Википедия kywiki https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Медиа Атайын Талкуу Колдонуучу Колдонуучунун баарлашуулары Википедия Википедияны талкуулоо Файл Файлды талкуулоо МедиаВики МедиаВикини талкуулоо Калып Калыпты талкуулоо Жардам Жардамды талкуулоо Категория Категорияны талкуулоо Макала долбоору Макала долбоорун талкуулоо TimedText TimedText talk Модуль Модулду талкуулоо Event Event talk 0 2828 651525 651203 2026-08-24T13:01:21Z ~2026-46196-76 48764 651525 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Алмату |расмий аталышы = {{lang-kk|Алматы}} |сүрөт = Night Almaty.jpg |баш ийгени = |өлкө = Казакстан |герб = Coat of arms of Almaty.svg |желек = Flag of Almaty.svg{{!}}border |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_deg=43|lat_min=15||lon_deg=76|lon_min=54| |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |CoordScale = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = |облус = |таблицадагы облус = Алматы |район түрү = |район = |таблицадагы район = |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = (Ала-Тоо, Алмалуу, Ауэзов, Боштондук, [[Медеу ооданы|Медеу]], Ноорузбай, Түрксиб, Жети-Суу) |башчысынын түрү = Аким |башчысы = [[Эрболот Досаев]] |негизделген күнү = 1854 |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = Алмату, Алма-Ата, Заилийский, [[Верный]] |статустун берилиши = |аймагы = 682 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = |климаты = [[Континенттик климат|континенттик]] |расмий тили = |расмий тили2 = |калкы = 1 552 349 |элди каттоо жылы = |жыштыгы = 2346 |агломерация = 2,5 млн |улуттук курамы = [[казактар]] 57,18 %<br />[[орустар]] 28,47 %<br />[[уйгурлар]] 5,41 %<br />[[корейлер]] 1,85 %<br />[[татарлар]] 1,41 %<br /> башкалар 5,68 % (2015) |диний курамы = {{s|мусулмандар}} христиандар, иудейлер, башка |этнохороним = алматалыктар, алматалык |убакыт аралыгы =+6 |DST = |телефон коду = +7 727 |почта индекси = 050000 — 050063 |почта индекстери = |автоунаа коду = |идентификатордун түрү = |цифралык идентификатор = |Commons түрмөгүндө = Almaty |сайты = http://almaty.kz |сайтынын тили = kz |сайтынын тили 2 = ru |сайтынын тили 3 = en |add1n = Коюлган аты |add1 = «[[Түштүк борбор]]» }} '''Алмату''' ({{lang-kk|Алматы}}, муруңку аталыштары '''Алмату''', '''Верный''', '''Алма-Ата''') — [[Казакстан|Казакстандын]] эң чоң шаары, мурдагы борбор шаарларынын бири. Алматуда 2 205 926 адам жашайт (2023). Мурун [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак КСРдин]] борбору болгон, бирок Казакстан эгемендүүлүккө жеткенде, Казакстандын биринчи өлкө башчысы [[Назарбаев Нурсултан|Нурсултан Абишевич Назарбаев]] өз буйругу менен өлкөнүн борборун Алматудан [[Астана|Астанага]] которгон. Ички Дүң Продукциясы 19,2 миллиард [[АКШ доллары|АКШ долларга]] барабар. == Белгилүү адамдар == Полина Ледкова-Ашпозчу китептердин автору, фудблогер Наталья Назарова-театр жана кино актрисасы Димаш Адилет-бизнесмен, блогер, телеберүүнүн катышуучусу Владимир Жириновский-саясий жана мамлекеттик ишмер Ирина Линдт-актриса Радионова Светлана-Росприроднадзордун жетекчиси<ref>https://tass.ru/encyclopedia/person/radionova-svetlana-gennadevna</ref><ref>https://fedpress.ru/person/2733024</ref><ref>https://www.globalmsk.ru/person/id/5777</ref> == Шилтемелер == {{Казакстандын административдик бөлүнүшү}} [[Категория:Алматы шаары|*]] 0eazwzj5dqcyhrw5czxd9vtot775j0d 651526 651525 2026-08-24T13:04:13Z ~2026-46196-76 48764 651526 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Алмату |расмий аталышы = {{lang-kk|Алматы}} |сүрөт = Night Almaty.jpg |баш ийгени = |өлкө = Казакстан |герб = Coat of arms of Almaty.svg |желек = Flag of Almaty.svg{{!}}border |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_deg=43|lat_min=15||lon_deg=76|lon_min=54| |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |CoordScale = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = |облус = |таблицадагы облус = Алматы |район түрү = |район = |таблицадагы район = |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = (Ала-Тоо, Алмалуу, Ауэзов, Боштондук, [[Медеу ооданы|Медеу]], Ноорузбай, Түрксиб, Жети-Суу) |башчысынын түрү = Аким |башчысы = [[Эрболот Досаев]] |негизделген күнү = 1854 |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = Алмату, Алма-Ата, Заилийский, [[Верный]] |статустун берилиши = |аймагы = 682 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = |климаты = [[Континенттик климат|континенттик]] |расмий тили = |расмий тили2 = |калкы = 1 552 349 |элди каттоо жылы = |жыштыгы = 2346 |агломерация = 2,5 млн |улуттук курамы = [[казактар]] 57,18 %<br />[[орустар]] 28,47 %<br />[[уйгурлар]] 5,41 %<br />[[корейлер]] 1,85 %<br />[[татарлар]] 1,41 %<br /> башкалар 5,68 % (2015) |диний курамы = {{s|мусулмандар}} христиандар, иудейлер, башка |этнохороним = алматулуктар, алматулук |убакыт аралыгы =+5 |DST = |телефон коду = +7 727 |почта индекси = 050000 — 050063 |почта индекстери = |автоунаа коду = |идентификатордун түрү = |цифралык идентификатор = |Commons түрмөгүндө = Almaty |сайты = http://almaty.kz |сайтынын тили = kz |сайтынын тили 2 = ru |сайтынын тили 3 = en |add1n = Коюлган аты |add1 = «[[Түштүк борбор]]» }} '''Алмату''' ({{lang-kk|Алматы}}, муруңку аталыштары '''Алмату''', '''Верный''', '''Алма-Ата''') — [[Казакстан|Казакстандын]] эң чоң шаары, мурдагы борбор шаарларынын бири. Алматуда 2 205 926 адам жашайт (2023). Мурун [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак КСРдин]] борбору болгон, бирок Казакстан эгемендүүлүккө жеткенде, Казакстандын биринчи өлкө башчысы [[Назарбаев Нурсултан|Нурсултан Абишевич Назарбаев]] өз буйругу менен өлкөнүн борборун Алматудан [[Астана|Астанага]] которгон. Ички Дүң Продукциясы 19,2 миллиард [[АКШ доллары|АКШ долларга]] барабар. == Белгилүү адамдар == Полина Ледкова-Ашпозчу китептердин автору, фудблогер Наталья Назарова-театр жана кино актрисасы Димаш Адилет-бизнесмен, блогер, телеберүүнүн катышуучусу Владимир Жириновский-саясий жана мамлекеттик ишмер Ирина Линдт-актриса Радионова Светлана-Росприроднадзордун жетекчиси<ref>https://tass.ru/encyclopedia/person/radionova-svetlana-gennadevna</ref><ref>https://fedpress.ru/person/2733024</ref><ref>https://www.globalmsk.ru/person/id/5777</ref> == Шилтемелер == {{Казакстандын административдик бөлүнүшү}} [[Категория:Алматы шаары|*]] h5x4fme5utsz1t30mmku36y56yuppjm 0 3030 651545 651411 2026-08-24T22:03:06Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 651545 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:57, 17 август 2026 (UTC)}} {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Акаев Аскар Акаевич |расмий ысымы = |сүрөтү = Askar Akaev MoscowRia 08-2016 (cropped 2).jpg |туурасы = 280px |өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |желек = Flag of the President of Kyrgyzstan.svg |желек2 = |президент = |кызматы = 1-чи Кыргыз Республикасынын Президенти |иш баштоо убагы = 31-август 1991 |иш аяктоо убагы = 11-апрель 2005 |андан мурунку инсан = ''кызмат негизделген'' |андан кийинки инсан = [[Бакиев Курманбек Салиевич]] |премьер = [[Исанов Насирдин Исанович]] <small>(1991)</small><br>[[Турсунбек Чынгышев]] <small>(1992—1993)</small><br>[[Жумагулов Апас Жумагулович]] <small>(1993—1998)</small><br>[[Кубанычбек Жумалиев|Жумалиев Кубанычбек Мырзабекович]] <small>(1998)</small><br>[[Жумабек Ибраимов]] <small>(1998—1999)</small><br>[[Амангелди Муралиев]] <small>(1999—2000)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2000—2002)</small><br>[[Николай Танаев|Танаев Николай Тимофеевич]] <small>(2002—2005)</small><br>[[Бакиев Курманбек Салиевич]] <small>(2005)</small> |вице-президент = [[Кузнецов Герман]]<br>(1991—1992)<br>[[Феликс Кулов|Кулов Феликс]]<br>(1992—1993) |желек_2 = Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg |желек2_2 = Flag of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1952–1991); Flag of Kyrgyzstan (1991–1992).svg |президент_2 = |кызматы_2 = Кыргыз ССРинин президенти |иш баштоо убагы_2 = 27-октябрь 1990 |иш аяктоо убагы_2 = 31-август 1991 |андан мурунку инсан_2 = ''кызмат негизделген'' |андан кийинки инсан_2 = ''кызмат жоюлган'' |вице-президент_2 = [[Исанов Насирдин Исанович]] |желек_3 = |желек2_3 = |кызматы_3 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти |иш баштоо убагы_3 = 1989 |иш аяктоо убагы_3 = 1990 |президент_3 = |премьер_3 = |заголовок1_3 = |текст1_3 = |андан мурунку инсан_3 = |андан кийинки инсан_3 = |желек_4 = |желек2_4 = |кызматы_4 = Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын вице-президенти |иш баштоо убагы_4 = 1987 |иш аяктоо убагы_4 = 1989 |президент_4 = |андан мурунку инсан_4 = |андан кийинки инсан_4 = |туулган жылы = 10.11.1944 |туулган жери = [[Кеңештер Бирлиги|СССР]], [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССР]], [[Чүй облусу|Фрунзе облусу]], [[Кемин району]], [[Кызыл-Байрак (Кемин району)|Кызыл-Байрак]] айылы |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Токоев Акай |апасы = Токоева Асел |уруусу = [[сарыбагыш]] |жубайы = Акаева Майрам Дүйшөновна |балдары = '''уулдары:''' Айдар, Илим<br>'''кыздары:'''Бермет, Саадат |партиясы = СССР КП<br>[[Алга, Кыргызстан!]] |билими = Ленинград так механика жана оптика институту |кесиби = инженер-математик |илимий даражасы = физика-математика илимдеринин доктору |илимий наамы = академик |дини = [[атеизм]] |кол тамгасы = Askar Akayev Signature.png |сыйлыктары = {{Ардак Белгиси ордени}} {{Пушкин медалы}} {{I даражадагы Кош Ак Крест ордени}} {{I даражадагы Достык ордени}} {{Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу}} |ишмердүүлүгү = |иштеген жайы = СССР ИА<br>[[Москва мамлекеттик университети|ММУ]] |наамы = |өтөгөн жылы = |жарандыгы = |кызмат өтөгөн жайы = |башкаруусу = }} '''Акаев Аскар Акаевич''' (10-ноябрь 1944-жылы, Чуй облусунун Кемин районундагы [[Кызыл-Байрак, Кемин району|Кызыл-Байрак]] айылы) — кыргыз мамлекеттик жана саясат ишмери, илимпоз. 1990-жылдын 27-октябрынан 1991-жылдын 31-августуна чейин Кыргыз ССРинин президенти. 1991-жылдын 31-августунан 2005-жылдын 11-апрелине чейин Кыргыз Республикасынын президенти<ref name=":0">[https://centrasia.org/person2.php?st=1013870406#gsc.tab=0 Centrasia. АКАЕВ Аскар Акаевич]</ref>. Нью-Йорк Илимий Академиянын мүчөсү (1992)<ref name=":0" />. Ломоносов атындагы Москва мамлекеттик университетинин профессору, физика-математика илимдеринин доктору, ядролук физик. 1989-жылдан 1990-жылга чейин Кыргыз ССРинин Илимдер академиясынын президенти. 2006-жылдын май айынан бери Орусия Илимдер академиясынын чет элдик мүчөсү. Орусия Федерациясынын эмгек сиңирген илимпозу (2025). 2005-жылдын 24-мартындагы [[:ru:Тюльпановая_революция|Жоогазын төңкөрүлүшүнөн]] кийин чет өлкөгө чыгып кеткен. == Өмүр баяны == === Балалык чагы жана илимий жолу === 1944-жылы Жетинин айынын (ноябрдын) 10унда мурдагы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылында (азыркы Кыргызстандын Чүй облусуна караштуу Кемин районунун Кызыл-Байрак айылында) колхозчунун уй бүлөөсүндө туулган. Уруусу — [[сарыбагыш]]<ref>[https://www.stanradar.com/bio/full/15-akaev-askar-akaevich.html Stan Radar. Досье политиков и общественных деятелей, живущих в странах Центральной Азии, либо связанных с регионом. Аскар Акаевич Акаев]</ref>. 1961-жылы орто мектепти алтын медаль менен аяктаган. Мектептен кийин Фрунземаш автомобиль чогултуу заводунда механик болуп иштей баштаган жана Фрунзе политехникалык институтунун механика факультетине тапшырып, бир жылдан аз убакыт сырттан окуган<ref name=":1">[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F/%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B5%D0%B2,_%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80 Лентапедия. Акаев Аскар]</ref>. [[Файл:Студенческий_билет_Аскара_Акаева.jpg|left|thumb|Аскар Акаевдин студенттик билети]] 1962-жылы Аскар Акаев Ленинград так механика жана оптика институтуна тапшырып, аны 1967-жылы ЭЭМ боюнча инженер-математик адистиги боюнчан артыкчылык диплому мененаяктаган. Ленинградга орус тили нбилбей келип, окуу аяктаганга чейин орус тилин эң сонун өздөштүргөнү тууралуу маалыматтар бар. 1967–1971-жылдары аспирантурада окуп, 1972-жылы кандидаттык диссертациясын жактаган. 1976-жылы докторантураны бүтүрүп, 1981-жылы Москва инженердик-физикалык институтунда голографиялык системалар боюнча доктордук диссертациясын коргогон. 1972–1988-жылдары Фрунзе политехникалык институтунда ассистенттен кафедра башчысына чейинки жолду өткөн. 1977-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын лауреаты болгон. 1978-жылы (айрым маалыматтарда 1982-жыл) анын демилгеси менен институтта эсептөө техникасы кафедрасы ачылган. 1984-жылы Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги болуп шайланып, 1987-жылы анын вице-президенти, ал эми 1989-жылы президенти болуп шайланган<ref name=":1" />. === Саясий эмгек жолунун башталышы === [[Файл:Visit_of_Askar_Akaiev,_President_of_Kyrgyzstan,_to_the_EC.jpg|thumb|225x225px|1994-жылы Кыргызстандын президенти Аскар Акаевдин Европа Бирлигине болгон сапары]] 1981–1991-жылдары Аскар Акаев СССРдин Коммунистик партиясынын катарында болгон. 1986-жылы Кыргызстан Коммунисттик партиясынын БК мүчөсү болуп шайланып, Илим жана билим берүү бөлүмүн жетектеген. Кийин Кыргыз ССРинин эл депутаты болуп шайланган. 1989-жылдын мартында Ош облусунун Ноокат округунан СССРдин эл депутаты болуп шайланып, Жогорку Советтин Улуттук кеңешинин жана Экономикалык реформа маселелери боюнча комитетинин мүчөсү болгон. Акаев СССР Конституциясынын 6-беренесин жокко чыгарууну жактаганы жана жер жана жеке менчик жөнүндө мыйзамды кабыл алууну колдогону менен белгилүү. Экономикалык реформа комитетинде иштеп жүргөндө ал "Элдик депутат" журналын чыгарууга түздөн-түз катышкан. Бул мезгилде Акаев кесиптеш депутаттары Геннадий Бурбулис, Сергей Шахрай жана келечектеги Орусиянын президенти Борис Ельцин, ошондой эле экономисттер Олег Богомолов жана Павел Бунич менен тыгыз байланышта болгон. Ошондой эле академик Андрей Сахаровдун аймактар аралык тобунда иштеген. Акаев Сахаровдун "Европа жана Азия Республикаларынын Биримдиги үчүн Конституция" долбоорун колдогон бир нече депутаттардын бири болгон. === Кыргыз Республикасынын президенти (1990—2000) === 1989–1990-жылдары Кыргызстан оор күндөрдү баштан өткөргөн. 1989-жылдын май айында кыргыздар Фрунзенин чет жакаларынан жер тилкелерин өз алдынча ээлеп, турак үй куруу үчүн жер талап кылышкан<ref>[https://mnenie.akipress.org/unews/un_post:17819/ Акипресс. Как в Кыргызстане начинались самозахваты земель]</ref><ref name=":2">[https://www.currenttime.tv/a/ussr-kyrgyzstan/32571358.html Настоящее время. Национальные движения в республиках накануне распада СССР. Кыргызстан]</ref>. 1990-жылдын январь-февраль айларында армян качкындары көчүрүлүп келет деген ушак-айыңдардан улам митингдер тутанган. Ошол эле жылдын жайында Ош облусунда кыргыздар менен өзбектердин ортосунда кагылышуулар болуп, ал армиянын жардамы менен токтотулган. 1990-жылдын октябрь айында Кыргыз ССРинин Президенти кызматы негизделген, бирок Республиканын Коммунистик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Абсамат Масалиев менен Кыргыз ССР Министирлер Советинин төрагасы Апас Жумагуловдун ортосундагы бийлик үчүн күрөш президентти шайлоону созуп жиберген. Партиялык съездде конфликтти тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча сунуштары менен чыгып сүйлөгөн Акаевди көбү компромисстүү саясий фигура катары кабыл ала башташкан. Бир катар ЖМКларда президенттикке жазуучу [[Айтматов Чыңгыз Төрөкулович|Чыңгыз Айтматов]] келиши мүмкүн деген маалыматтар жарыяланган, бирок ал президенттиктен баш тартып, ордуна Акаевдин талапкерлигин сунуштаган<ref name=":2" />. 1990-жылдын 26-августунан 27-августуна караган түнү депутаттар Акаевди Москвадан чакыртышкан. 1990-жылдын 27-октябрында Кыргызстандын Жогорку Советинин кезексиз сессиясында жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгында 12 талапкердин ичинен эң көп добушту Акаев менен Ысык-Көл областтык аткаруу комитетинин төрагасы Насиридин Исанов алышкан. Экинчи турдун жыйынтыгы боюнча Акаев президент болуп шайланган. Анын талапкерлигине 179 депутат добуш берип, Исановго 62 депутат добуш берген. ЖМКлар Акаевдин — аалым, профессор, академиктин — президенттик кызматка көрсөтүлүшү ошол учурда Азия үчүн адаттан тыш кадам болгонун жазышкан. [[Файл:Egemen_Archive_Nazarbayev_and_CIS_leaders.jpg|left|thumb|222x222px|Акаев, Нурсултан Назарбаев, Сапармурат Ниязов, Ислам Каримов жана Рахмон Набиев КМШнын жыйынында. 1991-жыл]]1991-жылдын август айында Акаев эмне гана болбосун республика эгемендүүлүк жолу менен кетерин билдирип, ГКЧПга (Өзгөчө кырдаалдар боюнча мамлекеттик комитет) каршы чыккан. Аны ички иштер министри Феликс Кулов колдогон. Ошол эле күнү Акаев республикалык МККнын төрагасы [[Жумабек Асанкулов|Жумабек Асанкуловду]] кызматынан бошоткон. Элге кайрылуу жасап, ГКЧПнын аракеттерин конституцияга каршы төңкөрүш катары баалаган. Бир катар ЖМКлар Акаев Борбордук Азия жетекчилеринин ичинен ГКЧПны колдобогон жалгыз жетекчи болгонун белгилешкен. Бир нече күндөн кийин Акаев Коммунистик партиянын ишмердүүлүгүн мыйзам түрүндө чектөө сунушу менен чыккан. Ал ошондой эле Советтерди «партия үчүн көшөгө» катары мүнөздөп, алардан баш тартуу зарылдыгын баса белгилеген<ref>[https://mediazona.ca/article/2021/08/09/akaev Медиозона. Интеллигент из 90‑х. Как жилось в Кыргызстане при Аскаре Акаеве, и почему его время вспоминают с ностальгией]</ref>. 1991-жылдын август айында Акаев [[Михаил Горбачёв|Горбачев]] сунуштаган СССРдин вице-президенти кызматынан баш тарткан. 1991-жылдын 31-августунда СССР Жогорку Советинин чечими менен Кыргызстан Республикасынын көз карандысыздыгы салтанаттуу түрдө жарыяланган. 12-октябрда түз өткөрүлгөн президенттик шайлоодо Акаев жалгыз талапкер катары 95%дан ашык добуш алып<ref>[https://24.kg/vlast/98654_tsifra_dnya_27nbsplet_nazad_vnbspkyirgyizstane_proshli_pervyie_prezidentskie_vyiboryi/ 24KG. Цифра дня. 27 лет назад в Кыргызстане прошли первые президентские выборы]</ref>, республиканын президенттигине кайра шайланган<ref>[https://ru.archive.kabar.kg/news/iatc-kabar-istoriia-vyborov-prezidenta-kr/ Кабар. История выборов Президента КР]</ref><ref>[https://kg.akipress.org/news:1672985 Акипресс. Все президенты Кыргызстана. Как их выбирали?]</ref>. 1991-жылдын 21-декабрында [[Алматы|Алма-Атага]] барып, мурдагы союздук республикалардын башка президенттери менен бирге КМШны түзүүгө катышкан, кризистен чыгуу үчүн бир катар эл аралык келишимдерге жана макулдашууларга кол койгон. 1992-жылдын 2-мартында БУУнун башкы штабында Кыргызстанды БУУга мүчөлүккө кабыл алуу добуш берүүсүнө катышкан. БУУнун штаб-квартирасынын жанында Кыргызстандын желегинин көтөрүлүшүнө күбө болгон. == Илимий эмгектери == * Когерентные оптические вычислительные машины (автордошуп, Ленинград, 1977), * Оптические методы обработки информации (автордошуп, М., 1983); * Голографиялык эс тутум (англисче, автордошуп), АКШ, 1997 (Holographic Memory. New York, NY: Allerton Press, 1997); * Избранные лекции по оптическим компьютерам" (автордошуп), Бишкек, 1996; * Рельефография (автордошуп), Бишкек, 1996. * Переходная экономика глазами физика (математическая модель переходной экономики). Бишкек: Учкун, 2000; * Думая о будущем с оптимизмом: Размышления о внешней политике и мироустройстве. М.: Международные отношения, 2004. * Современный финансово-экономический кризис в свете теории инновационно-технологического развития экономики и управления [[инновационный процесс|инновационным процессом]] // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=215&Itemid=1 Системный мониторинг. Глобальное и региональное развитие] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120154914/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=215&Itemid=1 |date=2012-11-20 }}. М.: [[УРСС]], 2009. ISBN 978-5-397-00917-1. С. 141—162. * О новой методологии долгосрочного циклического прогнозирования динамики развития мировой системы и России // [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 Прогноз и моделирование кризисов и мировой динамики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120154933/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=228&Itemid=1 |date=2012-11-20 }}. — М.: ЛИБРОКОМ, 2009. С. 5-69 (В.А. Садовничий менен автордошуп). * [http://www.escholarship.org/uc/item/7qk9z9kz Log-Periodic Oscillation Analysis Forecasts the Burst of the “Gold Bubble” in April – June 2011 // Structure and Dynamics 4/3 (2010): 1-11] (А.А. Фомин, С.В. Цирель, А.В. Коротаев менен автордошуп). * [["Кыргыз мамлекеттүүлүгү жана "Манас" элдик эпосу"]] * [https://www.academia.edu/31700660/Technological_development_and_protest_waves_Arab_spring_as_a_trigger_of_the_global_phase_transition_Technological_Forecasting_and_Social_Change_116_2017_316_321 Technological development and protest waves: Arab spring as a trigger of the global phase transition // Technological Forecasting & Social Change 116 (2017): 316–321]. == Жеке жашоосу == Жетинин айынын (ноябрь) 10 1944-жылы Кыргыз ССРинин Кемин өрөөнүндөгү Кызыл-Байрак айылындагы колхозниктин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Улуту боюнча кыргыз (атасы - кыргыз, апасы - Улуу Жузундан чыккан казак, Казакстандын президентинин, Нурсултан Абишевич Назарбаевдин кыйыр тууганы - бабасы боюнча эжеси). Беш биртуугандын ичинде Аскар эң кенжеси болгон. Акаевдин үй-бүлөсү сарыбагыш уруусунан чыгат. Аскар Акаевдин аялы, Майрам, балалык жана энеликти колдогон, "Мээрим" аттуу, Эл аралык кайыр-садагага арналган фондтун, "SOS - Кыргызстандын бала айылдары" аттуу Эл аралык фондунун, Кыргызстандагы ЮНЕСКО мектеп жана клубтардын Ассоциациянын президенттин орун басары болуп иштеген. Аскар Акаевдин улуу уулу, Айдар, Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаевдин кичүү кызына, Алияга, үйлөнгөн бирок кийин ажырашкан (1999-2001). АКШыдагы Мэпиленд Университетинде окуган. 2005-жылы Жалган куран айынында парламентке шайлоосунда биринчи турунан өттү. Акаевдин улуу кызы, Бермет, бир канча жыл Швецарияда жашап жүргөн. Ал жакта БУУ (ООН) түзүлүшүндө, Европа үчүн Үнөм (Экономика) комиссиясында, иштеп жүргөн. Акыркы жылдарында апасынын кайрымдуулук акцияларында катышып жүргөн. Акаевдин кичүү кызы, Саадат, АКШыда университетти бүтүргөн. Акаевдин кичүү баласы, Илим, 2007-жылы АКШыдгы Жорж Вашингтон атындагы Университетин бүтүрүп, "Каржы" кесиби боюнча бакалавр наамына ээ болду. Окууну бүтүргөндөн кийин Мөскөө калаасына көчтү. Башында "ЕЭС России" Орусыя Акционердик Коомунда иштеп, кийинчерек Лукойл компаниясына өтүп кетти. == Булактар == * У. А. Асанов, А. З. Жуманазарова, Т. Чоротегин. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био- библиографический свод / Ответственный редактор У. А. Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии. 2002. – 544 барак, ill., map. (ISBN 5-89750-142-4) == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_politics_askar_akaev_interview/27099393.html#hash=relatedInfoContainer * "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/kyrgyzstan_first_president_askar_akaev_interview/24300966.html * "Азаттык" үналгысына маек - http://www.azattyk.kg/content/askar_akaev_exclusive_interview_to_azattyk_on_24-april-2005_part_one/1237779.html <br> {{Кыргызстандын президенттери}} {{Кыргызстандын премьер-министрлери}} [[Категория:Физиктер‎]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Кыргызстандын президенттери]] [[Категория:Туулгандар 1944-жылы]] [[Категория:2005-жыл]] [[Категория:1990-жыл]] [[Категория:Кыргызстандын саясатчылары‎]] [[Категория:Таажы-2012]] [[Категория:Академиктер]] [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Президенттер]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] [[Категория:КПСС]] f8cmehotjfrgkbzu9m6a18ve1dnnjrs 0 5691 651554 463650 2026-08-25T07:15:28Z Ханбийке Асанова 38297 651554 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Ысымы = Апаз Жайнаков |Нукура ысымы = Жайнаков Апаз (Апас) Нурдинович |Сүрөт = Apaz Jaynakov.jpg |Туурасы = |Сүрөттүн баяндамасы = |Фон = |Төрөлгөндөгү ысымы = |Толук ысымы = |Туулган датасы = 06.05.1960 |Туулган жери = [[Орто-Боз]] айылы, [[Баткен району]], [[Баткен облусу]], [[Кыргыз ССРи]] |Өлгөн датасы = 09.10.2013 (53 жаш) |Өлгөн жери = [[Баткен|Баткен шаары]], [[Баткен облусу]] |Активдүү жылдары = |Өлкө = {{СССР желеги}} [[СССР]]</br> {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |Кесиптери = [[Композитор|Компазитор]], [[ырчы]], [[баян|баянчы]] |Ырчылык үнү = |Аспаптары = [[аккордеон]], [[комуз]] |Жанрлары = |Лакап аттары = |Жамааты = |Кызматташтык = |Сыйлыктары = Кыргызстандын эмгек сиңирген артиси(1995) <br /> Кыргыз Республикасынын Эл артиси(2003), <br /> |Уикиказына = |Альма-матер = |Super.kg_id = |Сайты = }} '''Апаз Нурдинович Жайнаков''' (6-март 1960 — 9-октябрь 2013) — кыргыз обончусу, ырчы жана баянчы, Кыргыз Республикасынын эл артисти (2003). Ал «Кыргыз жери», «Өрүкзарга кетели», «Аман жар», «Кайбереним», «Сагындым жазды», «Бийге чакыруу» сыяктуу эл арасында кеңири белгилүү ырларга обон жараткан. Кыргызстандын тарыхын, улуттук баалуулуктарын жана сыймыгын даңазалаган инсан. == Өмүр баяны == Апаз Жайнаков [[1960]]-жылдын 6-марттында [[Баткен району]], Кыргыз Республикасынын Баткен облусунун Баткен районундагы Орто-Боз айылында айыл чарба кызматкерлеринин үй бүлөсүндө туулган. Мектепте окуп жүргөн кезинде музыкага жана спортко кызыккан. Футбол ойноп, мектеп командасында дарбазачы болгон. Орто мектепти жана Самаркандек айылындагы кесиптик-техникалык окуу жайын аяктаган соң Советтик Армиянын катарына чакырылып, эки жыл Чехословакияда аскердик кызмат өтөгөн. Аскерден кайткандан кийин Ош педагогикалык институтунун музыкалык-педагогикалык факультетине эки жолу тапшырып, бирок өтпөй калган. Айылына кайтып келип, совхоздо электрик жана техника оңдоочу болуп иштеген. Бирок музыкага болгон кызыгуусун таштаган эмес. Кийин Бишкектеги Т. Сатылганов атындагы Кыргыз улуттук филармониясынын алдындагы эки жылдык студияда вокал боюнча билим алган. Анын чыгармачылык жактан калыптанышына Кыргызстандын эл артисти Улукмырза Полотов чоң таасир берген. 1985-жылы Б. Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик искусство институтун аяктаган. Окуусун бүткөндөн кийин бир аз убакыт бала бакчада иштеп, андан соң Баткендеги маданият тармагына өткөн. == Чыгармачылыгы == 1990-жылдары обончу жана аткаруучу катары кеңири тааныла баштаган. Ал Кыргызстан боюнча концерттерге катышып, өзүнүн чыгармаларын аткарган. Анын чыгармачылык мурасында 60тан ашык ырга жазылган обон бар экендиги айтылат. Анын белгилүү чыгармаларынын арасында: * «Кыргыз жери» * «Өрүкзарга кетели» * «Аман жар» * «Кайбереним» * «Сагындым жазды» * «Бийге чакыруу» * «Кыргызымдын сулуу кыздары» * «Ак гүлүм» * «Булакта» * «Тоодогу айылым» * «Айгүл тоо» сыяктуу 50дөн ашык лирикалык, патриоттук ырлардын автору. Айрыкча «Кыргыз жери» чыгармасы эл арасында абдан популярдуу болуп, кыргыз музыкасынын белгилүү чыгармаларынын бирине айланган. Анын обондорун Саламат Садыкова, Анапия, Дилбар Райымбекова жана башка белгилүү ырчылар аткарып келишкен. Ошондой эле Баткен облусунун жана Ош шаарынын гимндеринин музыкасынын автору катары белгилүү. == Маданият тармагындагы ишмердиги == Апаз Жайнаков өмүрүнүн көпчүлүк бөлүгүн Баткендеги маданий иштерге арнаган. 1990-жылдардын ортосунда Бишкекте да иштеп, кийин кайра Баткенге келген. Ал Баткен облустук музыкалык-драма театрынын түптөлүшүнө чоң салым кошуп, анын жетекчиси болуп иштеген. 2006-жылдан тартып Ош мамлекеттик университетинин алдындагы Рысбай Абдыкадыров атындагы маданий-эстетикалык борборду жетектеген. (Википедия⁠) 50дөн ашык лирикалык, патриоттук ырлардын автору, айрыкча «Кыргыз жери», «Өрүкзар», «Өзгөчөм», «Ак гүлүм», «Бийге чакыруу», «Кыргызымдын сулуу кыздары» жана башка чыгармалары белгилүү. 1988-ж. Польшада өткөн Фольклордук топтордун бүткүл дүйнөлүк эл аралык фестивалынын лауреаты, республикалык «Студенттик жаз» фестивалдарынын, конкурстардын жеңүүчүсү<ref name="kue" />. Обончу жана аткаруучу. Учурда [[Ош (шаар)|Ош]] мамлекеттик университетинин музыка факультетинде эмгектенет. Анын эң белгилүү ыры Түмөнбай Байзаковдун сөзүнө жазылган “Кыргыз жери” деген ырга жазылган обону. Обончунун андан башка, “Өрүкзарга кетели” жана "Аман жар" сыяктуу чыгармалары бар. == Булактар == {{эскертүүлөр}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргызстан]] [[категория:Таажы-2012]] [[категория:1960-жыл]] [[категория:2013-жыл]] [[Категория:Туулгандар 1960-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 2013-жылы]] 6wpthe0tq4fhdek2cnhvynm6dymx0cr 651579 651554 2026-08-25T08:52:17Z Ханбийке Асанова 38297 651579 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Ысымы = Апаз Жайнаков |Нукура ысымы = Жайнаков Апаз (Апас) Нурдинович |Сүрөт = Apaz Jaynakov.jpg |Туурасы = |Сүрөттүн баяндамасы = |Фон = |Төрөлгөндөгү ысымы = |Толук ысымы = |Туулган датасы = 06.05.1960 |Туулган жери = [[Орто-Боз]] айылы, [[Баткен району]], [[Баткен облусу]], [[Кыргыз ССРи]] |Өлгөн датасы = 09.10.2013 (53 жаш) |Өлгөн жери = [[Баткен|Баткен шаары]], [[Баткен облусу]] |Активдүү жылдары = |Өлкө = {{СССР желеги}} [[СССР]]</br> {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |Кесиптери = [[Композитор|Компазитор]], [[ырчы]], [[баян|баянчы]] |Ырчылык үнү = |Аспаптары = [[аккордеон]], [[комуз]] |Жанрлары = |Лакап аттары = |Жамааты = |Кызматташтык = |Сыйлыктары = Кыргызстандын эмгек сиңирген артиси (1995) <br /> Кыргыз Республикасынын Эл артиси (2003), <br /> |Уикиказына = |Альма-матер = |Super.kg_id = |Сайты = }} '''Апаз Нурдинович Жайнаков''' (6-март 1960 — 9-октябрь 2013) — кыргыз обончусу, ырчы жана баянчы, Кыргыз Республикасынын эл артисти (2003). Ал «Кыргыз жери», «Өрүкзарга кетели», «Аман жар», «Кайбереним», «Сагындым жазды», «Бийге чакыруу» сыяктуу эл арасында кеңири белгилүү ырларга обон жараткан. Кыргызстандын тарыхын, улуттук баалуулуктарын жана сыймыгын даңазалаган инсан. == Өмүр баяны == Апаз Жайнаков [[1960]]-жылдын 6-марттында [[Баткен району]], Кыргыз Республикасынын Баткен облусунун Баткен районундагы Орто-Боз айылында айыл чарба кызматкерлеринин үй бүлөсүндө туулган. Мектепте окуп жүргөн кезинде музыкага жана спортко кызыккан. Футбол ойноп, мектеп командасында дарбазачы болгон. Орто мектепти жана Самаркандек айылындагы кесиптик-техникалык окуу жайын аяктаган соң Советтик Армиянын катарына чакырылып, эки жыл Чехословакияда аскердик кызмат өтөгөн. Аскерден кайткандан кийин Ош педагогикалык институтунун музыкалык-педагогикалык факультетине эки жолу тапшырып, бирок өтпөй калган. Айылына кайтып келип, совхоздо электрик жана техника оңдоочу болуп иштеген. Бирок музыкага болгон кызыгуусун таштаган эмес. Кийин Бишкектеги Т. Сатылганов атындагы Кыргыз улуттук филармониясынын алдындагы эки жылдык студияда вокал боюнча билим алган. Анын чыгармачылык жактан калыптанышына Кыргызстандын эл артисти Улукмырза Полотов чоң таасир берген. 1985-жылы Б. Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик искусство институтун аяктаган. Окуусун бүткөндөн кийин бир аз убакыт бала бакчада иштеп, андан соң Баткендеги маданият тармагына өткөн. == Чыгармачылыгы == 1990-жылдары обончу жана аткаруучу катары кеңири тааныла баштаган. Ал Кыргызстан боюнча концерттерге катышып, өзүнүн чыгармаларын аткарган. Анын чыгармачылык мурасында 60тан ашык ырга жазылган обон бар экендиги айтылат. Анын белгилүү чыгармаларынын арасында: * «Кыргыз жери» * «Өрүкзарга кетели» * «Аман жар» * «Кайбереним» * «Сагындым жазды» * «Бийге чакыруу» * «Кыргызымдын сулуу кыздары» * «Ак гүлүм» * «Булакта» * «Тоодогу айылым» * «Айгүл тоо» сыяктуу 50дөн ашык лирикалык, патриоттук ырлардын автору. Айрыкча «Кыргыз жери» чыгармасы эл арасында абдан популярдуу болуп, кыргыз музыкасынын белгилүү чыгармаларынын бирине айланган. Анын обондорун Саламат Садыкова, Анапия, Дилбар Райымбекова жана башка белгилүү ырчылар аткарып келишкен. Ошондой эле Баткен облусунун жана Ош шаарынын гимндеринин музыкасынын автору катары белгилүү. == Маданият тармагындагы ишмердиги == Апаз Жайнаков өмүрүнүн көпчүлүк бөлүгүн Баткендеги маданий иштерге арнаган. 1990-жылдардын ортосунда Бишкекте да иштеп, кийин кайра Баткенге келген. Ал Баткен облустук музыкалык-драма театрынын түптөлүшүнө чоң салым кошуп, анын жетекчиси болуп иштеген. 2006-жылдан тартып Ош мамлекеттик университетинин алдындагы Рысбай Абдыкадыров атындагы маданий-эстетикалык борборду жетектеген. == Сыйлыктары жана наамдары == * 1995-жыл — Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти; * 2003-жыл — Кыргыз Республикасынын эл артисти. 2003-жылдын 4-мартындагы Кыргыз Республикасынын Президентинин №72 жарлыгы менен ага «Кыргыз Республикасынын эл артисти» ардак наамы берилген. == Каза болушу == 2013-жылдын 9-октябрында Баткен шаарында 53 жашында дүйнөдөн кайткан. Өмүрүнүн акыркы жылдарында ооруп, чыгармачылык жана коомдук иштерге толук кандуу катыша албай калган. Ал Баткен районунун Ак-Сай айылында жерге берилген. == Эскерүү == Апаз Жайнаковдун көзү өткөндөн кийин Баткен облустук музыкалык-драма театрына анын ысымы берилген. Ошондой эле Баткен шаарындагы өзү жашаган көчөгө анын аты ыйгарылган. 2023-жылы Баткен районундагы мектептердин бирине да Апаз Жайнаковдун аты берилип, анда анын жеке буюмдары, аккордеону жана сыйлыктары коюлган. Апаз Жайнаковдун чыгармалары бүгүнкү күнгө чейин кыргыз ырчылары тарабынан аткарылып, анын чыгармачылык мурасы кыргыз музыкасынын маанилүү бөлүгү катары жашап келет. == Булактар == {{эскертүүлөр}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргызстан]] [[категория:Таажы-2012]] [[категория:1960-жыл]] [[категория:2013-жыл]] [[Категория:Туулгандар 1960-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 2013-жылы]] nx3kiuirypk5tjaoote4yuv0sqer366 651580 651579 2026-08-25T08:57:17Z Ханбийке Асанова 38297 651580 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Ысымы = Апаз Жайнаков |Нукура ысымы = Жайнаков Апаз (Апас) Нурдинович |Сүрөт = Apaz Jaynakov.jpg |Туурасы = |Сүрөттүн баяндамасы = |Фон = |Төрөлгөндөгү ысымы = |Толук ысымы = |Туулган датасы = 06-май, 1960-жылы |Туулган жери = [[Орто-Боз]] айылы, [[Баткен району]], [[Баткен облусу]], [[Кыргыз ССРи]] |Өлгөн датасы = 09-октябрь 2013-жылы (53 жаш) |Өлгөн жери = [[Баткен|Баткен шаары]], [[Баткен облусу]] |Активдүү жылдары = |Өлкө = {{СССР желеги}} [[СССР]]</br> {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |Кесиптери = [[Композитор|Компазитор]], [[ырчы]], [[баян|баянчы]] |Ырчылык үнү = |Аспаптары = [[аккордеон]], [[комуз]] |Жанрлары = |Лакап аттары = |Жамааты = |Кызматташтык = |Сыйлыктары = [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти]] (1995) <br /> [[Кыргыз Республикасынын эл артисти]] (2003) <br /> |Уикиказына = |Альма-матер = |Super.kg_id = |Сайты = }} '''Апаз Нурдинович Жайнаков''' (6-март 1960 — 9-октябрь 2013) — кыргыз обончусу, ырчы жана баянчы, Кыргыз Республикасынын эл артисти (2003). Ал «Кыргыз жери», «Өрүкзарга кетели», «Аман жар», «Кайбереним», «Сагындым жазды», «Бийге чакыруу» сыяктуу эл арасында кеңири белгилүү ырларга обон жараткан. Кыргызстандын тарыхын, улуттук баалуулуктарын жана сыймыгын даңазалаган инсан. == Өмүр баяны == Апаз Жайнаков [[1960]]-жылдын 6-марттында [[Баткен району]], Кыргыз Республикасынын Баткен облусунун Баткен районундагы Орто-Боз айылында айыл чарба кызматкерлеринин үй бүлөсүндө туулган. Мектепте окуп жүргөн кезинде музыкага жана спортко кызыккан. Футбол ойноп, мектеп командасында дарбазачы болгон. Орто мектепти жана Самаркандек айылындагы кесиптик-техникалык окуу жайын аяктаган соң Советтик Армиянын катарына чакырылып, эки жыл Чехословакияда аскердик кызмат өтөгөн. Аскерден кайткандан кийин Ош педагогикалык институтунун музыкалык-педагогикалык факультетине эки жолу тапшырып, бирок өтпөй калган. Айылына кайтып келип, совхоздо электрик жана техника оңдоочу болуп иштеген. Бирок музыкага болгон кызыгуусун таштаган эмес. Кийин Бишкектеги Т. Сатылганов атындагы Кыргыз улуттук филармониясынын алдындагы эки жылдык студияда вокал боюнча билим алган. Анын чыгармачылык жактан калыптанышына Кыргызстандын эл артисти Улукмырза Полотов чоң таасир берген. 1985-жылы Б. Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик искусство институтун аяктаган. Окуусун бүткөндөн кийин бир аз убакыт бала бакчада иштеп, андан соң Баткендеги маданият тармагына өткөн. == Чыгармачылыгы == 1990-жылдары обончу жана аткаруучу катары кеңири тааныла баштаган. Ал Кыргызстан боюнча концерттерге катышып, өзүнүн чыгармаларын аткарган. Анын чыгармачылык мурасында 60тан ашык ырга жазылган обон бар экендиги айтылат. Анын белгилүү чыгармаларынын арасында: * «Кыргыз жери» * «Өрүкзарга кетели» * «Аман жар» * «Кайбереним» * «Сагындым жазды» * «Бийге чакыруу» * «Кыргызымдын сулуу кыздары» * «Ак гүлүм» * «Булакта» * «Тоодогу айылым» * «Айгүл тоо» сыяктуу 50дөн ашык лирикалык, патриоттук ырлардын автору. Айрыкча «Кыргыз жери» чыгармасы эл арасында абдан популярдуу болуп, кыргыз музыкасынын белгилүү чыгармаларынын бирине айланган. Анын обондорун Саламат Садыкова, Анапия, Дилбар Райымбекова жана башка белгилүү ырчылар аткарып келишкен. Ошондой эле Баткен облусунун жана Ош шаарынын гимндеринин музыкасынын автору катары белгилүү. == Маданият тармагындагы ишмердиги == Апаз Жайнаков өмүрүнүн көпчүлүк бөлүгүн Баткендеги маданий иштерге арнаган. 1990-жылдардын ортосунда Бишкекте да иштеп, кийин кайра Баткенге келген. Ал Баткен облустук музыкалык-драма театрынын түптөлүшүнө чоң салым кошуп, анын жетекчиси болуп иштеген. 2006-жылдан тартып Ош мамлекеттик университетинин алдындагы Рысбай Абдыкадыров атындагы маданий-эстетикалык борборду жетектеген. == Сыйлыктары жана наамдары == * 1995-жыл — Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти; * 2003-жыл — Кыргыз Республикасынын эл артисти. 2003-жылдын 4-мартындагы Кыргыз Республикасынын Президентинин №72 жарлыгы менен ага «Кыргыз Республикасынын эл артисти» ардак наамы берилген. == Каза болушу == 2013-жылдын 9-октябрында Баткен шаарында 53 жашында дүйнөдөн кайткан. Өмүрүнүн акыркы жылдарында ооруп, чыгармачылык жана коомдук иштерге толук кандуу катыша албай калган. Ал Баткен районунун Ак-Сай айылында жерге берилген. == Эскерүү == Апаз Жайнаковдун көзү өткөндөн кийин Баткен облустук музыкалык-драма театрына анын ысымы берилген. Ошондой эле Баткен шаарындагы өзү жашаган көчөгө анын аты ыйгарылган. 2023-жылы Баткен районундагы мектептердин бирине да Апаз Жайнаковдун аты берилип, анда анын жеке буюмдары, аккордеону жана сыйлыктары коюлган. Апаз Жайнаковдун чыгармалары бүгүнкү күнгө чейин кыргыз ырчылары тарабынан аткарылып, анын чыгармачылык мурасы кыргыз музыкасынын маанилүү бөлүгү катары жашап келет. == Булактар == {{эскертүүлөр}} [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Кыргызстан]] [[категория:Таажы-2012]] [[категория:1960-жыл]] [[категория:2013-жыл]] [[Категория:Туулгандар 1960-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 2013-жылы]] mpzx2p8d35dayum8tuxfpqq0l5wnmul 0 7989 651574 554572 2026-08-25T08:13:29Z Artelow 2286 651574 wikitext text/x-wiki {{Бүткүл дүйнөлүк мурас|Аталышы=Сулайман-Тоо|Расмий аталышы=Расмий аталышы|Сүрөт=Сулайман-Тоо_с_дрона.jpg|Сүрөттүн туурасы=280px|Сүрөттүн аталышы=Сулайман-Тоо|Мамлекет=Кыргызстан |lat_dir = N |lat_deg = 40 |lat_min = 31 |lat_sec = 58 |lon_dir = E |lon_deg = 72 |lon_min = 47 |lon_sec = 02 |region = KG-O |CoordScale = 5000 }} {| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:21em; clear:right;" |- |colspan=2 style="text-align:center; color:blak" | '''''Сулайман-Тоо''' <br />[[Файл:DSC 0113.JPG|250px]] |- |align="center" bgcolor="blue" colspan=2 style="font-size: small" |'''Жалпы маалымат''' |- |colspan=2 style="text-align:center;" | |- |'''Өлкө:''' || {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}<noinclude> |- |'''Деңиз дэңгээлинен бийиктиги:''' || 1176 м. |- |'''Узундугу:''' || 3км |- |'''Туурасы''' || 1,5-2км |} '''Сулайман-Тоо''' — [[Кыргызстан|Кыргызстандын]], [[Ош шаары|Ош шаарындагы]] ыйык тоо. 2009-жылдын июнь айында Дүйнөлүк Мурастарына кирген биринчи мамлекеттеги эстелик<ref>[http://whc.unesco.org/en/news/538 UNESCO World Heritage Centre - TripAdvisor pledges support to World Heritage]</ref>. Сулайман тоо Ош шаарынын так ортосунда, [[Ак-Буура суусу|Ак-Буура суусунун]] сол жээгинен орун алган. Узундугу – 3 км, туурасы – 1,5–2 км, деңиз деңгээлинен бийиктиги 1176 м. Салыштырмалуу бийиктиги 300–350 м. Сулайман-Тоо – улуттук тарыхый-археологиялык музей-комплекс. Кээ бирөөлөр тоону чөгүп жаткан төөгө окшоштурушат. Сыйынуучулардын саны бир жылда 16-17 миң адамды түзөт. XVI кылымга чейин Сулайман-Тоо Баара-Кух деп аталганы маалым. Сулайман Тоо 2009-жылдын июнь айында [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКОго]] катталган мемлекеттик биринчи эстелик<ref>ИА «Kazakhstan Today "[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=30435712&pos=3;-46#pos=3;-46 Священная гора Сулайман-Тоо в КР включена в Список ЮНЕСКО]" 2009</ref>. == Тарыхы == Тоонун аталышы Сулайман пайгамбардын (Инжилдеги Соломон) аты менен байланыштуу. Акылмандыгы жана кең пейилдиги үчүн Кудай ага 500 жин зорго көтөрүп жүрө турган таштан жасалган так белек кылат. Пайгамбардын буйругу менен жиндер такты алыскы жакты көздөй көтөрүп жөнөшөт. Жүрүп отуруп, акыры абасы таза, чокусун кар баскан тоосу бар жерге алып келишет. Пайгамбар мына ошол жерди гүлзардуу жерге айланткысы келет. Бирок, мында суу жок болгондуктан, жиндерге мөңгүлөргө кеткен жолдогу тоскоолдуктарды жок кылып, дарыяга нук салууга буйрук берет. Ошентип, Ак-Буура дарыясы пайда болот. Ал эми пайгамбардын тагы коюлган тоо Сулайман так, Сулайман-Тоо деген атакка конот. Сулайман тоо Өзгөн канынын вазири Султан Мази Сулаймандын (15-к-дын башы) ысмынан аталган. Вазир Сулайман тоону жайкы резиденциясына айландырган. Жергиликтүү эл жана четтен келгендер тоого чыгышып, жөн гана сейилдешкен.Эл көп каттагандыгынан пайдаланып, дин кызматкерлери тоону тотемдик даражага жеткиришип, ислам динин таратуучу майданга (аренага) айландырышкан. Дин кызматкерлери Сулайман пайгамбардын тактысынын табылгандыгы жөнүндө сөз таратышкан. Өзгөн вазири Сулайман пайгамбарга, ал эми анын эс алуучу жайы Сулайман тактысына айланып, «ыйык» даңкка ээ болгон. З. Бобур тоого эс алып олтура турган жай (Кужура) курдурган. Азыр чокусуна түтүк менен суу чыгарылып,айланасына бак-дарак тигилип, жашылдандырылып, эмгекчилердин эс алуучу жайына айланды. Боорунан үңкүр казылган. Түштүк Кыргызстандын тарыхы менен тааныштыруучу бир нече залдан турган өзүнчө оригиналдуу музей жайгаштырылды. Сулайман-Тоо 1972-жылдан геологиялык заказник. == Географиялык абалы == [[Файл:Solomon mount.jpg|thumb|upright|Сулайман-Тоо.]] Сулайман-Тоосу (мурдагы Бера-кух) Ош шаарынын так ортосунда. Ак-Буура суусунун сол жээгинен орун алган. Узундуг 3 км туурасы 1,5–2 км, деңиз деңгээлинен бийиктиги 1176 м. Салыштырмалуу бийиктик. 300–350 м. Палеозойдун акиташ тектеринен турат. Капталдары тик, аскалуу. Этегинде жана курчап турган түздүктөрүндө төртүнчүлүк мезгилдин борпоң тектери жатат. Тоо капталдарына майда бадал аралаш жарым чөл ландшафты мүнөздүү. Сулайман тоонун чыгыш жана батыш тараптарында анчалык бийик эмес калдык тоолор (Ортотоо, Чилмайрам,Чилустун ж. б.) жайгашкан. == Чокулардын атталыштары == [[Файл:Osh 03-2016 img06 Sulayman Mountain.jpg|thumb|Сулайман-Тоо]] Тоодо 5 чоку бар: 1) Баара-Таг же Сулайман тоо. Мында Бабурдун үйү (музейи жайгашкан). 2) Шор-Таг (“Ак туздуу чоку” дегенди түшүндүрөт). 3) Рушан-Таг (“Эң бийик”, “эң жарык” деген маанини берет). 4) Ээр-Таг (“Ээрге окшош тоо”). Чокунун түндүк капталы көрүнүшүнө жараша Каттама-Таш деп аталат. 5) Кекилик-Учар. == Үңкүрлөр == 1) Биринчи чокуда эки үңкүр жайгашкан. Түндүк жагындагы бирөөсү барууга мүмкүн эмес жерде. Аталышы да жок, изилденбеген дагы. Экинчиси – Чакатамар. «Чакатамар» сөзү “тамчы” дегенди билдирет. Бул үңкүр барган адам үчүн таңкалычтуу, сүрдүү. Ал жерге кирчү жол өтө кууш. Бир адам батчу тар жол менен сойлоп киресиң. Шам жаксаң ичинен ачылып турган китеп сыяктуу таш көрүнөт. Аалымдар анда курандын “Аятолл курси” аятынан үзүндү бар экендигин айтышат. Жазында үңкүрдүн төбөсүнөн тамчы таамып турат. Жайында боорун сыйпаласаң кол нымдашып калат. Тамчынын дарылык касиети бар делет. 2) Экинчи чокунун капталында Тепе-Үңкүр (Бийиктеги үңкүр) жайгашкан. Ушул эле 2-чокуга Чилтен-Хан (Тешик-Таш деп да аталат) үңкүрү тийиштүү. Мунун 3 оозу бар. 3) Үчүнчү чокуга тиешелүү кезектеги үңкүр Ишен-Үңкүр деген атка ээ (элдер “ой жүгүртүүгө арналган үңкүр” дешет). Ушул эле чокуда Руша-Үңкүрү (Бүркүттөр үңкүрү) да жайгашкан. Бул эң чоң үңкүр. Учурда мындай музей орун алган. Үңкүрдүн чыга беришинде петроглифтер сакталып калган. 5) чокуда жайгашкан үңкүр Хуркыз (Үркыздар же нур кыздар дегенди билдирет) деп аталат. Уламышка караганда, бул жерди Үркыздын жаны (духу) байырлайт. == Ыйык жайлары == Бел таштан бели, бөйрөгү ооруган адамдар 7 жолу сыйгаланып түшүшөт. Ден соолугу начар, жашы өтүп калган адамдар 3 же 1 ирет сыйгаланууга тийиш. Маалыматтарга караганда, шыпаа тапкандар көп.<br> Кол таш деп аталган жайга сыйынганы келгендер ооруган колун салып, ичинен тилек тилешет. “Жакшылап көңүл бурган адам манжаларынын учу чымыраганын сезет” деп айтылат. <br> Бешик энеге балалуу болбой жүргөндөр көп келишет. Андагы көзөнөк ташты эки колу менен кармап, маңдайын ага тийгизип, ичинен тилек тилешет. Сыйынгандардын тилеги кабыл болгон мисалдар көп.<br> Хуркызга кыз-келиндер барышат жана өзүлөрүнүн аруу-тилектерин айтышып, Жараткандан аларды ишке ашыруусун суранышат. Эркектер сыйынуучу жай Кырк чилтен деп аталат. Уламышта бул үңкүр – жигит пири Шаймерден түнөп кеткен ыйык жай. Жоокерчилик заманда жоого аттанар эр-жигиттер ошол жерге барып сыйынышчу экен. == Сулайман тоо мечити же Бабурдун үйү == [[Файл:1000 som 2010 rev.jpg|thumb|2010-жылдагы 1000 [[Кыргыз сому|сом]]]] Бул жай ХVI кылымга таандык архитектуралык эстеликтин үлгүсү болуп эсептелет. Улуу Моголдор династиясынын негиз салуучусу, акын жана ойчул Бабур Захиреддин Мухаммеддин үйүн эл Сулайман тоо мечити деп да аташат. Бубур айтылуу [[Амир Темир|Амир Темирдин]] (убагында борбору Самарканд болгон Мавераннахр өлкөсүнүн ханы) урпагы болгон жана 1483-1530-жылдары жашаган. 11 жашында атасынын ордуна Фергананын ханы болуп дайындалган. Кийин Түндүк Индияны басып алып, анда Улуу Моголдор өлкөсүн негиздеген.<br> Бабурдун үйүнө барган сыйынуучулардын суранычы менен мечиттин ичинде отурган молдолор рухтарга арнап куран окушат. Бабур өзүнүн “Бабур-наме” деген китебинде Ош шаары жана Сулайман тоосу тууралуу жакшы пикирлерди жазып калтырган. Китебинде Оштун абасы таза, аккан суусу көп экендигин, тоонун кырына сөрүлүү имарат салдырганын да камтыган.<br> Атеисттер 1963-жылы Бабурдун үйүн буздуруп салышкан. Кийин 1991-жылы сакталып калган материалдардын жардамы менен бул тарыхый эстелик кайра калыбына келтирилген.<br>Сулайман тоосунда жогорудагылардан тышкары XVI кылымга таандык Рават-Абдулла хандын мечити жана XVIII кылымга таандык Асаф-ибн-Бурхиянын күмбөзү жайгашкан. Күмбөздүн кире бериши өтө кооз оймо-чиймелер менен кооздолгон. == Кызыктуу фактылар == Тоонун чокусунда [[Бабур]]дун башкаруусунда пайда болгон «[[Тахты Сулайман]]» мечити жайгашкан (1963ж. жардырылып, 1991ж. сакталып калган материалдардын негизинде кайра курулган). == Колдонулган адабияттар == * [http://bizdin.kg/books/item/97-kg_geo Кыргызстандын географиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160327000834/http://www.bizdin.kg/books/item/97-kg_geo |date=2016-03-27 }} Бишкек: 2004 ISBN 9967-14-006-2 == Шилтемелер == * [http://www.super.kg/article/?article=1267 СУЛАЙМАН ТОО– КАСИЕТТҮҮ ТОО] [[Категория:Ош облусу]] [[Категория:Кыргызстандын тоолору‎]] q1002mb8c7hn3jzk0pb3lrmedq9m80j 651578 651574 2026-08-25T08:18:08Z Artelow 2286 651578 wikitext text/x-wiki {{Бүткүл дүйнөлүк мурас |Аталышы=Сулайман-Тоо |Расмий аталышы= |Сүрөт=Сулайман-Тоо_с_дрона.jpg |Сүрөттүн туурасы=280px |Сүрөттүн аталышы=Сулайман-Тоо |Мамлекет=Кыргызстан |lat_dir = N |lat_deg = 40 |lat_min = 31 |lat_sec = 58 |lon_dir = E |lon_deg = 72 |lon_min = 47 |lon_sec = 02 |region = KG-O |CoordScale = 5000 }} {| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:21em; clear:right;" |- |colspan=2 style="text-align:center; color:blak" | '''''Сулайман-Тоо''' <br />[[Файл:DSC 0113.JPG|250px]] |- |align="center" bgcolor="blue" colspan=2 style="font-size: small" |'''Жалпы маалымат''' |- |colspan=2 style="text-align:center;" | |- |'''Өлкө:''' || {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}<noinclude> |- |'''Деңиз дэңгээлинен бийиктиги:''' || 1176 м. |- |'''Узундугу:''' || 3км |- |'''Туурасы''' || 1,5-2км |} '''Сулайман-Тоо''' — [[Кыргызстан|Кыргызстандын]], [[Ош шаары|Ош шаарындагы]] ыйык тоо. 2009-жылдын июнь айында Дүйнөлүк Мурастарына кирген биринчи мамлекеттеги эстелик<ref>[http://whc.unesco.org/en/news/538 UNESCO World Heritage Centre - TripAdvisor pledges support to World Heritage]</ref>. Сулайман тоо Ош шаарынын так ортосунда, [[Ак-Буура суусу|Ак-Буура суусунун]] сол жээгинен орун алган. Узундугу – 3 км, туурасы – 1,5–2 км, деңиз деңгээлинен бийиктиги 1176 м. Салыштырмалуу бийиктиги 300–350 м. Сулайман-Тоо – улуттук тарыхый-археологиялык музей-комплекс. Кээ бирөөлөр тоону чөгүп жаткан төөгө окшоштурушат. Сыйынуучулардын саны бир жылда 16-17 миң адамды түзөт. XVI кылымга чейин Сулайман-Тоо Баара-Кух деп аталганы маалым. Сулайман Тоо 2009-жылдын июнь айында [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКОго]] катталган мемлекеттик биринчи эстелик<ref>ИА «Kazakhstan Today "[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=30435712&pos=3;-46#pos=3;-46 Священная гора Сулайман-Тоо в КР включена в Список ЮНЕСКО]" 2009</ref>. == Тарыхы == Тоонун аталышы Сулайман пайгамбардын (Инжилдеги Соломон) аты менен байланыштуу. Акылмандыгы жана кең пейилдиги үчүн Кудай ага 500 жин зорго көтөрүп жүрө турган таштан жасалган так белек кылат. Пайгамбардын буйругу менен жиндер такты алыскы жакты көздөй көтөрүп жөнөшөт. Жүрүп отуруп, акыры абасы таза, чокусун кар баскан тоосу бар жерге алып келишет. Пайгамбар мына ошол жерди гүлзардуу жерге айланткысы келет. Бирок, мында суу жок болгондуктан, жиндерге мөңгүлөргө кеткен жолдогу тоскоолдуктарды жок кылып, дарыяга нук салууга буйрук берет. Ошентип, Ак-Буура дарыясы пайда болот. Ал эми пайгамбардын тагы коюлган тоо Сулайман так, Сулайман-Тоо деген атакка конот. Сулайман тоо Өзгөн канынын вазири Султан Мази Сулаймандын (15-к-дын башы) ысмынан аталган. Вазир Сулайман тоону жайкы резиденциясына айландырган. Жергиликтүү эл жана четтен келгендер тоого чыгышып, жөн гана сейилдешкен.