордени {{#if: {{{1|}}}| — {{{1}}}}}]]{{Макалалардагы гана категория үчүн|«Ардак Белгиси» ордени менен сыйланган мекемелер|{{PAGENAME}}|nocat={{{nocat|}}}}}
| [[Файл:SU Order of the Badge of Honour ribbon.svg|40px|border|link=«Ардак Белгиси» ордени|«Ардак Белгиси» ордени {{#if: {{{1|}}}| — {{{1}}}}}]]{{Макалалардагы гана категория үчүн|«Ардак Белгиси» ордени кавалерлери|{{PAGENAME}}|nocat={{{nocat|}}}}}
}}</includeonly><noinclude>
{{Документация}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:ССРС|Ардак Белгиси]]
</noinclude>
-->
or5brwcqxkgyqh8i3vayjhry0lo5m6n
Бабур атындагы Ош Мамлекеттик Академиялык өзбек музыкалуу драма театры
0
56329
651420
650954
2026-08-20T04:38:33Z
Дилдорбек
10501
651420
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Телеканал
|Логотип = [[Файл:Ош өзбек театры.jpg|thumb|300px|Дареги: Ош шаары, Ленин көчөсү, 326 үй]]
|Аталышы = Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры ({{lang-uz|Бобур номли Ўш Давлат академик ўзбек мусиқали драма театри}})
|Өлкө = [[Файл:Kyrgyzstanch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кыргызстан]]
|Чөлкөмү = [[Файл:Kyrgyzstanch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кыргызстан]]<br /> [[Файл:Rotating earth (large).gif|{{{1|22px}}}|]] [[Жер]]
|тилдери = [[Өзбек тили|Өзбек]]
|Негизделген = 1914
|Каттоо тууралуу күбөлүгү =
|Түптөгөндөр = [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] [[1914]] жылы, [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]]
|Кожоюн = [[Кыргыз Республикасы]] [[маданият]], маалымат жана туризм [[Министрлик|министрлиги]]
|Президенти = Набижон Мамажонов
|Мурдагы аталыштары = Киров атындагы Ош өзбек музыкалуу драма театры
|Урааны = Ар дайым биринчи!
|Дареги = [[Файл:Kyrgyzstanch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кыргызстан]], [[Ош шаары]], [[Ленин]] көчөсү, 326 +9963222 5-57-85, 2-12-41, 4-94-36
|Ырасмый сайты = '''[http://teatrbabur.kg/index.php/ru// Театрдын ырасмий сайты]'''
|lat_dir =N |lat_deg =40.5331 |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg =72.7967 |lon_min = |lon_sec =
|region = KG
|CoordScale =2000
}}
'''Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры''' ({{lang-ru|Ошский Государственный академический узбекский музыкально-драматический театр имени Бабура}}) [[Кыргызстан]]да эң байыркы, [[Борбордук Азия]]да экинчи байыркы профессионал театры болуп эсептелет жана [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] тарабынан [[1914]] жылы негизделген.
== Тарыхы ==
[[1914]] жылы '''[[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]]''' жетекчилигинде [[Ош шаары]]нын [[Орус-тузем мектептери|орус-тузем мектеби]] мугалими [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] менен бирге [[театр]]алдык кружок негизделген<ref>{{Cite web |title=Спектакль "Барсбек" будет представлять Кыргызстан на международном фестивале в Турции |url=http://ru.sputnik.kg/culture/20160117/1021630041.html |accessdate=2016-03-19 |archivedate=2016-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160310012811/http://ru.sputnik.kg/culture/20160117/1021630041.html }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ош старейший театр республики отметил своё 95-летие |url=http://www.knews.kg/culture/39275_osh_stareyshiy_teatr_respubliki_otmetil_svoe_95-letie/ |accessdate=2015-10-01 |archivedate=2015-10-01 |archiveurl=https://archive.today/20151001122051/http://www.knews.kg/culture/39275_osh_stareyshiy_teatr_respubliki_otmetil_svoe_95-letie/ }}</ref>.
[[1918]] жылы [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] жетекчилигинде [[Ош уезди]]нын башка агартуу ишмерлери жана мугалимдери Бекназар Назаров, Иброхим Мусабоев, Журахон Зайнобиддинов, Назирхан Камолов, Абдурашид Эшонхонов, А. Саидовдор менен бирге [[Түркстан]] фронти Реввоенсоветине караштуу [[концерт]] бригадасынын базасында [[Кыргызстан]]да биринчи жолу жергиликтүү мусулман элдерден түзүлгөн өз демилгеси менен иштөөчү театралдык кружок негизделген.
Театр труппасынын биринчи директору, көркөм жетекчиси жана башкы режиссёру [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] [[Борбордук Азия]]нын жана [[Кыргызстан]]дын театралдык кыймылдын биринчи негиздөөчүсү жана уюштуруучусу болгон<ref>{{Cite web |title=<small>Они стояли у истоков</small> |url=http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm |accessdate=2015-02-03 |archivedate=2015-02-03 |archiveurl=https://archive.is/20150203020116/http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm }}</ref>. Р. Мадазимов Кыргызстандагы маданияттын, искусствонун жана билим берүү системасынын өнүгүшүнө олуттуу салым кошкон, ошондой эле Түштүк Кыргызстандагы жадидизмдин лидери жана идеологу болгон. Ал жаңы мамлекеттүүлүктүн алгачкы мезгилинде, Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун түзүлүшүндө активдүү роль ойногон.
[[1919]] жылы кружок драма труппасы болуп калыптанды, ал труппага кийин [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]], Абдукодир Исхоков, Исроилжон Исмоилов, Жалил Собитовдор кошулду. Бул труппа [[Кыргызстан]] түштүгүндө театралдык көркөм өнөрун өнүктүрүүго гана эмес жана кесиптик музыкалык көркөм өнөрун өнүктүрүүго дагы кызмат кылды. Анткени труппанын репертуарында спектакль коюудан тышкары, көптөгөн [[концерт]]тик программалар коюлду. Ошондой эле спектаклдерди коштоогон элдик обондор үчүн музыкалык иштеп чыгуу жүргүзүлгөндүктан музыкант-профессионалдардын калыптанышы жолундо өзгөчө этабы болду.
Андан ары бул труппа Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театрынын түзүү үчүн негиз болуп калды<ref>[https://www.centrasia.org/person2.php?st=1386103932 <small>Центразия Персоны</small>]</ref>. Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры [[Борбордук Азия]]да [[Ташкент]] шаарындагы Хамза атындагы өзбек улуттук академиялык драма театрынан ([[1913]]-[[27 февраль]] [[1914]] жылдары негизделген) кийинки экинчи байыркы профессионал театры болуп эсептелет<ref>[http://www.ozodlik.org/content/article/26717554.html <small>Ош театры өзунун 95 жылын майрамдады</small>]</ref>.
Театр [[Ош уезди]]нын бардык райондорунда болуп, ал жерде спектаклдер коюп, көркөм өнөр жана [[маданият]] куралы менен Кыргызстандын түштүгүндө Совет бийлигин орнотуу үчүн күрөштү. Театр артисттери [[Ош шаары]]нын [[милиция]]сынын негиздөөчүсү жана биринчи башчысы жана Кыргызстан Улуттук коопсуздук комитетинин негиздөөчүсү жана [[Ош уезди]]нын ЧКнын биринчи башчысы [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] менен бирге Кыргызстандын түштүгүндө Совет бийлигин орнотуу үчүн активдүү катышкан.
Театр труппасында [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] тарабынан коюлган Маннон Уйгурдын "[[Түркстан]]дык [[табып]]" пьесасы өз убагында реакционерлердин кескин нааразылыгын келтирди. Ошол кезде труппа курамында аял актрисалар жок эле, анда аялдардын ролун Журахон Зайнобиддинов мыкты аткарган. 20-жылдар аягында сахнада биринчи жолу актриса аялдар көрүндү. Реакционерлер тарабынан таланттуу актрисалар Н. Юлдашева жана Р. Парпиевалар ырайымсыз өлтүрүлгөн<ref>[http://www.open.kg/about-kyrgyzstan/art/theater/115-teatr-kyrgyzstana-v-20-80-godah.html <small>Театр Кыргызстана в 20-80 годах</small>]</ref>.
[[Жарандык согуш]]тун убагында [[Ош шаары|Ошко]] чектеш болгон райондор согуш майданына айланды. [[Ош шаары]]нын [[милиция]]сынын башчысы жана [[Ош уезди]]нын ЧКнын биринчи башчысы [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султановдун]] сунушу менен театралдык труппа бул фронттун катышуучусу жана [[РКП(б)|большевиктер партиясынын]] үгүтчүүсү болуп калды. Театралдык труппа [[Ош уезди]]нин бардык айылдарында, [[базар]]ларда, аянттарда жана эл көп чогулган башка жерлерде спектаклдер жана [[концерт]]терди коюп, Кыргызстандын көркөм өнөрун жана [[Маданият|маданиятын]] өнүктүрүүго зор салым кошкон. Көрүнүктүү [[революция]] ишмерлери [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] жана [[Касымбеков Мырза Фазылбек|Фазылбек Касымбековдор]] театралдык труппанын жаш жамаатына бутга турууга жардам берди<ref>[http://newspaperarchive.com/uz/uzbekistan/toshkent/toshkent-sovet-uzbekistoni/1990/10-03/page-4 Teatr kutlug 60 yillik tuyini nishonladi]</ref>.
[[Султанов, Балтакожо|Б. Султановдун]] кудасы Ош өзбек театрынын биринчи негиздөөчүсү, директору жана көркөм жетекчиси [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] мындай айтып жүргөн: [[Корбашы]] [[Мадаминбек]] [[Анжыян (шаар)|Андижан]]га жакын жерлерде талоончулук кылып, тургундарга куралдуу кол салып жүрдү. [[Ош шаары]]нын [[милиция]]сынын башчысы жана [[Ош уезди]]нын ЧКнын башчысы [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] жана Ош [[гарнизон]]у [[Анжыян (шаар)|Андижан]] аскердик [[гарнизон]]ун [[курал-жарак]] менен камсыз кылуу үчүн жардам берүүнү каалады. Бирок, ал жакка куралды кандай жеткирүүгө болот? Бул көйгөйдү театр артисттери чечти. Арабаны жасалгалашты, анга [[курал-жарак]]ты жайып коюшту, үстүнөн төшөктөр коюшту. Артист [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] грим сыйпоолоп жана чоң "ишан"-диний үгүттөөчү болду. Дагы эки актёр анын "муридтери"-шакирттери болуп калды. Өзүнө жакын мусулмандардын ыйык [[Куран]] китебин коюшту, аны окуп жолго түштү. Араба Ходжаабадга жакындап барганда ок атылганы угулду. Арабаны ондогон [[басмачы]]лар курчооду. Ошондо арабакеч [[басмачы]]ларга бармагы менен "жымжырт" деп белгисин көрсөттү жана парданы тартып койду. [[Басмачы]]лар "ишан" жана анын "шакиртерин" көрүүштү жана жүгүнүүштү. Андан кийин аларды [[Анжыян (шаар)|Андижан]]га чейин урмат менен жеткиришти. [[Курал-жарак]] менен камсыз кылуу үчүн труппанын мындай "постановкалары" бир нече жолу кайталанды.
[[Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Совети (ЭКС)|Кыргыз АССР эл комиссарлары Кеңешинин]] [[1929]] жылдагы [[Акты (документ)|токтомуна]] ылайык театр өз ишин кесипкөй негизде баштаган. Ошол убакыттан баштап театр сахнасында көйгөйлүү маселелерди чагылдырган чоң пьесалар жана чыгармалар коюлган. Сахнада [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] тарабынан коюлган Камил Яшин жана Музаффар Мухамедовдун "Гулсара" музыкалуу драмасы чоң окуялардын бири болуп калды. [[1929]]-[[1931]]-жылдары театрда [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] тарабынан К. Яшиндын "Лолахон", "Ажи-ажи" пьесалары коюлду. Бул чыгармалар идеялык душмандардын кара ойлорун ачып берди. "Лолахон" спектакли [[Араван]], [[Өзгөн району|Өзгөн]], [[Кара-Суу району|Кара-Суу]], Ходжаабад эмгекчилерин арасында көп жолу коюлуп жатты. Театр кызматкерлерине карата реакциялык элементтер бир катар кол салууларды уюштуруштуу. Театр артисттери [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимовду]], [[Моминова, Разияхан|Розияхон Муминованы]], Тожихон Хасанованы, [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмоновду]] кармап алуу жана көздөрүн чукуу үчүн жалдангычтар даярдалган эле. [[Артист]]тердин коопсуздугун камсыз кылуу үчүн аларга куралдуу сакчылар коюлган эле.
[[Файл:Султанов Балтыходжа.jpg|thumb|left|200px|<small>[[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]]</small>]]
[[Файл:Журахон Зайнобиддинов.jpg|thumb|right|350px|<small>[[:ru:Зайнобиддинов, Журахон|Журахон Зайнобиддинов]], элге билим берүү бөлүмүнүн башчысы кесиптик уюмдар кызматкерлерин биринчи съезд катышуучуларын арасында. Сүрөт 1920 ж.</small>]]
Уюштуруу кыйынчылыктарга карабастан, Театр өзүнүн репертуарын жаңы идеялык жана чоң көркөм чыгармалардын эсебинен кеңейтти. Театрга бул учун [[СССР]]дин эл артисти Рахим Пирмухамедов, [[Өзбекстан]]дын эл артисттери Хикмат Латипов жана Кудрат Ходжаевдер чоң практикалык жардам көрсөтүштү. Ош театрынын сахнасында [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] тарабынан "Эки коммунист", "Достор", "[[Алишер Навои]]" жана башка чыгармалар коюлду.
[[1934]] жылы театр жамааты [[Ленинград]], [[Москва]], [[Ташкент]] шаарларында биринчи гастролдорундо катышты. [[1934]] жылдын августунда театралдык жамааттын курамында 70 адам [[Ленинград]] шаарына гастролдорго барды. Театр репертуары "Фархад менен Ширин", "Лейла менен Маджнун" жана башка өзбек пьесалары тузду. [[Ленинград]]дын искусство сүйүүчүлөрү театр чыгыштарын жакшы кабыл алышты. Ошондуктан узак эмеске пландаштырылган бул гастролдор дээрлик бир айга созулду. Театрдын жамааты чыгармачыл жолугушууларды ишканаларда, окуу жайларында, укмуштуу [[«Аврора» (крейсер)|"Аврора" крейсерда]] жүргүздү.
Бардыгы болуп 22 [[концерт]] коюшту. Гастроль аягында артисттерди [[Ленинград]] партия обкомунун биринчи катчысы Сергей Миронович Киров кабыл алды. Ал белгилегендей, коюлган спектаклдер жана концерттер ленинграддыктарга чоң таасир кылды жана алардын эсинде калат. Жолугушууга [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]], А. Насриддинов, Кадыржан Хамидов, З. Умаров, Гуламжан Исраилов, Б. Махмудов, Тожихон Хасанова, [[Маидова, Лайлихан|Лайлихон Моидова]], Р. Ахмедов, Б. Ортиков, И. Худайбердиев, Зиямиддин Шакиров, Лутфулло Ходжаев, Р. Мухаммаджанов, Ж. Юсупжанов, Ж. Мухаммаджанова, Д. Каюмов, П. Салиев жана башкалар катышкан. Жолугушуунун аягында алар С.М. Киров менен сүрөткө түшүүштү. С.М. Киров өлгөндөн кийин [[1937]] жылы драма театрге С.М. Кировдун аты коюлду.
[[1934]] жылы [[Ташкент]]те пахтакер алдыңкылардын чогулушу өткөрүлгөн. [[Өзбек ССР]] [[Борбордук аткаруу комитети]] президиумдун төрагасы [[Ахунбабаев Юлдаш|Юлдаш Ахунбабаевдун]] чакыруусу боюнча театрдын жамааты слёт катышуучуларына [[концерт]] коюу үчүн [[Ташкент]]ке барды. Слёт катышуучулары обончу [[Тарак, Абдулла Файзулла|Абдулла тарок Файзуллаевдун]], артисттер [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]]дун, [[Моминова, Разияхан|Р. Муминованын]], Т. Хасанованын, [[Маидова, Лайлихан|Л. Моидованын]], К. Хамидовдун, Ж. Исраиловдун чыгыштарын кулак тундурган кол чабуулар менен кабыл алды. [[1934]] жылы театр [[Москва]] гастролдорунда эле катышкан. 26 май-4 июнь [[1939]] жылы [[Москва]]да кыргыз искусствосунун I декадасында катышкан жана чыгармачылык топ катышуучулары [[Калинин, Михаил Иванович|М.И. Калинин]] менен жолукту<ref>[http://portalus.ru/modules/biographies/rus_readme.php?subaction=showfull&id=1422800665&archive=&start_from=&ucat=1& Биографии знаменитостей]</ref>.
[[1939]] жана [[1940]] жылдары [[Бишкек (шаар)|Фрунзе шаарында]] гастролдордо катышкан. [[1939]] жылы театрдын жетекчи артисттери [[Моминова, Разияхан|Розияхан Муминова]] жана [[Тарак, Абдулла Файзулла|Абдулла тарок Файзуллаев]] [[Кыргызстан]]да биринчи болуп Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти наамын алышкан<ref>{{Cite web |title=Кыргыздын Гиннес китеби 94 бет |url=http://studydoc.ru/doc/247002/tekst-tolugu-menen-word-formatynda-k%D3%A9ch%D2%AFr%D2%AFls%D2%AFn |accessdate=2016-09-11 |archivedate=2018-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181014203441/http://studydoc.ru/doc/247002/tekst-tolugu-menen-word-formatynda-k%D3%A9ch%D2%AFr%D2%AFls%D2%AFn }}</ref>.
[[Улуу Ата-Мекендик согуш]]тун башынан бери театрдын көптөгөн артисттери өз ыктыяры менен согушке барды. Согушта [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] оор жараат алгандан кийин, [[Ош шаары]]на жиберилди. [[1942]] жылы ал театрдын көркөм жетекчиси болуп дайындалды жана театрды [[1949]] жылга чейин жетектеген<ref>[https://slovo.kg/ru/news-details/ovacii-dlya-babura Овации для Бабура]</ref>.
[[Улуу Ата Мекендик согуш]] мезгилинде Ош театрынын [[артист]]тери фронттордо болуп жана жоокерлерге мекенчилдик спектаклдер койду. [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]], Б. Хасанова, Э. Бутаева, М. Атабаев жоокерлерди эрдикке чакырды. Бул жылдары сахнада [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] тарабынан Камил Яшиндын "Бороон", "Оккупанттерге өлүм!", Сабир Абдулланын "Курбан Умаров", Уйгундын "Жашоо ыры", Билль-Белоцерковскийдын "Чек арачылар" , [[Корнейчук Александр Евдокимович|Корнейчуктун]] "Фронт" чыгармалары коюлду. Театралдык жамаат эмгекчилердин массасын аскердик-патриоттуулук духунда тарбиялоого чоң салымын кошкон. Театралдык жамааттын чыгармачылык потенциалын ачып берүү үчүн сахнага [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] тарабынан коюлган Хамзанын "Бай жана батрак", "Майсаранын жоруктары", К. Тренёвдун "Любовь Яровая" [[Шиллер Иоган Кристоф Фридрих|Шиллердын]] "Алдоо жана сүйүү", С. Абдулланын "Тахир менен Зухра", М. Ордубадинын "5 сомдук келин", Хуршиддын "Фархад менен Ширин", К. Яшиндын "Гулсара", Уйгундын "Жаз", "Алтынкуль" чыгармалары чоң ролду ойноду<ref>[https://www.centrasia.org/person2.php?st=1386185035 Центразия Персоны]</ref>.