Эл көп каттагандыгынан пайдаланып, дин кызматкерлери тоону тотемдик даражага жеткиришип, ислам динин таратуучу майданга (аренага) айландырышкан. Дин кызматкерлери Сулайман пайгамбардын тактысынын табылгандыгы жөнүндө сөз таратышкан. Өзгөн вазири Сулайман пайгамбарга, ал эми анын эс алуучу жайы Сулайман тактысына айланып, «ыйык» даңкка ээ болгон. З. Бобур тоого эс алып олтура турган жай (Кужура) курдурган. Азыр чокусуна түтүк менен суу чыгарылып,айланасына бак-дарак тигилип, жашылдандырылып, эмгекчилердин эс алуучу жайына айланды. Боорунан үңкүр казылган. Түштүк Кыргызстандын тарыхы менен тааныштыруучу бир нече залдан турган өзүнчө оригиналдуу музей жайгаштырылды. Сулайман-Тоо 1972-жылдан геологиялык заказник. == Географиялык абалы == [[Файл:Solomon mount.jpg|thumb|upright|Сулайман-Тоо.]] Сулайман-Тоосу (мурдагы Бера-кух) Ош шаарынын так ортосунда. Ак-Буура суусунун сол жээгинен орун алган. Узундуг 3 км туурасы 1,5–2 км, деңиз деңгээлинен бийиктиги 1176 м. Салыштырмалуу бийиктик. 300–350 м. Палеозойдун акиташ тектеринен турат. Капталдары тик, аскалуу. Этегинде жана курчап турган түздүктөрүндө төртүнчүлүк мезгилдин борпоң тектери жатат. Тоо капталдарына майда бадал аралаш жарым чөл ландшафты мүнөздүү. Сулайман тоонун чыгыш жана батыш тараптарында анчалык бийик эмес калдык тоолор (Ортотоо, Чилмайрам,Чилустун ж. б.) жайгашкан. == Чокулардын атталыштары == [[Файл:Osh 03-2016 img06 Sulayman Mountain.jpg|thumb|Сулайман-Тоо]] Тоодо 5 чоку бар: 1) Баара-Таг же Сулайман тоо. Мында Бабурдун үйү (музейи жайгашкан). 2) Шор-Таг (“Ак туздуу чоку” дегенди түшүндүрөт). 3) Рушан-Таг (“Эң бийик”, “эң жарык” деген маанини берет). 4) Ээр-Таг (“Ээрге окшош тоо”). Чокунун түндүк капталы көрүнүшүнө жараша Каттама-Таш деп аталат. 5) Кекилик-Учар. == Үңкүрлөр == 1) Биринчи чокуда эки үңкүр жайгашкан. Түндүк жагындагы бирөөсү барууга мүмкүн эмес жерде. Аталышы да жок, изилденбеген дагы. Экинчиси – Чакатамар. «Чакатамар» сөзү “тамчы” дегенди билдирет. Бул үңкүр барган адам үчүн таңкалычтуу, сүрдүү. Ал жерге кирчү жол өтө кууш. Бир адам батчу тар жол менен сойлоп киресиң. Шам жаксаң ичинен ачылып турган китеп сыяктуу таш көрүнөт. Аалымдар анда курандын “Аятолл курси” аятынан үзүндү бар экендигин айтышат. Жазында үңкүрдүн төбөсүнөн тамчы таамып турат. Жайында боорун сыйпаласаң кол нымдашып калат. Тамчынын дарылык касиети бар делет. 2) Экинчи чокунун капталында Тепе-Үңкүр (Бийиктеги үңкүр) жайгашкан. Ушул эле 2-чокуга Чилтен-Хан (Тешик-Таш деп да аталат) үңкүрү тийиштүү. Мунун 3 оозу бар. 3) Үчүнчү чокуга тиешелүү кезектеги үңкүр Ишен-Үңкүр деген атка ээ (элдер “ой жүгүртүүгө арналган үңкүр” дешет). Ушул эле чокуда Руша-Үңкүрү (Бүркүттөр үңкүрү) да жайгашкан. Бул эң чоң үңкүр. Учурда мындай музей орун алган. Үңкүрдүн чыга беришинде петроглифтер сакталып калган. 5) чокуда жайгашкан үңкүр Хуркыз (Үркыздар же нур кыздар дегенди билдирет) деп аталат. Уламышка караганда, бул жерди Үркыздын жаны (духу) байырлайт. == Ыйык жайлары == Бел таштан бели, бөйрөгү ооруган адамдар 7 жолу сыйгаланып түшүшөт. Ден соолугу начар, жашы өтүп калган адамдар 3 же 1 ирет сыйгаланууга тийиш. Маалыматтарга караганда, шыпаа тапкандар көп.<br> Кол таш деп аталган жайга сыйынганы келгендер ооруган колун салып, ичинен тилек тилешет. “Жакшылап көңүл бурган адам манжаларынын учу чымыраганын сезет” деп айтылат. <br> Бешик энеге балалуу болбой жүргөндөр көп келишет. Андагы көзөнөк ташты эки колу менен кармап, маңдайын ага тийгизип, ичинен тилек тилешет. Сыйынгандардын тилеги кабыл болгон мисалдар көп.<br> Хуркызга кыз-келиндер барышат жана өзүлөрүнүн аруу-тилектерин айтышып, Жараткандан аларды ишке ашыруусун суранышат. Эркектер сыйынуучу жай Кырк чилтен деп аталат. Уламышта бул үңкүр – жигит пири Шаймерден түнөп кеткен ыйык жай. Жоокерчилик заманда жоого аттанар эр-жигиттер ошол жерге барып сыйынышчу экен. == Сулайман тоо мечити же Бабурдун үйү == [[Файл:1000 som 2010 rev.jpg|thumb|2010-жылдагы 1000 [[Кыргыз сому|сом]]]] Бул жай ХVI кылымга таандык архитектуралык эстеликтин үлгүсү болуп эсептелет. Улуу Моголдор династиясынын негиз салуучусу, акын жана ойчул Бабур Захиреддин Мухаммеддин үйүн эл Сулайман тоо мечити деп да аташат. Бубур айтылуу [[Амир Темир|Амир Темирдин]] (убагында борбору Самарканд болгон Мавераннахр өлкөсүнүн ханы) урпагы болгон жана 1483-1530-жылдары жашаган. 11 жашында атасынын ордуна Фергананын ханы болуп дайындалган. Кийин Түндүк Индияны басып алып, анда Улуу Моголдор өлкөсүн негиздеген.<br> Бабурдун үйүнө барган сыйынуучулардын суранычы менен мечиттин ичинде отурган молдолор рухтарга арнап куран окушат. Бабур өзүнүн “Бабур-наме” деген китебинде Ош шаары жана Сулайман тоосу тууралуу жакшы пикирлерди жазып калтырган. Китебинде Оштун абасы таза, аккан суусу көп экендигин, тоонун кырына сөрүлүү имарат салдырганын да камтыган.<br> Атеисттер 1963-жылы Бабурдун үйүн буздуруп салышкан. Кийин 1991-жылы сакталып калган материалдардын жардамы менен бул тарыхый эстелик кайра калыбына келтирилген.<br>Сулайман тоосунда жогорудагылардан тышкары XVI кылымга таандык Рават-Абдулла хандын мечити жана XVIII кылымга таандык Асаф-ибн-Бурхиянын күмбөзү жайгашкан. Күмбөздүн кире бериши өтө кооз оймо-чиймелер менен кооздолгон. == Кызыктуу фактылар == Тоонун чокусунда [[Бабур]]дун башкаруусунда пайда болгон «[[Тахты Сулайман]]» мечити жайгашкан (1963ж. жардырылып, 1991ж. сакталып калган материалдардын негизинде кайра курулган). == Колдонулган адабияттар == * [http://bizdin.kg/books/item/97-kg_geo Кыргызстандын географиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160327000834/http://www.bizdin.kg/books/item/97-kg_geo |date=2016-03-27 }} Бишкек: 2004 ISBN 9967-14-006-2 == Шилтемелер == * [http://www.super.kg/article/?article=1267 СУЛАЙМАН ТОО– КАСИЕТТҮҮ ТОО] [[Категория:Ош облусу]] [[Категория:Кыргызстандын тоолору‎]] 15tp0mflimu895w0mh1wgr5p2w943rl 0 19441 651549 535072 2026-08-25T01:34:27Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 651549 wikitext text/x-wiki {{Жакшы макала}} '''Жаратылыш''' — [[Аалам|ааламдын]] материалдык дүйнөсү, маңызы боюнча табигый илимдерди изилдөөчү объект. Турмушта "жаратылыш" сөзү көп учурда табигый [[жашоо чөйрө]] деп аталып жүрөт. (адамдын колунан жасалбаган баардык нерселер) {| align="right" |[[Файл:ЧолпонАтаШаркыратма.jpg|thumb|[[Шаркыратма]], [[Чолпон-Ата]]]] |[[Файл:СарыЧелек.jpg|thumb|Сары Челек,[[Жалал-Абад областы]]]] |- |[[Файл:Galunggung.jpg|thumb|Чагылган жаркыроосу [[Галунггунг]] жанар тоосу атылганда, [[Батыш Ява]], 1982 жыл]] |[[Файл:The Earth seen from Apollo 17.jpg|thumb| [[Аполлон-17]] тарткан Жердин фотосүрөтү, 1972 жыл]] |} == Жер == [[Файл:995px-Earth-crust-cutaway-ky.png|thumb|right|370px|Жердин түзүлүшү]] Жер - азыркы убакыттагы [[Жашоо|жашоо]] бар жалгыз [[Планета|планета]], жана анын [[Табият|табият]] өзгөчөлүктөрү көп [[Илим|илимдердин]] изилдөө темасы. [[Күн|Күндөн]] тартып эсептегенде [[Күн системасы|Күн системасындагы]] үчүнчү планета жана жер группасындагы планеталардын арасынан диаметри, тыгыздыгы жана [[Масса|массасы]] боюнча эң чоң планета. Жердин негизги [[Климат|климаттык]] өзгөчөлүктөрүнөн анын эки чоң уюлдук аймагы, эки салыштырмалуу мелүүн жана бир кең [[Экватор|экватор]]-[[Тропика|тропикалык]] аймактырынын бардыгы менен шартталган. Планетада [[Атмосфера|атмосфералык]] [[Жаан|жаан чачындын]] көлөмү жайгашкан жерине байланыштуу жана бир калыпта эмес,бир [[Миллиметр|миллиметрден]] тартып жылына бир нече жаан чачын гана жүргөн жерлер бар. Жер бетинин 71 % [[Океания|океан]] суулары ээлейт. Калган бөлүктөрү кургак[[Континент|континенттерден]] жана [[Арал|аралдардан]] турат, ошондой болсо да [[Кургактык|кургактыкты]] ээлеген элдин басымдуу бөлүгү [[Түндүк жарым шар|түндүк жарым шаарда]] жайгашкан. Жердин [[Эволюция|эволюциясы]] [[Геология|геологиялык]] жана [[Биология|биологиялык]] [[Процесс|процесстердин]] өнүгүүсү менен шартталат. Планентанын үстү бир нече тынымсыз кыймылда болуп турган [[Литосфера|литосфералык]] [[Плита|плиталар]] менен бөлүнгөн, алар өз учурунда периодикалык мезгилдерде[[Континент|континеннттерди]] ажыратып жана бириктирип турат. Жердин ички бөлүгү [[Мантия|мантиянын]] эритилген калың катмарынан жана темир [[Өзөк|өзөктөн]], гененендирлөөчү [[Магниттик талаа|магниттик талаадан]] турат. Азыркы атмосферанын курамы баштапкы калыбындагы ар кандай [[Жашоо калыптары|жашоо калыптарынын]] тиричилик аракетинен улам бир топ өзгөрүүлөргө дуушар болуп, [[Экология|экологиялык]] тең салмакты сактоо менен, жана үстүндөгү жашоо шарттарын турукташтарып турушкан.<ref>{{URL|http://www.sciencedaily.com/releases/2005/09/050911103921.htm|Calculations favor reducing atmosphere for early Earth}}</ref> Бирок климаттын бир кыйла кеңдик жана [[География|географиялык]] факторлорунун өзгөрүлгөнүнө карабай,орточо глобалдык климат [[Муз|муз]] доорлорунун<ref>{{URL|www.epa.gov/climatechange/science/pastcc.html|Past Climate Changeссылка}}</ref> арасы убакытында бир топ эле туруктуу,орточо глобалдык [[Температура|температуранын]] 1-2 градус өзгөрүүсү<ref>{{URL|http://vathena.arc.nasa.gov/curric/land/global/climchng.html|History of Climate Change}}</ref> [[Экология|экологиялык]] тең салмактуулукка жана [[Жер|Жердин]] географиясына бир кыйла залакасын тийгизген<ref>{{URL|http://www.aip.org/history/climate/|he Discovery of Global Warming|publisher}}</ref> <ref>{{URL|http://www.webcitation.org/6179u0ZS4|archivedate=2011-08-22|The Discovery of Global Warming|publisher=American Institute of Physics}}</ref> ==== Геология ==== :''Негизги макала:'' '''''[[Геология]]''''' [[Файл:Tectonic plate boundaries.png|thumb|300px|Тектоникалык плита чектеринин үч тиби]] Геология - [[Жер кыртышы|жер кыртышы]] жана Жердин андан терең жаткан катмарлары жөнүндөгү илимдердин комплекси. Ууз мааниде, жер кыртышынын курамы, түзүлүшү, кыймылы, өнүгүп-өрчүү тарыхы жана андагы кен байлыктардын пайда болушу, жайгашышы жөнүндөгү илим. Геологиялык изилдөөлөр негизинен тоо тектерге, [[Минерал|минералдарга]], кендерге, геологиялык [[Кубулуш|кубулуштарга]] жер бетинен түздөн-түз байкоо жүргүзүү ыкмалары аркылуу ишке ашат. Белгилүү аймактын геологиялык жактан изилдениши андагы көрүнөө жаткан тоо тектерди аныктоо, салыштыруу, алардын үлгүлөрүн алып, [[Лаборатория|лабораториялык]] изилдөөлөрдү жүргүзүүдөн башталат. ==== Тарыхы ==== [[Файл:Pangea animation 03.gif|thumb|300px|Пангея суперконтинентинин бөлүнүү анимациясы]] [[Илимпоз|Илимпоздордун]] ою боюнча Жер 4,54 млрд жыл мурун чаңдуу газ булутунан, [[Күн]] жана башка планеталар менен бирге жаралган.[[Ай]] болсо 20 млн жыл кийинчерээк Жердин массалуу зат менен кагылуушуусу аркылуу пайда болгон. Жердин эриген сырткы катмары убакыттын өтүшү менен муздап отуруп катуу кабыкка айланып - кыртыш түзүлгөн. Газдардын бөлүнүп чыгуусу жана [[Жанар Тоо|жанар тоолордун]] күжүрмөндүгү алгачкы [[Атмосфера|атмосферанын]] пайда болушуна өбөлгө түзүшкөн. [[Суу]] буусунун [[Конденсация|конденсациясы]](көбүнчөсү [[Комета|кометанын]] музу аркылуу пайда болушкан) [[Океания|океан]] жана башка суу ресурстарынын пайда болушуна шарт түзгөн. Андан кийин эсептелгендей, жогорку энергетикалык [[Химия|химия]] аркылуу өзүн-өзү жараткан [[Молекула|молекула]] 4 млрд жыл мурун пайда боло баштаган. [[Жер|Жерди]] үстү жүз жылдар аралыгында улам-улам алмашып турган, маал-маалы менен супер [[Континент|континентке]] биригип, анан кайра бөлөк континентерге бөлүнүп турган. Болжол менен 750 млн жыл мурун эң байыркы,бизге белгилүү болгон [[Родиния]] суперконтиненти бөлүнө баштаган. Бирок бир кыйла убакыттан кийин континенттер кайра биригишип [[Паннотия|Паннотияны]] түзүшкөн, ал кийинчерээк 540 млн жыл мурун кайра бөлүнгөн. Андан кийин акыркы [[Пангея]] суперконтиненти, 180 млн жыл мурун бөлүнгөн.<ref>{{URL|http://www.americanscientist.org/issues/page2/how-do-supercontinents-assemble|How do supercontinents assemble?}}</ref> Божомолдогондой, [[Неопротерозия доору|Неопротерозия доорунда]] Жер масштабдуу өлчөмдө [[Муз|муздай]] болуп тоңуп калган, өз учурунда муздар [[Эквадор|эквадорго]] чейин жетишкен. Бул [[Гипотеза|гипотеза]] «Жер-кар» аттуу ысым алган жана аябагандай кызыкчылыкты туудурат, анткени бул убакыт 530-540 млн жыл мурун [[Кембрий жарылуусу|Кембрий жарылуусуна]] туш келген жана ошондон кийин [[Көп клеткалуу жашоо формалары|көпклеткалуу жашоо формалары]] тарай баштаган.<ref>{{URL|http://www.gps.caltech.edu/~jkirschvink/pdfs/firstsnowball.pdf Late Proterozoic Low-Latitude Global Glaciation: The Snowball Earth|The Proterozoic Biosphere}}</ref> Кембрий жарылуусунан кийин беш даана массалык кырылуу(тукум курут) болгон. Акыркы массалык кырылуу 65 млн жыл мурун, болжолдуу эсепте Жер менен [[Метеорит]] кагышканда орун алып, [[Динозаврлар|динозаврлардын]] жана башка көлөмдүү [[Рептилия|рептилиялардын]] кырылышына себеп болгон. Кийинки 65 млн жыл, көп түрдүү [[Сүт эмүүчүлөр|сүт менен тамактундыруучулар]] келип чыгуу маалы болгон Бир нече миллион жылдар мурун [[Африка|Африкадагы]] адам сымал маймылдар түз баскан абалга жетишишкен. Кийинки адамдын жаралуусу, айыл чарбаны жана [[Цивилизация|цивилизацияны]] өнүктүрүү Жерде, башка мурдакы жашоо калыптарынан бат өсүп өнүккөнгө таасир эткен, жана ал жаратылышка жана глобалдуу [[Климат|климатка]] да тиешелүү болгон. [[Голоцен кырылуусу]] аталган, азыркы убакыттагы заманбап [[Доор|доор]] массалык кырылуунун бир бөлүгү катары каралат. Ал болсо кырылуулардын эң баты болуп саналып жүрөт. Кээ бир [[Илимпоз|илимпоздор]], мисалы: [[Гарвард Университети|Гарвард Университетинен]] Э.О.Уилсон, [[Биосфера|биосферанын]] адам менен талкаланышы жакынкы 100 жыл арылыгында жандардын жарымы жок болуп кетет дешет. Азыркы мезгилдин кырылуу масштабы изилденип, талкууланып жана [[Биология|биологдор]] тарабынан эсептелинип жатат<ref>{{URL|http://park.org/Canada/Museum/extinction/holmass.html|Canada/Museum/extinction/patterns}}</ref> == Атмосфера, климат жана аба-ырайы == ''Негизги макала:'' [[Файл:Top of Atmosphere.jpg|thumb|Көк түс атмосферада газдар менен бат башка толкундардын сызыктарына караганда күчтүү таралат, ошондуктан Жердин түсү көк болуп берилет]] [[Жер|Жердин]] [[Атмосфера|атмосферасы]] [[Планета|планетардык]] [[Экосистема|экосистеманы]] колдоодо негизги фактор болуп эсептелинет. Жерди кучап турган [[Газ|газдардын]] ичке катмары, планетанын тартылуу күчү менен кармалып турат. Атмосферанын кургак абасы 78% [[Азот |азот]], 21% [[Кычкылтек|кычкылтек]], 1% [[Аргон|аргон]], [[Көмүр кычкылы|көмүр кычкылынан]] жана башка анча чоң эмес кошулмалардан турат. Жана дагы [[Аба|аба]] туруксуз сандагы [[Суу буусу|суу буусун]] камтыйт.<ref>{{URL|http://www.grc.nasa.gov/WWW/K-12/Numbers/Math/Mathematical_Thinking/ideal_gases_under_constant.htm|Ideal Gases under Constant Volume, Constant Pressure, Constant Temperature, & Adiabatic Conditions}}</ref><ref>{{URL|http://www.webcitation.org/6179uUEbb|Proceedings of the National Academy of Sciences}}</ref> Атмосфердик басым бийиктикке көтөрүлгөн сайын төмөндөй баштайт жана 19-20 км бийиктиктен кийин Атмосфералык басымдын биркыйла төмөндөшүнөн улам, суу жана адамдын ткандар аралык суюктугу кайнап байштайт. Ошондуктан адамдын [[Физиология|физиологиялык]] көз карашы боюнча "[[Космос|космос]]" 15-19 км бийиктиктен кийин эле башталат. Жердин Атмосферасы 12 ден баштап 50 км ([[Тропика|тропикалык]] кеңдиктерде 25-30км, мелүүн жерлерде 20-25, [[Уюл|уюлдарда]] - 15-20) кийин айтылуу O3 [[Молекула|молекуларынан]] турган [[Озон катмары|озон катмары]] башталат. Ал кооптуу [[Ультрафиолеттик нурлануу|ультрафиолеттик нурланууну]] өзүнө камтып сиңирип, жердин үстүндөгү баардык тирүү жандыктарга зыян келтирүүчү нурлануудан сактап абдан Жердин жашоо процесстеринде маанилүү орунду ойнойт. Жана дагы Атмосфера түн убагында да жылуулукту сактап, температуранын бат муздап кетишине жол бербей турат. Планетардык климат - [[Аба ырайы|аба ырайынын]] көп мезгилдеги тенденциялуу чеги. Планетанын климатына ар кандай факторлор таасир этет, алардын эсебине [[Океания|океан]] агымдары, үстүңкү [[Альбедо|альбедо]], [[Сиңиргич газдар|сиңиргич газдар]], күндүн жарыктыгынан жана планетанын [[Орбита|орбитасынын]] өзгөрүлүштөрү кирет. [[Окумуштуу|Окумуштуулардын]] корутундусуна ылайык, Жердин климатында көптөгөн кескин өзгөрүүлөр болуп турган, алардын арасында [[Муз доору|муз доору]] дагы бар. Аймактык климат бир катар факторлорго жана биринчи кезекте кеңдикке көз каранды. Кеңдиктердин диапазону жогорудагыдай климатикалык шарттар аркылуу аймактын климатын жаратат. Мындай аймактык климаттардын бир нечеси бар, алар [[Экватор|экваториалдык]] климаттан башталып, түштүк жана түндүк уюлдук аймактык уюлдар менен аяктайт. Климатка жер огунун орбитанын сызыгына карата эңкейишинен улам пайда болгон жыл мезгилдери да өз таасирлерин тийнзишет. Эңкейиштен улам [[Жай|Жайында]] жана [[Кыш|кышында]] планетанын бир бөлүгү күн энергиясын, башка бөлүктөргө салыштырмалуу абдан көп алат. Бул кырдаал жердин орбитада айланышы аркылуу өзгөрүлүп турат. Кандай гана убакыт болбосун [[Түндүк жарым шары|түндүк]] жана [[Түштүк жарым шары|түштүк жарым шаарарынын]] жыл мезгилдери карама каршы абалда турушат. [[Файл:A tornado near Anadarko, Oklahoma, on May 3, 1999.jpg|thumb|Борбордук Оклахомадагы [[Торнадо]]]] Жердин аба ырайынын [[Кубулуш|кубулуштары]] көбүн эсе артыкча атмосферанын төмөнкү бөлүгүндө ([[Тропосфера|тропосферада]])болуп турат жана жылуулукту бөлүштүрүү боюнча конвективдүү система кызматын аткарат. Океан агымдары климат жаратууда эң маанилүү факторлордун бири болуп саналат. Өзгөчө суу астындагы чоң термохалиндик циркуляциялар жылуулук энергиясын экватордук аймактардан баштап уюлдук аймактарга чейин бөлүштүрүп турушат. Бул агымдар кышытын жана жайдын температууралык айырмасын мелүүн зоналарда жумшартканга жардам берет. Андан сырткары, жылуулук энергиясынын океан агымдары аркылуу бөлүшүүсү жана атмосфера жок болсо, тропикаларда ысык аябай басымдуу ал эми уюлдук аймактарда өтө [[Суук|суук]] болмок. Аба-ырайын жакшы же болбосо терс жактары болот.[[Торнадо]], [[Ураган]], [[Циклон|циклондор]] сыяктуу экстремалдык аба-ырайын шарттары, аябай көп энергия бөлүштүрүп жана бара жаткан жолунда катуу кырайуулардын себептери болушу мүмкүн. үстүңкү [[Өсүмдүктөр|өсүмдүктөр]] мезгилдин өзгөрүлүштөрүнө көз каранды болуп калган, жана аба ырайындагы бир нече жылга созулган кескин өзгөрүүлөр өсүмдүктөргө да, жана өсүмдүктөр менен тамактанган [[Жаныбарлар|жаныбарларга]] да аябагандай таасир тийгизиши мүмкүн. Аба-ырайы [[Хаос|хаотикалык]] система болуп саналат, айлана чөйрөдөгү кичинекей жеңил өзгөрүүлөрдөн ал бат эле өзгөрүлүшү мүмкүн, ошондуктан азыркы убакытта аба-ыйрайынын болжолу бир нече күн менен эле чектелип атат. Азыркы убакытта дүйнө боюнча эки процесс жүрүп жатат. ортоңку температура көтөрүлүп жана аймактык климаттар кыйла өзгөрүүлөргө дуушар болууда.<ref>{{URL|http://www.sciencedaily.com/releases/2001/04/010406073554.htm|ropical Ocean Warming Drives Recent Northern Hemisphere Climate Change}}</ref> == Жердеги суу == [[Файл:Drops Imapct.JPG|thumb|[[Суу]] тамчысы]] Суу - [[Химия|химиялык]] зат, суутек жана кычкылтектен турат жана баардык белгилүү болгон жашшоо калыптарынын жашоо тиричилигине керектүү зат.<ref>{{URL|http://www.un.org/waterforlifedecade/background.html|ссылка}}</ref> Жөнөкөй түшүнүктө суу термини суяк абалда же катуу абалга байланыштырылат, бирок ал зат катуу([[Муз|муз]]) абалда да болот жана газсыяктуу - суу буусу. Суу Жер шарынын 71 % ээлейт жана көбүн эсе [[Океания|океандарда]] жана башка көлөмдүү суу көлмөлөрүндө жайгашкан.<ref>{{URL|www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html|The world fact book}}</ref> Булардан да сырткары болжол менен суунун 1,6 % жердин астында жайгашкан, суу ташыгыч горизонттордо жана болжол менен 0,001 % абада, буу жана булут кейпинде(суунун катуу жана суюк бөлүчөлөрү аркылуу жаралган), жана ошондой эле атмосфералык [[Жаан|жаан чачындарда]].<ref>{{URL|http://www.unep.org/dewa/assessments/ecosystems/water/vitalwater/|Vital Water}}</ref> Океандар суунун үстүңкү бөлүгүнүн 97 % түзөт, [[Мөңгү|мөңгүлөр]] жана уюлдук топулар болжол менен 2,4 %, [[Дарыя|дарыялар]], [[Көл|көлдөр]] жана жасалма көлдөр, калган 0,6 % түзөт. Мындан сырткары, Жердеги сууну аябай көп эмес сандагы көлөмү [[Биология|биологиялык]] [[Организм|организмдерде]] жана [[Адамзат|адамзаттын]] чыгарган [[Өндүрүш|өндүрүштөрүндө]] жайгашкан. ==== Океандар ==== [[Файл:Los Roques from plane.jpg|thumb|Атлантикалык океан]] Океан өзүнө Жердин туздуу суусунун массалуу көлөмүн камтыйт, жана ошондой эле [[Гидросфера|гидросферанын]] негизги түзүлүш бирдиги болуп саналат. Жердин суу мейкиндиги бир нече өзүнчө океендарга бөлүнгөнүнө карабай, алар баардыгы биригип бир глобалдуу, бири-бири менен байланган туздуу суунун массасын түзөт жана көбүн эсе учурларда Дүйнөлүк океан же глобалдуу океан деп айтылып жүрөт.<ref>{{URL|http://www.answers.com/Ocean#Encyclopedia Ocean|The Columbia Encyclopedia. 2002. New York}}</ref><ref>{{URL|http://www.oceansatlas.com/unatlas/about/physicalandchemicalproperties/background/seemore1.html|Distribution of land and water on the planet}}</ref> Болжол менен Жер үстүнүн 71% (361 млн км² аянты менен) Дүйнөлүк океан менен камтылган. Дүйнөлүк океандын көп бөлүктөгө аянтынын тереңдиги 3000 м түзөт, а ортоңку туздуулугу болжол менен миңге 35 бөлүктөн(ppt), ошондо 3,5 % түзөт. Океандын негизги чектери континеттер, ар кандай архипелагдар жана башка критерийлер менен берилген. Жерде төмөнкү океандарды бөлүшөт(Көлөмүнө жараша азайтылып берилген): [[Тынч океаны|Тынч океан]], [[Атлантикалык океаны|Атлантикалык океан]], [[Индиялык океан]] жана [[Түндүк муз океан]]. Дүйнөлүк океандын бөлүктөрү, [[Кургактык|кургактык]] менен курчалган сулар, же суу астынан көтөрөлүп чыгып калган [[Рельеф|рельефтер]] менен курчалган болсо [[Деңиз|деңиз]], [[Булуң|булуң]], кичи булуң деп аташат. Жерде адагы туздуу көлмөлөр бар, алар кичирээк көлөмдө жана [[Дүйнөлүк океан]] менен байланышы жок. Эки ачык айкын мисал бул - [[Арал деңизи]] жана [[Чоң Туздуу көлү|Чоң Туздуу көлү.]] ==== Көлдөр ==== [[Файл:Ысык-Көл.jpg|thumb|[[Ысык-Көл]] ]] [[Көл]] - [[Гидросфера|гидросферанын]] компоненти, табигий же жасалма жол менен жасалган көлмө, көл табагынын чегинде толгон сууда жана белгилүү бир жолдор менен [[Океания|океан]] же [[Деңиз|деңиз]] менен байланышпайт. Жерде көлмө деп, эгерде ал Дүйнөлүк океандын бир бөлүгү болбосо, ошондой эле ал көлөмдүү жана терең, жасалма көлчөгө салыштырмалуу, жана ошондой эле ал [[Дарыя|дарыялардын]] суулары менен толуп турса демек ал көлмө деп аталат. Жалгыз белгилүү болгон, Жер шарынан сырткары көлдөр сырткы булактар менен толуп турган бул [[Сатурн|Сатурндун]] эң чоң жандоочусу [[Титан]] болуп саналат. Титандын үстүндө окумуштуулар аркылуу табылган [[Этан|этан]] көлдөрү, жакынкы болжол менен метан менен аралашылган. Азыркы убакытта Титандын көлдөрүнүн так толукталып турган маалымат жок, бирок анын үстү бир топ дарыялардын өзөнү менен кесилип турганы белгилүү. Жердеги жасалма көлдөр, эреже боюнча тоолуу аймактарда жайгашкан, рифтик зоналарда, жана мурдакы же жакынкы муз тоңуу аралыгындагылар. Башка көлдөр агызбас аймактарда же ири дарыялардын жанында жайгашышкан. Муз доору убагынан калган, хаотикалык дренаж структурасынын айынан жер шарынын кээ бир аймактарында көлдөр аябагандай көп санда жайгашышкан. Баардык көлдөр [[Геология|геологиялык]] масштабдын убакытындагы өзгөрүүлөрдөн жааралган, анткени алар урандылар аркылуу жай толуп же аларга толгон бассейндерден төгүлүп турушат. ==== Жасалма көлмөлөр ==== [[Файл:LubotinPerekoshka.JPG|thumb|Слобожанщинадагы Перекошка жасалма көлү]] Жасалма көлмө - бир жерге, табигый же жазалма жолу менен жаралган, бир жерде токтогон суу топтому, көлдөрдүн көлөмүнө салыштырмалуу аябай кичинекей келет. Жасалма көлдөр деп ар кандай жазалма көлчүктөр айтылат: Суу бактары, [[Эстетика|эстетикалык]] коздоого арналган, [[Балык]] көлчүктөрү, балыктардын [[Коммерция|коммерциялык]] багытта багуу жана жылуулук энергияны сактаганга арналган Суу көлчүктөрү. Жасалма көлдөр жана көлдөр өзөн суулардан агуу ылдамдыгы менен айырмаланышат. ==== Дарыялар ==== [[Файл:View from Cairo Tower 31march2007.jpg|thumb|left|[[Нил]], [[Каир]], [[Египет]]]] [[Дарыя]] - жаратылыштын суу агымы,<ref>{{URL|http://www.merriam-webster.com/dictionary/river|River}}</ref> өзү салган жасалган тереңдикте, тынымсыз өзөндө жана үстүңкү жана жерастындагы агымдын бассейни аркылуу толуп жана агып турат. Адатынча дарыя [[Океания|океанга]], [[Көл|көлгө]], [[Деңиз|деңизге]] же башка дарыяга куят, бирок башка кырдаалдарда ал кумга же сазга куюп байып жоголуп кетиши мүмкүн, жана ошондой эле башка суу булагына жетпей бүтүндөй кургап калышы да мүмкүн. Арыкча, эки өзөндү же эки көлдү кошкон суунун айрыгы, булак булардын баары кичи дарыя деп эсептелинет. Дарыядагы суулар адатта жаан-чачындар аркылуу үстүңкү агымдан, табигый мөңгүнүн жана муздун үстүңкү катмарынын эришинен, жана ошондой эле жер астындагы суулар жан булактар аркылуу толуп турат. ==== Өзөн суулары ==== [[Файл:Arkhangelskaia oblast Plesetskiy Raion.JPG|thumb|left|Архангель облусундагы [[Өзөн]]]] Өзөн - кичирээк суу агымы, адатынча туурасы бир нече ондой [[Cантиметр|сантиметрден]] бир нече [[Метр|метрге]] чейин. Өзөндөр суу каналынын айланышына, тереңдик дренажына, жана балыктардын жапайы шартта [[Миграция|миграциясына]] маанилүү ролду ойнойт. Сууларга жакын болгон [[Биология|биологиялык]] аймактар жээк зоналары деп аталат. Голоцендик кырылуунун азыркы абалын эсепке алуу менен, өзөндөр чачыранды бөлүнгөн жашоо аймактарын бириктирүүдө, демек биологиялык көп түркүмдүүлүктү сактоодо зор маанилүү ролду ойнойт. Өзөндөрдүн жана суу жолдорун үстүңкү [[Гидрология|гидрология]] изилдейт жана [[Экология|экологиялык]] [[География|географияынын]] башкы элементи болуп саналат.<ref>{{URL|http://ga.water.usgs.gov/edu/hydrology.html/|http://ga.water.usgs.gov/edu/hydrology.html/}}</ref> <br /> == Экосисистемасы == [[Файл:View of loch lomond.JPG|thumb|Шотландиядагы [[Лох-Ломонд]] көлү бекилген экосистеманы түзөт]] [[Экосистема]] - тирүү жандыктардын([[Биоценоз|биоценоз]]) жааматынан турган биологиялык система, аларды жашоо шарты ([[Биотоп|биотоп]]), жана ошондой эле, байланыш системалары жана заттарды жана бири бири менен кубат алмашуусу. Экосистема ар кандай абиотопикалык жана биотопикалык бири бири менен байланышылган түзүлүш бирдиктерден турат.<ref>{{URL|http://www.physicalgeography.net/fundamentals/9j.html|Introduction to the Biosphere: Introduction to the Ecosystem Concept}}</ref> Экосистеманын түзүлүшү жана курамы курчап турган айлана чөйрөнүн бири бири менен байланышылган системасы аркылуу ар кандай факторлор менен чечилет, жана ал факторлордун өзгөрүүсү менен экосистема да динамикалык өзгөрүүлөргө дуушар болот. [[Топурак]], [[Атмосфера|атмосфера]], күн нуру, [[Суу|суу]] жана тирүү [[Организм|организмдер]] экосистеманын эң маанилүү бирдиктери болуп саналат. Экосистема түшүнүгүнүн борбордук [[Концепция|концепциясынын]] идеясы болуп, баардык тирүү организмдер өздөрүнүн жашоо аймагында болгон башка түзүлүштөр менен өз ара мамилерде турат деген көз караш саналат. Экологинын негиздөөчүсү Юджин Одум айткан: "Баардык организмдерди өзүнө камтыган(жаамат) кайсы болбосун элемент, өзүнүн аймагында жана башка физикалык аймак менен байланышып турса, жана энергия агымы так саналган трофикалык структурага алып келсе, биологиялык аркандайлыкка жана материалдык циклге(материалдарды тирүү жана тирүү эмес организмдер арасындагы алмашуу) системанын чегинде болсо анда ал экосистема". Экосистеманын чегинде түрлөр азыктануу айлампасында байланышылган жана алар бири биринен көз каранды, жана ошондой эле алар өз ара жана айлана чөйрө менен кубатты, материяны алмашып турушат.<ref>{{URL|http://www.webcitation.org/6179wH8lL|archivedate=2011-08-22|Introduction to the Biosphere: Organization of Life}}</ref> Көлөмү кичи элемент [[Микросистема|микросистема]] деп аталат . Микросистеманын мисалы болуп [[Таш|таш]] жана анын астындагы аркандай жашоо саналат. [[Макросистема]] өзүнө чоң экоаймакты анын бассейни менен камтышы мүмкүн.<ref>{{URL|ttp://www.fs.fed.us/institute/news_info/Identifying_ecoregion_boundaries.pdf|dentifying Ecoregion Boundaries}}</ref> <br /> <br /> ==== Жапайы чөлкөм==== [[Файл:Biogradska suma.jpg|thumb|Биоград тоосундагы Буктуу улуттук паркы, [[Черногория]]]] Эреже катары, жапайы аймак деп, адамзаттын иш аракети аркылуу кескин өзгөрүүлөргө дуушар болбогон аймак аталат. WILD Foundation мындайчы так,даана түшүндүрмө берет: "Биздин планетадагы калган, көп тийилбеген жапайы жаратылыш аймактар, - бул акыркы чыныгы жапайы жерлер, алар адамдардын колунда эмес жана жолдор, түтүктөр жана башка өндүрүш инфраструктурасы салынган эмес"<ref>{{URL|http://www.wild.org/main/about/what-is-a-wilderness-area/|The WILD Foundation - What is a Wilderness Area}}</ref> Жапайы жерлер коруктарда, менчиктиктер, ранчо, сактоолордо, корукчаларда, улуттук парктарда жана жада калса шаарлардын дарыя жээктеринде, жар жана башка адам колу тийбеген жерлер болушу мүмкүн. Жаратылыштын жапайы бурчтары жана кайтарылуучу парктар кээбир жаныбарлардын жана өсүмдүктөрдүн түрлөрүнө, экологиялык изилдөөлөргө, жашоо аймакты сактоого жана адамдын эс алышына аябагандай керек. Кээ бир жазуучулардын айтуусунда, жапайы жерлер адамдын жан дүйнөсүнө жана потенциалдык чыгармачылыгана керек,а кээ бир экологдор жапайы жерлерди биосферанын маанилүү өзүн өзү кармаган бөлүгү катары эсептешет. Жапайы жерлер тарыхый генетикалык чектерди сакташы мүмкүн жана жапайы флора жана фаунанын жашоо шарттын таруулайт, аны болсо зоопарктарда, дендрарияда жана лабораторияда жазаганга өтө оор, <br /> == Жашоо == [[Файл:Malards in Golden Gate Park.jpg|thumb|Жапайы өрдөк жөжөлөрү менен]] Азыркы убакытта жашоо жөнүндө кабыл алынган бир көз караш жок, бирок илимпоздор жашоонун биологиялык чагылышы уюшуу, [[Метаболизм|метаболизм]], өнүгүү, өзгөрүү жөндөмдөрү, дүүлүктүрүүчүлөргө болгон реакциясы жана тукум жаратуу менен мүнөздөлө тургандыгы менен баары макул болушат.<ref>{{URL|http://www.webcitation.org/6179x0IZX|archivedate=2011-08-22|California Academy of Sciences}}</ref> Жашоо организмдин абалына мүнөздөмөсү деп айтса болот. Жер жандыктарга мүнөздүү болгон мүнөздөмөлөр([[Өсүмдүктөр|өсүмдүктөр]], [[Жаныбарлар|жаныбарлар]] [[Козу карын|козу карындар]], жөнөкөйлөр, [[Архейлер|архейлер]] жана [[Бактерия|бактериялар]]) төмөнкүлөр: алар кычкылтек-суу негиздүү,татаал уюшулган метаболизми бар, өнүгүүгө жөндөмдүү, дүүлүктүрүүчүлөргө реакциясы бар клеткалардан турушат. Ушундай көрсөткүчтөргө ээ нерсе, адатта жашоо катары саналат. Бирок жашоонун баардык эле аныктамаларында ушул көрсөткүчтөрдүн толугу менен болушу талап кылынбайт. Жердин тирүү организмдер менен камтылышы [[Биосфера|биосфера]] деп аталат. Биосфера жерди, үстүңкү породаны, сууну, абаны жана атмосфераны камтыйт, бул аралыкта жашоо бар, жана ошол эле убакытта өзгөртөт же биотикалык прцесстерди трансформациялайт. [[Геофизиология|Геофизиологияынын]] кең көз карашында, биосфера - бул глобалдуу экологиялык система, бул система баардык тирүү жандыктарды жана алардын байланыштарын анын ичинде: литосферанын(породалары), гидросфера(суу) жана атмосфера(аба) элементтери менен бологон өз ара байланыштарын бириктирип турат. Азыркы убакытта Жер жүзүндө ар кыл чөйрөдө 75 млрд тонна биомасса(жашоо) бар.<ref>{{URL|http://www.idrc.ca/en/ev-30610-201-1-DO_TOPIC.html|How Meat-centred Eating Patterns Affect Food Security and the Environment}}</ref> Жердин 90% жалпы биомассасын жаныбарлардын жашоосуна түздөн түз тийгизген өсүдүктөр ээлейт. <ref>{{URL|http://www.biologie.uni-hamburg.de/b-online/e54/54c.htm|University of Hamburg Department of Biology}}</ref> Азыркы убакытта илимге белгилүү болгон 2 миллиондон ашык өсүмдүктөр жана жаныбарлар бар <ref>{{URL|http://www.physicalgeography.net/fundamentals/9h.html|ntroduction to the Biosphere: Species Diversity and Biodiversity}}</ref>, иш жүзүндө алардын саны нече миллиондон 50 миллионго чейин жетет. <ref>{{URL|ttp://faculty.plattsburgh.edu/thomas.wolosz/howmanysp.htm|How Many Species are There?}}</ref> <ref>{{URL|http://www.webcitation.org/6179zfdt5|archivedate=2011-08-22|Just How Many Species Are There, Anyway?}}</ref>. Түрлөрдүн саны дайыма жаңылардын пайда болушу жана башкалардын жоголушу менен өзгөрүлүп турат.<ref>{{URL|http://biology.usgs.gov/luhna/chap4.html|Land Use History of North America}}</ref> Азыркы убакытта жалпы түрлөрдүн саны тез азайып жатат.<ref>{{URL|http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/310/5750/1029|Species Loss and Aboveground Carbon Storage in a Tropical Forest}}</ref> ==== Эволюция ==== [[Файл:Amazon Manaus forest.jpg|thumb|Бразилиядагы тропикалык токойлор.<ref>{{cite web |url=http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/view.php?id=28907 |title=Why the Amazon Rainforest is So Rich in Species : News |publisher=Earthobservatory.nasa.gov |date=2005-12-05 |accessdate=2011-05-14 |archivedate=2011-02-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110225204348/http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/view.php?id=28907 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sciencedaily.com/releases/2005/12/051205163236.htm|title=Why The Amazon Rainforest Is So Rich In Species|publisher=Sciencedaily.com|date=2005-12-05|accessdate=2011-05-14|archiveurl=https://www.webcitation.org/617A254oY?url=http://www.sciencedaily.com/releases/2005/12/051205163236.htm|archivedate=2011-08-21}}</ref>]] Азыркы учурда Жердеги жашоонун бар болгондугу гана так белгилүүкара.: [[Астробилогия]]). Жашоонун пайда болушу азыркы күнү деле толук изилденбеген процесс, бирок окумуштуулар эсептегендей, жашоо 3,9-3,5 млрд жыл мурун катархея же архея убагында пайда болгон, бирок жашоо шарт азыркы учурга салыштырмалуу такыр башкача болгон. <ref>{{URL|http://mic.sgmjournals.org/cgi/content/full/148/1/21?view=long&pmid=11782495|Microbiology}}</ref> Баштапкы жашоо калыртарында тукум аркылуу берилген негизги өзүн-өзү репликациялоо механизми болгон. Жашоо пайда болоору менен, эволюция процесси табигый тандоо менен ар кандай толтура жашоо калыптарын жараткан. Айлана чөйрөнүн кескин өзгөрүлүшүнө ыөгайлаша ала албагандар жана башка жашоо калыптары тарабынан жараткан атаандаштыкка туруштук бере албагандар тукум курут болуп кетишкен. Бирок таш бетине катып калган калдыктардан эң байыркы организмдер туралуу маалымат таба алабыз. Өсүмдүкөр жашоосунун жөнөкөй калыптарында[[Фотосинтез|Фотосинтездин]] пайда болушу планетада татаал жашоонун өнүгүшүнө шарт түзүп берди. Фотосинтездин реакциясы менен пайда болгон кычкылтек атмосферада толо берген, ал болсо озон катмарын пайда кылган. Майда клеткалардын өтө чоң курамдарга биригиши, эукариоттер деп аталган башка татаал клеткалардын өнүгүшүнө шарт түзүп берди алып келди. Колониядагы клеткалар адистешип, чыныгы көп клеткалуу организмдер пайда болду. Ультрафиолеттик нурланууну өзүнө сиңирип алуучу Озон катмары Жердеги жашоонун таралышына шар түзүп берген. <br /> ==== Микроорганизмдер ==== [[Файл:Yellow mite (Tydeidae) Lorryia formosa 2 edit.jpg|thumb|upright|Микроскопикалык кене ''Lorryia formosa'']] Жерде эң биринчи пайда болгон жандыктар бул - [[Микроорганизмдер|микроорганизмдер]] болгон, жана болжол менен миллиард жыл мурун көп клеткалуу микроорганизмдер пайда болгонго чейин Жердеги жалгыз жашоо калыбы болуп турушкан. Микроорганизмдер бул - бул бир клеткалуу [[Микроскопика|микроскопикалык]] көлөмдөгү, [[Бактерия|бактерия]], козу карын, архей жана протисттерди камтыган организмдер. Бул жашоо формаларын Жердин суу бар жеринде жана тэктердин ичинен тапса болот. Алардын көбөйүшү бат жана интенсивдүү болот. Тез ылдамдыкта [[Мутация|мутация]] жана гендин тикеден тике өтүү жөндөмдүүлүк айкалышы аларды жакшы ыңгайлашкан, алар кандай гана жаңы шартта болбосун,керек болсо, космос мейкиндигинде да жашап кете алган жөндөмдүү болушат. Алар планетардык экосистеманын кыйла көп бөлүгүн түзүшөт, биро кээ бир микроорганизмдер патогендик болушат жана башка организмдердин ден-соолугуна коркунуч туудурушу мүмкүн. ==== Өсүмдүктөр жана жаныбарлар ==== [[Файл:Diversity of plants image version 5.png|thumb|left|Өсүмдүктөр түрлөрүнүн аркандайлыгы]] Тээ байыртадан эле адамдар тирүү организмдерди жаныбарларга жана өсүмдүктөргө бөлүшкөн. [[Аристотель]] өзүнүнү "Жаныбарлар тарыхы" эмгегинде жаныбарларды класстарга бөлгөн, анын шакирти Теофраст болсо өзүнчө "Өсүмдүктөрдүн тарыхы" аттуу эмгегин жазган.[56]Кийинчерээк, XVIII кылымда Карл Линней жаратылыш дүйнөсүн үч "падышачылыкка" бөлгөн: минералдар, өсүмдүктөр (лат. Regnum Vegetabile) жана жаныбарлар (Regnum Animale), ага төрт деңгээл колдонгон:класстар, түркүмдөр, уруу жана түрлөргө. 1969 жылы Роберт Хардинг классифакция системасын беш деңгээл менен тартуулаган, ал азыр абдан популярдуу болуп колдонулуп жүрөт. Ал организмдердин ар кандай тамактанышына карап негиз салган - Өсүмдүктөр падышачылыгын өкүлдөрү көп клеткалуу афтотрофтор, жаныбарлар - көпклеткалуу - гетеротрофтор, козу карындар - көпклеткалуу сапротифтер. Протисттер жана Бактериялардын падышачылыгы өзүнө бирклеткалуу жана жөнөкөй организмдерди камтыйт.Баардык беш падышачылык астыңкы эукариоттор жана прокариоттор падышачылыктарына бөдүнгөн, бул организмдердин клеткаларында өзөктүн бардыгына же жоктугуна алар көз каранды.<br /> [[Файл:Класстар.jpg]] == Исскуство жаратылышта == Исскустводогу жаратылыш темасы [[Романтика|романтика]] доорунда аяабагандай көп чагылдырылган. Исскустводо жаратылыш көбүн эсе адамдын мүнөздөрүнө, умтулууларына, эркине окшош. Жаратылыш башында эссиз, инстинктивдүү башталыш, адамдын рухуна каршы турган болуп берилет. Жаратылыш булак болуп, дүйнөнүн биринчи калыбы, тазалык болуп тракталат. [[Цивилизация|Цивилизациядан]] чарчаган адам жаратылыштан тынчтык издейт. XX кылымда жаратылыш алааматтар аркылуу адамдан өч алып атат деген тема башталган.Жаратылыштын көптүрдүүлүгү, [[Кубулуш|кубулуштары]], курамы анын акыл-эстүү жана адамдын устаты болгонго жөндөмдүү экенин көрсөтүп турат. Жаратылыш антропоморфизациясын исскуство аймагынан илимий жана окуу текстерине туура эмес түшүрүү жаратылышка [[Мистицизм|мистицизм]] элементерин кошуп, анын түшүндүрмөлөрүн жаратылыштын эрки жана эси деп туура эмес маалыматтар кетип калат == Жаратылыш жана жыл мезгилдери == Жаратылыш, башка органикалык чөйрө катары дайыма өнүгүүдө жана кыймылда болуп турат. Жаратылыштын эң башкы өзгөчөлүгү - бул анын цикликалыгы, улам-улам алмашып туруучу мезгилдер, ойгонуп аткан процесстер жайлагандырды алмаштырат, а өсүү фазасы жана түш өнүгүү фазасы жана процесстердин жайланылышы. Жыл ичинде алмашып туруучу мезгилдерди жыл мезгилдери деп атайт - булар [[Жаз|жаз]], [[Жай|жай]], [[Күз|күз]] жан [[Кыш|кыш]]. Жаратылыштын мезгил алмашуусу, мезгилдердин физикалык кубулуш мезгили гана болбостон, поэт, прозачы, сүрөтчү жана музыканттарды да шыктандырат. Жыл мезгилдерине канча деген ырлар чыгарылбады, адамзатты жыл мезгилдерине суктанып эмненин баарын кылбады, ырдады, сүрөт тартты. == Дагы караңыздар == * [[Космос]] * [[Болмуш (философия)|Болмуш (философия)]] * [[Жаратылыш мыйзамдары]] == Эскертмелер == <references/> == Шилтемелер == {{Навигация |Тема = Жаратылыш |Портал = География |Уикисөздүк = жаратылыш |Уикиказына = Special:Search/Nature }} * [http://www.wwf.ru/ Жапайы табияттын дүйнөлүк фонду] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060901011623/http://www.wwf.ru/ |date=2006-09-01 }} * [http://www.unep.org/ БУУнун айлана чөйрө боюнча программасы] * [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=184&Itemid=1 Тирүү табияттагы жана коомдогу Гипербологиялык бой] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304200843/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=184&Itemid=1 |date=2016-03-04 }} * [http://edgeslifes.com/category/nature Жашоо чеги - Тирүү табият] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190127050142/http://edgeslifes.com/category/nature |date=2019-01-27 }} {{которуу|en|Nature}}</br> {{Жер}} [[Категория:Жаратылыш]] [[be-x-old:Прырода]] [[diq:Geme]] [[new:इयऱ्कै (सन् २००३या संकिपा)]] tuaizm0f228p0p6teztt3hul0ktklq4 0 31936 651551 641779 2026-08-25T03:50:44Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 651551 wikitext text/x-wiki [[Файл:Colosseo 2020.jpg|thumb|Колизей]] '''Колизей''' же '''Флавийлер амфитеатры''' – байыркы Рим архитектурасынын эстелиги (б. з. 75–80-ж.). Гладиаторлордун салгылашы жана оюн-зооктор үчүн ылайыкталган Рим амфитеатрларынын эң ириси. == Архитектурасы == Колизейдин архитектурасы өзгөчө болуп, ал эллипс формасында курулган. Анын жалпы узундугу 524 метрди түзүп, чоң бөлүгүнүн узундугу 187,77 метр, кичине бөлүгүнүн узундугу 155,64 метр болгон. Аренанын узундугу 85,75 метр, туурасы 53,62 метрди түзгөн. Негизги фундаменттин калыңдыгы 13 метр болгон. Колизейдин уникалдуу конструкциясы анын ичине 15 мүнөттүн ичинде толуп, 5 мүнөттүн ичинде бошотууга мүмкүнчүлүк берген. Аренанын ичиндеги орундар катуу иреттелип, жалпы 80 кирүү эшиги бар болчу. Бул эшиктердин төртөө император жана жогорку даражалуу төрөлөр үчүн атайын бөлүнгөн. Отургучтар иерархиялык система менен жайгаштырылган: * Подий (лат. podium) – аренанын эң төмөнкү катмары болуп, бул жер император жана анын үй-бүлөсү үчүн арналган. Ал атайын тосмо менен курчалган, анткени аренадан чыккан жырткыч жаныбарлардан коргонуу үчүн коопсуздук чарасы катары каралган. * Биринчи ярус – мамлекеттик жана аскердик жогорку даражалуу адамдар үчүн. * Экинчи ярус – Рим жарандыгына ээ болгон адамдар үчүн. * Үчүнчү ярус – карапайым эл үчүн. {| class="wikitable" |+Колизейдин ички көрүнүшү ![[Файл:Kolosseum - Amphitheatrum Novum - Amphitheatrum Flavium - Colosseo - panoramio (3).jpg|thumb]] ![[Файл:The Colosseum of Rome (Flavian Amphitheatre).jpg|thumb]] ![[Файл:Colosseum-interior.01.JPG|thumb]] |} == Тарыхы == Колизейдин кылымдар бою созулган тарыхы узун жана кызыктуу. Бул улуу [[амфитеатр]] ар кандай максаттарда колдонулуп, көп жолу оңдолгон жана калыбына келтирилген. Колизейдин тарыхы – байыркы Римдин ар түрдүү доорлорун чагылдырган окуяларга толгон. Ал сансыз сыноолордон өтүп, бүгүнкү күнгө чейин сакталып келет. Колизей азыр да бар, демек, ал биздин замандын дагы бир бөлүгү. Колизей бүгүнкү күндө [[Рим|Римдин]] дүйнө жүзүнө таанылган символу болуп саналат. Байыркы римдиктер аны "[[Амфитеатр]] Флавий" деп аташкан, анткени ал Флавийлер династиясынын тушунда курулган. 72-жылы император Веспасиан анын курулушун баштап, 80-жылы уулу Тит аны толугу менен бүтүргөн. Амфитеатрдын ачылышы 100 күнгө созулган чоң майрамдык оюндар жана гладиатордук уруштар менен белгиленген. Бул маалымат Колизейдин тарыхы жөнүндө жалпы түшүнүк бергени менен, анын чыныгы окуялары мындан да терең жана таң калыштуу. Байыркы дүйнөнүн эң ири амфитеатры болгон Колизей Рим империясынын күч-кубатын даңазалап, элди кызыктыруу менен катар императорлордун бийлигин чыңдоо үчүн колдонулган. === Байыркы Рим жана Флавийлер доору (72-80 жж.) === Ушунчалык чоң амфитеатрды куруу идеясы Веспасиандын тушунда пайда болгон. Аны Нерондун жеке менчик сарайы болгон Доминус Ауреанын жасалма көлүнүн ордуна куруу – элге мурунку императордун эзүүсүнөн бошотуу жана алардын колдоосун алуу максатын көздөгөн символдук кадам болгон. Курулушка миңдеген кулдар жана жумушчулар тартылып, бул өз доорунун эң чоң архитектуралык долбоорлорунун бири болуп калган. Колизейдин ачылышы Рим империясынын даңкын чагылдырган өзгөчө окуя болгон. Тит анын ишке берилишин белгилөө үчүн 100 күндүк оюн-зоокторду уюштуруп, алардын жүрүшүндө миңдеген жапайы жаныбарлар жана гладиаторлор согуштарда өлтүрүлгөн. Бул оюндар элди кызыктыруу жана башкаруу үчүн колдонулган «panem et circenses» («нан жана оюн-зоок») саясатынын бир бөлүгү эле. === Орто кылымдар жана Рим империясынын кулашы (V-XV кк.) === Рим империясы кулагандан кийин Колизей ар кандай өзгөрүүлөргө дуушар болгон. Орто кылымдарда ал элдик оюн-зооктор үчүн колдонулбай калган. Кээ бир аркалары турак жайларга жана дүкөндөргө айланган, ал эми жер төлөлөрү көрүстөн катары пайдаланылган. Убакыттын өтүшү менен зилзалалар жана согуштар анын бир топ бөлүгүнө зыян келтирген. Колизейдин айрым таштары башка имараттарды, анын ичинде Ыйык Пётр базиликасын курууда колдонулган. Бирок, бардык кыйынчылыктарга карабастан, ал Римдин тарыхый символу катары сакталып калган. === Кайра жаралуу доору жана кийинчерээк мезгилдер (XVI-XIX кк.) === Кайра жаралуу доорунда Колизей байыркы Римдин даңктуу өткөн доорун эске салган эстелик катары кайрадан бааланган. Өнөрпоздор, жазуучулар жана акылмандар аны изилдеп, анын тарыхына жана архитектуралык кереметине суктанган. XVII кылымда Католик чиркөөсү Колизейди ыйык жай деп жарыялап, анын ичинде Христиандар үчүн Крест жолу (Via Crucis) уюштурулган. XVIII-XIX кылымдарда аны сактап калуу максатында ар кандай реставрациялык иштер жүргүзүлгөн. Бул аракеттер XX жана XXI кылымдарда да улантылып, Колизей бүгүнкү күнгө чейин өзүнүн улуулугун сактап кала алды. === Заманбап доор (XX-XXI кк.) === Бүгүнкү күндө Колизей дүйнөдөгү эң көп зыярат кылынган тарыхый жайлардын бири. Ал италиялык маданияттын символу болуп, миллиондогон туристтерди тартып турат. Анын кылымдар бою созулган тарыхы жана өзгөчө архитектурасы адамдарды суктандырган бойдон калууда. Колизей жөн гана археологиялык эстелик эмес, ал – байыркы дүйнөнүн улуулугун жана Рим цивилизациясынын күчүн чагылдырган тирүү тарых. Аны зыярат кылуу – убакыт саякатына чыгуу менен барабар. Колизей талкаланып, урап түшүүгө көп жолу жакындаган, бирок ал бардык кыйынчылыктарды жеңип, бүгүнкү күндө да улуу тарыхтын тирүү күбөсү катары сакталып келүүдө. === Колизейге жана археологиялык паркынын аймагына кирүү убакыттары === * Колизей саат 08:30 ачылат. * Рим Форуму жана Палатин дөңсөөсү саат 09:00 ачылат. {| class="wikitable" |+Жумуш убактысы: !28-февралга чейин (2025-жыл): !08:30 – 16:30 ! (Акыркы кирүү: 15:30) |- |1-марттан 29-мартка чейин: |08:30 – 17:30 | |- |30-марттан 30-сентябрга чейин: |08:30 – 19:15 | |- |1-октябрдан 25-октябрга чейин: |08:30 – 18:30 | |- |26-октябрдан 31-декабрга чейин: |08:30 – 16:30 | |} == Колдонулган адабияттар == * Кыргыз сүрөт искусствосу: Энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. -Б.:, 2004 * [https://colosseo.it/orari-e-biglietti/ Колизей археологиялык паркы (расмий сайт)]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Тышкы шилтемелер == * [https://colosseo-roma.it/parco-archeologico-colosseo/colosseo/storia/ Colosseo-Roma/LA STORIA DEL COLOSSEO (тарыхы)] * [https://danek.journalist.kg/2013/04/17/kolizey-zhe-bolboso-flavievderdin-amfiteatryi/ Danek.journalist.kg/Колизей, же болбосо Флавиевдердин амфитеатры (2013)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250212161214/https://danek.journalist.kg/2013/04/17/kolizey-zhe-bolboso-flavievderdin-amfiteatryi/ |date=2025-02-12 }} [[Категория:Архитектура]] [[Категория:Италия]] jooedr8o3e4p1g9b6tmpqzp0mawkhzy 0 37615 651550 564736 2026-08-25T03:48:40Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 651550 wikitext text/x-wiki [[Файл:Coccidia.JPG|thumb|Кокцидиялар.]] '''Кокцидиялар''' ([[Латын тили|лат.]] Coccidia) — жалгыз клеткалуу мите жандыктардын бир түркүмү. Облигаттуу клетканын ичиндеги паразиттар катары, алар жандык клетканын ичинде жашап, көбөйүшү керек. Кокцидий-паразиттер өмүрлөрүн жаныбарлардын ичегисинде өткөрүшөт жана апикомплексалуу жөнөкөйлөрдүн эң чоң тобун түзүшөт. Бул паразиттер менен жуккан учурлар кокцидиоз деп белгилүү. Кокцидийлер бардык сүт эмүүчүлөргө, айрым канаттууларга, балыктарга, сойлоочуларга жана амфибияларга жуга алат. == Кокцидиоз == === Таралышы === Жукту мүмкүн жаныбарлар туураса, өз заңында ооцист деп аталган спорлорду тарката<ref>{{Cite web|title=Understanding Coccidiosis: A Threat to Livestock Health|url=https://en.engormix.com/poultry-industry/coccidiosis-poultry/understanding-coccidiosis-threat-livestock_a54636/|accessdate=2025-02-06|work=en.engormix.com}}</ref>. Ооцисттер жетилип, споруляция деп аталат. Бир жандык ошол жерде калган заңдын үстүнөн өткөндөн кийин, ал айыл чарба булгаганда жутат. Чычкандар баъзыда спорлорду жутуп алып, жуктурулуп калат. Андан кийин башка жандык чычканды жесе, кокцидиозго чалдыгат. Кокцидийдин кээ бир түрлөрү адамдарга жугат, токсоплазма жана криптоспоридийлерди кошкондо<ref>{{Cite web|title=Coccidia in Dogs|url=https://www.greatpetcare.com/parasites/coccidia-in-dogs/|accessdate=2025-02-06|work=www.greatpetcare.