Театралдык жамааттын жана театрдын жетектөөчү актёру [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмоновдун]] чыгармачылык көтөрүүда Ош театрынын сахнасында коюлган [[Чыңгыз Айтматов|Ч. Айтматовдун]] "[[Саманчынын жолу (роман)|Саманчынын жолу]]", К. Яшин жана М. Мухамедовдун "Дилором", [[Шекспир]]дын "Отелло" чыгармалары чоң ролду ойноду. Кийинки жылдары Журахон Рахмонов [[Рашидов Шараф Рашидович|Шараф Рашидовдун]] "Кубаттуу толкун" , К. Тренёвдун "Любовь Яровая", "Кизил галстук", [[Шиллер Иоган Кристоф Фридрих|Шиллер]]дын "Алдоо жана сүйүү", [[Гольдони Карло|К. Гольдони]]нын "Эки мырзага малай", [[Островский, Александр Николаевич|Александр Островскийдын]] "Добул", [[Байтемиров, Насирдин|Насриддин Байтемировдун]] «[[Салиева Уркуя|Уркуя]]», "Той алдында дүрбөлөн", "Сүйүү, жаз жана шайтан" чыгармаларында роль ойногон.
14-25 октябрь [[1958]] жылы Ош өзбек драма театрынын жамааты [[Москва]]да кыргыз искусствосу жана адабиятынын экинчи декадасында катышкан. [[1961]] жылы 20 февралында [[Кыргызстан театр ишмерлер союзу|Кыргызстан театралдык коомунун]] I съездинде катышкан. [[1967]] жылы Ош өзбек драма театры [[Тажик ССР]]да гастрольда болчу. Гастролдор чоң ийгилик менен өтүү, жамаат [[Тажик ССР]] [[маданият]] [[Министрлик|министрлигинин]] [[Грамота (сыйбарак)|ардак грамотасы]] менен сыйланды жана театрдын жетектөөчү артисти [[Дилдорбек Рахмонов]]дун ойногон ролдору жогору бааланды. 11-17 июль [[1967]] жылы [[Москва]]да [[Кыргызстан]]дын [[маданият]] жана [[искусство]] күндөрүндө катышкан. 4-14 сентябрь [[1969]] жылы [[Өзбек ССР]]да кыргыз адабияты жана искусство декадасында катышкан. 2-10 апрель [[1970]] жылы В.И. [[Ленин]] 100 жылдыгына арналган [[СССР]] элдеринин [[искусство]] майрамында катышкан<ref>{{Cite web |title=<small>Cоветские актеры кино и театра мужчины</small> |url=http://www.onteatr.ru/aktery/rakhmonov-zhurakhon-rakhmonberdievich |accessdate=2015-12-27 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304095856/http://www.onteatr.ru/aktery/rakhmonov-zhurakhon-rakhmonberdievich }}</ref>.
Театрдын жетектөөчү актёру [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]] [[кыргыз тили]]н мыкты билгени учун, ал [[Султан Ибраимов|С. Ибраимов]] атындагы [[Ош кыргыз академиялык драма театры]] (24 ноябрь [[1972]] жылы уюшулган, [[1974]] жылы курулган) ачылганга чейин кыргыз улуттук жазуучулардын классикалык жана заманбап чыгармаларын пропагандалады жана театр сахнасында коюуда активдүү катышкан. Ал кыргыз авторлорунун чыгармаларын аткарууда ролдорду нукура [[кыргыз тили]]нде ойноду. [[1957]] жылы ал [[Кыргыз ССР]]ынын [[маданият]] [[Министрлик|министрлигинин]] [[Грамота (сыйбарак)|ардак грамотасы]] менен, ал эми [[1976]] жылы IX [[Беш жылдык пландар|беш жылдык]] ударниги медалы менен сыйланган. [[Ташкент]]те гастролдор бүткөндөн кийин [[маданият]] жана [[искусство]] пропагандалоо жана өнүктүрүү учун кошкон зор салымы үчүн [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]] [[Өзбек ССР]] Жогорку Совети [[Президиум]]унун 5 июль [[1974]] жылдагы №164 [[Жарлык|Жарлыгы]] менен [[Өзбекстан]] эмгек сиңирген [[артист]]и ([[медаль]] № 877) ардак наам менен сыйланды<ref>{{Cite web |title=<small>Актёрская династия</small> |url=http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm |accessdate=2015-02-03 |archivedate=2015-02-03 |archiveurl=https://archive.today/20150203020052/http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm }}</ref>. [[Кыргызстан]] [[тарых]]ында эки [[артист]] гана бул ардактуу наам менен сыйланышкан.
С.М. Киров атындагы Ош театры [[1992]] жылы Бабур атындагы өзбек музыкалуу-драма театры болуп атын өзгөрттү.
[[2004]] жылы Бабур атындагы Ош өзбек музыкалуу-драма театрына «[[Академиялык тeaтp|Академиялык]]» деген статус берилди<ref>[http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/39812?cl=ky-kg <small>Кыргызстан Президентинин Жарлыгы №354 от 14.10.2004 жыл</small>]</ref>.
[[2006]] жылы [[Кыргыз Республикасы]]нын [[маданият]] жана маалымат [[Министрлик|министрлигинин]] чечими менен театрга "Мамлекеттик театр" макамы берилди.
29 ноябрь [[2014]] жылы [[Борбордук Азия]]ны байыркы театрынын 95 жылдык юбилейине арналган театрализациялашкан [[концерт]] коюлду. Каржы маселеси чечилбегендигине байланыштуу [[2018]] жылы театр өзүнүн кылымдык юбилейин белгилөө тоюн өткөрө алган эмес<ref>{{Cite web |title=<small>Театру Бабура скоро 100 лет</small> |url=http://www.nlkg.kg/ru/projects/little-kirghizstan/teatru-babura-skoro-100-let |accessdate=2016-01-08 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.ph/20180303110207/http://www.nlkg.kg/ru/projects/little-kirghizstan/teatru-babura-skoro-100-let }}</ref>.
[[Өзбекстан|Өзбекстандын]] [[Өкмөт|өкмөтү]] театрдын имаратын реконструкциялоого 7 миллион доллар бөлгөн.<ref>[https://24.kg/vlast/252793_remont_oshskogo_teatra_soglashenie_suzbekistanom_ratifitsiruyut_sopozdaniem/ Ремонт Ошского театра, соглашение с Узбекистаном ратифицируют с опозданием]</ref> 2023 жылы театрдын 105 жылдыгын жаңы имаратта өткөрүү пландалууда.
== [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]дан көчурмө ==
'''Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры''' алгач ([[1919]]-жылдан) өз демилгелүү драма ийрими болуп, [[1932]]-ж. профессионал музыкалуу драма театры катары Ош шаарында уюшулган. Театр [[1934]]–[[1992]]-ж. С.М. Кировдун ысмын алып жүргөн, [[1992]]-жылдан [[Бабур Захиреддин Мухаммад|Бабур]]дун атында. Театр концерт программасы менен бирге драма жана музыкалуу драма спектаклдерин коёт. [[1934]]-ж. концерттик программа менен [[Москва]], [[Ленинград]] шаарында гастролдо болгон. Койгон белгилүү спектаклдери: К. Яшен, «Эки коммунист» ([[1933]]); Г. Зафари, «Халима» ([[1933]]); К. Гоцци, «Турандот каныша», Н. Гоголь «Текшерүүчү» ([[1934]]); Ж. Турусбеков, «Ажал ордуна» ([[1936]]); Хамза, «Бай жана батрак» ([[1939]]), «Майсаранын жоруктары» ([[1941]]); И. Акрамов, «Адолат» ([[1950]], [[1975]]); Г. Гулам, «Ташбалта ашык» ([[1960]], [[1974]]); К. Маликов, «Бийик жерде» ([[1960]]); К. Жантөшев, «Тоо бүркүтү» ([[1965]]), Ч. Айтматов, «Саманчынын жолу» ([[1966]]); А. Рахмат, «Абдулла Набиев» ([[1967]]); [[Рашидов Шараф Рашидович|Ш. Рашидов]], «Кубаттуу толкун» ([[1969]]); А. Абдугафуров, «Ач көздүк» ([[1972]]); Т. Абдумомунов, «Ашырбай» ([[1974]]); Н. Байтемиров, «Уркуя» ([[1977]]) ж. б. Алгачкы артисттери: [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]], Бекназар Назаров, [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]], [[Тарак, Абдулла Файзулла|Абдулла тарок Файзуллаев]], [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]], [[Моминова, Разияхан|Разия Муминова]], [[Маидова, Лайлихан|Лайлихан Маидова]] ж. б. Режиссёрлору: Ф.А. Литвинская, С. Юлдашев, Э. Мурадов, С. Умаров, сүрөтчүсү Т. Сафаров, дирижёру Т. Арифхожаев. Театрда Кыргыз ССР эл артисти [[Салиева, Турсунхан|Турсунхон Солиева]], Кыргыз ССР эмгек сиңирген артисттери [[Рахмонов Журахон|Ж. Рахмонов]], Х. Хасанов, Т. Урунова ж. б. иштеген.
[[2004]] жылы Бабур атындагы Ош областтык өзбек музыкалуу-драма театрына «академиялык» деген статус берилди<ref>[http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/39812?cl=ky-kg <small>Кыргызстан Президентинин Жарлыгы №354 от 14.10.2004 жыл</small>]</ref>.
== Театр артисттерин эскерүү ==
[[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары]]нын чечимдери менен [[Ош облусу]]нун көчөлөрүнүн театрдын артисттерин ысымдарын ыйгаруу аркылуу бекемделген.
* Театр негиздөөчүсү [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] урматына [[Ош облусу]], [[Кара-Суу району]]нун, [[Кызыл-Кыштак, Кара-Суу району|Кызыл-Кыштак айылынын]] Беш-Капа участкасы жаңы конуштарын үч көчөсү анын ысмы менен аталган.<ref>[https://ru.wikinews.org/wiki/Увековечена_память_выдающегося_деятеля_культуры_Кыргызстана_Уринбоя_Рахмонова Увековечена память выдающегося деятеля культуры Кыргызстана Уринбоя Рахмонова]</ref>
* Театр негиздөөчүлөрүнөн бири Журахон Зайнобиддинов урматына [[Ош шаары]]нын борбордук көчөлөрүнүн бири анын ысмы менен аталып, бирок 2013-жылы ал көчөгө башка адамдын аты коюлган.<ref>{{Cite web |title=Улица Зайнабидинова переименована |url=https://paruskg.info/glavnaya/77085-77085.html |access-date=2019-12-27 |archive-date=2019-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227180208/https://paruskg.info/glavnaya/77085-77085.html |dead-url=yes |accessdate=2019-12-27 |archivedate=2019-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227180208/https://paruskg.info/glavnaya/77085-77085.html }}</ref>
* [[Кыргыз Республикасынын эл артисти|Кыргызстан эл артисттери]] [[Моминова, Разияхан|Розияхон Муминова]], [[Нематов, Нематжан|Нематжон Нематов]] жана [[Маидова, Лайлихан|Лайлихон Моидова]] урматына [[Ош шаары]]нда көчөлөрү алардын аттары коюлган.
* 1977 жылы Ош шаардык аткаруу комитетинин төрагасы жана Ош облустук маданият башкармалагы Республиканын эмгек сиңирген артисти [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]] өлгөндөн кийин анын урматына [[Ош шаары]]нын Алебастрова көчөсүнө атын берүү демилгеси менен чыгышкан.
== Театрдын негиздөөчүлөрү ==
# [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] ([[1914]] жылдан)
# [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]]
# Бекназар Назаров
# Иброхим Мусабоев
# [[:ru:Зайнобиддинов, Журахон|Журахон Зайнобиддинов]]
# [[:ru:Камолов, Назирхон|Назирхон Камолов]]<ref>[https://mytashkent.uz/2016/10/26/istoriya-diktorov-televideniya/ Назирхон Камолов]</ref><ref>{{Cite web |title=<small>Ўзбекистон радиосининг биринчи диктори Назирхон Камолов</small> |url=http://fikr.uz/blog/Milliy_goya_va_mafkura_ilmiy-amaliy_markazi/radioning-udratli-ovozi.html |accessdate=2018-09-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180303105655/http://fikr.uz/blog/Milliy_goya_va_mafkura_ilmiy-amaliy_markazi/radioning-udratli-ovozi.html }}</ref><ref>{{Cite web |title=Дастлабки эшиттиришлар |url=https://uzhurriyat.uz/2017/02/15/ovoz-qudrati/ |accessdate=2019-12-27 |archivedate=2019-12-27 |archiveurl=https://archive.today/20191227172655/https://uzhurriyat.uz/2017/02/15/ovoz-qudrati/ }}</ref><ref>{{Cite web |title=<small>Радиодаги ўзбек бўлимининг дастлабки мудири ва сухандони Назирхон Камолов</small> |url=http://birsafda.uz/index.php/ilm-izlanish-tad-i-od/332-ezhzhzhzhzhzhzhzhzhzhzhzh |accessdate=2018-03-02 |archivedate=2018-03-02 |archiveurl=https://archive.today/20180302164334/http://birsafda.uz/index.php/ilm-izlanish-tad-i-od/332-ezhzhzhzhzhzhzhzhzhzhzhzh }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ўзбек журналистикаси тарихидан |url=http://qashqadaryogz.uz/read/zbek-zhurnalistikasi-tarikhidan |accessdate=2019-12-27 |archivedate=2019-12-27 |archiveurl=https://archive.today/20191227173332/http://qashqadaryogz.uz/read/zbek-zhurnalistikasi-tarikhidan }}</ref><ref>{{Cite web |title=История дикторов телевидения |url=https://mytashkent.uz/2016/10/26/istoriya-diktorov-televideniya/ |accessdate=2019-12-27 |archivedate=2019-12-27 |archiveurl=https://archive.today/20191227173202/https://mytashkent.uz/2016/10/26/istoriya-diktorov-televideniya/ }}</ref>
# Абдурашид Эшонхонов<ref>{{Cite web |title=<small>Рашид Эшанханов</small> |url=http://www.foto.kg/istoricheskaya-spravka/3659-istoriya-rossiyskogo-obrazovaniya-v-oshe.html |accessdate=2018-03-02 |archivedate=2018-03-02 |archiveurl=https://archive.today/20180302155352/http://www.foto.kg/istoricheskaya-spravka/3659-istoriya-rossiyskogo-obrazovaniya-v-oshe.html }}</ref>
# А. Саидов
# [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] ([[1927]] жылдан)
# [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]]
== [[Театр]] [[артист]]тери ==
=== [[Кыргыз Республикасынын эл артисти|Кыргызстан эл артисттери]] ===
# [[Тарак, Абдулла Файзулла|Абдулла тарок Файзуллаев]] ([[1940]] жыл)<ref>[https://24.kg/obschestvo/72841_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ <small>Сегодня в Бишкеке. Информационная карта</small>]</ref><ref>{{Cite web |title=<small>"Ўзбекистонда ижтимоий фанлар" 59 бет, Абдулла тароқ Файзуллаев</small> |url=http://n.ziyouz.com/books/jurnallar/uzbekistonda_ijtimoiy_fanlar/O%27zbekistonda%20ijtimoiy%20fanlar_1984-01.pdf |accessdate=2018-09-03 |archivedate=2021-01-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210122235534/https://n.ziyouz.com/books/jurnallar/uzbekistonda_ijtimoiy_fanlar/O%27zbekistonda%20ijtimoiy%20fanlar_1984-01.pdf }}</ref>
# [[Моминова, Разияхан|Розияхон Муминова]] ([[1940]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>Розияхон Муминова</small> |url=http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/w/sov/370323/bio/?noflex=1 |accessdate=2018-03-02 |archivedate=2018-03-02 |archiveurl=https://archive.today/20180302175249/http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/w/sov/370323/bio/?noflex=1 }}</ref><ref>[http://www.foto.kg/galereya/3092-istoricheskie-lichnosti-roziyahon-muminova.html <small>Розияхон Муминова</small>]</ref><ref>[http://istoriya-teatra.ru/theatre/item/f00/s06/e0006847/index.shtml <small>Муминова Розияхон</small>]</ref>
# Тожихон Хасанова ([[1940]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>Тожихон Хасанова</small> |url=http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/370322/bio/?noflex=1 |accessdate=2018-03-02 |archivedate=2018-03-02 |archiveurl=https://archive.today/20180302175054/http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/370322/bio/?noflex=1 }}</ref><ref>{{Cite web |title=<small>Театральная Энциклопедия стр.309</small> |url=http://lib.co.ua/encyclopedia/unknown/teatralnajaenciklopedija.p309.jsp |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303062111/http://lib.co.ua/encyclopedia/unknown/teatralnajaenciklopedija.p309.jsp }}</ref><ref>[https://newspaperarchive.com/toshkent-qizil-uzbekistoni-feb-24-1960-p-4/ <small>Газета "Кизил Узбекистон" №46 24.02.1960 г.</small>]</ref>
# [[Маидова, Лайлихан|Лайлихон Моидова]] ([[1953]] жыл)<ref>[https://newspaperarchive.com/frunze-sovetnik-kyrgyzstan-dec-05-1966-p-4/ <small>Газета "Советтик Киргизстан" №279 5.12.1966 г.</small>]</ref><ref>{{Cite web |title=<small>Лайлихон Моидова</small> |url=http://tyup.net/page/maidova-lajlihan |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303074205/http://tyup.net/page/maidova-lajlihan }}</ref>
# [[Салиева, Турсунхан|Турсунхон Солиева]] ([[1974]] жыл)<ref>[https://newspaperarchive.com/frunze-sovetnik-kyrgyzstan-may-07-1982-p-4/ <small>Газета "Советтик Киргизстан" №108 7.05.1982 г. стр.4</small>]</ref><ref>{{Cite web |title=<small>Коллектив театра имени Бабура предлагает назвать три улицы Оша именами своих артистов</small> |url=http://www.turmush.kg/ru/news:18199 |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303075809/http://www.turmush.kg/ru/news:18199 }}</ref>
# [[Нематов, Нематжан|Нематжон Нематов]] ([[1979]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>Нематжон Нематов</small> |url=http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/m/sov/283806/bio/?noflex=1 |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303081918/http://m.kino-teatr.ru/teatr/acter/m/sov/283806/bio/?noflex=1 }}</ref>
# [[Бадинов Толибжон|Толибжон Бадинов]] ([[1988]] жыл)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=s_kaMf8XkUA <small>Толибжон Бадинов</small>]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=NuL0EaNGses <small>Толибжон Бадинов</small>]</ref>
# [[Шабданова, Айтажи|Ойтожихон Шобдонова]] ([[1988]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>В Ошском узбекском драмтеатре состоится спектакль "Слёзы Алайской царицы" с участием Народной артистки КР А. Шабдановой</small> |url=http://www.turmush.kg/ru/news:30277 |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303083805/http://www.turmush.kg/ru/news:30277 }}</ref>
# Шавкат Дадажонов ([[1999]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>Ўзбек саҳнасида "Манаснинг ўғли Семетей"</small> |url=https://www.ozodlik.org/a/25408003.html |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303084344/https://www.ozodlik.org/a/25408003.html }}</ref>
# Абдурасулжон (Расул) Ураимжонов (31 октябрь [[2011]]) жыл<ref>{{Cite web |title=<small>Кыргыз Республикасынын Указы №273 31 октябрь 2011 жыл</small> |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/61146?ckwds |accessdate=2015-12-11 |archivedate=2015-12-11 |archiveurl=https://archive.today/20151211170007/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/61146?ckwds }}</ref>
=== [[Өзбекстан]] эл [[артист]]тери ===