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coccidia in Dogs and Cats|url=https://firstvet.com/us/articles/coccidia-in-dogs-and-cats|accessdate=2025-02-06|work=firstvet.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coccidiosis and cryptosporidiosis: control and management options|url=https://www.vettimes.co.uk/app/uploads/wp-post-to-pdf-enhanced-cache/1/coccidiosis-and-cryptosporidiosis-control-and-management-options.pdf|accessdate=2025-02-06|work=www.vettimes.co.uk}}</ref>. === Инфекция === Ички кожоюнда спороцист ачылып, сегиз спорозоит бөлүнүп чыгат. Ар бири ичегинин клеткасында орун таап, көбөйүү процессин баштайт. Бул тукумдар мерозоит деп аталат. Клетка мерозоиттерге толгондо, жарылып, ар бир мерозоит ичегинин башка клеткасында орун таап, циклди улантат<ref>{{Cite web|title=Biodiversity of Oocystic infectious forms of coccidian parasites in poultry drinking water (Gallus gallus domesticus) collected from farms and markets in Yaounde: Relationship with environmental variables|url=https://wjarr.com/sites/default/files/WJARR-2024-1507.pdf|accessdate=2025-02-06|work=wjarr.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Overview of Coccidiosis in Animals|url=https://www.msdvetmanual.com/digestive-system/coccidiosis/overview-of-coccidiosis-in-animals|accessdate=2025-02-06|work=www.msdvetmanual.com}}</ref>. === Инфекциянын симптомдору === [[Инфекция|Инфекциянын]] өнүгүшүнө миллиондогон ичегинин клеткаларына жугушу мүмкүн. Алардын жарылуы кан болуп өтө турган суюк диарели жаратууда. Бул жаш же кичи үй жаныбарларынын суусуздануусуна жана өлүмүнө алып келиши мүмкүн<ref>{{Cite web|title=Overview of Coccidiosis in Animals|url=https://www.merckvetmanual.com/digestive-system/coccidiosis/overview-of-coccidiosis-in-animals|accessdate=2025-02-06|work=www.merckvetmanual.com}}</ref>. Кокцидиоздо белгилер негизинен тамак сиңирүү системасында байкалат, анын ичинде диарея, сезгенүү, ичтин оорушу же ичегинин бузулушу, кусуу жана азыктануунун бузулушу<ref>{{Cite web|title=How Toltrazuril is the Key to Effectively Treating Coccidia in Animals|url=https://toltrazurilshop.com/toltrazuril-coccidia-treatment-in-animals/|accessdate=2025-02-06|work=toltrazurilshop.com}}</ref>. === Диагностика жана дарылоо === Кокцидиозду ооцисттердин заңда бар экендиги менен диагностикалоого болот. Ооруунун алгачкы стадияларында ооцисттер абдан аз бөлүнүшү мүмкүн, жана тесттин терс жыйынтыгы оорууну четке какпайт. Кокцидиозду көп учурда кокцидиостатиктер менен дарылоого болот, алар кокцидийлердин көбөйүшүн токтотуучу дары-дармектердин тобу<ref>{{Cite web|title=Treatment as Part of a Global Strategy to Fight Coccidiosis|url=https://www.huvepharma.com/news/article/treatment-as-part-of-a-global-strategy-to-fight-coccidiosis/|accessdate=2025-02-06|work=www.huvepharma.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coccidiosis in Poultry|url=https://www.farmhealthonline.com/US/disease-management/poultry-diseases/coccidiosis-in-poultry/|accessdate=2025-02-06|work=www.farmhealthonline.com|archivedate=2025-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250417151918/https://www.farmhealthonline.com/US/disease-management/poultry-diseases/coccidiosis-in-poultry/}}</ref>. Иттер жана мышыктар үчүн эң көп колдонулган кокцидиостатиктердин бири сульфаниламид антибиотиктери болуп саналат. == Колдонулган адабияттар == * [[Алдашев, Абдулхай Алдашевич|А. А. Алдашев]]. [[Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү]]. - Бишкек, 1998. ISBN 9967-11-027-9 == Шилтемелер == <references /> [[Категория:Биология]] [[Категория:Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгүнүн негизиндеги макалалар]] 5789466zw5dld8egjzxyur5hmdf5pjk 0 41506 651524 565893 2026-08-24T12:31:16Z ~2026-46161-51 48763 651524 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы =Кара-Балта |расмий аталышы = |сүрөт = |сүрөт ачыктамасы = |баш ийгени = |өлкө = Кыргызстан |герб = Coat of arms of Kara-Balta.svg |желек = Flag of Kara-Balta.svg |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = 100 |желектин туурасы = 100 |lat_dir = |lat_deg = 42|lat_min = 49|lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = 73|lon_min = 51|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |өлкө картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = |облус = Чүй облусу |таблицадагы облус = |район = Жайыл району |таблицадагы район = |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = |климаты = |расмий тили = |расмий тили2 = |калкы ={{өсүү}} 48,811 |элди каттоо жылы = 2021 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = |DST = |телефон коду = |почта индекси = |почта индекстери = |автоунаа коду = |идентификатордун түрү = |цифралык идентификатор = |сайты = |сайтынын тили = |макамы=Шаар}} '''Кара-Балта''' – [[Чүй облусу|Чүй облусунун]] [[Жайыл району|Жайыл районундагы]] шаар, райондун борбору. Чүй өрөөнүндө, Кара-Балта суусунун боюнда, [[Бишкек]] – [[Тараз]] (Казакстан) – [[Ташкент|Ташкен]] (Өзбекстан) автомобиль жолунун жээгинде, деңиз деңгээлинен 780 м бийикте жайгашкан. Бишкек шаарынан 62 км, облустун борбору [[Токмок]] шаарынан 122 км батыш тарапта. == Тарыхы == V—VIII кылымдарда эле Чүй өрөөнүндө дыйканчылык конуштары пайда болгон<ref>{{Cite web|url=https://suus.kg/ru/places/place/bishkek-chuyskaya-dolina/|title=Бишкек, Чуйская долина|date=2018-06-11|website=Suuslodge|lang=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506215154/https://suus.kg/ru/places/place/bishkek-chuyskaya-dolina/|archive-date=2021-05-06|url-status=live|access-date=2024-10-28}}</ref>. Чыңгызхандын баскынынан кийин бўл жерде XIV кылымдан XIX кылымга чейин көчмөн жана малчы уруулар жашашкан. XIX кылымдын башында өлкө Кокон хандыгына баш ийдирилгенден кийин Чүй түздүгүндө чеп курулат. 1774-жылы кыргыздар менен казактардын ортосунда Атаке-Таний бийдин башчылыгында салгылашуу болуп, кыргыздар жеңилип, Талас өрөөнүнөн чегинишкен. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда, 1942-жылы Андерстин поляк армиясынын автоунаа батальондору нацисттик Германияга каршы күрөшүү үчүн Кыргызстандан эвакуациялануудан мурун Кара-Балта шаарында жайгаштырылып, уюштурулган<ref>{{cite web|url=https://wroclaw.ipn.gov.pl/download/89/441936/ARMIAANDERSAdodruku.pdf|title=Tworzenie Armii Polskiej w ZSRS w 1941–1942|website=Instytut Pamięci Narodowej|language=pl|access-date=9 December 2023}}</ref>. ХХ кылымдын 40-50-жылдарында келечектеги шаардын өнөр жайы тез өнүгө баштады<ref>{{YouTube|_Ri4fn1ao-U|Д/ф "Город будущего (Кара-Балта)" реж. Мурат Джергалбаев, 1980 г.}}</ref>. Чоң өнөр жай потенциалынын болушу Кара-Балта поселогу үчүн шаар статусун талап кылган. Ал кезде поселок Калинин районунун (азыркы Чүй облусунун Жайыл району) административдик борбору болгон. Кара-Балта шаарынын статусу Кыргыз КСРинин Жогорку Советинин 1975-жылдын 9-сентябрындагы указы боюнча. Посёлоктун статусун жогорулатуу демилгеси менен 1974-жылы Чүй облусунун Калинин райондук партия комитетинин биринчи катчысы Хасан Камалович Камалов жана райондук советтин аткаруу комитетинин төрагасы Мухаммед Тургунович Ибрагимов республикалык бийликке кат менен чыгышкан. Кыргыз КСРинин Коммунисттик партиясынын Борбордук Комитетинин биринчи катчысы [[Усубалиев Турдакун Усубалиевич|Турдакун Усубалиев]] кайрылууну колдоп, Кара-Балта шаар статусун алган<ref>{{cite web|url=http://limon.kg/news:62998|title=Кара-Балта — один из самых молодых городов Кыргызстана|author=|date=|website=limon.kg|lang=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630161118/http://limon.kg/news:62998|archive-date=2017-06-30|url-status=live|access-date=2020-10-09}}</ref>. == Географиясы == Чүй облусунун батыш бөлүгүндөгү Кыргыз тоо кыркасынын түндүк капталында, [[Бишкек]] шаарынан 62 км алыстыкта, мелүүн кеңдик алкагында жайгашкан. Жердин рельефи – тынч, бийиктик белгилери түштүктөн түндүккө карай бир аз төмөндөйт. Шаарды Кара-Балта дарыясы курчап турат, ал өз атын алган. Темир жол бекети бар. == Калкы == {| class="wikitable" ! colspan="8" |Калктын саны |- ![[:uk:Перепис_населення_СРСР_(1939)|1939]] ![[:uk:Перепис_населення_СРСР_(1959)|1959]]<ref>{{Cite web|url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg3.php|title=Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.|website=demoscope.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107031302/http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg3.php|archive-date=2017-11-07|access-date=2026-08-01}}</ref> ![[:uk:Перепис_населення_СРСР_(1970)|1970]] ![[:uk:Перепис_населення_СРСР_(1979)|1979]] ![[:uk:Перепис_населення_СРСР_(1989)|1989]] !1999<ref>[https://stat.gov.kg/stat.files/census.pdf Итоги Первой национальной переписи населения Кыргызской Республики 1999 года]</ref> !2001 !2009<ref>{{Cite web|url=https://stat.gov.kg/ru/statisticheskie-perepisi/perepis-naseleniya-i-zhilishnogo-fonda-kyrgyzskoj-respubliki-2009-goda/|title=Перепись населения и жилищного фонда Кыргызской Республики 2009 года - Статистика Кыргызстана|website=stat.gov.kg|access-date=2026-08-01}}</ref> |- |6651 |{{Көбөйүү}}{{Num|10678}} |{{Көбөйүү}}{{Num|10 844}} |{{Көбөйүү}}{{Num|47 274}} |{{Көбөйүү}}{{Num|53887}} |{{Азаюу}}{{Num|47159}} |{{Азаюу}}{{Num|43531}} |{{Азаюу}}{{Num|37834}} |} == Экономикасы == Кара-Балта Чүй облусунун эң ири өнөр жай борбору болуп саналат, анын өнөр жай продукциясынын 70% чейин камсыз кылат. Тарыхый жактан шаардын экономикалык каркасы советтик мезгилде калыптанган, анын түштүк бөлүгү жабык администрациялык-аймактык түзүлүш (почта кутусу) режиминде иштеген. Бул жерде курамында уран бар руданы кайра иштетүү боюнча Борбордук Азиядагы кубаттуу ишкана – Кара-Балта кен комбинаты (КГРК) жайгашкан. Атайын зонанын түзүлгөн инфраструктурасы шаардын заманбап өнөр жай потенциалына негиз болду. Кара-Балтанын алдыңкы индустриалдык объектиси долбоордук кубаттуулугу жылына 800 миң тонна сырьену түзгөн кытайлык China Petrol Company Zhongda мунайды кайра иштетүүчү заводу болуп саналат. 2024-2026-жылдары Кытайдын Шенси көмүр-химиялык корпорациясынын инвесторлору тарабынан К5 стандарттарындагы жогорку экологиялык отунду өндүрүүнү баштоого жана заводдун базасында масштабдуу өнөр жай паркын түзүүгө багытталган 193,7 миллион АКШ доллары наркындагы мунайды кайра иштетүүчү заводду терең модернизациялоо иштери жүргүзүлгөн<ref>{{cite web|url=https://economist.kg/novosti/2026/05/28/modernizirovannyi-npz-dzhunda-planiruet-probnyi-zapusk-v-oktiabre-2026-goda/|title=Модернизированный НПЗ «Джунда» планирует пробный запуск в октябре 2026 года|date=2026-05-28|website=Economist.kg|url-status=live|access-date=2026-06-07}}</ref>. Ошондой эле шаарда айыл чарба продукциясын кайра иштетүүчү ишканалар жана коомдук тамактануунун өнүккөн коммерциялык тармагы менен көрсөтүлгөн чакан жана орто бизнес сектору өнүккөн. == Окутуму == Кара-Балтада орто, атайын жана жогорку окутумдун өнүккөн көп деңгээлдүү системасы бар. Адистерди кесиптик даярдоо чөйрөсүн төмөнкүлөр түзөт: * И. Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университетинин филиалы (КМТУ); * М. Т. Ибрагимов атындагы Кара-Балта техникалык-экономикалык коллежи (1945-жылдан бери тарыхын жүргүзөт); * Кара-Балта мамлекеттик медициналык коллежи[1]; * Кесиптик лицей. Жалпы орто окутум түзүмү 13 мамлекеттик жалпы окутумдук мектепти жана окутуу кыргыз жана орус тилдеринде жүргүзүлүүчү жеке гимназиялар тармагын камтыйт. Шаарда муниципалдык мектепке чейинки балдар мекемелеринин кеңири тармагы иштейт. == Спорт == Кара-Балта шаарында стадион жана бассейнди камтыган "Манас" комплексине таянган өнүккөн спорттук ички түзүм бар. Шаар футбол, сууда сүзүү, жекеме-жеке күрөш жана улуттук спорттун күчтүү мектептери менен белгилүү. Шаардын спорттук тарыхындагы негизги инсандар: * Сергей Резин (1953-2025) – Кыргыз Республикасынын футбол боюнча эмгек сиңирген машыктыруучусу. Дээрлик 45 жыл бою жергиликтүү футболчуларды даярдоого жетекчилик кылып, 30дан ашык спорт чеберлерин, анын ичинде Кыргызстандын улуттук курама командасынын негизги оюнчулары Антон Землянухин менен Мирлан Мурзаевди тарбиялаган. Узак убакыт бою жергиликтүү "Кара-Балта" футбол клубунун машыктыруучулар штабын жетектеген. * Анатолий Зверев (1937-2020) – Кыргыз Республикасынын сууда сүзүү боюнча эмгек сиңирген машыктыруучусу, Кара-Балта шаарынын ардактуу жараны. Ал "Олимпиец" шаардык спорттук бассейнин түзүүнүн башталышында турган (2021-жылдын октябрында объектке расмий түрдө А. С. Зверевдин ысымы ыйгарылган). Өзүнүн эмгек жолунда көптөгөн республикалык жана эл аралык чемпионаттардын чемпиондорун жана байге ээлерин даярдаган. * [[Гүлжигит Алыкулов]] (туул. 2000) – азыркы Кыргызстандын улуттук курама командасынын алдыңкы футболчуларынын бири. Алыкулов кесипкөй клубдук карьерасын жана Жогорку лигадагы дебютун 2018-жылдын сезонунда "Кара-Балта" ФКнын курамында баштап, 18 беттеште 7 гол киргизген. Региондун спорттук турмушунда улуттук [[көк бөрү]] оюну өзгөчө орунду ээлейт. Кара-Балта жана ага жакын [[Суусамыр өрөөнү|Суусамир өрөөнү]] тартыш чеберлерин даярдоонун таанылган борборлору болуп саналат. Облус республиканын көп жолку чемпиону, Чүй облусунун курама командасынын капитаны жана Кыргызстандын улуттук курама командасынын оюнчусу, Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарында өлкөнүн жеңишине зор салым кошкон көрүнүктүү кыргыз улукчусу Майрамбек Рысбековду тарбиялаган. Ошондой эле шаарда эркин жана грек-рим күрөшү, бокс жана каратэ секциялары активдүү өнүгүүдө, анда Азия чемпионатынын күмүш байге ээси Рафаэль Акбаров Кара-Балтаны эл аралык аренада коргойт. == Транспорту == Кара-Балта Кыргызстандын түндүк жана түштүк аймактарын байланыштырган, ошондой эле эл аралык транзитти камсыз кылган эң ири стратегиялык транспорттук түйүндүн функциясын аткарат. Шаар аркылуу маанилүү Бишкек – Ташкен жана М41 (Бишкек – Ош) магистралдык автотрассалары өтөт. Кыргыз темир жолунун "Кара-Балта" бекети жүк жана жүргүнчүлөрдү ташуу үчүн ири логистикалык пункт болуп саналат. Түйүндүн мааниси аймакты глобалдык соода жолдору менен байланыштырууга багытталган Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан эл аралык темир жол магистралына интеграциялоо контекстинде өсүүдө. Ички логистиканы шаардын турак жай массивдерин жана өнөр жай зонасын байланыштырган чакан сыйымдуулуктагы муниципалдык жана жеке коомдук транспорттун өнүккөн тармагы камсыз кылат. == Туризми жана дем алыш жайлары == Кара-Балта Кыргыз тоо кыркасынын этегинде жайгашкандыктан, Чүй облусунун батыш бөлүгүндө экологиялык, альпинисттик жана тоо лыжа туризми үчүн негизги транзиттик жана базалык борбордун функциясын аткарат. Шаар Борбордук Тянь-Шандын бийик тоолуу рекреациялык зоналарына алып баруучу маршруттар үчүн баштапкы пункт болуп саналат. Аймактагы негизги туристтик багыттар: * Кара-Балта капчыгайы жана [[Төө-Ашуу]] ашуусу (3180 м) – М41 трассасы өткөн кооз тоо коридору. Ашуунун аймагында кышкы спорттун түрлөрүн жана фрирайдды сүйүүчүлөрдү өзүнө тарткан ошол эле аталыштагы заманбап лыжа базасы иштейт. * [[Суусамыр өрөөнү]] – парапланеризмдин жана жайлоо туризминин эл аралык борбору катары таанылган, 2200 м бийиктиктеги уникалдуу плато. Өрөөн өзүнүн кымызканалары, этно-комплекстери жана жолсуз туризм (off-road) жана бэккантри мүмкүнчүлүктөрү менен белгилүү. * Абла капчыгайы – трокинг, категория жана альпинизм үчүн популярдуу жергиликтүү маршрут, ал өзүнүн жапайы жаратылышы жана шаркыратмалары менен белгилүү. Шаардын өзүндө коштоочу инфраструктура акырындык менен өнүгүп жатат: мейманкана комплекстери, этно-кафелер жана эл аралык экспедицияларды жана туристтик топторду бийик тоолуу аймакка жеткирүүнү камсыз кылган транспорттук-логистикалык кызматтар иштейт. == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9 == Булактар == [[Категория:Жайыл району]] [[Категория:Кыргызстан шаарлары‎]] btmk2lb4exsa7u22apa5tk9zzpn39p7 0 49853 651565 651262 2026-08-25T07:47:52Z Artelow 2286 651565 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:40, 5 август 2026 (UTC)}} {{Аянт |Аталышы = Ала-Тоо аянты |Расмий аталышы = |Сүрөт = Kyrgyz State Historical Museum, Ala Too Square, Bishkek, Kyrgyzstan.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = Кыргызстан |Шаар = [[Бишкек]] |Район = [[Биринчи май району]] |Мурунку аталышы = Ленин аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = Ак үй, Панфилов паркы, [[Кыргыз Республикасынын Улуттук тарых музейи]] |Метро станциясы = |Автобус = 2Т, 7Т, 7, 10, 11, 12, 16, 17, 24, 25, 34, 36, 38, 40, 42, 66, 103, 104, 135, 145, 166, 212, 216, 222, 227, 243, 254 |Трамвай = |Троллейбус = 2, 6, 7, 9, 12, 16 (2024-жылга чейин) |Аялдамалар = Ала-Тоо аянты, Ала-Тоо кинотеатры, Эркиндик бульвары, Россия кинотеатры |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 46 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 58 |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Бишкек |Викиказына = Ala-Too Square }} '''Ала-Тоо аянты''' — Кыргызстандын борбор шаары Бишкектин борбордук аянты. Ал расмий түрдө 1984-жылы Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдык мааракесине карата ачылган. «Ала-Тоо» аянты өлкөнүн негизги коомдук-саясий борбору болуп саналат. Бул жерде Мамлекеттик эгемендүүлүк күнү, Нооруз, жаңы жыл сыяктуу майрамдар, параддар жана масштабдуу концерттер өткөрүп турат. Ошондой эле аянт 2005, 2010 жана 2020-жылдардагы тарыхый элдик революциялардын да башкы аренасы болгон. Батышанын А. Орозбеков, чыгышынан И. Раззаков, түндүгүнөн А. С. Пушкин, түштүгүнөн Киев көчөлөрү менен чектелген. Аянт аркылуу шаардагы ири көчөлөрүнүн бири Чүй проспекти өтөт. == Тарыхы == Мурда азыркы Маданият жана маалымат министрлигинин жана Кыргызстан элдеринин ассамблеясынын имараттары жайгашкан аймакта Советтик Кыргызстандын чакан башкы аянты болгон. Кийинчерээк бул аймак батышты көздөй, И. Панфилов сейил багына чейин кеңейген. «Ала-Тоо» аянтынын азыркы жайгашуусу Фрунзе шаарынын 1979-жылдагы долбооруна ылайык белгиленген<ref name=":0">[https://limon.kg/ru/news:67183 Limon.kg. Ала-Тоо». История главной площади страны]</ref>. 1983–1984-жылдары Кыргыз ССРинин түзүлгөндүгүнүн 60 жылдыгына карата аянт толугу менен реконструкцияланган. Ошол учурда ак мрамордон салынган имараттар архитектуралык ансамблди түзүлгөн: * «Ак үй» (Өкмөт үйү); * Улуттук тарых музейи (мурдагы В.И. Ленин музейи); * Элдердин достук үйү (1926-жылы курулган алгачкы коомдук имарат); * Боз үй формасындагы куполу бар Агропром имараты (1984-ж.); * Фонтан комплекси. Архитектуралык долбоордун авторлору: Г. П. Кутателадзе, И. Д. Кадырбеков, В. В. Лызенко, Н. Н. Уллас, А.Т. Горемыкин, А. М. Нежурин, Ю. А. Чубаров, И. К. Камбарбаев, И. И. Лихтеров. 1984-жылы аянтка В. И. Лениндин эстелиги орнотулуп (скульпторлору В. Кибальников, Т. Сыдыков; архитекторлору А. Исаев, В. Кутырев), аянтка В. И. Лениндин ысымы ыйгарылган. Эгемендүүлүк алгандан кийин Фрунзе шаары Бишкек болуп, ал эми аянт «Ала-Тоо» деп өзгөртүлгөн<ref name=":0" />. == Эстеликтер, монументтер жана курулуштар == «Айкөл Манас» монументи: 2003-жылы Лениндин эстелиги «Эски аянтка» жылдырылып, ордуна «Эркиндик» скульптурасы коюлган. 2011-жылы анын ордуна кыргыз элинин баатырына арналган Айкөл Манастын коло эстелиги орнотулган. Чыңгыз Айтматовдун эстелиги: 2011-жылдын 30-августунда Агропром имаратынын каршысына залкар жазуучу Ч. Айтматовдун монументи тургузулган. Элдик революциялардын баатырларына арналган мемориал: 2012-жылы Аксы жана Апрель окуяларында курман болгондордун элесине арналып ачылган. == Колдонулган адабияттар == * “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1 == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Архитектура]] 70n9lskiv7gsqd5kjeo9hxau4x0dtui 651584 651565 2026-08-25T11:13:44Z Artelow 2286 651584 wikitext text/x-wiki {{Аянт |Аталышы = Ала-Тоо аянты |Расмий аталышы = |Сүрөт = Kyrgyz State Historical Museum, Ala Too Square, Bishkek, Kyrgyzstan.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = Кыргызстан |Шаар = [[Бишкек]] |Район = [[Биринчи май району]] |Мурунку аталышы = Ленин аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = Ак үй, Панфилов паркы, [[Кыргыз Республикасынын Улуттук тарых музейи]] |Метро станциясы = |Автобус = 2Т, 7Т, 7, 10, 11, 12, 16, 17, 24, 25, 34, 36, 38, 40, 42, 66, 103, 104, 135, 145, 166, 212, 216, 222, 227, 243, 254 |Трамвай = |Троллейбус = 2, 6, 7, 9, 12, 16 (2024-жылга чейин) |Аялдамалар = Ала-Тоо аянты, Ала-Тоо кинотеатры, Эркиндик бульвары, Россия кинотеатры |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 46 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 58 |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Бишкек |Викиказына = Ala-Too Square }} '''Ала-Тоо аянты''' — Кыргызстандын борбор шаары Бишкектин борбордук аянты. Расмий түрдө 1984-жылы Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдык мааракесине карата ачылган. "Ала-Тоо" аянты өлкөнүн негизги коомдук-саясий борбору болуп саналат. Бул жерде Мамлекеттик эгемендүүлүк күнү, Нооруз, жаңы жыл сыяктуу майрамдар, параддар жана масштабдуу концерттер өткөрүп турат. Ошондой эле аянт 2005, 2010 жана 2020-жылдардагы тарыхый элдик революциялардын да башкы аренасы болгон. Батышанын А. Орозбеков, чыгышынан И. Раззаков, түндүгүнөн А. С. Пушкин, түштүгүнөн Киев көчөлөрү менен чектелген. Аянт аркылуу шаардагы ири көчөлөрүнүн бири Чүй проспекти өтөт. == Тарыхы == Мурда азыркы Маданият жана маалымат министрлигинин жана Кыргызстан элдеринин ассамблеясынын имараттары жайгашкан аймакта Советтик Кыргызстандын чакан башкы аянты болгон. Кийинчерээк бул аймак батышты көздөй, И. Панфилов сейил багына чейин кеңейген. "Ала-Тоо" аянтынын азыркы жайгашуусу Фрунзе шаарынын 1979-жылдагы долбооруна ылайык белгиленген<ref name=":0">[https://limon.kg/ru/news:67183 Limon.kg. Ала-Тоо». История главной площади страны]</ref>. 1983–1984-жылдары Кыргыз ССРинин түзүлгөндүгүнүн 60 жылдыгына карата аянт толугу менен реконструкцияланган. Ошол учурда ак мрамордон салынган имараттар архитектуралык ансамблди түзүлгөн: * "Ак үй" (Өкмөт үйү); * Улуттук тарых музейи (мурдагы В.И. Ленин музейи); * Элдердин достук үйү (1926-жылы курулган алгачкы коомдук имарат); * Боз үй формасындагы куполу бар Агропром имараты (1984-ж.); * Фонтан комплекси. Архитектуралык долбоордун авторлору: Г. П. Кутателадзе, И. Д. Кадырбеков, В. В. Лызенко, Н. Н. Уллас, А.Т. Горемыкин, А. М. Нежурин, Ю. А. Чубаров, И. К. Камбарбаев, И. И. Лихтеров. 1984-жылы аянтка В. И. Лениндин эстелиги орнотулуп (скульпторлору В. Кибальников, Т. Сыдыков; архитекторлору А. Исаев, В. Кутырев), аянтка В. И. Лениндин ысымы ыйгарылган. Эгемендүүлүк алгандан кийин Фрунзе шаары Бишкек болуп, ал эми аянт "Ала-Тоо" деп өзгөртүлгөн<ref name=":0" />. == Эстеликтер, монументтер жана курулуштар == "Айкөл Манас" монументи: 2003-жылы Лениндин эстелиги "Эски аянтка" жылдырылып, ордуна "Эркиндик" скульптурасы коюлган. 2011-жылы анын ордуна кыргыз элинин баатырына арналган Айкөл Манастын коло эстелиги орнотулган. Чыңгыз Айтматовдун эстелиги: 2011-жылдын 30-августунда Агропром имаратынын каршысына залкар жазуучу Ч. Айтматовдун монументи тургузулган. Элдик революциялардын баатырларына арналган мемориал: 2012-жылы Аксы жана Апрель окуяларында курман болгондордун элесине арналып ачылган. 2004-жылы реконструкциялоо жана жаңылоо иштери учурнда бийиктиги 100 метр болгон флагшток орнотулган<ref>[https://serep.kg/kabarlar/koom/ala-too-ayantyndagy-flagshtoktun-airym-bolyktoryn-tyshyryy-ishteri-jyryydo Сереп. Бишкек шаарынын мэри Ала-Тоо аянтында жүрүп жаткан оңдоо иштеринин жүрүшүн текшерди]</ref>. Аянтка заманбап оргума комплекстери орнотулган<ref>[https://www.bishkek.gov.kg/ky/gallery/576 Бишкек шаарынын мэриясынын расмий сайты. Борбордук Ала-Тоо аянтындагы флагштокту реконструкциялоо жана жаңылоо]</ref><ref>[https://www.bishkek.gov.kg/ky/gallery/582 Бишкек шаарынын мэриясынын расмий сайты. Ала-Тоо аянтын оңдоп-түзөө]</ref><ref>[https://www.bishkek.gov.kg/ky/gallery/574 Бишкек шаарынын мэриясынын расмий сайты. МинКаб Төрагасы Акылбек Жапаров борбордук “Ала-Тоо” аянтын реконструкциялоонун жүрүшү менен таанышты]</ref>. == Колдонулган адабияттар == * “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1 == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://online.kt.kg/ Кыргызтелеком. Онлайн камералар. Ала-Тоо аянты.] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Архитектура]] 55xcm866tu73itq2rka66nefqr89ebe 0 54175 651569 204665 2026-08-25T07:57:41Z Artelow 2286 651569 wikitext text/x-wiki {{Аянт |Аталышы = Кызыл аянт |Расмий аталышы = Красная площадь |Сүрөт = Kremlin and Red Square.1.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = Кызыл аянттын көрүнүшү |Өлкө = Орусия |Шаар = Москва |Район = Тверь району |Мурунку аталышы = Торг, Пожар |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = [[Василий Блаженный храмы]] |Метро станциясы = |Автобус = |Трамвай = |Троллейбус = |Аялдамалар = «Красная площадь», «Манежная площадь» |lat_dir = N |lat_deg = 55 |lat_min = 45 |lat_sec = 15 |lon_dir = E |lon_deg = 37 |lon_min = 37 |lon_sec = 12 |region = RU-MOW |CoordScale = 2000 |Викиказына = Red Square }} '''Кызыл Аянт''' — Москва шаарынын борбордук аянты, батышынан Кремль менен тутумдаш. Кремль дубалынын чыгыш бөлүгү мамлекеттик дүр-дүйнө дүкөнү, Василий Блаженный храмы (Покров собору), мамлекеттик тарых музейинин имараты менен чектешет. 15-кылымдын аягында курулуп, 17-кылымдын 2-жарымынан Кызыл аянт деп (кооз) аталган. Алгач соода, 16-кылымдан салтанаттуу шааншөкөт өткөрүлүүчү жай болгон. Кызыл аянттын архитектуралык ансамблинин калыптанышында Кремль дубалы менен Спас, Сенат, Никола мунараларынын жана 1555-60-ж. зодчийлер Барма менен Постник салган Василий Блаженный чиркөөсүнүн ролу зор. 17-кылымдын аягында Кызыл аянтта бир катар административдик имарат: 1697-ж. Монета сарайы, 1699-ж. Земский приказ, кийин Башкы аптека салынган. Мында 18кылымдын башында маданий мекемелер топтоло баштаган. Спас дарбазасында китеп соодасы, Никола дарбазасында театр, 1755-ж. Башкы аптеканын имаратында Москва университети жана башка ачылган. 1818-ж. К. Минин менен Д. Пожарскийге эстелик тургузулган (скульптор И. П. Матрос). 19-кылымдын акыркы чейрегинде Кызыл аянтта тарых музейи, мамлекеттик дүрдүйнө дүкөндүн имараты тургузулган. Кызыл аянт орус тарыхындагы көптөгөн окуялардын аренасы болуп, Москвадагы «Туз козголоңу» (1648). «Жез козголоңу» (1662), Аткычтар көтөрүлүшү (1682) чыккан. 1924-30-ж. архитектор А. В. Щусевдин жетекчилиги менен В. И. Лениндин мавзолейи салынган. Мавзолей мурда жыгачтан, 1929-30-ж. таштан салынган. 1930-31-ж. Кызыл аянт брусчатка менен жабылып, трибуналар (архитектор И. А. Француз) жасалып, Кремль дубалын бойлото карагай отургузулган. 1992-94-ж. Кызыл аянттагы Казан собору калыбына келтирилген (1636-ж. салынып, 1936-ж. бузулган). Кремль дубалынын жанына мүрзөлөр жайгашып, эң көрүнүктүү мамлекеттик ишмерлердин сөөктөрү, дубалына сөөк күлдөрү коюлган, мында эл аралык жумушчу кыймылынын кээ бир ишмерлеринин сөөктөрү да бар. Кызыл аянтта аскер параддары, демонстрациялар, митингдер өтөт. Москвадан чыккан бардык шосселер Кызыл аянттан баштап эсептелет. [[Категория: Архитектура]] ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9 1e4erla0nx9ow2g1pcr90vtdil2dw5x 651570 651569 2026-08-25T07:58:15Z Artelow 2286 Artelow "[[Кызыл Аянт]]" барагын "[[Кызыл аянт]]" деп кайра атады 651569 wikitext text/x-wiki {{Аянт |Аталышы = Кызыл аянт |Расмий аталышы = Красная площадь |Сүрөт = Kremlin and Red Square.1.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = Кызыл аянттын көрүнүшү |Өлкө = Орусия |Шаар = Москва |Район = Тверь району |Мурунку аталышы = Торг, Пожар |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = [[Василий Блаженный храмы]] |Метро станциясы = |Автобус = |Трамвай = |Троллейбус = |Аялдамалар = «Красная площадь», «Манежная площадь» |lat_dir = N |lat_deg = 55 |lat_min = 45 |lat_sec = 15 |lon_dir = E |lon_deg = 37 |lon_min = 37 |lon_sec = 12 |region = RU-MOW |CoordScale = 2000 |Викиказына = Red Square }} '''Кызыл Аянт''' — Москва шаарынын борбордук аянты, батышынан Кремль менен тутумдаш. Кремль дубалынын чыгыш бөлүгү мамлекеттик дүр-дүйнө дүкөнү, Василий Блаженный храмы (Покров собору), мамлекеттик тарых музейинин имараты менен чектешет. 15-кылымдын аягында курулуп, 17-кылымдын 2-жарымынан Кызыл аянт деп (кооз) аталган. Алгач соода, 16-кылымдан салтанаттуу шааншөкөт өткөрүлүүчү жай болгон. Кызыл аянттын архитектуралык ансамблинин калыптанышында Кремль дубалы менен Спас, Сенат, Никола мунараларынын жана 1555-60-ж. зодчийлер Барма менен Постник салган Василий Блаженный чиркөөсүнүн ролу зор. 17-кылымдын аягында Кызыл аянтта бир катар административдик имарат: 1697-ж. Монета сарайы, 1699-ж. Земский приказ, кийин Башкы аптека салынган. Мында 18кылымдын башында маданий мекемелер топтоло баштаган. Спас дарбазасында китеп соодасы, Никола дарбазасында театр, 1755-ж. Башкы аптеканын имаратында Москва университети жана башка ачылган. 1818-ж. К. Минин менен Д. Пожарскийге эстелик тургузулган (скульптор И. П. Матрос). 19-кылымдын акыркы чейрегинде Кызыл аянтта тарых музейи, мамлекеттик дүрдүйнө дүкөндүн имараты тургузулган. Кызыл аянт орус тарыхындагы көптөгөн окуялардын аренасы болуп, Москвадагы «Туз козголоңу» (1648). «Жез козголоңу» (1662), Аткычтар көтөрүлүшү (1682) чыккан. 1924-30-ж. архитектор А. В. Щусевдин жетекчилиги менен В. И. Лениндин мавзолейи салынган. Мавзолей мурда жыгачтан, 1929-30-ж. таштан салынган. 1930-31-ж. Кызыл аянт брусчатка менен жабылып, трибуналар (архитектор И. А. Француз) жасалып, Кремль дубалын бойлото карагай отургузулган. 1992-94-ж. Кызыл аянттагы Казан собору калыбына келтирилген (1636-ж. салынып, 1936-ж. бузулган). Кремль дубалынын жанына мүрзөлөр жайгашып, эң көрүнүктүү мамлекеттик ишмерлердин сөөктөрү, дубалына сөөк күлдөрү коюлган, мында эл аралык жумушчу кыймылынын кээ бир ишмерлеринин сөөктөрү да бар. Кызыл аянтта аскер параддары, демонстрациялар, митингдер өтөт. Москвадан чыккан бардык шосселер Кызыл аянттан баштап эсептелет. [[Категория: Архитектура]] ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9 1e4erla0nx9ow2g1pcr90vtdil2dw5x 651572 651570 2026-08-25T08:05:36Z Artelow 2286 651572 wikitext text/x-wiki {{Аянт |Аталышы = Кызыл аянт |Расмий аталышы = {{lang-en|Красная площадь}} |Сүрөт = Kremlin and Red Square.1.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = Кызыл аянттын көрүнүшү |Өлкө = Орусия |Шаар = Москва |Район = Тверь району |Мурунку аталышы = Торг, Пожар, Чоң аянт |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = [[Василий Блаженный храмы]] |Метро станциясы = Охотный Ряд<br>Театральная<br>Площадь Революции<br>Китай-город |Автобус = м90, 538, н16, С755 |Трамвай = |Троллейбус = 1, 2, 12, 33, 16 (2020-жылга чейин) |Аялдамалар = «Красная площадь», «Манежная площадь» |lat_dir = N |lat_deg = 55 |lat_min = 45 |lat_sec = 15 |lon_dir = E |lon_deg = 37 |lon_min = 37 |lon_sec = 12 |region = RU-MOW |CoordScale = 2000 |Викиказына = Red Square }} '''Кызыл аянт''' ({{lang-en|Красная площадь}}) — Москва шаарынын борбордук аянты, батышынан Кремль менен тутумдаш. Кремль дубалынын чыгыш бөлүгү мамлекеттик дүр-дүйнө дүкөнү, Василий Блаженный храмы (Покров собору), мамлекеттик тарых музейинин имараты менен чектешет. 15-кылымдын аягында курулуп, 17-кылымдын 2-жарымынан Кызыл аянт деп (кооз) аталган. Алгач соода, 16-кылымдан салтанаттуу шааншөкөт өткөрүлүүчү жай болгон. Кызыл аянттын архитектуралык ансамблинин калыптанышында Кремль дубалы менен Спас, Сенат, Никола мунараларынын жана 1555-60-ж. зодчийлер Барма менен Постник салган Василий Блаженный чиркөөсүнүн ролу зор. 17-кылымдын аягында Кызыл аянтта бир катар административдик имарат: 1697-ж. Монета сарайы, 1699-ж. Земский приказ, кийин Башкы аптека салынган. Мында 18кылымдын башында маданий мекемелер топтоло баштаган. Спас дарбазасында китеп соодасы, Никола дарбазасында театр, 1755-ж. Башкы аптеканын имаратында Москва университети жана башка ачылган. 1818-ж. К. Минин менен Д. Пожарскийге эстелик тургузулган (скульптор И. П. Матрос). 19-кылымдын акыркы чейрегинде Кызыл аянтта тарых музейи, мамлекеттик дүрдүйнө дүкөндүн имараты тургузулган. Кызыл аянт орус тарыхындагы көптөгөн окуялардын аренасы болуп, Москвадагы «Туз козголоңу» (1648). «Жез козголоңу» (1662), Аткычтар көтөрүлүшү (1682) чыккан. 1924-30-ж. архитектор А. В. Щусевдин жетекчилиги менен В. И. Лениндин мавзолейи салынган. Мавзолей мурда жыгачтан, 1929-30-ж. таштан салынган. 1930-31-ж. Кызыл аянт брусчатка менен жабылып, трибуналар (архитектор И. А. Француз) жасалып, Кремль дубалын бойлото карагай отургузулган. 1992-94-ж. Кызыл аянттагы Казан собору калыбына келтирилген (1636-ж. салынып, 1936-ж. бузулган). Кремль дубалынын жанына мүрзөлөр жайгашып, эң көрүнүктүү мамлекеттик ишмерлердин сөөктөрү, дубалына сөөк күлдөрү коюлган, мында эл аралык жумушчу кыймылынын кээ бир ишмерлеринин сөөктөрү да бар. Кызыл аянтта аскер параддары, демонстрациялар, митингдер өтөт. Москвадан чыккан бардык шосселер Кызыл аянттан баштап эсептелет. [[Категория: Архитектура]] ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9 n052sw1hkiy421t4ky2zvy57lku91a4 0 60281 651542 544296 2026-08-24T20:39:33Z ~2026-46258-00 48770 /* Колдонулган адабияттар */ Цибулькін В. В., Сердюченко М. М. Чарівне Полісся: людність, доля, час / В. В. Цибулькін, М. М. Сердюченко. — Київ: Видавничий дім «С К І Ф», 2025. — 168 с. ISBN 978-966-370-242-1 651542 wikitext text/x-wiki '''Полесье''' – [[Чыгыш Европа]] туздугунун батышындагы ойдун жана тарыхый-маданий аймак. Беларуссиянын түштүк облустарын [[Беларусия|Беларус]] Полесьеси, [[Украина|Украинанын]] түндүгүн Украин Полесьеси, РФтеги бир бөлүгү Брянск-Жиздра Полесьеси жана [[Польша|Польшадагысы]] Батыш Полесье деп аталат. [[Файл:Палеская правінцыя (2001).svg|thumb|right]] [[Файл:Ukraine-Polissya.png | thumb | 220x124px | right]] Аянты 270 миң км², бийиктиги 316 жге (Овруч дөңсөөсү) чейин. Өтө нымдашкан кумдуу түздүктөр мүнөздүү; көл, саздар көп. Аймагынын көп бөлүгүн токой (негизинен кызыл карагай, эмен, кайын ж. б.) ээлейт. Негизги дарыялары: Припять, Днепр, Десна. Жер астындагы суулары жер бетине өтө жакын жайгашып, мелиорация иштери жүргүзүлүп турат. Аймагынын көпчүлүк бөлүгү айдалып, дан эгиндери, жашылча ж. б. өстүрүлөт. Нефть, күрөн көмүр, чым көн, калий туздары казылып алынат. Полесье Байыркы Европага мүнөздүү болгон ландшафттардын табигый түрдө сакталып калгандыгы менен уникалдуу. Анын аймагында токой, көл жана саз экосистемалары коргоого алынган бир нече коруктар (Беловежа чер токою, Шацкий ж. б.), улуттук парктар уюштурулган. 2012-ж. алардын ирилери бириктирилип, Батыш Полесье коругу (аянты 263 миң га) аталган. Ал дүйнөдөгү 3 өлкөнүн (Полына, Украина, Беларуссия) коргоосуна алынган жалгыз корук болуп саналат; # түнт токойлуу жана кумдуу түз жер. Байыркы материктик муз каптаган аймактардын чет жакасында жайгашып, Европанын түштүк тайга, аралаш жана жазы жалбырактуу токой зонасында таралган. Полесьеде саз, көл көп болуп, начар өздөштүрүлгөн. Бул типтеги ландшафттар Полесье, Мещёра ойдундарында, ошондой эле Түштүк Канадада, АКШнын түндүк аймактарында кезигет. ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9 * Цибулькін В. В., Сердюченко М. М. Чарівне Полісся: людність, доля, час / В. В. Цибулькін, М. М. Сердюченко. — Київ: Видавничий дім «С К І Ф», 2025. — 168 с. ISBN 978-966-370-242-1 [[Категория:Европа]] dsxs96x61ugdfwpd8glopuoqe8kth71 651546 651542 2026-08-24T22:40:37Z Jeż0216 44447 [[Special:Contributions/~2026-46258-00|~2026-46258-00]] ([[User talk:~2026-46258-00|баарлашуу]]) кылган [[Special:Diff/651542|651542]] түзөтүүсүн жокко чыгаруу: Cross-wiki spam 651546 wikitext text/x-wiki '''Полесье''' – [[Чыгыш Европа]] туздугунун батышындагы ойдун жана тарыхый-маданий аймак. Беларуссиянын түштүк облустарын [[Беларусия|Беларус]] Полесьеси, [[Украина|Украинанын]] түндүгүн Украин Полесьеси, РФтеги бир бөлүгү Брянск-Жиздра Полесьеси жана [[Польша|Польшадагысы]] Батыш Полесье деп аталат. [[Файл:Палеская правінцыя (2001).svg|thumb|right]] [[Файл:Ukraine-Polissya.png | thumb | 220x124px | right]] Аянты 270 миң км², бийиктиги 316 жге (Овруч дөңсөөсү) чейин. Өтө нымдашкан кумдуу түздүктөр мүнөздүү; көл, саздар көп. Аймагынын көп бөлүгүн токой (негизинен кызыл карагай, эмен, кайын ж. б.) ээлейт. Негизги дарыялары: Припять, Днепр, Десна. Жер астындагы суулары жер бетине өтө жакын жайгашып, мелиорация иштери жүргүзүлүп турат. Аймагынын көпчүлүк бөлүгү айдалып, дан эгиндери, жашылча ж. б. өстүрүлөт. Нефть, күрөн көмүр, чым көн, калий туздары казылып алынат. Полесье Байыркы Европага мүнөздүү болгон ландшафттардын табигый түрдө сакталып калгандыгы менен уникалдуу. Анын аймагында токой, көл жана саз экосистемалары коргоого алынган бир нече коруктар (Беловежа чер токою, Шацкий ж. б.), улуттук парктар уюштурулган. 2012-ж. алардын ирилери бириктирилип, Батыш Полесье коругу (аянты 263 миң га) аталган. Ал дүйнөдөгү 3 өлкөнүн (Полына, Украина, Беларуссия) коргоосуна алынган жалгыз корук болуп саналат; # түнт токойлуу жана кумдуу түз жер. Байыркы материктик муз каптаган аймактардын чет жакасында жайгашып, Европанын түштүк тайга, аралаш жана жазы жалбырактуу токой зонасында таралган. Полесьеде саз, көл көп болуп, начар өздөштүрүлгөн. Бул типтеги ландшафттар Полесье, Мещёра ойдундарында, ошондой эле Түштүк Канадада, АКШнын түндүк аймактарында кезигет. ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9 [[Категория:Европа]] 6yepoje0gg9arf9i3gs1bulawu9o7rc 0 64885 651553 607252 2026-08-25T05:21:59Z Gliwi 15757 ([[c:GR|GR]]) [[File:DEU Leinatal COA.jpg]] → [[File:DEU Leinatal COA.svg]] JPG → SVG 651553 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = муниципалитет |кыргызча аталышы = Лайнаталь |расмий аталышы = Leinatal |сурөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Leinatal COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=54 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=38 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Тюрингия |таблицадагы облус = Тюрингия |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район |район = Гота |таблицадагы район = Гота (район){{!}}Гота |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = Клаус Енш |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 35,95 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 360 |климаты = |расмий тили = |калкы = 3761 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 03622; 036253; 03623 |почта индекси = 99894 |почта индекстери = |автоунаа коду = GTH |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 16 0 67 083 |Commons түрмөгүндө = Leinatal |сайты = |сайтынын тили = de }} '''Лайнаталь''' ({{lang-de|Leinatal}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Тюрингия|Тюрингия жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Гота (район)|Гота]] районуна кирет. Калкы — 3761 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |title=Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende) |url=https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 |accessdate=2015-09-18 |archivedate=2021-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428054219/https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 }}</ref> Болжолдуу аянты — 35,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''16 0 67 083''. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Енш. ==Шилтемелер== {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * {{Тюрингия райондору}} {{Германия:Гота Район:Шаарлар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Категория:Тюрингия шаарлары]] j0wexlton3lrcq8wcv0vrxm5065hb6k 3 123640 651543 651301 2026-08-24T20:46:03Z MediaWiki message delivery 8554 /* Tech News: 2026-35 */ жаңы бөлүм 651543 wikitext text/x-wiki {{Архив|1}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:07, 12 ноябрь 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:01, 19 ноябрь 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 --> == Викидеги саясат == # Кыргыз Википедиясы кыргыз тилинин негизги куралдарынын бири. Сиздин саясатыңызга таң калып алып жатам же сиз жекечиликке өтүп мага "асылып" жатасызбы? "Көз жыргасын деп, кооздоо гана максатында жалган тууларды (жалган маалыматты) кошуп койгонуңуз — жол берилгис аракет" деп сиз эмне себептен мен үчүн жыйынтык чыгарып жатасыз же менин "Көз жыргасын" деген оюмду окуй алып жаткандай сезилип жатат. # [[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow#Эскертме|Экинчи дүйнөлүк согуш]] барагы боюнча кайра-кайрадан эле жаза берүүнүн себеби эмнеде? Мен сизге чынын түшүндүрүп жаздым, желектердин тарыхый варианттын калыптарга кошууга камданып жатканымды. Дагы бир баса белгилей кеткен жери 5 сааттын ичинде мага сиз эскертме бердиңиз, башкаларга андай мамилеңизди тапкан жокмун! (Балким мен адашып жаткандырмын). Же баштаар замат аякта деген эреже барбы? # Дагы мир мисал мен [https://ky.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D0%BE%D1%80%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B0&action=history Воркута] барагын толуктап жаткан учурда, сиз 23 минуттун ичинде мен кошуп жаткан маалыматтарды жокко чыгырып койдуңуз. Мен бул учурда ал шаардын тарыхы боюнча маалыматтарды чогултуп жатканмын же кошуп жаткан маалыматтарды ар бир минут сайын сактоо керекпи? # Эскертмелерде [[Википедия:Негизги принциптер|Викинин принциптерине]] таянасыз, бирок ал жакта убакыт боюнча чектер коюлган эмес. Жада калса [[Википедия:Википедиянын негизги эрежелери|эрежелерде]] 23 минут ичинде баарын толуктап сал деген маалымат да жок! # Түштүк океаны деп атоонун себеби. Мен бул океандын аталышын Викидеги башка океандырдын аталышына окшотуруп бир стандартка келтирейин деген максатта кылганмын, себеби башка окендардын аталыштарын текшерип көрсөңуз: Атлантика океаны, Инди океаны, Түндүк Муз океаны. Мен эрежелердин "арал, жарым арал, кырка тоо, жер, деңиз, океан, кысык, дарыя, канал, булуң, көчө, аянт, айыл ж.б.у.с. сөздөр географиялык энчилүү аттарга айкаша келсе, кичине тамга менен бөлөк жазылат: Арал деңизи, Балкаш көлү, Суусамыр өрөөнү, Жазы дарыясы, Курил аралдары" пунктуна таянып жасадым, "Түштүк" деген термин бул океанга энчиленген аталыш эмеспи (дагы баса айтып коёюн мен суроо катары жазып жатам). # Мен азыр Викинин принциптериндеги "Википедияда бюракратизм жок" деген пункта таянып бул суроолорду берип жатам. Себиби сиздин кээ бир текстердин жекечилике шек келтирген деп кабыл алып жатам жана эмне себептен "[[Португалиянын Педро III]]" ушул сыктуу мааниси жок, аталышы туура эмес, булагы жок барактар сизде суроо туудурбай эле менин кошкондорум эле 23 минуттан баштап эле суроо туудуруп калат дегендей. # Чынын айтсам мен Викиге кошкон салымдарымды анализдедим жана жалпысынан жаман эмес, принциптерге жооп берген маалыматтарды кошуп жатам деген тыянакка келдим. # Эгер Викиде жарыяланган эрежелерди мен таппай жатсам шилтемелерди берип, багыттка салып коёт деген ниеттемин. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 21:41, 24 ноябрь 2024 (UTC) :@[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] :1. "Сиздин саясатыңыз" дегенди кантип түшүнсө болот? Анда бул жазганыңыз менен мага асылып жатасызбы ошондо? Википедияда талаш маселе талкуу аркылуу чечилет. '''Билип туруп, жалган маалыматты''' жайгаштыруу — жол берилгис аракет, туура эле жаздым.<br>Жазганыңыз: ''[https://w.wiki/CBeH "'''<u>Бул туралуу маалыматтым бар болчу</u>''' жана желектердин тарыхый варианттарын кошууга камданып жаткам..."]''. <br> :2. Биринчи жолу жазганымда: "[[Колдонуучунун_баарлашуулары:Artelow#Жалган_туулар|''Маалыматты текшерип кошуу керек!'']]" деп турат. Ал учурда билип туруп, жалган маалымат кошконуңузду билген эмесмин. '''Аракетиңизди ачыктап бергениңизден кийин''', анын '''жол берилгистиги''' анык болду, ошондо эскертме калтырдым. Эгеде "<u>''бул тууралуу маалыматым бар болчу''</u>" деп жазбасаңыз, жооп башкача болмок. Ошондуктан "<u>5 сааттын ичинде эскертме бердиңиз</u>" деп жазбай эле койсоңуз болот, эгер жалган маалыматты, анын жалган экендигин '''билип туруп''' ({{lang-ru|заведомо зная}}) жайгаштырганыңызды эртерээк билип калсам, эртерээк бермекмин 5 саат күтпөй. Башка жагдайда берилмек эмес. '''Же жалган маалыматты атайын жайгаштыр деген эреже барбы?''' :<br> :3. Жокко чыгарылганын көргөн жокмун. Туура эмес маалыматты көрдүм — түзөттүм. Маалыматты жоготконуңуз — '''өз күнөөңүз'''. Мен түзөтүп жаткан учурда да башка бирөө баракты түзөтүп, сактап койгон учурлар болгон, бирок '''маалыматым эч өчкөн эмес'''. Кунт койсоңуз, балким өчмөк эмес.<br>Дагы бир мисал: балким макаланын аталышын гана карабай, мазмунун окусаңыз, мындай болмок эмес: https://w.wiki/CBL$. :<br> :4. '''1, 2-пункттарды караңыз.''' :<br> :5. '''Энчилүү ат''' деген эмне экенин окусаңыз. Сиздики оп-оңой экен: "бир стандартка келтирүү". Башка факторлорду эске албайт экенсиз. Анда "Түндүк Америка" дегенди "Түндүк Америкасы" деп өзгөртмөк экенсиз. "Түштүк Кыргызстан" → "түштүк Кыргызстаны"? Кыргыз Википедиясы кыргыз тилинин грамматикасына ылайык жазылат. Грамматикага ылайык ар кандай варианттар болот: "Түштүк океан", "Атлантика океаны". "Түштүк океан" — энчилүү ат, "түштүк" — катардагы сөз. "Түштүк океан" деген энчилүү атта "түштүк" — зат атооч. "Атлантика океаны" деген энчилүү атта "Атлантика" зат атооч эмес. '''Бул элементардуу грамматика'''. Мындан тышкары сиз булактарга таянышыңыз керек болчу, урдура бербей. :<br> :6. "Португалиянын Педро III" макаласын өз убагында көргөнүмдү '''далилдей аласызбы''' же жөн эле тийшип жатасызбы? Же Википедиянын админдери робот, жеке жашоосу жок, түзөткөн сайын, соңку түзөтүүлөрдү текшеришет же Википедиядагы ар бир макаланы карап чыгышкан деген ойдосузбу? Эмнеге сиз башкаларга караганда көбүрөөк түзөтүп жатасыз деп сураган жокмунго. Жанагы "Түштүк океан" же каталары көп домендер тууралуу дароо жазмакмын анда 1 жыл күтпөй.<br> :'''Кошумча:''' "Португалиянын Педро III" макаласы качан түзүлгөн? Жооп: '''2022-ж. 3-июлунда'''. Эми ошол маалдагы салымымды карап чыгыңыз (мен карап чыктым), сурооңуз өзү чечилет. Муну да алдын ала '''бир текшерип койгон жоксуз'''... :<br> :7. Сыр ачайын: Википедияда 20 жыл салым кошуп жүргөндөргө да жазышат, сындашат ж.б. нерселерди кылышат. Негизи салымыңыз жакшы болгону үчүн сизге эми эч ким эч бир маселе боюнча жаза албайт бекен? [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 23:36, 24 ноябрь 2024 (UTC) ::Бул текстеги баардык сындарды кабыл алдым. ::Маселенин баары сиздин нейтралдуу эмес жазганыңыздан келип чыгып жатат, бир нерсе десе эле беттен алып "Көз жыргасын деп", "урдура бербей" деген терминдерди колдонууну мен мазактоо деп кабыл алам жана ага жараша жооп бериш керек деп ойлоймун. Анан башканын жазганын бурмалоо дагы туура эмес "Чынын айтсам мен Викиге кошкон салымдарымды анализдедим жана жалпысынан жаман эмес, принциптерге жооп берген маалыматтарды кошуп жатам деген тыянакка келдим." десем, дагы бурмалап "Негизи салымыңыз жакшы болгону үчүн сизге эми эч ким эч бир маселе боюнча жаза албайт бекен?" деп жатасыз. Мен, мага жазбасын же эскертме бербесин деп жаздымбы же кайрылдымбы? Жок, баардыгы сылык негизде болуусу зарыл. Тескерисинче мен адам баласы болгондугумдан мени туура жолго салып, каталарымды айтып туурса кубанычта боломун жана келечекте андай каталарды кайталабашка болгон аракетимди жумшаймын. ::Сиздин аргументтүү берген эскертмелериңизди туура кабыл алып, эске алып, суроолор болсо сизге кайрылып эле жүрөмүн. Болочокто да суроо туулса кайрыламын жана жазамын. ::Сизден дагы бир жолу өтүнүч, ката кетирсем ток этер жерин белгилеңиз жана жекечиликке өтүп "урдура бербей" деген сымал терминдерди колдонуудан алыс болушуңузду суранам. ""Сиздин саясатыңыз" дегенди кантип түшүнсө болот?" деген текст сиздин кыжырыңызга кандай тийсе, мага менин кылгандарымды бир нерсе менен байланыштырып сыпаттоо, ошондой эле кыжырыма тийет. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 09:04, 25 ноябрь 2024 (UTC) ::::@[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] :::1. "<u>''Сиздин саясатыңыз''</u>" дегениңиз кыжырыма тийген жок. Болгону, жазганыңызды кандай түшүнсө болот деп сурап жатам. Сизге грамматика ж.б. белгилүү бир нерселер боюнча жазылган болсо, сиз "''<u>сиздин саясатыңызга таң калып алып жатам</u>''" деп жатасыз. Бул жердин каеринде саясатты көрдүңүз — түшүнүксүз. Мен гана эмес, каалаган ошол маселелер боюнча жаза алмак сизге. :::<br> :::2. Жок, маселе аракеттериңизден чыгып жатат. Википедиянын негизги иш принциптери сизге бир нече жолу жакшы түшүндүрүлүп берилген. Википедия энциклопедия экенин унутпашыңыз керек.