# Абдулла тарок Файзуллаев ([[1943]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>Национальная Энциклопедия Узбекистана, (буква А, стр.23) Абдулла ҳофиз Файзуллаев</small> |url=http://buxorolib.uz/wp-content/uploads/2017/03/Ozbekiston-Milliy-Ensiklopediyasi-A-harfi.pdf |access-date=2018-08-28 |archive-date=2018-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920202753/http://buxorolib.uz/wp-content/uploads/2017/03/Ozbekiston-Milliy-Ensiklopediyasi-A-harfi.pdf |dead-url=yes |accessdate=2018-08-28 |archivedate=2018-09-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180920202753/http://buxorolib.uz/wp-content/uploads/2017/03/Ozbekiston-Milliy-Ensiklopediyasi-A-harfi.pdf }}</ref>
# [[:uz:Kifoyat Muslimova|Кифоят Муслимова]]<ref>[http://istoriya-teatra.ru/theatre/item/f00/s06/e0006876/index.shtml Кифоят Муслимова]</ref><ref>{{Cite web |title=Кифоят Муслимова |url=http://www.samteatr.uz/ru/actors/view/%D0%9A%D0%B8%D1%84%D0%BE%D1%8F%D1%82+%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0 |access-date=2021-08-11 |archive-date=2021-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117223636/http://www.samteatr.uz/ru/actors/view/%D0%9A%D0%B8%D1%84%D0%BE%D1%8F%D1%82+%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0 |dead-url=yes |accessdate=2021-08-11 |archivedate=2021-01-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210117223636/http://www.samteatr.uz/ru/actors/view/%D0%9A%D0%B8%D1%84%D0%BE%D1%8F%D1%82+%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Кифоят Муслимова |url=https://qomus.info/encyclopedia/cat-m/muslimova-uz/ |accessdate=2019-12-26 |archivedate=2019-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191226150328/https://qomus.info/encyclopedia/cat-m/muslimova-uz/ }}</ref>
# [https://web.archive.org/web/20180508090032/http://www.fdculture.com/erkinoy_hatamova Ёркиной Хотамова]
=== [[Өзбекстан]] эмгек сиңирген [[артист]]тери ===
# [[Рахмонов Журахон|Журахон Рахмонов]] (5 июль [[1974]] жыл)
# Шавкат Дадажонов (5 июль [[1974]] жыл)
=== [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти|Кыргызстан эмгек сиңирген артисттери]] ===
# Саримсок Каримов
# Тупахон Нурбоева
# Шаробиддин Тухтасинов
# Хошимжон Хасанов
# Кодиржон Хамидов
# Ганижон Бутаев
# Бозорбой Юлдашев
# Мавлонжон Курбонов
# Ёркиной Хотамова ([[1967]] жыл)
# Минура Расулжонова
# Мастурахон Усмонова
# Жамила Бутабоева ([[1988]] жыл)<ref>{{Cite web |title=Жамила Бўтабоева |url=http://old.yntymak.kg/index.php/tv/munavvar-kun/item/19480-umrini-90-foizini-san-atga-ba-ishlagan-ajol |access-date=2018-09-03 |archive-date=2018-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830174117/http://old.yntymak.kg/index.php/tv/munavvar-kun/item/19480-umrini-90-foizini-san-atga-ba-ishlagan-ajol |dead-url=yes |accessdate=2018-09-03 |archivedate=2018-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180830174117/http://old.yntymak.kg/index.php/tv/munavvar-kun/item/19480-umrini-90-foizini-san-atga-ba-ishlagan-ajol }}</ref>
# Рисолатхон Урунова
# Нигорой Расулжонова ([[1990]] жыл)
# Умаржон Мамиров ([[1990]] жыл)
# Режаббой Тожибоев ([[1990]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>В конце сентября в Ошском театре имени Бабура пройдет премьера нового спектакля"</small> |url=https://www.turmush.kg/ru/news:76614 |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303103523/https://www.turmush.kg/ru/news:76614 }}</ref>
# Махмуджон Рахматов ([[1990]] жыл)<ref>{{Cite web |title=<small>«Ричард III» — жажда власти не будет безнаказанной"</small> |url=http://vlast.kg/art/richard-iii-zhazhda-vlasti-ne-budet-beznakazannoj/ |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303102946/http://vlast.kg/art/richard-iii-zhazhda-vlasti-ne-budet-beznakazannoj/ }}</ref>
# Матлюба Мавлонова ([[1995]] жыл)
# Зиёйдин Жалолов ([[1999]] жыл)
# Мавлюда Абдужабборова ([[2001]] жыл)
# Хамидулло Матхоликов ([[2003]] жыл)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=e8q1pV48w64 <small>Песни Х. Матхоликова</small>]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=cR2GYzHwn6Y <small>Песни Х. Матхоликова</small>]</ref>
# Дилором Соипова ([[2004]] жыл)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=c9cj1SHXb1o <small>Песни Д. Соиповой</small>]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=2vx2LY3mCNk <small>Песни Д. Соиповой</small>]</ref>
# Алла Аскарова<ref>{{Cite web |title=<small>В Оше пройдет премьера спектакля «Бунт невест»</small> |url=http://www.turmush.kg/ru/news:43072 |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303104717/http://www.turmush.kg/ru/news:43072 }}</ref>
# Самида Холматова ([[2008]] жыл)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=816MU9YKMpw <small>Мунаввар кун Самида Холматова </small>]</ref>
# Хаётхон Мадрахимова (29.08.[[2019]] yil)<ref>[http://agro.kg/ru/news/22191/ <small>Фамилии. Кого наградил президент Жээнбеков?</small>]</ref>
=== [[Кыргыз ССРнин маданиятка эмгек сиңирген кызматкери|Кыргызстан маданиятка эмгек сиңирген ишмерлери]] ===
# Таврис Мутыкович Сафаров
# Фаина Анатольевна Литвинская<ref>{{Cite web |title=<small>Ф.А. Литвинская - Записки режиссёра: Театры и актёры</small> |url=https://search.rsl.ru/ru/record/01001379227 |accessdate=2018-09-03 |archivedate=2018-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180830142339/https://search.rsl.ru/ru/record/01001379227 }}</ref>
# Салохиддин Умаров ([[1990]])
# Зокиржон Шокиров ([[1990]])<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=A8ofzBNoqKw <small>Зокиржон Шокиров</small>]</ref>
# [https://uz.wikipedia.org/wiki/Mugʻanniy_(Gʻanijon_Xolmatov) Ганижон Холматов]<ref>{{Cite web |title=Муғанний |url=http://ziyouz.uz/ozbek-sheriyati/ozbek-zamonaviy-sheriyati/muganniy/ |accessdate=2018-03-06 |archivedate=2018-03-06 |archiveurl=https://archive.today/20180306103306/http://ziyouz.uz/ozbek-sheriyati/ozbek-zamonaviy-sheriyati/muganniy/ }}</ref>
# Набижон Мамажонов (5.06.[[2017]])<ref>{{Cite web |title=<small>Указ Президента КР О награждении Мамаджанова Набижана званием заслуженного деятеля культуры Кыргызстана</small> |url=http://www.president.kg/files/docs/award/kyirgyiz_respublikasyinyin_mamlekettik_syiylyiktaryi_menen_syiyloo_jnnd_jarlyik.pdf |accessdate=2018-08-28 |archivedate=2017-07-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170716163721/http://www.president.kg/files/docs/award/kyirgyiz_respublikasyinyin_mamlekettik_syiylyiktaryi_menen_syiyloo_jnnd_jarlyik.pdf }}</ref>
=== [[Кыргызстан]] маданиятын мыктылери ===
# Нуржахон Гапирова<ref>{{Cite web |title=Раққосалар мураббийси |url=http://old.yntymak.kg/index.php/zhanylyktar/uzbekche/item/17116-ra-osalar-murabbijsi |access-date=2018-09-03 |archive-date=2018-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830142309/http://old.yntymak.kg/index.php/zhanylyktar/uzbekche/item/17116-ra-osalar-murabbijsi |dead-url=yes |accessdate=2018-09-03 |archivedate=2018-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180830142309/http://old.yntymak.kg/index.php/zhanylyktar/uzbekche/item/17116-ra-osalar-murabbijsi }}</ref>
# Олимжон Комилов
# Зиёйдин Камолов
# Дилшод Курчиев
# Ойбек Юлдашев
# Бахтиёр Хурбоев<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=fNwjIDQUau4 <small>Бахтиёр Хурбоев ижодидан: "Хандон писта"</small>]</ref>
# Дилшод Азимов<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=vH5l3eJAYak <small>Дилшод Азимов 2015 сарҳисоби</small>]</ref>
# Хаётхон Мадрахимова
# Одина Аббосова (2014)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=girGq6KYz6Y Одина Аббосова концерт]</ref>
# Маъмура Аскарова (2014)
# Бахтиёрхон Хайитмухамадова (2017)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=tTcDucTr-BA <small>Мунаввар кун Бахтиёрхон Хайитмухаммедова</small>]</ref>
# Илхом Ахмад (Маматохунов)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=3Af8WCOFiBg Илхом Ахмад концерт]</ref>
# Ёкутой Шаропова<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=buw5NH3jHxc <small>Титаник Ёкутой Шарапова</small>]</ref>
== Театрдын репертуары<ref>[https://ru.wikipedia.org/wiki/Репертуар_театра_имени_Бабура_(города_Ош,_Киргизия)<small>Репертуар театра имени Бабура</small>]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==
Театр түзүүлгон күндөн тартып сахнасында 600 ашык чыгармалар коюлду.
{| class="wikitable sortable"
|-
! Год
! Название
! Оригинальное название {{lang-uz}}
! Автор
|-
| 1919 || Отцеубийца || Падаркуш || [[Бехбудий Махмудкожо|М. Бехбудий]]
|-
| 1919 || Лекарь из Туркестана || Туркистонлик табиб || [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]]
|-
| 1920 || Отравленная жизнь || Заҳарли ҳаёт || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]]
|-
| 1921 || Сирота || Етим || [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий]
|-
| 1922 || Наказание клеветников || Туҳматчилар жазоси || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]]
|-
| 1923 || Лолахон || Лолахон || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]]
|-
| 1924 || Рапорт с юга || Жанубдан рапорт || Махмуд Рахмон
|-
| 1925 || Гулсара || Гулсара || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] жана [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ М. Мухамедов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826214822/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ |date=2018-08-26 }}
|-
| 1926 || Два коммуниста || Икки коммунист || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]]
|-
| 1927 || Друзья || Ўртоқлар || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]]
|-
| 1928 || Внутри || Ичкарида || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]]
|-
| 1929 || Халима || Ҳалима || [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий]
|-
| 1929 || Ажи-ажи || Ажи-ажи || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]]
|-
| 1930 || Истории на хлопковом поле || Пахта шумғиялари || Умаржон Исмоилов
|-
| 1931 || [[:ru:Женитьба (пьеса)|Женитьба]] || Уйланиш || [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]]
|-
| 1932 || Переводчик || Тилмоч || [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]]
|-
| 1933 || [[:ru:Аршин мал алан]] || Аршин мол олон || [[Узеир Гажибеков]]
|-
| 1934 || [[:ru:Ревизор (комедия)|Ревизор]] || Ревизор || [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]]
|-
| 1935 || История заговорила || Тарих тилга кирди || [[:ru:Сафаров, Назир Сафарович|Назир Сафаров]], Зиё Саид
|-
| 1935 || Сожжём || Ёндирамиз || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]]
|-
| 1936 || Вместо смерти || Ўлим ўрнига || [[:ky:Жусуп Турусбеков|Ж. Турусбеков]]
|-
| 1936 || [[:ru:Любовь Яровая (спектакль, 1951)|Любовь Яровая]] || Любов Яровая || [[:ru:Тренёв, Константин Андреевич|К. Тренёв]]
|-
| 1936 || Комсомольский взвод || Комсомол взводи || Тожизода
|-
| 1937 || Обман и любовь || Макр ва муҳаббат || [[Фридрих Шиллер]]
|-
| 1937 || Фархад и Ширин || [[«Фархад менен Ширин»]] || Ш. Хуршид
|-
| 1938 || Слуга двух господ || Икки хўжайинга бир қул || [[Гольдони Карло|К.Гольдони]]
|-
| 1938 || Сабля Узбекистана || Ўзбекистон қиличи || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]]
|-
| 1939 || Пограничники || Чегарачилар || [[:ru:Билль-Белоцерковский, Владимир Наумович|Билль-Белоцерковский]]
|-
| 1939 || Бай и батрак || Бой ила хизматчи || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]]
|-
| 1939 || [[:ru:Тахир и Зухра|Тахир и Зухра]] || Тоҳир ва Зуҳра || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]]
|-
| 1940 || Холисхон || Холисхон || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]]
|-
| 1940 || Буран || Бўрон || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]]
|-
| 1941 || Гулсара || Гулсара || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]] жана [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ М.Мухамедов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826214822/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ |date=2018-08-26 }}
|-
| 1941 || [[:ru:Лейли и Маджнун|Лейла и Маджнун]] || Лайли ва Мажнун || Хуршид
|-
| 1941 || Курбан Умаров || Қурбон Умаров || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]]
|-
| 1942 || Смерть захватчикам! || Ўлим босқинчиларга! || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]]
|-
| 1942 || Проделки Майсары || Майсаранинг иши || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]]
|-
| 1942 || [[:ru:Фронт (пьеса)|Фронт]] || Фронт || [[:ru:Корнейчук, Александр Евдокимович|Корнейчук]]
|-
| 1943 || Даврон ата || Даврон ота || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]]
|-
| 1943 || Зафар || Зафар || Умаржон Исмоилов
|-
| 1944 || Нурхон || Нурхон || [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]]
|-
| 1944 || Невеста за 5 сом || Беш сўмлик келин || [[:ru:Ордубади, Мамед Саид|М. Ордубади]]
|-
| 1945 || Песня жизни || Ҳаёт қўшиғи || [[:ru:Уйгун]]
|-
| 1946 || Честь женщины || Аёл номуси || Мухтаров
|-
| 1947 || Весна || Навбаҳор || [[:ru:Уйгун]]
|-
| 1947 ||Фархад и Ширин || [[«Фархад менен Ширин»]] || Хуршид
|-
| 1948 || Красный галстук || Қизил галстук || [[:ru:Тренёв, Константин Андреевич|К. Тренёв]]
|-
| 1948 || Песня жизни || Ҳаёт қўшиғи || [[:ru:Уйгун]]
|-
| 1948 || Алтынкуль || Олтинкўл || [[:ru:Уйгун]]
|-
| 1949 || Лепестки || Ғунчалар || Зиннат Фатхуллин
|-
| 1949 || [[Зымырык куш|Семург]] || [[Зымырык куш|Семурғ]] || Хамид Алимджан
|-
| 1950 || Адолат || Адолат || Исмоил Акрам
|-
| 1950 || [[«Алпамыш» эпосу|Алпамыш]] || [[«Алпамыш» эпосу|Алпомиш]] || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]]
|-
| 1951 || [[Токтогул Сатылганов|Токтогул]] || [[Токтогул Сатылганов|Тўқтағул]] || [[Бөкөнбаев, Жоомарт|Ж. Бөкөнбаев]]
|-
| 1951 || Лейли и Меджнун || Лайли ва Мажнун || Хуршид
|-
| 1952 || Ёрилтош || Ёрилтош || [https://archive.today/20180306123216/http://ijod.uz/?p=5306 Шукур Саъдулла]
|-
| 1952 || Радость || Шодлик || Махмуд Рахмон
|-
| 1952 || Шёлковое сюзане || Шоҳи сўзана || Абдулла Каххар
|-
| 1953 || [[Алишер Навои]] || Алишер Навоий || [[Иззат Султанов|Иззат Султан]]
|-
| 1953 || Наталка Полтавка || Наталка Полтавка || [[Лысенко, Николай Витальевич|Н. Лысенко]]
|-
| 1953 || Нурхон || Нурхон || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]]
|-
| 1954 || Праздник на поле || Далада байрам || [https://archive.today/20180306123216/http://ijod.uz/?p=5306 Шукур Саъдулла]
|-
| 1954 || Сердечные секреты || Юрак сирлари || Бахром Рахмонов
|-
| 1955 || Офтобхон || Офтобхон || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]]
|-
| 1955 || Девушка реки Ганг || Ганг дарёсининг қизи || [[Рабиндранат Тагор]]
|-
| 1956 || Равшан и Зулхумор || Равшан ва Зулҳумор || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]]
|-
| 1956 || Любовь к Родине || Ватан ишқи || Зиннат Фатхуллин
|-
| 1956 || Сундук секретов || Сирли сандиқ || И. Ахмедов
|-
| 1957 || [[«Алпамыш» эпосу|Алпамыш]] || [[«Алпамыш» эпосу|Алпомиш]] || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]]
|-
| 1957 || Юлдуз || Юлдуз || [[Самед Вургун]]
|-
| 1958 || Ойгул и Бахтияр || Ойгул ва Бахтиёр || Хамид Алимджан
|-
| 1958 || Именем революции || Революция номи билан || М. Шатров
|-
| 1959 || Орзигул || Орзигул || Турсун Собиров
|-
| 1959 || Ашик Гариб и Шахсанам||Ошиқ Ғариб ва Шоҳсанам|| Ахмад Бобожон
|-
| 1959 || Тайфун || Тайфун || Ахмад Бобожон
|-
| 1959 || Секреты паранджи || Паранжи сирлари || [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]]
|-
| 1960 || На высокой земле || Баланд ерда || [[Кубанычбек Маликов]]
|-
| 1960 || Ташбалта влюблён ||Тошболта ошиқ || Хамид Гулям
|-
| 1960 || Принцесса Турандот ||Малика Турандот || Карло Гоцци
|-
| 1961 || Если твоя голова кривая || Башаранг қийшиқ бўлса || Рихси Орифжонов
|-
| 1961 || Дилором|| Дилором || [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]]
|-
| 1962 || Два браслета || Икки билакузук || [https://archive.li/gDgg2 Шукур Саъдулла]
|-
| 1962 || [[Б.Жакиевдин "Атанын тагдыры" драмасы|Судьба отца]] || [[Б.Жакиевдин "Атанын тагдыры" драмасы|Отанинг тақдири]] || [[Жакиев Бексултан|Бексултан Жакиев]]
|-
| 1963 || Дитя || Фарзанд || Мухаммаджон Хайруллаев
|-
| 1963 || Голос из гроба || Тобутдан товуш || Абдулла Каххар
|-
| 1963 || Мели хоббон, Наби товон || Мели ҳаббону Наби товон || Яхёхон Маматхонов
|-
| 1964 || Трагедия поэмы || Ғазал фожиаси || Ахмад Бобожон
|-
| 1964 || Дорогие девушки || Жон қизлар || Байсеитов, Шангитбоев
|-
| 1964 || Отелло || Отелло || [[Уильям Шекспир]]
|-
| 1964 || Чертова девушка || Шайтон қиз || [[Касымалы Жантөшев]]
|-
| 1964 || Нимми ||Нимми || [[Премчанд]]
|-
| 1965 || Гули сиёх || Гули сиёҳ || Сахиб Жамал
|-
| 1965 || Любовь в молодости || Ёшликда берган кўнгил || Зиннат Фатхуллин
|-
| 1965 || Горный беркут || Тоғ бургути || [[Касымалы Жантөшев]]
|-
| 1965 || Полёт беркута || Бургутнинг парвози || [[Иззат Султанов|Иззат Султан]]
|-
| 1966 || Неизвестный человек || Номаълум киши || [[Иззат Султанов|Иззат Султан]]
|-
| 1966 || Гул и Навруз ||Гул ва Наврўз || [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]]
|-
| 1966 || Материнское поле ||Момо ер|| [[Чыңгыз Айтматов]]
|-
| 1966 || Парвона || Парвона|| Уйгун
|-
| 1967 || Дилором || Дилором || [[Алишер Навои]]
|-
| 1967 || Абдулла Набиев || Абдулла Набиев|| [https://www.centrasia.org/person2.php?st=1095202218 Адхам Рахмат]
|-
| 1967 || Сваты ||Қудалар || [https://web.archive.org/web/20190221064815/http://taqvim.uz/uzc/event/view/2167 Уткир Рашид]
|-
| 1967 || Девушка с усами || Мўйловли қиз || [[Касымалы Жантөшев]]
|-
| 1968 || Скорпион из алтаря || Меҳробдан чаён|| [[Абдулла Кадыри]]
|-
| 1968 || Стряпуха замужем || Пазанда куёвга чиқди || Анатолий Софронов
|-
| 1968 || Новая невеста || Янги келин|| [[Тойбаев, Мырзабек Раевич|Мырзабек Тойбаев]]
|-
| 1968 || Меж двух огней || Икки ўт орасида|| Бекниёзов, Исмаилов
|-
| 1968 || Сожаление || Пушаймон|| [[Абдугани Абдугафуров]]
|-
| 1969 || Женитьба || Уйланиш|| [[Гоголь, Николай Васильевич|Н. В. Гоголь]]
|-
| 1969 || Странные вещи || Ажаб савдолар|| Хамид Гулям
|-
| 1969 || Могучая волна || Қудратли тўлқин|| [[Рашидов Шараф Рашидович|Шараф Рашидов]]
|-
| 1969 || Когда заря взойдёт над Ферганой || Фарғонада тонг отгунча|| Мирзакалон Исмоилий
|-
| 1970 || Кто смеётся последним || Йиқилган тойганга кулар|| [[Абдумомунов, Токтоболот|Т. Абдумомунов]]
|-
| 1970 || Невеста за 5 сом || Беш сўмлик келин|| Мамед Саид Ордубади
|-
| 1970 || Дешёвый жених || Арзон куёв|| [https://web.archive.org/web/20180317092810/http://e-adabiyot.uz/kitoblar/malumot/515-antologiya.html Шухрат]
|-
| 1970 || Требуется лжец || Ёлғончи даркор|| Димитрис Псафас
|-
| 1971 || Приключения Чанду || Чандунинг саргузаштлари|| А.Д. Иловайский
|-
| 1971 || Обман по шариату || Ҳийлаи шаръий|| [[Решат Нури Гүнтекин]]
|-
| 1971 || Рустам || Рустам|| Умаржон Исмаилов
|-
| 1971 || Перед рассветом || Тонг олдидан|| [[:ru:Сивцев, Дмитрий Кононович|Суорун Омоллоон]]
|-
| 1972 || Чертовое поколение || Шайтон авлод|| Мухтаров
|-
| 1972 || Девушка Атабека || Отабекнинг қизи|| [[Абдумомунов, Токтоболот|Токтоболот Абдумомунов]]
|-
| 1972 || Зло от аппетита || Балойи нафс || [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 1973 || Начало жизни || Ҳаётнинг бошланиши|| Абдукаххор Маннонов
|-
| 1973 || Гроза || Момақалдироқ|| [[Островский, Александр Николаевич|Александр Островский]]
|-
| 1973 || Ташбалта влюблён || Тошболта ошиқ|| Хамид Гулям
|-
| 1973 || Горная красавица || Тоғ гўзали|| Саидмуродов
|-
| 1974 || Куйдирмаган кундош || Куйдирмаган кундош|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 1974 || Красавица || Соҳибжамол|| Жура Махмудов
|-
| 1974 || Аширбой || Аширбой|| [[Токомбаев, Аалы|Аалы Токомбаев]]
|-
| 1974 || Преступление без наказания || Жазосиз жиноят|| Рихси Орифжонов
|-
| 1974 || Бунт невесток || Келинлар қўзғолони|| Саид Ахмад
|-
| 1975 || Орзигул || Орзигул|| Турсун Собиров
|-
| 1975 || Ревизор || Ревизор|| [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]]
|-
| 1975 || Человек издалека || Узоқдаги одам|| Умарахунов
|-
| 1975 || Старики с молодыми душами || Кўнгли ёш қариялар|| Хутаев
|-
| 1975 || Адолат || Адолат|| Исмаил Акрам
|-
| 1976 || Рука друга || Дўстим қўли|| Мехрибон Назаров
|-
| 1976 || Никому не говори || Ҳеч кимга айтма|| [[Абдумомунов, Токтоболот|Т. Абдумомунов]]
|-
| 1976 || Шутник Али || Масхарабоз Али|| Бабаханов
|-
| 1976 || Сундук секретов || Сирли сандиқ|| Ахмедов
|-
| 1977 || Переполох перед свадьбой || Тўй олдидан тўполон|| Папаян
|-
| 1977 || Уркуя || Урқуя|| [[Байтемиров, Насирдин|Насридин Байтемиров]]
|-
| 1977 || Наследство отцов || Оталар мероси|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 1977 || Жалость к животному || Армонли жонивор|| [[Токомбаев, Аалы|Аалы Токомбаев]]
|-
| 1978 || Легендарная личность || Афсонавий шахс|| Сахиб Джамал
|-
| 1978 || Разбойник и гончар || Қароқчи билан кулол|| [http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1013880940 Мехмон Бахти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180307151019/http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1013880940 |date=2018-03-07 }}
|-
| 1978 || [[:ru:Симург|Семург]] || Семурғ|| [[:ru:Зульфия (поэтесса)|Зульфия]]
|-
| 1978 || Святой город || Муқаддас шаҳар|| [[:ru:Арбузов, Алексей Николаевич|А.Н. Арбузов]]
|-
| 1978 || Любовь к Родине || Ватан ишқи|| [[:ru:Фатхуллин, Зиннат Равилович|З. Фатхуллин]]
|-
| 1979 || Старый холостяк || Қари бўйдоқ|| [[Тойбаев, Мырзабек Раевич|Мирзабек Тойбаев]]
|-
| 1979 || Гул и Навруз || Гул ва Наврўз|| [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]]
|-
| 1979 || [:ru:[Васса Железнова]] || Васса Железнова|| [[Максим Горький]]
|-
| 1979 || Весна || Баҳор|| [[:ru:Тахмасиб, Мамедгусейн Абасгули оглы|М. Тахмасиб]]
|-
| 1979 || [[:ru:Бунт невесток (фильм)|Бунт невесток]] || Келинлар қўзғолони|| [[:ru:Хусанходжаев, Саид Ахмад|Саид Ахмад]]
|-
| 1980 || Два браслета || Икки билакузук|| [https://archive.today/20180306123216/http://ijod.uz/?p=5306 Шукур Саъдулла]
|-
| 1980 || Гипноз-2 || Гипноз-2|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 1980 || Неркес || Неркес|| [[:ru:Кербабаев, Берды Мурадович|Берди Кербабаев]]
|-
| 1980 || [[:ru:Мещанин во дворянстве]] || Сохта оқсуяк|| [[Мольер]]
|-
| 1981 || Белый жеребец || Оқ тулпор|| [[Садыбакасов, Шатман|Шатман Садыбакасов]]
|-
| 1981 || Посмертный долг || Қиёмат қарз|| [[:ru:Умарбеков, Ульмас Рахимбекович|Улмас Умарбеков]]
|-
| 1981 || Дорога в Чаткал || Чотқолга йўл|| Максим Каримов
|-
| 1981 || Дешёвый зять || Арзон куёв|| [https://web.archive.org/web/20180317092810/http://e-adabiyot.uz/kitoblar/malumot/515-antologiya.html Шухрат]
|-
| 1982 || Приглашаем на свадьбу || Тўйлар муборак|| [[Хашимов, Уткир|Уткир Хашимов]]
|-
| 1982 || [[:ru:Медея]] || Медея|| [[:ru:Эврипид]]
|-
| 1982 || [[Омар Хайям]] || Умар Хайём|| [[Решат Нури Гүнтекин|Гүнтекин]]
|-
| 1982 || Не зная наступил колючку || Билмайин босдим тиконни|| [[Иззат Султанов|Иззат Султан]]
|-
| 1983 || Изобретательный Талмас || Топқир Толмас|| [[:ky:Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 1983 || Кровавый мираж || Қонли сароб|| [[:ru:Азимов, Сарвар Алимджанович|Сарвар Азимов]]
|-
| 1983 || [[:ru:Тахир и Зухра]] || Тоҳир ва Зуҳра|| [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]]
|-
| 1983 || [[:ru:Первый учитель]] || Биринчи ўқитувчи|| [[:ru:Айтматов, Чингиз Торекулович|Чингиз Айтматов]]
|-
| 1983 || [[:ru:В ночь лунного затмения (пьеса)|В ночь лунного затмения]] || Ой тутилган кунда|| [[Мустай Карим]]
|-
| 1984 || Конец традиций || Одат ҳалокати|| Мехрибон Назаров
|-
| 1984 || Дорогие девушки || Жон қизлар|| Байсеитов, Шангитбаев
|-
| 1985 || [[:ru:Похождения Насреддина]] || Хўжа Насриддин|| [[:ru:Виткович, Виктор Станиславович|В. Виткович]]
|-
| 1985 || Путешествие в мир тайн || Сирлар дунёсига саёҳат|| Умаржон Алимжанов
|-
| 1985 || Зебунисо || Зебунисо|| [[:ru:Уйгун]]
|-
| 1985 || [[:ru:Мещанин во дворянстве]] || Сохта оқсуяк|| [[Мольер]]
|-
| 1985 || Наследство || Мерос|| [[:ky:Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 1986 || Если не я, то кто? || Мен бўлмасам ким?|| [[:ky:Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 1986 || Полёт || Парвоз|| [[:ru:Уйгун]]
|-
| 1986 || Проделки Майсары || Майсаранинг иши|| [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]]
|-
| 1987 || Кровавый мираж || Қонли сароб|| [[:ru:Азимов, Сарвар Алимджанович|Сарвар Азимов]]
|-
| 1987 || Конфета дружбы || Дўстлик конфети|| Умаржон Алимжанов
|-
| 1987 || Семетей сын [[Манас]]а || Манаснинг ўғли Семетей|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]]
|-
| 1987 || Весна двадцать первого || 21-йил баҳори|| [[:ru:Штейн, Александр Петрович|Штейн]]
|-
| 1988 || Врата судьбы || Тақдир эшиги|| [[:uz:Sharof Boshbekov|Шараф Башбеков]]
|-
| 1989 || Прекрасная принцесса Ташкента || Тошкентнинг нозанин маликаси|| Хайдар Мухаммад
|-
| 1989 || Зять || Куёв|| [[:ru:Хусанходжаев, Саид Ахмад|Саид Ахмад]]
|-
| 1989 || Ёрилтош || Ёрилтош|| [https://archive.today/20180306123216/http://ijod.uz/?p=5306 Шукур Саъдулла]
|-
| 1989 || Адолат || Адолат|| Исмаил Акрам
|-
| 1990 || Враг народа || Халқ душмани|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 1990 || Согдиана || Суғдиёна|| Умаржон Алимжанов
|-
| 1990 || Равшан и Зулхумор || Равшан ва Зулхумор|| [[:ru:Яшен, Камиль|К.Яшин]]
|-
| 1991 || Упрямый зять || Қайсар куёв|| [http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1013880940 Мехмон Бахти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180307151019/http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1013880940 |date=2018-03-07 }}
|-
| 1991 || [[Курманжан Датка]] || Қурмонжон Додхо|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 1992 || 5 жён [[:ru:Ходжа Насреддин|Афанди]] || Афандининг беш хотини|| Иброхим Содиков
|-
| 1992 || Соляная степь || Шўр макон|| [[Гапаров Мурза|Мурза Гапаров]]
|-
| 1992 || Нодира || Нодира|| Хошимжон Раззоков
|-
| 1993 || Путь в рай || Жаннатга йўл|| [[:ru:Арипов, Абдулла|Абдулла Орипов]]
|-
| 1993 || Кто смеётся последним || Йиқилган тойга кулар|| [[Абдумомунов, Токтоболот|Токтоболот Абдумомунов]]
|-
| 1993 || Таинственный колос || Сирли бошоқ|| Равшан Ёриев
|-
| 1993 || Когда земля горит || Ер ёнганда|| [[:ru:Умарбеков, Ульмас Рахимбекович|Улмас Умарбеков]]
|-
| 1994 || Современные зятья || Замонавий куёвлар|| Камилжан Нишанов
|-
| 1994 || Хасан-Хусан разборщики || Ҳасан-Ҳусан разборчилар|| Умаржон Алимжанов
|-
| 1995 || Ташбалта влюблён || Тошболта ошиқ|| [[:ru:Хамид Гулям]]
|-
| 1995 || Семетей сын [[Манас]]а || Манаснинг ўғли Семетей|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]]
|-
| 1995 || Могучая волна || Қудратли тўлқин|| [[:ru:Рашидов, Шараф Рашидович|Шараф Рашидов]]
|-
| 1996 || Сохибкирон (Венценосец) || Соҳибқирон|| [[:ru:Арипов, Абдулла|Абдулла Орипов]]
|-
| 1996 || Хочу умереть, нужен спонсор || Ўлмоқчиман, ҳомий керак|| [[:ky:Гапаров Мурза|Мурза Гапаров]]
|-
| 1996 || [[:ru:Симург|Семург]] || Семурғ|| [[:ru:Зульфия (поэтесса)|Зульфия]]
|-
| 1997 || [[:ru:Чулпан, Абдулхамид Сулейман угли|Чулпан]] || Чўлпон|| [https://web.archive.org/web/20141106221003/http://ijod.uz/?p=1933 Тулан Низам]
|-
| 1998 || Когда выйдет получше || Зўрдан зўр чиқса|| [[:uz:Sharof Boshbekov|Шараф Башбеков]]
|-
| 1998 || Камчибек || Қамчибек|| [[:ky:Жетимишов, Суранчы|Суранчи Жетимишев]]
|-
| 1998 || Золотой кувшин || Олтин кўза|| [https://web.archive.org/web/20180115032801/http://www.nlkg.kg/ru/projects/little-kirghizstan/vsya-nasha-zhizn-%E2%80%93-teatr Эркин Байназаров]
|-
| 1999 || Процентщик Ланкабай || Процентчи Ланкабой|| [[:ky:Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 1999 || [[:ru:Макбет (пьеса)|Макбет]] || Макбет|| У.[[Шекспир]]
|-
| 2000 || Песня о [[Бабур]]е || Бобур ҳақида қўшиқ|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]]
|-
| 2001 || Ёрилтош || Ёрилтош|| [https://archive.today/20180306123216/http://ijod.uz/?p=5306 Шукур Саъдулла]
|-
| 2001 || Одолжи супруга || Эрингни бериб тур|| Сайлавбай Джумагулов
|-
| 2002 || Тайна, унесённая [[:ru:Чингизхан]]ом || Чингизхон олиб кетган сир|| [[Мухтар Шаханов]]
|-
| 2002 || Жизнь || Оби ҳаёт|| Джамал Акматалиев
|-
| 2003 || Когда выйдет получше || Зўрдан зўр чиқса|| [[:uz:Sharof Boshbekov|Шараф Башбеков]]
|-
| 2003 || [[:ru:Чулпан, Абдулхамид Сулейман угли|Чулпан]] || Чўлпон|| [https://web.archive.org/web/20141106221003/http://ijod.uz/?p=1933 Тулан Низам]
|-
| 2004 || Соляная степь || Шўр макон|| [[Гапаров Мурза|Мурза Гапаров]]
|-
| 2004 || [[Улугбек|“Любовь Улугбека”]] || Улуғбек муҳаббати||[[:ru:Шейхзаде, Максуд|Максуд Шайхзада]]
|-
| 2005 || Песня о [[Бабур]]е || Бобур ҳақида қўшиқ|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]]
|-
| 2005 || Золотая девушка || Олтин қиз|| [https://web.archive.org/web/20190824063626/https://saviya.uz/hayot/tarjimai-hol/hayitmat-rasul-1937/ Хайитмат Расул]
|-
| 2006 || Слёзы царицы || Маликанинг кўз ёши|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2006 || Эгривой и Тўгривой || Эгривой ва Тўғривой|| Айбек Юлдашев
|-
| 2007 || Лес чудес || Ғаройиботлар ўрмони|| Иномжон Турсунов
|-
| 2007 || Исповедь || Муножот|| [[:ru:Зульфикаров, Тимур Касимович|Тимур Зулфикаров]]
|-
| 2008 || [[:ru:Лейла и Меджнун]] || Лайли ва Мажнун|| Хуршид
|-
| 2008 || Друзья петушатники || Хўрозбоз жўралар|| [https://web.archive.org/web/20180115032801/http://www.nlkg.kg/ru/projects/little-kirghizstan/vsya-nasha-zhizn-%E2%80%93-teatr Эркин Байназаров]
|-
| 2008 || Вечные судороги || Мангу талваса|| У. [[Шекспир]], А.С. [[Пушкин]]
|-
| 2009 || Далёкий путь в Мекку || Макка сари олис йўл|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2009 || Старики озорники || Бу чоллар ёмон чоллар|| [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/hakimov_oxunjon Охунжон Хакимов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180821160549/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/hakimov_oxunjon |date=2018-08-21 }}
|-
| 2009 || Неблагодарные || Ношукурлар|| Насрулла Кабул
|-
| 2009 || Волшебный мешок || Сеҳрли қоп|| [[:uz:Olimjon Salimov|Олимжон Салимов]]
|-
| 2010 || [[:ru:Плаха (роман)|Плаха]] || Қиёмат|| [[:ru:Айтматов, Чингиз Торекулович|Чингиз Айтматов]]
|-
| 2010 || Слёзы царицы || Маликанинг кўз ёши|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2010 || Ловушка || Фитна|| Насрулла Кабул
|-
| 2010 || Жаркынай || Ёрқинойим|| [[:ky:Иманалиев, Кайрат|Кайрат Иманалиев]]
|-
| 2011 || Далёкий путь в Мекку || Макка сари олис йўл|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2011 || Слёзы царицы || Маликанинг кўз ёши|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2011 || [[:ru:Лейла и Меджнун]] || Лайли ва Мажнун|| Хуршид
|-
| 2011 || Старики озорники || Бу чоллар ёмон чоллар|| [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/hakimov_oxunjon Охунжон Хакимов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180821160549/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/hakimov_oxunjon |date=2018-08-21 }}
|-
| 2012 || Царица змей || Илонлар маликаси|| Ином Турсунов
|-
| 2012 || Боль болью не лечат || Қалбга озор етмасин|| [[Жакиев Бексултан|Б. Жакиев]]
|-
| 2012 || Разум и Алчность || Ақл ва Очкўзлик|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 2012 || Путешествие в империю Лжи || Ёлғон империясига саёҳат|| [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]]
|-
| 2013 || Слёзы царицы || Маликанинг кўз ёши|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2013 || Далёкий путь в Мекку || Макка сари олис йўл|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2013 || [[:ru:Лейла и Меджнун]] || Лайли ва Мажнун|| Хуршид
|-
| 2013 || Боль болью не лечат || Қалбга озор етмасин|| [[Жакиев Бексултан|Б. Жакиев]]
|-
| 2013 || Исповедь || Муножот|| [[:ru:Зульфикаров, Тимур Касимович|Тимур Зулфикаров]]
|-
| 2014 || Семетей сын [[Манас]]а || Манаснинг ўғли Семетей|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]]
|-
| 2014 || [[:ru:Слуга двух господ]] || Икки хўжайинга бир қул|| [[:ru:Гольдони, Карло|К.Гольдони]]
|-
| 2014 || [[:ru:Плаха (роман)|Плаха]] (Плач волчицы) || Қиёмат|| [[:ru:Айтматов, Чингиз Торекулович|Чингиз Айтматов]]
|-
| 2014 || Часы времени || Вақт соати||
|-
| 2014 || Прости меня || Кечир мени|| Гуласал Алиева
|-
| 2015 || Барсбек [[:ru:каган]] || Барсбек хоқон|| [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2015 || 5 жён [[:ru:Ходжа Насреддин|Афанди]] || Афандининг беш хотини|| Иброхим Содиков
|-
| 2015 || Боль болью не лечат || Қалбга озор етмасин|| [[Жакиев Бексултан|Б. Жакиев]]
|-
| 2015 || Шесть жён на одного вдовца || Бир бевага олти хотин||
|-
| 2015 || [[:ru:Маугли (персонаж)|Маугли]] || Маугли|| [[:ru:Киплинг, Редьярд|Д.Р.Киплинг]]
|-
| 2016 || Барсбек || Барсбек || [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2016 || Сердце матери || Она юраги || М. Камилжанов
|-
| 2016 || Шесть жён на одного вдовца || Бир бевага олти хотин||
|-
| 2016 || [[:ru:Манас]] Великодушный || Саҳоватли Манас|| [[Садыков, Жалил|Жалил Садиков]]
|-
| 2017 || Душевные смятения Бабура || Бобур туғёни|| [[:ru:Кадыров, Пиримкул|П. Кодиров]]
|-
| 2017 || Тайны зеркала || Кўзгу сири|| [[:kk:Рахымжан Отарбаев|Р. Отарбаев]]
|-
| 2017 || [[:ru:Ричард III (пьеса)|Ричард III]] || Ричард III || [[Уильям Шекспир]]
|-
| 2017 || Зумрад и Киммат || Зумрад ва Қиммат|| Узбекская народная сказка
|-
| 2018 || Звезда надежды ([[:ru:Пегий пёс, бегущий краем моря (повесть)|Пегий пёс, бегущий краем моря]]) || Умид юлдузи|| [[:ru:Айтматов, Чингиз Торекулович|Чингиз Айтматов]]
|-
| 2018 || Небеса полны милосердия || Осмоннинг бағри кенг || Сирожиддин Салохиддинов
|-
| 2018 || Дураки || Жиннилар || Иранская народная сказка
|-
| 2019 || [[:ru:Король Лир]] || Қирол Лир || [[Уильям Шекспир]]
|-
| 2020 || Корона || Тож || [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2020 || К старухе пришла прачка || Кир ювувчи кампирнинг олдига келди || Мукаддас Мамадалиева
|-
| 2020 || Крик аистов || Лайлакларнинг йиғиси || [[Раев Султан Акимович|Султан Раев]]
|-
| 2021 || Коркут || Қўрқут || [[Кайрат Иманалиев]]
|-
| 2021 || Надежда || Умид || [[Кайрат Иманалиев]]
|-
| 2021 || Тоска по Бабуру || Бобур соғинчи || [[:ru:Хуршид Даврон]]
|-
| 2021 || Последняя жертва войны || Урушнинг сўнгги қурбони || [[:ru:Хашимов, Уткир|Уткир Хашимов]]
|-
| 2022 || Самар Бону || Самар Бону || Сохибахон Хошимова
|-
| 2022 || Немая невеста || Соқов келин || Рихсивой Муҳаммаджонов
|-
| 2022 || Буратино и Джек Воробей || Буратино ва Жек Воробей || Эркин Бойназаров
|-
| 2023 || [[:ru:Аттила (опера)|Аттила]] || Аттила || Юнус Огуз
|-
| 2023 || Поменяю своё сердце || Юрагимни алмаштираман || Халима Ахмедова
|-
| 2023 || Напрасная клятва || Беҳуда қасам || Эркин Бойназаров
|-
| 2023 || Катастрофа и разум || Офат ва ақл ||
|-
| 2023 || [[:ru:Приключения Чиполлино|Чипполино]] || Чипполино || [[:ru:Родари, Джанни|Джанни Родари]]
|-
|}
* [[1919]] жыл - [[Бехбудий Махмудкожо|М.Бехбудий]] «Падаркуш», [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]] "[[Түркстан]]дык [[табып]]".