<br> :::Ошондо '''жалган маалыматты кошконуңузду''' кантип түшүнүш керек? Жалган маалыматты кошуу '''максатын''' өзүңүз түшүндүрүп берген жоксуз. Тескеринче ак ниетиңизди болжолдоп, "желектердин тарыхый варианттарын кошууга камданып жаткам..." дегениңиздин негизинде: '''"туулар жалган болсо да, калыптарым даяр болгуча макаланы кооздоп турсун"''' десе керек дегенге келдим. Же "''<u>адаштыруу максатында</u>''" десем туура болмокпу? :::<br>Ар кандай кылсаңыз болмок, аларды талкуу барагыңызга жазгам:<br>1) мамлекеттердин өзүн гана кошсо болмок;<br>2) мамлекеттердин жанына тарыхый тууларды гана кошсо болмок;<br>3) тийбесе болмок.<br> :::Жогорудагы варианттарынын бирин кылсаңыз эмне болот эле? '''Жооп:''' 1, 3-варантта калыптын/макаланын көркү бузулмак эмес, 1-варантта болгону туулар кошулмак эмес. '''1-жыйынтык: тууларды кошууну көздөгөнсүз'''. 2-вариантта калыптын/макаланын көркү бузулмак (туусу коюлбаган мамлекеттердин аталыштары калыптын чектери боюнча тегизделмек, туусу барлар туу боюнча тезизделмек). '''2-жыйынтык: көрктү көздөгөсүз'''. Баарын (жообуңузду да) эске алганда '''эскертмеде жазганыма келебиз.''' :::<br> :::3. ''<u>"Негизи салымыңыз жакшы болгону үчүн сизге эми эч ким эч бир маселе боюнча жаза албайт бекен?"</u>''. Ал '''сүйлөмдүн маңызы — кандай гана, качантан бери салым кошпоңуз, сизге баары бир жазышат.''' Ошондо бурмалоо эмнеде? Түшүндүрө бере аласызбы? Муну '''негизсиз айыптоо''' деп эсептесе болот. :::<br>"''<u>Чынын айтсам мен Викиге кошкон салымдарымды анализдедим жана жалпысынан жаман эмес, принциптерге жооп берген маалыматтарды кошуп жатам деген тыянакка келдим</u>''" — муну кандай максатта жаздыңыз? Туура эмес түшүнүп калышыңыз мүмкүн деп, ушул жазганыңызга жооп бербешим керек беле? Ошол жазганыңыз боюнча эмне дешим керек эле? Жазганымдын баары "бурмалоо", "мазактоо" экен. :::<br> :::4. Жазганыңызды окуп чыксаңыз биринчиден: "нейтралдуу эмес" (негизсиз айыптоо), "бурмалоо" (негизсиз айыптоо), "мазактоо" (негизсиз айыптоо), "жекечиликке өтүп мага "асылып" жатасызбы" (негизсиз айыптоо), "ага жараша жооп бериш керек деп ойлоймун" (бул сөз кыжырыма тийди дегендин ордуна эскалация), "сизде суроо туудурбай" (тастыкталган жок), "кошуп жаткан маалыматтарды жокко чыгырып койдуңуз" (тастыкталган жок). :::<br> :::5. "''<u>Тескерисинче мен адам баласы болгондугумдан мени туура жолго салып, каталарымды айтып туурса кубанычта боломун жана келечекте андай каталарды кайталабашка болгон аракетимди жумшаймын.</u>''" Артыңыздан эч ким текшерүүгө милдеттүү эмес. Википедиянын негизги принциптери сизге белгилүү. Катышып жатканыңызга салыштырмалуу көп болду. Салымыңызды ошол принциптерге ылайык келтирсеңиз кемчиликтер азаймак. Ошол негизги ката. Иш принцибин өзгөртүү керек деп бир жолу эмес айтылган. Мисал: макалалар [https://w.wiki/CBhr булактар менен коштолушу керек деп 2023-ж. 6-майында жазгам], анан [https://w.wiki/CBht 2023-ж. 26-декабрында бир да булагы жок "‎Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин VII чакырылышынын депутаттары" макаласы сыяктуу бир нече макала түзгөнсүз], машиналык котормо аркылуу көптөгөн макала түздүңүз. Муну кантип түшүнүү керек?<br>'''Өзүңүздү биринчи кезекте өзүңүз текшеришиңиз керек!''' [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 12:25, 25 ноябрь 2024 (UTC) ::::1. Кабыл алдым. ::::2. Жалган менен туура эместин айырмасы ар башкача го. Туунун туура эмес вариантын кошуптурмун аны моюнга алышым зарыл жана алам. Жалган деген тыянак туура эмес, мен Тывага Гондурастын же Кениянын желегин кошкон жерим жок да. ::::Дагы бир жолу тактоо максатында жооп берип койсоңуз эмне үчүн кээ бир макалалар ушундай суроолорду жана талаш-тартыштарды жаратпайт? Мисалы Улуу Ата-Мекендик согуш барагында сиз жазгандай "жалган" туулар узак убакыт бою колбашчылардын жанында туруп суроо жараткан эмес (Герман империясынын желеги турган) ::::3. ''"Чынын айтсам мен Викиге кошкон салымдарымды анализдедим жана жалпысынан жаман эмес, принциптерге жооп берген маалыматтарды кошуп жатам деген тыянакка келдим."'' бул ой толгоо, сиз аны буруп туруп ''"бул мага жазбаш керек"'' дептир деген жыйынтыкка келип, анысы аз келгенсип ''"Муну негизсиз айыптоо"'' деп эсептеп жатасыз. Негизсиз айыптоо, деги эле айыктоо экенинин бир дагы изи жок. Сиз ''Шашып эптеп-септеп түзөтпөңүз!'' деп жатсаңыз анан жасам да жооп катары, себеби мен эптеп-септеп деген мен такыр макул эмесмин, кандай сапаттагы барактарды кошуп жатканымды да билем! ::::Дагы деле сиз мен үчүн ''"Туура эмес түшүнөсүз деп"'' жазган деп жыйынтык чыгарып жатасыз. Бул менин оюмда дагы жок нерсе эле. Сиз башка бирөө үчүн жыйынтык чыгаруудан алыс болсоңуз. ::::''"Көз жыргасын деп", "урдура бербей" деген терминдерди колдонууну мен мазактоо деп кабыл алам жана ага жараша жооп бериш керек деп ойлоймун'' деп так жазып жатсам, кайрадан "''Жазганымдын баары "бурмалоо", "мазактоо" экен"'' деп дагы буруп койдуңуз же мен калп айтып жатамбы? Качан мен администратордун жазганынын баары мазактоо же бурмалоо деп кайрылдым эле? Сиз теманын нугун такыр башка жакка буруп салып жатасыз! Бул маалыматтын контекстинен чымчып алып, аны бурмалоо деп эсептелет. Бакырайып эле көрүнүп турат го, адамдын жекечилигин сыпаттоо экени. ::::4. ''"нейтралдуу эмес", "бурмалоо", "мазактоо", "асылып жатасызбы", "ага жараша жооп бериш керек деп ойлоймун", "сизде суроо туудурбай"'' - так эле ушундай, ''"Көз жыргасын деп", "урдура бербей"'' деген сиздин кайрылууңуз адамгерчиликке жатабы же мени сиз урдура берген алдамчы катары кабыл алып жатасызбы? Мен сизге кайрылганда бир дагы жолу жекечиликке өткөн жерим жок жана сиздин ар бир кадамга баа же сыпаттоо берген жерим жок. ::::Так жана нейтралдуу болуш керек! ''Даги бир жолу Википедия жеке баракчаңыз'' эмес деп ороңдогонуңуз эмнеси же сиздикиби? Бул басмырлоо же мен калп айтып жатамбы? ::::5. Дагы деле сиз башка нукка салып кетип жатасыз, эч ким менин артыман текшерүүгө милдеттүү эмес, сиз айтпасаңыз деле мен аны билем же сураныч катары кайрылуу Викинин негизги принциптерине каршы келип калды беле? ::::Химба макаласын булагы жок түзгөн да мен, сиз айткан сынды кабыл алып ага булак кошуп оңдогон да мен. Депуттар туралуу барактарга булак кошпогон мен, алар ушул себептен башка мейкиндике которулган. Мен тараптан булагы жок экенин билип, сиздин [[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow#КР ЖКнын чакырылыштарынын депутаттары тууралуу|сынды кабыл алдым го]]. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:12, 25 ноябрь 2024 (UTC) :::::@[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] :::::2. Бул контекстте айырмасы жок. Маалыматтын жалган экенин билип туруп аны тараттыңыз. Сөздөр менен ойносо болот, бирок бул аракетиңизди өзгөртпөйт. '''Жообуңуз менен ынанган жокмун, жол берилгис аракеттериңизди актап эле жатасыз'''. Сиз өз кылганыңыз үчүн жооп бериңиз биринчи кезекте.<br /> :::::3.Жазганыңыздын максаты эмнеде деген суроо берилген. Жооп берген жоксуз. '''Жооп берсеңиз же жооптон качып жатасызбы?''' :::::Өз түшүнүгүм боюнча жооп бердим репликага. Бирөөнүн түшүнүгү бурмалоо эмес, билип алыңыз. Эч бир жаман жери жок репликаларга таарына бересизби? Бирок, таарындым деп, башкаларды негизсиз айыптабашыңыз керек.<br /> <u>'''Шашып эптеп-септеп түзөткөн болсоңуз'''</u> (жетим тоолор, домендер, Түштүк океан ж.б.), ошону жазам да. Эч ким антип жазбашы үчүн өзүңүздү жөнгө салыңыз, '''жоопкерчиликти башкаларга жүктөбөй''. Факт менен жооп берген жоксуз. ''"Аргументтериңиз" жеке оюңуз менен чектелип жатат,''' бир да шилтеме келтирип, сөзүңүздү далилдей алган жоксуз'''. Тескеринче''' негизсиз айыптооңуз аныкталды (Воркута макаласында түзөтүүмдү жокко чыгардыңыз деген, "Португалиянын Педро III" макаласы боюнча). Шилтеме келтирип айптарыңызды жокко чыгардым. Дагы бир жолу мындай көрүнүш кайталанса, чаралар көрүлөт. Өз сөзүңүздү далилдешиңиз керек, '''далилдей албасаңыз жазбай койгонуңуз оң.'''<br /> :::::4. Ынанган жокмун, сөздөрдү далилдегенди үйрөнүңүз. Конкреттүү шилтемелерди келтирдим, аларга комментарий берген жоксуз, жооптон качып жатасыз. Бир да жарактуу аргумент уккан жокмун.<br /> :::::5. Википедия бул эксперименттер үчүн аянтчаңыз эмес, эгерде грамматиканы жакшы түшүнө элек болсоңуз, булактарга таянбасаңыз массалык түрдө макалаларды кайра атабаңыз. '''Мындай көрүнүш боюнча эскертме бердим.'''<br /> :::::6. Демек туура эмес/жалган маалыматты кошуп жатканыңызды билип туруп, аны кошуп жатасызбы ошондо? Билсеңиз кошпоңуз, дагы бир жолу атайлап жалган маалымат кошулса чаралар көрүлөт. Кабыл алдым деп улам айта берет экенсиз, бирок бир нече айдан кийин кайра эле башталат экен. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 16:33, 25 ноябрь 2024 (UTC) ::::::Мына эми сиздин репликаңыз эми репликага окшоп келе жатат. Бул тексте мен дагы кичине сыпаттоо терминдерин колдондум. Бирок дагы бир жолу кайталап жатам сиз бөйрөктөн шыйрак чыгарып башка адамдардын сөздөрүн бурмалоодон алыс болушуңузду суранам. Дагы башка адамдын акыбалын сыпаттоого такыр эле укук берилген эмес. Мага кайрадан дагы таарынды деп диагноз коюп жатасыз. Мен таарынгандай Вики менин мурасым эмес. Сиз ток этер жерин жазышыңыз керек. Мен сизден айырмаланып, сиздин кылган иштериңизге эптеп-септеп деп баа берген жерим жок, бирок администратордун кылып жатканы нукуралуктун үлгүсү дегендей эреже да, принцип да жок. ::::::Сиз айткан шилтемелердин баарына жооп берип, туура эмес деп табылган пункттар менен макул болсом ал дагы сизге жакпай жатат. Кабыл алам деп айтып кайра кайталана берет деп, кабыл албаймын деп анан сизге окшоп айтышып жатып калышым туура эмес деп мен моюнга алып жатсам, дагы сизде суроо туудуруп жатат. ::::::Ката болгон, азыр дагы каталар Викиде толтура, келечекте да боло берет же идеалдуу түптөлгөн Вики бар бекен. ::::::Туура эмес кылган нерсени мен моюнга алгандан кийин сиз так ошолорго жармашып улам-улам баса белгилей беришиңиз мен үчүн такыр түшүнүксүз болуп турат. ::::::Мен стандарт боюнча суроо берсем аларды буйтап өтүп көз жаздымда калтырып коюп жатасыз жана өзүңүзгө ыңгайлуу жерлерин гана билгилеп. Мисал катары экинчи дүйнөлүк согуштун ажыртылгыс бөлүгү болгон Ата Мекендик согуштагы кол башчылардын жалган туулары, башка тилдеги текстер эмнеге сизде суроо жаратпаган жана жаратпайт, бул дагы мен үчүн түшүнүксүз. ::::::Же мен тарыхый тууларды кошуп жатканда чындыкты айтпай, ий мен билбей калыптырмын десем туура болот беле? Мен сизге ката кетиргенимди так айтсам, туулар калыбы боюнча пландалып жаткан иштерим менен бөлүшкөндү так айтсам ошого жармаштыңыз да калдыңыз. Калп айттып, мен билген эмесмин десем бали дегендей эле көз карашта болуп жатасыз. ::::::Менин кайрылууларымдын эң негизги себеби сиз басмырлап сыпаттоо менен эскертүү калтырууңуз болуп жатат. ::::::Баланча баракта баланча маалыматты туура эмес же жалган деген форматтоо берүү зарыл, сиздин формат баланча баракта баланча маалыматты эптеп-септеп көзгө жакшы көрүнсүн деп жалгандарды кошуп коюптурсуз дегендей болуп жатат. ::::::Сиз башка адам катасын мойнуна алып жатса аны алсыздык деп балабаңыз, мен деле сизге окшоп сөз жедирбей, менин кылганым нукуралуктун эталону дегендей көз карашты кармана алам. ::::::Домендер, жетим тоолор, туулар, океан ж.б. кабыл алдым, туура эмес маалыматтарды оңдодум, келечекте мындай каталарды кетирбегенге аракет кылам деген маанидеги жоопту жазып жатсам эмнеси сизге жакпай жатат. Кайра кайра аргументсиз жооп катары белгилөөнүн себеби түшүнүксүз. Катаны моюнга алуу аргумент эмей анан эмне? ::::::Мен макалаларды кошкондо толук категориясы менен кошууга аракет кылам. Мисалы домендер, сиз аны массалык кошуу дегениңиз менен макулмун. Бул Викинин тереңдик статистикасына терс таасирин тийгизерин түшүнүп турам. Бирок түптөлү этабындагы Викилерде мындай көрүнүштөр болуп келет. ::::::Кептин баары, сиз жекечиликке өтүп, адамдын психологиялык кабыл алуусун божомолдоп жана анын ниетин билбей туруп, билгендей жазганыңызда болуп жатат. Орусча айтканда: вы не должны переходить на личность, не должны оценивать намерение и внутреннее состояние участника в негативном ключе, не зная реальное намерение участника. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 18:22, 25 ноябрь 2024 (UTC) :::::::@[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] :::::::1) '''"Бурмалоо" боюнча суроого жооп берген жоксуз'''. Кайра-кайра эле бир репликаны кайтала бергениңиз сизге жардам бербейт. :::::::2) Тоо этер жерин жаздым, өз кемчиликтериңизди моюнга албай, шылтоолорду ойлоп табып жатасыз. Бир да сөзүңүздү шилтеме, талдоо менен негиздей албадыңыз. Ошондуктан бул талкуудан жыйынтык чыгара албай жатасыз. '''Айтканыңызды негиздегенди үйрөнүшүңүз керек.''' :::::::3) Дагы бир жолу жазганымды окуп чыгып, суроолорума жооп бериңиз жакшы болмок. Жообуңузду алмайынча, суроолорума жооп алдым деп эсептей албайм. Жообуңузда '''конкретика жок, баарын аралыштырып, суроомду келтирип жооп бере албай жатасыз/жооп бергиңиз келбей жатат'''. :::::::4) Жабылган темаларды өзүңүз кайра-кайра демилгелеп жатпайсызбы. '''Жазып жатпайсызбы:''' ''<u>"Көз жыргасын" деген оюмду окуй алып жаткандай сезилип жатат."</u>'' :::::::'''Жообум:''' :::::::<blockquote>Ошондо жалган маалыматты кошконуңузду кантип түшүнүш керек? Жалган маалыматты кошуу максатын өзүңүз түшүндүрүп берген жоксуз. Тескеринче ак ниетиңизди болжолдоп, "желектердин тарыхый варианттарын кошууга камданып жаткам..." дегениңиздин негизинде: "туулар жалган болсо да, калыптарым даяр болгуча макаланы кооздоп турсун" десе керек дегенге келдим. Же "адаштыруу максатында" десем туура болмокпу? :::::::: Ар кандай кылсаңыз болмок, аларды талкуу барагыңызга жазгам: :::::::: 1) мамлекеттердин өзүн гана кошсо болмок; :::::::: 2) мамлекеттердин жанына тарыхый тууларды гана кошсо болмок; :::::::: 3) тийбесе болмок. :::::::<blockquote>Жогорудагы варианттарынын бирин кылсаңыз эмне болот эле? Жооп: 1, 3-варантта калыптын/макаланын көркү бузулмак эмес, 1-варантта болгону туулар кошулмак эмес. 1-жыйынтык: тууларды кошууну көздөгөнсүз. 2-вариантта калыптын/макаланын көркү бузулмак (туусу коюлбаган мамлекеттердин аталыштары калыптын чектери боюнча тегизделмек, туусу барлар туу боюнча тезизделмек). 2-жыйынтык: көрктү көздөгөсүз. Баарын (жообуңузду да) эске алганда эскертмеде жазганыма келебиз."Көз жыргасын" деген оюмду окуй алып жаткандай сезилип жатат."</u>''</blockquote> :::::::'''Демек, жыйынтыгым туура чыгыптыр да. Анткени сиз "жок андай эмес", "жок башкача болгон" дегендин ордуна конкретикадан качып, актанып баштадыңыз.'''<br> :::::::5) Тескеринче, '''ар бир''' сурооңузга жооп бердим.''' Сиз болсо болбогон нерселерди ойлоп чыгып, анын далилдей албай, кайтарым суроолордон баш тартып жатасыз'''. Бир темадан экинчи темага секирип, берилген суроолорго жооп бергендин ордуна, '''кайра-кайра эле шилтемесиз, негиздемесиз айыптап жатасыз'''.<br> :::::::6) Улуу Ата Мекендик согушту жөн коюп, '''эмне үчүн жалган маалыматты атайын жайгаштырдыңыз''', мына ушул суроого жооп бериңиз биринчи, жооптон качпай. '''Мектепте эмеспиз''', "Ваняны карыңыз эмнеге аныкы мындай эмнеге мага болбойт" дегенге жеттиңиз.<br> :::::::7) Эскертме боюнча репликаңызга жооп: 4-пунктта. Негиздеменин пункттары боюнча комментарий бере алган жоксуз, аны менен сөздөрүмдү ырастап жатасыз. Демек эскертме туура берилди, "басмырлоо" дегениңиз эскертмени жактырбай жатканыңыздан чыгып жатат, ошол эле.<br> :::::::8) Ар бир катаңызды чыгара баштасам, таарынасыз кайра. + унутуп калсаңыз талкуу барагыңызды кайрадан окуп чыгыңыз. Баары жазылуу, канча баракта ката, кандай ката ж.б. Домендерден баштап, жетим тоолор менен бүтүп. Кунт коюп түзөтпөгөнүңүздүн кесепети, бул жерден да аны далилдеп жатасыз. :::::::9) Сөз жедирбегенге аргументтериңиз жок, аргументтерди келтиргенди билбей жатасыз. Сөз жедирбегениңиз кайра-кайра кайталоо менен бүтүп жатат. Мындай учурда сиз менен эч ким талкууну улантпайт. Википедия тууралуу түшүнүгүңүз төмөн экен: "эталон", "стандарт". Аргумент келтириңиз деп жатышса, сөз жедирбейм деп жатасыз. Бул мектептин деңгээли.<br> :::::::10) Википедиянын негизги принциптери бар, калганы өзүңүздү актоо. Машиналык котормо, машиналык тормо бойдон кала берет.<br> :::::::11) Акыркы сөздөрүңүздү өзүңүзгө айтыңыз. Мен сизге караганда сөздөрүмдү шилтеме, анализ менен негиздеп бергем, сизде эч нерсе жок. '''Кеңеш: берилген суроолорго дароо жооп берсеңиз, баш тартпай, ошондо талкуу натыйжалуу болот.''' [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 19:23, 25 ноябрь 2024 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:42, 25 ноябрь 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:23, 2 декабрь 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:16, 9 декабрь 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:25, 16 декабрь 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 --> == Қарақалпақстан == досым, Каракалпакстан туралы макалада менин редактировкамды артка кайтарган себебин билсем болама [[Колдонуучу:Qaraqalpaq patriyotı|Qaraqalpaq patriyotı]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Qaraqalpaq patriyotı|баарлашуу]]) 05:18, 5 январь 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:42, 14 январь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:37, 21 январь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 --> == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 январь 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:15, 27 январь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:09, 4 февраль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:12, 11 февраль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 --> == Википедиялар макалаларындагы “Логотип” сөзү маселеси. == Саламатсызбы! Мен темага тиешелүү макалаларды жазып жатып, “''логотип''” сөзүн колдонгонмун. Кийин кимдир бирөө “''логотип''” сөзүн “''эн белги''” деп өзгөртүрдү. Буга мен булак таба албадым. Бирок ошол убакта [[Кыргыз Википедиясы]] барагында “''Эн белги''” деп жазылып турганын көрдүм. Кыргыз Википедиясынын Телеграм тайпасына ушул маселе боюнча жазып сурадым, “''логотип''” сөзү “''эн белги''” деп аталышын алар жазышты. Соңунда бардык жазган макалалардагы “''логотип''” сөзүн “эн белги” деп өзгөртүрүп чыктым. Эми сиз болсо кайра “''логотип''” деп атап жатыптырсыз. Эртең бирөө келип “''эмблема''” деп өзгөртүрүп койсо таң калбайм. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 23:11, 11 февраль 2025 (UTC) :@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] Википедия '''сурамжылоо боюнча жазылбайт'''. Википедияны ар ким түзөтө берет, кимдир бирөө бирдеме десе эле аныкы туура боло бербейт. Макалаларды жазганда да, кайра атаганда да '''булактарга гана таянуу керек!''' :[[Логотип]] менен эн белгинин (эмблеманын; [https://cbd.minjust.gov.kg/158777/edition/1113366/kg башка мааниде да колдонулат, мисалы :"ички өндүрүштө жасалган, ошондой эле сатуу үчүн сырттан алынып келинген баалуу металлдардын эритиндилеринен жасалган зергердик жана башка буюмдарды мамлекеттик '''эн белги''' менен эн тамгалоону, анализдөөнү жана пробалоону жүргүзөт"]) деген түшүнүктөрдүн айырмасы бар. [https://www.bbc.com/kyrgyz/news/story/2011/01/110114_dordoi "Мейдин Кыргызстан” деген эн белги чапталып..."] – мына дагы бир мисал. Ошондуктан, биринчиден сөздүн '''маанисин түшүнүп''', түзөтүү керек. :[[Талкуу:Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясынын талкуу барагында]] кеңири маалымат бердим. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 23:52, 11 февраль 2025 (UTC) == Википедиялар макалаларындагы тышкы шилтемелер == @[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] Сиз айткандай баарын “логотип” деп өзгөртүрүп чыктым. Бул маселе түшүнүктүү. Мен башка маселе боюнча. Кыргыз Википедиясы барагы түшүнүктүү. Бирок башка википедияларга байланыштуу макалаларда калыптын ичинде башкы баракка шилтеме бар деп, макаланын шилтемелер бөлүмүндөгү башкы баракка шилтемени өчүрбөй эле койгон жакшы деп ойлойм. Себеби мен башка википедияларды да карап чыктым. Алар дагы шилтемелер бөлүмүндө башкы баракка шилтеме беришкен, түркчө айтканда zaten калыптын ичинде шилтеме бар болсо да. Жадакалса [[Англис Википедиясы]] дагы берген. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 13:49, 12 февраль 2025 (UTC) :Анда кала берсин. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 12:27, 13 февраль 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 17 февраль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:41, 25 февраль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:31, 4 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:09, 10 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:48, 17 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:43, 24 март 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:05, 1 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:53, 7 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:25, 15 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:00, 21 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 28 апрель 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:15, 6 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:38, 12 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:13, 19 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:05, 26 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:55, 2 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:17, 10 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:38, 16 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:21, 23 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == Интерфейс админы == Айбек, привет. Я являюсь админом интерфейса в Татарской Википедии и, если необходимо, могу параллельно делать это и в Киргизской Википедии. При обновлении это не долго. Для этого нужно будет выбрать меня админом интерфейса, можно и на полгода, а после того, как я скопирую с татарского и создам нужные страницы, вы сможете продолжить. Жду ответа, если это будет интересно.--[[Колдонуучу:Il Nur|Il Nur]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Il Nur|баарлашуу]]) 18:19, 25 июнь 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:41, 30 июнь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == Файлдарды киргизүү == Ассаламу алейкум! Мен футбол клубдар жөнүндө макалаларды түзүп [[Ливерпуль (футбол клубу)|баштадым]]. Логотиптерин кошоюн дегенде Википедияга файлын киргизип туруп кошуш керек. Файл киргизе албадым, администраторлор гана киргизе алат экен. Ушул жерин карап бериңиз деп суранам. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 17:38, 3 июль 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:06, 8 июль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:10, 14 июль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:43, 21 июль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:27, 29 июль 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:41, 5 август 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:30, 11 август 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:38, 19 август 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:13, 26 август 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:51, 1 сентябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:15, 9 сентябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:08, 15 сентябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:56, 22 сентябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:53, 29 сентябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:24, 6 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:00, 13 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:37, 20 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 27 октябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 3 ноябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:38, 10 ноябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:26, 17 ноябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:56, 24 ноябрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:58, 1 декабрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:45, 8 декабрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 15 декабрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:45, 22 декабрь 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:34, 12 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:30, 19 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == Пунктуация боюнча == Саламатсызбы! Кыргыз Википедиясында тыныш белгилерин колдонуу боюнча чакан эскертме бергим келди. Айрыкча тиренин колдонулушунда [https://ky.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83%D0%BD%D1%83%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%83%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%3AArtelow&diff=448445&oldid=444040 бул жерде башкача], ал [https://ky.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%8F&diff=638819&oldid=566376 бул өзгөртүүдө болсо башкача] колдонуптурсуз. Ошондой эле тырмакчалардын көрүнүшү да ар түрдүү колдонулуп жатат. Ушул эки пунктуациялык белги боюнча бир туруктуу чечимге келип, андан кийин бирдиктүү стандартка келтирсек, абдан жакшы болмок деп ойлойм. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 22:04, 22 январь 2026 (UTC) :@[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]]. Азыркы кыргыз адабий тилинде "" – мындай тырмакчалар колдонулат! Бардык кыргыз тилиндеги ченемдик укуктук актыларыбызда дал ушундай. Ошол эле учурда "–" (en dash) тиреси колдонулат. Ошол эле белгилер "Кыргызстан" улуттук энциклопедиясынын массалык түрдө жүктөлгөн макалаларында колдонулат! ― «» орус тилдүү Википедиянын таасиринен улам инерция менен колдонуп келгенбиз (алгач орус тилдүү Википедияга катыша баштап, орус тилинде колдонулуп келген тышын белгилерин мен да колдончумун)! :'''Сизге да эскерме''': "МедиаВики" мейкиндигин этияттык менен түзөтүңүз! Жамаат менен макулдашпай, бир топ баракты түздүңүз. Эми булактарды автоматтык түрдө тариздөө функциясы иштебей калган! [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 22:30, 22 январь 2026 (UTC) ::Келип чыккан көйгөйдү толугураак жазыңызчы. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 11:25, 24 январь 2026 (UTC) ::@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]]@[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] Кутман кеч! ::Урматтуу википедиячылар, ушул тырмакча маселеси боюнча бир нече жылдарден бери маалыматтарды издеп жана тактоого аракет кылып келем. ''"Азыркы кыргыз адабий тилинде "" – мындай тырмакчалар колдонулат!"'' бул маалымат менен такыр макул эмесмин же булактарга, эрежелерге шилтеме берилген эмес. ::Аскар Турсуновдун КЫРГЫЗ ТИЛИНИН ТЫНЫШ БЕЛГИЛЕРИ. Оӊдолуп, толукталып экинчи басылышы аталышындагы китепте тыныш белгилери мындайча берилген – чекит (.); суроо белгиси (?); илеп белгиси (!); көп чекит (...); үтүр (,); үтүрлүү чекит (;); кош чекит (:); сызыкча ( – ); кашаа (); тырмакча («»). Бул китеп Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил жана тил саясаты боюнча улуттук комиссиянын расмий сайтынын башкы барагында жайгаштырылган. Сайтка [https://mamtil.gov.kg/ky шилтеме], китепке [https://mamtil.gov.kg/storage/link/ru/39/166071529262fc811c9b62d.pdf шилтеме]. ::Бул маселени тактап, эрежелердин, кабыл алынган мыйзамдардын/токтомдордун негизинде бир чечим кабыл алып анан кандайдыр бир жыйынтык чыгарсак деген сунуш беремин. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:56, 29 январь 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:18, 26 январь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:44, 2 февраль 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:31, 9 февраль 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:17, 16 февраль 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:04, 23 февраль 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:52, 2 март 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:53, 9 март 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:36, 16 март 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:51, 23 март 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:26, 30 март 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:19, 6 апрель 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:19, 13 апрель 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:00, 20 апрель 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:06, 27 апрель 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 апрель 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:43, 4 май 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 май 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:22, 18 май 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:52, 25 май 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:09, 1 июнь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:30, 8 июнь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:49, 15 июнь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:05, 23 июнь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:48, 29 июнь 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:57, 6 июль 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:12, 13 июль 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:47, 21 июль 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:50, 27 июль 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:46, 3 август 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:46, 10 август 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:04, 17 август 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:46, 24 август 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> 6q5lat8uxw9wf9xysh8v31jaxapwmb1 0 126650 651548 407062 2026-08-25T00:55:27Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 651548 wikitext text/x-wiki '''Джамашева Феруза Зулумбековна''' - мамлекеттик ишмер, Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун экс-төрагасы (2012-2015-ж.), Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун төрагасынын экс-орун басары (2015-2018-ж.), Жогорку соттун экс-судьясы. Кыргыз Республикасы (2007-2010, 2018-2021).<ref>Кыргызстан. Сот системасынын экс-кызматкерлери // https://who.ca-news.org/people:8071?embed&pack=109</ref> == Билими жана кесиптик ишмердүүлүгү == Фезруза Зулумбековна 1989-жылы Кыргыз Мамлекеттик Улуттук университетинин укук таануу факультетин аяктаган. Жогорку окуу жайын аяктагандан кийин беш жыл Ош шаарындагы №1 ЮК Ош облустук жактоочулар коллегиясында юрист болуп иштеген. Профессионалдык судьялык карьерасы 1996-жылы судьянын милдетин аткаруучу, бир аз убакыттан кийин Ош шаардык сотунун судьясы болуп иштөөдөн башталган. 2000-жылы Феруза Зулумбековна ушул эле соттун төрагасынын орун басары болуп дайындалган. Бир жылдан кийин Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун (КР ЖС) судьясы болот. Бул кызматта 2010-жылга чейин иштейт. Ал ошол эле жылдын 13-сентябрында Кыргыз Республикасынын ЖСнун төрагасынын орун басары кызматына дайындалган. Туура 2 жылдан кийин Феруза Зулумбековна Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун төрайымы болот. Бул кызматта үч жыл иштейт. 2015-жылдын сентябрынан 2018-жылга чейин бул соттун төрагасынын орун басары болгон. 22-сентябрда бул кызматтан кеткенден кийин Феруза Зулумбековна ал жерде судьялык кызматты уланткан.<ref>Кыргыз Республикасынын Жогорку соту // http://sot.kg/structure/dzhamasheva-feruza-zulumbekovna {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220308110823/http://sot.kg/structure/dzhamasheva-feruza-zulumbekovna |date=2022-03-08 }}</ref> 2021-жылдын июнь айында кызматтан бошотуу тууралуу арыз жазып, бул кызмат ордун бошотот.<ref>Жогорку соттун судьясы Феруза Джамашеваны депутаттар кызматынан бошотту // https://barakelde.org/news:438240/?from=kgnews&place=translate</ref> == Сыйлыктары == * II даражадагы «Манас» ордени (2015-ж.), * КРнын ИИМнин «Ардак» медалы (2011-ж.), * Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасы (2011-ж.), * УКМКнин медалы (2010-ж), * Ош облусунун мамлекеттик администрациясынын Ардак грамотасы (2003-ж.), * Ош облустук сотунун Ардак грамотасы (2003-ж.), * Мамлекеттик мекемелер жана коомдук тейлөө кызматкерлер профсоюзунун Ош облустук комитетинин Ардак грамотасы (1999, 2001-ж.ж.), * Ош шаарынын мэриясынын Ардак грамотасы (1999-ж.). == Үй-бүлөсү == Атасы - Джамашев, Зулумбек Джамашевич - советтик мамлекеттик ишмер, Кыргыз ССРнин Жогорку сотунун төрагасы (1974-1989). == Шилтемелер == <references /> [[Категория:Кыргызстандын айымдары]] h5ke62hhtmfi7166see4gwpsj4jk8w0 4 137589 651522 651509 2026-08-24T12:01:35Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 651522 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115242}}]] |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35822}}]] |- | 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8513}}]] |- | 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7219}}]] |- | 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] |- | 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] |- | 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] |- | 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] |- | 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] |- | 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3201}}]] |- | 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] |- | 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] |- | 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] |- | 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] |- | 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] |- | 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] |- | 18 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] |- | 19 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1232}}]] |- | 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1138}}]] |- | 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] |- | 22 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] |- | 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] |- | 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] |- | 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] |- | 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] |- | 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] |- | 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] |- | 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] |- | 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] |- | 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] |- | 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] |- | 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] |- | 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] |- | 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] |- | 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] |- | 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] |- | 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] |- | 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] |- | 40 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] |- | 41 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] |- | 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] |- | 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] |- | 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] |- | 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] |- | 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] |- | 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] |- | 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] |- | 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]] |- | 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]] |- | 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]] |- | 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]] |- | 53 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]] |- | 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]] {{/end}} r6y98tms09f4nozud6kneswtm0t44ij 4 137601 651521 651508 2026-08-24T12:01:34Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 651521 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:115242}}]] || {{Permissions|JigildikBot}} |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}} |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35822}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}} |- | 4 || [[User:Chaoborus|Chaoborus]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 5 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:14052}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 7 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12819}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11073}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8513}}]] || {{Permissions|EmausBot}} |- | 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7970}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7219}}]] || {{Permissions|Xqbot}} |- | 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}} |- | 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6002}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}} |- | 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4965}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 21 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4519}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 22 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}} |- | 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}} |- | 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}} |- | 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3201}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}} |- | 34 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}} |- | 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}} |- | 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}} |- | 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}} |- | 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}} |- | 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}} |- | 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1456}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 48 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 49 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}} |- | 50 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 51 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 52 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1232}}]] || {{Permissions|Jembot}} |- | 53 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1138}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}} |- | 55 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 56 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}} |- | 57 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 58 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 59 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 60 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}} |- | 61 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}} |- | 62 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:885}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 63 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 64 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 65 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 66 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 67 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}} |- | 68 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 69 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 70 || [[User:Дилдорбек|Дилдорбек]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:702}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}} |- | 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}} |- | 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}} |- | 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 78 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:626}}]] || {{Permissions|Ch}} |- | 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}} |- | 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}} |- | 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 91 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:528}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}} |- | 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}} |- | 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}} |- | 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}} |- | 102 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 103 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:439}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 104 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}} |- | 105 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 106 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 107 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 108 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}} |- | 109 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}} |- | 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 113 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}} |- | 114 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 115 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 116 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|NurlanKG Bishkek editor]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:355}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}} |- | 117 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}} |- | 118 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 119 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 120 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 121 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 122 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}} |- | 123 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 124 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 125 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 126 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}} |- | 127 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}} |- | 128 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 129 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 130 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}} |- | 131 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:305}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 132 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 133 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 134 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 135 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}} |- | 136 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 137 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}} |- | 138 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 139 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 140 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 141 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:283}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 142 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}} |- | 143 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}} |- | 144 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}} |- | 145 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}} |- | 146 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 148 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 149 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 150 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} {{/end}} hxvmmt0ezeb6b829hd9xhwzhtuq46av 10 151811 651573 644708 2026-08-25T08:13:25Z Artelow 2286 651573 wikitext text/x-wiki <!--Үлгүнү өзгөрткөндө документтерди өзгөрткөндү унутпагыла!--><includeonly> {{Карточка |Аталышы = Бүткүл дүйнөлүк мурас |from = {{{from|}}} |үстүндө = {{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |стиль_үстүндө = background:#91b3f2; |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |стиль_үстүндө2 = font-style:normal |сүрөт = {{Сүрөттү форматтоо|{{{Сүрөт|}}}|{{#if:{{{Сүрөттүн туурасы|}}}|{{{Сүрөттүн туурасы}}}|280}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөттүн аталышы|}}} | <small>{{{Сүрөттүн аталышы|}}}</small>}} |стиль_белги = background:{{{Түс1|#e0e8ff}}}; font-weight:bold; text-align:left; |башжазуу1 = {{#if: {{{lat_deg|}}} | <small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}</small> }} |белги2 = Мамлекет |текст2 = {{#if:{{{Мамлекет|}}} | {{Өлкө желеги|{{{Мамлекет}}}}}}} |белги3 = Шилтеме |текст3 = {{#if:{{{ID|}}} | [{{#if:{{{шилтеме|{{{Link|}}}}}}|{{{шилтеме|{{{Link|}}}}}}|http://whc.unesco.org/en/list/{{{ID}}}}} {{{ID}}}] }} |белги4 = Чен белгилери |текст4 = {{{чен белгилери|{{{Criteria|}}}}}} {{#if:{{{түрү|{{{Type|}}}}}}|({{{түрү|{{{Type|}}}}}})}} |белги5 = Аймак<ref name="reg" group="*" /> |текст5 = {{#if:{{{аймак|{{{Region|}}}}}}|{{#switch: {{{аймак|{{{Region|}}}}}} | Европа | Түндүк Америка | Европа жана Түндүк Америка = [[ЮНЕСКОнун Европадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Европа]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Түндүк Америка]] өлкөлөрү | Африка = [[ЮНЕСКОнун Африкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Африка]] | Араб мамлекеттери | Араб өлкөлөрү = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Араб мамлекеттери]] | Океания | Азия | Азия жана Тынч океан өлкөлөрү | Азия жана Океания | Азия-Тынч океан = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Азия]] жана [[ЮНЕСКОнун Океаниядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Тынч океан]] өлкөлөрү | Латын Америкасы жана Кариб бассейни | Латын Америкасы жана Кариб өлкөлөрү | Латын Америкасы = [[ЮНЕСКОнун Түштүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Латын Америкасы]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Кариб бассейни өлкөлөрү]] | #default = {{{аймак|{{{Region|}}}}}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[К:Дүйнөлүк мурас карточкасы: Оңдоо: Аймак]]}} }} }} |белги6 = Коркунучта |текст6 = {{#if: {{{коркунучта|{{{Danger|}}}}}} | Ооба }} |текст7 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст7 = padding: 2px 4px 1px 4px; | астында = {{Булактар|group="*"|refs= <ref name="reg" group="*">[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region ЮНЕСКО классификациясы боюнча аймак]</ref> }} }}{{#if:{{{lat_deg|}}} | {{coord|1={{{lat_deg|0}}}|2={{{lat_min|0}}}|3={{{lat_sec|0}}}|4={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}}|5={{{lon_deg|0}}}|6={{{lon_min|0}}}|7={{{lon_sec|0}}}|8={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}}|9={{#if: {{{region|}}} |type:waterbody_region:{{{region}}} |type:waterbody}}|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}|format=dms|display=title|yandex=1}} }}</includeonly><noinclude>{{Документация}}</noinclude> nuwg0v7jlcubnibwesrtgjp448fnu3r 651575 651573 2026-08-25T08:14:12Z Artelow 2286 651575 wikitext text/x-wiki <!--Үлгүнү өзгөрткөндө документтерди өзгөрткөндү унутпагыла!--><includeonly> {{Карточка |Аталышы = Бүткүл дүйнөлүк мурас |from = {{{from|}}} |үстүндө = {{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |стиль_үстүндө = background:#91b3f2; |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |стиль_үстүндө2 = font-style:normal |сүрөт = {{Сүрөттү форматтоо|{{{Сүрөт|}}}|{{#if:{{{Сүрөттүн туурасы|}}}|{{{Сүрөттүн туурасы}}}|280}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөттүн аталышы|}}} | <small>{{{Сүрөттүн аталышы|}}}</small>}} |стиль_белги = background:{{{Түс1|#e0e8ff}}}; font-weight:bold; text-align:left; |башжазуу1 = {{#if: {{{lat_deg|}}} | <small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}</small> }} |белги2 = Мамлекет |текст2 = {{#if:{{{Мамлекет|}}} | {{Өлкө желеги|{{{Мамлекет}}}}}}} |белги3 = Шилтеме |текст3 = {{#if:{{{ID|}}} | [{{#if:{{{шилтеме|{{{Link|}}}}}}|{{{шилтеме|{{{Link|}}}}}}|http://whc.unesco.org/en/list/{{{ID}}}}} {{{ID}}}] }} |белги4 = Чен белгилери |текст4 = {{{чен белгилери|{{{Criteria|}}}}}} {{#if:{{{түрү|{{{Type|}}}}}}|({{{түрү|{{{Type|}}}}}})}} |белги5 = Аймак<ref name="reg" group="*" /> |текст5 = {{#if:{{{аймак|{{{Region|}}}}}}|{{#switch: {{{аймак|{{{Region|}}}}}} | Европа | Түндүк Америка | Европа жана Түндүк Америка = [[ЮНЕСКОнун Европадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Европа]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Түндүк Америка]] өлкөлөрү | Африка = [[ЮНЕСКОнун Африкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Африка]] | Араб мамлекеттери | Араб өлкөлөрү = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Араб мамлекеттери]] | Океания | Азия | Азия жана Тынч океан өлкөлөрү | Азия жана Океания | Азия-Тынч океан = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Азия]] жана [[ЮНЕСКОнун Океаниядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Тынч океан]] өлкөлөрү | Латын Америкасы жана Кариб бассейни | Латын Америкасы жана Кариб өлкөлөрү | Латын Америкасы = [[ЮНЕСКОнун Түштүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Латын Америкасы]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Кариб бассейни өлкөлөрү]] | #default = {{{аймак|{{{Region|}}}}}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[К:Дүйнөлүк мурас карточкасы: Оңдоо: Аймак]]}} }} }} |белги6 = Коркунучта |текст6 = {{#if: {{{коркунучта|{{{Danger|}}}}}} | Ооба }} |текст7 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Мамлекет|{{{Мамлекет|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст7 = padding: 2px 4px 1px 4px; | астында = {{Булактар|group="*"|refs= <ref name="reg" group="*">[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region ЮНЕСКО классификациясы боюнча аймак]</ref> }} }}{{#if:{{{lat_deg|}}} | {{coord|1={{{lat_deg|0}}}|2={{{lat_min|0}}}|3={{{lat_sec|0}}}|4={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}}|5={{{lon_deg|0}}}|6={{{lon_min|0}}}|7={{{lon_sec|0}}}|8={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}}|9={{#if: {{{region|}}} |type:waterbody_region:{{{region}}} |type:waterbody}}|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}|format=dms|display=title|yandex=1}} }}</includeonly><noinclude>{{Документация}}</noinclude> 2u7z1smc73fgdysnvghq7axwvd9fjhy 651576 651575 2026-08-25T08:16:12Z Artelow 2286 651576 wikitext text/x-wiki <!