* [[1920]] жыл - [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Уулануулган өмүр».
* [[1921]] жыл - [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий] «Жетим».
* [[1922]] жыл - [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Ушакчылардын жазасы».
* [[1923]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Лолахон».
* [[1924]] жыл - Махмуд Рахмон «Түштүктөн рапорт».
* [[1925]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] жана [http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ М. Мухамедов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826214822/http://people.ziyonet.uz/ru/person/view/muhamedov_muzaffar_ |date=2018-08-26 }} «Гулсара».
* [[1926]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Эки коммунист».
* [[1927]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Достор».
* [[1928]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Ичиндеги».
* [[1929]] жыл - [https://web.archive.org/web/20190823130559/https://ziyouz.uz/ozbek-ziyolilari/gulom-zafariy/ Гулом Зафарий] «Халима», К. Яшин «Ажи-ажи».
* [[1930]] жыл - Умаржон Исмоилов «[[Пахтачылык|Пахта]] талаасындеги тарыхтар».
* [[1931]] жыл - [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] «Үйлөнүү».
* [[1932]] жыл - [[:ru:Уйгур-Маджидов, Маннон|Маннон Уйгур]] «Котормочу».
* [[1933]] жыл - [[Узеир Гажибеков]] "Аршин мал алан".
* [[1934]] жыл - [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] "Текшеруучу".
* [[1935]] жыл - Назир Сафаров, Зиё Саид «Тарых сүйлөөйт», [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Өрттөөйбуз».
* [[1936]] жыл - [[Турусбеков Жусуп|Ж. Турусбеков]] [[Ажал ордуна (драма)|«Ажал ордуна»]], [[:ru:Тренёв, Константин Андреевич|К. Тренёв]] [[:ru:Любовь Яровая (спектакль, 1951)|"Любовь Яровая"]], Тожизода «Комсомолдук взвод».
* [[1937]] жыл - [[Шиллер Иоган Кристоф Фридрих|Шиллер]] «Алдоо жана сүйүү», Ш. Хуршид [[«Фархад менен Ширин»]].
* [[1938]] жыл - [[Гольдони Карло|К.Гольдони]] «Эки мырзанын малайы», [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] «[[Өзбекстан]] кылычы».
* [[1939]] жыл - [[:ru:Билль-Белоцерковский, Владимир Наумович|Билль-Белоцерковский]] «Чек арачылар», [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Бай жана батрак», [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] [[:ru:Тахир и Зухра|"Тахир менен Зухра"]].
* [[1940]] жыл - [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Холисхон», [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Бороон».
* [[1941]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] жана М.Мухамедов «Гулсара», Хуршид [[:ru:Лейли и Маджнун|"Лейли менен Меджнун"]], [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] «Курбан Умаров».
* [[1942]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Оккупанттарга өлум!», [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «Майсаранын жоруктары», [[Корнейчук Александр Евдокимович|Корнейчук]] "Фронт".
* [[1943]] жыл - [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] «Даврон ата», Умаржон Исмоилов «Зафар».
* [[1944]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|К. Яшин]] «Нурхон», Мамед Саид Ордубади «5 сомдук келин».
* [[1945]] жыл - Уйгун «Жашоо ыры».
* [[1946]] жыл - Мухтаров «Аялдын абийири».
* [[1947]] жыл - Уйгун «Жаз», Хуршид [[«Фархад менен Ширин»]].
* [[1948]] жыл - [[:ru:Тренёв, Константин Андреевич|К. Тренёв]] «Кызыл галстук», Уйгун «Жашоо ыры», Уйгун «Алтынкуль».
* [[1949]] жыл - З. Фатхуллин «Желекчелер», Хамид Алимджан [[Зымырык|«Семург»]].
* [[1950]] жыл - Исмоил Акрам «Адилеттүүлүк», [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] [[«Алпамыш» эпосу|"Алпамыш"]].
* [[1951]] жыл - [[Бөкөнбаев, Жоомарт|Ж. Бөкөнбаев]] «[[Токтогул Сатылганов|Токтогул]]», Хуршид «Лейли менен Меджнун».
* [[1952]] жыл - Шукур Саъдулла «Ёрилтош», Махмуд Рахмон «Кубаныч», Абдулла Каххар «Жибек сузана».
* [[1953]] жыл - [[Иззат Султанов|Иззат Султан]] «[[Алишер Навои]]», [[Лысенко, Николай Витальевич|Н. Лысенко]] «Наталка Полтавка», [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Нурхон».
* [[1954]] жыл - Шукур Саъдулла «Талаада майрам», Бахром Рахмонов «Жүрөк сыры».
* [[1955]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Офтобхон», [[Тагор Рабиндранат|Рабиндранат Тагор]] «Ганг дарыясынын кызы».
* [[1956]] жыл - [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Равшан жана Зулхумор», З .Фатхуллин «Ата-Мекенди сүйүү», И. Ахмедов «Сырлар сандыгы».
* [[1957]] жыл - Сабир Абдулла [[«Алпамыш» эпосу|"Алпамыш"]], [[Вургун Самед|Самад Вургун]] «Юлдуз».
* [[1958]] жыл - Хамид Алимджан «Ойгул жана Бахтиёр», М. Шатров «Революция аты менен».
* [[1959]] жыл - Турсун Собиров «Орзигул», Ахмад Бобожон «Ашик Гариб менен Шахсанам», А. Бобожон «Тайфун», [[Хамза Хакимзаде Ниязи|Хамза]] «[[Паранжы]] сырлары».
* [[1960]] жыл - [[Кубанычбек Маликов]] «Бийик жерде», Хамид Гулям «Ташбалта ашык», Карло Гоцци «Каныша Турандот».
* [[1961]] жыл - Рихси Орифжонов «Эгерде башы кыйшык болсо», [[:ru:Яшен, Камиль|Комил Яшин]] «Дилором».
* [[1962]] жыл - Шукур Саъдулла «Эки билерик», [[Бексултан Жакиев]] [[Б.Жакиевдин "Атанын тагдыры" драмасы|«Атанын тагдыры»]].
* [[1963]] жыл - Мухаммаджон Хайруллаев «Бала», Абдулла Каххар «Табыттан добуш», Яхёхон Маматхонов «Мели хоббон, Наби товон».
* [[1964]] жыл - Ахмад Бобожон «Поэма трагедиясы», Байсеитов, Шаңгытбаев «Бали, бали, кыздар ай», [[Шекспир]] «Отелло», [[Жантөшев, Касымалы|Касымали Жантөшев]] «Шайтан кыз», [[Премчанд]] «Нимми».
* [[1965]] жыл - Сахиб Жамал «Гули сиёх», З. Фатхуллин «Жаштыктагы сүйүү», [[Жантөшев, Касымалы|Касымали Жантөшев]] «Тоо бүркүтү», [[Иззат Султанов|Иззат Султан]] «Бүркүт учушу».
* [[1966]] жыл - [[Иззат Султанов|Иззат Султан]] «Белгисиз киши», [[:ru:Абдулла, Сабир|Сабир Абдулла]] «Гул менен [[Нооруз]]», [[Чыңгыз Айтматов]] «[[Саманчынын жолу (роман)|Саманчынын жолу]]», Уйгун «Парвона».
* [[1967]] жыл - [[Алишер Навои]] «Дилором», Адхам Рахмат «Абдулла Набиев», Уткир Рашид «Жуучу», [[Жантөшев, Касымалы|Касымали Жантөшев]] «Кыз муруту менен».
* [[1968]] жыл - [[Абдулла Кадыри]] «Төркүнөн чаян», Анатолий Софронов «Ашпозчу аял эрге тийди», [[Тойбаев, Мырзабек Раевич|Мирзабек Тойбаев]] «Жаңы келин», [[Бекниязов Жайлообек|Ж. Бекниязов]], Исмаилов «Эки от ортосунда», [[Абдугани Абдугафуров]] «Өкүнүч».
* [[1969]] жыл - [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] "Үйлөнүү", Хамид Гулям «Укмуштуу нерсе», [[Рашидов Шараф Рашидович|Шараф Рашидов]] «Кубаттуу толкун», Мирзакалон Исмоилий «Ферганада таң чыкты".
* [[1970]] жыл - [[Абдумомунов, Токтоболот|Токтоболот Абдумомунов]] «Жыгылган оогонго күлөт», Мамед Саид Ордубади «5 сомдук келин», Шухрат «Арзан куйөө», Димитрас Псафас «Жалганчы керек».
* [[1971]] жыл - А.Д. Иловайский «Чандунун укмуштуу окуясы», [[Решат Нури Гүнтекин|Гүнтекин]] «Шариат менен алдоо», Умаржон Исмаилов «Рустам», [[:ru:Сивцев, Дмитрий Кононович|Суорун Омоллоон]] «Таң алдында».
* [[1972]] жыл - Мухтаров «Шайтан муун», [[Абдумомунов, Токтоболот|Токтоболот Абдумомунов]] «Атабектын кызы», [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Балойи нафс».
* [[1973]] жыл - Абдукаххор Маннонов «Жашоонун башталышы», [[Островский, Александр Николаевич|Александр Островский]] "Добул", Хамид Гулям «Ташбалта ашык», Саидмуродов «Тоо сулуусу».
* [[1974]] жыл - [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Куйдирмаган кундош», Жура Махмудов «Сулуу», [[Токомбаев, Аалы|Аалы Токомбаев]] «Ашырбай», Рихси Орифжонов «Жазасы жок кылмыш», Саид Ахмад «Келиндер козголоңу».
* [[1975]] жыл - Турсун Сабиров «Орзигул», [[Гоголь, Николай Васильевич|Н.В. Гоголь]] "Текшерүчү", Умарахунов «Алыстагы адам», Хутаев «Карыялар жаш жаны менен», Исмаил Акрам «Адилеттүүлүк».
* [[1976]] жыл - Мехрибон Назаров "Достун колу", [[Абдумомунов, Токтоболот|Т. Абдумомунов]] «Эч кимге айтпа», Бабаханов «Тамашакөй Али», Ахмедов «Сырлар сандыгы».
* [[1977]] жыл - Папаян «Той алдында дүрбөлөн", [[Байтемиров, Насирдин|Насриддин Байтемиров]] «[[Салиева Уркуя|Уркуя]]», [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Аталардын мурасы», [[Токомбаев, Аалы|Аалы Токомбаев]] «Жаныбарга боор ооруу».
Мындан тышкары, театр сахнасында көптөгөн [[концерт]]тик программалар коюлган.
== Башкы [[режиссёр]]лор ==
# [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] ([[1914]]-[[1932]] жылдары)
# Болта Махмудов ([[1941]] жылга чейин)
# [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] ([[1942]]-[[1949]] жылдары)
# Гуломжон Исроилов
# Фаина Анатольевна Литвинская ([[1957]]-[[1967]] жылдары)
# Собиржон Юлдашев
# Эркин Муродов
# Журабой Махмудов ([[1971]]-[[1975]] жылдары)
# Салохиддин Умаров
# Махмуджон Гуломов
# [[Ибраев, Бообек|Бообек Ибраев]]
# Абдурашид Бойтемиров
# [https://uz.wikipedia.org/wiki/Mugʻanniy_(Gʻanijon_Xolmatov) Ганижон Холматов]<ref>{{Cite web |title=<small>Ўшда Муғанний хотираси ёдга олинмоқда</small> |url=https://www.ozodlik.org/a/26833044.html |accessdate=2018-03-03 |archivedate=2018-03-03 |archiveurl=https://archive.today/20180303112330/https://www.ozodlik.org/a/26833044.html }}</ref> ([[2007]] жылга чейин)
# Каримжон Юлдашев
# Набижон Мамажонов
== Театрдын көркөм жетекчилери ==
# [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] ( [[1914]]-[[1932]] жылдары)
# Болта Махмудов ([[1941]] жылга чейин)
# С. Григорьян ([[1941]]-[[1942]] жылдары)
# [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]] ([[1942]]-[[1949]] жылдары)
# Зиёйдин Камолов ([[2016]]-[[2018]] жылдары)
# Равшан Турсунов [[2018]] жылдан.
== Театрдын [[директор]]лору ==
# [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]] ( [[1914]]-[[1932]] жылдары)
# Солихон Ахмаджонов
# Бобохон Ортиков
# Абдугани Нурбоев
# Салимжон Ёдгоров
# Фаттох Мансуров
# Лутфулла Исаков
# Махмуджон Умаров
# Алихон Жураев
# Нурмамат Солиев
# Солижон Розиков
# Мухаммадусмон Азизов
# Комилжон Восилов
# Хошимжон Юлдашев
# Набижон Мамажонов (4 май [[2015]]-1 июль [[2019]])
#Азам Абдуразаков (2019 жылдан)
== Колдонулган [[адабият]]тар ==
# [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5 том, 763 бет. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: [[Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору]], [[2014]]. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7
# Энциклопедия Ошской области, Академия Наук Киргизской ССР. Раздел Театральная жизнь, [[1987]] жыл.
# Национальная Энциклопедия Узбекистана, Академия Наук Республики Узбекистан, г. [[Ташкент]], [[2000]]-[[2006]] годы (буква Ў, стр.219), Государственное научное издательство ««Узбекская национальная энциклопедия», [[Ташкент]]<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O%27%20harfi.pdf |accessdate=2015-12-11 |archivedate=2021-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210830225628/https://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O%27%20harfi.pdf }}</ref>.
# [[Кадыров Ысмайыл (М.Жаныбек)|Ысмайыл Кадыров]] [[«Кыргыздын гиннесс китеби»]], [[Бишкек]], "Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору", [[2008]] жыл. 216 б., 94 бет — ISBN 978-9967-14-059-2. (кирг.)<ref>{{Cite web |title=<small>«Кыргыздын Гиннес китеби» 94 бет</small> |url=http://studydoc.ru/doc/247002/tekst-tolugu-menen-word-formatynda-k%D3%A9ch%D2%AFr%D2%AFls%D2%AFn |accessdate=2016-09-11 |archivedate=2018-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181014203441/http://studydoc.ru/doc/247002/tekst-tolugu-menen-word-formatynda-k%D3%A9ch%D2%AFr%D2%AFls%D2%AFn }}</ref>.
# [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] "Ошский узбекский музыкальный театр", Фрунзе шаары: Кыргызстан, [[1980]] жыл. - 59 с. 21 см, ББК 85.4. (узб.), (рус.) и (кирг.)<ref>[http://search.rsl.ru/ru/record/01001001622 Ошский узбекский музыкальный театр]</ref>.
# [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Видные сыновья Оша», [[Ош шаары]]: Ошская областная типография, [[2000]] жыл — 176 с. (узб.) и (рус.)
# [[Абдугани Абдугафуров|А. Абдугафуров]] «Ошский академический театр», [[Ош шаары]], "Азия Принт", [[2010]] жыл, — 52 с. (узб.)
# [["Кыргызстандын гүлдөп-өсүшү үчүн" энциклопедиясы]] ("Во имя процветания Кыргызстана" Энциклопедическое издание о выдающихся узбеках Кыргызстана) Под рук. Жураева Б.Ж. ([[:ky:Абдугани Абдугафуров|Абдугафуров А.]], Рахманов Д.Д. и др.), Ош, "Ризван", 2017, страницы 27-32, 287-309, страниц 336| ISBN= 978-9967-18-344-5 УДК 351/354. ББК 66,3(2Ки).
# Театральная энциклопедия, Том IV / Глав. ред. С.С. Мокульский, П.А. Марков. — Москва: Гос. науч. изд-во "Сов. энциклопедия", 1965. — С. 241. — 1152 с.
# Киргизская Советская Социалистическая Республика: энциклопедия / глав. ред. Орузбаева Б.О. Институт истории АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Глав. ред. Киргизской сов. энциклопедии, 1982. — С. 432, 443. — 488 с.
# Энциклопедия Ошской области, Раздел "Театральная жизнь" / гл. ред. Орузбаева Б.О. Академия Наук Киргизской ССР. — Фрунзе (Бишкек): Глав. ред. Киргизской сов. энциклопедии, 1987. — С. 109-111. — 445 с. ББК 92я2 (рус.).
# Национальная энциклопедия Узбекистана / Государственное научное издательство "Ўзбекистон миллий энциклопедияси" Академии наук Республики Узбекистан. — Ташкент: Государственное научное издательство "Ўзбекистон миллий энциклопедияси", 2000-2006. — С. 219, буква "Ў". (узб.)
# Национальная энциклопедия «Кыргызстан», 5 том / гл. ред. Асанов Ү.А. Центр Государственного языка и энциклопедии Национальной академии наук Киргизской Республики. — Бишкек: Центр Государственного языка и энциклопедии, 2014. — С. 763. — ISBN 978-9967-14-111-7. (кирг.)
# Кыргызстан: энциклопедия / глав. ред. О. Ибраимов Центр Гос. языка и энциклопедии АН КР. — Фрунзе: Центр Гос. языка и энциклопедии, 2001. — С. 485, 520. — 546 с.
# Искусство советской Киргизии. — Москва; Ленинград: Государственное издательство "Искусство", 1939. — С. 41, 42, 44. — 173 с. Мат-лы к декаде кирг. искусства в Москве. 1939 г.
# Киргизский театр: очерк истории / Львов Н.И. — Москва: Искусство, 1953. — С. 129. — 227 с.
# Культурное строительство в Киргизии: ч. 1. 1930-1941 гг.: Народное образование / Каниметов А.К. Институт истории АН Кирг.ССР. — Фрунзе: Киргизское государственное издательство, 1957. — С. 18, 47.
# Искусство Киргизской ССР / Новиченко Е.И, Сальникова О.И.. — Фрунзе, 1958. — С. 40, 70. — 142 с.
# "Розияхон Муминова "Декада киргизского искусства и литературы в Москве" / Ф.А. Литвинская. — Фрунзе: Киргизгосиздат, 1958. -16 с.: ил.; 20 см.
# Таджихон Хасанова: Нар. артистка Киргиз. ССР / Ф.А. Литвинская. — Фрунзе: Киргизгосиздат, 1958. -20 с.: ил.; 20 см.
# Вопросы коммунистического воспитания / Глав. ред. Алтмышбаев А.А. Институт философия и права АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Изд-во Академии наук Киргизской ССР, 1963. — С. 86, 98. — 99 с.
# Нация и национальные отношения / Глав. ред. Алтмышбаев А.А. Институт философия и права АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Илим, 1966. — С. 91, 92. — 142 с.
# Киргизская ССР в ... году: указатель литературы / Государственная республиканская библиотека Киргизской ССР им. Н.Г. Чернышевского. — Фрунзе: Библиотека, 1966. — С. 467, 468.
# История Киргизской ССР / Глав. ред. Джамгерчинов Б.Д. Институт истории АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Кыргызстан, 1968. — С. 64. — 708 с. УДК 9(С54)
# Библиография Киргизии (Том 4,Выпуск 6) / Ж.Л. Амитин-Шапиро. — Фрунзе: Киргизстан, 1970. — С. 177.
# История советского драматического театра, Том 6 / Москов Институт истории искусств. — Москва: Наука, 1971. — С. 324, 326.
# История киргизского искусства / Салиев А.А. Институт философии и права АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Илим, 1971. — С. 76, 108. — 407 с.
# История советского крестьянства Киргизстана / Шерстобитов В.П. Институт истории АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Илим, 1972. — С. 156, 522. — 610 с.
# Вопросы истории Коммунистической партии Киргизии, том 11 / Институт истории партии при ЦК КП Киргизии. — Фрунзе: Кыргызстан, 1975. — С. 251.
# Путешествие по Южной Киргизии / Картавов М.М. Исаев. А.. — Фрунзе: Кыргызстан, 1978. — С. 21. — 45 с.
# Второй Всесоюзный фестиваль драматургии и театрального искусства народов СССР: сборник справочных и библиографических материалов / Государственная центральная театральная библиотека, Управление театров (Руссия). — Москва: Гос. центр. театральная библиотека, 1979. — С. 10. — 80 с.
# Культурное строительство в Киргизской ССР в годы довоенных пятилеток / Данияров С.С. Институт истории АН Кирг. ССР. — Фрунзе: Изд-во Илим, 1980. — С. 243. — 281 с.
# "Годы и роли: Творч. портр. нар. артистки Кирг. ССР Т. Салиевой" / Ф.А. Литвинская. — Фрунзе: Кыргызстан, 1981. — 76 с. 4 л. ил.; 16 см.
# "Народное движение в ирригационном строительстве Киргизии, 1939-1941 гг." / Будянский Д.М.. — Бишкек: Илим, 1991. — С. 130. — 164 с.
# "Эпос "Манас" и эпическое наследие народов мира" / Аскаров Т.А., Койчуев Т.К.. — Бишкек: Кыргызстан, 1995. — С. 192. — 207 с.
# История милиции Кыргызстана, том 1 / Асаналиев Т.А. Бишкекская высшая школа милиции МВД КР. — Бишкек, 1996. — С. 100-101. (рус.)
# "Социальные тенденции Кыргызской Республики 1999-2003: 2001-2005" / Абдыкалыков О.. — Бишкек: Национальный статкомитет, 2007. — С. 136.
# "Проблематика поэтического слова в кыргызском зарубежье" / Сабирова В.К., Сарыбаева Г., Эрназарова Г.Б.. — Ош: ОшГУ, 2018. — С. 3. (рус.)
# [["Кыргызстандын гүлдөп-өсүшү үчүн" энциклопедиясы]] ("Во имя процветания Кыргызстана" Энциклопедическое издание о выдающихся узбеках Кыргызстана) Под рук. Жураева Б.Ж. ([[:ky:Абдугани Абдугафуров|Абдугафуров А.]], Рахманов Д.Д. и др.), Ош, "Ризван", 2017, страницы 27-32, 287-309, страниц 336| ISBN= 978-9967-18-344-5 УДК 351/354. ББК 66,3(2Ки).
# Одилжон Дадажонов "Тарыхка кайрылып" (узб. "Мозийға қайтиб"), [[Ош шаары]], "Ризван" [[2021]] жыл, - 398 с. ISBN=978-9967-9258-6-1 УДК 821,51. ББК 84.УЗ7-4. Д14. (узб.)<ref>[https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/pfbid025nNihddoY4Pzje6RaHwiNdD5pTXkUBPt78ScpgzJNaoxbuvS8SW6kfBkqMhJD6Fql]</ref>
== Ошондой эле кароо ==
* [[Мадазимов Рахмонберди|Рахмонберди Мадазимов]]
* [[Рахмонов Уринбой|Уринбой Рахмонов]]
* [[Журахон Рахмонов]]
== Тиркемелер ==
{{Reflist|colwidth=30em}}
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20160310012811/http://ru.sputnik.kg/culture/20160117/1021630041.html Спектакль "Барсбек" будет представлять Кыргызстан на международном фестивале в Турции]
* [https://web.archive.org/web/20150202215028/http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm <small>Актёрская династия</small>]
* [https://web.archive.org/web/20150202205819/http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm <small>Они стояли у истоков</small>]
* [http://www.alliance-press.kg/ru/news/view/717 <small>27 марта – Всемирный день театра</small>]
* [http://rus.kg/news_rus/interesno_rus/50898-k-100-letiyu-stareyshego-teatra-kyrgyzstana.html <small>К 100 летию старейшего театра Кыргызстана</small>]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180606231549/http://rus.kg/news_rus/interesno_rus/50898-k-100-letiyu-stareyshego-teatra-kyrgyzstana.html |date=2018-06-06 }}
* [http://slovo.kg/?p=96889 <small>Старейшему театру Кыргызстана — 100 лет</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180426064100/http://slovo.kg/?p=96889 |date=2018-04-26 }}
* [https://daryo.uz/k/2018/03/30/markaziy-osiyodagi-eng-keksa-professional-teatr-100-yoshga-toldi/ <small>Марказий Осиёдаги энг кекса профессионал театр 100 ёшга тўлди</small>]
* [https://24.kg/obschestvo/60162_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ Люди, которые меняли мир]
* [https://24.kg/obschestvo/77551_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ <small>Люди, которые меняли мир</small>]
* [https://web.archive.org/web/20190403110620/https://www.peoplelife.ru/174413 Биографии известных людей]
* [https://web.archive.org/web/20151222091305/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/39812?cl=ru-ru <small>Указ Президента Кыргызстана №354 от 14.10.2004 года</small>]
* [https://web.archive.org/web/20151001122051/http://www.knews.kg/culture/39275_osh_stareyshiy_teatr_respubliki_otmetil_svoe_95-letie/ <small>Ош старейший театр республики отметил своё 95-летие</small>]
* [http://www.24kg.org/kultura/2757/ <small>В Кыргызстане Ошскому узбекскому театру музыкальной драмы 95 лет</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160425211706/http://www.24kg.org/kultura/2757/ |date=2016-04-25 }}
* [http://www.osh.turmush.kg/ru/news:93883 <small>Ошский академический узбекский музыкально-драматический театр имени Бабура 29 ноября отметит своё 95-летие</small>]
* [http://www.for.kg/news-298789-ru.html <small>В Ошском театре имени Бабура за 95-летний период работы поставлено около 600 спектаклей</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180826150333/http://www.for.kg/news-298789-ru.html |date=2018-08-26 }}
* [http://www.ozodlik.org/content/article/26717554.html <small>Ўш ўзбек академик театри 95-йиллигини нишонлади</small>]
* [http://moodle.pharmi.uz/library/books/ensiklopediya/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O'%20harfi.pdf <small>Национальная энциклопедия Узбекистана</small>]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180712190834/http://moodle.pharmi.uz/library/books/ensiklopediya/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O%27%20harfi.pdf |date=2018-07-12 }}
* [https://web.archive.org/web/20170705040903/https://www.open.kg/about-kyrgyzstan/art/theater/115-teatr-kyrgyzstana-v-20-80-godah.html <small>Театр Кыргызстана в 20-80 годах</small>]
* [https://ru.sputnik.kg/culture/20170120/1031370028/vice-premer-uzbekistana-poobeshchal-50-tys-starejshemu-teatru-kr.html <small>Директор ошского театра: вице-премьер Узбекистана пообещал нам $50 тыс.</small>]
* [http://slovo.kg/?p=52879 "Барсбек" покажут на международном фестивале] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402181655/http://slovo.kg/?p=52879 |date=2019-04-02 }}
* [http://www.ehoosha.com/?module=articles&action=view&id=1131 Из истории старейшего театра страны] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180810205404/http://www.ehoosha.com/?module=articles&action=view&id=1131 |date=2018-08-10 }}
* [http://uza.uz/ru/culture/demonstratsiya-druzhby-i-sotrudnichestva-16-02-2017 <small>Демонстрация дружбы и сотрудничества</small>]
* [http://uza.uz/ru/culture/kollektiv-oshskogo-teatra-v-andizhane-14-02-2017<small>Коллектив Ошского театра - в Андижане</small>]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20151117023421/http://teatrbabur.kg/index.php/ru/istoriya-2 <small>Официальный сайт театра</small>]
* [http://www.alliance-press.kg/uz/news/view/35 <small>Открылся 97-сезон театра</small>]
* [http://www.nlkg.kg/ru/society/grimasy-i-kaprizy-obezyany <small>Гримасы и капризы Обезьяны</small>]
* [http://tyup.net/page/babur-atyndagy-osh-mamlekettik-akademik-oacutecopyzbek-muzykaluu-drama-teatry Бабур атындагы Ош Мамлекеттик Академиялык өзбек музыкалуу драма театры] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180810210123/http://tyup.net/page/babur-atyndagy-osh-mamlekettik-akademik-oacutecopyzbek-muzykaluu-drama-teatry |date=2018-08-10 }}
* [https://24.kg/obschestvo/60162_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ Люди, которые меняли мир]
* [http://www.bbc.com/uzbek/uzbekistan-40191001 "Жайдари келин" чегара оша томоша кўрсатди]
* [https://centre1.com/kyrgyzstan/v-oshe-postavili-dushevnye-smyateniya-babura-s-pomoshhyu-uzbekistana/ <small>В Оше поставили «Душевные смятения Бабура» с помощью Узбекистана</small>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180828203242/https://centre1.com/kyrgyzstan/v-oshe-postavili-dushevnye-smyateniya-babura-s-pomoshhyu-uzbekistana/ |date=2018-08-28 }}
* [https://web.archive.org/web/20180210202307/http://www.alliance-press.kg/ru/news/view/614 <small>Пред юбилейный сезон театра имени Бабура</small>]
* [https://web.archive.org/web/20171028185017/http://vlast.kg/art/teatr-imeni-babura-100-let-na-sluzhbe-u-mul-tikul-turalizma-i-polie-tnichnosti/ <small>Театр имени Бабура: 100 лет на службе у мультикультурализма и полиэтничности</small>]
* [https://newspaperarchive.com/frunze-sovetnik-kyrgyzstan-aug-29-1972-p-4/ <small>Газета "Советтик Киргизстан" №203 29.08.1972 г. стр.4</small>]
* [https://www.youtube.com/watch?v=264L-aepbFQ <small>Документальный фильм студия "Кыргызтелефильм" "Ошский государственный узбекский музыкально-драматический театр имени Бабура"</small>]
* [https://yug.kg/item/teatr-imeni-babura-g-osh/ Театр имени Бабура] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190616115840/https://yug.kg/item/teatr-imeni-babura-g-osh/ |date=2019-06-16 }}
* [http://oshshamy.kg/index.php/kg/component/k2/item/2989-kylym-karytkan-babur-teatry Кылым карыткан Бабур театры] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200803182343/http://oshshamy.kg/index.php/kg/component/k2/item/2989-kylym-karytkan-babur-teatry |date=2020-08-03 }}
* [https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/2375693446001652 "Мозийға қараб иш кўрмоғлиқ хайрлиқдир"]
* [https://www.youtube.com/watch?v=FM0JXUMCmDM <small>Рахмонберди Мадазимов ҳақида /"Мозийга қараб иш кўрмоқлик хайрлидир!" 1- қисм</small>]
* [https://web.archive.org/web/20171107023829/http://procella.ru/index.php?do=person&view=9730 Мадазимов Рахмонберди Мадазимович]
* [https://archive.today/20191213144347/http://teatrjurnali.uz/yangiliklar/296-zbek-millij-akademik-drama-teatri-ir-iziston-respublikasiga-tashrif-buyuradi <small>Ўзбек Миллий академик драма театри Қирғизистон Республикасига ташриф буюради</small>]
* [https://www.youtube.com/watch?v=iDEHczRIbHo Известные узбеки из Кыргызстана]
* [https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/2331239363780394 "Мозийға қараб иш кўрмоғлиқ хайрлидир"]
* [http://www.zamonaviy.uz/yangiliklar/markaziy_osiyodagi_eng_keksa_professional_teatr_100_yoshga_to_ldi/2018-03-30-1949 Markaziy Osiyodagi eng keksa professional teatr 100 yoshga to‘ldi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219150233/http://www.zamonaviy.uz/yangiliklar/markaziy_osiyodagi_eng_keksa_professional_teatr_100_yoshga_to_ldi/2018-03-30-1949 |date=2019-12-19 }}
* [https://www.facebook.com/odiljon.dadajonov/posts/2381326545438342 "Мозийға қараб иш кўрмоғлиқ хайрлидир"]
* [https://www.youtube.com/watch?v=w2m4NYRxYyI <small>Болтихожи Султонов ҳақида /"Мозийга қараб иш кўрмоқлик хайрлидир!" 2- қисм</small>]
* [https://zen.yandex.ru/media/id/5e8af4a47dce0e10edfc9675/osh-akademik-zbek-muzykaluu-drama-teatry-kyrgyzstanda-e-baiyrky-borborduk-aziiada-ekinchi-baiyrky-teatry-5eb550d4d86ce72cb4b1908a <small>Ош академик өзбек музыкалуу драма театры - Кыргызстанда эң байыркы, Борбордук Азияда экинчи байыркы театры</small>]
* [https://slovo.kg/ru/news-details/kak-pervaya-lastochka-stala-zolotym-solovyom Как первая ласточка стала золотым соловьём]
* [https://slovo.kg/ru/news-details/ovacii-dlya-babura Овации для Бабура]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория: Ош шаары]]
[[Категория: Кыргыз театры]]
[[Категория:Ош шаарынын Бабур театры| ]]
[[Категория: Кыргыз драматургиясы]]
[[Категория: СССР]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:1914-жыл]]
hu5y72de0mhjou5or778efvb3kfc9os
Вүшхайм
0
58908
651415
583616
2026-08-19T17:46:54Z
-wuppertaler
39611
CoA added
651415
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Вүшхайм
|расмий аталышы = Wüschheim
|сүрөтү = Wueschheim02.jpg
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Wüschheim COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=0 |lat_sec=47
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=25 |lon_sec=24
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Рейнланд-Пфальц
|таблицадагы облус = Рейнланд-Пфальц
|район түрү = Германия району{{!}}Району
|район = Рейн-Хунсрүк
|таблицадагы район = Рейн-Хунсрүк (район){{!}}Рейн-Хунсрүк
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Альфред Швебах
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 3,90
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 440
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 320
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 06761
|почта индекси = 55471
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SIM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 07 1 40 166
|Commons түрмөгүндө = Wüschheim (Hunsrück)
|сайты = http://www.wueschheim.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Вүшхайм''' ({{lang-de|Wüschheim}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Рейн-Хунсрүк (район)|Рейн-Хунсрүк]] районуна кирет.
Калкы — 320 киши (2013-жыл)<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref>. Аянты — 3,90 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''07 1 40 166''. Муниципалитеттин башчысы — Альфред Швебах.