--Үлгүнү өзгөрткөндө документтерди өзгөрткөндү унутпагыла!--><includeonly> {{Карточка |Аталышы = Бүткүл дүйнөлүк мурас |from = {{{from|}}} |үстүндө = {{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |стиль_үстүндө = background:#91b3f2; |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |стиль_үстүндө2 = font-style:normal |сүрөт = {{Сүрөттү форматтоо|{{{Сүрөт|}}}|{{#if:{{{Сүрөттүн туурасы|}}}|{{{Сүрөттүн туурасы}}}|280}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөттүн аталышы|}}} | <small>{{{Сүрөттүн аталышы|}}}</small>}} |стиль_белги = background:{{{Түс1|#e0e8ff}}}; font-weight:bold; text-align:left; |башжазуу1 = {{#if: {{{lat_deg|}}} | <small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}</small> }} |белги2 = Мамлекет |текст2 = {{#if:{{{Мамлекет|}}} | {{Өлкө желеги|{{{Мамлекет}}}}}}} |белги3 = Шилтеме |текст3 = {{#if:{{{ID|}}} | [{{#if:{{{шилтеме|{{{Link|}}}}}}|{{{шилтеме|{{{Link|}}}}}}|http://whc.unesco.org/en/list/{{{ID}}}}} {{{ID}}}] }} |белги4 = Чен белгилери |текст4 = {{{чен белгилери|{{{Criteria|}}}}}} {{#if:{{{түрү|{{{Type|}}}}}}|({{{түрү|{{{Type|}}}}}})}} |белги5 = Аймак<ref name="reg" group="*" /> |текст5 = {{#if:{{{аймак|{{{Region|}}}}}}|{{#switch: {{{аймак|{{{Region|}}}}}} | Европа | Түндүк Америка | Европа жана Түндүк Америка = [[ЮНЕСКОнун Европадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Европа]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Түндүк Америка]] өлкөлөрү | Африка = [[ЮНЕСКОнун Африкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Африка]] | Араб мамлекеттери | Араб өлкөлөрү = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Араб мамлекеттери]] | Океания | Азия | Азия жана Тынч океан өлкөлөрү | Азия жана Океания | Азия-Тынч океан = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Азия]] жана [[ЮНЕСКОнун Океаниядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Тынч океан]] өлкөлөрү | Латын Америкасы жана Кариб бассейни | Латын Америкасы жана Кариб өлкөлөрү | Латын Америкасы = [[ЮНЕСКОнун Түштүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Латын Америкасы]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Кариб бассейни өлкөлөрү]] | #default = {{{аймак|{{{Region|}}}}}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[К:Дүйнөлүк мурас карточкасы: Оңдоо: Аймак]]}} }} }} |белги6 = Коркунучта |текст6 = {{#if: {{{коркунучта|{{{Danger|}}}}}} | Ооба }} |текст7 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Мамлекет|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Мамлекет|{{{Өлкө|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст7 = padding: 2px 4px 1px 4px; | астында = {{Булактар|group="*"|refs= <ref name="reg" group="*">[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region ЮНЕСКО классификациясы боюнча аймак]</ref> }} }}{{#if:{{{lat_deg|}}} | {{coord|1={{{lat_deg|0}}}|2={{{lat_min|0}}}|3={{{lat_sec|0}}}|4={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}}|5={{{lon_deg|0}}}|6={{{lon_min|0}}}|7={{{lon_sec|0}}}|8={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}}|9={{#if: {{{region|}}} |type:waterbody_region:{{{region}}} |type:waterbody}}|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}|format=dms|display=title|yandex=1}} }}</includeonly><noinclude>{{Документация}}</noinclude> bhcz5wpghhzv2ixm4mh5hnbbl6czkpu 651588 651576 2026-08-25T11:45:19Z Artelow 2286 651588 wikitext text/x-wiki <!--Үлгүнү өзгөрткөндө документтерди өзгөрткөндү унутпагыла!--> {{Карточка |Аталышы = Бүткүл дүйнөлүк мурас |from = {{{from|}}} |түс = Base |үстүндө0 = [[ЮНЕСКО]] Бүткүл дүйнөлүк мурастарынын объектиси |үстүндө = {{{Аталышы|{{{WHS|{{{Кыргызча аталышы|{{{KyName|}}}}}}}}}}}}<ref name="ky_name" group="*" /> |үстүндө2 = {{lang-en|{{{Расмий аталышы|{{{Расмий аталышы|{{{Name|}}}}}}}}}}}<ref name="en_name" group="*" /> |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |белги1 = Өлкө |текст1 = {{{Өлкө|{{{State Party|}}}}}} |wikidata1 = |белги2 = Шилтеме |текст2 = {{#if:{{{ID|}}} | [{{#if:{{{Шилтеме|{{{Link|}}}}}}|{{{Шилтеме|{{{Link|}}}}}}|http://whc.unesco.org/en/list/{{{ID}}}}} {{{ID}}}]}} |wikidata2 = p757 |белги3 = [[Бүткүл дүйнөлүк мурас#Чен белгилери|Чен белгилери]] |текст3 = {{{Чен белгилери|{{{Criteria|}}}}}} {{#if:{{{Түрү|{{{Type|}}}}}}|({{{Түрү|{{{Type|}}}}}})}} |wikidata3 = p2614 |белги4 = Аймак<ref name="reg" group="*" /> |текст4 = {{#if:{{{аймак|{{{Region|}}}}}}|{{#switch: {{{аймак|{{{Region|}}}}}} | Европа | Түндүк Америка | Европа жана Түндүк Америка = [[ЮНЕСКОнун Европадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Европа]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Түндүк Америка]] өлкөлөрү | Африка = [[ЮНЕСКОнун Африкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Африка]] | Араб мамлекеттери | Араб өлкөлөрү = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Араб мамлекеттери]] | Океания | Азия | Азия жана Тынч океан өлкөлөрү | Азия жана Океания | Азия-Тынч океан = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Азия]] жана [[ЮНЕСКОнун Океаниядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Тынч океан]] өлкөлөрү | Латын Америкасы жана Кариб бассейни | Латын Америкасы жана Кариб өлкөлөрү | Латын Америкасы = [[ЮНЕСКОнун Түштүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Латын Америкасы]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Кариб бассейни өлкөлөрү]] | #default = {{{аймак|{{{Region|}}}}}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[К:Дүйнөлүк мурас карточкасы: Оңдоо: Аймак]]}} }} }} |wikidata4 = |белги5 = Координаттар |текст5 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|<small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}{{Карта/Бк|2|{{Координаттар менен карта|{{{lat_deg|}}}|{{{lat_min|}}}|{{{lat_sec|}}}|{{{lat_dir|}}}|{{{lon_deg|}}}|{{{lon_min|}}}|{{{lon_sec|}}}|{{{lon_dir|}}}}}}}</small>}} |wikidata5 = |белги6 = Тизмеге киргизилген |текст6 = {{#if: {{{жыл|{{{Year|}}}}}} | {{{жыл|{{{Year|}}}}}} жыл {{#if:{{{жыл|{{{Year|}}}}}}|([[{{ЮНЕСКО/Сессия|{{{жыл|{{{Year|}}}}}}}} ЮНЕСКОнун Бүткүл дүйнөлүк мурастар боюнча комитети|{{Бүткүл дүйнөлүк мурас/Сессия|{{{жыл|{{{Year|}}}}}}}} сессия]])}}}} |wikidata6 = |белги7 = Кеңейтилген |текст7 = {{{Кеңейтилген|{{{Extension|}}}}}} |wikidata7 = |белги8 = [[Коркунучта турган бүткүл дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Коркунучта]] |текст8 = {{{в опасности|{{{Danger|}}}}}} |wikidata8 = |текст9 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Өлкө|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Өлкө|{{{Өлкө|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст9 = padding: 2px 4px 1px 4px; |стиль_түбүндө1 = text-align: left; |түбүндө1 = | астында = {{Булактар|group="*"|refs= <ref name="reg" group="*">[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region ЮНЕСКО классификациясы боюнча аймак]</ref>}} |түбүндө2 = {{#if: {{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} <noinclude>{{Документация}}</noinclude> kknd741lx22nlbcfufj25vt3bexd43i 651589 651588 2026-08-25T11:45:47Z Artelow 2286 651589 wikitext text/x-wiki <!--Үлгүнү өзгөрткөндө документтерди өзгөрткөндү унутпагыла!--> {{Карточка |Аталышы = Бүткүл дүйнөлүк мурас |from = {{{from|}}} |түс = Base |үстүндө = [[ЮНЕСКО]] Бүткүл дүйнөлүк мурастарынын объектиси |үстүндө1 = {{{Аталышы|{{{WHS|{{{Кыргызча аталышы|{{{KyName|}}}}}}}}}}}}<ref name="ky_name" group="*" /> |үстүндө2 = {{lang-en|{{{Расмий аталышы|{{{Расмий аталышы|{{{Name|}}}}}}}}}}}<ref name="en_name" group="*" /> |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |белги1 = Өлкө |текст1 = {{{Өлкө|{{{State Party|}}}}}} |wikidata1 = |белги2 = Шилтеме |текст2 = {{#if:{{{ID|}}} | [{{#if:{{{Шилтеме|{{{Link|}}}}}}|{{{Шилтеме|{{{Link|}}}}}}|http://whc.unesco.org/en/list/{{{ID}}}}} {{{ID}}}]}} |wikidata2 = p757 |белги3 = [[Бүткүл дүйнөлүк мурас#Чен белгилери|Чен белгилери]] |текст3 = {{{Чен белгилери|{{{Criteria|}}}}}} {{#if:{{{Түрү|{{{Type|}}}}}}|({{{Түрү|{{{Type|}}}}}})}} |wikidata3 = p2614 |белги4 = Аймак<ref name="reg" group="*" /> |текст4 = {{#if:{{{аймак|{{{Region|}}}}}}|{{#switch: {{{аймак|{{{Region|}}}}}} | Европа | Түндүк Америка | Европа жана Түндүк Америка = [[ЮНЕСКОнун Европадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Европа]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Түндүк Америка]] өлкөлөрү | Африка = [[ЮНЕСКОнун Африкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Африка]] | Араб мамлекеттери | Араб өлкөлөрү = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Араб мамлекеттери]] | Океания | Азия | Азия жана Тынч океан өлкөлөрү | Азия жана Океания | Азия-Тынч океан = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Азия]] жана [[ЮНЕСКОнун Океаниядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Тынч океан]] өлкөлөрү | Латын Америкасы жана Кариб бассейни | Латын Америкасы жана Кариб өлкөлөрү | Латын Америкасы = [[ЮНЕСКОнун Түштүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Латын Америкасы]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Кариб бассейни өлкөлөрү]] | #default = {{{аймак|{{{Region|}}}}}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[К:Дүйнөлүк мурас карточкасы: Оңдоо: Аймак]]}} }} }} |wikidata4 = |белги5 = Координаттар |текст5 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|<small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}{{Карта/Бк|2|{{Координаттар менен карта|{{{lat_deg|}}}|{{{lat_min|}}}|{{{lat_sec|}}}|{{{lat_dir|}}}|{{{lon_deg|}}}|{{{lon_min|}}}|{{{lon_sec|}}}|{{{lon_dir|}}}}}}}</small>}} |wikidata5 = |белги6 = Тизмеге киргизилген |текст6 = {{#if: {{{жыл|{{{Year|}}}}}} | {{{жыл|{{{Year|}}}}}} жыл {{#if:{{{жыл|{{{Year|}}}}}}|([[{{ЮНЕСКО/Сессия|{{{жыл|{{{Year|}}}}}}}} ЮНЕСКОнун Бүткүл дүйнөлүк мурастар боюнча комитети|{{Бүткүл дүйнөлүк мурас/Сессия|{{{жыл|{{{Year|}}}}}}}} сессия]])}}}} |wikidata6 = |белги7 = Кеңейтилген |текст7 = {{{Кеңейтилген|{{{Extension|}}}}}} |wikidata7 = |белги8 = [[Коркунучта турган бүткүл дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Коркунучта]] |текст8 = {{{в опасности|{{{Danger|}}}}}} |wikidata8 = |текст9 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Өлкө|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Өлкө|{{{Өлкө|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст9 = padding: 2px 4px 1px 4px; |стиль_түбүндө1 = text-align: left; |түбүндө1 = | астында = {{Булактар|group="*"|refs= <ref name="reg" group="*">[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region ЮНЕСКО классификациясы боюнча аймак]</ref>}} |түбүндө2 = {{#if: {{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} <noinclude>{{Документация}}</noinclude> l1ioprqsyyexvw4v8dobrhe937z75tf 651590 651589 2026-08-25T11:47:24Z Artelow 2286 651590 wikitext text/x-wiki <!--Үлгүнү өзгөрткөндө документтерди өзгөрткөндү унутпагыла!--> {{Карточка |Аталышы = Бүткүл дүйнөлүк мурас |from = {{{from|}}} |түс = Base |үстүндө = ЮНЭСКО Бүткүл дүйнөлүк мурастарынын объектиси |үстүндө2 = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө3 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |белги1 = Өлкө |текст1 = {{{Өлкө|{{{State Party|}}}}}} |wikidata1 = |белги2 = Шилтеме |текст2 = {{#if:{{{ID|}}} | [{{#if:{{{Шилтеме|{{{Link|}}}}}}|{{{Шилтеме|{{{Link|}}}}}}|http://whc.unesco.org/en/list/{{{ID}}}}} {{{ID}}}]}} |wikidata2 = p757 |белги3 = [[Бүткүл дүйнөлүк мурас#Чен белгилери|Чен белгилери]] |текст3 = {{{Чен белгилери|{{{Criteria|}}}}}} {{#if:{{{Түрү|{{{Type|}}}}}}|({{{Түрү|{{{Type|}}}}}})}} |wikidata3 = p2614 |белги4 = Аймак<ref name="reg" group="*" /> |текст4 = {{#if:{{{аймак|{{{Region|}}}}}}|{{#switch: {{{аймак|{{{Region|}}}}}} | Европа | Түндүк Америка | Европа жана Түндүк Америка = [[ЮНЕСКОнун Европадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Европа]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Түндүк Америка]] өлкөлөрү | Африка = [[ЮНЕСКОнун Африкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Африка]] | Араб мамлекеттери | Араб өлкөлөрү = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Араб мамлекеттери]] | Океания | Азия | Азия жана Тынч океан өлкөлөрү | Азия жана Океания | Азия-Тынч океан = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Азия]] жана [[ЮНЕСКОнун Океаниядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Тынч океан]] өлкөлөрү | Латын Америкасы жана Кариб бассейни | Латын Америкасы жана Кариб өлкөлөрү | Латын Америкасы = [[ЮНЕСКОнун Түштүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Латын Америкасы]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Кариб бассейни өлкөлөрү]] | #default = {{{аймак|{{{Region|}}}}}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[К:Дүйнөлүк мурас карточкасы: Оңдоо: Аймак]]}} }} }} |wikidata4 = |белги5 = Координаттар |текст5 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|<small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}{{Карта/Бк|2|{{Координаттар менен карта|{{{lat_deg|}}}|{{{lat_min|}}}|{{{lat_sec|}}}|{{{lat_dir|}}}|{{{lon_deg|}}}|{{{lon_min|}}}|{{{lon_sec|}}}|{{{lon_dir|}}}}}}}</small>}} |wikidata5 = |белги6 = Тизмеге киргизилген |текст6 = {{#if: {{{жыл|{{{Year|}}}}}} | {{{жыл|{{{Year|}}}}}} жыл {{#if:{{{жыл|{{{Year|}}}}}}|([[{{ЮНЕСКО/Сессия|{{{жыл|{{{Year|}}}}}}}} ЮНЕСКОнун Бүткүл дүйнөлүк мурастар боюнча комитети|{{Бүткүл дүйнөлүк мурас/Сессия|{{{жыл|{{{Year|}}}}}}}} сессия]])}}}} |wikidata6 = |белги7 = Кеңейтилген |текст7 = {{{Кеңейтилген|{{{Extension|}}}}}} |wikidata7 = |белги8 = [[Коркунучта турган бүткүл дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Коркунучта]] |текст8 = {{{в опасности|{{{Danger|}}}}}} |wikidata8 = |текст9 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Өлкө|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Өлкө|{{{Өлкө|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст9 = padding: 2px 4px 1px 4px; |стиль_түбүндө1 = text-align: left; |түбүндө1 = | астында = {{Булактар|group="*"|refs= <ref name="reg" group="*">[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region ЮНЕСКО классификациясы боюнча аймак]</ref>}} |түбүндө2 = {{#if: {{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} <noinclude>{{Документация}}</noinclude> b6zi28c4g9et28jcg2zcbntb9j3wbky 651591 651590 2026-08-25T11:49:05Z Artelow 2286 651591 wikitext text/x-wiki {{Карточка |Аталышы = Бүткүл дүйнөлүк мурас |from = {{{from|}}} |түс = Base |үстүндө = ЮНЭСКО Бүткүл дүйнөлүк мурастарынын объектиси |үстүндө2 = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө3 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |белги1 = Өлкө |текст1 = {{#if:{{{Өлкө|{{{State Party|}}}}}}|{{Өлкө желеги|{{{Өлкө|{{{State Party|}}}}}}}}}} |wikidata1 = |белги2 = Шилтеме |текст2 = {{#if:{{{ID|}}} | [{{#if:{{{Шилтеме|{{{Link|}}}}}}|{{{Шилтеме|{{{Link|}}}}}}|http://whc.unesco.org/en/list/{{{ID}}}}} {{{ID}}}]}} |wikidata2 = p757 |белги3 = [[Бүткүл дүйнөлүк мурас#Чен белгилери|Чен белгилери]] |текст3 = {{{Чен белгилери|{{{Criteria|}}}}}} {{#if:{{{Түрү|{{{Type|}}}}}}|({{{Түрү|{{{Type|}}}}}})}} |wikidata3 = p2614 |белги4 = Аймак<ref name="reg" group="*" /> |текст4 = {{#if:{{{аймак|{{{Region|}}}}}}|{{#switch: {{{аймак|{{{Region|}}}}}} | Европа | Түндүк Америка | Европа жана Түндүк Америка = [[ЮНЭСКОнун Европадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Европа]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Түндүк Америка]] өлкөлөрү | Африка = [[ЮНЕСКОнун Африкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Африка]] | Араб мамлекеттери | Араб өлкөлөрү = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Араб мамлекеттери]] | Океания | Азия | Азия жана Тынч океан өлкөлөрү | Азия жана Океания | Азия-Тынч океан = [[ЮНЕСКОнун Азиядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Азия]] жана [[ЮНЕСКОнун Океаниядагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Тынч океан]] өлкөлөрү | Латын Америкасы жана Кариб бассейни | Латын Америкасы жана Кариб өлкөлөрү | Латын Америкасы = [[ЮНЕСКОнун Түштүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Латын Америкасы]] жана [[ЮНЕСКОнун Түндүк Америкадагы дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Кариб бассейни өлкөлөрү]] | #default = {{{аймак|{{{Region|}}}}}}{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:Дүйнөлүк мурас карточкасы: Оңдоо: Аймак]]}} }} }} |wikidata4 = |белги5 = Координаттар |текст5 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|<small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}{{Карта/Бк|2|{{Координаттар менен карта|{{{lat_deg|}}}|{{{lat_min|}}}|{{{lat_sec|}}}|{{{lat_dir|}}}|{{{lon_deg|}}}|{{{lon_min|}}}|{{{lon_sec|}}}|{{{lon_dir|}}}}}}}</small>}} |wikidata5 = |белги6 = Тизмеге киргизилген |текст6 = {{#if: {{{жыл|{{{Year|}}}}}} | {{{жыл|{{{Year|}}}}}} жыл {{#if:{{{жыл|{{{Year|}}}}}}|([[{{ЮНЕСКО/Сессия|{{{жыл|{{{Year|}}}}}}}} ЮНЕСКОнун Бүткүл дүйнөлүк мурастар боюнча комитети|{{Бүткүл дүйнөлүк мурас/Сессия|{{{жыл|{{{Year|}}}}}}}} сессия]])}}}} |wikidata6 = |белги7 = Кеңейтилген |текст7 = {{{Кеңейтилген|{{{Extension|}}}}}} |wikidata7 = |белги8 = [[Коркунучта турган бүткүл дүйнөлүк мурастардын тизмеси|Коркунучта]] |текст8 = {{{в опасности|{{{Danger|}}}}}} |wikidata8 = |текст9 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Өлкө|{{{State Party|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Өлкө|{{{State Party|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст9 = padding: 2px 4px 1px 4px; |астында = {{#if:{{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} }} {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Категория:Арип боюнча Бүткүл дүйнөлүк мурас объектилери]]}}<noinclude>{{Документация}}</noinclude> hag3l3p3oohcuyb91jm6jsssm6w2k9t 0 152328 651529 650430 2026-08-24T13:26:37Z Agcl136 45857 651529 wikitext text/x-wiki {{Каталар}} {{Уюм |аталышы = Бир алкак - бир жол |альтернативдик = '''{{lang|en|The Belt and Road Initiative}}'''<br>({{lang-zh|一带一路}}) |background_color = #ccccff |аталышынын_түсү = #FFFFFF |логотип = "Belt and Road" economic corridor and its path city topographic map.jpg |логотип_туурасы = |колу = |карта1 = |карта1_туурасы = |легенда1 = |карта2 = |карта2_туурасы = |легенда2 = |мүчөлүк = |борбор_түрү = |борбору = |түрү = |тилдер = |тил = |башкарма1_орду = |башкарма1_ысымы = |башкарма2_орду = |башкарма2_ысымы = |башкарма10_орду= |башкарма10_ысымы = |негиздөөчү1 = |түзүлгөн_окуясы1 = Негизделген |түзүлгөн_датасы1 = 2013 |негиздөөчү2 = |түзүлгөн_окуясы2 = |түзүлгөн_датасы2 = <!-- ... --> |негидөөчү6 = |түзүлгөн_окуясы6 = |түзүлгөн_датасы6 = |жоюлган_окуясы = |жоюлган_датасы = |эскертме1 = |эскертме2 = <!-- ... --> |дарек = |сайт = |уикиказына = |сайты= }} '''Бир алкак - бир жол''' ({{Lang-zh|一带一路}}) (BRI же B&R), ошондой эле кээде Жаңы Жибек жолу деп да аталган демилге — Кытай өкмөтүнүн 2013-жылдан бери жүргүзүп келе жаткан глобалдык инфраструктуралык жана экономикалык өнүгүү стратегиясы. Дүйнөнүн 150дөн ашык өлкөсүндөгү долбоорлор портторду, темир жолдорду, автоунаа жолдорун, электр станцияларын, авиацияны жана телекоммуникацияларды камтыйт. Бул демилгени 2013-жылы Кытай Коммунисттик партиясынын (ККП) башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга болгон сапары учурунда сунуштаган. Демилге алты кургактык аркылуу экономикалык коридор жана «XXI кылымдын деңиз Жибек жолу» аркылуу 150дөн ашык өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну карайт<ref>{{Cite web|last=单学英|title=12 years, over 150 countries: Inside the Belt and Road Initiative's global legacy|url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202509/17/WS68ca22caa3108622abca13d4.html|access-date=2026-05-22|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref>. «Бир алкак - бир жол» демилгеси Кытайдын тышкы саясатында жана экономикасында борбордук орунду ээлейт. Кургактыктагы транспорттук каттамдарга Кытай-Пакистан экономикалык коридору, Евразия кургактык көпүрөсү жана Жаңы Евразия кургактык көпүрөсү кирет. «XXI кылымдын деңиз Жибек жолунун» алкагындагы деңиз долбоорлоруна Шри-Ланкадагы Хамбантота, Пакистандагы Гвадар жана Грециядагы Пирей порттору кирет. Бул демилге Кытайдын жогорку ылдамдыктагы темир жолдорун экспорттоого шарт түздү, буга мисал катары Ботен—Вьентьян жана Жакарта—Бандунг багыттарын атаса болот. 2025-жылга карата, мүчө өлкөлөрдүн жалпы көрсөткүчтөрү жана эл аралык экономикалык маалыматтар базасына ылайык, ага катышкан мамлекеттер дүйнө калкынын дээрлик 75% жана дүйнөлүк ИДПнын жарымынан көбүн түзөт. Бул демилге глобалдык сооданы, байланышты жана экономикалык өсүштү, өзгөчө өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө күчөтүү мүмкүнчүлүгүнө ээ деп кеңири сыпатталат. Ошол эле учурда, бул долбоор айлана-чөйрөгө тийгизген таасири, адам укуктары жана башкаруу стандарттары, карыздын туруктуулугу, ошондой эле айрым инфраструктуралык долбоорлордун кош максатта (аскердик жана жарандык) колдонулуу коркунучу тууралуу кооптонуулар менен да коштолуп келет<ref>{{Cite web|date=2025-04-22|title=Full Report: Examining Illicit Trade Challenges in the Belt and Road Initiative|url=https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|access-date=2026-01-09|website=OECD|language=en|archive-date=9 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109195831/https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|url-status=live}}</ref>. Жибек жолунун экономикалык курулушу жана XXI кылымдагы деңиз Жибек жолу ({{lang-en|''The Silk Road Economic Belt and the 21st-century Maritime Silk Road''}}), кыскача «Бир алкак - бир жол» {{lang-en|''The Belt and Road Initiative''}}, стандарттуу англисче кыскартылышы: B&R), 2013-жылы Кытай Эл Республикасынын өкмөтү демилгечи болуп, жетекчилигин жүргүзгөн транс улуттук экономикалык долбоор болуп эсептелет. Бул демилге болжол менен 70 өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну камтыйт<ref>[https://web.archive.org/web/20180325171248/http://www.ndrc.gov.cn/gzdt/201509/t20150921_751695.html 我委等有关部门规范“一带一路”倡议英文译法]</ref>. Акыркы он жылда Кытай 150дөн ашуун мамлекет жана 30дан ашуун эл аралык уюм менен 200дөн ашуун «Бир алкак - бир жол» кызматташтык документтерине кол койду<ref>[https://www.cdr-news.com/cdr-essential-intelligence/belt-and-road-initiative/china/]</ref>. === Фон === «Бир алка, бир жол» Кытай Коммунисттик Партиясынын Борбордук Комитетинин Генералдык катчысы Си Цзиньпиндин «чоң мамлекеттердин дипломатиясы» стратегиясынын негизги бөлүгү катары каралат жана ал Кытайдын өсүп жаткан күчү менен абалына ылайык, дүйнөлүк иштерде көбүрөөк жетекчилик ролду ойноого умтулат. Кытай Эл Республикасынын өкмөтү бул демилгени «аймактар аралык байланышты чыңдоого жана жакшыраак келечекти кучактоого багытталган» деп атайт. Долбоордун аяктоо мөөнөтү 2049-жыл деп белгиленген, так ушул жылы Кытай Эл Республикасынын түзүлгөндүгүнүн 100 жылдыгы мааракеси болот.[https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645]<ref>https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645</ref> Расмий билдирүүлөргө ылайык, Шинжаң жана Фуцзянь «Бир алка, бир жол»долбоорунун эң чоң пайда көрүүчүлөрү болуп, мурда болбогон өнүгүү мүмкүнчүлүктөрүнө ээ болот.Фуцзянь провинциясына 21-кылымдагы Деңиз жибек жолунун негизги аймагы статусу берилди. === 21-кылымдагы Деңиз жибек жолу === «21-кылымдагы Деңиз жибек жолу» – Деңиз жибек жолунун боюнча жайгашкан. Ал Кытайдын материктик бөлүгүнүн жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Инди океанына чейин,андан ары Европага чейин созулат, же Кытайдын материктик жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Түштүк Тынч океанга чейин барат. «Бир алка, бир жол» Тынч океан аймагын Европа менен байланыштырат, ортосунан Борбордук Азия аймагын өтөт. Шанхай кызматташтык уюмуна кирген Кытайдын материктик бөлүгү, Орусия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Өзбекстандын бардыгы Жибек жолунда жайгашкан. === Өнүгүү тарыхы === 2013-жылдын сентябрында Кытай Коммунисттик Партиясы Борбордук Комитетинин Башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга сапар кылып, «Жибек Жолунун экономикалык зонасын» биргелешип курууну сунуштады. <ref>[http://www.mod.gov.cn/gfbw/qwfb/4899103.html]习近平总书记谋划推动共建“一带一路”述评</ref>Ошол жылдын октябрында Индонезиянын парламентинде сөз сүйлөп жатканда, ал 21-кылымдык «Деңиздик Жибек Жолу» курууну да сунуштады. Ошол жылдын ноябрында өткөрүлгөн Кытай Коммунисттик Партиясынын XVIII Борбордук Комитетинин Үчүнчү Жалпы Жыйыны «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин мамлекеттик стратегия деңгээлине көтөрдү. 2015-жылдын март айында Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик Кеңештин премьер-министри Ли Кэцян Азия жана Европа мамлекеттерине сапар кылып жаткан мезгилде «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин андан ары жайылтты, ошону менен бирге бул демилгени өкмөттүн иш жөнүндөгү отчётуна киргизди.<ref>[https://www.xinhuanet.com//world/2014-12/12/c_1113627026.htm “一带一路”打造区域合作新愿景——李克强总理亚欧三国之行前瞻　-新华网]</ref>28-мартта Мамлекеттик Кеңеш Улуттук экономикалык өнүгүү жана реформа комитети, Тышкы иштер министрлиги, Соода министрлиги сыяктуу үч ведомствого биргелешип «Жибек Жолунун экономикалык зонасын жана 21-кылымдык деңиздик Жибек Жолду биргелешип курууну көздөгөн көздөй максаттар жана иш чаралар» аттуу ак кагазды жарыялоого ыйгарым укук берди.<ref>[https://www.cri.cn/ 国际在线_读懂国际 点赞中国]</ref> === Жолборут фонд === == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://english.www.gov.cn/ Мамлекеттик кеңештин расмий сайты (Кытай Эл Республикасынын Өкмөтү)] * [https://eng.yidaiyilu.gov.cn/ «Бир алкак - бир жол» демилгеси боюнча жетекчи топтун кеңсесинин расмий сайты] {{stub}} 26wpbifbax5tgdstm9s24h5hjp1art5 651530 651529 2026-08-24T13:26:58Z Agcl136 45857 /* Жолборут фонд */ 651530 wikitext text/x-wiki {{Каталар}} {{Уюм |аталышы = Бир алкак - бир жол |альтернативдик = '''{{lang|en|The Belt and Road Initiative}}'''<br>({{lang-zh|一带一路}}) |background_color = #ccccff |аталышынын_түсү = #FFFFFF |логотип = "Belt and Road" economic corridor and its path city topographic map.jpg |логотип_туурасы = |колу = |карта1 = |карта1_туурасы = |легенда1 = |карта2 = |карта2_туурасы = |легенда2 = |мүчөлүк = |борбор_түрү = |борбору = |түрү = |тилдер = |тил = |башкарма1_орду = |башкарма1_ысымы = |башкарма2_орду = |башкарма2_ысымы = |башкарма10_орду= |башкарма10_ысымы = |негиздөөчү1 = |түзүлгөн_окуясы1 = Негизделген |түзүлгөн_датасы1 = 2013 |негиздөөчү2 = |түзүлгөн_окуясы2 = |түзүлгөн_датасы2 = <!-- ... --> |негидөөчү6 = |түзүлгөн_окуясы6 = |түзүлгөн_датасы6 = |жоюлган_окуясы = |жоюлган_датасы = |эскертме1 = |эскертме2 = <!-- ... --> |дарек = |сайт = |уикиказына = |сайты= }} '''Бир алкак - бир жол''' ({{Lang-zh|一带一路}}) (BRI же B&R), ошондой эле кээде Жаңы Жибек жолу деп да аталган демилге — Кытай өкмөтүнүн 2013-жылдан бери жүргүзүп келе жаткан глобалдык инфраструктуралык жана экономикалык өнүгүү стратегиясы. Дүйнөнүн 150дөн ашык өлкөсүндөгү долбоорлор портторду, темир жолдорду, автоунаа жолдорун, электр станцияларын, авиацияны жана телекоммуникацияларды камтыйт. Бул демилгени 2013-жылы Кытай Коммунисттик партиясынын (ККП) башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга болгон сапары учурунда сунуштаган. Демилге алты кургактык аркылуу экономикалык коридор жана «XXI кылымдын деңиз Жибек жолу» аркылуу 150дөн ашык өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну карайт<ref>{{Cite web|last=单学英|title=12 years, over 150 countries: Inside the Belt and Road Initiative's global legacy|url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202509/17/WS68ca22caa3108622abca13d4.html|access-date=2026-05-22|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref>. «Бир алкак - бир жол» демилгеси Кытайдын тышкы саясатында жана экономикасында борбордук орунду ээлейт. Кургактыктагы транспорттук каттамдарга Кытай-Пакистан экономикалык коридору, Евразия кургактык көпүрөсү жана Жаңы Евразия кургактык көпүрөсү кирет. «XXI кылымдын деңиз Жибек жолунун» алкагындагы деңиз долбоорлоруна Шри-Ланкадагы Хамбантота, Пакистандагы Гвадар жана Грециядагы Пирей порттору кирет. Бул демилге Кытайдын жогорку ылдамдыктагы темир жолдорун экспорттоого шарт түздү, буга мисал катары Ботен—Вьентьян жана Жакарта—Бандунг багыттарын атаса болот. 2025-жылга карата, мүчө өлкөлөрдүн жалпы көрсөткүчтөрү жана эл аралык экономикалык маалыматтар базасына ылайык, ага катышкан мамлекеттер дүйнө калкынын дээрлик 75% жана дүйнөлүк ИДПнын жарымынан көбүн түзөт. Бул демилге глобалдык сооданы, байланышты жана экономикалык өсүштү, өзгөчө өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө күчөтүү мүмкүнчүлүгүнө ээ деп кеңири сыпатталат. Ошол эле учурда, бул долбоор айлана-чөйрөгө тийгизген таасири, адам укуктары жана башкаруу стандарттары, карыздын туруктуулугу, ошондой эле айрым инфраструктуралык долбоорлордун кош максатта (аскердик жана жарандык) колдонулуу коркунучу тууралуу кооптонуулар менен да коштолуп келет<ref>{{Cite web|date=2025-04-22|title=Full Report: Examining Illicit Trade Challenges in the Belt and Road Initiative|url=https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|access-date=2026-01-09|website=OECD|language=en|archive-date=9 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109195831/https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|url-status=live}}</ref>. Жибек жолунун экономикалык курулушу жана XXI кылымдагы деңиз Жибек жолу ({{lang-en|''The Silk Road Economic Belt and the 21st-century Maritime Silk Road''}}), кыскача «Бир алкак - бир жол» {{lang-en|''The Belt and Road Initiative''}}, стандарттуу англисче кыскартылышы: B&R), 2013-жылы Кытай Эл Республикасынын өкмөтү демилгечи болуп, жетекчилигин жүргүзгөн транс улуттук экономикалык долбоор болуп эсептелет. Бул демилге болжол менен 70 өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну камтыйт<ref>[https://web.archive.org/web/20180325171248/http://www.ndrc.gov.cn/gzdt/201509/t20150921_751695.html 我委等有关部门规范“一带一路”倡议英文译法]</ref>. Акыркы он жылда Кытай 150дөн ашуун мамлекет жана 30дан ашуун эл аралык уюм менен 200дөн ашуун «Бир алкак - бир жол» кызматташтык документтерине кол койду<ref>[https://www.cdr-news.com/cdr-essential-intelligence/belt-and-road-initiative/china/]</ref>. === Фон === «Бир алка, бир жол» Кытай Коммунисттик Партиясынын Борбордук Комитетинин Генералдык катчысы Си Цзиньпиндин «чоң мамлекеттердин дипломатиясы» стратегиясынын негизги бөлүгү катары каралат жана ал Кытайдын өсүп жаткан күчү менен абалына ылайык, дүйнөлүк иштерде көбүрөөк жетекчилик ролду ойноого умтулат. Кытай Эл Республикасынын өкмөтү бул демилгени «аймактар аралык байланышты чыңдоого жана жакшыраак келечекти кучактоого багытталган» деп атайт. Долбоордун аяктоо мөөнөтү 2049-жыл деп белгиленген, так ушул жылы Кытай Эл Республикасынын түзүлгөндүгүнүн 100 жылдыгы мааракеси болот.[https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645]<ref>https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645</ref> Расмий билдирүүлөргө ылайык, Шинжаң жана Фуцзянь «Бир алка, бир жол»долбоорунун эң чоң пайда көрүүчүлөрү болуп, мурда болбогон өнүгүү мүмкүнчүлүктөрүнө ээ болот.Фуцзянь провинциясына 21-кылымдагы Деңиз жибек жолунун негизги аймагы статусу берилди. === 21-кылымдагы Деңиз жибек жолу === «21-кылымдагы Деңиз жибек жолу» – Деңиз жибек жолунун боюнча жайгашкан. Ал Кытайдын материктик бөлүгүнүн жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Инди океанына чейин,андан ары Европага чейин созулат, же Кытайдын материктик жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Түштүк Тынч океанга чейин барат. «Бир алка, бир жол» Тынч океан аймагын Европа менен байланыштырат, ортосунан Борбордук Азия аймагын өтөт. Шанхай кызматташтык уюмуна кирген Кытайдын материктик бөлүгү, Орусия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Өзбекстандын бардыгы Жибек жолунда жайгашкан. === Өнүгүү тарыхы === 2013-жылдын сентябрында Кытай Коммунисттик Партиясы Борбордук Комитетинин Башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга сапар кылып, «Жибек Жолунун экономикалык зонасын» биргелешип курууну сунуштады. <ref>[http://www.mod.gov.cn/gfbw/qwfb/4899103.html]习近平总书记谋划推动共建“一带一路”述评</ref>Ошол жылдын октябрында Индонезиянын парламентинде сөз сүйлөп жатканда, ал 21-кылымдык «Деңиздик Жибек Жолу» курууну да сунуштады. Ошол жылдын ноябрында өткөрүлгөн Кытай Коммунисттик Партиясынын XVIII Борбордук Комитетинин Үчүнчү Жалпы Жыйыны «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин мамлекеттик стратегия деңгээлине көтөрдү. 2015-жылдын март айында Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик Кеңештин премьер-министри Ли Кэцян Азия жана Европа мамлекеттерине сапар кылып жаткан мезгилде «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин андан ары жайылтты, ошону менен бирге бул демилгени өкмөттүн иш жөнүндөгү отчётуна киргизди.<ref>[https://www.xinhuanet.com//world/2014-12/12/c_1113627026.htm “一带一路”打造区域合作新愿景——李克强总理亚欧三国之行前瞻　-新华网]</ref>28-мартта Мамлекеттик Кеңеш Улуттук экономикалык өнүгүү жана реформа комитети, Тышкы иштер министрлиги, Соода министрлиги сыяктуу үч ведомствого биргелешип «Жибек Жолунун экономикалык зонасын жана 21-кылымдык деңиздик Жибек Жолду биргелешип курууну көздөгөн көздөй максаттар жана иш чаралар» аттуу ак кагазды жарыялоого ыйгарым укук берди.<ref>[https://www.cri.cn/ 国际在线_读懂国际 点赞中国]</ref> === Жолборут фонд === Кытай Эл Республикасынын улут сураттары 400 миллиард долларды чогултту, 2014-жылы Азия аймагынын иктисadiй өнүгүшүнө ыктешүү максаты менен Жолборут фондун негиздешти. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://english.www.gov.cn/ Мамлекеттик кеңештин расмий сайты (Кытай Эл Республикасынын Өкмөтү)] * [https://eng.yidaiyilu.gov.cn/ «Бир алкак - бир жол» демилгеси боюнча жетекчи топтун кеңсесинин расмий сайты] {{stub}} qi1lqljzo7tl66ba3g2kf1kjvdatj9p 651531 651530 2026-08-24T13:27:36Z Agcl136 45857 /* Жолборут фонд */ 651531 wikitext text/x-wiki {{Каталар}} {{Уюм |аталышы = Бир алкак - бир жол |альтернативдик = '''{{lang|en|The Belt and Road Initiative}}'''<br>({{lang-zh|一带一路}}) |background_color = #ccccff |аталышынын_түсү = #FFFFFF |логотип = "Belt and Road" economic corridor and its path city topographic map.jpg |логотип_туурасы = |колу = |карта1 = |карта1_туурасы = |легенда1 = |карта2 = |карта2_туурасы = |легенда2 = |мүчөлүк = |борбор_түрү = |борбору = |түрү = |тилдер = |тил = |башкарма1_орду = |башкарма1_ысымы = |башкарма2_орду = |башкарма2_ысымы = |башкарма10_орду= |башкарма10_ысымы = |негиздөөчү1 = |түзүлгөн_окуясы1 = Негизделген |түзүлгөн_датасы1 = 2013 |негиздөөчү2 = |түзүлгөн_окуясы2 = |түзүлгөн_датасы2 = <!-- ... --> |негидөөчү6 = |түзүлгөн_окуясы6 = |түзүлгөн_датасы6 = |жоюлган_окуясы = |жоюлган_датасы = |эскертме1 = |эскертме2 = <!-- ... --> |дарек = |сайт = |уикиказына = |сайты= }} '''Бир алкак - бир жол''' ({{Lang-zh|一带一路}}) (BRI же B&R), ошондой эле кээде Жаңы Жибек жолу деп да аталган демилге — Кытай өкмөтүнүн 2013-жылдан бери жүргүзүп келе жаткан глобалдык инфраструктуралык жана экономикалык өнүгүү стратегиясы. Дүйнөнүн 150дөн ашык өлкөсүндөгү долбоорлор портторду, темир жолдорду, автоунаа жолдорун, электр станцияларын, авиацияны жана телекоммуникацияларды камтыйт. Бул демилгени 2013-жылы Кытай Коммунисттик партиясынын (ККП) башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга болгон сапары учурунда сунуштаган. Демилге алты кургактык аркылуу экономикалык коридор жана «XXI кылымдын деңиз Жибек жолу» аркылуу 150дөн ашык өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну карайт<ref>{{Cite web|last=单学英|title=12 years, over 150 countries: Inside the Belt and Road Initiative's global legacy|url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202509/17/WS68ca22caa3108622abca13d4.html|access-date=2026-05-22|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref>. «Бир алкак - бир жол» демилгеси Кытайдын тышкы саясатында жана экономикасында борбордук орунду ээлейт. Кургактыктагы транспорттук каттамдарга Кытай-Пакистан экономикалык коридору, Евразия кургактык көпүрөсү жана Жаңы Евразия кургактык көпүрөсү кирет. «XXI кылымдын деңиз Жибек жолунун» алкагындагы деңиз долбоорлоруна Шри-Ланкадагы Хамбантота, Пакистандагы Гвадар жана Грециядагы Пирей порттору кирет. Бул демилге Кытайдын жогорку ылдамдыктагы темир жолдорун экспорттоого шарт түздү, буга мисал катары Ботен—Вьентьян жана Жакарта—Бандунг багыттарын атаса болот. 2025-жылга карата, мүчө өлкөлөрдүн жалпы көрсөткүчтөрү жана эл аралык экономикалык маалыматтар базасына ылайык, ага катышкан мамлекеттер дүйнө калкынын дээрлик 75% жана дүйнөлүк ИДПнын жарымынан көбүн түзөт. Бул демилге глобалдык сооданы, байланышты жана экономикалык өсүштү, өзгөчө өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө күчөтүү мүмкүнчүлүгүнө ээ деп кеңири сыпатталат. Ошол эле учурда, бул долбоор айлана-чөйрөгө тийгизген таасири, адам укуктары жана башкаруу стандарттары, карыздын туруктуулугу, ошондой эле айрым инфраструктуралык долбоорлордун кош максатта (аскердик жана жарандык) колдонулуу коркунучу тууралуу кооптонуулар менен да коштолуп келет<ref>{{Cite web|date=2025-04-22|title=Full Report: Examining Illicit Trade Challenges in the Belt and Road Initiative|url=https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|access-date=2026-01-09|website=OECD|language=en|archive-date=9 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109195831/https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|url-status=live}}</ref>. Жибек жолунун экономикалык курулушу жана XXI кылымдагы деңиз Жибек жолу ({{lang-en|''The Silk Road Economic Belt and the 21st-century Maritime Silk Road''}}), кыскача «Бир алкак - бир жол» {{lang-en|''The Belt and Road Initiative''}}, стандарттуу англисче кыскартылышы: B&R), 2013-жылы Кытай Эл Республикасынын өкмөтү демилгечи болуп, жетекчилигин жүргүзгөн транс улуттук экономикалык долбоор болуп эсептелет. Бул демилге болжол менен 70 өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну камтыйт<ref>[https://web.archive.org/web/20180325171248/http://www.ndrc.gov.cn/gzdt/201509/t20150921_751695.html 我委等有关部门规范“一带一路”倡议英文译法]</ref>. Акыркы он жылда Кытай 150дөн ашуун мамлекет жана 30дан ашуун эл аралык уюм менен 200дөн ашуун «Бир алкак - бир жол» кызматташтык документтерине кол койду<ref>[https://www.cdr-news.com/cdr-essential-intelligence/belt-and-road-initiative/china/]</ref>. === Фон === «Бир алка, бир жол» Кытай Коммунисттик Партиясынын Борбордук Комитетинин Генералдык катчысы Си Цзиньпиндин «чоң мамлекеттердин дипломатиясы» стратегиясынын негизги бөлүгү катары каралат жана ал Кытайдын өсүп жаткан күчү менен абалына ылайык, дүйнөлүк иштерде көбүрөөк жетекчилик ролду ойноого умтулат. Кытай Эл Республикасынын өкмөтү бул демилгени «аймактар аралык байланышты чыңдоого жана жакшыраак келечекти кучактоого багытталган» деп атайт. Долбоордун аяктоо мөөнөтү 2049-жыл деп белгиленген, так ушул жылы Кытай Эл Республикасынын түзүлгөндүгүнүн 100 жылдыгы мааракеси болот.[https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645]<ref>https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645</ref> Расмий билдирүүлөргө ылайык, Шинжаң жана Фуцзянь «Бир алка, бир жол»долбоорунун эң чоң пайда көрүүчүлөрү болуп, мурда болбогон өнүгүү мүмкүнчүлүктөрүнө ээ болот.Фуцзянь провинциясына 21-кылымдагы Деңиз жибек жолунун негизги аймагы статусу берилди. === 21-кылымдагы Деңиз жибек жолу === «21-кылымдагы Деңиз жибек жолу» – Деңиз жибек жолунун боюнча жайгашкан. Ал Кытайдын материктик бөлүгүнүн жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Инди океанына чейин,андан ары Европага чейин созулат, же Кытайдын материктик жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Түштүк Тынч океанга чейин барат. «Бир алка, бир жол» Тынч океан аймагын Европа менен байланыштырат, ортосунан Борбордук Азия аймагын өтөт. Шанхай кызматташтык уюмуна кирген Кытайдын материктик бөлүгү, Орусия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Өзбекстандын бардыгы Жибек жолунда жайгашкан. === Өнүгүү тарыхы === 2013-жылдын сентябрында Кытай Коммунисттик Партиясы Борбордук Комитетинин Башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга сапар кылып, «Жибек Жолунун экономикалык зонасын» биргелешип курууну сунуштады. <ref>[http://www.mod.gov.cn/gfbw/qwfb/4899103.html]习近平总书记谋划推动共建“一带一路”述评</ref>Ошол жылдын октябрында Индонезиянын парламентинде сөз сүйлөп жатканда, ал 21-кылымдык «Деңиздик Жибек Жолу» курууну да сунуштады. Ошол жылдын ноябрында өткөрүлгөн Кытай Коммунисттик Партиясынын XVIII Борбордук Комитетинин Үчүнчү Жалпы Жыйыны «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин мамлекеттик стратегия деңгээлине көтөрдү. 2015-жылдын март айында Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик Кеңештин премьер-министри Ли Кэцян Азия жана Европа мамлекеттерине сапар кылып жаткан мезгилде «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин андан ары жайылтты, ошону менен бирге бул демилгени өкмөттүн иш жөнүндөгү отчётуна киргизди.<ref>[https://www.xinhuanet.com//world/2014-12/12/c_1113627026.htm “一带一路”打造区域合作新愿景——李克强总理亚欧三国之行前瞻　-新华网]</ref>28-мартта Мамлекеттик Кеңеш Улуттук экономикалык өнүгүү жана реформа комитети, Тышкы иштер министрлиги, Соода министрлиги сыяктуу үч ведомствого биргелешип «Жибек Жолунун экономикалык зонасын жана 21-кылымдык деңиздик Жибек Жолду биргелешип курууну көздөгөн көздөй максаттар жана иш чаралар» аттуу ак кагазды жарыялоого ыйгарым укук берди.<ref>[https://www.cri.cn/ 国际在线_读懂国际 点赞中国]</ref> === Жолборут фонд === Кытай Эл Республикасынын улут сураттары 400 миллиард долларды чогултту, 2014-жылы Азия аймагынын иктисadiй өнүгүшүнө ыктешүү максаты менен Жолборут фондун негиздешти. Фонд "Бир жол, бир жолбою" өлкөлөрдүн инфраструктура, өнүктүрүү, өнөйнөрдүн кызматы сыяктуу долбоорлордун каржыландыруусуна көз каранды. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://english.www.gov.cn/ Мамлекеттик кеңештин расмий сайты (Кытай Эл Республикасынын Өкмөтү)] * [https://eng.yidaiyilu.gov.cn/ «Бир алкак - бир жол» демилгеси боюнча жетекчи топтун кеңсесинин расмий сайты] {{stub}} mouvvh3fedwgwj8wfor1b4vixruyec6 651532 651531 2026-08-24T13:28:07Z Agcl136 45857 /* Жолборут фонд */ 651532 wikitext text/x-wiki {{Каталар}} {{Уюм |аталышы = Бир алкак - бир жол |альтернативдик = '''{{lang|en|The Belt and Road Initiative}}'''<br>({{lang-zh|一带一路}}) |background_color = #ccccff |аталышынын_түсү = #FFFFFF |логотип = "Belt and Road" economic corridor and its path city topographic map.jpg |логотип_туурасы = |колу = |карта1 = |карта1_туурасы = |легенда1 = |карта2 = |карта2_туурасы = |легенда2 = |мүчөлүк = |борбор_түрү = |борбору = |түрү = |тилдер = |тил = |башкарма1_орду = |башкарма1_ысымы = |башкарма2_орду = |башкарма2_ысымы = |башкарма10_орду= |башкарма10_ысымы = |негиздөөчү1 = |түзүлгөн_окуясы1 = Негизделген |түзүлгөн_датасы1 = 2013 |негиздөөчү2 = |түзүлгөн_окуясы2 = |түзүлгөн_датасы2 = <!-- ... --> |негидөөчү6 = |түзүлгөн_окуясы6 = |түзүлгөн_датасы6 = |жоюлган_окуясы = |жоюлган_датасы = |эскертме1 = |эскертме2 = <!-- ... --> |дарек = |сайт = |уикиказына = |сайты= }} '''Бир алкак - бир жол''' ({{Lang-zh|一带一路}}) (BRI же B&R), ошондой эле кээде Жаңы Жибек жолу деп да аталган демилге — Кытай өкмөтүнүн 2013-жылдан бери жүргүзүп келе жаткан глобалдык инфраструктуралык жана экономикалык өнүгүү стратегиясы. Дүйнөнүн 150дөн ашык өлкөсүндөгү долбоорлор портторду, темир жолдорду, автоунаа жолдорун, электр станцияларын, авиацияны жана телекоммуникацияларды камтыйт. Бул демилгени 2013-жылы Кытай Коммунисттик партиясынын (ККП) башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга болгон сапары учурунда сунуштаган. Демилге алты кургактык аркылуу экономикалык коридор жана «XXI кылымдын деңиз Жибек жолу» аркылуу 150дөн ашык өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну карайт<ref>{{Cite web|last=单学英|title=12 years, over 150 countries: Inside the Belt and Road Initiative's global legacy|url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202509/17/WS68ca22caa3108622abca13d4.html|access-date=2026-05-22|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref>. «Бир алкак - бир жол» демилгеси Кытайдын тышкы саясатында жана экономикасында борбордук орунду ээлейт. Кургактыктагы транспорттук каттамдарга Кытай-Пакистан экономикалык коридору, Евразия кургактык көпүрөсү жана Жаңы Евразия кургактык көпүрөсү кирет. «XXI кылымдын деңиз Жибек жолунун» алкагындагы деңиз долбоорлоруна Шри-Ланкадагы Хамбантота, Пакистандагы Гвадар жана Грециядагы Пирей порттору кирет. Бул демилге Кытайдын жогорку ылдамдыктагы темир жолдорун экспорттоого шарт түздү, буга мисал катары Ботен—Вьентьян жана Жакарта—Бандунг багыттарын атаса болот. 2025-жылга карата, мүчө өлкөлөрдүн жалпы көрсөткүчтөрү жана эл аралык экономикалык маалыматтар базасына ылайык, ага катышкан мамлекеттер дүйнө калкынын дээрлик 75% жана дүйнөлүк ИДПнын жарымынан көбүн түзөт. Бул демилге глобалдык сооданы, байланышты жана экономикалык өсүштү, өзгөчө өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө күчөтүү мүмкүнчүлүгүнө ээ деп кеңири сыпатталат. Ошол эле учурда, бул долбоор айлана-чөйрөгө тийгизген таасири, адам укуктары жана башкаруу стандарттары, карыздын туруктуулугу, ошондой эле айрым инфраструктуралык долбоорлордун кош максатта (аскердик жана жарандык) колдонулуу коркунучу тууралуу кооптонуулар менен да коштолуп келет<ref>{{Cite web|date=2025-04-22|title=Full Report: Examining Illicit Trade Challenges in the Belt and Road Initiative|url=https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|access-date=2026-01-09|website=OECD|language=en|archive-date=9 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109195831/https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|url-status=live}}</ref>. Жибек жолунун экономикалык курулушу жана XXI кылымдагы деңиз Жибек жолу ({{lang-en|''The Silk Road Economic Belt and the 21st-century Maritime Silk Road''}}), кыскача «Бир алкак - бир жол» {{lang-en|''The Belt and Road Initiative''}}, стандарттуу англисче кыскартылышы: B&R), 2013-жылы Кытай Эл Республикасынын өкмөтү демилгечи болуп, жетекчилигин жүргүзгөн транс улуттук экономикалык долбоор болуп эсептелет. Бул демилге болжол менен 70 өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну камтыйт<ref>[https://web.archive.org/web/20180325171248/http://www.ndrc.gov.cn/gzdt/201509/t20150921_751695.html 我委等有关部门规范“一带一路”倡议英文译法]</ref>. Акыркы он жылда Кытай 150дөн ашуун мамлекет жана 30дан ашуун эл аралык уюм менен 200дөн ашуун «Бир алкак - бир жол» кызматташтык документтерине кол койду<ref>[https://www.cdr-news.com/cdr-essential-intelligence/belt-and-road-initiative/china/]</ref>. === Фон === «Бир алка, бир жол» Кытай Коммунисттик Партиясынын Борбордук Комитетинин Генералдык катчысы Си Цзиньпиндин «чоң мамлекеттердин дипломатиясы» стратегиясынын негизги бөлүгү катары каралат жана ал Кытайдын өсүп жаткан күчү менен абалына ылайык, дүйнөлүк иштерде көбүрөөк жетекчилик ролду ойноого умтулат. Кытай Эл Республикасынын өкмөтү бул демилгени «аймактар аралык байланышты чыңдоого жана жакшыраак келечекти кучактоого багытталган» деп атайт. Долбоордун аяктоо мөөнөтү 2049-жыл деп белгиленген, так ушул жылы Кытай Эл Республикасынын түзүлгөндүгүнүн 100 жылдыгы мааракеси болот.[https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645]<ref>https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645</ref> Расмий билдирүүлөргө ылайык, Шинжаң жана Фуцзянь «Бир алка, бир жол»долбоорунун эң чоң пайда көрүүчүлөрү болуп, мурда болбогон өнүгүү мүмкүнчүлүктөрүнө ээ болот.Фуцзянь провинциясына 21-кылымдагы Деңиз жибек жолунун негизги аймагы статусу берилди. === 21-кылымдагы Деңиз жибек жолу === «21-кылымдагы Деңиз жибек жолу» – Деңиз жибек жолунун боюнча жайгашкан. Ал Кытайдын материктик бөлүгүнүн жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Инди океанына чейин,андан ары Европага чейин созулат, же Кытайдын материктик жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Түштүк Тынч океанга чейин барат. «Бир алка, бир жол» Тынч океан аймагын Европа менен байланыштырат, ортосунан Борбордук Азия аймагын өтөт. Шанхай кызматташтык уюмуна кирген Кытайдын материктик бөлүгү, Орусия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Өзбекстандын бардыгы Жибек жолунда жайгашкан. === Өнүгүү тарыхы === 2013-жылдын сентябрында Кытай Коммунисттик Партиясы Борбордук Комитетинин Башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга сапар кылып, «Жибек Жолунун экономикалык зонасын» биргелешип курууну сунуштады. <ref>[http://www.mod.gov.cn/gfbw/qwfb/4899103.html]习近平总书记谋划推动共建“一带一路”述评</ref>Ошол жылдын октябрында Индонезиянын парламентинде сөз сүйлөп жатканда, ал 21-кылымдык «Деңиздик Жибек Жолу» курууну да сунуштады. Ошол жылдын ноябрында өткөрүлгөн Кытай Коммунисттик Партиясынын XVIII Борбордук Комитетинин Үчүнчү Жалпы Жыйыны «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин мамлекеттик стратегия деңгээлине көтөрдү. 2015-жылдын март айында Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик Кеңештин премьер-министри Ли Кэцян Азия жана Европа мамлекеттерине сапар кылып жаткан мезгилде «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин андан ары жайылтты, ошону менен бирге бул демилгени өкмөттүн иш жөнүндөгү отчётуна киргизди.<ref>[https://www.xinhuanet.com//world/2014-12/12/c_1113627026.htm “一带一路”打造区域合作新愿景——李克强总理亚欧三国之行前瞻　-新华网]</ref>28-мартта Мамлекеттик Кеңеш Улуттук экономикалык өнүгүү жана реформа комитети, Тышкы иштер министрлиги, Соода министрлиги сыяктуу үч ведомствого биргелешип «Жибек Жолунун экономикалык зонасын жана 21-кылымдык деңиздик Жибек Жолду биргелешип курууну көздөгөн көздөй максаттар жана иш чаралар» аттуу ак кагазды жарыялоого ыйгарым укук берди.<ref>[https://www.cri.cn/ 国际在线_读懂国际 点赞中国]</ref> === Жолборут фонд === Кытай Эл Республикасынын улут сураттары 400 миллиард долларды чогултту, 2014-жылы Азия аймагынын иктисadiй өнүгүшүнө ыктешүү максаты менен Жолборут фондун негиздешти. Фонд "Бир жол, бир жолбою" өлкөлөрдүн инфраструктура, өнүктүрүү, өнөйнөрдүн кызматы сыяктуу долбоорлордун каржыландыруусуна көз каранды. 2017-жылы Си Цзиньпин ушбу фондго 1000 миллиард юаньды кошумча салганын жарыялады. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://english.www.gov.cn/ Мамлекеттик кеңештин расмий сайты (Кытай Эл Республикасынын Өкмөтү)] * [https://eng.yidaiyilu.gov.cn/ «Бир алкак - бир жол» демилгеси боюнча жетекчи топтун кеңсесинин расмий сайты] {{stub}} 7v1dpmynk1ow25hiebu6laf8i47230u 651533 651532 2026-08-24T13:30:23Z Agcl136 45857 651533 wikitext text/x-wiki {{Каталар}} {{Уюм |аталышы = Бир алкак - бир жол |альтернативдик = '''{{lang|en|The Belt and Road Initiative}}'''<br>({{lang-zh|一带一路}}) |background_color = #ccccff |аталышынын_түсү = #FFFFFF |логотип = "Belt and Road" economic corridor and its path city topographic map.jpg |логотип_туурасы = |колу = |карта1 = |карта1_туурасы = |легенда1 = |карта2 = |карта2_туурасы = |легенда2 = |мүчөлүк = |борбор_түрү = |борбору = |түрү = |тилдер = |тил = |башкарма1_орду = |башкарма1_ысымы = |башкарма2_орду = |башкарма2_ысымы = |башкарма10_орду= |башкарма10_ысымы = |негиздөөчү1 = |түзүлгөн_окуясы1 = Негизделген |түзүлгөн_датасы1 = 2013 |негиздөөчү2 = |түзүлгөн_окуясы2 = |түзүлгөн_датасы2 = <!-- ... --> |негидөөчү6 = |түзүлгөн_окуясы6 = |түзүлгөн_датасы6 = |жоюлган_окуясы = |жоюлган_датасы = |эскертме1 = |эскертме2 = <!-- ... --> |дарек = |сайт = |уикиказына = |сайты= }} '''Бир алкак - бир жол''' ({{Lang-zh|一带一路}}) (BRI же B&R), ошондой эле кээде Жаңы Жибек жолу деп да аталган демилге — Кытай өкмөтүнүн 2013-жылдан бери жүргүзүп келе жаткан глобалдык инфраструктуралык жана экономикалык өнүгүү стратегиясы. Дүйнөнүн 150дөн ашык өлкөсүндөгү долбоорлор портторду, темир жолдорду, автоунаа жолдорун, электр станцияларын, авиацияны жана телекоммуникацияларды камтыйт. Бул демилгени 2013-жылы Кытай Коммунисттик партиясынын (ККП) башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга болгон сапары учурунда сунуштаган. Демилге алты кургактык аркылуу экономикалык коридор жана «XXI кылымдын деңиз Жибек жолу» аркылуу 150дөн ашык өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну карайт<ref>{{Cite web|last=单学英|title=12 years, over 150 countries: Inside the Belt and Road Initiative's global legacy|url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202509/17/WS68ca22caa3108622abca13d4.html|access-date=2026-05-22|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref>. «Бир алкак - бир жол» демилгеси Кытайдын тышкы саясатында жана экономикасында борбордук орунду ээлейт. Кургактыктагы транспорттук каттамдарга Кытай-Пакистан экономикалык коридору, Евразия кургактык көпүрөсү жана Жаңы Евразия кургактык көпүрөсү кирет. «XXI кылымдын деңиз Жибек жолунун» алкагындагы деңиз долбоорлоруна Шри-Ланкадагы Хамбантота, Пакистандагы Гвадар жана Грециядагы Пирей порттору кирет. Бул демилге Кытайдын жогорку ылдамдыктагы темир жолдорун экспорттоого шарт түздү, буга мисал катары Ботен—Вьентьян жана Жакарта—Бандунг багыттарын атаса болот. 2025-жылга карата, мүчө өлкөлөрдүн жалпы көрсөткүчтөрү жана эл аралык экономикалык маалыматтар базасына ылайык, ага катышкан мамлекеттер дүйнө калкынын дээрлик 75% жана дүйнөлүк ИДПнын жарымынан көбүн түзөт. Бул демилге глобалдык сооданы, байланышты жана экономикалык өсүштү, өзгөчө өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө күчөтүү мүмкүнчүлүгүнө ээ деп кеңири сыпатталат. Ошол эле учурда, бул долбоор айлана-чөйрөгө тийгизген таасири, адам укуктары жана башкаруу стандарттары, карыздын туруктуулугу, ошондой эле айрым инфраструктуралык долбоорлордун кош максатта (аскердик жана жарандык) колдонулуу коркунучу тууралуу кооптонуулар менен да коштолуп келет<ref>{{Cite web|date=2025-04-22|title=Full Report: Examining Illicit Trade Challenges in the Belt and Road Initiative|url=https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|access-date=2026-01-09|website=OECD|language=en|archive-date=9 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109195831/https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|url-status=live}}</ref>. Жибек жолунун экономикалык курулушу жана XXI кылымдагы деңиз Жибек жолу ({{lang-en|''The Silk Road Economic Belt and the 21st-century Maritime Silk Road''}}), кыскача «Бир алкак - бир жол» {{lang-en|''The Belt and Road Initiative''}}, стандарттуу англисче кыскартылышы: B&R), 2013-жылы Кытай Эл Республикасынын өкмөтү демилгечи болуп, жетекчилигин жүргүзгөн транс улуттук экономикалык долбоор болуп эсептелет. Бул демилге болжол менен 70 өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну камтыйт<ref>[https://web.archive.org/web/20180325171248/http://www.ndrc.gov.cn/gzdt/201509/t20150921_751695.html 我委等有关部门规范“一带一路”倡议英文译法]</ref>. Акыркы он жылда Кытай 150дөн ашуун мамлекет жана 30дан ашуун эл аралык уюм менен 200дөн ашуун «Бир алкак - бир жол» кызматташтык документтерине кол койду<ref>[https://www.cdr-news.com/cdr-essential-intelligence/belt-and-road-initiative/china/]</ref>. === Фон === «Бир алка, бир жол» Кытай Коммунисттик Партиясынын Борбордук Комитетинин Генералдык катчысы Си Цзиньпиндин «чоң мамлекеттердин дипломатиясы» стратегиясынын негизги бөлүгү катары каралат жана ал Кытайдын өсүп жаткан күчү менен абалына ылайык, дүйнөлүк иштерде көбүрөөк жетекчилик ролду ойноого умтулат. Кытай Эл Республикасынын өкмөтү бул демилгени «аймактар аралык байланышты чыңдоого жана жакшыраак келечекти кучактоого багытталган» деп атайт. Долбоордун аяктоо мөөнөтү 2049-жыл деп белгиленген, так ушул жылы Кытай Эл Республикасынын түзүлгөндүгүнүн 100 жылдыгы мааракеси болот.[https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645]<ref>https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645</ref> Расмий билдирүүлөргө ылайык, Шинжаң жана Фуцзянь «Бир алка, бир жол»долбоорунун эң чоң пайда көрүүчүлөрү болуп, мурда болбогон өнүгүү мүмкүнчүлүктөрүнө ээ болот.Фуцзянь провинциясына 21-кылымдагы Деңиз жибек жолунун негизги аймагы статусу берилди. === 21-кылымдагы Деңиз жибек жолу === «21-кылымдагы Деңиз жибек жолу» – Деңиз жибек жолунун боюнча жайгашкан. Ал Кытайдын материктик бөлүгүнүн жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Инди океанына чейин,андан ары Европага чейин созулат, же Кытайдын материктик жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Түштүк Тынч океанга чейин барат. «Бир алка, бир жол» Тынч океан аймагын Европа менен байланыштырат, ортосунан Борбордук Азия аймагын өтөт. Шанхай кызматташтык уюмуна кирген Кытайдын материктик бөлүгү, Орусия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Өзбекстандын бардыгы Жибек жолунда жайгашкан. === Өнүгүү тарыхы === 2013-жылдын сентябрында Кытай Коммунисттик Партиясы Борбордук Комитетинин Башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга сапар кылып, «Жибек Жолунун экономикалык зонасын» биргелешип курууну сунуштады. <ref>[http://www.mod.gov.cn/gfbw/qwfb/4899103.html]习近平总书记谋划推动共建“一带一路”述评</ref>Ошол жылдын октябрында Индонезиянын парламентинде сөз сүйлөп жатканда, ал 21-кылымдык «Деңиздик Жибек Жолу» курууну да сунуштады. Ошол жылдын ноябрында өткөрүлгөн Кытай Коммунисттик Партиясынын XVIII Борбордук Комитетинин Үчүнчү Жалпы Жыйыны «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин мамлекеттик стратегия деңгээлине көтөрдү. 2015-жылдын март айында Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик Кеңештин премьер-министри Ли Кэцян Азия жана Европа мамлекеттерине сапар кылып жаткан мезгилде «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин андан ары жайылтты, ошону менен бирге бул демилгени өкмөттүн иш жөнүндөгү отчётуна киргизди.<ref>[https://www.xinhuanet.com//world/2014-12/12/c_1113627026.htm “一带一路”打造区域合作新愿景——李克强总理亚欧三国之行前瞻　-新华网]</ref>28-мартта Мамлекеттик Кеңеш Улуттук экономикалык өнүгүү жана реформа комитети, Тышкы иштер министрлиги, Соода министрлиги сыяктуу үч ведомствого биргелешип «Жибек Жолунун экономикалык зонасын жана 21-кылымдык деңиздик Жибек Жолду биргелешип курууну көздөгөн көздөй максаттар жана иш чаралар» аттуу ак кагазды жарыялоого ыйгарым укук берди.<ref>[https://www.cri.cn/ 国际在线_读懂国际 点赞中国]</ref> === Жолборут фонд === Кытай Эл Республикасынын улут сураттары 400 миллиард долларды чогултту, 2014-жылы Азия аймагынын иктисadiй өнүгүшүнө ыктешүү максаты менен Жолборут фондун негиздешти. Фонд "Бир жол, бир жолбою" өлкөлөрдүн инфраструктура, өнүктүрүү, өнөйнөрдүн кызматы сыяктуу долбоорлордун каржыландыруусуна көз каранды. 2017-жылы Си Цзиньпин ушбу фондго 1000 миллиард юаньды кошумча салганын жарыялады. === Азия инфраструктура инвестиция банкынын түзүлүшү === == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://english.www.gov.cn/ Мамлекеттик кеңештин расмий сайты (Кытай Эл Республикасынын Өкмөтү)] * [https://eng.yidaiyilu.gov.cn/ «Бир алкак - бир жол» демилгеси боюнча жетекчи топтун кеңсесинин расмий сайты] {{stub}} brjnyar0rw8gehytybfomkecomwpaxd 651534 651533 2026-08-24T13:30:38Z Agcl136 45857 /* Азия инфраструктура инвестиция банкынын түзүлүшү */ 651534 wikitext text/x-wiki {{Каталар}} {{Уюм |аталышы = Бир алкак - бир жол |альтернативдик = '''{{lang|en|The Belt and Road Initiative}}'''<br>({{lang-zh|一带一路}}) |background_color = #ccccff |аталышынын_түсү = #FFFFFF |логотип = "Belt and Road" economic corridor and its path city topographic map.jpg |логотип_туурасы = |колу = |карта1 = |карта1_туурасы = |легенда1 = |карта2 = |карта2_туурасы = |легенда2 = |мүчөлүк = |борбор_түрү = |борбору = |түрү = |тилдер = |тил = |башкарма1_орду = |башкарма1_ысымы = |башкарма2_орду = |башкарма2_ысымы = |башкарма10_орду= |башкарма10_ысымы = |негиздөөчү1 = |түзүлгөн_окуясы1 = Негизделген |түзүлгөн_датасы1 = 2013 |негиздөөчү2 = |түзүлгөн_окуясы2 = |түзүлгөн_датасы2 = <!-- ... --> |негидөөчү6 = |түзүлгөн_окуясы6 = |түзүлгөн_датасы6 = |жоюлган_окуясы = |жоюлган_датасы = |эскертме1 = |эскертме2 = <!-- ... --> |дарек = |сайт = |уикиказына = |сайты= }} '''Бир алкак - бир жол''' ({{Lang-zh|一带一路}}) (BRI же B&R), ошондой эле кээде Жаңы Жибек жолу деп да аталган демилге — Кытай өкмөтүнүн 2013-жылдан бери жүргүзүп келе жаткан глобалдык инфраструктуралык жана экономикалык өнүгүү стратегиясы. Дүйнөнүн 150дөн ашык өлкөсүндөгү долбоорлор портторду, темир жолдорду, автоунаа жолдорун, электр станцияларын, авиацияны жана телекоммуникацияларды камтыйт. Бул демилгени 2013-жылы Кытай Коммунисттик партиясынын (ККП) башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга болгон сапары учурунда сунуштаган. Демилге алты кургактык аркылуу экономикалык коридор жана «XXI кылымдын деңиз Жибек жолу» аркылуу 150дөн ашык өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну карайт<ref>{{Cite web|last=单学英|title=12 years, over 150 countries: Inside the Belt and Road Initiative's global legacy|url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202509/17/WS68ca22caa3108622abca13d4.html|access-date=2026-05-22|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref>. «Бир алкак - бир жол» демилгеси Кытайдын тышкы саясатында жана экономикасында борбордук орунду ээлейт. Кургактыктагы транспорттук каттамдарга Кытай-Пакистан экономикалык коридору, Евразия кургактык көпүрөсү жана Жаңы Евразия кургактык көпүрөсү кирет. «XXI кылымдын деңиз Жибек жолунун» алкагындагы деңиз долбоорлоруна Шри-Ланкадагы Хамбантота, Пакистандагы Гвадар жана Грециядагы Пирей порттору кирет. Бул демилге Кытайдын жогорку ылдамдыктагы темир жолдорун экспорттоого шарт түздү, буга мисал катары Ботен—Вьентьян жана Жакарта—Бандунг багыттарын атаса болот. 2025-жылга карата, мүчө өлкөлөрдүн жалпы көрсөткүчтөрү жана эл аралык экономикалык маалыматтар базасына ылайык, ага катышкан мамлекеттер дүйнө калкынын дээрлик 75% жана дүйнөлүк ИДПнын жарымынан көбүн түзөт. Бул демилге глобалдык сооданы, байланышты жана экономикалык өсүштү, өзгөчө өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө күчөтүү мүмкүнчүлүгүнө ээ деп кеңири сыпатталат. Ошол эле учурда, бул долбоор айлана-чөйрөгө тийгизген таасири, адам укуктары жана башкаруу стандарттары, карыздын туруктуулугу, ошондой эле айрым инфраструктуралык долбоорлордун кош максатта (аскердик жана жарандык) колдонулуу коркунучу тууралуу кооптонуулар менен да коштолуп келет<ref>{{Cite web|date=2025-04-22|title=Full Report: Examining Illicit Trade Challenges in the Belt and Road Initiative|url=https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|access-date=2026-01-09|website=OECD|language=en|archive-date=9 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109195831/https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|url-status=live}}</ref>. Жибек жолунун экономикалык курулушу жана XXI кылымдагы деңиз Жибек жолу ({{lang-en|''The Silk Road Economic Belt and the 21st-century Maritime Silk Road''}}), кыскача «Бир алкак - бир жол» {{lang-en|''The Belt and Road Initiative''}}, стандарттуу англисче кыскартылышы: B&R), 2013-жылы Кытай Эл Республикасынын өкмөтү демилгечи болуп, жетекчилигин жүргүзгөн транс улуттук экономикалык долбоор болуп эсептелет. Бул демилге болжол менен 70 өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну камтыйт<ref>[https://web.archive.org/web/20180325171248/http://www.ndrc.gov.cn/gzdt/201509/t20150921_751695.html 我委等有关部门规范“一带一路”倡议英文译法]</ref>. Акыркы он жылда Кытай 150дөн ашуун мамлекет жана 30дан ашуун эл аралык уюм менен 200дөн ашуун «Бир алкак - бир жол» кызматташтык документтерине кол койду<ref>[https://www.cdr-news.com/cdr-essential-intelligence/belt-and-road-initiative/china/]</ref>. === Фон === «Бир алка, бир жол» Кытай Коммунисттик Партиясынын Борбордук Комитетинин Генералдык катчысы Си Цзиньпиндин «чоң мамлекеттердин дипломатиясы» стратегиясынын негизги бөлүгү катары каралат жана ал Кытайдын өсүп жаткан күчү менен абалына ылайык, дүйнөлүк иштерде көбүрөөк жетекчилик ролду ойноого умтулат. Кытай Эл Республикасынын өкмөтү бул демилгени «аймактар аралык байланышты чыңдоого жана жакшыраак келечекти кучактоого багытталган» деп атайт. Долбоордун аяктоо мөөнөтү 2049-жыл деп белгиленген, так ушул жылы Кытай Эл Республикасынын түзүлгөндүгүнүн 100 жылдыгы мааракеси болот.[https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645]<ref>https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645</ref> Расмий билдирүүлөргө ылайык, Шинжаң жана Фуцзянь «Бир алка, бир жол»долбоорунун эң чоң пайда көрүүчүлөрү болуп, мурда болбогон өнүгүү мүмкүнчүлүктөрүнө ээ болот.Фуцзянь провинциясына 21-кылымдагы Деңиз жибек жолунун негизги аймагы статусу берилди. === 21-кылымдагы Деңиз жибек жолу === «21-кылымдагы Деңиз жибек жолу» – Деңиз жибек жолунун боюнча жайгашкан. Ал Кытайдын материктик бөлүгүнүн жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Инди океанына чейин,андан ары Европага чейин созулат, же Кытайдын материктик жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Түштүк Тынч океанга чейин барат. «Бир алка, бир жол» Тынч океан аймагын Европа менен байланыштырат, ортосунан Борбордук Азия аймагын өтөт. Шанхай кызматташтык уюмуна кирген Кытайдын материктик бөлүгү, Орусия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Өзбекстандын бардыгы Жибек жолунда жайгашкан. === Өнүгүү тарыхы === 2013-жылдын сентябрында Кытай Коммунисттик Партиясы Борбордук Комитетинин Башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга сапар кылып, «Жибек Жолунун экономикалык зонасын» биргелешип курууну сунуштады. <ref>[http://www.mod.gov.cn/gfbw/qwfb/4899103.html]习近平总书记谋划推动共建“一带一路”述评</ref>Ошол жылдын октябрында Индонезиянын парламентинде сөз сүйлөп жатканда, ал 21-кылымдык «Деңиздик Жибек Жолу» курууну да сунуштады. Ошол жылдын ноябрында өткөрүлгөн Кытай Коммунисттик Партиясынын XVIII Борбордук Комитетинин Үчүнчү Жалпы Жыйыны «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин мамлекеттик стратегия деңгээлине көтөрдү. 2015-жылдын март айында Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик Кеңештин премьер-министри Ли Кэцян Азия жана Европа мамлекеттерине сапар кылып жаткан мезгилде «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин андан ары жайылтты, ошону менен бирге бул демилгени өкмөттүн иш жөнүндөгү отчётуна киргизди.<ref>[https://www.xinhuanet.com//world/2014-12/12/c_1113627026.htm “一带一路”打造区域合作新愿景——李克强总理亚欧三国之行前瞻　-新华网]</ref>28-мартта Мамлекеттик Кеңеш Улуттук экономикалык өнүгүү жана реформа комитети, Тышкы иштер министрлиги, Соода министрлиги сыяктуу үч ведомствого биргелешип «Жибек Жолунун экономикалык зонасын жана 21-кылымдык деңиздик Жибек Жолду биргелешип курууну көздөгөн көздөй максаттар жана иш чаралар» аттуу ак кагазды жарыялоого ыйгарым укук берди.<ref>[https://www.cri.cn/ 国际在线_读懂国际 点赞中国]</ref> === Жолборут фонд === Кытай Эл Республикасынын улут сураттары 400 миллиард долларды чогултту, 2014-жылы Азия аймагынын иктисadiй өнүгүшүнө ыктешүү максаты менен Жолборут фондун негиздешти. Фонд "Бир жол, бир жолбою" өлкөлөрдүн инфраструктура, өнүктүрүү, өнөйнөрдүн кызматы сыяктуу долбоорлордун каржыландыруусуна көз каранды. 2017-жылы Си Цзиньпин ушбу фондго 1000 миллиард юаньды кошумча салганын жарыялады. === Азия инфраструктура инвестиция банкынын түзүлүшү === 2013-жылдын 2-октябрында КПК борбордук комитетинин генералуу секретары, Кытай Эл Республикасынын президенти Си Цзиньпин Джакартада Индонезиянын өткөн президенти Сусило Бамбанг Юдхойоно менен кенеш өткөрдү. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://english.www.gov.cn/ Мамлекеттик кеңештин расмий сайты (Кытай Эл Республикасынын Өкмөтү)] * [https://eng.yidaiyilu.gov.cn/ «Бир алкак - бир жол» демилгеси боюнча жетекчи топтун кеңсесинин расмий сайты] {{stub}} qj76ghwj65j4a0uqmjzoq4k6nadrrrx 651535 651534 2026-08-24T13:30:58Z Agcl136 45857 /* Азия инфраструктура инвестиция банкынын түзүлүшү */ 651535 wikitext text/x-wiki {{Каталар}} {{Уюм |аталышы = Бир алкак - бир жол |альтернативдик = '''{{lang|en|The Belt and Road Initiative}}'''<br>({{lang-zh|一带一路}}) |background_color = #ccccff |аталышынын_түсү = #FFFFFF |логотип = "Belt and Road" economic corridor and its path city topographic map.jpg |логотип_туурасы = |колу = |карта1 = |карта1_туурасы = |легенда1 = |карта2 = |карта2_туурасы = |легенда2 = |мүчөлүк = |борбор_түрү = |борбору = |түрү = |тилдер = |тил = |башкарма1_орду = |башкарма1_ысымы = |башкарма2_орду = |башкарма2_ысымы = |башкарма10_орду= |башкарма10_ысымы = |негиздөөчү1 = |түзүлгөн_окуясы1 = Негизделген |түзүлгөн_датасы1 = 2013 |негиздөөчү2 = |түзүлгөн_окуясы2 = |түзүлгөн_датасы2 = <!-- ... --> |негидөөчү6 = |түзүлгөн_окуясы6 = |түзүлгөн_датасы6 = |жоюлган_окуясы = |жоюлган_датасы = |эскертме1 = |эскертме2 = <!-- ... --> |дарек = |сайт = |уикиказына = |сайты= }} '''Бир алкак - бир жол''' ({{Lang-zh|一带一路}}) (BRI же B&R), ошондой эле кээде Жаңы Жибек жолу деп да аталган демилге — Кытай өкмөтүнүн 2013-жылдан бери жүргүзүп келе жаткан глобалдык инфраструктуралык жана экономикалык өнүгүү стратегиясы. Дүйнөнүн 150дөн ашык өлкөсүндөгү долбоорлор портторду, темир жолдорду, автоунаа жолдорун, электр станцияларын, авиацияны жана телекоммуникацияларды камтыйт. Бул демилгени 2013-жылы Кытай Коммунисттик партиясынын (ККП) башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга болгон сапары учурунда сунуштаган. Демилге алты кургактык аркылуу экономикалык коридор жана «XXI кылымдын деңиз Жибек жолу» аркылуу 150дөн ашык өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну карайт<ref>{{Cite web|last=单学英|title=12 years, over 150 countries: Inside the Belt and Road Initiative's global legacy|url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202509/17/WS68ca22caa3108622abca13d4.html|access-date=2026-05-22|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref>. «Бир алкак - бир жол» демилгеси Кытайдын тышкы саясатында жана экономикасында борбордук орунду ээлейт. Кургактыктагы транспорттук каттамдарга Кытай-Пакистан экономикалык коридору, Евразия кургактык көпүрөсү жана Жаңы Евразия кургактык көпүрөсү кирет. «XXI кылымдын деңиз Жибек жолунун» алкагындагы деңиз долбоорлоруна Шри-Ланкадагы Хамбантота, Пакистандагы Гвадар жана Грециядагы Пирей порттору кирет. Бул демилге Кытайдын жогорку ылдамдыктагы темир жолдорун экспорттоого шарт түздү, буга мисал катары Ботен—Вьентьян жана Жакарта—Бандунг багыттарын атаса болот. 2025-жылга карата, мүчө өлкөлөрдүн жалпы көрсөткүчтөрү жана эл аралык экономикалык маалыматтар базасына ылайык, ага катышкан мамлекеттер дүйнө калкынын дээрлик 75% жана дүйнөлүк ИДПнын жарымынан көбүн түзөт. Бул демилге глобалдык сооданы, байланышты жана экономикалык өсүштү, өзгөчө өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө күчөтүү мүмкүнчүлүгүнө ээ деп кеңири сыпатталат. Ошол эле учурда, бул долбоор айлана-чөйрөгө тийгизген таасири, адам укуктары жана башкаруу стандарттары, карыздын туруктуулугу, ошондой эле айрым инфраструктуралык долбоорлордун кош максатта (аскердик жана жарандык) колдонулуу коркунучу тууралуу кооптонуулар менен да коштолуп келет<ref>{{Cite web|date=2025-04-22|title=Full Report: Examining Illicit Trade Challenges in the Belt and Road Initiative|url=https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|access-date=2026-01-09|website=OECD|language=en|archive-date=9 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109195831/https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|url-status=live}}</ref>. Жибек жолунун экономикалык курулушу жана XXI кылымдагы деңиз Жибек жолу ({{lang-en|''The Silk Road Economic Belt and the 21st-century Maritime Silk Road''}}), кыскача «Бир алкак - бир жол» {{lang-en|''The Belt and Road Initiative''}}, стандарттуу англисче кыскартылышы: B&R), 2013-жылы Кытай Эл Республикасынын өкмөтү демилгечи болуп, жетекчилигин жүргүзгөн транс улуттук экономикалык долбоор болуп эсептелет. Бул демилге болжол менен 70 өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну камтыйт<ref>[https://web.archive.org/web/20180325171248/http://www.ndrc.gov.cn/gzdt/201509/t20150921_751695.html 我委等有关部门规范“一带一路”倡议英文译法]</ref>. Акыркы он жылда Кытай 150дөн ашуун мамлекет жана 30дан ашуун эл аралык уюм менен 200дөн ашуун «Бир алкак - бир жол» кызматташтык документтерине кол койду<ref>[https://www.cdr-news.com/cdr-essential-intelligence/belt-and-road-initiative/china/]</ref>. === Фон === «Бир алка, бир жол» Кытай Коммунисттик Партиясынын Борбордук Комитетинин Генералдык катчысы Си Цзиньпиндин «чоң мамлекеттердин дипломатиясы» стратегиясынын негизги бөлүгү катары каралат жана ал Кытайдын өсүп жаткан күчү менен абалына ылайык, дүйнөлүк иштерде көбүрөөк жетекчилик ролду ойноого умтулат. Кытай Эл Республикасынын өкмөтү бул демилгени «аймактар аралык байланышты чыңдоого жана жакшыраак келечекти кучактоого багытталган» деп атайт. Долбоордун аяктоо мөөнөтү 2049-жыл деп белгиленген, так ушул жылы Кытай Эл Республикасынын түзүлгөндүгүнүн 100 жылдыгы мааракеси болот.[https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645]<ref>https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645</ref> Расмий билдирүүлөргө ылайык, Шинжаң жана Фуцзянь «Бир алка, бир жол»долбоорунун эң чоң пайда көрүүчүлөрү болуп, мурда болбогон өнүгүү мүмкүнчүлүктөрүнө ээ болот.Фуцзянь провинциясына 21-кылымдагы Деңиз жибек жолунун негизги аймагы статусу берилди. === 21-кылымдагы Деңиз жибек жолу === «21-кылымдагы Деңиз жибек жолу» – Деңиз жибек жолунун боюнча жайгашкан. Ал Кытайдын материктик бөлүгүнүн жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Инди океанына чейин,андан ары Европага чейин созулат, же Кытайдын материктик жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Түштүк Тынч океанга чейин барат. «Бир алка, бир жол» Тынч океан аймагын Европа менен байланыштырат, ортосунан Борбордук Азия аймагын өтөт. Шанхай кызматташтык уюмуна кирген Кытайдын материктик бөлүгү, Орусия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Өзбекстандын бардыгы Жибек жолунда жайгашкан. === Өнүгүү тарыхы === 2013-жылдын сентябрында Кытай Коммунисттик Партиясы Борбордук Комитетинин Башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга сапар кылып, «Жибек Жолунун экономикалык зонасын» биргелешип курууну сунуштады. <ref>[http://www.mod.gov.cn/gfbw/qwfb/4899103.html]习近平总书记谋划推动共建“一带一路”述评</ref>Ошол жылдын октябрында Индонезиянын парламентинде сөз сүйлөп жатканда, ал 21-кылымдык «Деңиздик Жибек Жолу» курууну да сунуштады. Ошол жылдын ноябрында өткөрүлгөн Кытай Коммунисттик Партиясынын XVIII Борбордук Комитетинин Үчүнчү Жалпы Жыйыны «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин мамлекеттик стратегия деңгээлине көтөрдү. 2015-жылдын март айында Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик Кеңештин премьер-министри Ли Кэцян Азия жана Европа мамлекеттерине сапар кылып жаткан мезгилде «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин андан ары жайылтты, ошону менен бирге бул демилгени өкмөттүн иш жөнүндөгү отчётуна киргизди.<ref>[https://www.xinhuanet.com//world/2014-12/12/c_1113627026.htm “一带一路”打造区域合作新愿景——李克强总理亚欧三国之行前瞻　-新华网]</ref>28-мартта Мамлекеттик Кеңеш Улуттук экономикалык өнүгүү жана реформа комитети, Тышкы иштер министрлиги, Соода министрлиги сыяктуу үч ведомствого биргелешип «Жибек Жолунун экономикалык зонасын жана 21-кылымдык деңиздик Жибек Жолду биргелешип курууну көздөгөн көздөй максаттар жана иш чаралар» аттуу ак кагазды жарыялоого ыйгарым укук берди.<ref>[https://www.cri.cn/ 国际在线_读懂国际 点赞中国]</ref> === Жолборут фонд === Кытай Эл Республикасынын улут сураттары 400 миллиард долларды чогултту, 2014-жылы Азия аймагынын иктисadiй өнүгүшүнө ыктешүү максаты менен Жолборут фондун негиздешти. Фонд "Бир жол, бир жолбою" өлкөлөрдүн инфраструктура, өнүктүрүү, өнөйнөрдүн кызматы сыяктуу долбоорлордун каржыландыруусуна көз каранды. 2017-жылы Си Цзиньпин ушбу фондго 1000 миллиард юаньды кошумча салганын жарыялады. === Азия инфраструктура инвестиция банкынын түзүлүшү === 2013-жылдын 2-октябрында КПК борбордук комитетинин генералуу секретары, Кытай Эл Республикасынын президенти Си Цзиньпин Джакартада Индонезиянын өткөн президенти Сусило Бамбанг Юдхойоно менен кенеш өткөрдү.Си Цзиньпин Азия инфраструктура инвестиция банкын түзүү сунушун берди — бул аймактыгы байланыштын иштешин жана иктисадий интеграция процессин ыктештирип, Түндүк-Кытай Азия өлкөлөр союзунун да кирген бул аймактын өнүгүп жаткан өлкөлөрүнүн инфраструктура салуусуна каражат берет. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://english.www.gov.cn/ Мамлекеттик кеңештин расмий сайты (Кытай Эл Республикасынын Өкмөтү)] * [https://eng.yidaiyilu.gov.cn/ «Бир алкак - бир жол» демилгеси боюнча жетекчи топтун кеңсесинин расмий сайты] {{stub}} 7gon5jeg3kj3dze2qr1i7408atohw2h 651536 651535 2026-08-24T13:31:12Z Agcl136 45857 /* Азия инфраструктура инвестиция банкынын түзүлүшү */ 651536 wikitext text/x-wiki {{Каталар}} {{Уюм |аталышы = Бир алкак - бир жол |альтернативдик = '''{{lang|en|The Belt and Road Initiative}}'''<br>({{lang-zh|一带一路}}) |background_color = #ccccff |аталышынын_түсү = #FFFFFF |логотип = "Belt and Road" economic corridor and its path city topographic map.jpg |логотип_туурасы = |колу = |карта1 = |карта1_туурасы = |легенда1 = |карта2 = |карта2_туурасы = |легенда2 = |мүчөлүк = |борбор_түрү = |борбору = |түрү = |тилдер = |тил = |башкарма1_орду = |башкарма1_ысымы = |башкарма2_орду = |башкарма2_ысымы = |башкарма10_орду= |башкарма10_ысымы = |негиздөөчү1 = |түзүлгөн_окуясы1 = Негизделген |түзүлгөн_датасы1 = 2013 |негиздөөчү2 = |түзүлгөн_окуясы2 = |түзүлгөн_датасы2 = <!-- ... --> |негидөөчү6 = |түзүлгөн_окуясы6 = |түзүлгөн_датасы6 = |жоюлган_окуясы = |жоюлган_датасы = |эскертме1 = |эскертме2 = <!-- ... --> |дарек = |сайт = |уикиказына = |сайты= }} '''Бир алкак - бир жол''' ({{Lang-zh|一带一路}}) (BRI же B&R), ошондой эле кээде Жаңы Жибек жолу деп да аталган демилге — Кытай өкмөтүнүн 2013-жылдан бери жүргүзүп келе жаткан глобалдык инфраструктуралык жана экономикалык өнүгүү стратегиясы. Дүйнөнүн 150дөн ашык өлкөсүндөгү долбоорлор портторду, темир жолдорду, автоунаа жолдорун, электр станцияларын, авиацияны жана телекоммуникацияларды камтыйт. Бул демилгени 2013-жылы Кытай Коммунисттик партиясынын (ККП) башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга болгон сапары учурунда сунуштаган. Демилге алты кургактык аркылуу экономикалык коридор жана «XXI кылымдын деңиз Жибек жолу» аркылуу 150дөн ашык өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну карайт<ref>{{Cite web|last=单学英|title=12 years, over 150 countries: Inside the Belt and Road Initiative's global legacy|url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202509/17/WS68ca22caa3108622abca13d4.html|access-date=2026-05-22|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref>. «Бир алкак - бир жол» демилгеси Кытайдын тышкы саясатында жана экономикасында борбордук орунду ээлейт. Кургактыктагы транспорттук каттамдарга Кытай-Пакистан экономикалык коридору, Евразия кургактык көпүрөсү жана Жаңы Евразия кургактык көпүрөсү кирет. «XXI кылымдын деңиз Жибек жолунун» алкагындагы деңиз долбоорлоруна Шри-Ланкадагы Хамбантота, Пакистандагы Гвадар жана Грециядагы Пирей порттору кирет. Бул демилге Кытайдын жогорку ылдамдыктагы темир жолдорун экспорттоого шарт түздү, буга мисал катары Ботен—Вьентьян жана Жакарта—Бандунг багыттарын атаса болот. 2025-жылга карата, мүчө өлкөлөрдүн жалпы көрсөткүчтөрү жана эл аралык экономикалык маалыматтар базасына ылайык, ага катышкан мамлекеттер дүйнө калкынын дээрлик 75% жана дүйнөлүк ИДПнын жарымынан көбүн түзөт. Бул демилге глобалдык сооданы, байланышты жана экономикалык өсүштү, өзгөчө өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө күчөтүү мүмкүнчүлүгүнө ээ деп кеңири сыпатталат. Ошол эле учурда, бул долбоор айлана-чөйрөгө тийгизген таасири, адам укуктары жана башкаруу стандарттары, карыздын туруктуулугу, ошондой эле айрым инфраструктуралык долбоорлордун кош максатта (аскердик жана жарандык) колдонулуу коркунучу тууралуу кооптонуулар менен да коштолуп келет<ref>{{Cite web|date=2025-04-22|title=Full Report: Examining Illicit Trade Challenges in the Belt and Road Initiative|url=https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|access-date=2026-01-09|website=OECD|language=en|archive-date=9 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109195831/https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|url-status=live}}</ref>. Жибек жолунун экономикалык курулушу жана XXI кылымдагы деңиз Жибек жолу ({{lang-en|''The Silk Road Economic Belt and the 21st-century Maritime Silk Road''}}), кыскача «Бир алкак - бир жол» {{lang-en|''The Belt and Road Initiative''}}, стандарттуу англисче кыскартылышы: B&R), 2013-жылы Кытай Эл Республикасынын өкмөтү демилгечи болуп, жетекчилигин жүргүзгөн транс улуттук экономикалык долбоор болуп эсептелет. Бул демилге болжол менен 70 өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну камтыйт<ref>[https://web.archive.org/web/20180325171248/http://www.ndrc.gov.cn/gzdt/201509/t20150921_751695.html 我委等有关部门规范“一带一路”倡议英文译法]</ref>. Акыркы он жылда Кытай 150дөн ашуун мамлекет жана 30дан ашуун эл аралык уюм менен 200дөн ашуун «Бир алкак - бир жол» кызматташтык документтерине кол койду<ref>[https://www.cdr-news.com/cdr-essential-intelligence/belt-and-road-initiative/china/]</ref>. === Фон === «Бир алка, бир жол» Кытай Коммунисттик Партиясынын Борбордук Комитетинин Генералдык катчысы Си Цзиньпиндин «чоң мамлекеттердин дипломатиясы» стратегиясынын негизги бөлүгү катары каралат жана ал Кытайдын өсүп жаткан күчү менен абалына ылайык, дүйнөлүк иштерде көбүрөөк жетекчилик ролду ойноого умтулат. Кытай Эл Республикасынын өкмөтү бул демилгени «аймактар аралык байланышты чыңдоого жана жакшыраак келечекти кучактоого багытталган» деп атайт. Долбоордун аяктоо мөөнөтү 2049-жыл деп белгиленген, так ушул жылы Кытай Эл Республикасынын түзүлгөндүгүнүн 100 жылдыгы мааракеси болот.[https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645]<ref>https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645</ref> Расмий билдирүүлөргө ылайык, Шинжаң жана Фуцзянь «Бир алка, бир жол»долбоорунун эң чоң пайда көрүүчүлөрү болуп, мурда болбогон өнүгүү мүмкүнчүлүктөрүнө ээ болот.Фуцзянь провинциясына 21-кылымдагы Деңиз жибек жолунун негизги аймагы статусу берилди. === 21-кылымдагы Деңиз жибек жолу === «21-кылымдагы Деңиз жибек жолу» – Деңиз жибек жолунун боюнча жайгашкан. Ал Кытайдын материктик бөлүгүнүн жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Инди океанына чейин,андан ары Европага чейин созулат, же Кытайдын материктик жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Түштүк Тынч океанга чейин барат. «Бир алка, бир жол» Тынч океан аймагын Европа менен байланыштырат, ортосунан Борбордук Азия аймагын өтөт. Шанхай кызматташтык уюмуна кирген Кытайдын материктик бөлүгү, Орусия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Өзбекстандын бардыгы Жибек жолунда жайгашкан. === Өнүгүү тарыхы === 2013-жылдын сентябрында Кытай Коммунисттик Партиясы Борбордук Комитетинин Башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга сапар кылып, «Жибек Жолунун экономикалык зонасын» биргелешип курууну сунуштады. <ref>[http://www.mod.gov.cn/gfbw/qwfb/4899103.html]习近平总书记谋划推动共建“一带一路”述评</ref>Ошол жылдын октябрында Индонезиянын парламентинде сөз сүйлөп жатканда, ал 21-кылымдык «Деңиздик Жибек Жолу» курууну да сунуштады. Ошол жылдын ноябрында өткөрүлгөн Кытай Коммунисттик Партиясынын XVIII Борбордук Комитетинин Үчүнчү Жалпы Жыйыны «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин мамлекеттик стратегия деңгээлине көтөрдү. 2015-жылдын март айында Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик Кеңештин премьер-министри Ли Кэцян Азия жана Европа мамлекеттерине сапар кылып жаткан мезгилде «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин андан ары жайылтты, ошону менен бирге бул демилгени өкмөттүн иш жөнүндөгү отчётуна киргизди.<ref>[https://www.xinhuanet.com//world/2014-12/12/c_1113627026.htm “一带一路”打造区域合作新愿景——李克强总理亚欧三国之行前瞻　-新华网]</ref>28-мартта Мамлекеттик Кеңеш Улуттук экономикалык өнүгүү жана реформа комитети, Тышкы иштер министрлиги, Соода министрлиги сыяктуу үч ведомствого биргелешип «Жибек Жолунун экономикалык зонасын жана 21-кылымдык деңиздик Жибек Жолду биргелешип курууну көздөгөн көздөй максаттар жана иш чаралар» аттуу ак кагазды жарыялоого ыйгарым укук берди.<ref>[https://www.cri.cn/ 国际在线_读懂国际 点赞中国]</ref> === Жолборут фонд === Кытай Эл Республикасынын улут сураттары 400 миллиард долларды чогултту, 2014-жылы Азия аймагынын иктисadiй өнүгүшүнө ыктешүү максаты менен Жолборут фондун негиздешти. Фонд "Бир жол, бир жолбою" өлкөлөрдүн инфраструктура, өнүктүрүү, өнөйнөрдүн кызматы сыяктуу долбоорлордун каржыландыруусуна көз каранды. 2017-жылы Си Цзиньпин ушбу фондго 1000 миллиард юаньды кошумча салганын жарыялады. === Азия инфраструктура инвестиция банкынын түзүлүшү === 2013-жылдын 2-октябрында КПК борбордук комитетинин генералуу секретары, Кытай Эл Республикасынын президенти Си Цзиньпин Джакартада Индонезиянын өткөн президенти Сусило Бамбанг Юдхойоно менен кенеш өткөрдү.Си Цзиньпин Азия инфраструктура инвестиция банкын түзүү сунушун берди — бул аймактыгы байланыштын иштешин жана иктисадий интеграция процессин ыктештирип, Түндүк-Кытай Азия өлкөлөр союзунун да кирген бул аймактын өнүгүп жаткан өлкөлөрүнүн инфраструктура салуусуна каражат берет. Ошол айда Кытай Эл Республикасынын Дөөлөт кеңешинин премьер министри Ли Кэцян Түндүк- == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://english.www.gov.cn/ Мамлекеттик кеңештин расмий сайты (Кытай Эл Республикасынын Өкмөтү)] * [https://eng.yidaiyilu.gov.cn/ «Бир алкак - бир жол» демилгеси боюнча жетекчи топтун кеңсесинин расмий сайты] {{stub}} 01kpmhckicpdrux7bapfrjdwfvbb12b 651537 651536 2026-08-24T13:31:33Z Agcl136 45857 /* Азия инфраструктура инвестиция банкынын түзүлүшү */ 651537 wikitext text/x-wiki {{Каталар}} {{Уюм |аталышы = Бир алкак - бир жол |альтернативдик = '''{{lang|en|The Belt and Road Initiative}}'''<br>({{lang-zh|一带一路}}) |background_color = #ccccff |аталышынын_түсү = #FFFFFF |логотип = "Belt and Road" economic corridor and its path city topographic map.jpg |логотип_туурасы = |колу = |карта1 = |карта1_туурасы = |легенда1 = |карта2 = |карта2_туурасы = |легенда2 = |мүчөлүк = |борбор_түрү = |борбору = |түрү = |тилдер = |тил = |башкарма1_орду = |башкарма1_ысымы = |башкарма2_орду = |башкарма2_ысымы = |башкарма10_орду= |башкарма10_ысымы = |негиздөөчү1 = |түзүлгөн_окуясы1 = Негизделген |түзүлгөн_датасы1 = 2013 |негиздөөчү2 = |түзүлгөн_окуясы2 = |түзүлгөн_датасы2 = <!-- ... --> |негидөөчү6 = |түзүлгөн_окуясы6 = |түзүлгөн_датасы6 = |жоюлган_окуясы = |жоюлган_датасы = |эскертме1 = |эскертме2 = <!-- ... --> |дарек = |сайт = |уикиказына = |сайты= }} '''Бир алкак - бир жол''' ({{Lang-zh|一带一路}}) (BRI же B&R), ошондой эле кээде Жаңы Жибек жолу деп да аталган демилге — Кытай өкмөтүнүн 2013-жылдан бери жүргүзүп келе жаткан глобалдык инфраструктуралык жана экономикалык өнүгүү стратегиясы. Дүйнөнүн 150дөн ашык өлкөсүндөгү долбоорлор портторду, темир жолдорду, автоунаа жолдорун, электр станцияларын, авиацияны жана телекоммуникацияларды камтыйт. Бул демилгени 2013-жылы Кытай Коммунисттик партиясынын (ККП) башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга болгон сапары учурунда сунуштаган. Демилге алты кургактык аркылуу экономикалык коридор жана «XXI кылымдын деңиз Жибек жолу» аркылуу 150дөн ашык өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну карайт<ref>{{Cite web|last=单学英|title=12 years, over 150 countries: Inside the Belt and Road Initiative's global legacy|url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202509/17/WS68ca22caa3108622abca13d4.html|access-date=2026-05-22|website=www.chinadaily.com.cn}}</ref>. «Бир алкак - бир жол» демилгеси Кытайдын тышкы саясатында жана экономикасында борбордук орунду ээлейт. Кургактыктагы транспорттук каттамдарга Кытай-Пакистан экономикалык коридору, Евразия кургактык көпүрөсү жана Жаңы Евразия кургактык көпүрөсү кирет. «XXI кылымдын деңиз Жибек жолунун» алкагындагы деңиз долбоорлоруна Шри-Ланкадагы Хамбантота, Пакистандагы Гвадар жана Грециядагы Пирей порттору кирет. Бул демилге Кытайдын жогорку ылдамдыктагы темир жолдорун экспорттоого шарт түздү, буга мисал катары Ботен—Вьентьян жана Жакарта—Бандунг багыттарын атаса болот. 2025-жылга карата, мүчө өлкөлөрдүн жалпы көрсөткүчтөрү жана эл аралык экономикалык маалыматтар базасына ылайык, ага катышкан мамлекеттер дүйнө калкынын дээрлик 75% жана дүйнөлүк ИДПнын жарымынан көбүн түзөт. Бул демилге глобалдык сооданы, байланышты жана экономикалык өсүштү, өзгөчө өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө күчөтүү мүмкүнчүлүгүнө ээ деп кеңири сыпатталат. Ошол эле учурда, бул долбоор айлана-чөйрөгө тийгизген таасири, адам укуктары жана башкаруу стандарттары, карыздын туруктуулугу, ошондой эле айрым инфраструктуралык долбоорлордун кош максатта (аскердик жана жарандык) колдонулуу коркунучу тууралуу кооптонуулар менен да коштолуп келет<ref>{{Cite web|date=2025-04-22|title=Full Report: Examining Illicit Trade Challenges in the Belt and Road Initiative|url=https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|access-date=2026-01-09|website=OECD|language=en|archive-date=9 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109195831/https://www.oecd.org/en/publications/examining-illicit-trade-challenges-in-the-belt-and-road-initiative_2479316e-en/full-report.html|url-status=live}}</ref>. Жибек жолунун экономикалык курулушу жана XXI кылымдагы деңиз Жибек жолу ({{lang-en|''The Silk Road Economic Belt and the 21st-century Maritime Silk Road''}}), кыскача «Бир алкак - бир жол» {{lang-en|''The Belt and Road Initiative''}}, стандарттуу англисче кыскартылышы: B&R), 2013-жылы Кытай Эл Республикасынын өкмөтү демилгечи болуп, жетекчилигин жүргүзгөн транс улуттук экономикалык долбоор болуп эсептелет. Бул демилге болжол менен 70 өлкөгө жана эл аралык уюмдарга инвестиция салууну камтыйт<ref>[https://web.archive.org/web/20180325171248/http://www.ndrc.gov.cn/gzdt/201509/t20150921_751695.html 我委等有关部门规范“一带一路”倡议英文译法]</ref>. Акыркы он жылда Кытай 150дөн ашуун мамлекет жана 30дан ашуун эл аралык уюм менен 200дөн ашуун «Бир алкак - бир жол» кызматташтык документтерине кол койду<ref>[https://www.cdr-news.com/cdr-essential-intelligence/belt-and-road-initiative/china/]</ref>. === Фон === «Бир алка, бир жол» Кытай Коммунисттик Партиясынын Борбордук Комитетинин Генералдык катчысы Си Цзиньпиндин «чоң мамлекеттердин дипломатиясы» стратегиясынын негизги бөлүгү катары каралат жана ал Кытайдын өсүп жаткан күчү менен абалына ылайык, дүйнөлүк иштерде көбүрөөк жетекчилик ролду ойноого умтулат. Кытай Эл Республикасынын өкмөтү бул демилгени «аймактар аралык байланышты чыңдоого жана жакшыраак келечекти кучактоого багытталган» деп атайт. Долбоордун аяктоо мөөнөтү 2049-жыл деп белгиленген, так ушул жылы Кытай Эл Республикасынын түзүлгөндүгүнүн 100 жылдыгы мааракеси болот.[https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645]<ref>https://web.archive.org/web/20190430071306/https://www.pr.com/press-release/780645</ref> Расмий билдирүүлөргө ылайык, Шинжаң жана Фуцзянь «Бир алка, бир жол»долбоорунун эң чоң пайда көрүүчүлөрү болуп, мурда болбогон өнүгүү мүмкүнчүлүктөрүнө ээ болот.Фуцзянь провинциясына 21-кылымдагы Деңиз жибек жолунун негизги аймагы статусу берилди. === 21-кылымдагы Деңиз жибек жолу === «21-кылымдагы Деңиз жибек жолу» – Деңиз жибек жолунун боюнча жайгашкан. Ал Кытайдын материктик бөлүгүнүн жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Инди океанына чейин,андан ары Европага чейин созулат, же Кытайдын материктик жээктеги портторунан Түштүк Кытай деңизи аркылуу Түштүк Тынч океанга чейин барат. «Бир алка, бир жол» Тынч океан аймагын Европа менен байланыштырат, ортосунан Борбордук Азия аймагын өтөт. Шанхай кызматташтык уюмуна кирген Кытайдын материктик бөлүгү, Орусия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Өзбекстандын бардыгы Жибек жолунда жайгашкан. === Өнүгүү тарыхы === 2013-жылдын сентябрында Кытай Коммунисттик Партиясы Борбордук Комитетинин Башкы катчысы Си Цзиньпин Казакстанга сапар кылып, «Жибек Жолунун экономикалык зонасын» биргелешип курууну сунуштады. <ref>[http://www.mod.gov.cn/gfbw/qwfb/4899103.html]习近平总书记谋划推动共建“一带一路”述评</ref>Ошол жылдын октябрында Индонезиянын парламентинде сөз сүйлөп жатканда, ал 21-кылымдык «Деңиздик Жибек Жолу» курууну да сунуштады. Ошол жылдын ноябрында өткөрүлгөн Кытай Коммунисттик Партиясынын XVIII Борбордук Комитетинин Үчүнчү Жалпы Жыйыны «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин мамлекеттик стратегия деңгээлине көтөрдү. 2015-жылдын март айында Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик Кеңештин премьер-министри Ли Кэцян Азия жана Европа мамлекеттерине сапар кылып жаткан мезгилде «Бир Зона, Бир Жол» демилгесин андан ары жайылтты, ошону менен бирге бул демилгени өкмөттүн иш жөнүндөгү отчётуна киргизди.<ref>[https://www.xinhuanet.com//world/2014-12/12/c_1113627026.htm “一带一路”打造区域合作新愿景——李克强总理亚欧三国之行前瞻　-新华网]</ref>28-мартта Мамлекеттик Кеңеш Улуттук экономикалык өнүгүү жана реформа комитети, Тышкы иштер министрлиги, Соода министрлиги сыяктуу үч ведомствого биргелешип «Жибек Жолунун экономикалык зонасын жана 21-кылымдык деңиздик Жибек Жолду биргелешип курууну көздөгөн көздөй максаттар жана иш чаралар» аттуу ак кагазды жарыялоого ыйгарым укук берди.<ref>[https://www.cri.cn/ 国际在线_读懂国际 点赞中国]</ref> === Жолборут фонд === Кытай Эл Республикасынын улут сураттары 400 миллиард долларды чогултту, 2014-жылы Азия аймагынын иктисadiй өнүгүшүнө ыктешүү максаты менен Жолборут фондун негиздешти. Фонд "Бир жол, бир жолбою" өлкөлөрдүн инфраструктура, өнүктүрүү, өнөйнөрдүн кызматы сыяктуу долбоорлордун каржыландыруусуна көз каранды. 2017-жылы Си Цзиньпин ушбу фондго 1000 миллиард юаньды кошумча салганын жарыялады. === Азия инфраструктура инвестиция банкынын түзүлүшү === 2013-жылдын 2-октябрында КПК борбордук комитетинин генералуу секретары, Кытай Эл Республикасынын президенти Си Цзиньпин Джакартада Индонезиянын өткөн президенти Сусило Бамбанг Юдхойоно менен кенеш өткөрдү.Си Цзиньпин Азия инфраструктура инвестиция банкын түзүү сунушун берди — бул аймактыгы байланыштын иштешин жана иктисадий интеграция процессин ыктештирип, Түндүк-Кытай Азия өлкөлөр союзунун да кирген бул аймактын өнүгүп жаткан өлкөлөрүнүн инфраструктура салуусуна каражат берет. Ошол айда Кытай Эл Республикасынын Дөөлөт кеңешинин премьер министри Ли Кэцян Түндүк-Кытай Азияга саякат жасоода, АИИБти түзүү сунушун дагы бир жолу айтты. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://english.www.gov.cn/ Мамлекеттик кеңештин расмий сайты (Кытай Эл Республикасынын Өкмөтү)] * [https://eng.yidaiyilu.gov.cn/ «Бир алкак - бир жол» демилгеси боюнча жетекчи топтун кеңсесинин расмий сайты] {{stub}} 3ee6uom83ox6vtfe8aqa67kb6hv8i6y 0 153464 651561 651431 2026-08-25T07:34:36Z Artelow 2286 651561 wikitext text/x-wiki {{Аянт |Аталышы = Эгемендик Майданы |Расмий аталышы = {{lang-uk|Майдан Незалежності}} |Сүрөт = 17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74346.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = Аянттын көрүнүшү (2005) |Өлкө = Украина |Шаар = Киев |Район = Шевченко району |Мурунку аталышы = 1876-жылга чейин — Крещатиr аянты<br> 1919-жылга чейин — Дума аянты<br> 1935-жылга чейин — Совет аянты<br> 1941-жылга чейин — Калинин аянты<br> 1943-жылга чейин — 19-сентябрь аянты<br> 1977-жылга чейин — Калинин аянты<br> 1991-жылга чейин — Октябрь революциясы аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = Украина көз карандысыздыгын алгандыгынын ураматына |Жакын жерде жайгашкан = Хрещатик көчөсү, Украина мейманканасы, Архитектуралык монумент (Көз карандысыздык стеласы) |Метро станциясы = "Майдан Незалежності", "Хрещатик" |Трамвай = 1892 — 1944 [[Файл:UA road sign 5.46.1.svg|15px]] 11, 12, 14, 16, 19 |Троллейбус = [[Файл:UA road sign 5.47.1.svg|15px]] 6, 16, 18 |Аялдамалар = "Майдан Незалежності", "Вулиця Інститутська" |lat_dir = N |lat_deg = 50 |lat_min = 27 |lat_sec = 00 |lon_dir = E |lon_deg = 30 |lon_min = 31 |lon_sec = 27 |region = UA-30 |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Киев |Викиказына = Maidan Nezalezhnosti }} '''Эгемендик Майданы''' ({{lang-uk|Майдан Незалежності}}) — [[Украина|Украинанын]] борбору [[Киев|Киевдин]] борбордук аянты<ref>Kyiv: Encyclopedic Handbook. Main Edition of Ukrainian Soviet Encyclopedia. Kyiv 1982</ref>. Шаардын башкы аянттарынын бири, [[Шевченко району|Шевченко районундагы]] Крещатик көчөсүндө жайгашкан. Аянтта Эгемендик монументи орнотулган. XIX кылымда аянтта шаардык кеңештин жана дворяндар жыйынынын имараттары болгон. 1990-жылы Украинанын эгемендик кыймылы башталгандан бери аянт саясий көчө жыйындардын салттуу орду болуп келген, анын ичинде төрт масштабдуу радикалдуу нааразылык акциялары болгон: 1990-жылдагы студенттердин Граниттеги төңкөрүшү, 2001-жылдагы Кучмасыз Украина, 2004-жылдагы Кызгылт сары төңкөрүш жана 2013-14-жылдардагы [[Евромайдан]]<ref>[https://www.businessinsider.com/why-ukraine-is-so-important-2014-1 Why Ukraine Is so Important - Business Insider]</ref><ref>[https://books.google.kg/books?id=2DI9DwAAQBAJ&dq=%22Revolution+on+Granite%22+Ukraine&pg=PA154&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Process of Politicization: How Much Politics Does a Society Need? - Google Books]</ref><ref>[https://www.opendemocracy.net/en/where-does-key-to-political-change-in-post-soviet-space-lie/ Where does the key to political change lie in the post-Soviet space?]