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.wueschheim.de/ Расмий сайты]
{{Рейнланд-Пфальц райондору}}
{{Германия:Рейн-Хунсрүк району:Шаарлар}}
{{RhinelandPalatinate-geo-stub}}
[[Категория:Рейнланд-Пфальц шаарлары]]
hy2kg75x73g0q7hrpzvcp4amcbqhgy1
ЭлТР
0
72751
651412
651267
2026-08-19T16:09:22Z
~2026-45571-53
48724
ЭлТР
651412
wikitext
text/x-wiki
{{Телеканал
|Түсү =
|Тексттин түсү =
|Аталышы = ЭлТР
|Толук аталышы = ЭлТР коомдук телерадиоберүү компаниясы
|Логотип =
[[Файл:ELTR LOGO SMALL.png|280px]]
|Баяндамасы = 2023-жылы колдонуулучу логотип
|Өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
|Берүү чөлкөмү ={{Желек|Жер}} [[Жер]] <br/> {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}<br /> {{Өлкө желеги|Казакстан}} <br /> {{Өлкө желеги|Кытай}} <br/> {{Өлкө желеги|Тажикстан}}<br /> {{Өлкө желеги|Өзбекстан}}<br />{{Өлкө желеги|Орусия}}
|Берүү убактысы = 07:00-00:00 (дүйшөмбү-жума)
07:00-01:00 (ишемби-жекшемби)
|Берүү тилдери = [[Кыргыз тили|Кыргызча]], [[Орус тили|Орусча]]
|Борбордук = {{Шаар желеги|Бишкек}}
|Сүрөттүн форматы = 4:3:SDTV 16:9:SDTV
|Каналдын багыты = Мамлекеттик
|Алгачкы берүү күнү = Теле - [[1970-жыл]] </br>(Радио - [[2020-жыл]])
|Акыркы берүү күнү =
|Жабылуу себеби =
|Өзгөртөт =
|Өзгөрткөн =
|Өзгөртүлгөн =
|Күбөлүгү =
|Лицензиясы =
|Аудиториясы =
|Үлүшү =
|Дата үлүшү =
|Булак үлүшү =
|Негиздөөчүсү =
|Ээси =
|Жетекчиси = [[Эрлан Догдурбеков]]
|Мурдагы аталыштары = Ош (1970-1999) <br/>Ош-3000 (1999-2005)<br>
|Курамындагы каналдар ={{Желек|Кыргызстан}} [[ЭлТР Билим Илим]]
|Каналдын үнү =
|Тармак демөөрчүсү =
|Урааны =
|Дареги = {{Шаар желеги|Бишкек}} Эркиндик бульвары, 122/3
|Уикиказына =
|Сайты = '''[https://eltr.kg/ www.eltr.kg]
| online serv 1 = [https://mediabay.tv/tv/162/%D0%AD%D0%9B%20%D0%A2%D0%A0 Онлайн көрүү]
|Туурасы=280px}}
'''ЭлТР коомдук ттелерадиоберүү компаниясы''' (кыскача ЭлТР) — Кыргызстандын дээрлик жалпы аймагын өзүнүн телеберүүлөрү менен камсыз кылган мамлекеттик телерадиоберүү компаниясы болуп санаталат.
ЭлТРдин курамында «Билим жана Илим» телеканалы жана «ЭлФМ» радиостанциясы иш алып барат.
== Тарыхы ==
1967-жылдын 15-сентябрында Кыргыз ССР Министрлер Советинин алдындагы радио уктуруу жана телекөрсөтүү комитетинин коллегиясынын чечими менен «Радиоуктуруунун Ош облустук башкы редакциясы» негизделген. Алгачкы уктуруу 1968-жылдын 20-январында кечки саат 20:00дө экинчи программа аркылуу Кыргызстандын түштүк аймагынын калкына тартууланган<ref name=":0">[https://eltr.kg/biz-zhөnүndө/ Канал маалымат жөнүндө]</ref>.
1970-жылдын 9-сентябрында көгүлтүр экранда «Ош студиясы» алгачкы көрсөтүүсүн тартуулады. Кийинки жылдары бул каналдын макамы бир нече жолу өзгөрүп турган.
Кыргыз Республикасынын Президентинин 2005-жылдын 10-декабрындагы Жарлыгы менен «Ош-3000» телерадиокомпаниясы «ЭлТР» коомдук телерадиоберүү компаниясы болуп өзгөртүлгөн<ref>[http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/4374?ckwds=%25d0%259e%25d0%25a8 Кыргыз Республикасынын Президентинин 2005-жылдын 10 декабрындагы № 632 «Кыргыз Республикасынын «Коомдук телекөрсөтүү - ЭЛТР» телерадиоберүү компаниясы жөнүндө» Жарлыгы] </ref>.
Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2015-жылдын 16-мартында Токтому менен «ЭлТР» коомдук телерадиоберүү компаниясы «ЭлТР» мамлекеттик телерадиоберүү компаниясы макамын алып, мамлекеттик телерадиокомпаниясы болуп калган<ref name=":0" /> жана ошол убактан бери иштеп келет.
== Булактар ==
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Кыргызстан телеканалдары]]
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://eltr.kg/ ЭлТР телерадиокомпаниясынын расмий сайтындагы маалыматтар]
jtmkgwjtxyvlmp66b3zgyk4itwku61n
651413
651412
2026-08-19T16:12:08Z
~2026-45571-53
48724
ЭлТР
651413
wikitext
text/x-wiki
{{Телеканал
|Түсү =
|Тексттин түсү =
|Аталышы = ЭлТР
|Толук аталышы = ЭлТР коомдук телерадиоберүү компаниясы
|Логотип =
[[Файл:ELTR LOGO SMALL.png|280px]]
|Баяндамасы = 2023-жылы колдонуулучу логотип
|Өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}
|Берүү чөлкөмү ={{Желек|Жер}} [[Жер]] <br/> {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}<br /> {{Өлкө желеги|Казакстан}} <br /> {{Өлкө желеги|Кытай}} <br/> {{Өлкө желеги|Тажикстан}}<br /> {{Өлкө желеги|Өзбекстан}}<br />{{Өлкө желеги|Орусия}}
|Берүү убактысы = 07:00-00:00 (дүйшөмбү-жума)
07:00-01:00 (ишемби-жекшемби)
|Берүү тилдери = [[Кыргыз тили|Кыргызча]], [[Орус тили|Орусча]]
|Борбордук = {{Шаар желеги|Бишкек}}
|Сүрөттүн форматы = 4:3:SDTV 16:9:SDTV
|Каналдын багыты = Коомдук
|Алгачкы берүү күнү = Теле - [[1970-жыл]] </br>(Радио - [[2020-жыл]])
|Акыркы берүү күнү =
|Жабылуу себеби =
|Өзгөртөт =
|Өзгөрткөн =
|Өзгөртүлгөн =
|Күбөлүгү =
|Лицензиясы =
|Аудиториясы =
|Үлүшү =
|Дата үлүшү =
|Булак үлүшү =
|Негиздөөчүсү =
|Ээси =
|Жетекчиси = [[Эрлан Догдурбеков]]
|Мурдагы аталыштары = Ош (1970-1999) <br/>Ош-3000 (1999-2005)<br>
|Курамындагы каналдар ={{Желек|Кыргызстан}} [[ЭлТР Билим Илим]]
|Каналдын үнү =
|Тармак демөөрчүсү =
|Урааны =
|Дареги = {{Шаар желеги|Бишкек}} Эркиндик бульвары, 122/3
|Уикиказына =
|Сайты = '''[https://eltr.kg/ www.eltr.kg]
| online serv 1 = [https://mediabay.tv/tv/162/%D0%AD%D0%9B%20%D0%A2%D0%A0 Онлайн көрүү]
|Туурасы=280px}}
'''ЭлТР коомдук телерадиоберүү компаниясы''' (кыскача ЭлТР) — Кыргызстандын дээрлик жалпы аймагын өзүнүн телеберүүлөрү менен камсыз кылган мамлекеттик телерадиоберүү компаниясы болуп санаталат.
ЭлТРдин курамында «Билим жана Илим» телеканалы жана «ЭлФМ» радиостанциясы иш алып барат.
== Тарыхы ==
1967-жылдын 15-сентябрында Кыргыз ССР Министрлер Советинин алдындагы радио уктуруу жана телекөрсөтүү комитетинин коллегиясынын чечими менен «Радиоуктуруунун Ош облустук башкы редакциясы» негизделген. Алгачкы уктуруу 1968-жылдын 20-январында кечки саат 20:00дө экинчи программа аркылуу Кыргызстандын түштүк аймагынын калкына тартууланган<ref name=":0">[https://eltr.kg/biz-zhөnүndө/ Канал маалымат жөнүндө]</ref>.
1970-жылдын 9-сентябрында көгүлтүр экранда «Ош студиясы» алгачкы көрсөтүүсүн тартуулады. Кийинки жылдары бул каналдын макамы бир нече жолу өзгөрүп турган.
Кыргыз Республикасынын Президентинин 2005-жылдын 10-декабрындагы Жарлыгы менен «Ош-3000» телерадиокомпаниясы «ЭлТР» коомдук телерадиоберүү компаниясы болуп өзгөртүлгөн<ref>[http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/4374?ckwds=%25d0%259e%25d0%25a8 Кыргыз Республикасынын Президентинин 2005-жылдын 10 декабрындагы № 632 «Кыргыз Республикасынын «Коомдук телекөрсөтүү - ЭЛТР» телерадиоберүү компаниясы жөнүндө» Жарлыгы] </ref>.
Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2015-жылдын 16-мартында Токтому менен «ЭлТР» коомдук телерадиоберүү компаниясы «ЭлТР» мамлекеттик телерадиоберүү компаниясы макамын алып, мамлекеттик телерадиокомпаниясы болуп калган<ref name=":0" /> жана ошол убактан бери иштеп келет.
== Булактар ==
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Кыргызстан телеканалдары]]
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://eltr.kg/ ЭлТР телерадиокомпаниясынын расмий сайтындагы маалыматтар]
eb4wn49ifia4cwyia1yk2ytmnmu34ll
Калып:Орусиянын мамлекеттик сыйлыгы
10
73707
651396
570403
2026-08-19T13:30:23Z
Artelow
2286
651396
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>[[Файл:RusStatePrize.jpg|30px|link=Орусия Федерациясынын мамлекеттик сыйлыгы|Орусия Федерациясынын мамлекеттик сыйлыгы{{#if: {{{1|}}}| — {{{1}}}}}]]</includeonly><noinclude>
{{Документация}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Орусия Федерациясы|Орусиянын мамлекеттик сыйлыгы]]
</noinclude>
0vt88fkw3gbnh2kwg3fjm6jmpd793ct
Актриса Аалам
0
136774
651384
645965
2026-08-19T12:44:42Z
Qx55
39024
/* Тышкы шилтемелер */
651384
wikitext
text/x-wiki
{{Сыйлык карточкасы|аталышы=Актриса Аалам|image=[[Файл:Actress Universe.jpg|270x270px]]|нукура аталышы={{nobold|{{lang-en|Actress Universe}}}}|өлкө={{flagicon|USA}} [[АКШ]]|негизделгени=2021-жылдан баштап|сайты={{URL|actressuniverse.o29.pro}}|уюштуруучусу=[[O29 Production|O29 Production]]}}
'''"Актриса Аалам" сыйлыгы''' ([[Англис тили|англ.]] ''Actress Universe Awards'' же ''Actress Universe,'' [[Орус тили|орус.]] ''Актриса Вселенная'') — гибрид форматында жыл сайын өтүүчү кино сыйлыгын тапшыруу аземи. Сыйлык 2021-жылы<ref>https://www.o29.pro/projects/events/</ref> продюсер [[Леонид Хромов]] тарабынан негизделген. Бүгүнкү күндө кино сыйлыктарына 31 өлкөнүн тасмалары катышкан.
== Тарых ==
Сыйлык 2021-жылдын январында түзүлгөн. Ал дүйнөнүн ар кайсы өлкөлөрүнөн келген толук метраждуу жана кыска метраждуу тасмаларды бириктирип, актрисалар башкы жана экинчи пландагы ролдорду ойношот.
Киносыйлык негизделгенден бери ага белгилүү актрисалар катышкан. Мисалы, белгилүү америкалык актриса Lauren LaVera, португалиялык актрисалар Ana Lopes<ref>https://www.luxwoman.pt/ana-lopes-recebe-premio-internacional-de-best-actress-in-a-romance/</ref><ref>https://bomdia.eu/filme-de-luis-diogo-e-atriz-ana-lopes-premiados-nos-eua/</ref> менен Marta Gil<ref>https://www.novagente.pt/big-brother-famosos-marta-gil-vence-premio-internacional-e-nao-sabe</ref><ref>https://tvi.iol.pt/bigbrother/videos/marta-gil-e-surpreendida-com-premio-internacional-de-cinema/61edea3e0cf21a10a41b4e91</ref>, түрк актрисалары Sitare Akbaş<ref>https://seriesturkish.com/sitare-akbas-figen-of-you-cal-kapimi-won-the-grand-prize-she-accepts-congratulations/23274345</ref> жана Susku Ekim Kaya, индиялык актриса Deepti Devi жана башкалар.
2022-жылдын 23-январында атактуу португалиялык актриса Марта Гил атактуу Big Brother телешоусунун португал тилиндеги версиясынын тартылуу аянтчасында болуп, триллердеги эң мыкты актриса сыйлыгын алганын билген эмес. Телешоу командасы актрисаны таң калтырып, аны түз эфирде сыйлады.
2023-жылы киносыйлыктын уюштуруучулары "Эң мыкты жаш актриса" деген жаңы сыйлыкты түзүүнү чечишкен.
Белгилей кетсек, киносыйлыктын уюштуруучулары кыска метраждуу тасмалар үчүн өзүнчө номинацияларды жасашкан эмес. Тактап айтканда, 2021-жылы баш байгени Alone in the Snow кыска метраждуу тасмасында роль жараткан актриса Chelsea Newman алган.
Акыркы кино сыйлыгын тапшыруу аземи 2023-жылы болгон. Уюштуруучулар долбоорду толугу менен оффлайн форматына даярдоону каалагандыктан, иш-чараны 2024 жана 2025-жылдары өткөрбөй турууну чечишкен. Апрель айында уюштуруучулар 2026-жылдын жазында Нью-Йоркто 4-кино<ref>https://www.imdb.com/title/tt36575197</ref> сыйлыгын өткөрүүнү пландап жатканы белгилүү болгон.