</ref>. Майдан ошондой эле саясий эмес көргөзмөлөр жана иш-чаралар үчүн үзгүлтүксүз аянтча болуп саналат; бирок, 2014-жылдан бери алардын көпчүлүгү София аянтына же башка жерге көчүрүлдү, анткени Евромайдан учурунда адамдар өлтүрүлгөн жерде көңүл ачуу орунсуз деп эсептелген. Айрыкча, Ыйык Кеч жарманкелери жана Жаңы жылдык майрамдар София аянтына көчүрүлдү<ref>{{cite web|url=https://tyzhden.ua/News/150773|script-title=uk:Київська влада оприлюднила план святкування Нового року та Різдва|language=uk|trans-title=Kyiv government published the plan of New Year and Christmas celebrations|date=6 November 2015|publisher=Тиждень.ua|access-date=14 January 2019|quote=But, like in previous year, considering the events of winter of 2013-2014, no celebrations are planned on Maidan Nezalezhnosti.}}</ref>. Мындан тышкары, Орусиянын Украинага басып кирүүсүнөн бери аянтта жаңжалда курман болгондорду эскерүү үчүн убактылуу мемориалдык эстелик да бар<ref name="apnews.com">{{Cite web|date=2024-11-18|title=A makeshift memorial grows in Ukraine's capital after 1,000 days of war|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-memorial-flags-825f56c9c80c0906b3dc7d0cc3eba959|access-date=2024-11-18|website=Associated Press|language=en}}</ref>. == Аталыштары == Аянт азыркы аталышын 1991-жылдын 26-августунда, Украинанын эгемендиги жарыялангандан эки күндөн кийин, Кеңеш Бирлиги кулаганда алган. Майдан — украинче сөз болуп, "аянт, ачык мейкиндик" дегенди билдирет, анын эквиваленттери Жакынкы Чыгыш жана Түштүк Азияда шаардагы же ага жакын жердеги ачык мейкиндикти билдирүү үчүн кеңири колдонулат, ал параддык аянтча же коомдук жолугушуулар сыяктуу иш-чаралар үчүн колдонулат. Ал персче meydan (meydân; "шаар аянты" же "борбордук чогулуш жери") деген сөздөн келип чыккан. Авестача ''{{lang|ae-Latn|maiδya}}'', санскритче {{lang|sa|मध्य}} (''madhya'') жана латынча ''{{lang|la|medius}}'' салыштырып көрүңүз. Сөз ошондой эле кырым-татар, [[Гагауз тили|гагауз]] жана [[Түрк тили|түрк]] ''meydan'' сыяктуу коңшу түрк тилдерине да кирген, алар украин тилине кирүү булактары болушу мүмкүн. ''Эгемендик Майданы'' — Кейиптеги украин тилинде "Майдан" деп расмий түрдө белгиленген жалгыз майдан; орус тилинде да ушундай. Киевдин калган бардык аянттары "Площа" (площа – кеңеш бийликтин учурунда колдонулган "аянт" үчүн жергиликтүү жана кеңири таралган украин сөзү). Аянттын аталыштарынын хронологиясы: * 1869 — Крещатик аянты ({{lang-uk|Хрещатицька площа}}) * 1876 — Дума аянты ({{lang-uk|Думська площа}}) * 1919 — Кеңеш аянты ({{lang-uk|Радянська площа}}) * 1935 — Калинин аянты ({{lang-uk|Площа Калініна}}) * 1941 — Дума аянты ({{lang-uk|Думська площа}}) * 1943 — Калинин аянты ({{lang-uk|Площа Калініна}}) * 1977 — Октябрь Революциясынын аянты ({{lang-uk|Площа Жовтневої Революції}}) * 1991-жылдан бери — Эгемендик Майданы ({{lang-uk|Майдан Незалежності}}) Эгемендик Майданы деп аталган шаар аянттары [[Хмельницкий|Хмельницкийде]]<ref>{{coord|49.419|N|26.979|E|}}, мурдагы "Ленин аянты" ({{lang|uk|площа Леніна}}, 1967).</ref> жана [[Сумы|Сумыда]] да кездешет.<ref>{{coord|50.912|N|34.804|E|}}, мурдагы "Ленин аянты" ({{lang|uk|площа Леніна}}, 1970).</ref> [[Кропивницкий|Кропивницкийде]], [[Кременчуг|Кременчукта]] жана [[Одесса|Одессада]] "Эгемендик аянты" ({{lang-uk|Площа Незалежності}}) деп аталган бар ("аянт" үчүн майданды эмес, площаны колдонуу). == Жайлаштыруусу == [[File:17-07-02-Maidan_Nezalezhnosti_RR74423.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:17-07-02-Maidan_Nezalezhnosti_RR74423.jpg|thumb|Эгемендик Майданындагы троллейбус аялдамасы]] Эгемендик Майданы — Крещатиктин боюнда, көчөнүн түндүк-чыгыш аягына жакын жайгашкан үч аянттын бири. Ал Крещатиктин акыркы учу болгон Европа аянтына жакын жайгашкан. Аянтты экиге бөлүп турган Крещатик көчөсүнөн башка дагы бир нече көчөлөр аянтка алып барат. Алардын арасында Архитектор Городецкий, Институт, Михаил, Костёл, Кичи Житомир, София жана Борис Гринченко көчөлөрү, ошондой эле Тараса Шевченко көчөсү бар. Аянттын өзү көп деңгээлдүү жай. Жердин деңгээлинде Крещатиктин кесилиши жайгашкан, ал Институт көчөсү ({{Lang-uk|Інститутська вулиця}}) жана Михаил көчөсүн ({{Lang-uk|Михайлівська вулиця}}) бөлүп турат. Аянттын астында Кейип метросунун Оболонь-Теремки линиясы жана анын Эгемендик Майданы бекети жайгашкан. Ошондой эле аянттын астында "Глобус" соода борбору жайгашкан. == Тарыхы == === Эрте тарыхы === [[File:Kiow_map_by_Melenskyi_(General_plan)_1803_(detail,_Nanny-goat_bog).png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kiow_map_by_Melenskyi_(General_plan)_1803_(detail,_Nanny-goat_bog).png|thumb|Андрей Меленскийдин 1803-жылдагы картасында "Эчки сазы" деп белгиленген аянттын азыркы аянты]] Х кылымга чейин келечектеги аянттын орду, ошондой эле Крещатиктин калган бөлүгү Перевесище деп аталган. Ал Киев шаарынын түштүгүндө жайгашкан, андан ары [[Днепр]] дарыясынын боюндагы Үңкүр монастырынын (Киев-Печёра) аймактары жайгашкан. Бийик шаарга алып баруучу София көчөсүнүн төмөнкү четинде Эски Кейиптин (Ярослав шаарынын) үч негизги дарбазасынын бири Лядь дарбазасы, калган экөө Алтын дарбаза жана Жөөт дарбазасы болгон. Ал дарбазалар 1151-жылы да эскертилген жана алардын айланасында шаардын поляк калкы Лацка-Слобода жашаган. Лядь дарбазасы 1240-жылы [[Бату|Батый хандын]] моңгол кошууну тарабынан шаарга кол салуу учурунда талкаланган. XVIII кылымда жаңы Печер дарбазасы курулган, ал 1833-жылга чейин турган. XIX кылымдын башына чейин бул жер Эчки Сазы ({{Lang-uk|Козине Болото}}) деп аталган төмөн жайгашкан бош жер болгон. [[File:Майдан_1850і.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD_1850%D1%96.jpg|thumb|Крещатик аянты XIX кылымдын 50-жылдарында]] XIX кылымдын 30-жылдарында бул жерде алгачкы жыгач үйлөр курулуп, 1850-жылдары таштан курулган үйлөр пайда болгон. Эң белгилүү украин жазуучусу Тарас Шевченко 1859-жылы ошол аймакта Кичи Житомир ({{Lang-uk|Мала Житомирська}}) менен Михаил көчөсүнүн ({{Lang-uk|Михайлівська}}) ортосундагы имаратта жашаган. XIX кылымдын ортосунан кийин өнүгүү тездик менен күчөдү, бул аймак бара-бара Кейиптин соода борборуна айланды, ал Орусиянын өнөр жай революциясы учурунда абдан дүркүрөп өсүп, Россия империясынын үчүнчү маанилүү шаарына айланды. 1871-жылга чейин ал Крещатик аянты деп аталган, ал жергиликтүү базардын жана элдик оюн-зооктун орду болгон. 1876-жылы бул жерде Кейип шаардык Думасынын имараты курулуп, Дума аянты деп аталган. Орусия империясында курулган биринчи электрдик трамвай (1892-жылы ачылган) Кейип трамвайынын линиясы 1894-жылы аянтка жеткен. [[File:Kiev_Duma_building_postcard.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kiev_Duma_building_postcard.jpg|thumb|ХХ кылымдын башындагы орус ачык каты, анда Дума ачнты сүрөттөлгөн, аянт ошол кезде ушундай аталган. Ортодо Кейип шаардык Думасы көрүнөт.]] 1913-жылы шаардык Думанын алдында Пётр Столыпинге (1911-жылы Кейипте өлтүрүлгөн) эстелик тургузулган жана ал империянын ичиндеги төңкөрүштүк согуштун таңында, 1917-жылдын мартына чейин ошол жерде турган. === Кеңеш доору === 1919-жылы аянт Кеңеш аянты деп өзгөртүлгөн. 1935-жылдан тартып КСРБнин Жогорку Кеңешинин биринчи төрагасы Михаил Калининдин урматына Калинин аянты ({{Lang-uk|Площа Калініна}}) деп аталган. [[File:Kyiv-city-duma-1941.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kyiv-city-duma-1941.jpg|thumb|Аянттын көп бөлүгү Экинчи дүйнөлүк согушта талкаланган.]] [[File:Kalinin_Square_(Maidan_Nezalezhnosti)_1975.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalinin_Square_(Maidan_Nezalezhnosti)_1975.jpg|thumb|Кеңеш Бирлигинин кезинде аянт Калинин аянты деп да аталган]] Согуштан кийинки алгачкы эки жылда аянт толугу менен кайра курулган. Ал архитектуралык жактан жаңы курулган Крещатик менен типтүү (ал мезгил үчүн) неоклассикалык сталиндик архитектурада бириктирилген. Аянтта жайгашкан көп кабаттуу сааты менен жаңы курулган Киев борбордук почтасы жана профсоюздар үйү абдан белгилүү жана шаардын борборунун сүрөттөрүндө көп кездешет. 1976-77-жылдары метро курулушунун бир бөлүгү катары аянттын көп бөлүгү кайрадан курулуп, Октябрь революциясынын аянты ({{lang-uk|Площа Жовтневої Революції}}) деп өзгөртүлгөн. Реконструкция учурунда [[Октябрь революциясы|Октябрь революциясынын]] 60 жылдыгына карата кубисттик стилдеги ири эстелик жана фонтандардын татаал ансамбли орнотулган. Кеңеш мезгилинде аянт 1-майга (1969-жылга чейин), [[Жеңиш Күнү|Жеңиш күнүнө]] жана Октябрь революциясына карата демонстрациялар жана параддар үчүн колдонулган. === Эгемен Украина === [[File:Велелюдний_мітинг_на_Майдані_Незалежності,_1990-і_роки.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%96_%D0%9D%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%96,_1990-%D1%96_%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B8.JPG|thumb|1990-жылдардын башында Эгемендик Майданында Украинанын эгемендигин колдогон жолугушуу]] [[File:Майдан_Незалежності_(літо_2013)_(13744216504).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%96_(%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%BE_2013)_(13744216504).jpg|thumb|Институт көчөсүндөгү көпүрөнүн көрүнүшү ("Асман жүз көпүрөсү")]] 1991-жылы Украина эгемендикке чыккандан кийин аянтка азыркы аталышы берилген. Эркиндик аянты ({{Lang-uk|Площа Свободи}}) деген атаандаш сунуш ошол учурда жана кийинки жылдары көтөрүлгөн, бирок Украинанын эгемендигин эскерген учурдагы аталыш азыр аянт менен бекем байланышкан. 2001-жылы аянт "Украина Кучмасыз" массалык нааразылык акциясынын негизги борбору болгондуктан, Кейиптин ошол кездеги мэри Александр Омельченко бул аймакта жаңы масштабдуу курулуш иштерин жүргүзүүнү буйрук кылган. Аянт курулуш иштери үчүн тосулуп, митингчилер үчүн жеткиликсиз болуп калды жана көптөгөн байкоочулар шаар мэринин буйругу менен долбоордун негизги максаты митингдерди үзгүлтүккө учуратуу болгонун айтышты<ref>[https://web.archive.org/web/20060610044500/http://www.golosievo.kiev.ua/news_city.php?id=888 :: Голосiїв-Інформ ::]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070309215431/http://www.pravda.com.ua/news/2005/2/25/2077.htm Українська правда]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070313164036/http://fpk.org.ua/index.php?page=53&id=165&lang=1 Форум Спасения Киева: Новости]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070310194038/http://old.urpsobor.org.ua/ivp/public/su080903.htm Інститут відкритої політики - Публікації]</ref>, өзгөчө Украинанын бардык аймактарында жергиликтүү бийлик органдары ушундай тактиканы колдонушкан. Курулуштан кийин көптөгөн фонтандары бар аянттын эски тааныш көрүнүшү бир топ өзгөрүп, аянттын жаңы көрүнүшүнө коомчулуктун реакциясы алгач аралаш болгон<ref>Aristova, Natalia. "Maidan Nezalezhnosti: Everything will be not so" in ''[[Zerkalo Nedeli]]'', 15–21 June 2006. Available in [http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/397/35063 Russian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311134047/http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/397/35063|date=11 March 2007}} and [http://www.zn.kiev.ua/nn/show/397/35063/ in Ukrainian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060526011251/http://www.zn.kiev.ua/nn/show/397/35063/|date=26 May 2006}}</ref>. Бирок, азыр аянттагы Кейиптин легендарлуу негиздөөчүлөрү Кий, Щек, Хорив жана Лыбеддин эстелиги, фольклордук баатыр козак Мамай, шаардын тарыхый коргоочусу Архангел Михаил, ошондой эле заманбап ойлоп табуу, Украинанын көз карандысыздыгын эскерген Эгемендик монументинин жеңиш колонкасын басып өткөн коргоочу кудай Берегиня жана көптөгөн айнек куполдор заманбап шаардын борборунун бөлүгү катары оңой таанылат. Аянттын астында мурда киевдиктер "Труба" деп атаган эски жана эскирген ири жер астындагы өтмөктүн ордуна негизинен жер астындагы "Глобус" соода борбору курулган. Профсоюздар үйү 2014-жылдын февралындагы өрт учурунда катуу жабыркаган, ошондуктан кийинчерээк реконструкциядан өткөн. Аянттын келечектеги өнүгүүсү эски Украина мейманканасын (мурдагы "Москва" мейманканасы) бузуп, анын ордуна 68 кабаттуу жаңы имарат курууну камтыйт. Орусия-Украина согушунда 2026-жылдын 16-мартында орусиялык чабуул учурунда дрон аянтка кулаган<ref>{{Cite web|title=Russia targets Kyiv at rush hour, kills 3 across Ukraine|date=2026-03-16|url=https://www.france24.com/en/live-news/20260316-blasts-rock-kyiv-in-rare-daytime-russian-attack-afp|website=France 24|access-date=2026-03-16}}</ref>. == Саясий иштиктүүлүктүн белгиси == Кейиптин борбордук аянты болгон Майдан кеңештик доор аяктагандан кийин коомдук-саясий ишмердүүлүктүн борбору болуп калды. 1990-жылдын күзүндө студенттердин нааразылык акциялары жана Майдандагы Граниттеги төңкөрүш деп аталган ачкачылык акциялары Украина КСР Министрлер Кабинетинин Төрагасы Виталий Масолдун бошонумга кетишине алып келди<ref>[http://m.day.kyiv.ua/en/article/day-after-day/lesson-revolution-granite The lesson of the Revolution on Granite], [[Den (newspaper)|Den]] (4 October 2016)</ref><ref>[http://www.istpravda.com.ua/artefacts/2013/10/2/137246/#0 "Revolution on Granite". Photos of October 1990], [[Ukrayinska Pravda]] (accessdate: 11 November 2017)</ref>. [[File:Найбільша_демонстрація_акції_Україна_без_Кучми.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%8F_%D0%B0%D0%BA%D1%86%D1%96%D1%97_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7_%D0%9A%D1%83%D1%87%D0%BC%D0%B8.jpg|thumb|Кучмасыз Украинанын катышуучулары аянтта, 2001-жылдын февралы]] [[File:Kyiv_-_Pomarancheva_Revolution_231104.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kyiv_-_Pomarancheva_Revolution_231104.jpg|thumb|2004-жылдын ноябрындагы Кызгылт сары революция учурундагы Майдандын көрүнүшү]] 2000-жылдары бул аянтта Украинадагы Кучмасыз Украина жана Кызгылт сары төңкөрүш сыяктуу эң ири саясий нааразычылык акциялары өткөн. 2004-жылдын аягындагы Кызгылт сары революция учурунда Эгемендик Майданы дүйнөлүк маалымат каражаттарында чагылдырылган, анткени жүз миңдеген митингчилер аянтка жана жакынкы көчөлөргө чогулуп, бир нече жума бою чатырларды тигип, суукка жана карга чыдашкан. Ошол кездеги көрүнүктүү активисттердин бири Параска Королюк болду. Шайлоодогу алдамчылыкка каршы нааразычылык акциялары Украинанын Жогорку соту тарабынан оппозициялык талапкер Виктор Ющенко жеңип чыккан президенттик шайлоонун кошумча туру дайындалышына алып келди. Украинанын президенти болуп шайлангандан кийин, парламентте расмий ант бергенден кийин, Ющенко өзүнүн көптөгөн тарапташтарынын алдында Эгемендик Майданында эл алдында ант берди. Кызгылт сары революциядан кийин Эгемендик Майданы саясий митингчилерди тартууну улантууда. Саясий талапкерлердин массалык митингдери көпчүлүктү өзүнө тартты, анын ичинде 2009-жылы "Ата Мекен" партиясынын ({{Lang-uk|Партія "Батьківщина"}}) съезди (анын жүрүшүндө Юлия Тимошенко президенттикке талапкер болуп көрсөтүлгөн) 200 миңге жакын адамды аянтка чогулткан. Аянт 2013-жылдын ноябрында башталган Евромайдан нааразычылык акцияларынын орду болуп, зордук-зомбулук кагылышууларга, өрттөргө өтүп, Февраль Кадыр төңкөрүшү менен аяктаган<ref>[http://www.kyivpost.com/content/ukraine/euromaidan-rallies-in-ukraine-live-updates-332341.html Live updates of the protests], [[Kyiv Post]] (27, 28 & 29 November 2013) [http://www.euronews.com/2013/11/26/students-in-ukraine-threaten-indefinite-national-strike/ Students in Ukraine threaten indefinite national strike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202223517/http://www.euronews.com/2013/11/26/students-in-ukraine-threaten-indefinite-national-strike/|date=2 December 2013}}, [[Euronews]] (26 November 2013) [https://www.pravda.com.ua/articles/2013/11/27/7003276/ Students from various cities across Ukraine are joining the protests], [[Ukrayinska Pravda]] (27 November 2013) [http://www.euronews.com/2013/11/27/protests-continue-in-kyiv-ahead-of-vilnius-eu-summit/ Protests continue in Kyiv ahead of Vilnius EU summit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202204956/http://www.euronews.com/2013/11/27/protests-continue-in-kyiv-ahead-of-vilnius-eu-summit/|date=2 December 2013}}, [[Euronews]] (27 November 2013) [https://www.rferl.org/a/ukraine-protests-generational-divide/25182439.html In Ukraine, Protests Highlight 'Generational Rift' ], [[Radio Free Europe/Radio Liberty]] (27 November 2013) [http://www.euronews.com/2013/11/29/ukraine-tension-in-kyiv-as-pro-and-anti-government-protesters-hold-rallies/ Ukraine: tension in Kyiv as pro and anti government protesters hold rallies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813143241/https://www.euronews.com/2013/11/29/ukraine-tension-in-kyiv-as-pro-and-anti-government-protesters-hold-rallies|date=13 August 2020}}, [[Euronews]] (29 November 2013) [http://au.news.yahoo.com/world/a/20081107/ukraine-opposition-demands-leader-resign-after-eu-snub/ Ukraine opposition demands leader resign after EU snub] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204011730/http://au.news.yahoo.com/world/a/20081107/ukraine-opposition-demands-leader-resign-after-eu-snub/|date=4 December 2013}}, [[Seven News]] (30 November 2013)</ref>. Аянт 2013-жылдын 1-декабрынан бери күнү-түнү нааразычылык акциясына чыккандар менен капталган. 2014-жылдын 27-январында Украина полициясы Кейиптин борборундагы чоң жасалма "Жаңы жылдык балатынын" алкагынан асылып өлүп калган Батыш Украинадан келген 55 жаштагы эркек табылганын билдирди. Сөөктү Кейиптин Эгемендик Майданындагы конус формасындагы түтүкчөлүү болот конструкциянын ичинен илинген абалда табышкан. Өкмөткө каршылыктын символуна айланган дарак ошол учурда камактагы оппозиция лидери Юлия Тимошенконун плакаты менен кооздолгон жана президент Виктор Януковичке каршы граффити менен жазылган<ref name="Reuters- dead man">{{cite news|title=Dead man found hanging on Kiev's Independence Square - police|url=http://www.reuters.com/article/us-ukraine-tree-idUSBREA0Q0RK20140127|access-date=31 January 2014|newspaper=Reuters|date=27 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170315174412/http://www.reuters.com/article/us-ukraine-tree-idUSBREA0Q0RK20140127|archive-date=15 March 2017}}</ref><ref name="Legge- Dead man">{{cite news|last=Legge|first=James|title=Ukraine protests: Man found dead hanging in Kiev's Independence Square|url=http://www.independent.co.uk/news/world/europe/ukraine-protests-police-forced-to-abandon-kiev-conference-centre-to-opposition-as-presidents-latest-9090559.html|newspaper=The Independent|date=28 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170315183447/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/ukraine-protests-police-forced-to-abandon-kiev-conference-centre-to-opposition-as-presidents-latest-9090559.html|archive-date=15 March 2017}}</ref><ref name="Kyiv Post">{{cite news|title=Police: Dead body found hanging on New Year tree in Kyiv|url=https://www.kyivpost.com/content/kyiv/police-dead-body-found-hanging-on-new-year-tree-in-kyiv-335669.html|access-date=31 January 2014|newspaper=Kyiv Post|date=27 January 2014}}</ref>. Кийинки айдагы Кадыр төңкөрүшү 100дөн ашык адамдын өлүмүнө алып келди<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-31548896 Ukraine accuses Russia over Maidan 2014 killings], [[BBC News]] ( 20 February 2015)</ref>. Орусия Украинага басып киргенден бери аянтта согушта курман болгондорду эскерүү үчүн убактылуу мемориал орнотулган. 2025-жылы аянтта Орусиянын туткунунда шектүү жагдайда каза болгон журналист Виктория Рощинаны акыркы сапарга узатуу зыйнаты өткөн. == Жер белгилери == === Бүгүнкү === * Киевдин негиздөөчүлөрүнүн монументи * Эгемендик монументи, 1991-жылы Украинанын эгемендигин эскерген жеңиш колоннасы, Берегиниянын коргоочусу тарабынан көтөрүлгөн * Лядь дарбазасы === Мурдагы === * Пётр Столыпин монументи * Карл Маркс бюсту * Улуу Октябрь (Ленин) монументи === Маанилүү имараттар === * Глобус жер астындагы соода борбору * Украина улуттук музыкалык академиясы, 2025-жылдын декабрына чейин бул консерватория орус композитору Петр Ильич Чайковскийдин ысымы менен аталган<ref name="KC312nazvi">{{Cite web|url=https://life.pravda.com.ua/culture/nacionalnu-muzichnu-akademiyu-ukrajini-pereymenuvali-chaykovskogo-pribrali-z-nazvi-312339/|title=Tchaikovsky's name was removed from the name of the National Academy of Music|website=[[Ukrainska Pravda - Zhyttia]]|date=31 December 2023|access-date=31 December 2023|language=Ukrainian}}</ref> * Украина мейманканасы * Украинанын профсоюздар федерациясынын имараты * Борбордук почта * Майдан музейинин маалыматтык-көргөзмө борбору == Галереясы == {{Gallery|File:October Revolution Square, September 1991.jpg|Москва мейманканасынан Майдандын көрүнүшү, 1991-жылдын сентябры (1991-жылдын августундагы Украинанын эгемендик декларациясынан кийин).|File:Maidan Nezalezhnosti3.jpg|Эгемендик Майданы, 2013-жыл, Евромайданга чейин.|File:Maidan Nezalezhnosti 20190505-3.jpg|Эгемендик Майданы, 2019-жыл, Евромайдандан кийин.|File:17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74348.jpg|Асман жүзү каармандарынын аллеясынын үстүндөгү гүл сааты|File:17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74361.jpg|Глобус соода борборунун үстүндөгү жөө жүргүнчүлөр галереясы|||||title=|width=180|height=130|align=center}} == Белгилери == [[Категория:Украина]] [[Категория:Киев]] [[Категория:Архитектура]] n0pzkbbajw56fb90739aikb5g8kj8n0 651562 651561 2026-08-25T07:39:16Z Artelow 2286 651562 wikitext text/x-wiki {{Аянт |Аталышы = Эгемендик Майданы |Расмий аталышы = {{lang-uk|Майдан Незалежності}} |Сүрөт = 17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74346.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = Аянттын көрүнүшү (2005) |Өлкө = Украина |Шаар = Киев |Район = Шевченко району |Мурунку аталышы = 1876-жылга чейин — Крещатиr аянты<br> 1919-жылга чейин — Дума аянты<br> 1935-жылга чейин — Совет аянты<br> 1941-жылга чейин — Калинин аянты<br> 1943-жылга чейин — 19-сентябрь аянты<br> 1977-жылга чейин — Калинин аянты<br> 1991-жылга чейин — Октябрь революциясы аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = Украина көз карандысыздыгын алгандыгынын ураматына |Жакын жерде жайгашкан = Хрещатик көчөсү, Украина мейманканасы, Архитектуралык монумент (Көз карандысыздык стеласы) |Метро станциясы = "Майдан Незалежності", "Хрещатик" |Автобус = [[Файл:UA road sign 5.45.1.svg|15px]] 24, 62, 110, 111, 114 |Трамвай = 1892 — 1944 [[Файл:UA road sign 5.46.1.svg|15px]] 11, 12, 14, 16, 19 |Троллейбус = [[Файл:UA road sign 5.47.1.svg|15px]] 6, 16, 18 |Аялдамалар = "Майдан Незалежності", "Вулиця Інститутська" |lat_dir = N |lat_deg = 50 |lat_min = 27 |lat_sec = 00 |lon_dir = E |lon_deg = 30 |lon_min = 31 |lon_sec = 27 |region = UA-30 |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Киев |Викиказына = Maidan Nezalezhnosti }} '''Эгемендик Майданы''' ({{lang-uk|Майдан Незалежності}}) — [[Украина|Украинанын]] борбору [[Киев|Киевдин]] борбордук аянты<ref>Kyiv: Encyclopedic Handbook. Main Edition of Ukrainian Soviet Encyclopedia. Kyiv 1982</ref>. Шаардын башкы аянттарынын бири, [[Шевченко району|Шевченко районундагы]] Крещатик көчөсүндө жайгашкан. Аянтта Эгемендик монументи орнотулган. XIX кылымда аянтта шаардык кеңештин жана дворяндар жыйынынын имараттары болгон. 1990-жылы Украинанын эгемендик кыймылы башталгандан бери аянт саясий көчө жыйындардын салттуу орду болуп келген, анын ичинде төрт масштабдуу радикалдуу нааразылык акциялары болгон: 1990-жылдагы студенттердин Граниттеги төңкөрүшү, 2001-жылдагы Кучмасыз Украина, 2004-жылдагы Кызгылт сары төңкөрүш жана 2013-14-жылдардагы [[Евромайдан]]<ref>[https://www.businessinsider.com/why-ukraine-is-so-important-2014-1 Why Ukraine Is so Important - Business Insider]</ref><ref>[https://books.google.kg/books?id=2DI9DwAAQBAJ&dq=%22Revolution+on+Granite%22+Ukraine&pg=PA154&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Process of Politicization: How Much Politics Does a Society Need? - Google Books]</ref><ref>[https://www.opendemocracy.net/en/where-does-key-to-political-change-in-post-soviet-space-lie/ Where does the key to political change lie in the post-Soviet space?]</ref>. Майдан ошондой эле саясий эмес көргөзмөлөр жана иш-чаралар үчүн үзгүлтүксүз аянтча болуп саналат; бирок, 2014-жылдан бери алардын көпчүлүгү София аянтына же башка жерге көчүрүлдү, анткени Евромайдан учурунда адамдар өлтүрүлгөн жерде көңүл ачуу орунсуз деп эсептелген. Айрыкча, Ыйык Кеч жарманкелери жана Жаңы жылдык майрамдар София аянтына көчүрүлдү<ref>{{cite web|url=https://tyzhden.ua/News/150773|script-title=uk:Київська влада оприлюднила план святкування Нового року та Різдва|language=uk|trans-title=Kyiv government published the plan of New Year and Christmas celebrations|date=6 November 2015|publisher=Тиждень.ua|access-date=14 January 2019|quote=But, like in previous year, considering the events of winter of 2013-2014, no celebrations are planned on Maidan Nezalezhnosti.}}</ref>. Мындан тышкары, Орусиянын Украинага басып кирүүсүнөн бери аянтта жаңжалда курман болгондорду эскерүү үчүн убактылуу мемориалдык эстелик да бар<ref name="apnews.com">{{Cite web|date=2024-11-18|title=A makeshift memorial grows in Ukraine's capital after 1,000 days of war|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-memorial-flags-825f56c9c80c0906b3dc7d0cc3eba959|access-date=2024-11-18|website=Associated Press|language=en}}</ref>. == Аталыштары == Аянт азыркы аталышын 1991-жылдын 26-августунда, Украинанын эгемендиги жарыялангандан эки күндөн кийин, Кеңеш Бирлиги кулаганда алган. Майдан — украинче сөз болуп, "аянт, ачык мейкиндик" дегенди билдирет, анын эквиваленттери Жакынкы Чыгыш жана Түштүк Азияда шаардагы же ага жакын жердеги ачык мейкиндикти билдирүү үчүн кеңири колдонулат, ал параддык аянтча же коомдук жолугушуулар сыяктуу иш-чаралар үчүн колдонулат. Ал персче meydan (meydân; "шаар аянты" же "борбордук чогулуш жери") деген сөздөн келип чыккан. Авестача ''{{lang|ae-Latn|maiδya}}'', санскритче {{lang|sa|मध्य}} (''madhya'') жана латынча ''{{lang|la|medius}}'' салыштырып көрүңүз. Сөз ошондой эле кырым-татар, [[Гагауз тили|гагауз]] жана [[Түрк тили|түрк]] ''meydan'' сыяктуу коңшу түрк тилдерине да кирген, алар украин тилине кирүү булактары болушу мүмкүн. ''Эгемендик Майданы'' — Кейиптеги украин тилинде "Майдан" деп расмий түрдө белгиленген жалгыз майдан; орус тилинде да ушундай. Киевдин калган бардык аянттары "Площа" (площа – кеңеш бийликтин учурунда колдонулган "аянт" үчүн жергиликтүү жана кеңири таралган украин сөзү). Аянттын аталыштарынын хронологиясы: * 1869 — Крещатик аянты ({{lang-uk|Хрещатицька площа}}) * 1876 — Дума аянты ({{lang-uk|Думська площа}}) * 1919 — Кеңеш аянты ({{lang-uk|Радянська площа}}) * 1935 — Калинин аянты ({{lang-uk|Площа Калініна}}) * 1941 — Дума аянты ({{lang-uk|Думська площа}}) * 1943 — Калинин аянты ({{lang-uk|Площа Калініна}}) * 1977 — Октябрь Революциясынын аянты ({{lang-uk|Площа Жовтневої Революції}}) * 1991-жылдан бери — Эгемендик Майданы ({{lang-uk|Майдан Незалежності}}) Эгемендик Майданы деп аталган шаар аянттары [[Хмельницкий|Хмельницкийде]]<ref>{{coord|49.419|N|26.979|E|}}, мурдагы "Ленин аянты" ({{lang|uk|площа Леніна}}, 1967).</ref> жана [[Сумы|Сумыда]] да кездешет.<ref>{{coord|50.912|N|34.804|E|}}, мурдагы "Ленин аянты" ({{lang|uk|площа Леніна}}, 1970).</ref> [[Кропивницкий|Кропивницкийде]], [[Кременчуг|Кременчукта]] жана [[Одесса|Одессада]] "Эгемендик аянты" ({{lang-uk|Площа Незалежності}}) деп аталган бар ("аянт" үчүн майданды эмес, площаны колдонуу). == Жайлаштыруусу == [[File:17-07-02-Maidan_Nezalezhnosti_RR74423.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:17-07-02-Maidan_Nezalezhnosti_RR74423.jpg|thumb|Эгемендик Майданындагы троллейбус аялдамасы]] Эгемендик Майданы — Крещатиктин боюнда, көчөнүн түндүк-чыгыш аягына жакын жайгашкан үч аянттын бири. Ал Крещатиктин акыркы учу болгон Европа аянтына жакын жайгашкан. Аянтты экиге бөлүп турган Крещатик көчөсүнөн башка дагы бир нече көчөлөр аянтка алып барат. Алардын арасында Архитектор Городецкий, Институт, Михаил, Костёл, Кичи Житомир, София жана Борис Гринченко көчөлөрү, ошондой эле Тараса Шевченко көчөсү бар. Аянттын өзү көп деңгээлдүү жай. Жердин деңгээлинде Крещатиктин кесилиши жайгашкан, ал Институт көчөсү ({{Lang-uk|Інститутська вулиця}}) жана Михаил көчөсүн ({{Lang-uk|Михайлівська вулиця}}) бөлүп турат. Аянттын астында Кейип метросунун Оболонь-Теремки линиясы жана анын Эгемендик Майданы бекети жайгашкан. Ошондой эле аянттын астында "Глобус" соода борбору жайгашкан. == Тарыхы == === Эрте тарыхы === [[File:Kiow_map_by_Melenskyi_(General_plan)_1803_(detail,_Nanny-goat_bog).png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kiow_map_by_Melenskyi_(General_plan)_1803_(detail,_Nanny-goat_bog).png|thumb|Андрей Меленскийдин 1803-жылдагы картасында "Эчки сазы" деп белгиленген аянттын азыркы аянты]] Х кылымга чейин келечектеги аянттын орду, ошондой эле Крещатиктин калган бөлүгү Перевесище деп аталган. Ал Киев шаарынын түштүгүндө жайгашкан, андан ары [[Днепр]] дарыясынын боюндагы Үңкүр монастырынын (Киев-Печёра) аймактары жайгашкан. Бийик шаарга алып баруучу София көчөсүнүн төмөнкү четинде Эски Кейиптин (Ярослав шаарынын) үч негизги дарбазасынын бири Лядь дарбазасы, калган экөө Алтын дарбаза жана Жөөт дарбазасы болгон. Ал дарбазалар 1151-жылы да эскертилген жана алардын айланасында шаардын поляк калкы Лацка-Слобода жашаган. Лядь дарбазасы 1240-жылы [[Бату|Батый хандын]] моңгол кошууну тарабынан шаарга кол салуу учурунда талкаланган. XVIII кылымда жаңы Печер дарбазасы курулган, ал 1833-жылга чейин турган. XIX кылымдын башына чейин бул жер Эчки Сазы ({{Lang-uk|Козине Болото}}) деп аталган төмөн жайгашкан бош жер болгон. [[File:Майдан_1850і.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD_1850%D1%96.jpg|thumb|Крещатик аянты XIX кылымдын 50-жылдарында]] XIX кылымдын 30-жылдарында бул жерде алгачкы жыгач үйлөр курулуп, 1850-жылдары таштан курулган үйлөр пайда болгон. Эң белгилүү украин жазуучусу Тарас Шевченко 1859-жылы ошол аймакта Кичи Житомир ({{Lang-uk|Мала Житомирська}}) менен Михаил көчөсүнүн ({{Lang-uk|Михайлівська}}) ортосундагы имаратта жашаган. XIX кылымдын ортосунан кийин өнүгүү тездик менен күчөдү, бул аймак бара-бара Кейиптин соода борборуна айланды, ал Орусиянын өнөр жай революциясы учурунда абдан дүркүрөп өсүп, Россия империясынын үчүнчү маанилүү шаарына айланды. 1871-жылга чейин ал Крещатик аянты деп аталган, ал жергиликтүү базардын жана элдик оюн-зооктун орду болгон. 1876-жылы бул жерде Кейип шаардык Думасынын имараты курулуп, Дума аянты деп аталган. Орусия империясында курулган биринчи электрдик трамвай (1892-жылы ачылган) Кейип трамвайынын линиясы 1894-жылы аянтка жеткен. [[File:Kiev_Duma_building_postcard.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kiev_Duma_building_postcard.jpg|thumb|ХХ кылымдын башындагы орус ачык каты, анда Дума ачнты сүрөттөлгөн, аянт ошол кезде ушундай аталган. Ортодо Кейип шаардык Думасы көрүнөт.]] 1913-жылы шаардык Думанын алдында Пётр Столыпинге (1911-жылы Кейипте өлтүрүлгөн) эстелик тургузулган жана ал империянын ичиндеги төңкөрүштүк согуштун таңында, 1917-жылдын мартына чейин ошол жерде турган. === Кеңеш доору === 1919-жылы аянт Кеңеш аянты деп өзгөртүлгөн. 1935-жылдан тартып КСРБнин Жогорку Кеңешинин биринчи төрагасы Михаил Калининдин урматына Калинин аянты ({{Lang-uk|Площа Калініна}}) деп аталган. [[File:Kyiv-city-duma-1941.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kyiv-city-duma-1941.jpg|thumb|Аянттын көп бөлүгү Экинчи дүйнөлүк согушта талкаланган.]] [[File:Kalinin_Square_(Maidan_Nezalezhnosti)_1975.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalinin_Square_(Maidan_Nezalezhnosti)_1975.jpg|thumb|Кеңеш Бирлигинин кезинде аянт Калинин аянты деп да аталган]] Согуштан кийинки алгачкы эки жылда аянт толугу менен кайра курулган. Ал архитектуралык жактан жаңы курулган Крещатик менен типтүү (ал мезгил үчүн) неоклассикалык сталиндик архитектурада бириктирилген. Аянтта жайгашкан көп кабаттуу сааты менен жаңы курулган Киев борбордук почтасы жана профсоюздар үйү абдан белгилүү жана шаардын борборунун сүрөттөрүндө көп кездешет. 1976-77-жылдары метро курулушунун бир бөлүгү катары аянттын көп бөлүгү кайрадан курулуп, Октябрь революциясынын аянты ({{lang-uk|Площа Жовтневої Революції}}) деп өзгөртүлгөн. Реконструкция учурунда [[Октябрь революциясы|Октябрь революциясынын]] 60 жылдыгына карата кубисттик стилдеги ири эстелик жана фонтандардын татаал ансамбли орнотулган. Кеңеш мезгилинде аянт 1-майга (1969-жылга чейин), [[Жеңиш Күнү|Жеңиш күнүнө]] жана Октябрь революциясына карата демонстрациялар жана параддар үчүн колдонулган. === Эгемен Украина === [[File:Велелюдний_мітинг_на_Майдані_Незалежності,_1990-і_роки.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%96_%D0%9D%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%96,_1990-%D1%96_%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B8.JPG|thumb|1990-жылдардын башында Эгемендик Майданында Украинанын эгемендигин колдогон жолугушуу]] [[File:Майдан_Незалежності_(літо_2013)_(13744216504).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%96_(%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%BE_2013)_(13744216504).jpg|thumb|Институт көчөсүндөгү көпүрөнүн көрүнүшү ("Асман жүз көпүрөсү")]] 1991-жылы Украина эгемендикке чыккандан кийин аянтка азыркы аталышы берилген. Эркиндик аянты ({{Lang-uk|Площа Свободи}}) деген атаандаш сунуш ошол учурда жана кийинки жылдары көтөрүлгөн, бирок Украинанын эгемендигин эскерген учурдагы аталыш азыр аянт менен бекем байланышкан. 2001-жылы аянт "Украина Кучмасыз" массалык нааразылык акциясынын негизги борбору болгондуктан, Кейиптин ошол кездеги мэри Александр Омельченко бул аймакта жаңы масштабдуу курулуш иштерин жүргүзүүнү буйрук кылган. Аянт курулуш иштери үчүн тосулуп, митингчилер үчүн жеткиликсиз болуп калды жана көптөгөн байкоочулар шаар мэринин буйругу менен долбоордун негизги максаты митингдерди үзгүлтүккө учуратуу болгонун айтышты<ref>[https://web.archive.org/web/20060610044500/http://www.golosievo.kiev.ua/news_city.php?id=888 :: Голосiїв-Інформ ::]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070309215431/http://www.pravda.com.ua/news/2005/2/25/2077.htm Українська правда]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070313164036/http://fpk.org.ua/index.php?page=53&id=165&lang=1 Форум Спасения Киева: Новости]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070310194038/http://old.urpsobor.org.ua/ivp/public/su080903.htm Інститут відкритої політики - Публікації]</ref>, өзгөчө Украинанын бардык аймактарында жергиликтүү бийлик органдары ушундай тактиканы колдонушкан. Курулуштан кийин көптөгөн фонтандары бар аянттын эски тааныш көрүнүшү бир топ өзгөрүп, аянттын жаңы көрүнүшүнө коомчулуктун реакциясы алгач аралаш болгон<ref>Aristova, Natalia. "Maidan Nezalezhnosti: Everything will be not so" in ''[[Zerkalo Nedeli]]'', 15–21 June 2006. Available in [http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/397/35063 Russian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311134047/http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/397/35063|date=11 March 2007}} and [http://www.zn.kiev.ua/nn/show/397/35063/ in Ukrainian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060526011251/http://www.zn.kiev.ua/nn/show/397/35063/|date=26 May 2006}}</ref>. Бирок, азыр аянттагы Кейиптин легендарлуу негиздөөчүлөрү Кий, Щек, Хорив жана Лыбеддин эстелиги, фольклордук баатыр козак Мамай, шаардын тарыхый коргоочусу Архангел Михаил, ошондой эле заманбап ойлоп табуу, Украинанын көз карандысыздыгын эскерген Эгемендик монументинин жеңиш колонкасын басып өткөн коргоочу кудай Берегиня жана көптөгөн айнек куполдор заманбап шаардын борборунун бөлүгү катары оңой таанылат. Аянттын астында мурда киевдиктер "Труба" деп атаган эски жана эскирген ири жер астындагы өтмөктүн ордуна негизинен жер астындагы "Глобус" соода борбору курулган. Профсоюздар үйү 2014-жылдын февралындагы өрт учурунда катуу жабыркаган, ошондуктан кийинчерээк реконструкциядан өткөн. Аянттын келечектеги өнүгүүсү эски Украина мейманканасын (мурдагы "Москва" мейманканасы) бузуп, анын ордуна 68 кабаттуу жаңы имарат курууну камтыйт. Орусия-Украина согушунда 2026-жылдын 16-мартында орусиялык чабуул учурунда дрон аянтка кулаган<ref>{{Cite web|title=Russia targets Kyiv at rush hour, kills 3 across Ukraine|date=2026-03-16|url=https://www.france24.com/en/live-news/20260316-blasts-rock-kyiv-in-rare-daytime-russian-attack-afp|website=France 24|access-date=2026-03-16}}</ref>. == Саясий иштиктүүлүктүн белгиси == Кейиптин борбордук аянты болгон Майдан кеңештик доор аяктагандан кийин коомдук-саясий ишмердүүлүктүн борбору болуп калды. 1990-жылдын күзүндө студенттердин нааразылык акциялары жана Майдандагы Граниттеги төңкөрүш деп аталган ачкачылык акциялары Украина КСР Министрлер Кабинетинин Төрагасы Виталий Масолдун бошонумга кетишине алып келди<ref>[http://m.day.kyiv.ua/en/article/day-after-day/lesson-revolution-granite The lesson of the Revolution on Granite], [[Den (newspaper)|Den]] (4 October 2016)</ref><ref>[http://www.istpravda.com.ua/artefacts/2013/10/2/137246/#0 "Revolution on Granite". Photos of October 1990], [[Ukrayinska Pravda]] (accessdate: 11 November 2017)</ref>. [[File:Найбільша_демонстрація_акції_Україна_без_Кучми.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%8F_%D0%B0%D0%BA%D1%86%D1%96%D1%97_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7_%D0%9A%D1%83%D1%87%D0%BC%D0%B8.jpg|thumb|Кучмасыз Украинанын катышуучулары аянтта, 2001-жылдын февралы]] [[File:Kyiv_-_Pomarancheva_Revolution_231104.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kyiv_-_Pomarancheva_Revolution_231104.jpg|thumb|2004-жылдын ноябрындагы Кызгылт сары революция учурундагы Майдандын көрүнүшү]] 2000-жылдары бул аянтта Украинадагы Кучмасыз Украина жана Кызгылт сары төңкөрүш сыяктуу эң ири саясий нааразычылык акциялары өткөн. 2004-жылдын аягындагы Кызгылт сары революция учурунда Эгемендик Майданы дүйнөлүк маалымат каражаттарында чагылдырылган, анткени жүз миңдеген митингчилер аянтка жана жакынкы көчөлөргө чогулуп, бир нече жума бою чатырларды тигип, суукка жана карга чыдашкан. Ошол кездеги көрүнүктүү активисттердин бири Параска Королюк болду. Шайлоодогу алдамчылыкка каршы нааразычылык акциялары Украинанын Жогорку соту тарабынан оппозициялык талапкер Виктор Ющенко жеңип чыккан президенттик шайлоонун кошумча туру дайындалышына алып келди. Украинанын президенти болуп шайлангандан кийин, парламентте расмий ант бергенден кийин, Ющенко өзүнүн көптөгөн тарапташтарынын алдында Эгемендик Майданында эл алдында ант берди. Кызгылт сары революциядан кийин Эгемендик Майданы саясий митингчилерди тартууну улантууда. Саясий талапкерлердин массалык митингдери көпчүлүктү өзүнө тартты, анын ичинде 2009-жылы "Ата Мекен" партиясынын ({{Lang-uk|Партія "Батьківщина"}}) съезди (анын жүрүшүндө Юлия Тимошенко президенттикке талапкер болуп көрсөтүлгөн) 200 миңге жакын адамды аянтка чогулткан. Аянт 2013-жылдын ноябрында башталган Евромайдан нааразычылык акцияларынын орду болуп, зордук-зомбулук кагылышууларга, өрттөргө өтүп, Февраль Кадыр төңкөрүшү менен аяктаган<ref>[http://www.kyivpost.com/content/ukraine/euromaidan-rallies-in-ukraine-live-updates-332341.html Live updates of the protests], [[Kyiv Post]] (27, 28 & 29 November 2013) [http://www.euronews.com/2013/11/26/students-in-ukraine-threaten-indefinite-national-strike/ Students in Ukraine threaten indefinite national strike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202223517/http://www.euronews.com/2013/11/26/students-in-ukraine-threaten-indefinite-national-strike/|date=2 December 2013}}, [[Euronews]] (26 November 2013) [https://www.pravda.com.ua/articles/2013/11/27/7003276/ Students from various cities across Ukraine are joining the protests], [[Ukrayinska Pravda]] (27 November 2013) [http://www.euronews.com/2013/11/27/protests-continue-in-kyiv-ahead-of-vilnius-eu-summit/ Protests continue in Kyiv ahead of Vilnius EU summit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202204956/http://www.euronews.com/2013/11/27/protests-continue-in-kyiv-ahead-of-vilnius-eu-summit/|date=2 December 2013}}, [[Euronews]] (27 November 2013) [https://www.rferl.org/a/ukraine-protests-generational-divide/25182439.html In Ukraine, Protests Highlight 'Generational Rift' ], [[Radio Free Europe/Radio Liberty]] (27 November 2013) [http://www.euronews.com/2013/11/29/ukraine-tension-in-kyiv-as-pro-and-anti-government-protesters-hold-rallies/ Ukraine: tension in Kyiv as pro and anti government protesters hold rallies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813143241/https://www.euronews.com/2013/11/29/ukraine-tension-in-kyiv-as-pro-and-anti-government-protesters-hold-rallies|date=13 August 2020}}, [[Euronews]] (29 November 2013) [http://au.news.yahoo.com/world/a/20081107/ukraine-opposition-demands-leader-resign-after-eu-snub/ Ukraine opposition demands leader resign after EU snub] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204011730/http://au.news.yahoo.com/world/a/20081107/ukraine-opposition-demands-leader-resign-after-eu-snub/|date=4 December 2013}}, [[Seven News]] (30 November 2013)</ref>. Аянт 2013-жылдын 1-декабрынан бери күнү-түнү нааразычылык акциясына чыккандар менен капталган. 2014-жылдын 27-январында Украина полициясы Кейиптин борборундагы чоң жасалма "Жаңы жылдык балатынын" алкагынан асылып өлүп калган Батыш Украинадан келген 55 жаштагы эркек табылганын билдирди. Сөөктү Кейиптин Эгемендик Майданындагы конус формасындагы түтүкчөлүү болот конструкциянын ичинен илинген абалда табышкан. Өкмөткө каршылыктын символуна айланган дарак ошол учурда камактагы оппозиция лидери Юлия Тимошенконун плакаты менен кооздолгон жана президент Виктор Януковичке каршы граффити менен жазылган<ref name="Reuters- dead man">{{cite news|title=Dead man found hanging on Kiev's Independence Square - police|url=http://www.reuters.com/article/us-ukraine-tree-idUSBREA0Q0RK20140127|access-date=31 January 2014|newspaper=Reuters|date=27 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170315174412/http://www.reuters.com/article/us-ukraine-tree-idUSBREA0Q0RK20140127|archive-date=15 March 2017}}</ref><ref name="Legge- Dead man">{{cite news|last=Legge|first=James|title=Ukraine protests: Man found dead hanging in Kiev's Independence Square|url=http://www.independent.co.uk/news/world/europe/ukraine-protests-police-forced-to-abandon-kiev-conference-centre-to-opposition-as-presidents-latest-9090559.html|newspaper=The Independent|date=28 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170315183447/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/ukraine-protests-police-forced-to-abandon-kiev-conference-centre-to-opposition-as-presidents-latest-9090559.html|archive-date=15 March 2017}}</ref><ref name="Kyiv Post">{{cite news|title=Police: Dead body found hanging on New Year tree in Kyiv|url=https://www.kyivpost.com/content/kyiv/police-dead-body-found-hanging-on-new-year-tree-in-kyiv-335669.html|access-date=31 January 2014|newspaper=Kyiv Post|date=27 January 2014}}</ref>. Кийинки айдагы Кадыр төңкөрүшү 100дөн ашык адамдын өлүмүнө алып келди<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-31548896 Ukraine accuses Russia over Maidan 2014 killings], [[BBC News]] ( 20 February 2015)</ref>. Орусия Украинага басып киргенден бери аянтта согушта курман болгондорду эскерүү үчүн убактылуу мемориал орнотулган. 2025-жылы аянтта Орусиянын туткунунда шектүү жагдайда каза болгон журналист Виктория Рощинаны акыркы сапарга узатуу зыйнаты өткөн. == Жер белгилери == === Бүгүнкү === * Киевдин негиздөөчүлөрүнүн монументи * Эгемендик монументи, 1991-жылы Украинанын эгемендигин эскерген жеңиш колоннасы, Берегиниянын коргоочусу тарабынан көтөрүлгөн * Лядь дарбазасы === Мурдагы === * Пётр Столыпин монументи * Карл Маркс бюсту * Улуу Октябрь (Ленин) монументи === Маанилүү имараттар === * Глобус жер астындагы соода борбору * Украина улуттук музыкалык академиясы, 2025-жылдын декабрына чейин бул консерватория орус композитору Петр Ильич Чайковскийдин ысымы менен аталган<ref name="KC312nazvi">{{Cite web|url=https://life.pravda.com.ua/culture/nacionalnu-muzichnu-akademiyu-ukrajini-pereymenuvali-chaykovskogo-pribrali-z-nazvi-312339/|title=Tchaikovsky's name was removed from the name of the National Academy of Music|website=[[Ukrainska Pravda - Zhyttia]]|date=31 December 2023|access-date=31 December 2023|language=Ukrainian}}</ref> * Украина мейманканасы * Украинанын профсоюздар федерациясынын имараты * Борбордук почта * Майдан музейинин маалыматтык-көргөзмө борбору == Галереясы == {{Gallery|File:October Revolution Square, September 1991.jpg|Москва мейманканасынан Майдандын көрүнүшү, 1991-жылдын сентябры (1991-жылдын августундагы Украинанын эгемендик декларациясынан кийин).|File:Maidan Nezalezhnosti3.jpg|Эгемендик Майданы, 2013-жыл, Евромайданга чейин.|File:Maidan Nezalezhnosti 20190505-3.jpg|Эгемендик Майданы, 2019-жыл, Евромайдандан кийин.|File:17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74348.jpg|Асман жүзү каармандарынын аллеясынын үстүндөгү гүл сааты|File:17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74361.jpg|Глобус соода борборунун үстүндөгү жөө жүргүнчүлөр галереясы|||||title=|width=180|height=130|align=center}} == Белгилери == [[Категория:Украина]] [[Категория:Киев]] [[Категория:Архитектура]] rc9f9q3g8pxs3o7z88m5m049cs8g80c 651563 651562 2026-08-25T07:39:36Z Artelow 2286 651563 wikitext text/x-wiki {{Аянт |Аталышы = Эгемендик Майданы |Расмий аталышы = {{lang-uk|Майдан Незалежності}} |Сүрөт = 17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74346.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = Аянттын көрүнүшү (2005) |Өлкө = Украина |Шаар = Киев |Район = Шевченко району |Мурунку аталышы = 1876-жылга чейин — Крещатиr аянты<br> 1919-жылга чейин — Дума аянты<br> 1935-жылга чейин — Совет аянты<br> 1941-жылга чейин — Калинин аянты<br> 1943-жылга чейин — 19-сентябрь аянты<br> 1977-жылга чейин — Калинин аянты<br> 1991-жылга чейин — Октябрь революциясы аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = Украина көз карандысыздыгын алгандыгынын ураматына |Жакын жерде жайгашкан = Хрещатик көчөсү, Украина мейманканасы, Архитектуралык монумент (Көз карандысыздык стеласы) |Метро станциясы = "Майдан Незалежності", "Хрещатик" |Автобус = [[Файл:UA road sign 5.45.1.svg|15px]] 24, 62, 110, 111, 114 |Трамвай = [[Файл:UA road sign 5.46.1.svg|15px]] 11, 12, 14, 16, 19 (1892 — 1944) |Троллейбус = [[Файл:UA road sign 5.47.1.svg|15px]] 6, 16, 18 |Аялдамалар = "Майдан Незалежності", "Вулиця Інститутська" |lat_dir = N |lat_deg = 50 |lat_min = 27 |lat_sec = 00 |lon_dir = E |lon_deg = 30 |lon_min = 31 |lon_sec = 27 |region = UA-30 |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Киев |Викиказына = Maidan Nezalezhnosti }} '''Эгемендик Майданы''' ({{lang-uk|Майдан Незалежності}}) — [[Украина|Украинанын]] борбору [[Киев|Киевдин]] борбордук аянты<ref>Kyiv: Encyclopedic Handbook. Main Edition of Ukrainian Soviet Encyclopedia. Kyiv 1982</ref>. Шаардын башкы аянттарынын бири, [[Шевченко району|Шевченко районундагы]] Крещатик көчөсүндө жайгашкан. Аянтта Эгемендик монументи орнотулган. XIX кылымда аянтта шаардык кеңештин жана дворяндар жыйынынын имараттары болгон. 1990-жылы Украинанын эгемендик кыймылы башталгандан бери аянт саясий көчө жыйындардын салттуу орду болуп келген, анын ичинде төрт масштабдуу радикалдуу нааразылык акциялары болгон: 1990-жылдагы студенттердин Граниттеги төңкөрүшү, 2001-жылдагы Кучмасыз Украина, 2004-жылдагы Кызгылт сары төңкөрүш жана 2013-14-жылдардагы [[Евромайдан]]<ref>[https://www.businessinsider.com/why-ukraine-is-so-important-2014-1 Why Ukraine Is so Important - Business Insider]</ref><ref>[https://books.google.kg/books?id=2DI9DwAAQBAJ&dq=%22Revolution+on+Granite%22+Ukraine&pg=PA154&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Process of Politicization: How Much Politics Does a Society Need? - Google Books]</ref><ref>[https://www.opendemocracy.net/en/where-does-key-to-political-change-in-post-soviet-space-lie/ Where does the key to political change lie in the post-Soviet space?]</ref>. Майдан ошондой эле саясий эмес көргөзмөлөр жана иш-чаралар үчүн үзгүлтүксүз аянтча болуп саналат; бирок, 2014-жылдан бери алардын көпчүлүгү София аянтына же башка жерге көчүрүлдү, анткени Евромайдан учурунда адамдар өлтүрүлгөн жерде көңүл ачуу орунсуз деп эсептелген. Айрыкча, Ыйык Кеч жарманкелери жана Жаңы жылдык майрамдар София аянтына көчүрүлдү<ref>{{cite web|url=https://tyzhden.ua/News/150773|script-title=uk:Київська влада оприлюднила план святкування Нового року та Різдва|language=uk|trans-title=Kyiv government published the plan of New Year and Christmas celebrations|date=6 November 2015|publisher=Тиждень.ua|access-date=14 January 2019|quote=But, like in previous year, considering the events of winter of 2013-2014, no celebrations are planned on Maidan Nezalezhnosti.}}</ref>. Мындан тышкары, Орусиянын Украинага басып кирүүсүнөн бери аянтта жаңжалда курман болгондорду эскерүү үчүн убактылуу мемориалдык эстелик да бар<ref name="apnews.com">{{Cite web|date=2024-11-18|title=A makeshift memorial grows in Ukraine's capital after 1,000 days of war|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-memorial-flags-825f56c9c80c0906b3dc7d0cc3eba959|access-date=2024-11-18|website=Associated Press|language=en}}</ref>. == Аталыштары == Аянт азыркы аталышын 1991-жылдын 26-августунда, Украинанын эгемендиги жарыялангандан эки күндөн кийин, Кеңеш Бирлиги кулаганда алган. Майдан — украинче сөз болуп, "аянт, ачык мейкиндик" дегенди билдирет, анын эквиваленттери Жакынкы Чыгыш жана Түштүк Азияда шаардагы же ага жакын жердеги ачык мейкиндикти билдирүү үчүн кеңири колдонулат, ал параддык аянтча же коомдук жолугушуулар сыяктуу иш-чаралар үчүн колдонулат. Ал персче meydan (meydân; "шаар аянты" же "борбордук чогулуш жери") деген сөздөн келип чыккан. Авестача ''{{lang|ae-Latn|maiδya}}'', санскритче {{lang|sa|मध्य}} (''madhya'') жана латынча ''{{lang|la|medius}}'' салыштырып көрүңүз. Сөз ошондой эле кырым-татар, [[Гагауз тили|гагауз]] жана [[Түрк тили|түрк]] ''meydan'' сыяктуу коңшу түрк тилдерине да кирген, алар украин тилине кирүү булактары болушу мүмкүн. ''Эгемендик Майданы'' — Кейиптеги украин тилинде "Майдан" деп расмий түрдө белгиленген жалгыз майдан; орус тилинде да ушундай. Киевдин калган бардык аянттары "Площа" (площа – кеңеш бийликтин учурунда колдонулган "аянт" үчүн жергиликтүү жана кеңири таралган украин сөзү). Аянттын аталыштарынын хронологиясы: * 1869 — Крещатик аянты ({{lang-uk|Хрещатицька площа}}) * 1876 — Дума аянты ({{lang-uk|Думська площа}}) * 1919 — Кеңеш аянты ({{lang-uk|Радянська площа}}) * 1935 — Калинин аянты ({{lang-uk|Площа Калініна}}) * 1941 — Дума аянты ({{lang-uk|Думська площа}}) * 1943 — Калинин аянты ({{lang-uk|Площа Калініна}}) * 1977 — Октябрь Революциясынын аянты ({{lang-uk|Площа Жовтневої Революції}}) * 1991-жылдан бери — Эгемендик Майданы ({{lang-uk|Майдан Незалежності}}) Эгемендик Майданы деп аталган шаар аянттары [[Хмельницкий|Хмельницкийде]]<ref>{{coord|49.419|N|26.979|E|}}, мурдагы "Ленин аянты" ({{lang|uk|площа Леніна}}, 1967).</ref> жана [[Сумы|Сумыда]] да кездешет.<ref>{{coord|50.912|N|34.804|E|}}, мурдагы "Ленин аянты" ({{lang|uk|площа Леніна}}, 1970).</ref> [[Кропивницкий|Кропивницкийде]], [[Кременчуг|Кременчукта]] жана [[Одесса|Одессада]] "Эгемендик аянты" ({{lang-uk|Площа Незалежності}}) деп аталган бар ("аянт" үчүн майданды эмес, площаны колдонуу). == Жайлаштыруусу == [[File:17-07-02-Maidan_Nezalezhnosti_RR74423.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:17-07-02-Maidan_Nezalezhnosti_RR74423.jpg|thumb|Эгемендик Майданындагы троллейбус аялдамасы]] Эгемендик Майданы — Крещатиктин боюнда, көчөнүн түндүк-чыгыш аягына жакын жайгашкан үч аянттын бири. Ал Крещатиктин акыркы учу болгон Европа аянтына жакын жайгашкан. Аянтты экиге бөлүп турган Крещатик көчөсүнөн башка дагы бир нече көчөлөр аянтка алып барат. Алардын арасында Архитектор Городецкий, Институт, Михаил, Костёл, Кичи Житомир, София жана Борис Гринченко көчөлөрү, ошондой эле Тараса Шевченко көчөсү бар. Аянттын өзү көп деңгээлдүү жай. Жердин деңгээлинде Крещатиктин кесилиши жайгашкан, ал Институт көчөсү ({{Lang-uk|Інститутська вулиця}}) жана Михаил көчөсүн ({{Lang-uk|Михайлівська вулиця}}) бөлүп турат. Аянттын астында Кейип метросунун Оболонь-Теремки линиясы жана анын Эгемендик Майданы бекети жайгашкан. Ошондой эле аянттын астында "Глобус" соода борбору жайгашкан. == Тарыхы == === Эрте тарыхы === [[File:Kiow_map_by_Melenskyi_(General_plan)_1803_(detail,_Nanny-goat_bog).png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kiow_map_by_Melenskyi_(General_plan)_1803_(detail,_Nanny-goat_bog).png|thumb|Андрей Меленскийдин 1803-жылдагы картасында "Эчки сазы" деп белгиленген аянттын азыркы аянты]] Х кылымга чейин келечектеги аянттын орду, ошондой эле Крещатиктин калган бөлүгү Перевесище деп аталган. Ал Киев шаарынын түштүгүндө жайгашкан, андан ары [[Днепр]] дарыясынын боюндагы Үңкүр монастырынын (Киев-Печёра) аймактары жайгашкан. Бийик шаарга алып баруучу София көчөсүнүн төмөнкү четинде Эски Кейиптин (Ярослав шаарынын) үч негизги дарбазасынын бири Лядь дарбазасы, калган экөө Алтын дарбаза жана Жөөт дарбазасы болгон. Ал дарбазалар 1151-жылы да эскертилген жана алардын айланасында шаардын поляк калкы Лацка-Слобода жашаган. Лядь дарбазасы 1240-жылы [[Бату|Батый хандын]] моңгол кошууну тарабынан шаарга кол салуу учурунда талкаланган. XVIII кылымда жаңы Печер дарбазасы курулган, ал 1833-жылга чейин турган. XIX кылымдын башына чейин бул жер Эчки Сазы ({{Lang-uk|Козине Болото}}) деп аталган төмөн жайгашкан бош жер болгон. [[File:Майдан_1850і.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD_1850%D1%96.jpg|thumb|Крещатик аянты XIX кылымдын 50-жылдарында]] XIX кылымдын 30-жылдарында бул жерде алгачкы жыгач үйлөр курулуп, 1850-жылдары таштан курулган үйлөр пайда болгон. Эң белгилүү украин жазуучусу Тарас Шевченко 1859-жылы ошол аймакта Кичи Житомир ({{Lang-uk|Мала Житомирська}}) менен Михаил көчөсүнүн ({{Lang-uk|Михайлівська}}) ортосундагы имаратта жашаган. XIX кылымдын ортосунан кийин өнүгүү тездик менен күчөдү, бул аймак бара-бара Кейиптин соода борборуна айланды, ал Орусиянын өнөр жай революциясы учурунда абдан дүркүрөп өсүп, Россия империясынын үчүнчү маанилүү шаарына айланды. 1871-жылга чейин ал Крещатик аянты деп аталган, ал жергиликтүү базардын жана элдик оюн-зооктун орду болгон. 1876-жылы бул жерде Кейип шаардык Думасынын имараты курулуп, Дума аянты деп аталган. Орусия империясында курулган биринчи электрдик трамвай (1892-жылы ачылган) Кейип трамвайынын линиясы 1894-жылы аянтка жеткен. [[File:Kiev_Duma_building_postcard.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kiev_Duma_building_postcard.jpg|thumb|ХХ кылымдын башындагы орус ачык каты, анда Дума ачнты сүрөттөлгөн, аянт ошол кезде ушундай аталган. Ортодо Кейип шаардык Думасы көрүнөт.]] 1913-жылы шаардык Думанын алдында Пётр Столыпинге (1911-жылы Кейипте өлтүрүлгөн) эстелик тургузулган жана ал империянын ичиндеги төңкөрүштүк согуштун таңында, 1917-жылдын мартына чейин ошол жерде турган. === Кеңеш доору === 1919-жылы аянт Кеңеш аянты деп өзгөртүлгөн. 1935-жылдан тартып КСРБнин Жогорку Кеңешинин биринчи төрагасы Михаил Калининдин урматына Калинин аянты ({{Lang-uk|Площа Калініна}}) деп аталган. [[File:Kyiv-city-duma-1941.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kyiv-city-duma-1941.jpg|thumb|Аянттын көп бөлүгү Экинчи дүйнөлүк согушта талкаланган.]] [[File:Kalinin_Square_(Maidan_Nezalezhnosti)_1975.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kalinin_Square_(Maidan_Nezalezhnosti)_1975.jpg|thumb|Кеңеш Бирлигинин кезинде аянт Калинин аянты деп да аталган]] Согуштан кийинки алгачкы эки жылда аянт толугу менен кайра курулган. Ал архитектуралык жактан жаңы курулган Крещатик менен типтүү (ал мезгил үчүн) неоклассикалык сталиндик архитектурада бириктирилген. Аянтта жайгашкан көп кабаттуу сааты менен жаңы курулган Киев борбордук почтасы жана профсоюздар үйү абдан белгилүү жана шаардын борборунун сүрөттөрүндө көп кездешет. 1976-77-жылдары метро курулушунун бир бөлүгү катары аянттын көп бөлүгү кайрадан курулуп, Октябрь революциясынын аянты ({{lang-uk|Площа Жовтневої Революції}}) деп өзгөртүлгөн. Реконструкция учурунда [[Октябрь революциясы|Октябрь революциясынын]] 60 жылдыгына карата кубисттик стилдеги ири эстелик жана фонтандардын татаал ансамбли орнотулган. Кеңеш мезгилинде аянт 1-майга (1969-жылга чейин), [[Жеңиш Күнү|Жеңиш күнүнө]] жана Октябрь революциясына карата демонстрациялар жана параддар үчүн колдонулган. === Эгемен Украина === [[File:Велелюдний_мітинг_на_Майдані_Незалежності,_1990-і_роки.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%96_%D0%9D%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%96,_1990-%D1%96_%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B8.JPG|thumb|1990-жылдардын башында Эгемендик Майданында Украинанын эгемендигин колдогон жолугушуу]] [[File:Майдан_Незалежності_(літо_2013)_(13744216504).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%96_(%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%BE_2013)_(13744216504).jpg|thumb|Институт көчөсүндөгү көпүрөнүн көрүнүшү ("Асман жүз көпүрөсү")]] 1991-жылы Украина эгемендикке чыккандан кийин аянтка азыркы аталышы берилген. Эркиндик аянты ({{Lang-uk|Площа Свободи}}) деген атаандаш сунуш ошол учурда жана кийинки жылдары көтөрүлгөн, бирок Украинанын эгемендигин эскерген учурдагы аталыш азыр аянт менен бекем байланышкан. 2001-жылы аянт "Украина Кучмасыз" массалык нааразылык акциясынын негизги борбору болгондуктан, Кейиптин ошол кездеги мэри Александр Омельченко бул аймакта жаңы масштабдуу курулуш иштерин жүргүзүүнү буйрук кылган. Аянт курулуш иштери үчүн тосулуп, митингчилер үчүн жеткиликсиз болуп калды жана көптөгөн байкоочулар шаар мэринин буйругу менен долбоордун негизги максаты митингдерди үзгүлтүккө учуратуу болгонун айтышты<ref>[https://web.archive.org/web/20060610044500/http://www.golosievo.kiev.ua/news_city.php?id=888 :: Голосiїв-Інформ ::]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070309215431/http://www.pravda.com.ua/news/2005/2/25/2077.htm Українська правда]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070313164036/http://fpk.org.ua/index.php?page=53&id=165&lang=1 Форум Спасения Киева: Новости]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070310194038/http://old.urpsobor.org.ua/ivp/public/su080903.htm Інститут відкритої політики - Публікації]</ref>, өзгөчө Украинанын бардык аймактарында жергиликтүү бийлик органдары ушундай тактиканы колдонушкан. Курулуштан кийин көптөгөн фонтандары бар аянттын эски тааныш көрүнүшү бир топ өзгөрүп, аянттын жаңы көрүнүшүнө коомчулуктун реакциясы алгач аралаш болгон<ref>Aristova, Natalia. "Maidan Nezalezhnosti: Everything will be not so" in ''[[Zerkalo Nedeli]]'', 15–21 June 2006. Available in [http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/397/35063 Russian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311134047/http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/397/35063|date=11 March 2007}} and [http://www.zn.kiev.ua/nn/show/397/35063/ in Ukrainian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060526011251/http://www.zn.kiev.ua/nn/show/397/35063/|date=26 May 2006}}</ref>. Бирок, азыр аянттагы Кейиптин легендарлуу негиздөөчүлөрү Кий, Щек, Хорив жана Лыбеддин эстелиги, фольклордук баатыр козак Мамай, шаардын тарыхый коргоочусу Архангел Михаил, ошондой эле заманбап ойлоп табуу, Украинанын көз карандысыздыгын эскерген Эгемендик монументинин жеңиш колонкасын басып өткөн коргоочу кудай Берегиня жана көптөгөн айнек куполдор заманбап шаардын борборунун бөлүгү катары оңой таанылат. Аянттын астында мурда киевдиктер "Труба" деп атаган эски жана эскирген ири жер астындагы өтмөктүн ордуна негизинен жер астындагы "Глобус" соода борбору курулган. Профсоюздар үйү 2014-жылдын февралындагы өрт учурунда катуу жабыркаган, ошондуктан кийинчерээк реконструкциядан өткөн. Аянттын келечектеги өнүгүүсү эски Украина мейманканасын (мурдагы "Москва" мейманканасы) бузуп, анын ордуна 68 кабаттуу жаңы имарат курууну камтыйт. Орусия-Украина согушунда 2026-жылдын 16-мартында орусиялык чабуул учурунда дрон аянтка кулаган<ref>{{Cite web|title=Russia targets Kyiv at rush hour, kills 3 across Ukraine|date=2026-03-16|url=https://www.france24.com/en/live-news/20260316-blasts-rock-kyiv-in-rare-daytime-russian-attack-afp|website=France 24|access-date=2026-03-16}}</ref>. == Саясий иштиктүүлүктүн белгиси == Кейиптин борбордук аянты болгон Майдан кеңештик доор аяктагандан кийин коомдук-саясий ишмердүүлүктүн борбору болуп калды. 1990-жылдын күзүндө студенттердин нааразылык акциялары жана Майдандагы Граниттеги төңкөрүш деп аталган ачкачылык акциялары Украина КСР Министрлер Кабинетинин Төрагасы Виталий Масолдун бошонумга кетишине алып келди<ref>[http://m.day.kyiv.ua/en/article/day-after-day/lesson-revolution-granite The lesson of the Revolution on Granite], [[Den (newspaper)|Den]] (4 October 2016)</ref><ref>[http://www.istpravda.com.ua/artefacts/2013/10/2/137246/#0 "Revolution on Granite". Photos of October 1990], [[Ukrayinska Pravda]] (accessdate: 11 November 2017)</ref>. [[File:Найбільша_демонстрація_акції_Україна_без_Кучми.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%8F_%D0%B0%D0%BA%D1%86%D1%96%D1%97_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7_%D0%9A%D1%83%D1%87%D0%BC%D0%B8.jpg|thumb|Кучмасыз Украинанын катышуучулары аянтта, 2001-жылдын февралы]] [[File:Kyiv_-_Pomarancheva_Revolution_231104.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kyiv_-_Pomarancheva_Revolution_231104.jpg|thumb|2004-жылдын ноябрындагы Кызгылт сары революция учурундагы Майдандын көрүнүшү]] 2000-жылдары бул аянтта Украинадагы Кучмасыз Украина жана Кызгылт сары төңкөрүш сыяктуу эң ири саясий нааразычылык акциялары өткөн. 2004-жылдын аягындагы Кызгылт сары революция учурунда Эгемендик Майданы дүйнөлүк маалымат каражаттарында чагылдырылган, анткени жүз миңдеген митингчилер аянтка жана жакынкы көчөлөргө чогулуп, бир нече жума бою чатырларды тигип, суукка жана карга чыдашкан. Ошол кездеги көрүнүктүү активисттердин бири Параска Королюк болду. Шайлоодогу алдамчылыкка каршы нааразычылык акциялары Украинанын Жогорку соту тарабынан оппозициялык талапкер Виктор Ющенко жеңип чыккан президенттик шайлоонун кошумча туру дайындалышына алып келди. Украинанын президенти болуп шайлангандан кийин, парламентте расмий ант бергенден кийин, Ющенко өзүнүн көптөгөн тарапташтарынын алдында Эгемендик Майданында эл алдында ант берди. Кызгылт сары революциядан кийин Эгемендик Майданы саясий митингчилерди тартууну улантууда. Саясий талапкерлердин массалык митингдери көпчүлүктү өзүнө тартты, анын ичинде 2009-жылы "Ата Мекен" партиясынын ({{Lang-uk|Партія "Батьківщина"}}) съезди (анын жүрүшүндө Юлия Тимошенко президенттикке талапкер болуп көрсөтүлгөн) 200 миңге жакын адамды аянтка чогулткан. Аянт 2013-жылдын ноябрында башталган Евромайдан нааразычылык акцияларынын орду болуп, зордук-зомбулук кагылышууларга, өрттөргө өтүп, Февраль Кадыр төңкөрүшү менен аяктаган<ref>[http://www.kyivpost.com/content/ukraine/euromaidan-rallies-in-ukraine-live-updates-332341.html Live updates of the protests], [[Kyiv Post]] (27, 28 & 29 November 2013) [http://www.euronews.com/2013/11/26/students-in-ukraine-threaten-indefinite-national-strike/ Students in Ukraine threaten indefinite national strike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202223517/http://www.euronews.com/2013/11/26/students-in-ukraine-threaten-indefinite-national-strike/|date=2 December 2013}}, [[Euronews]] (26 November 2013) [https://www.pravda.com.ua/articles/2013/11/27/7003276/ Students from various cities across Ukraine are joining the protests], [[Ukrayinska Pravda]] (27 November 2013) [http://www.euronews.com/2013/11/27/protests-continue-in-kyiv-ahead-of-vilnius-eu-summit/ Protests continue in Kyiv ahead of Vilnius EU summit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202204956/http://www.euronews.com/2013/11/27/protests-continue-in-kyiv-ahead-of-vilnius-eu-summit/|date=2 December 2013}}, [[Euronews]] (27 November 2013) [https://www.rferl.org/a/ukraine-protests-generational-divide/25182439.html In Ukraine, Protests Highlight 'Generational Rift' ], [[Radio Free Europe/Radio Liberty]] (27 November 2013) [http://www.euronews.com/2013/11/29/ukraine-tension-in-kyiv-as-pro-and-anti-government-protesters-hold-rallies/ Ukraine: tension in Kyiv as pro and anti government protesters hold rallies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813143241/https://www.euronews.com/2013/11/29/ukraine-tension-in-kyiv-as-pro-and-anti-government-protesters-hold-rallies|date=13 August 2020}}, [[Euronews]] (29 November 2013) [http://au.news.yahoo.com/world/a/20081107/ukraine-opposition-demands-leader-resign-after-eu-snub/ Ukraine opposition demands leader resign after EU snub] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204011730/http://au.news.yahoo.com/world/a/20081107/ukraine-opposition-demands-leader-resign-after-eu-snub/|date=4 December 2013}}, [[Seven News]] (30 November 2013)</ref>. Аянт 2013-жылдын 1-декабрынан бери күнү-түнү нааразычылык акциясына чыккандар менен капталган. 2014-жылдын 27-январында Украина полициясы Кейиптин борборундагы чоң жасалма "Жаңы жылдык балатынын" алкагынан асылып өлүп калган Батыш Украинадан келген 55 жаштагы эркек табылганын билдирди. Сөөктү Кейиптин Эгемендик Майданындагы конус формасындагы түтүкчөлүү болот конструкциянын ичинен илинген абалда табышкан. Өкмөткө каршылыктын символуна айланган дарак ошол учурда камактагы оппозиция лидери Юлия Тимошенконун плакаты менен кооздолгон жана президент Виктор Януковичке каршы граффити менен жазылган<ref name="Reuters- dead man">{{cite news|title=Dead man found hanging on Kiev's Independence Square - police|url=http://www.reuters.com/article/us-ukraine-tree-idUSBREA0Q0RK20140127|access-date=31 January 2014|newspaper=Reuters|date=27 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170315174412/http://www.reuters.com/article/us-ukraine-tree-idUSBREA0Q0RK20140127|archive-date=15 March 2017}}</ref><ref name="Legge- Dead man">{{cite news|last=Legge|first=James|title=Ukraine protests: Man found dead hanging in Kiev's Independence Square|url=http://www.independent.co.uk/news/world/europe/ukraine-protests-police-forced-to-abandon-kiev-conference-centre-to-opposition-as-presidents-latest-9090559.html|newspaper=The Independent|date=28 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170315183447/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/ukraine-protests-police-forced-to-abandon-kiev-conference-centre-to-opposition-as-presidents-latest-9090559.html|archive-date=15 March 2017}}</ref><ref name="Kyiv Post">{{cite news|title=Police: Dead body found hanging on New Year tree in Kyiv|url=https://www.kyivpost.com/content/kyiv/police-dead-body-found-hanging-on-new-year-tree-in-kyiv-335669.html|access-date=31 January 2014|newspaper=Kyiv Post|date=27 January 2014}}</ref>. Кийинки айдагы Кадыр төңкөрүшү 100дөн ашык адамдын өлүмүнө алып келди<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-31548896 Ukraine accuses Russia over Maidan 2014 killings], [[BBC News]] ( 20 February 2015)</ref>. Орусия Украинага басып киргенден бери аянтта согушта курман болгондорду эскерүү үчүн убактылуу мемориал орнотулган. 2025-жылы аянтта Орусиянын туткунунда шектүү жагдайда каза болгон журналист Виктория Рощинаны акыркы сапарга узатуу зыйнаты өткөн. == Жер белгилери == === Бүгүнкү === * Киевдин негиздөөчүлөрүнүн монументи * Эгемендик монументи, 1991-жылы Украинанын эгемендигин эскерген жеңиш колоннасы, Берегиниянын коргоочусу тарабынан көтөрүлгөн * Лядь дарбазасы === Мурдагы === * Пётр Столыпин монументи * Карл Маркс бюсту * Улуу Октябрь (Ленин) монументи === Маанилүү имараттар === * Глобус жер астындагы соода борбору * Украина улуттук музыкалык академиясы, 2025-жылдын декабрына чейин бул консерватория орус композитору Петр Ильич Чайковскийдин ысымы менен аталган<ref name="KC312nazvi">{{Cite web|url=https://life.pravda.com.ua/culture/nacionalnu-muzichnu-akademiyu-ukrajini-pereymenuvali-chaykovskogo-pribrali-z-nazvi-312339/|title=Tchaikovsky's name was removed from the name of the National Academy of Music|website=[[Ukrainska Pravda - Zhyttia]]|date=31 December 2023|access-date=31 December 2023|language=Ukrainian}}</ref> * Украина мейманканасы * Украинанын профсоюздар федерациясынын имараты * Борбордук почта * Майдан музейинин маалыматтык-көргөзмө борбору == Галереясы == {{Gallery|File:October Revolution Square, September 1991.jpg|Москва мейманканасынан Майдандын көрүнүшү, 1991-жылдын сентябры (1991-жылдын августундагы Украинанын эгемендик декларациясынан кийин).|File:Maidan Nezalezhnosti3.jpg|Эгемендик Майданы, 2013-жыл, Евромайданга чейин.|File:Maidan Nezalezhnosti 20190505-3.jpg|Эгемендик Майданы, 2019-жыл, Евромайдандан кийин.|File:17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74348.jpg|Асман жүзү каармандарынын аллеясынын үстүндөгү гүл сааты|File:17-07-02-Maidan Nezalezhnosti RR74361.jpg|Глобус соода борборунун үстүндөгү жөө жүргүнчүлөр галереясы|||||title=|width=180|height=130|align=center}} == Белгилери == [[Категория:Украина]] [[Категория:Киев]] [[Категория:Архитектура]] hjg3z6780f1r03o9jktxaveyg5dlwzq 10 153583 651555 651085 2026-08-25T07:16:04Z Artelow 2286 651555 wikitext text/x-wiki {{Карточка |Аталышы = Аянт |from = {{{from|}}} |стиль_үстүндө = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |үстүндө = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |текст1 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|<small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}{{Карта/Бк|2|{{Координаттар менен карта|{{{lat_deg|}}}|{{{lat_min|}}}|{{{lat_sec|}}}|{{{lat_dir|}}}|{{{lon_deg|}}}|{{{lon_min|}}}|{{{lon_sec|}}}|{{{lon_dir|}}}}}}}</small>}} |белги2 = Өлкө |текст2 = {{#if: {{{Өлкө|}}} | {{Өлкө желеги|{{{Өлкө}}}}} }} |белги3 = Шаар |текст3 = {{{Шаар|}}} |белги4 = Район |текст4 = {{{Район|}}} |белги5 = Мурунку аталышы |текст5 = {{{Мурунку аталышы|}}} |белги6 = Аталышы кимдин урматына коюлган |текст6 = {{{Аталышы кимдин урматына коюлган|}}} |белги7 = Жакын жерде жайгашкан |текст7 = {{{Жакын жерде жайгашкан|}}} |текст8 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|}}}}} |label={{{Аталышы}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст8 = padding: 2px 4px 1px 4px; |башжазуу10 = {{#if: {{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Кыргызча аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} }} {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Категория:Арип боюнча аянттар]]}}<noinclude>{{Документация}}</noinclude> axmdqkxfba8b3jqu61hle93km1mnvck 651557 651555 2026-08-25T07:24:37Z Artelow 2286 651557 wikitext text/x-wiki {{Карточка |Аталышы = Аянт |from = {{{from|}}} |стиль_үстүндө = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |үстүндө = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |текст1 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|<small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}{{Карта/Бк|2|{{Координаттар менен карта|{{{lat_deg|}}}|{{{lat_min|}}}|{{{lat_sec|}}}|{{{lat_dir|}}}|{{{lon_deg|}}}|{{{lon_min|}}}|{{{lon_sec|}}}|{{{lon_dir|}}}}}}}</small>}} |белги2 = Өлкө |текст2 = {{#if: {{{Өлкө|}}} | {{Өлкө желеги|{{{Өлкө}}}}} }} |белги3 = Шаар |текст3 = {{{Шаар|}}} |белги4 = Район |текст4 = {{{Район|}}} |белги5 = Мурунку аталышы |текст5 = {{{Мурунку аталышы|}}} |белги6 = Аталышы кимдин урматына коюлган |текст6 = {{{Аталышы кимдин урматына коюлган|}}} |белги7 = Жакын жерде жайгашкан |текст7 = {{{Жакын жерде жайгашкан|}}} |башжазуу8 = Транспорт |белги9 = Метро станциясы |текст9 = {{{Метро станциясы|}}} |белги10 = Автобус |текст10 = {{{Автобус|}}} |белги11 = Трамвай |текст11 = {{{Трамвай|}}} |белги12 = Троллейбус |текст12 = {{{Троллейбус|}}} |белги13 = Аялдамалар |текст13 = {{{Аялдамалар|}}} |текст14 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст14 = padding: 2px 4px 1px 4px; |башжазуу15 = {{#if: {{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} }} {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Категория:Арип боюнча аянттар]]}}<noinclude>{{Документация}}</noinclude> qjy6xzc68nwh9qk2dkw8jni5hqx09yp 651559 651557 2026-08-25T07:29:42Z Artelow 2286 651559 wikitext text/x-wiki {{Карточка |Аталышы = Аянт |from = {{{from|}}} |стиль_үстүндө = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |үстүндө = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |текст1 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|<small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}{{Карта/Бк|2|{{Координаттар менен карта|{{{lat_deg|}}}|{{{lat_min|}}}|{{{lat_sec|}}}|{{{lat_dir|}}}|{{{lon_deg|}}}|{{{lon_min|}}}|{{{lon_sec|}}}|{{{lon_dir|}}}}}}}</small>}} |белги2 = Өлкө |текст2 = {{#if: {{{Өлкө|}}} | {{Өлкө желеги|{{{Өлкө}}}}} }} |белги3 = Шаар |текст3 = {{{Шаар|}}} |белги4 = Район |текст4 = {{{Район|}}} |белги5 = Мурунку аталышы |текст5 = {{{Мурунку аталышы|}}} |белги6 = Аталышы кимдин урматына коюлган |текст6 = {{{Аталышы кимдин урматына коюлган|}}} |белги7 = Жакын жерде жайгашкан |текст7 = {{{Жакын жерде жайгашкан|}}} |башжазуу8 = {{#if:{{{Метро станциясы|}}}{{{Автобус|}}}{{{Трамвай|}}}{{{Троллейбус|}}}{{{Аялдамалар|}}}|Транспорт}} |белги9 = Метро станциясы |текст9 = {{{Метро станциясы|}}} |белги10 = Автобус |текст10 = {{{Автобус|}}} |белги11 = Трамвай |текст11 = {{{Трамвай|}}} |белги12 = Троллейбус |текст12 = {{{Троллейбус|}}} |белги13 = Аялдамалар |текст13 = {{{Аялдамалар|}}} |текст14 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст14 = padding: 2px 4px 1px 4px; |башжазуу15 = {{#if: {{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} }} {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Категория:Арип боюнча аянттар]]}}<noinclude>{{Документация}}</noinclude> i5yb8707xsfy6jsv8thg6j5hl0p0i0i 651585 651559 2026-08-25T11:15:36Z Artelow 2286 651585 wikitext text/x-wiki {{Карточка |Аталышы = Аянт |from = {{{from|}}} |стиль_үстүндө = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |үстүндө = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |текст1 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|<small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}{{Карта/Бк|2|{{Координаттар менен карта|{{{lat_deg|}}}|{{{lat_min|}}}|{{{lat_sec|}}}|{{{lat_dir|}}}|{{{lon_deg|}}}|{{{lon_min|}}}|{{{lon_sec|}}}|{{{lon_dir|}}}}}}}</small>}} |белги2 = Өлкө |текст2 = {{#if: {{{Өлкө|}}} | {{Өлкө желеги|{{{Өлкө}}}}} }} |белги3 = Шаар |текст3 = {{{Шаар|}}} |белги4 = Район |текст4 = {{{Район|}}} |белги5 = Мурунку аталышы |текст5 = {{{Мурунку аталышы|}}} |белги6 = Аталышы кимдин урматына коюлган |текст6 = {{{Аталышы кимдин урматына коюлган|}}} |белги7 = Жакын жерде жайгашкан |текст7 = {{{Жакын жерде жайгашкан|}}} |башжазуу8 = {{#if:{{{Метро станциясы|}}}{{{Автобус|}}}{{{Трамвай|}}}{{{Троллейбус|}}}{{{Аялдамалар|}}}|Транспорт}} |белги9 = Метро станциясы |текст9 = {{{Метро станциясы|}}} |белги10 = Автобус |текст10 = {{{Автобус|}}} |белги11 = Трамвай |текст11 = {{{Трамвай|}}} |белги12 = Троллейбус |текст12 = {{{Троллейбус|}}} |белги13 = Аялдамалар |текст13 = {{{Аялдамалар|}}} |текст14 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст14 = padding: 2px 4px 1px 4px; |башжазуу15 = {{#if: {{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} }} {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Категория:Шаарлар боюнча аянттар]]}}<noinclude>{{Документация}}</noinclude> 5a04nkjvjj12h09t0mm2z5umihth2ev 651586 651585 2026-08-25T11:16:23Z Artelow 2286 651586 wikitext text/x-wiki {{Карточка |Аталышы = Аянт |from = {{{from|}}} |стиль_үстүндө = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |үстүндө = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |текст1 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|<small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}{{Карта/Бк|2|{{Координаттар менен карта|{{{lat_deg|}}}|{{{lat_min|}}}|{{{lat_sec|}}}|{{{lat_dir|}}}|{{{lon_deg|}}}|{{{lon_min|}}}|{{{lon_sec|}}}|{{{lon_dir|}}}}}}}</small>}} |белги2 = Өлкө |текст2 = {{#if: {{{Өлкө|}}} | {{Өлкө желеги|{{{Өлкө}}}}} }} |белги3 = Шаар |текст3 = {{{Шаар|}}} |белги4 = Район |текст4 = {{{Район|}}} |белги5 = Мурунку аталышы |текст5 = {{{Мурунку аталышы|}}} |белги6 = Аталышы кимдин урматына коюлган |текст6 = {{{Аталышы кимдин урматына коюлган|}}} |белги7 = Жакын жерде жайгашкан |текст7 = {{{Жакын жерде жайгашкан|}}} |башжазуу8 = {{#if:{{{Метро станциясы|}}}{{{Автобус|}}}{{{Трамвай|}}}{{{Троллейбус|}}}{{{Аялдамалар|}}}|Транспорт}} |белги9 = Метро станциясы |текст9 = {{{Метро станциясы|}}} |белги10 = Автобус |текст10 = {{{Автобус|}}} |белги11 = Трамвай |текст11 = {{{Трамвай|}}} |белги12 = Троллейбус |текст12 = {{{Троллейбус|}}} |белги13 = Аялдамалар |текст13 = {{{Аялдамалар|}}} |текст14 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст14 = padding: 2px 4px 1px 4px; |башжазуу15 = {{#if: {{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} }} {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Категория:Аянттар]]}}<noinclude>{{Документация}}</noinclude> q1fbnnag0pdnlojcsxaxwlc0dmd8ygl 651587 651586 2026-08-25T11:17:05Z Artelow 2286 651587 wikitext text/x-wiki {{Карточка |Аталышы = Аянт |from = {{{from|}}} |стиль_үстүндө = background:#ccccff; |стиль_башжазуу = background:#ccccff; |үстүндө = {{#if:{{{Аталышы|}}}|{{{Аталышы}}}|{{PAGENAME}}}} |үстүндө2 = {{{Расмий аталышы|}}} |сүрөт = {{#if:{{{Сүрөт|}}}|[[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|280px}}]]|{{#if:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|[[Файл:{{wikidata|p18|from={{{from|}}}}}|280px]]}}}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}}|<small>{{{Сүрөткө баяндама}}}</small>}} |текст1 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|<small>[[Географиялык координаттары|Координаттар]]: {{nobr|{{Coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|}}}|3={{{lat_sec|}}}|4={{{lat_dir|N}}}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|}}}|7={{{lon_sec|}}}|8={{{lon_dir|E}}}|9={{#if: {{{region|}}}|type:waterbody_region:{{{region}}}|type:waterbody}}|yandex=1|scale={{#if:{{{CoordScale|}}}|{{{CoordScale}}}|100000}}}}}}{{Карта/Бк|2|{{Координаттар менен карта|{{{lat_deg|}}}|{{{lat_min|}}}|{{{lat_sec|}}}|{{{lat_dir|}}}|{{{lon_deg|}}}|{{{lon_min|}}}|{{{lon_sec|}}}|{{{lon_dir|}}}}}}}</small>}} |белги2 = Өлкө |текст2 = {{#if: {{{Өлкө|}}} | {{Өлкө желеги|{{{Өлкө}}}}} }} |белги3 = Шаар |текст3 = {{{Шаар|}}} |белги4 = Район |текст4 = {{{Район|}}} |белги5 = Мурунку аталышы |текст5 = {{{Мурунку аталышы|}}} |белги6 = Аталышы кимдин урматына коюлган |текст6 = {{{Аталышы кимдин урматына коюлган|}}} |белги7 = Жакын жерде жайгашкан |текст7 = {{{Жакын жерде жайгашкан|}}} |башжазуу8 = {{#if:{{{Метро станциясы|}}}{{{Автобус|}}}{{{Трамвай|}}}{{{Троллейбус|}}}{{{Аялдамалар|}}}|Транспорт}} |белги9 = Метро станциясы |текст9 = {{{Метро станциясы|}}} |белги10 = Автобус |текст10 = {{{Автобус|}}} |белги11 = Трамвай |текст11 = {{{Трамвай|}}} |белги12 = Троллейбус |текст12 = {{{Троллейбус|}}} |белги13 = Аялдамалар |текст13 = {{{Аялдамалар|}}} |текст14 = {{#if: {{{lat_deg|}}}|{{#if:{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} | {{АймакКартасы |{{trim|{{{Аймактык карта 1|{{{Шаар|{{{Өлкө|}}}}}}}}} }} |label={{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}} |altname={{{altname|}}} |position= |width={{#if:{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|{{{АймакКартасы туурасы 1|}}}|280}} |lat_deg={{{lat_deg}}}|lat_min={{#if:{{{lat_min|}}}|{{{lat_min}}}|0}}|lat_sec={{#if:{{{lat_sec|}}}|{{{lat_sec}}}|0}}|lat_dir={{#if:{{{lat_dir|}}}|{{{lat_dir}}}|N}} |lon_deg={{#if:{{{lon_deg|}}}|{{{lon_deg}}}|0}}|lon_min={{#if:{{{lon_min|}}}|{{{lon_min}}}|0}}|lon_sec={{#if:{{{lon_sec|}}}|{{{lon_sec}}}|0}}|lon_dir={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} |float=center |crosses180 = {{{crosses180|}}} |mark=Blue pog.svg |caption = |alt=physical }} }} }} |стиль_текст14 = padding: 2px 4px 1px 4px; |башжазуу15 = {{#if: {{{Викиказына|}}}|'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Аталышы|{{PAGENAME}}}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} }} <noinclude>{{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Категория:Аянттар]]}}</noinclude><noinclude>{{Документация}}</noinclude> bfsiirmkfrvpm1ufvthivhcx353ls1c 10 153584 651558 651078 2026-08-25T07:25:31Z Artelow 2286 /* Колдонуу мисалы */ 651558 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Көчүрүүгө камылга == <pre> {{Аянт |Аталышы = |Расмий аталышы = |Сүрөт = |Туурасы = |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = |Шаар = |Район = |Мурунку аталышы = |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |CoordScale = |Аймактык карта 1 = |Викиказына = }} </pre> == Колдонуу мисалы == {{Аянт |Аталышы = Ала-Тоо аянты |Расмий аталышы = |Сүрөт = Kyrgyz State Historical Museum, Ala Too Square, Bishkek, Kyrgyzstan.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = Кыргызстан |Шаар = [[Бишкек]] |Район = [[Биринчи май району]] |Мурунку аталышы = Ленин аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = Ак үй, Панфилов паркы, [[Кыргыз Республикасынын Улуттук тарых музейи]] |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 46 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 58 |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Бишкек |Викиказына = Ala-Too Square }} <pre> {{Аянт |Аталышы = Ала-Тоо аянты |Расмий аталышы = |Сүрөт = Kyrgyz State Historical Museum, Ala Too Square, Bishkek, Kyrgyzstan.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = [[Кыргызстан]] |Шаар = [[Бишкек]] |Район = [[Биринчи май району]] |Мурунку аталышы = Ленин аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = Ак үй, Панфилов паркы, [[Кыргыз Республикасынын Улуттук тарых музейи]] |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 46 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 58 |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Бишкек |Викиказына = Ala-Too Square }} </pre> 694i32gzopkibj0slsfxg7bwfw8y1z7 651560 651558 2026-08-25T07:30:57Z Artelow 2286 651560 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Көчүрүүгө камылга == <pre> {{Аянт |Аталышы = |Расмий аталышы = |Сүрөт = |Туурасы = |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = |Шаар = |Район = |Мурунку аталышы = |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = |Метро станциясы = |Трамвай = |Троллейбус = |Аялдамалар = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |CoordScale = |Аймактык карта 1 = |Викиказына = }} </pre> == Колдонуу мисалы == {{Аянт |Аталышы = Ала-Тоо аянты |Расмий аталышы = |Сүрөт = Kyrgyz State Historical Museum, Ala Too Square, Bishkek, Kyrgyzstan.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = Кыргызстан |Шаар = [[Бишкек]] |Район = [[Биринчи май району]] |Мурунку аталышы = Ленин аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = Ак үй, Панфилов паркы, [[Кыргыз Республикасынын Улуттук тарых музейи]] |Метро станциясы = |Трамвай = |Троллейбус = |Аялдамалар = |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 46 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 58 |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Бишкек |Викиказына = Ala-Too Square }} <pre> {{Аянт |Аталышы = Ала-Тоо аянты |Расмий аталышы = |Сүрөт = Kyrgyz State Historical Museum, Ala Too Square, Bishkek, Kyrgyzstan.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = [[Кыргызстан]] |Шаар = [[Бишкек]] |Район = [[Биринчи май району]] |Мурунку аталышы = Ленин аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = Ак үй, Панфилов паркы, [[Кыргыз Республикасынын Улуттук тарых музейи]] |Метро станциясы = |Трамвай = |Троллейбус = |Аялдамалар = |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 46 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 58 |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Бишкек |Викиказына = Ala-Too Square }} </pre> jt8gfw2jnqe5gio0lwnmi09r4gyqw45 651564 651560 2026-08-25T07:40:23Z Artelow 2286 651564 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Көчүрүүгө камылга == <pre> {{Аянт |Аталышы = |Расмий аталышы = |Сүрөт = |Туурасы = |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = |Шаар = |Район = |Мурунку аталышы = |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = |Метро станциясы = |Автобус = |Трамвай = |Троллейбус = |Аялдамалар = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |CoordScale = |Аймактык карта 1 = |Викиказына = }} </pre> == Колдонуу мисалы == {{Аянт |Аталышы = Ала-Тоо аянты |Расмий аталышы = |Сүрөт = Kyrgyz State Historical Museum, Ala Too Square, Bishkek, Kyrgyzstan.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = Кыргызстан |Шаар = [[Бишкек]] |Район = [[Биринчи май району]] |Мурунку аталышы = Ленин аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = Ак үй, Панфилов паркы, [[Кыргыз Республикасынын Улуттук тарых музейи]] |Метро станциясы = |Автобус = |Трамвай = |Троллейбус = |Аялдамалар = |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 46 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 58 |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Бишкек |Викиказына = Ala-Too Square }} <pre> {{Аянт |Аталышы = Ала-Тоо аянты |Расмий аталышы = |Сүрөт = Kyrgyz State Historical Museum, Ala Too Square, Bishkek, Kyrgyzstan.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = [[Кыргызстан]] |Шаар = [[Бишкек]] |Район = [[Биринчи май району]] |Мурунку аталышы = Ленин аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = Ак үй, Панфилов паркы, [[Кыргыз Республикасынын Улуттук тарых музейи]] |Метро станциясы = |Автобус = |Трамвай = |Троллейбус = |Аялдамалар = |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 46 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 58 |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Бишкек |Викиказына = Ala-Too Square }} </pre> nhn1qem4sbp8x0b0lfnj8fcfrhq91gw 651566 651564 2026-08-25T07:49:36Z Artelow 2286 /* Колдонуу мисалы */ 651566 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{docpage}}</noinclude> == Көчүрүүгө камылга == <pre> {{Аянт |Аталышы = |Расмий аталышы = |Сүрөт = |Туурасы = |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = |Шаар = |Район = |Мурунку аталышы = |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = |Метро станциясы = |Автобус = |Трамвай = |Троллейбус = |Аялдамалар = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |CoordScale = |Аймактык карта 1 = |Викиказына = }} </pre> == Колдонуу мисалы == {{Аянт |Аталышы = Ала-Тоо аянты |Расмий аталышы = |Сүрөт = Kyrgyz State Historical Museum, Ala Too Square, Bishkek, Kyrgyzstan.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = Кыргызстан |Шаар = [[Бишкек]] |Район = [[Биринчи май району]] |Мурунку аталышы = Ленин аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = Ак үй, Панфилов паркы, [[Кыргыз Республикасынын Улуттук тарых музейи]] |Метро станциясы = |Автобус = 2Т, 7Т, 7, 10, 11, 12, 16, 17, 24, 25, 34, 36, 38, 40, 42, 66, 103, 104, 135, 145, 166, 212, 216, 222, 227, 243, 254 |Трамвай = |Троллейбус = 2, 6, 7, 9, 12, 16 (2024-жылга чейин) |Аялдамалар = Ала-Тоо аянты, Ала-Тоо кинотеатры, Эркиндик бульвары, Россия кинотеатры |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 46 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 58 |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Бишкек |Викиказына = Ala-Too Square }} <pre> {{Аянт |Аталышы = Ала-Тоо аянты |Расмий аталышы = |Сүрөт = Kyrgyz State Historical Museum, Ala Too Square, Bishkek, Kyrgyzstan.jpg |Туурасы = 280px |Сүрөткө баяндама = |Өлкө = Кыргызстан |Шаар = [[Бишкек]] |Район = [[Биринчи май району]] |Мурунку аталышы = Ленин аянты |Аталышы кимдин урматына коюлган = |Жакын жерде жайгашкан = Ак үй, Панфилов паркы, [[Кыргыз Республикасынын Улуттук тарых музейи]] |Метро станциясы = |Автобус = 2Т, 7Т, 7, 10, 11, 12, 16, 17, 24, 25, 34, 36, 38, 40, 42, 66, 103, 104, 135, 145, 166, 212, 216, 222, 227, 243, 254 |Трамвай = |Троллейбус = 2, 6, 7, 9, 12, 16 (2024-жылга чейин) |Аялдамалар = Ала-Тоо аянты, Ала-Тоо кинотеатры, Эркиндик бульвары, Россия кинотеатры |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 52 |lat_sec = 46 |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 36 |lon_sec = 58 |region = KG-GB |CoordScale = 2000 |Аймактык карта 1 = Бишкек |Викиказына = Ala-Too Square }} </pre> ocxygu1m1f8ak6xzri4fsypgoea6j1v 3 153742 651523 2026-08-24T12:13:09Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651523 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:13, 24 август 2026 (UTC) 16cy270n4r9qy37ba7lj1n3btp2s7xs 3 153743 651527 2026-08-24T13:13:20Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651527 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:13, 24 август 2026 (UTC) 9x7zd1mfvd75cn5vg2wyg9kdj6pntgm 3 153744 651528 2026-08-24T13:13:30Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651528 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:13, 24 август 2026 (UTC) 9x7zd1mfvd75cn5vg2wyg9kdj6pntgm 3 153745 651538 2026-08-24T16:14:03Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651538 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:14, 24 август 2026 (UTC) 2hdnh7csq27hfk4ei4iv2gozbinf15j 3 153746 651539 2026-08-24T16:14:13Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651539 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:14, 24 август 2026 (UTC) 2hdnh7csq27hfk4ei4iv2gozbinf15j 3 153747 651540 2026-08-24T19:14:44Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651540 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 19:14, 24 август 2026 (UTC) 86qgsqt3gm9i42fwlt1tkux1p974rko 3 153748 651541 2026-08-24T20:14:56Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651541 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 20:14, 24 август 2026 (UTC) 7f181f2g3yod9d5hao3eeosmwt1gu7p 3 153749 651544 2026-08-24T21:15:07Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651544 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 21:15, 24 август 2026 (UTC) jzefemsfy03o1pxg36v7ivo5xcpod46 3 153750 651547 2026-08-25T00:15:38Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651547 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 00:15, 25 август 2026 (UTC) 1ud1oxkr0gycwlac6y8a1jbercgns10 3 153751 651552 2026-08-25T05:16:31Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651552 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 05:16, 25 август 2026 (UTC) n6xba3bweilg4eyzjpcgmeg3mllzq1q 3 153752 651556 2026-08-25T07:16:52Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651556 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 07:16, 25 август 2026 (UTC) 3uxcs2ob7gsi2azuoug3karb4d3bnab 10 153753 651567 2026-08-25T07:53:27Z Artelow 2286 Жаңы барак: "‎{{#switch:{{{1}}} |name = Москва |top = 56.02122 |bottom = 55.14242 |left = 36.80297 |right = 37.96742 |image = Msk blank new.svg }}<noinclude>{{АймакКартасы/Инфо|Москва}} [[Категория:Аймактык карталар:Орусия]] </noinclude>" 651567 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} |name = Москва |top = 56.02122 |bottom = 55.14242 |left = 36.80297 |right = 37.96742 |image = Msk blank new.svg }}<noinclude>{{АймакКартасы/Инфо|Москва}} [[Категория:Аймактык карталар:Орусия]] </noinclude> c213ghmt40f3zrazg5la63m74vm1q3s 651568 651567 2026-08-25T07:57:14Z Artelow 2286 «[[Калып:АймакКартасы Орусия Москва]]» барагына багытталды 651568 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Калып:АймакКартасы Орусия Москва]] {{#switch:{{{1}}} |name = Москва |top = 56.02122 |bottom = 55.14242 |left = 36.80297 |right = 37.96742 |image = Msk blank new.svg }}<noinclude>{{АймакКартасы/Инфо|Москва}} [[Категория:Аймактык карталар:Орусия]] </noinclude> 52vuqr214xmrvvftb49qmoxskov8eeb 0 153754 651571 2026-08-25T07:58:15Z Artelow 2286 Artelow "[[Кызыл Аянт]]" барагын "[[Кызыл аянт]]" деп кайра атады 651571 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кызыл аянт]] puzpl5i1915mf9g50wgox8u3qh8cm1j 3 153755 651577 2026-08-25T08:17:03Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651577 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:17, 25 август 2026 (UTC) k4knhladxp4l0ge52awm8gffxggq3gk 3 153756 651581 2026-08-25T09:17:14Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651581 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:17, 25 август 2026 (UTC) 6etz9987zidddktdz903k19gfuulu17 3 153757 651582 2026-08-25T09:17:24Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651582 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:17, 25 август 2026 (UTC) 6etz9987zidddktdz903k19gfuulu17 3 153758 651583 2026-08-25T10:17:36Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 651583 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:17, 25 август 2026 (UTC) knq7lvszr89izqrrrdaahdsbw50j9z6 0 153759 651592 2026-08-25T11:54:11Z ~2026-46154-55 48778 Жаңы барак: "‎АК САНАТ АНСАМБЛИ Манас шаарында ыктыярдуу түрдө тилектеш маданият өкүлдөрүнөн «Ак Санат» музыкалык ансамбли 2025-жылдын 23-сентябрында түзүлүп, өз алдынча жекече чыгармачылыгын баштаган. Аталышынын мааниси “ак” (тазалык, ыйыктык) жана “санат” (өнөр, иск..." 651592 wikitext text/x-wiki АК САНАТ АНСАМБЛИ Манас шаарында ыктыярдуу түрдө тилектеш маданият өкүлдөрүнөн «Ак Санат» музыкалык ансамбли 2025-жылдын 23-сентябрында түзүлүп, өз алдынча жекече чыгармачылыгын баштаган. Аталышынын мааниси “ак” (тазалык, ыйыктык) жана “санат” (өнөр, искусство) түшүнүктөрүн айкалыштырып, улуттук маданиятты таза, нукура формада даңазалоону билдирет.<ref group="толуктоо">Манас шаарында ыктыярдуу түрдө тилектеш маданият өкүлдөрүнөн «Ак Санат» музыкалык ансамбли 2025-жылдын 23-сентябрында түзүлүп, өз алдынча жекече чыгармачылыгын баштаган. Аталышынын мааниси “ак” (тазалык, ыйыктык) жана “санат” (өнөр, искусство) түшүнүктөрүн айкалыштырып, улуттук маданиятты таза, нукура формада даңазалоону билдирет. Негизги өзгөчөлүктөрү: Жанры - улуттук-фольклордук жана эстрадалык музыканы айкалыштырат; Репертуары - кыргыз күүлөрү, элдик ырлар, заманбап обондор, лирикалык, атуулдук жана дүйнөлүк чыгармалар; Аспаптары - комуз, кыл кыяк, флейта, чоор, добулбас, плектер, синтезатор, бас комуз, ооз комуз, бас гитара сыяктуу улуттук аспаптар менен катар заманбап инструменттер. Максаты - кыргыз маданиятын сактоо жана жайылтуу, жаш муунга жеткирүү. Ишмердүүлүгү - ансамбль концерттерге, маданий иш-чараларга, фестивалдарга активдүү катышууну, аймактарда жана эл аралык деңгээлде кыргыз өнөрүн таанытууну көздөйт. Ансамблдин дирижёру тажырыйбалуу дасыккан музыкант Абдурасул Сабирбаев өзү сыбызгы, флейта, чогойно чоор, чопо чоор, темир комузда ойнойт. Ал эми топтун курамында профессионал музыканттар КР эмгек сиңирген артисти Дүйшөн Молдобаев плектер, бас комузда, ошондой эле өз кесибинин чеберлери Бакыт Сооронбаев бас гитарада, комузчулар Мирлан Өмүрзаков, Кызжибек Султанова, Талант Абдымаликовдор, аккордеон, синтезатордо Элдияр Уметов, прима кыяк, кыл-кыяк, комуз, темир комузда Назгүл Казакова, добулбас, урма аспапта Сыргабек Тилебай уулу, Таалайбек Маматов сыбызгы, кларнетте ойносо, солисттер Айжамал Абдулкеримова, Лунарбек Миңбаев, Айбийке Кудайбердиевалар эмгектенип жатышат. Ансамблдин режиссёру жана менеджери Курманбек Ниязбеков. </ref> Негизги өзгөчөлүктөрү: Жанры - улуттук-фольклордук жана эстрадалык музыканы айкалыштырат; Репертуары - кыргыз күүлөрү, элдик ырлар, заманбап обондор, лирикалык, атуулдук жана дүйнөлүк чыгармалар; Аспаптары - комуз, кыл кыяк, флейта, чоор, добулбас, плектер, синтезатор, бас комуз, ооз комуз, бас гитара сыяктуу улуттук аспаптар менен катар заманбап инструменттер бар. Максаты - кыргыз маданиятын сактоо жана жайылтуу, жаш муунга жеткирүү. Ишмердүүлүгү - ансамбль концерттерге, маданий иш-чараларга, фестивалдарга активдүү катышууну, аймактарда жана эл аралык деңгээлде кыргыз өнөрүн таанытууну көздөйт. Ансамблдин дирижёру тажырыйбалуу дасыккан музыкант Абдурасул Сабирбаев өзү сыбызгы, флейта, чогойно чоор, чопо чоор, темир комузда ойнойт. Ал эми топтун курамында профессионал музыканттар КР эмгек сиңирген артисти Дүйшөн Молдобаев плектер, бас комузда, ошондой эле өз кесибинин чеберлери Бакыт Сооронбаев бас гитарада, комузчулар Мирлан Өмүрзаков, Кызжибек Султанова, Талант Абдымаликовдор, аккордеон, синтезатордо Элдияр Уметов, прима кыяк, кыл-кыяк, комуз, темир комузда Назгүл Казакова, добулбас, урма аспапта Сыргабек Тилебай уулу, Таалайбек Маматов сыбызгы, кларнетте ойносо, солисттер Айжамал Абдулкеримова, Лунарбек Миңбаев, Айбийке Кудайбердиевалар эмгектенип жатышат. Ансамблдин режиссёру жана менеджери Курманбек Ниязбеков. dbhh313t4bv952n6wg8hxatghxs28sd 651593 651592 2026-08-25T11:55:08Z ~2026-46154-55 48778 түздөө 651593 wikitext text/x-wiki АК САНАТ АНСАМБЛИ Манас шаарында ыктыярдуу түрдө тилектеш маданият өкүлдөрүнөн «Ак Санат» музыкалык ансамбли 2025-жылдын 23-сентябрында түзүлүп, өз алдынча жекече чыгармачылыгын баштаган. Аталышынын мааниси “ак” (тазалык, ыйыктык) жана “санат” (өнөр, искусство) түшүнүктөрүн айкалыштырып, улуттук маданиятты таза, нукура формада даңазалоону билдирет. Негизги өзгөчөлүктөрү: Жанры - улуттук-фольклордук жана эстрадалык музыканы айкалыштырат; Репертуары - кыргыз күүлөрү, элдик ырлар, заманбап обондор, лирикалык, атуулдук жана дүйнөлүк чыгармалар; Аспаптары - комуз, кыл кыяк, флейта, чоор, добулбас, плектер, синтезатор, бас комуз, ооз комуз, бас гитара сыяктуу улуттук аспаптар менен катар заманбап инструменттер бар. Максаты - кыргыз маданиятын сактоо жана жайылтуу, жаш муунга жеткирүү. Ишмердүүлүгү - ансамбль концерттерге, маданий иш-чараларга, фестивалдарга активдүү катышууну, аймактарда жана эл аралык деңгээлде кыргыз өнөрүн таанытууну көздөйт. Ансамблдин дирижёру тажырыйбалуу дасыккан музыкант Абдурасул Сабирбаев өзү сыбызгы, флейта, чогойно чоор, чопо чоор, темир комузда ойнойт. Ал эми топтун курамында профессионал музыканттар КР эмгек сиңирген артисти Дүйшөн Молдобаев плектер, бас комузда, ошондой эле өз кесибинин чеберлери Бакыт Сооронбаев бас гитарада, комузчулар Мирлан Өмүрзаков, Кызжибек Султанова, Талант Абдымаликовдор, аккордеон, синтезатордо Элдияр Уметов, прима кыяк, кыл-кыяк, комуз, темир комузда Назгүл Казакова, добулбас, урма аспапта Сыргабек Тилебай уулу, Таалайбек Маматов сыбызгы, кларнетте ойносо, солисттер Айжамал Абдулкеримова, Лунарбек Миңбаев, Айбийке Кудайбердиевалар эмгектенип жатышат. Ансамблдин режиссёру жана менеджери Курманбек Ниязбеков. 5umlik78u9h6x388j2b3jngffn8ad0e