== Сыйлыктардын тизмеси ==
{| class="wikitable"
|+
!Жыл
!Сыйлыктын аталышы
!Финалисттин аты
!Өлкө
!Фильм
!Жыйынтыктар
|-
| rowspan="12" |2021
| rowspan="3" |''Best Actress (Башкы сыйлык)''
! style="background:#66ff66;" |Chelsea Newman
|АКШ
|Left Alone in the Snow
|{{Won}}
|-
! style="background:#c0c0c0;" |Andriani Angelidaki
|Греция
|Gia thimise mou
! style="background:#c0c0c0;" |2-орун
|-
! style="background:#e0b184;" |Evelina Bredikyte
|Литва
|Broken Branches
! style="background:#e0b184;" |3-орун
|-
|''Best Actress in a Comedy''
|Jessica Stevenson
|АКШ
|Isn't that just my life
|{{Won}}
|-
| rowspan="3" |''Best Actress in a Drama''
|Dorine Gomar
|Франция
|Éloïse Lou
|{{Won}}
|-
|Amalia Zargianaki
|Греция
|Gia thimise mou
| rowspan="6" |Талапкер
|-
|Luce Finger
|Франция
|La Belle et le Torchon
|-
| rowspan="2" |''Best Actress in a Horror''
|Gizem Yeniyurt
|Туркия
|The Candidate
|-
|Chrysi Bachtsevani
|Греция
|Athame
|-
|''Best Actress in a Thriller''
|Rebecca Moreira
|АКШ
|To Catch a Killer
|-
|''Best Actress in a Fantasy''
|Eva Wu
|Тайвань
|Final Interview
|-
|''Best Supporting Actress''
|Simona Kollarova
|Словакия
|Broken Branches
|{{Won}}
|-
| rowspan="27" |2022
| rowspan="3" |''Best Actress (Башкы сыйлык)''
! style="background:#66ff66;" |Paula Marcenaro Solinger
| rowspan="2" |АКШ
|[[Girl Next]]
|{{Won}}
|-
! style="background:#c0c0c0;" |Naira Zakaryan
|The Impeccable
! style="background:#c0c0c0;" |2-орун
|-
! style="background:#e0b184;" |Rhiannon Langeberg
|Австралия
|The Devil and I
! style="background:#e0b184;" |3-орун
|-
| rowspan="7" |''Best Actress in a Drama''
|Tati Golykh
|АКШ
|Three Stops
|{{Won}}
|-
|Ruth Berkoff
|Бириккен королдук
|Grace
| rowspan="6" |Талапкер
|-
|Katalin Pap
| rowspan="2" |Венгрия
| rowspan="2" |Darking Way
|-
|Viktória Békefi
|-
|Amanda La Trobe
| rowspan="2" |АКШ
|Life Erased
|-
|Cailey Merulla
|Ryn
|-
|Nina Pons
|Италия
|La Confessione
|-
|''Best Actress in a Fantasy''
|Yulia Egereva
|Орусия
|Yet Another Day
|{{Won}}
|-
| rowspan="7" |''Best Actress in a Horror''
|Paula Marcenaro Solinger
| rowspan="5" |АКШ
| rowspan="3" |[[Girl Next]]
|{{Won}}
|-
|Rachel Alig
| rowspan="6" |Талапкер
|-
|Lacey Cofran
|-
|[[Lauren LaVera]]
|Night of the Devil
|-
|Remiara Eve
|Death Sentences
|-
|Gizem Yeniyurt
|Туркия
|The Candidate
|-
|Cecilia Muñoz
|Чили
|Exorcizamus Te
|-
|''Best Actress in a Sci-Fi''
|[[Sitare Akbas]]
|Туркия
|Tunnel
|{{Won}}
|-
| rowspan="2" |''Best Actress in a Thriller''
|[[Marta Gil]]
|Португалия
|Red Roses Never Die
|{{Won}}
|-
|Rhiannon Langeberg
|Австралия
|The Devil and I
|Талапкер
|-
| rowspan="6" |''Best Supporting Actress''
|Daisy Kosmider
|Швеция
|Drömmar om Las Vegas
|{{Won}}
|-
|Naira Zakaryan
|АКШ
|The Impeccable
| rowspan="5" |Талапкер
|-
|Louise Osbourne
|Бириккен королдук
|Leap
|-
|[[Denny Méndez|Denny Mendez]]
|Доминика республикасы
|Red Roses Never Die
|-
|Nasim
|АКШ
|Fisher
|-
|Emily Shelmerdine
|Австралия
|The Devil and I
|-
| rowspan="26" |2023
|''Best Actress (Башкы сыйлык)''
! style="background:#66ff66;" |[[Deepti Devi]]
|Индия
|Tath Kana
|{{Won}}
|-
| rowspan="4" |''Best Actress in a Comedy''
|Jade Asha
| rowspan="2" |Бириккен королдук
|Ghosted
|{{Won}}
|-
|Tallulah Sheffield
|Coexisting
| rowspan="3" |Талапкер
|-
|Sarah O'Toole
|Ирландия
|Mystic Minnie
|-
|Julia Leblanc-Lacoste
|Франция
|Go! Capitaine
|-
|''Best Actress in a Crime''
|Patrece Bloomfield
|АКШ
|Stills
|{{Won}}
|-
| rowspan="8" |''Best Actress in a Drama''
|[[Susku Ekim Kaya]]
|Туркия
|Barriers
|{{Won}}
|-
|[[Deepti Devi]]
|Индия
|Tath Kana
| rowspan="7" |Талапкер
|-
|[[Mahtab Keramati]]
|Иран
|Thyroid
|-
|Petra Mavridi
|Греция
|The Clay and the Girl
|-
|Suzanne Schmidt
| rowspan="4" |АКШ
| rowspan="2" |Not Nothing
|-
|Christie Maturo
|-
|Alina Interian
|The Woman Under The Tree
|-
|Jenna Lyng Adams
|The Desert King
|-
| rowspan="2" |''Best Actress in a Romance''
|[[Ana Lopes]]
|Португалия
|Já Nada Sei
|{{Won}}
|-
|Anna Comet
|Испания
|Mordisquitos
|Талапкер
|-
| rowspan="2" |''Best Actress in a Sci-Fi''
|Lys Perez
| rowspan="2" |АКШ
|An Electric Sleep
|{{Won}}
|-
|Rachel G. Whittle
|A Tessellation
|Талапкер
|-
| rowspan="2" |''Best Actress in a Thriller''
|[[Amanda Clapham]]
|Бириккен королдук
|Voices
|{{Won}}
|-
|Tutku Ulus
|Туркия
|The Cadaver
|Талапкер
|-
| rowspan="5" |''Best Supporting Actress''
|[[Chloe Adlerstein]]
|Бириккен королдук
|Ghosted
|{{Won}}
|-
|Neethu Shetty
|Индия
|1888
|Талапкер
|-
|Stefanie Austin
|Канада
|Five True Friends
|Талапкер
|-
|[[Alexis Peterman]]
|Бириккен королдук
|Coexisting
|Талапкер
|-
|Saskia Lynge
| rowspan="2" |АКШ
|A Tessellation
|Талапкер
|-
|''Best Young Actress''
|Kayden Brenna Tokarski
|Apocalypse Love Story
|{{Won}}
|}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://actressuniverse.o29.pro/ Актриса Ааламдын расмий сайты]
* [[IMDb|IMDbде]] [https://www.imdb.com/event/ev0030101/overview/ сыйлыктар тизмеси]
* [https://www.instagram.com/actressuniverse_awards/ Расмий Instagram аккаунту]
* [https://www.facebook.com/actressuniverseawards/ Расмий Facebook аккаунту]
== Булактар ==
[[Категория:Кино сыйлыктар]]
jmdlthf7qwbwmxkwz0ifguf9s87jnc1
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси
4
136776
651379
651326
2026-08-19T12:01:38Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
651379
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:Chaoborus|Chaoborus]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 2 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 3 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14020}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 4 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12819}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11073}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7970}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 8 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6002}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 10 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 11 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 14 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 15 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 16 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 17 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 18 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 19 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 20 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 21 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 22 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 23 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 24 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 25 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 26 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1455}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 31 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 32 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 33 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 34 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 35 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 36 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 37 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 38 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 39 || [[User:Arsensky|<span style="color:gray">Arsensky</span>]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:882}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 40 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 41 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 42 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 43 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 44 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 45 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 46 || [[User:Дилдорбек|Дилдорбек]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:700}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 47 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 48 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 49 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 50 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 51 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:626}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 52 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 53 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 55 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 56 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 57 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 58 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 59 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 60 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 61 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 62 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 65 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 66 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 67 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 68 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 69 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 70 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 71 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 72 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 73 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 74 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 75 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 76 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 77 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 78 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 79 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 80 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 81 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:338}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 82 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 83 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 84 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 85 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 86 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 87 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 88 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 89 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 90 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 91 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 92 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 93 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 94 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 95 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 96 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 97 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 98 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 99 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 100 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 101 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 102 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
|-
| 103 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}}
|-
| 104 || [[User:Машъал|<span style="color:gray">Машъал</span>]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}}
|-
| 105 || [[User:Fatim|<span style="color:gray">Fatim</span>]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}}
|-
| 106 || [[User:Баха Исаев|<span style="color:gray">Баха Исаев</span>]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}}
|-
| 107 || [[User:Noloun|<span style="color:gray">Noloun</span>]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}}
|-
| 108 || [[User:Чоко Бой|<span style="color:gray">Чоко Бой</span>]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}}
|-
| 109 || [[User:Tynchtykbek|<span style="color:gray">Tynchtykbek</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}}
|-
| 110 || [[User:Dutcman|<span style="color:gray">Dutcman</span>]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}}
|-
| 111 || [[User:Ulan A|Ulan A]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:241}}]] || {{Permissions|Ulan A}}
|-
| 112 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}}
|-
| 113 || [[User:Таалай Берен|<span style="color:gray">Таалай Берен</span>]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}}
|-
| 114 || [[User:Adilet15|<span style="color:gray">Adilet15</span>]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}}
|-
| 115 || [[User:Dostojewskij|<span style="color:gray">Dostojewskij</span>]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:220}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}}
|-
| 116 || [[User:MauritsBot|<span style="color:gray">MauritsBot</span>]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}}
|-
| 117 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}}
|-
| 118 || [[User:Adamboluu|<span style="color:gray">Adamboluu</span>]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}}
|-
| 119 || [[User:Dr.atakulov|<span style="color:gray">Dr.atakulov</span>]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}}
|-
| 120 || [[User:Dinamik-bot|<span style="color:gray">Dinamik-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}}
|-
| 121 || [[User:Anara|<span style="color:gray">Anara</span>]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}}
|-
| 122 || [[User:Kyrgyzchala|<span style="color:gray">Kyrgyzchala</span>]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}}
|-
| 123 || [[User:UlutSoft2|<span style="color:gray">UlutSoft2</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}}
|-
| 124 || [[User:YFdyh-bot|<span style="color:gray">YFdyh-bot</span>]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}}
|-
| 125 || [[User:A.djan|<span style="color:gray">A.djan</span>]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:206}}]] || {{Permissions|A.djan}}
|-
| 126 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}}
|-
| 127 || [[User:Chingis|<span style="color:gray">Chingis</span>]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}}
|-
| 128 || [[User:Foggy kub|<span style="color:gray">Foggy kub</span>]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}}
|-
| 129 || [[User:Чръный человек|<span style="color:gray">Чръный человек</span>]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}}
|-
| 130 || [[User:Мыктыбек|<span style="color:gray">Мыктыбек</span>]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}}
|-
| 131 || [[User:Adamantine|<span style="color:gray">Adamantine</span>]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}}
|-
| 132 || [[User:BakytTalas|<span style="color:gray">BakytTalas</span>]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}}
|-
| 133 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}}
|-
| 134 || [[User:Мастер теней|<span style="color:gray">Мастер теней</span>]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}}
|-
| 135 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}}
|-
| 136 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}}
|-
| 137 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}}
|-
| 138 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 139 || [[User:Temir21|<span style="color:gray">Temir21</span>]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}}
|-
| 140 || [[User:Nasihat.kg|<span style="color:gray">Nasihat.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}}
|-
| 141 || [[User:Vasit|<span style="color:gray">Vasit</span>]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}}
|-
| 142 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}}
|-
| 143 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}}
|-
| 144 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}}
|-
| 145 || [[User:NKOzi|<span style="color:gray">NKOzi</span>]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}}
|-
| 146 || [[User:Кичинекей Поллианна|<span style="color:gray">Кичинекей Поллианна</span>]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}}
|-
| 147 || [[User:Samatq|<span style="color:gray">Samatq</span>]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}}
|-
| 148 || [[User:Sampo.Kuusi|<span style="color:gray">Sampo.Kuusi</span>]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}}
|-
| 149 || [[User:Azamat Omar|<span style="color:gray">Azamat Omar</span>]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}}
|-
| 150 || [[User:Kaiyr|<span style="color:gray">Kaiyr</span>]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
{{/end}}
avc56cjkqydsndgxfcxwc7p09j16ism
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси
4
137589
651381
651328
2026-08-19T12:01:40Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
651381
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115204}}]]
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]]
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35816}}]]
|-
| 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8511}}]]
|-
| 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7219}}]]
|-
| 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]]
|-
| 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]]
|-
| 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]]
|-
| 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]]
|-
| 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]]
|-
| 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3198}}]]
|-
| 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]]
|-
| 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]]
|-
| 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]]
|-
| 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]]
|-
| 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]]
|-
| 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]]
|-
| 18 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]]
|-
| 19 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1218}}]]
|-
| 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1138}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]]
|-
| 22 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]]
|-
| 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]]
|-
| 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]]
|-
| 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]]
|-
| 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]]
|-
| 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]]
|-
| 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]]
|-
| 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]]
|-
| 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]]
|-
| 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]]
|-
| 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]]
|-
| 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]]
|-
| 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]]
|-
| 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]]
|-
| 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]]
|-
| 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]]
|-
| 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]]
|-
| 40 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]]
|-
| 41 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]]
|-
| 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]]
|-
| 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]]
|-
| 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]]
|-
| 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]]
|-
| 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]]
|-
| 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]]
|-
| 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]]
|-
| 53 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}
kploe4cyuw07t92lysqwjpljuz8dry1
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге)
4
137601
651380
651327
2026-08-19T12:01:39Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
651380
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115204}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}}
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35816}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 4 || [[User:Chaoborus|Chaoborus]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 5 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14020}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 7 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12819}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11073}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8511}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7970}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7219}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}}
|-
| 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6002}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 21 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 22 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}}
|-
| 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3198}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 34 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1455}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 48 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 49 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 50 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 51 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 52 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1218}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 53 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1138}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 55 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 56 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 57 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 58 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 59 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 60 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 61 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 62 || [[User:Arsensky|<span style="color:gray">Arsensky</span>]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:882}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 63 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 64 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 65 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 66 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 67 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}}
|-
| 68 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 69 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 70 || [[User:Дилдорбек|Дилдорбек]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:700}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}}
|-
| 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}}
|-
| 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}}
|-
| 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 78 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:626}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}}
|-
| 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}}
|-
| 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 91 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}}
|-
| 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}}
|-
| 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}}
|-
| 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}}
|-
| 102 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 103 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 104 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}}
|-
| 105 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 106 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 107 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 108 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}}
|-
| 109 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}}
|-
| 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 113 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}}
|-
| 114 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 115 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 116 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}}
|-
| 117 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 118 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 119 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:338}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 120 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 121 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 122 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}}
|-
| 123 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 124 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 125 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 126 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}}
|-
| 127 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}}
|-
| 128 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 129 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 130 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}}
|-
| 131 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 132 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 133 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 134 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 135 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}}
|-
| 136 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 137 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}}
|-
| 138 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 139 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 140 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 141 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 142 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}}
|-
| 143 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}}
|-
| 144 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}}
|-
| 145 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}}
|-
| 146 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 148 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 149 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 150 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
{{/end}}
5kf2lwdp38gwz7tqqunjyd09vun14g2
Колдонуучунун баарлашуулары:Музыкант621
3
153681
651385
2026-08-19T12:50:18Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651385
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:50, 19 август 2026 (UTC)
ml47ztkuw7v1gbrxghabs73guua7ijm
Калып:Ардак Белгиси ордени
10
153682
651390
2026-08-19T13:21:14Z
Artelow
2286
Жаңы барак: "[[Файл:OrdenZP.svg|40px|link=Ардак Белгиси ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:Ардак Белгиси ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}} [[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:СССР|Ардак Белгиси ордени]] </noinclude>"
651390
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:OrdenZP.svg|40px|link=Ардак Белгиси ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:Ардак Белгиси ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:СССР|Ардак Белгиси ордени]]
</noinclude>
49o7zembmk8vyp6lg9f8166ls6ioh03
651391
651390
2026-08-19T13:23:39Z
Artelow
2286
651391
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:OrdenZP.svg|40px|link=Ардак Белгиси ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:Ардак Белгиси ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:ССРС|Ардак Белгиси ордени]]
</noinclude>
shzy5m6kt3pfki8xptfdl8tadlk8zgs
Калып:Пушкин медалы
10
153683
651393
2026-08-19T13:28:11Z
Artelow
2286
Жаңы барак: "[[Файл:RUS Medal of Pushkin ribbon.svg|40px|link=Пушкин медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:Пушкин медалы менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}} [[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Орусия Федерациясы|Пушкин медалы]] </noinclude>"
651393
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:RUS Medal of Pushkin ribbon.svg|40px|link=Пушкин медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:Пушкин медалы менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Орусия Федерациясы|Пушкин медалы]]
</noinclude>
ng5h2worptqx29r2harwflewl6skfly
Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Орусия Федерациясы
14
153684
651394
2026-08-19T13:29:06Z
Artelow
2286
Created blank page
651394
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
651395
651394
2026-08-19T13:29:54Z
Artelow
2286
«[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар мамлекеттер боюнча|Калыптар:Сыйлыктар мамлекеттер боюнча]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)
651395
wikitext
text/x-wiki
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар мамлекеттер боюнча]]
o3piiuilvc9sh6gmsyicgch571pktpw
Калып:I даражадагы Кош Ак Крест ордени
10
153685
651399
2026-08-19T13:35:13Z
Artelow
2286
Жаңы барак: "[[Файл:SVK Rad Bieleho Dvojkriza 1 triedy BAR.svg|40px|link=I даражадагы Кош Ак Крест ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:I даражадагы Кош Ак Крест ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}} [[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Словакия|I даражадагы Кош Ак Крест ордени]] </noinclude>"
651399
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:SVK Rad Bieleho Dvojkriza 1 triedy BAR.svg|40px|link=I даражадагы Кош Ак Крест ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:I даражадагы Кош Ак Крест ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Словакия|I даражадагы Кош Ак Крест ордени]]
</noinclude>
dzsb9re4ql1sb1o9tvbait981ad9rqv
651400
651399
2026-08-19T13:35:26Z
Artelow
2286
651400
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:SVK Rad Bieleho Dvojkriza 1 triedy BAR.svg|60px|link=I даражадагы Кош Ак Крест ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:I даражадагы Кош Ак Крест ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Словакия|I даражадагы Кош Ак Крест ордени]]
</noinclude>
633iosu7g7kj4b0j896zzq430mhew8v
Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Словакия
14
153686
651401
2026-08-19T13:35:39Z
Artelow
2286
Created blank page
651401
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
651402
651401
2026-08-19T13:36:17Z
Artelow
2286
«[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар мамлекеттер боюнча|Калыптар:Сыйлыктар мамлекеттер боюнча]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)
651402
wikitext
text/x-wiki
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар мамлекеттер боюнча]]
o3piiuilvc9sh6gmsyicgch571pktpw
Калып:II даражадагы Кош Ак Крест ордени
10
153687
651403
2026-08-19T13:37:59Z
Artelow
2286
Жаңы барак: "[[Файл:SVK Rad Bieleho Dvojkriza 2 triedy BAR.svg|60px|link=II даражадагы Кош Ак Крест ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:II даражадагы Кош Ак Крест ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}} [[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Словакия|II даражадагы Кош Ак Крест ордени]] </noinclude>"
651403
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:SVK Rad Bieleho Dvojkriza 2 triedy BAR.svg|60px|link=II даражадагы Кош Ак Крест ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:II даражадагы Кош Ак Крест ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Словакия|II даражадагы Кош Ак Крест ордени]]
</noinclude>
awya714n3ci41jsugm938609c9vfgkh
Калып:III даражадагы Кош Ак Крест ордени
10
153688
651404
2026-08-19T13:38:47Z
Artelow
2286
Жаңы барак: "[[Файл:SVK Rad Bieleho Dvojkriza 3 triedy BAR.svg|60px|link=III даражадагы Кош Ак Крест ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:III даражадагы Кош Ак Крест ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}} [[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Словакия|III даражадагы Кош Ак Крест ордени]] </noinclude>"
651404
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:SVK Rad Bieleho Dvojkriza 3 triedy BAR.svg|60px|link=III даражадагы Кош Ак Крест ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:III даражадагы Кош Ак Крест ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Словакия|III даражадагы Кош Ак Крест ордени]]
</noinclude>
5xruqh52rl0a8qlp3m2i1gj97r8m0is
Калып:I даражадагы Достык ордени
10
153689
651405
2026-08-19T13:45:00Z
Artelow
2286
Жаңы барак: "[[Файл:Order Dostik 1kl rib.png|60px|link=I даражадагы Достык ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:I даражадагы Достык ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}} [[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Казакстан|I даражадагы Достык ордени]] </noinclude>"
651405
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Order Dostik 1kl rib.png|60px|link=I даражадагы Достык ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:I даражадагы Достык ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Казакстан|I даражадагы Достык ордени]]
</noinclude>
ny7dtikfojpwmmmezd027zchpz1651p
651409
651405
2026-08-19T13:56:58Z
Artelow
2286
651409
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Order Dostik 1kl rib.png|40px|link=I даражадагы Достык ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:I даражадагы Достык ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Казакстан|I даражадагы Достык ордени]]
</noinclude>
if3skh4j3w70k2gbks7ybjf1bc3y8ua
Калып:II даражадагы Достык ордени
10
153690
651406
2026-08-19T13:51:11Z
Artelow
2286
Жаңы барак: "[[Файл:OrdenDostik.png|60px|link=II даражадагы Достык ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:II даражадагы Достык ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}} [[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Казакстан|II даражадагы Достык ордени]] </noinclude>"
651406
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:OrdenDostik.png|60px|link=II даражадагы Достык ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:II даражадагы Достык ордени менен сыйлангандар]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Казакстан|II даражадагы Достык ордени]]
</noinclude>
7o3je6rpbna0wrxr74tbrrqzezkij8s
Калып:Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу
10
153691
651407
2026-08-19T13:56:02Z
Artelow
2286
Жаңы барак: "[[Файл:Honoured Science Worker of the Russian Federation.png|40px|link=Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу]]}}<noinclude>{{Doc}} Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Орусия Федерациясы|Орусия Федерациясынын эмгек сиңи..."
651407
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Honoured Science Worker of the Russian Federation.png|40px|link=Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Орусия Федерациясы|Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу]]
</noinclude>
l7y2g567z3wopk8rxi09c91kjvi1aum
651410
651407
2026-08-19T13:57:07Z
Artelow
2286
651410
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Honoured Science Worker of the Russian Federation.png|20px|link=Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу]]}}<noinclude>{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Орусия Федерациясы|Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу]]
</noinclude>
d3l3otv1okwzeszscpjsvtt7e84r1tz
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-45571-53
3
153692
651414
2026-08-19T16:51:03Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651414
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:51, 19 август 2026 (UTC)
051bu4wqibhl74iaz44k80mxcf316n6
Колдонуучунун баарлашуулары:Milkmilki444
3
153693
651416
2026-08-19T20:51:50Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651416
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 20:51, 19 август 2026 (UTC)
5u6zc9z0mb5r51d8fekde659cwh4vfx
Колдонуучунун баарлашуулары:NineTheSpartan
3
153694
651417
2026-08-19T22:52:14Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651417
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 22:52, 19 август 2026 (UTC)
cjswc9u3t3mlo3tyalg74b8zoutdj14
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-45480-73
3
153695
651419
2026-08-20T03:53:08Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651419
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 03:53, 20 август 2026 (UTC)
ooopknc7ono5105m8bamsv28p5cox0x
Колдонуучунун баарлашуулары:Oliflieder
3
153696
651421
2026-08-20T06:53:39Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651421
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 06:53, 20 август 2026 (UTC)
gwvubf1298xi6xm0awoiz3d8fwntcwh
Колдонуучунун баарлашуулары:Timon Prof
3
153697
651422
2026-08-20T08:54:00Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651422
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:54, 20 август 2026 (UTC)
egbvo1odt92l045xtgp2p961kvy06bt
Колдонуучунун баарлашуулары:Shubat
3
153698
651423
2026-08-20T10:54:24Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
651423
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:54, 20 август 2026 (UTC)
jancdada1nk81ox5fzmby0uuizcierr